yakhyo/uz-wiki huggingface dataset:
Shox parda perforatsiyasi

Shox parda perforatsiyasi (teshilishi) – shox parda yuzasining shikastlanishi natijasida yuzaga keladigan anomaliya. Shox pardaning teshilishi dastavval shox pardaning ingichkalashganligini va shu hisobiga shox pardaning shikastlanganligini bildiradi. Shox parda koʻzning shaffof, nur oʻtkazib beruvchi qismi boʻlib, yorugʻlikning koʻzga tushishini nazorat qiladi va markazlashtiradi. Shox pardaning perforatsiyasi tufayli shox pardaning shikastlanishi koʻrish oʻtkirligining pasayishiga olib kelishi mumkin.

Belgilari 
Shox parda teshilishi koʻrishda qiyinchilik va doimiy koʻz ogʻrigʻiga olib kelishi mumkin. Bunda tibbiy tekshiruvlarda shox pardaning rangi oʻzgarishini aniqlashi mumkin.

Sabablari 
Shox pardaning teshilishi shox parda kasalliklari, koʻz jarrohligi paytidagi jarohatlar, jarrohlik yoki baʼzi muolajalardan keyin rivojlanishi mumkin boʻlgan ikklamchi koʻz infeksiyalari tufayli yuzaga kelishi mumkin. Pellyusidal marginal degeneratsiya (PMD) holati shox pardaning ingichkalashishiga sabab boʻlishi mumkin, bu esa perforatsiyaga olib keladi.

Diagnostikasi 
Shox parda perforatsiyasini Seidel testi yordamida aniqlash mumkin. Seidel testi davomida har qanday suyuqlik oqishi aniqlansa, bu hol shox parda teshilganligini tasdiqlaydi. Yaraning ustiga flyuoressent tasma qoʻyiladi. Agar koʻzdan chiqqan tiniq suyuqlik sariq boʻyoqdan oʻtib ketsa, bemor shox parda teshilishi testi natijasi ijobiy boʻladi.

Davolash 
Shox parda teshilishini davolash perforatsiyaning joyi, oʻtkirligi va shikastlanishning sababiga bogʻliq:

 Kichkina teshiklarni yopish uchun toʻqimalarni birlashtiruvchi vositadan foydalanish mumkin, ammo bu usul 1mm dan katta oʻlchamdagi teshiklarni davolash uchun ishlatilmaydi.
 Infeksiyalanmagan shox parda teshilishi odatda bogʻlamlardan foydalanib davolanadi.
 Shox parda perforatsiyalarining ayrim turlarini davolash uchun lamellyar keratoplastika qoʻllanadi.

Manbalar

Havolalar 
 http://www.haematologica.org/cgi/reprint/90/3/ECR15.pdf 
 http://www.lasermyeye.org/patients/learning/cornealperf.html
 http://www.ijo.in/article.asp?issn=0301-4738;year=1983;volume=31;issue=5;spage=667;epage=668;aulast=Raju
Oftalmologiya
Tibbiyot
Talgat Ergaliyev

Talgat Fayzullayevich Ergaliyev – (1966-yil 15-iyul Qozogʻiston SSSRning Selinograd viloyati Qoʻrgʻaljin tumani Janteke qishlogʻida tavallud topgan) – qozoq tadbirkori, davlat, jamoat va siyosat arbobi, Qozogʻiston parlamenti Majilisi deputati 5-chaqiriqda (2012 — 2016) va Qozogʻiston quruvchilar uyushmasi raisi.

Biografiyasi 
1983 — 1984-yillarda „Lenin yoʻli“ sovxozida mexanizator boʻlgan.

1991 — 1992-yillarda – Qozogʻiston agrotexnika universiteti KSiPO fakulteti oʻqituvchisi, dekan oʻrinbosari.

1993-yildan — 1999-yilgacha u savdo kompaniyasi direktori boʻlgan.
1999-2001-yillarda Qorachagʻanoq konida qurilishda turli lavozimlarda ishlagan.

2002 — 2003-yillarda – „Bir martalik kuponlar berish markazi“ davlat korxonasi direktori.

2003 — 2004-yillarda – „Metalstroyservis“ MChJ direktori.

2004-yilda – qurilish boʻyicha loyiha menejeri.

2007 — 2010-yillarda qurilish kompaniyasi rahbari boʻlgan.

2012-yil sentabrdan — 2016-yil martigacha – Qozogʻiston Respublikasi Parlamenti Majilisining 5-chaqiriq deputati, Qozogʻiston Respublikasi Parlamenti Majilisining Iqtisodiy islohotlar va mintaqaviy rivojlanish qoʻmitasi aʼzosi.

2010-yildan hozirgi kungacha – „Qozogʻiston quruvchilar uyushmasi“ ROL raisi.

Siyosiy va ijtimoiy faoliyat 
2012-yildan 2016-yilgacha – 5-chaqiriq Qozogʻiston parlamenti Majilisi deputati.

2012-2016-yillarda – Qozogʻiston Respublikasi parlamenti Majilisining Iqtisodiy islohotlar va mintaqaviy rivojlanish qoʻmitasi aʼzosi.

2010-yildan – Qozogʻiston quruvchilar uyushmasi raisi.

Mukofotlar 
2011-yil 10-noyabrdagi „Qozogʻiston Respublikasining  20 yilligi“ yubiley medali;

2015-yil 5-avgustdagi „Qozogʻiston Konstitutsiyasining 20 yilligi“ medali;

„Atameken“ AESning medali – „Ishga sadoqat uchun“;

Qozogʻiston Respublikasi Prezidentining 2011-yildagi guvohnomasi;

2019-yilda „Atameken“ RK MXXning minnatdorchilik maktubi.

Sport 
Qozogʻiston Respublikasi Parlamenti Majilisining birinchi oʻrinbosari (Parlamentning butun tarixida) 2015-yilda „Ostona-Marafon“ birinchi xalqaro marafonida 42,195 m marafonda yugurish uchun.

Ostona-Olmaota 1350 km ultramarafon tashkilotchisi va ishtirokchisi.

Nursulton – Turkiston 1450 km ultramarafon tashkilotchisi va ishtirokchisi.

Oila 
Uylangan. Uchta farzandi bor.

Qobiliyatlari 
Harbiy unvon – kapitan. Qozoq va rus tillarida soʻzlashadi.

Manbalar 

Qozogʻiston deputatlari
Andrey Martinov

Andrey Vasilevich Martinov (; 1965-yil 17-sentyabr) – sovet, turkman va rus futbolchisi, himoyachi ampulasida harakat qiladi. Turkmaniston milliy futbol terma jamoasida oʻynagan.

Futbolchilik faoliyati 
Andrey Vasilevich Martinov 1965-yil 17-sentyabrda tugʻilgan. Faoliyatini Ashxoboddagi mahalliy klublarda boshlagan. Birinchi murabbiyi I.Grigoryants boʻlgan. 1983-yilda „Zaxmet“ klubida oʻynadi. Professional faoliyatini Samarqandning "Dinamo" klubida boshlagan. Klubda 1984—1985-yillarda faoliyat yuritgan. Keyinchalik Andrey Vasilevich Martinov Ashxobodning „Kolxozchi“ klubida oʻynadi, keyinchalik u „Kopetdogʻ“ deb oʻzgartirilgan. Kopetdogʻ klubi uchun u 205 oʻyin oʻtkazib, 10 ta gol urdi. Klub safida 1986—1991-yillarda harakat qilgan. 1992-yilda, SSSR parchalanganidan soʻng, u Moskvaning Torpedo klubiga koʻchib oʻtdi va klub bilan UEFA kubogida 1 ta oʻyin oʻtkazdi. 1993-yilda Kopetdogʻga qaytib keldi. Keyin u 1994-yilda Grozniyning „Erza“ jamoasida oʻynadi. Jamoa safida 18 oʻyinda 2 ta gol urishga muvaffaq boʻldi. 1995-yilda Andrey Martinov Yaroslavldagi „Shinnik“ klubi safiga qoʻshildi. Klub Rossiya Birinchi ligasida oʻynar edi. U mavsum davomida jamoaning asosiy oʻyinchisiga aylandi. Mavsum yakunida jamoasi bilan Rossiya Premyer-ligasida oʻynash huquqini qoʻlga kiritdi. U 1995—1997-yilgi mavsumda 99 oʻyinda 8 ta gol urishga muvaffaq boʻldi. Keyinchalik Omskda 1998-yilda „Irtish“ klubi safida, „Chkalovets“ klubi safida va 1999-yilda „Spartak-Orexovo“ klubi safida oʻynadi. Andrey Martinov professional faoliyatini Bratskning „Sibiryak“ jamoasida yakunladi. „Sibiryak“ klubi safida 2000-yilgi mavsumda harakat qildi va 21 oʻyinda 1 ta gol urishga muvaffaq boʻldi.

