yakhyo/uz-wiki huggingface dataset:
Ahmet Hamdi Akseki

Ahmet Hamdi Akseki (1886 – 1951-yil 9-yanvar) – Turkiyada Din ishlari boshqarmasi sobiq prezidenti. Islom olimi. Ahmet Hamdi Akseki masjidi uning nomi bilan atalgan.

Biografiyasi 
Akseki 1886 yilda Antaliya viloyatida tugʻilgan. Turli madrasalarda ham oʻqib, ham dars bergan. Mehmet Rifat Börekchi uni 1939-yilda Din ishlari boʻyicha boshqarma oʻrinbosari etib tayinlagan. Mehmet Sherefettin Yaltkaya vafotigacha vazirlik lavozimini egallangunga qadar bu lavozimda qolgan.

Manbalar 

1886-yilda tugʻilganlar
1951-yilda vafot etganlar
Turk islom olimlari
Abu al-Hasan ash-Shadiliy maqbarasi

Abu al-Hasan ash-Shadiliy maqbarasi, shuningdek, Qutbul Akbar Imom Shadiliy dargohi () nomi bilan ham tanilgan – islomiy masjid va maqbara. Maqbara shadiylik soʻfiylik tariqatining asoschisi Abu al-Hasan ash-Shadiliyga (1258-yilda vafot etgan) atab qurilgan. U Misrning Qizil dengiz gubernatorligidagi Humaythara hududida joylashgan.

Tarixi 

Diniy majmua Humaitharada qurilgan. Abu al-Hasan ash-Shadiliy vafotidan keyin qabr shu yerdaligi sababli bu hudud Shayx Shazli deb atalgan. Maqbara 13-asr oxiridan keyin qabrni ziyorat qiluvchi koʻp sonli ziyoratchilarni oʻziga sigʻdira olishi uchun kengaytirilgan. 21-asrda Vaqf vazirligi masjid tashkil etib, unga maqbara eshigi yaqinidan kirish yoʻli ochgan. Masjid binosiga sanitariya inshootlari ham biriktirilgan. Shuningdek, Qur’on yod oluvchilar uchun madrasa, masjid shayxi va madrasa mudarrislari uchun vaqtinchalik turar joy ham tashkil etilgan.

Humaythara qudugʻi 
Diniy majmua tashqarisida quduq bor, mahalliy urf-odatlarga koʻra, Ash-Shadiliy oʻlimidan bir kun oldin oʻziga shu quduqdan olib suv quygan. Bu quduq suvi isteʼmol qilish uchun yaroqli boʻlib, atrofdagi qishloqlar uchun ham toza suv manbai hisoblanadi.

Yana qarang 

 Misrdagi masjidlar roʻyxati

Manbalar 

Misrdagi maqbaralar
Soʻfiylik ziyoratgohlari
Shahid Ahmed

Mavlono Shahid Ahmed — pokistonlik islomshunos va siyosatchi. Ikki marta (ilk bor 1988-yil 30-noyabrdan 1990-yil 6-avgustgacha, ikkinchi marotaba 1993-yil 15-oktyabrdan 1996-yil 5-noyabrgacha) Pokiston Milliy Assambleyasi aʼzosi boʻlgan.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Pokiston islom diniy yetakchilari
Jamiat Ulema-e-Islom (F) siyosatchilar
Tarabay ash-Sharifiy maqbarasi

Tarabay ash-Sharifiy maqbarasi Qohiradagi mamluklar tomonidan qurilgan soʻnggi dafn majmuasi boʻlib, unda amir Tarabay ash-Sharifiy qabri, shuningdek, 1503–1504-yillarda qurilgan sabil va kuttob (boshlangʻich maktab) mavjud. U tarixiy Qohiraning Darb al-Ahmar tumani chekkasidagi Bab al-Vazir qabristonida joylashgan. Qoʻshni darvoza ushbu tumandan qabristonga kirish imkonini beradi. Bu soʻnggi Mamluk meʼmorchiligining eng yaxshi namunalaridan biri hisoblanadi.

Amir Tarabay Sulton al-Gʻuriy (1501–1516) davrida Misrda maluklar boshligʻi boʻlib xizmat qilgan Qaytbay tomonidan sotib olingan maluklarlarning quli boʻlgan.

Xuddi shu davrda qurilgan rabot va Azdumur maqbarasi ham shu majmuaga tutash tarzda barpo etilgan. Azdumur ham Qaytbay tomonidan sotib olingan yana bir mamluk boʻlgan, lekin u bilan Tarabay oʻrtasida qanday rishtalar mavjudligi nomaʼlum.

Maqbara 2006 va 2009-yillar orasida Qohiraning Darb al-Ahmar hududida tabiatni muhofaza qilish boʻyicha boshqa tashabbuslarni amalga oshirgan Ogʻa Xon Madaniyat Trust tomonidan qayta tiklangan.

