Sundae (kolbasa)

Sundae ( , baʼzan ingliz tilida soondae) – koreys milliy oshxonasidagi qonli kolbasa turi. Bu Shimoliy va Janubiy Koreyada mashhur koʻcha taomidir, odatda turli xil ingredientlar bilan toʻldirilgan sigir yoki choʻchqa ichaklarini bugʻlash usulli orqali tayyorlanadi.

Tarixi 
Sandoz kolbasasi kelib chiqishi Goryeo davriga (918-1392) borib taqaladi, bu taomda Koreya yarim orolida mashhur boʻlgan yovvoyi choʻchqa goʻsht va ichaklaridan foydalanilgan. Sundaeni tayyorlash retseptlari oʻn toʻqqizinchi asr oshxona kitoblarida, jumladan Gyuhap chongseo va Siuijeonseo kitoblarida uchraydi.

Anʼanaviy sundae (kolbasa)si, maydalangan goʻsht, guruch va sabzavotlar bilan toʻldirilgan sigir yoki choʻchqa ichaklariga solib, alohida kichik bayramlar va katta oilaviy yigʻilishlarda isteʼmol qilinadigan xushtaʼm taomlardan biri hisoblanadi. Koreya urushidan keyin, kambagʻallik davrida goʻsht yetishmaganida, dangmyeon Janubiy Koreyada goʻsht oʻrnini egalladi. Sundae bunsikjip (snack barlar), pojangmacha (koʻcha rastalari) va anʼanaviy bozorlarda sotiladigan arzon koʻcha taomlariga aylandi.

Retsepti 
Sundaening poʻsti choʻchqa ichaklarini hiddan xalos boʻlish uchun tuz va un bilan ishqalash orqali tayyorlanadi. Tozalangan choʻchqa ichaklarini agʻdarganda, toza tomoni tashqi tomonga koʻrinadi. Tozlangan ichaklarga choʻchqa goʻshti, tofu, loviya nishchalari, glyutinozli guruch va turli ziravorlar solinadi. Bu usulda tayyorlangan sundae kolbasasi qozonda bugʻlanadi.

Variantlari 
Anʼanaviy Janubiy Koreya navlari, shuningdek, barcha Shimoliy Koreya, Rossiya koreyslari (Koryo-saram va Sahalin Koreans) va Xitoy koreys sundae seonjilar ichiga maydalangan goʻsht, guruch va sabzavotlar soladi. Zamonaviy Janubiy Koreya bunsik (yengil taomlar) turlarida koʻpincha goʻsht, guruch va sabzavotlar oʻrniga dangmyeon (selefonli ugra) ishlatiladi. Boshqa ichiga solinadigan narsalarga kkaennip (perilla barglari), ko‘k piyoz, doenjang (soya pastasi), kimchi va soya maysalari kiradi.

Mintaqaviy turlarga Hamgyong va Pyongan provinsiyalaridan abai-sundae (), Kaesongdan Kaesong-sundae (), Yongindan Baegam-sundae (), Jeju orolidan Jeju-sundae (), Chungcheong provinsiyasidan Byeongcheon-sundae ()  va Jeolla provinsiyasidan Amppong-sundae () kiradi.

Ba’zi turlar dengiz mahsulotlaridan qobiq sifatida foydalanadi. Yangi kalmar bilan tayyorlangan Ojingeo-sundae (오징어순대) Gangvonning mahalliy ixtisosi bo‘lib, quritilgan kalmar bilan tayyorlangan ojingeo-sundae () Gangvonda ham, Gyeonggida ham iste’mol qilinadi. Myeongtae-sundae (), Alyaska pollokidan tayyorlangan, Gangvon va Hamgyongning mahalliy ixtisosligi hisoblanadi. Eogyo-sundae (어교순대) jigarrang Sciaenidaening suzish pufagidan tayyorlanadi.

Birga tanavvul qilinadigan taomlar
Janubiy Koreyada muzqaymoq ko‘pincha bug‘da pishiriladi va bug‘da pishirilgan gan (jigar) va  heopa (o‘pka) kabi mahsulotlar bilan taqdim etiladi.. Sundaening kesilgan bo‘laklari va qo‘shimcha qismlari Seulda tuz va qora qalampir aralashmasiga, Honam hududida sirka va gochujang aralashmasiga, Yeongnam mintaqasida ziravorli soya pastasiga, Jeju orolida esa soya sousiga botiriladi. Sundae guk-bap restoranlarida yoki bunsikjip (snack barlar) da ko‘p sotiladi. Sandee ko‘pincha bunsikjipda, Tteokbokki („qaynatilgan guruch kotletlari“) va twigim („fritterlar“) bilan birga sotiladi, shuningdek, tteok-bokki sousiga botirib yeyiladi. Ko‘plab bunsikjiplar tteok-twi-sun nomli kompleks taomni taklif etadi. Bu kompleksga tteok-bokki, twigim va sundae kiradi.

Sundae taomlari
 Sundae-guk () - Sundae (kolbasa), boshqa mahsulotlar va go‘shtdan tayyorlangan guk (sho‘rva).
 Sundae-bokkeum () - Sundae (kolbasa), sabzavot va gochujang bilan tayyorlangan bokkeum (qovurilgan taom).
 Baek-sundae-bokkeum () - gochujang qo‘shilmagan sundae-bokkeum taomlaridan biri.

Yana qarang 
 Qazi-qarta
 

Kolbasalar
Koreya taomlari
Koreya
Ko‘cha taomlari

Manbalar