Manbalar

Havolalar 

 
 

1965-yilda tugʻilganlar
17-sentyabrda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
SSSR erkak futbolchilari
Turkmanistonlik erkak futbolchilar
Rossiyalik erkak futbolchilar
Torpedo Moskva klubi futbolchilari
Kopetdag Ashhabot klubi futbolchilari
Dinamo Samarqand futbolchilari
Erkak futbol himoyachilari
Rossiya Premyer-ligasi futbolchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Nazik ko‘li

Nazik koʻli (; , ) – Turkiya davlatining Bitlis viloyatining sharqiy qismida joylash chuchuk suvli koʻl. Nazik koʻli Van koʻliga yaqin joylashgan. Nazik koʻli taxminan dengiz sathidan 1816 m balandlikda joylashgan. Koʻlning maydoni 44,5 km² va maksimal chuqurligi taxminan 50 m ni tashqil etadi.

Yana qarang 
 Turkiya Respublikasi Madaniyat va turizm vazirligi saytidagi sport tadbirlari.

Manbalar 

Turkiya koʻllari
Janubiy Amerika yaguari

Janubiy Amerika yaguari – Janubiy Amerikadagi yaguar (Panthera onca) populyatsiyasi. Janubiy Amerika uchun yaguarning bir qancha kenja turlarii taklif qilingan boʻlsa-da, morfologik va genetik tadqiqotlarda turosti ajratish orqali hech qanday dalil aniqlamagan.

Taksonomik tarixi 
Dastlab, Janubiy Amerika uchun bir qator kenja turlar tavsiflangan:

 Panthera onca onca 1939-yilda Reginald Innes Pocock tomonidan taklif qilingan
 Pocock, shuningdek, Panthera onca peruviana (de Blainville, 1843) kabi boshqa kenja turlarni ham eslatib oʻtgan, ammo oxir-oqibat, dalillar yoʻqligi sababli, Panthera onca peruviana, Panthera onca onca bilan bir xil kenja tur boʻlishi taxminini qabul qilgan. Boshqacha qilib aytagan-da, Panthera onca onca taksonomik nomi Amazon daryosining shimoliy, gʻarbiy qismida va Markaziy Amerikaning janubida yashaydigan yaguarlarning geografik guruhini bildirgan.
 Pantanal yaguar, Argentinadan tashqari, Janubiy Amerikaning Pantanal mintaqasida uchraydigan Panthera onca palustris (Ameghino, 1888) taksonomik nomi sifatida kenja tur sifatida taklif qilingan.
 Boliviyadan olingan namunaga Panthera onca boliviensis nomi berilgan (Nelson va Goldman, 1933).
 Panthera onca paraguensis (Hollister, 1914) Gran Chaco yoki Paragvayning Pantanal mintaqalaridan yaguar sifatida tasvirlangan.

Xususiyatlari 

Yaguarlar pumalardan kattaroq hisoblanib, Janubiy Amerikadagi tur Markaziy yoki Shimoliy Amerikadagilarga qaraganda ogʻirroq boʻladi. Janubiy Amerikada Amazon daryosining shimoliy va janubiy qismida joylashgan yaguarlar orasida farq mavjud.

Gayanada  gacha ogʻirlikdagi namunalar haqida xabar berilgan. Venesuelada erkak va urgʻochi yaguarlar uchun tana ogʻirligi oʻrtacha  ni tashkil etdi va  mos ravishda,  keyingi turning tana ogʻirligi esa Belizdagi Markaziy Amerika erkak yaguarlarnikiga oʻxshashdir. Venesuela erkak va urgʻochi yaguarlarning vazni  ga yetishi mumkin. Venesueladagi Llanos va Braziliya janubidagi Pantanal mintaqasi, Boliviya va Paragvaydagi yaguar populyatsiyalari turlarning eng kattalari hisoblanadi. Pantanal yaguarlarning uzunligi taxminan  ni, erkaklarining oʻrtacha ogʻirligi  ni, urgʻochilarining oʻrtacha ogʻirligi esa  ni tashkil qiladi. Baʼzi yaguarlarning vazni  dan oshishi mumkin.

Tahdid 

Boliviyadagi yaguarlarga ularning qismlari, shu jumladan tishlarining Xitoyga noqonuniy savdosi tahdid solmoqda. Shuningdek, yashash hududlarining yoʻqolib borishi va insonlar bilan toʻqnashuvlar tahdid solmoqda.

Madaniy ahamiyati 
Yaguar Argentina milliy federatsiyasining regbi ittifoqining emblemasi tepasida tasvirlangan. Jaguares de Córdoba – Kolumbiyadagi futbol jamoasi. Lost Land of the Jaguar – BBC tomonidan suratga olingan Gayana faunasi, jumladan, yaguar haqidagi hujjatli film.

Yana qarang 

 Yevropa yaguari

Manbalar

Havolalar 

 Erkak yaguarlar hudud uchun qattiq kurashadi (YouTube)
Mushuksimonlar
Panteralar
Sutemizuvchilar
Zoologiya
Yirtqichlar
Claire Harman

Claire Harman – britaniyalik yozuvchi va tanqidchi.

Harman adabiyotshunos va kitob sharhlovchisi sifatida The Times Literary Supplement, Literary Review, Evening Standard, Sunday Telegraph va boshqa nashriyotlar uchun muharrirlik qilgan. Harman Royal Society of Literature aʼzosi boʻlib, Oxford va Manchester universitetlarida ingliz tilidan dars bergan. Shuningdek, Columbia universitetida ijodiy yozishni oʻrgatgan.

Harman 1989-yilda shoira Sylvia Townsend Warnerning tarjimai holi uchun John Llewellyn Rhys Prize mukofotiga sazovor boʻlgan. Uning keyingi biografik mavzulari Fanny Burney va Robert Louis Stevensonni oʻz ichiga olgan.

2009-yilda Harman roman yozuvchi Jane Austenning vafotidan keyingi shon-shuhratiga bagʻishlangan „Janeʼs Fame“ nomli kitobini nashr etgan.

2015-yilning sentyabr oyida Harman birinchi marta Times Literary Supplementda chop etilgan „The Mighty Hudson“ uchun Forward Prizes for Poetry mukofotiga sazovor boʻlgan.

Bibliografiyasi

Tarjimai hollari 
 1989 – Sylvia Townsend Warner, Chatto & Windus/Minerva
 2000 – Fanny Burney, HarperCollins
 2005 – Robert Louis Stevenson, HarperCollins
 2015 – Charlotte Brontë: A Life, Viking Penguin
 2016 – Charlotte Brontë: A Fiery Heart, Knopf Doubleday Publishing Group
 2022 – All Sorts of Lives: Katherine Mansfield and the Art of Risking Everything, Chatto & Windus

Tanqid 
 2009 – Janeʼs Fame Canongate

Boshqalar 
 2019 – Murder by the Book: The Crime That Shocked Dickens’s London, Knopf

Havolalar

Manbalar 

 Yozuvchilar
Ingliz yozuvchilari
S-500 raketa tizimi

S-500 Prometey (), shuningdek, 55R6M „Triumfator-M“ nomi bilan ham tanilgan Rossiyaning gipertovushli yer-havo raketa tizimi hisoblanadi. S-500 „Almaz-Antey“ havo mudofaasi konserni tomonidan ishlab chiqilgan.

Sinovlar 
2018-yilning may oyida Rossiya S-500 bilan shu kungacha eng uzoq masofali yer-havo raketa sinovini oʻtkazgan. Dastur boʻyicha AQSh razvedkasi bilan tanish boʻlgan nomaʼlum manbalarga tayangan holda, S-500 482 km (300 milya) masofadagi nishonni urgan, bu avvalgi rekorddan 80 km uzoqroqdir.

