Nangarhor hujumi (2016)

Nangarhor hujumi — 2016-yilning fevral va mart oylarida Afg‘oniston hukumati tomonidan Iroq va Shom Islom Davlati — Xuroson provinsiyaga (ISIL-K) qarshi ISAF va AQSh havo hujumlari ko‘magida amalga oshirilgan 21 kunlik harbiy hujum. Hujum tugagach, IShID Afg‘onistondagi barcha hududini yo‘qotib, mamlakatdan chiqarib yuborilgani xabar qilingandi.

Tarix 
IShID-K 2015-yil yanvarida guruh Abu Bakr al-Bag‘dodiy va „ISHID“ga bay‘at berganidan keyin tuzilgan. Dastlabki hisob-kitoblarga koʻra, aʼzolar soni 60 dan 70 gacha boʻlgan, aksariyat jangchilar Pokiston chegarasidan oʻtgan. Birinchi yil ichida aʼzolar soni asosan Afgʻoniston va Pokiston Tolibonidan qochganlar 1000 dan 3000 gacha boʻlgan jangarilar ga yetdi. Ularning hududi odatda Nangarhor viloyati bilan chegaralangan edi. 

2016-yil yanvar oyida AQSh hukumati Pentagonga soʻrov yubordi, u amerikalik harbiylarga IShIDga qarshi hujumga oʻtish uchun yangi qonuniy vakolat berdi. Yanvar oyida 3 hafta davomida AQSh harbiylari kamida oʻnlab operatsiyalarni amalga oshirdi, jumladan, maxsus amaliyot kuchlari reydlari va havo hujumlari edi. Ularning aksariyati Nangarhor viloyatining Tora-Bora mintaqasida amalga oshirildi. Amerikalik qo‘mondonlarning fikricha, bu amaliyotlarda „ISHID“ning 90 dan 100 nafargacha jangarisi yo‘q qilingan. 1-fevral kuni AQSh havo hujumlarida Nangarhor viloyatida IShIDning 29 jangarisi yo‘q qilindi va terrorchilik guruhining FM radiostansiyasiga zarba berildi. 11-fevralga qadar ABC News telekanali xabar berishicha, AQSh harbiylari so‘nggi 3 hafta ichida Afg‘oniston sharqidagi IShIDga 20 ta havo hujumini amalga oshirgan.

Hujumkorlik 
Hujum 14-fevralda boshlangan, o‘shanda afg‘on askarlari AQShning uchuvchisiz samolyotlari yordamida Kot va Achin tumanlarida kamida 28 nafar IShID jangarisini yo‘q qilishga muvaffaq bo‘lishgan. Hujumlar chogʻida ikki tinch fuqaro halok boʻlgan. Toʻrt kundan soʻng Afgʻoniston xavfsizlik kuchlari IShIDni Achinga qaytarish boʻyicha operatsiyalarni davom ettirdi va bir qancha jangarilarni oʻldirdi.

21-fevral kuni Afgʻoniston xavfsizlik kuchlari brigada generali boshchiligida. Muhammad Nasim Sangin Ochin tumanini egalladi. 22-fevral kuni Afg‘oniston xavfsizlik kuchlari IShIDning 18 jangarisini yo‘q qilgani, yana 25 nafar IShID jangarisi Achin tumanidagi Pekxa Xvar hududidagi Afg‘oniston xavfsizlik postlariga hujum qilishga tayyorlanayotgan uchuvchisiz havo hujumi natijasida o‘ldirilgani xabar qilindi. Unga qoʻshimcha ravishda terrorchilik guruhiga tegishli koʻp miqdorda qurol-yarogʻ va oʻq-dorilar yoʻq qilindi.

Operatsiyaga o‘z qishloqlarida xavfsizlikni taʼminlash uchun nazorat-o‘tkazish punktlari o‘rnatgan mahalliy fuqarolar yordam berdi. Keyinchalik jangchilar afgʻon hukumat kuchlarini faolroq jangovar rolda toʻldirishdi.

6-mart kuni Afgʻoniston prezidenti hukumat kuchlari IShID nazoratidagi barcha Afgʻoniston hududini muvaffaqiyatli qaytarib olganini daʼvo qildi. Yakuniy jang oldingi kuni Shinvar tumanida bo‘lib o‘tdi. Afg‘on hukumati manbalari janglarda kamida 200 IShID jangarisi o‘ldirilgani haqida xabar berdi.  O‘sha kuni Achin tumanida AQSh uchuvchisiz uchoqlarining zarbasi natijasida „ISHID“ning 15 jangarisi o‘ldirilgani eʼlon qilindi.

Oqibat 
2016-yil 15-mart kuni rasmiy IShID jangarilari Nangarhordan shimolga Qunduz viloyatining Chahar Dara tumaniga ko‘chib o‘tganini tasdiqladi.  ISIL-K Nangarhor tumanlaridan birida hamon oz miqdorda mavjud va faqatgina shu hudud bilan chegaralangan. 2016-yil 16-martda ular viloyatdagi afg‘on politsiyasi nazorat punktiga hujum qilishgan.

Manbalar 

Afgʻoniston urushi
Tolibon
AQSH-Afg'oniston aloqalari