Manbalar 

Misrdagi maqbaralar
Ahmad ad-Dardir

Ahmad ibn Ahmad ibn abi-Hamid al-Adaviy al-Molikiy al-Azhariy al-Xalvatiy ad-Dardir (1715 – 1786) Imom ad-Dardir yoki Dardir nomi bilan mashhur boʻlgan misrlik fiqhshunos.

„Sharh as-sagʻir“ va „Sharh al-kabir“i Molikiy mazhabidagi eng muhim fatvo kitoblaridandir. Uning „Al-Xorida al-bahiyya“ („Nurli marvarid“) asari Ash’ariy aqidaga oid keng tarqalgan asardir.

Manbalar 

1715-yilda tugʻilganlar
1786-yilda vafot etganlar
Ashʼariylar
18-asr musulmon ilohiyotshunoslari
Misr molikiy olimlari
Al-Azhar universiteti bitiruvchilari
Ahmad Ahmadiy

Ahmad Ahmadiy (; 1933-yil 6-sentyabr, Malayer – 2018-yil 8-iyun, Tehron) – eronlik olim, islom faylasufi va siyosatchisi. Eron Islom madaniy inqilobi kengashi va 1980—1987-yillarda Madaniy inqilobiy oliy kengash aʼzosi boʻlgan.

Manbalar 

1933-yilda tugʻilganlar
2018-yilda vafot etganlar
Eron islom diniy yetakchilari
Islom faylasuflari
Tehron universitetining Adabiyot va gumanitar fanlar fakulteti bitiruvchilari
Qum seminariyasi bitiruvchilari
Rossiya erkaklar milliy voleybol terma jamoasi

Voleybol bo‘yicha Rossiya erkaklar terma jamoasi Rossiya voleybol federatsiyasi tomonidan boshqariladi va xalqaro voleybol musobaqalarida ishtirok etadi. FIVB Rossiyani Sovet Ittifoqi (1948-1991) va MDH (1992) davrlariga oid rekordlarning davomchisi deb hisoblaydi. SSSR voleybol federatsiyasi xalqaro boshqaruv organi tashkil etilganidan bir yil o‘tib, 1948-yilda FIVBga qo‘shildi. Keyingi yili ular birinchi FIVB erkaklar o‘rtasidagi jahon chempionatida ishtirok etish uchun o‘z jamoasini yubordilar va o‘shandan beri oltita jahon chempionati, to‘rtta Olimpiada o‘yinlari, oltita jahon kubogi va 14 ta Yevropa chempionatida (Rossiya va Sovet Ittifoqining medallari birgalikda) g‘olib chiqqan holda xalqaro maydonda hukmronlik qilmoqdalar.

Tarixi 
SSSR voleybol federatsiyasi 1948-yilda FIVBga qo‘shildi va keyingi yili birinchi jahon chempionatida ishtirok etish uchun jamoani yubordi.

Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishiga javoban Xalqaro voleybol federatsiyasi Rossiyaning barcha terma jamoalari, klublari va rasmiylarini, shuningdek, sohil va qorli voleybolchilarini barcha tadbirlardan chetlashtirdi va Rossiyani 2022-yil avgust oyida bo‘lib o‘tadigan 2022-yilgi FIVB voleybol bo‘yicha erkaklar o‘rtasidagi jahon chempionatiga mezbonlik qilish huquqidan mahrum qildi va avgust va sentyabr oylarida Rossiyada o‘tkazilishi kerak bo‘lgan 2022-yilgi FIVB Voleybol Erkaklar Millatlar Ligasi o‘yinlarini ko‘chirib yubordi. Yevropa voleybol konfederatsiyasi (CEV) shuningdek, Rossiyaning barcha terma jamoalari, klublari va rasmiylariga Yevropa musobaqalarida ishtirok etishni taqiqladi va Rossiyaning barcha a’zolarini CEV organlaridagi tegishli vazifalaridan chetlashtirdi.

Medallari

Natijalari

Olimpiada o‘yinlari 
 Chempionlar   Ikkinchi o‘rin   Uchinchi o‘rin   Toʻrtinchi o‘rin

Jahon chempionati 
 Championlar   Ikkinchi o‘rin   Uchinchi o‘rin   Toʻrtinchi o‘rin

Jahon kubogi 
 Chempionlar   Ikkinchi o‘rin   Uchinchi o‘rin   Toʻrtinchi o‘rin

Jahon chempionlar kubogi
2013 –  Kumush medal

Jahon ligasi
 Chempionlar   Ikkinchi o‘rin   Uchinchi o‘rin   Toʻrtinchi o‘rin

Yevropa ligasi
2004 –  Kumush medal
2005 –  Oltin medal

Yaxshi niyat o‘yinlari
 Championlar   Ikkinchi o‘rin   Uchinchi o‘rin   Toʻrtinchi o‘rin

Jamoa

Joriy jamoa 
Quyida Rossiyaning 2020-yilgi Yozgi Olimpiada o‘yinlari ro‘yxati keltirilgan.