2019-yil 4-iyun kuni Rossiya Mudofaa vazirligi uzoq masofali yerdan havoga uchuvchi raketa shaklida yangi ballistik raketaga qarshi tizim muvaffaqiyatli ishga tushirilgani aks etgan videoni joylashtirgan. Sinovdan oʻtayotgan havo hujumidan mudofaa tizimining tabiati tilga olinmagan boʻlsa-da, u S-500 Prometey uzoq masofali yer-havo raketa tizimini sinovdan oʻtkazganligi koʻpchilik tomonidan tahmin qilinmoqda.

S-500 radarlari 2019-yil oxirida sinovdan oʻtkazilgan.

2021-yil iyul oyi holatiga koʻra, Rossiya Moddiy boshqarmasi Kapustin Yarda yangi S-500 ballistik raketalarga qarshi kompleksning jonli oʻt oʻchirish sinovidan oʻtkazilgan birinchi suratlarni eʼlon qilgan.

Operatsion tarixi 
Birinchi S-500 polki 2021-yil 13-oktabrda Moskvada jangovar navbatchilikka chiqqan.

Dizayn 
S-500 qitʼalararo ballistik raketalarni, shuningdek, gipertovushli qanotli raketalarni hamda samolyotlarni tutib olish va yoʻq qilish uchun moʻljallangan. S-500  tezlikda uchadigan 10 tagacha ballistik gipertovushli nishonlarni aniqlay oladi va bir vaqtning oʻzida urib tushira oladi. Shuningdek, u gipertovushli qanotli raketalarni va boshqa havo nishonlarini 5 Mach dan yuqori tezlikda, hamda kosmik kemalarni yoʻq qilishga qaratilgan.

Tizim mobil va tez oʻrnatish imkoniyatiga ega. Mutaxassislarning fikriga koʻra, tizimning imkoniyatlari dushmanning qitʼalararo ballistik raketalariga parvozning oʻrta va oxirgi qismlarida taʼsir qilishi mumkin.

Eksport 
2021-yil sentabrida Rossiya bosh vaziri oʻrinbosari Yuriy Borisov Hindiston S-500 ning istiqbolli va ehtimol birinchi mijozi boʻlishi mumkinligini aytgan.

Shuningdek, Turkiya prezidenti Rajab Toyyib Erdoʻgʻanning soʻzlariga koʻra, Turkiya kelajakda S-500 sotib olish imkoniyatini koʻrib chiqishga tayyor.

Manbalar 

Raketaga qarshi mudofaa tizimi
Sunʼiy yoʻldoshga qarshi raketalar
XXI asr yer-havo raketalari
Zenit raketa majmuasi
Qurollar
Rashit Akimov

Rashit Kairjanovich Akimov  —  (1954-yil 15-martda  Ulguli Irtish tumani Pavlodar viloyatida tavallud topgan. (Qozogʻiston SSSR tarkibidagi bo'lgan)) — qozoq davlat siyosiy davlat arbobi. 2004-yildan — 2007-yilgacha senat deputati aʻzosi boʻlib faoliyat olib borgan. Keyinchalik Qozogʻiston Respublikasi parlamenti Senatining Oqmola viloyatidan deputati aʻzosi sifatida faoliyat olib borgan  va ish faoliyati davomida siosiy va jamoat insoni boʻlib faoliyat yuritgan (2014 — 2020).

Biografiya 
Mehnat faoliyatini 1970-yilda sovxozda ishchi sifatida boshlagan.

1980-yilda Selinograd qishloq xoʻjaligi institutini veterinariya shifokori, 2005-yilda Femida yuridik akademiyasini huquqshunos mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan.

SSSR Qurolli Kuchlari zahirasining podpolkovnigi.

1980 — 1983-yillarda Selinograd qishloq xoʻjaligi instituti oʻquv-tajriba xoʻjaligi katta veterinar shifokori.

1984 — 1987-yillardagi Vitebsk veterinariya instituti aspiranti, veterinariya fanlari nomzodi (dissertatsiya mavzusi: "Kompleks davolashda immunomodulyatorlarning aerozollari va qoʻzilarda bronxopnevmoniyaning oldini olish").

1987 — 1993-yillarda - Selinograd qishloq xoʻjaligi instituti yordamchisi, bosh veterinar, oʻquv-tajriba xoʻjaligi direktori oʻrinbosari.

1993 — 1994-yillarda - Selinograd tumani hokimligi boshligʻi oʻrinbosari.

1994 — 1997-yillarda - "Nura" AJ boshqaruvi raisi.

Hokim lavozimlarida ishlagan:

Selinograd tumani (1997-yil iyul —  1999-yil aprel);

Shuchinskiy tumani (1999-yil aprel —  2004-yil oktyabr);

Kokshetu (2004-yil oktyabr — 2007-yil sentyabr);

Astraxan viloyati (2007-yil sentyabr —  2012-yil aprel);

Oqkoʻl tumani (2012-yil aprel —  2013-yil fevral).

2013-yil fevral - 2014-yil oktyabr — Oqmola viloyati hokimi oʻrinbosari.

2014-yil oktabrdan —  2020-yilgacha — Qozogʻiston Respublikasi parlamenti Senatining Oqmoʻla viloyatidan deputati.

Mukofotlar 
"Kurmet" ordeni (1999),

"Farosat" ordeni (2007),

"Qozogʻiston Respublikasi mustaqilligining 10 yilligi" medali (2001),

"Qozogʻiston Respublikasi Konstitutsiyasining 10 yilligi" medali (2005).

Manbalar 

Qozogʻiston deputatlari
Ladik ko‘li

Ladik koʻli (; ) – Turkiya davlatining Samsun viloyatida joylashgan koʻl. Qadimda Ladik koʻli Stifan deb nomlangan. Koʻl qadimgi Pontning shimoli-gʻarbiy hududidagi Fazemonit tumanida joylashgan edi. Strabonning yozishicha, koʻl baliqlarga boy boʻlib, uning qirgʻoqlari qamishzorlarga ega edi. Ladik koʻlining janubiy qirgʻogʻi 1668-yilda Shimoliy Anadolu zilzilasining epitsentri boʻlgan. Zilzilaning taʼsir kuchi 7,8-8,0 ballga yetgan va oʻz navbatida Turkiyada qayd etilgan eng kuchli zilziladir.

Manbalar 

Turkiya koʻllari
Samsun viloyati geografiyasi
Alyoxin himoyasi

Alyoxin himoyasi – bu quyidagi yurishlar bilan boshlanadigan shaxmat debyuti:
 1. e2-e4 Kg8-f6.

Kamdan-kam hollarda katta musoboqalarda qoʻllanadi.

Tarixi 
XIX asrda 1. … Ng8-f6 yurishi deyarli ishlatilmadi. Ushbu yurish haqida 1811-yilda Allgaier oʻz darsligida qayd etib oʻtgan.

Bu himoyani turnir amaliyotiga A.Alyoxin kiritgan boʻlib, u L.Shtayner bilan oʻyinda ushbu yurishdan foydalangan (Budapesht, 1921), garchi bu yurhs avvalroq maʼlum boʻlsa ham (masalan, Mixail Klyatskin buni Alyoxindan oldin qoʻllagan). Alyoxin himoyasi asosan piyodalar bilan markazdan qarshi hujumni qaytarish. Biroq, bu himoyani A.Alyoxin kamdan-kam holatda ishlatgan.

Hozirgi kunda, debyut nazariyasining kompyuter tahlili rivojlanishi bilan, Alyoxin himoyasi asosiy musoboqalarda deyarli ishlatilmaydi. Markazning ixtiyoriy yondoshishi va koʻp oʻzgarishlarda bir nechta templarning yoʻqolishi oqlar uchun doimiy va jiddiy pozitsion ustunlikka olib keladi.

Variantlar 
1. Kb1-c3 - bu harakat bilan oqlar asosiy variantlardan qochishga va oʻyinni boshqa yoʻnalishga burishga harakat qiladi.
 1. … e7-e5 - Vena oʻyini.
 1. … d7-d6 - Pirts-Ufimtsev himoyasi.
 1. … d7-d5 - Skandinaviya himoyasi.

2. e4-e5
 2. … Nf6-g8 - Klyatskin oʻzgarishi
 2. … Nf6-e4 - Mokele-Mbembe himoyasi
 2. … Nf6-d5

Manbalar 

Shaxmat partiyalari
Şenay Akay

Şenay Akay(1980-yil 16-avgustda tugʻilgan) – turk aktrisa va sobiq model.

Hayoti 
Akay 1980-yilda Antaliyada tugʻilgan. Mashhur qoʻshiqchi Musherref Akayning jiyani.Oʻqishni Akdeniz universitetini tugatgan. 14 yoshida modellik faoliyatini boshlagan. Keyinchalik 2001-yilda Best Model of Turkey va „Best Model of the World“ tanlovlarida gʻolib chiqqan.

2012-yilda Akay model sifatidagi faoliyatining 17 yiligi haqida kitob yozgan.Akay Buğra sobiq turmush oʻrtogʻi Özchetin bilan 1,5 yil yashagan, ammo 2006-yildagi xiyonati sababli ajrashishgan.2009-yilda u tasvir va tashqi koʻrinish boʻyicha maslahatchi sifatida ishlay boshlagan.

Filmography

Manbalar

Manbalar 

Aktrisalar
Abel Keyn

Abel Keyn (Abelkain nomi bilan ham tanilgan), shuningdek, El Topo oʻgʻli sifatida ham tanilgan. Toʻxtab qolgan kino loyihasi Alexandro Jodorovskiy tomonidan yozilgan va rejissyorlik qilingan, Jodorovskiyning klassik Acid Western filmi El Topo (1970) ning davomi deb qaralgan. U Parallel Media tomonidan ishlab chiqarilishi va moliyalashtirilishi kerak edi. Asl nomi "El Topo oʻgʻillari" (Los hijos del Topo) boʻlgan keyinchalik 1996-2002 yillarda Abel Keynga oʻzgartirilgan. 2010-yilda bergan intervyusida Jodorovskiy film „uzoq vaqtga choʻzilganini“ aytdi va Abel Keynga hech qanday „yulduz“ tushmasligini taklif qildi va xuddi 1989-yildagi kabi bosh rolga oʻgʻli Aksel Jodorovskiyni jalb qilishini aytdi.

U 2011-yil oxiridan 2012-yilgacha chiqishi kutilgan edi, biroq Alexandro oʻzining " The Dance of Reality "sini birinchi boʻlib suratga olishi uchun toʻxtatilgan.

2016 yilda Kann kinofestivalida bergan intervyusida Jodorovskiy moliyaviy yordam olinsa, El Toponing oʻgʻlini suratga olish rejasini eʼlon qilgan. Shuningdek, 2016-yilda El Toponing davomi komikslar koʻrinishida El Topo oʻgʻillari (loyihaning asl nomi), Jodorovskiy tomonidan yozilgan va Xose Ladryonn tomonidan tasvirlangan mini-serialda chiqarildi]]. Uning uchinchi va oxirgi jildi 2022 yilda chiqarilgan.

Ishlab Chiqarilishi 
Alexandro Jodorovskiy 90-yillarning oʻrtalarida " The Rainbow Thief " filmidagi yomon tajribasi davomida biznesdan hafsalasi pir boʻlgan va oʻzining klassik „El Topo“ filmining davomini bozorga chiqarishga urinib koʻrgan va tizer afishasini yaratganidan keyin oʻzining kino karerasini jonlantirishga urina boshlagan .Dastlab „El Topo oʻgʻillari“ filmida Merilin Manson va Jonni Depp rol oʻynashi kerak edi, ammo mablagʻ hech qachon amalga oshmadi va Jodorovskiy qisqa vaqt ichida loyihadan voz kechdi.

Jodorovskiy keyinchalik Devid Linch va yulduz Merilin Manson va Nik Nolte tomonidan ishlab chiqarilgan „King Shot“ nomli „metafizik gangster filmi“ni suratga olishga harakat qildi. U koʻplab kontseptual eskizlarni chizdi va filmni prodyuserlarga sotdi, lekin oxir-oqibat u va Linch filmni suratga olish uchun zarur boʻlgan byudjetning bir qismini olishga muvaffaq boʻlganlaridan keyin loyihani tark etishdi va Jodorovskiyga oʻzining „orzu loyihasini“ amalga oshirish uchun yana bir imkoniyat berildi.

2009-yil noyabr oyida The Guardian nashriga bergan intervyusida Jodorovskiy „King Shot“ filmini suratga olishga urinishni toʻxtatganini, ammo oxir-oqibat „Parallel Media“ filmlariga ega boʻlgan baʼzi „rus prodyuserlari“ El Topo filmining davomi uchun mablagʻ ajratganini aytdi.

Manbalar 

Shaxsiyatlar
Shaxsiyatlar loyihasi maqolalari
Shaxsiyatlar haqidagi chala maqolalar
Schaffhausen

Schaffhausen – Shveysariya shimolida joylashgan tarixiy munisipalitet va shu nomdagi kantonning poytaxti hisoblanadi. 2016-yil Dekabr holatiga koʻra 36000 ga yaqin aholi istiqomat qiladi. Neuhausen am Rheinfall, Neunkirch va Stein am Rhein kabi shaharlar bilan Rhine daryosi boʻyida, High Rhine irmogʻi qirgʻogʻida joylashgan.

Shaharda tashqi freskalar va haykallar bilan bezatilgan Uygʻonish davrining koʻplab goʻzal binolari, shuningdek, eski kanton qal’asi Munot joylashgan. Schaffhausen, shuningdek, Shveysariya-Germaniya temir yoʻl tarmogʻining tutashuvida joylashgan boʻlib, temir yoʻl liniyalaridan biri orqali Yevropaning eng katta sharsharasi boʻlmish Rhine Falls bilan bogʻlangan.

Tarixi 
Schaffhausen Oʻrta asrlarda shahar-davlat maqomiga ega boʻlgan va oʻz tangalarini 1045-yildan boshlab zarb ettirgani haqida bir qancha tarixiy dalillar mavjud.

Topografiyasi 
Schaffhausen shahri Rhine daryosining oʻng qirgʻogʻida joylashgan. Ushbu hududning qariyb 53.4% qismini oʻrmonlar tashkil qiladi va 20.2% qismidan qishloq xoʻjaligi maqsadlarida foydalaniladi. Qolgan qismning 24,8 foizi aholi punktlari (binolar yoki avtomobil yoʻllari), 1,6 foizi esa unumsiz yerlardir. 1979, 2004 – yillar orasida oʻtroq yerlar miqdori 95 gektargaga oshgan, qishloq xoʻjaligi yerlari esa 117 gektarga kamaygan.

Manbalar 

Munitsipalitetlar
Shveysariya
Tarixiy joylar
Mercedes (Urugvay)

Mercedes (ispancha talaffuzi:meɾˈseðes) – Urugvaydagi Soriano departamentining poytaxti va eng yirik shahri. 2011-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, bu shahar mamlakatda aholi soni boʻyicha oʻninchi oʻrinda turadi.
Mercedes shahri turizm, savdo va savdo portining muhim markazi hisoblanadi. Uning asosiy tarmoqlari qishloq xoʻjaligi, sut mahsulotlari, qogʻoz ishlab chiqarish va sanoat faoliyatiga toʻgʻri keladi.

Tarixi 
Mercedes shahriga 1788-yilda ruhoniy Manuel Antonio de Kastro Careaga tomonidan Capilla Nueva de las Mersedes nomi bilan asos solingan. 1857-yil 6-iyulda uning maqomi shaharga koʻtarildi va u 531-sonli qonun akti bilan oʻsha paytdagi toʻqqizta respublika departamentlaridan biri boʻlgan Soriano departamentining poytaxti etib belgilandi.

Aholisi 
2011-yilda uning aholisi 41 974 kishidan iborat boʻlgan.

Manba:Urugvay Milliy Universiteti.

Iqlimi

Ibodat joylari 
 Chatherdal sobori.
 Isoning muqaddas yuragi cherkovi.
 Avliyo Ioann Baptist cherkovi.
 Avliyo Pius cherkovi.

Sporti 
Mercedes shahri 1967-yilda boʻlib oʻtgan basketbol boʻyicha jahon chempionating rasmiy mezbonlaridan biri hisoblanadi.

Mashhur shaxslari 
 Rikardo Paseyro (1925–2009), diplomat va shoir.

Manbalar

Tashqi havolalar 
INE map of Mercedes

Alifbo boʻyicha aholi punktlari
Urugvay geografiyasi
Nikolay Tsvetkov

Nikolay Tsvetkov (bolgarcha: Николай Цветков; 1987-yil 10-avgust) – bolgariyalik futbolchi, yarim himoyachi pozitsiyasida oʻynab keladi.

Faoliyati 
2017-yil iyun oyida Tsvetkov Sofiyaning „Lokomotiv“ klubiga oʻtgan.

2018-yil 12-iyunda Tsvetkov CSKA 1948 bilan shartnoma imzolagan.

Klub 

 SSKA Sofiya

 Bolgariya kubogi : 2015–2016

Manbalar

Havolalar 

 
Erkak futbol yarim himoyachilari
Bolgariyalik erkak futbolchilar
Yashayotgan insonlar
1986-yilda tugʻilganlar
Alifbo boʻyicha sportchilar
Kamron Mirzo baradari

Kamron Mirzo Baradari (urdu. کامران کی بارہ دری; Kāmrān kī bārɘdɘrī) – Pokistonning Lahor shahridagi yozgi pavilyon. U 1540-yildabirinchi Boburiy imperatori Boburning oʻgʻli, Kamron Mirzo tomonidan qurilgan. Bino Lahordagi eng qadimgi Boburiy inshooti deb ishoniladi va Lahorning Shohdara Bogʻ hududidagi maqbaraga aylantirilmagan yagona joy hisoblanadi.

Tarixi 
1530-yilda Bobur vafotidan keyin Kamron Mirzo Lahorni egallab, 1540-yilda baradari qurilgan bogʻ barpo etgan. Qurilish vaqtida baradari Shohdara bogʻi hududidagi Ravi daryosining gʻarbiy qirgʻogʻida boʻlgan boʻlsa-da, hozir daryo oʻrtasidagi orolda joylashib qolgan. Chunki yillar davomida suv oqimi shu holga keltirgan. 1849-yilda inglizlar Panjobni qoʻshib olgandan soʻng, pavilyon daryodan oʻtadigan qayiqlar uchun pullik dam olish joyiga aylantirildi. Ushbu joy 1867-yilda Lahor xaritasida Turgurhvalli Baradari nomi bilan tilga olingan. Xaritada daryoning gʻarbiy qirgʻogʻida joylashgani koʻrsatilgan. Baradarining sharqiy tarafining bir qismi 1850-yillarda suv toshqini tufayli vayron boʻlgan, baradarining ikkinchi qavati ham xuddi shu davrda shikastlangan yoki buzib yuborilgan. 1958-yilda suv toshqini tufayli yana zarar koʻrdi. 1989-yilda 19,6 million rupiy (taxminan 1 million dollar) sarflanib, rekonstruksiya qilingan.

Bahslar 

Ayvonning ayrim xususiyatlaridan koʻrinib turibdiki, hozirgi baradari Kamron Mirzo bogʻining aynan oʻzi emas. Kamron Mirzoga tegishli boʻlgan ayvon haqida birinchi eslatma 1860-yilga toʻgʻri keladi va u xalq ogʻzaki rivoyatlariga asoslangan boʻlishi ham mumkin.
Ayvonda 17-asrda va undan keyingi davrda Boburiy imperatori Shoh Jahon hukmronligi davrida keng tarqalgan qirrali arklar mavjud. Bu Kamron Mirzoga tegishli boʻlgan inshoot ancha taʼmirlangan yoki rekonstruksiya qilingan boʻlishi mumkin. 1988-yilda olib borilgan tadqiqotlar shuni koʻrsatdiki, bogʻ Kamron Mirzo hayotligi davrida qoʻllangan gaz oʻlchov birligidan emas, balki Akbar hukmronligi davrida keng qoʻllangan Gaz-i-Illahiy deb nomlangan oʻlchov birligidan foydalangan holda qurilgan.

Arxitetktura 
Barcha baradarilar singari, ushbu inshootning ham oʻn ikkita eshigi bor.

Manbalar
Terryland oʻrmon bogʻi

Terryland oʻrmon bogʻi – Irlandiyaning Galway shahridagi shahar oʻrmon bogʻi. U 2000-yil yanvar oyida Irlandiyadagi eng yirik loyiha sifatida ishga tushirilgan boʻlib, u Galway shahri fuqarolarini shahar markazidan unchalik uzoq boʻlmagan 120 akr (0,49 km²) maydonda 500 000 ta mahalliy irland daraxti ekishga jalb etish rejasi bilan boshlangan.

Garchi Galway shahar kengashi homiyligida boʻlsa-da, u koʻp tarmoqli boshqaruv qoʻmitasida hamjamiyat ishtirokiga ega boʻlgan, bu esa 2000–2003-yillar davomida rejalashtirish, loyihalash va dasturlash tadbirlarida mahalliy aholining yuqori darajada ishtirok etishiga olib kelgan.

Manbalar 
 Galway bog'lari
 Galway geografiyasi
Grigoris Athanasiou

Grigoris Athanasiou (yun. Dorēgusēs dānasío; 1984-yil 9-martda tugʻilgan) – professional darvozabon ampulasida oʻynaydi.

Faoliyati 
Eleftherio-Kordelio shahrida tugʻilgan Afanasiu Gretsiya Superligasida Akratitos bilan futbol oʻynay boshlagan. Keyin u Krit va Gamma Etnikining Atsalenios jamoasiga oʻtgan va 2007-yilda Superliganing Ergotelis klubi bilan shartnoma imzolagan. U klubda yetti mavsum qolgan, asta-sekin klubning asosiy tarkibidan joy olgan va klubdagi soʻnggi ikki mavsumida asosiy darvozabon sifatida oʻynagan. Klub Afanasiuga 2013−2014-yilgi mavsum oʻrtasida oʻz roʻyxatiga yuqori toifali darvozabonni qoʻshish niyati haqida xabar berganidan soʻng (va bir necha kundan keyin serbiyalik darvozabon Vladimir Stoykovich bilan shartnoma imzolagan), Afanasiu bundan voz kechishga qaror qilgan. klub bilan shartnomasini uzaytiragan va Kiprning Ayia Napa klubiga oʻtagan. Kiprdagi bir mavsumdan soʻng u oʻzining sobiq klubi Ergotelisga qaytgan, u bir mavsum oldin Futbol Ligasiga tushib ketgan. Klub oylar davomida futbolchilarning maoshini toʻlay olmagan va natijada 2016-yilning 19-yanvarida professional musobaqalarni tark etgan oʻta ogʻir mavsumdan soʻng bir kun avval soʻnggi oʻyinini oʻtkazgan Atanasiu shartnomadan ozod etilgan. Oxir-oqibat u 2016-yilning yozida Cretan Futbol Ligasi raqibi Chania bilan shartnoma imzolagan.

Manbalar

Havolalar 

 Profile at Onsports.gr
 Guardian Football 

Yashayotgan insonlar
Gretsiya erkak futbolchilari
Erkak futbol darvozabonlari
Gretsiya Superligasi futbolchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Boraboy ko‘li

Boraboy koʻli ( or Kocabey Gölü) – Turkiyaning Amasiya viloyatidagi koʻl. Koʻl va uning atrofi 2014-yilda tabiat bogʻi deb eʼlon qilingan.

Koʻl Amasiya viloyatining Tashova tumani hududida, Boraboy shaharchasining gʻarbiy qismida joylashgan. Koʻldan Tashvagacha boʻlgan masofa 1 km (13 milya) va Amasiyaga boʻlgan masofa esa 61 km (38 milya)ni tashkil etadi. Koʻl dengiz sathidan 1051 m (3448 fut) balandlikda, Qora dengiz togʻlaridagi vodiyda joylashgan. Boraboy koʻli daryo koʻchkisi tufayli hosil boʻlgan. Koʻchki toʻgʻoni keyinchalik suv toshqini tufayli boʻlinib ketmasligi uchun beton toʻsiqlar bilan mustahkamlangan. Boraboy koʻlining uzunligi 675 m (2215 fut) va maksimal kengligi 175 m (574 fut) ga teng. Koʻlning umumiy maydoni taxminan 4 gektar (9,9 akr) va maksimal chuqurligi 11 m (36 fut).

Tabiat bogʻi 
Boraboy koʻl hududi 2014-yilda Atrof-muhit va oʻrmon vazirligi tomonidan milliy tabiat parki deb eʼlon qilingan. Koʻl 259 gektar (640 akr) maydonni egallaydi, asosan oʻrmon va bir qismi qishloq xoʻjaligi maydonidir. Milliy tabiat parkining oʻrtacha balandligi 1215 m (3986 fut). Eng baland joyi Kaleboynu tepaligi boʻlib, tepalik 1383 m (4537 fut). Tabiat bogʻining shimoliy yonbagʻirlarida sharq olxasi (Fagus orientalis), qora qaragʻay (Pinus nigra), shotland qaragʻayi (Pinus sylvestris L.), eman (Quercus cerris) va endemik eman keng tarqalgan boʻlib, koʻplab oʻsimlik turlari mavjud. Koʻlning janubiy yon bagʻirlari asosan xilma-xil butalardan iborat. Boraboy koʻli yaqinida oʻrmon xoʻjaligi vazirligi va Boraboy shahar hokimligining turar-joy binolari mavjud.

Manbalar 

Turkiya koʻllari
Firebase

Firebase backend bulutli xizmatlarini ilovalarga taklif qiladigan Google tomonidan taqdim qilingan kompaniyadir. Firebase Android, iOS tizimlari, JavaScript, Node.js, Java, Unity, PHP va C++ tillari uchun maʼlumotlar bazasi, real vaqt maʼlumotlar bazasi, autentifikatsiya, ilovalarni integrallash va analitika xizmatlarini taklif qiladi.

Tarixi 
Firebase 2011-yil Envolve korporatsiyasining yuqori eʼtibor qaratilgan James Tamplin va Andrev Leelar boshchilik qilgan startup loyihasi edi. Envolve dasturchilar uchun web sahifada online chat qurish imkonini beruvchi APIni integrallashtirib berdi. Chat xizmatlari ishga tushgandan soʻng Tamplin va Lee ilovalar orqali uzatilayotgan maʼlumotlar chat xabarlari emasligini aniqladilar. Envolveni ishlatayotgan dasturchilar real vaqt rejimida foydalanuvchilarning oʻyin holatlariga oʻxshagan maʼlumotlardan sinxron ravishda foydalanishgan. Tamplin va Lee chat sistemasini va real vaqt arxitekturasini bir-biridan ajratishga qaror qildilar. 2011-yilda ular Firebaseni korporatsiyadan ajratib oldilar va alohida kompaniya sifatida 2012-yilning aprel oyida ishga tushirdilar.
Firebasening birinchi mahsuloti real vaqt tizimida ishlaydigan maʼlumotlar bazasi va iOS, Android, Web qurilmalar uchun Firebasening bulutli texnologiyalariga qoʻyiladigan API boʻlgan. Bu mahsulot dasturchilar uchun real vaqtda ishlaydigan ilovalar tayyorlashga yordam berdi.

Manbalar
Across the Sea of Time

„Across the Sea of Time“ – 1995-yilda Stiven Lou tomonidan ishlab chiqarilgan va rejissyorlik qilgan , Endryu Gellis tomonidan yozilgan Amerika IMAX 3D sarguzasht filmi. Unda Piter Reznik oʻz ota-bobolarining oilasini izlab Amerika Qoʻshma Shtatlariga yoʻl olgan yosh rus yigit rolini oʻynaydi.

Syujeti 
Syujetning asosida oilasini qidirayotgan rossiyalik muhojirning haqiqiy hayoti yotadi va Ellis orolining immigratsiya xizmati xodimlari tomonidan unga Leopold Minton ismi qoʻyilgan (chunki ular uning ruscha ismini talaffuz qila olmagan).Minton (oʻsha paytda) stereoskopik fotosuratlar olish uchun mashhur Xolms stereoskopi kompaniyasida ishlagan. Bu filmga Nyu-Yorkning oʻtmish va hozirgi koʻplab stereoskopik tasvirlarini koʻrsatish imkoniyatini bergandi.

Balandlikdan qoʻrqmaydigan Minton Nyu-Yorkdagi osmono'par binolarning rivojlanishiga oid beqiyos tasvirlar toʻplamini yaratdi. Minton Nyu-York metrosi qurilishini ham hujjatlashtirgan. Filmda Mintonning hayoti davomida ommaga oshkor etilmagan bir qancha shaxsiy fotosuratlari ham mavjud.

Kasting 
 Piter Reznik-Tomas Minton rolida
 Jon Makdonou-yuk tashish boshligʻi sifatida
 Viktor Shtaynbax- dengiz uchuvchisi rolida
 Piter Boyden-ConEd Ishchi sifatida
 Filipp Levi-hot-dog sotuvchisi sifatida
 Nik Muglia-politsiyachi sifatida
 Ebbi Lyuis-Julia Minton rolida
 Mett Malloy-Uoll-strit biznesmeni sifatida
 Luidji Petrozza-pizza pirogi odami rolida
 Bernard Ferstenberg-tuzlangan sotuvchi sifatida
 Robert Bakli-sotsialist sifatida
 Donald Tramp-oʻzi kabi
 Patrik Flinn-bufetchi sifatida

Musiqa 
Filmning musiqasini Jon Barri yozgan.

 The Wonder of America
 Into New York
 Ellis Island
 Never Have I Felt So Free
 The Lower East Side
 The Automobile, The Telephone
 The Subway
 The Subway Ride
 Coney Island
 Up to the Sky
 Flight Over New York
 Central Park
 Times Square and Broadway
 Scary Night in the Park
 A New Day Will Come
 Searching
 Welcome to America, Welcome to New York
 Across the Sea of Time

Qabul

Teatr kassasi 
„Across the Sea of Time“ filmi $16,015,639 yigʻgan.

Manbalar 

Film
Abdulixat Abbosov

Abdulixat Umarovich Abbosov (1929-yil 30-sentyabr — 1996-yil 11-avgust) – sovet harbiy suv osti kemasi va harbiy qoʻmondoni. Sovet Ittifoqi Qahramoni (16-dekabr 1981-yil), kontr-admiral (22-fevral 1983-yil).

Biografiyasi 

Abbosov Abdulixat Umarovich 1929-yil 30-sentyabrda Nijniy Novgorod viloyatining Pilninskiy tumanida tugʻilgan. 1930-yilda uning oilasi Moskvaga koʻchib oʻtgan. 1942-1945-yillarda kasb-hunar bilm yurtining ishab chiqarish korxonasida duradgor boʻlib ishlagan. 1946-yil maktabning 7-sinfini tugatib, 1947-yilda Leningradda joylashgan yosh radiometrlar maktabida oʻqigan. 1950-yilda Lelingrad dengiz flotini tayyorlov maktabini tamomlagan.

Faoliyati 
1959-yilda harbiy dengiz floting oliy maxsus ofitserlik toifalarini tamomlab, shimoliy flotda suv osti kemalari kamandirlarining yordamchisi sifatida ish boshlagan. 1962-yilning dekabr oyida qurilgan K-123 yadroviy suv osti kemasining qoʻmondoni boʻlgan. SSSR Oliy Sovet Prezidiumining 1981-yil 16-dekabrdagi farmoni bilan Abbosov Abdulixat Umarovich yangi xarbiy texnikalarni sinovdan oʻtkazish, ishlab chiqarish va ulardan foydalanishda koʻrsatgan jasorati va qahramonligi uchun Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan. 1979-yil
sentyabr oyida "Harbiy-dengiz kuchlarini tayyorlash markazida oʻquv ishlar boʻyicha boshliq oʻrinbosari lavozimida ishlagan. 1983-yilning oktyabr oyiga kelib Abbosov Abdulixat shu markazni boshligi‘ lavozimiga tayinlandi.
1983-1988-yillarda harbiy dengiz kuchlarining jangovor tayyorgarlik boshqarmasing boʻlim boshligʻi lavozimida ham faoliyat yuritgan. Abbosov Abdulixat Umarovich 1996-yil 11- avgustda vafot etgan va Moskvadagi Danilovskiy musulmonlar qabristoniga dafn etilgan.

Harbiy unvonlari 
 Leytenant (1954-yil 20-noyabr)
 Katta leytenant (1956-yil 28-dekabr)
 Leytenant komandiri (1958-yil 30-dekabr)
 3-darajali kapitan (1962-yil 2-dekabr)
 2-darajali kapitan (1969-yil)
 1-darajali kapitan (1969-yil 5-iyul)
 Kontr-admiral(1983-yil 22-fevral).

Manbalar
Aleksandr Ivanov (Rossiya Federatsiyasi Qahramoni)

Aleksandr Vasilyevich Ivanov (1918-1942) Qizil Armiya aviatsiyasi katta leytenanti, Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi, Rossiya Federatsiyasi Qahramoni (1998).

Tarjimai holi 
Aleksandr Ivanov 1919-yil 9-iyunda Klukolovo qishlogʻida (Yam-Tosovskiy qishlogʻi, Luga tumani, hozirgi Leningrad viloyati) tavallud topgan. 1938-yilda Qizil armiya safiga chaqirildi. 1940-yilda Engels nomidagi harbiy aviatsiya uchuvchilar maktabini tamomlagan. 1941-yil dekabrdan Ulugʻ Vatan urushi frontida xizmat qilgan va jangda yaralangan.

Katta leytenant Aleksandr Ivanov 1942-yil oxiriga kelib 6-uzoq masofali bombardimonchilar polkining bombardimonchi eskadroniga, 132-bombardimonchi aviatsiya diviziyasiga, 5-havo armiyasiga qoʻmondonlik qildi. Urush paytida uning ekipaji 134 ta jangovar missiyani amalga oshirib, dushmanning harbiy texnikasini bombardimon qilib, ularga katta talofat yetkazdi. Ivanov 1942-yil noyabr oyida Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoniga nomzod boʻldi, ammo intizomiy huquqbuzarlik tufayli nomzodlik oʻtkazilmadi. 1942-yil 30 dekabrda Salsk temir yoʻl stantsiyasini portlatish paytida Ivanovning qaytib ketayotib, Elbrus yaqinidagi togʻ darasida samolyoti urib tushirildi. Faqat 1996-yilda samolyot qoldiqlari alpinistlar tomonidan topilgan.

Katta leytenant Aleksandr Ivanov Rossiya Federatsiyasi Prezidentining 1998-yil 12-dekabrdagi farmoni bilan „1941—1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushida fashist bosqinchilariga qarshi kurashda koʻrsatgan jasorati va qahramonligi uchun“ vafotidan keyin oliy unvon bilan taqdirlandi. Rossiya Federatsiyasi Qahramoni. Bundan tashqari ikki marta Qizil Bayroq ordeni bilan ham taqdirlangan.

Manbalar 

1942-yilda vafot etganlar
30-dekabrda vafot etganlar
1919-yilda tugʻilganlar
9-iyunda tugʻilganlar
Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Jalel Kizatov

Jalel Kizatovich Kizatov ( 1920 — 1999) — ishchi-dehqonlar qizil armiyasi kapitani, Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi, Sovet Ittifoqi Qahramoni (1944).

Biografiyasi 
1920-yil 9-oktyabrda Buloq qishlogʻida (Qozogʻistonning Shimoliy Qozogʻiston viloyati) tugʻilgan.

1940-yilda qishloq xoʻjaligi texnikumining uch kursini tamomlagan. Xuddi shu yili u Ishchilar va Dehqonlar Qizil Armiyasi safiga chaqirildi. 1941-yil sentyabrdan - Ulug Vatan urushi frontlarida xizmat qildi. 1942-yilda Kizatov kichik leytenantlar kurslarini tugatdi.

1943-yil sentyabrgacha gvardiya leytenanti Jalel Kizatov Markaziy frontning 61-armiyasining 76-gvardiya otishma diviziyasining 154-gvardiya artilleriya polkining batareyani boshqarish vzvodiga qo'mondonlik qilgan. U Dnepr jangida qatnashgan. 1943-yil 28-sentyabrda Kizatov birinchilardan boʻlib Ukraina SSSR Chernigov viloyati, Repkinskiy tumani, Musi qishlogʻi yaqinida Dneprni kesib oʻtgan va Germaniya mudofaasidagi otishma guruhida razvedkachilik qilgan. Shundan soʻng, u artilleriyani muvaffaqiyatli tugatgan.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1944-yil 15-yanvardagi "Qizil Armiya generallari, ofitserlari, serjantlari va oddiy askarlariga Sovet Ittifoqi Qahramoni unvonini berish toʻgʻrisida"gi farmoni bilan "jangovar vazifalarni namunali bajarganliklari uchun" Dnepr daryosidan oʻtish qoʻmondonligi hamda bir vaqtning oʻzida koʻrsatilgan jasorat va qahramonlik” gvardiya leytenanti Jalel Kizatovga Lenin ordeni va “Oltin yulduz” medali bilan Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni berilgan.

1945-yilda Oliy ofitser artilleriya maktabini tamomlagan. Oʻsha yili kapitan unvoni bilan zaxiraga oʻtkazilgan.

Qizil-Oʻrdada yashagan, partiya-xoʻjalik ishlarida ishchi boʻlgan. 1952-yilda Qozogʻiston SSSR Kompartiyasi Markaziy Qoʻmitasi qoshidagi partiya maktabini, 1969-yilda Selinograd qishloq xoʻjaligi institutini tamomlagan. Pensiyaga chiqqunga qadar Qizil-O‘rda viloyati non mahsulotlari ishlab chiqarish boshqarmasi boshligʻi lavozimida ishlagan.

1999-yilda vafot etgan va Qizil-Oʻrdada dafn etilgan.

Mukofotlari 
Ikkita Lenin ordeni, 1-darajali Vatan urushi ordeni, uchta Mehnat Qizil Bayroq ordeni va bir qator medallar bilan taqdirlangan.

Qizatov sharafiga uning byustlari qishloq xoʻjaligi texnikumida tahsil olgan Yesil tumanidagi Pokrovka qishlogʻida va Qizil-Oʻrdadagi qabri yaqiniga oʻrnatilgan.

Manbalar 

Qozogʻiston
Sovet Ittifoqi Qahramonlari
Takashi Aizawa

Takashi Aizawa (yaponcha: 相澤 貴志 , 1982-yil 5-yanvarda tugʻilgan) — yaponiyalik sobiq futbolchi.

Faoliyati 
Aizawa 1982-yil 5-yanvarda Niigata shahrida tug'ilgan. O'rta maktabni tugatgandan so'ng, u 2000-yilda J1 ligasiningKawasaki Frontale klubiga kelib qo'shilgan. Ammo u 2000-yilgi o'yinda umuman o'yinga tushmagan va komandasi 2001-yilgi mavsumda J2 ligasiga tushib ketgan. 2001-yilning yozida u ko'plab o'yinlarda qatnashgan bo'lsa-da, 2004-yilgacha Takeshi Urakami va Shinya Yoshihara borligi sababli zaxira o'rinig'ida o'tirishga majbur bo'lgan. Klub 2004-yilda chempionlikni qo'lga kiritgan va 2005-yilga kelib J1 ligaga ko'tarilgan. 2005-yildan boshlab u Yoshihara bilan bu pozitsiya uchun raqobarga kirishgan va 2005-yil iyul oyidan boshlab darvozabonlik qila boshlagan. Biroq, u 2006-yil sentyabr oyida Yoshiharaning o'rniga zaxira o'rindig'ida qoldi. 2007-yilgi mavsumda esa yangi a'zo Eiji Kavashima kelganligi sababdan yana zaxirada qolib ketgan. U Xiromasa Yamamoto bilan pozitsiya uchun kurashgan va ko'plab o'yinlarda qatnashgan. 2009-yilda u Kawasaki Frontale klubiga qaytgan. U 2010-yilning mayigacha Kavashima soyasida qolib ketib o'ynay olmagan bo'lsa-da, iyul oyidan boshlab u asosiy darvozabonga aylangan, Kavashima esa Belgiyaga ko'chib ketgan. 2012-yilda u J2 ligasining Machida Zelvia klubiga o'tgan. Garchi u 2012-yilning apreligacha asosiy o'yinchi bo'lsa-da, aprel oyidan boshlab Tomoxito Shugyo o'rniga zaxirada qolgan va klub 2013-yildan boshlab Yaponiya futbol ligasiga tushib ketgan. 2013-yilda u asosiy darvozabon sifatida ko'plab o'yinlarda ishtirok etgan. 2014-yilda u J1 ligasining Shimizu S-Pulse klubiga o'tgan. Ammo u yana Masatoshi Kushibiki o'rniga zaxirada qolgan. 2015-yilda u J2 ligasining Tokushima Vortis klubiga o'tgan. U 2017-yil oxirida faoliyatini yakunlagan.

Klub statistikasi

Manbalar 

Erkak futbol darvozabonlari
J2 Ligasi futbolchilari
Yaponiyalik erkak futbolchilar
Yashayotgan insonlar
1982-yilda tugʻilganlar
Alifbo boʻyicha sportchilar
Simenit ko‘li

Simenit koʻli – Turkiyaning Samsun viloyatida joylashgan koʻl. Koʻl Simenlik koʻli sifatida ham tanilgan. Koʻl markaziy Qora dengiz mintaqasidagi Yesilmak tekisligining sharqiy qismida joylashgan. Simenit koʻli Samsun viloyati Terme tumanida joylashgan. Koʻlning qamishzorlar va botqoqlar bilan qoplangan qismi 19 kilometr kvadratni tashkil qiladi. Koʻl qadimda „Semenlik“, „Simenlik“, „Karasu“ va „Arapsazi“ nomlari bilan ham atalgan.

Manbalar 

Turkiya koʻllari
John Llewellyn Rhys Mukofoti

John Llewellyn Rhys Mukofoti har yili Millatlar Hamdoʻstligidan 35 yoshgacha boʻlgan yozuvchi tomonidan ingliz tilida yozilgan va Buyuk Britaniyada nashr etilgan eng yaxshi adabiyot asari (badiiy adabiyot, real hayotga asoslangan sheʼriyat, drama) uchun beriladigan adabiy mukofotdir. 1942-yilda taʼsis etilgan bu mukofot Buyuk Britaniyadagi eng qadimiy mukofotlardan biri hisoblanadi.

2011-yildan beri mukofot moliyaviy muammolar sababli toʻxtatilgan. Oxirgi mukofot 2010-yilda berilgan.

Tarixi 
Mukofot 1942-yilda Jane Oliver tomonidan 1940-yil 5-avgustda Royal Air Force (Qirollik havo kuchlari)da bombardimonchi uchuvchi boʻlib xizmat qilayotganda halok boʻlgan yosh yozuvchi John Llewellyn Rhys turmush oʻrtogʻining xotirasiga atab asos solingan.

1987-yildan 2003-yilgacha mukofot Mail on Sunday tomonidan moliyalashtirilgan. Gazeta 2002-yilda Mary Lavenga mukofot berilganidan keyin oʻz faoliyatini 2003-yilda toʻxtatgan. Keyinchalik, sovringa mustaqil taʼlim xayriya tashkiloti, BookTrust tomonidan homiylik qilingan, ammo 2011-yil iyun oyida moliyaviy muammolari tufayli mukofot berish toʻxtatilgan.

2010-yilda gʻolib 5000 funt sterling olgan boʻlsa, ikkinchi oʻrin egalarining har biri 500 funt sterlingdan olgan.

Gʻoliblar (1942–1999)

Gʻoliblar (2000 yildan beri)

Manbalar
Akō

– Yaponiyaning Hyōgo prefekturasining janubi-gʻarbida joylashgan shahar.

Geografiyasi 
Akō Hyōgo prefekturasining janubi-gʻarbiy qismida joylashgan. Shahar Hyōgo va Okayama prefekturalari chegarasida joylashgan boʻlib, u Kinki va Chūgoku hududlarini ham ajratib turadi.

Qoʻshni shahar hokimiyatlari 
Hyōgo prefekturasi:

 Aioi
 Kamigōri

Okayama prefekturasi:

 Bizen

Iqlimi 
Akō nam subtropik iqlimga ega (Köppen Cfa), yoz fasli issiq va qishda qor yogʻmaydi. Akōda oʻrtacha yillik harorat 15,1 °C. Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 1519 mm, eng yomgʻirli oy sentyabr. Avgustda eng yuqori harorat 26,1 atrofida °C, eng pasti esa yanvarda, 4,8 atrofida °C boʻladi.

Demografiyasi 
Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Akō aholisi soʻnggi 40 yil ichida nisbatan oʻzgarmay qolgan.

Tarixi 
Akō qadimgi Harima provinsiyasining bir qismi boʻlgan. Edo davrida Akō tuz ishlab chiqarish bilan mashhur boʻlgan. Akō shahri 1889-yil 1-aprelda zamonaviy munitsipalitetlar tizimining oʻrnatilishi bilan tashkil etilgan. 1951-yil 1-sentabrda shahar maqomiga koʻtarilgan.

Hukumati 
Akō toʻgʻridan-toʻgʻri saylanadigan mer va 18 aʼzodan iborat bir palatali shahar kengashiga ega boʻlgan mer-kengash boshqaruv shakliga ega. Akō Hyogo Prefekturasi Assambleyasiga bir aʼzosini qoʻshadi. Milliy siyosat nuqtai nazaridan, shahar Yaponiya Diet quyi palatasining 12-okrugiga kiradi.

Iqtisodiyoti 
Akō anʼanaviy ravishda tuz ishlab chiqarish bilan mashhur boʻlib, feodal davrda uning asosiy sanoati vazifasini bajargan.

Taʼlimi 
Akōda shahar hukumati tomonidan boshqariladigan oʻnta davlat boshlangʻich maktabi va beshta davlat oʻrta maktabi mavjud. Prefekturada nogironlar uchun maxsus taʼlim maktabi ham bor.

Manbalar 

Yaponiyaning qirgʻoqboʻyi aholi punktlari
Yaponiyadagi port aholi punktlari
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Whitefish koʻrfazi

Whitefish koʻrfazi – Michigan (AQSh) hamda Ontario (Kanada) oʻrtasidagi Yuqori koʻlning sharqiy chekkasida joylashgan katta koʻrfaz hisoblanadi. Koʻrfaz Michigandagi Whitefish Point va Ontariodagi Kanada qalqonining anchagina ogʻir va yovvoyi tabiatiga ega Whiskey Point oʻrtasida joylashgan. Xalqaro chegara koʻrfaz boʻylab oʻtgan boʻlib, u kemalar tomonidan juda koʻp ishlatilgan hamda ular Buyuk koʻllarning shimoliy va janubiy qismini bogʻlab turuvchi Soo Locks oʻtish yoʻlidan foydalanishadi.

Whitefish Point Light mayogʻi koʻrfazga kirish deb belgilangan boʻlib, koʻrfazning oʻrtasida Ile Parisienne Light mayogʻi va Gros Cap Reefs Light mayogʻi esa Soo Locks oʻtish yoʻliga yaqin yaʼni Michigan shtatidagi Sault Ste. Marie shahrida joylashgan. Whitefish Point mayogʻi Yuqori koʻldagi eng qadimiy ishlayotgan mayogʻdir. Qadimiy mayogʻning bir qismida Great Lakes Shipwreck Museum muzeyi ham joylashgan. Muzeyda choʻkkan kemalar roʻyxatida mavjud kemalardan artifaktlar mavjud boʻlib, ulardan eng mashhuri 1975-yilda choʻkkan va borddagi barcha 29 kishini oʻzi bilan olib ketgan SS kemasidir.

1855-yilda Soo Locks oʻtish yoʻli ochilganidan soʻng Yuqori koʻldagi kemalar harakati koʻpaygan va Whitefish koʻrfazi yomon ob-havo tufayli choʻkkan kemalar markaziga aylangan. Shundan soʻng, Whitefish Point Underwater Preserve hamjamiyati kelajak avlodlarga choʻkkan kema qoldiqlarini asl holicha saqlash vazifasi bilan tashkil qilingan. Hamjamiyatga maʼlum choʻkkan kemalar roʻyxatiga quyidagilar kiradi:

 Comet kemasi
 John B. kemasi
 Cowle kemasi
 Drake kemasi
 Samuel Mather kemasi
 Miztec kemasi
 Myron kemasi
 Niagara kemasi
 Sagamore kemasi
 Superior City kemasi
 Vienna kemasi
 John M. Osborn kemasi.

Manbalar 

Kemalar
Mayoqlar
Alifbo boʻyicha aholi punktlari     Michigan shaharlari
Kanada
Daryolar