Bosh murabbiy: Konstantin Bryanskiy

Murabbiylari 
  Viacheslav Platonov (1996–1997)
  Vyacheslav Zaytsev (1997–1997)
  Gennadiy Shipulin (1998–2004)

  Zoran Gajić (2005–2006)
  Vladimir Alekno (2007–2008)
  Daniele Bagnoli (2009–2010)
  Vladimir Alekno (2011–2012)
  Andrey Voronkov (2013–2015)
  Vladimir Alekno (2015–2016)
  Sergey Shlyapnikov (2017–2019)
  Tuomas Sammelvuo (2019–2022)
 Konstantin Bryanskiy (2022-

To‘plam ta’minotchilari 
Quyidagi jadvalda Rossiya milliy voleybol terma jamoasi uchun to‘plam ta’minotchilari tarixi ko‘rsatilgan.

Manbalar

Havolalar  
Official website
FIVB profile

Voleybol bo‘yicha erkaklar milliy terma jamoalari
Voleybol bo‘yicha Rossiya terma jamoasi
Anatoliy Bishovets

Anatoliy Fyodorovich Bishovets (, ; 1946-yil 23-aprelda tugʻilgan) – asli ukrainalik boʻlgan sovet va rossiyalik futbol murabbiyi, sobiq sovet terma jamoasi hujumchisi. U butun professional faoliyatini Kiyevning „Dinamo“ klubida oʻtkazgan. 1988-yilgi yozgi Olimpiya oʻyinlarida Sovet terma jamoasi bilan murabbiy sifatida Olimpiya oltin medalini qoʻlga kiritgan. Anatoliy SSSR, Rossiya va Janubiy Koreya terma jamoalarini ham boshqargan. 1996-yilgi Atlanta Olimpiadasida Janubiy Koreya U-23 terma jamoasiga ham murabbiylik qilgan. Bishovets eng muvaffaqiyatli zamonaviy rus murabbiylaridan biri.

Futbolchilik faoliyati 
Bishovets dastlab „Dinamo Kiev“ yoshlar jamoasida, keyinchalik esa 1963—1973-yillarda asosiy jamoa tarkibida oʻynagan. Bishovets Kiyevliklar tarkibida toʻrt marta (1966, 1967, 1968, 1971) Sovet Ittifoqi chempionligini va ikki marta (1964, 1966) Sovet Kubogini qoʻlga kiritgan. Bishovets 1970-yilgi Jahon chempionatida Sovet Ittifoqi tarkibida oʻynab, toʻrtta gol muallifi boʻlgan.

Murabbiylik faoliyati 
Futbolchilik faoliyatini 1973-yilda yakunlagan Bishovets Kiyevning „Dinamo“ futbol maktabida ish boshlagan. 1988-yilda Sovet terma jamoasi bilan Olimpiada oltin medalini qoʻlga kiritgan. Shuningdek, u turli klublar va uchta terma jamoani (SSSR, Rossiya va Janubiy Koreya) boshqargan.

Bishovets shuningdek, Mahachqalʼaning „Anji“ klubida maslahatchi (2003), „Ximki“ jamoasida vitse-prezident (2003-2004) va „Hearts“ klubida (2004-2005) sport direktori boʻlgan. U 1994-yilda Janubiy Koreya terma jamoasining birinchi xorijlik murabbiyiga aylangan.

2005-yil Tom jamoasini tark etganidan soʻng, bir yil ishsiz boʻlganidan soʻng, Bishovets Rossiya Premyer-ligasining „Lokomotiv“ klubiga murabbiy boʻlgan. 2007-yilda „Lokomotiv“ Bishovets bilan Rossiya kubogini qoʻlga kiritgan, bu Byshovetsga matbuotda ham, muxlislarda ham ijobiy imidj keltirgan. Ammo Byshovets qoʻl ostida klub Chempionlar ligasi ambitsiyalariga qaramay, „Lokomotiv“ Rossiya Premyer-ligasida muvaffaqiyat qozona olmagan. 2007-yilgi mavsum tugaganidan keyingi kuni u ishdan boʻshatilgan.

2009-yil oktyabr oyida u FK Kuban Krasnodar tomonidan maslahatchi sifatida ishga qabul qilingan. U bir oydan koʻproq vaqt oʻtgach, 2009-yil 17-noyabrda Kubanni tark etgan va keyinchalik klub tarqatib yuborilgan.

Manbalar

Havolalar 

 
 zenit-history.ru saytidagi profil
 

1946-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Rossiyalik erkak futbolchilar
Ukrainalik erkak futbolchilar
SSSR erkak futbolchilari
SSSR milliy terma jamoasi erkak futbolchilari
Sovet Ittifoqi milliy futbol terma jamoasi murabbiylari
SSSR futbol murabbiylari
Rossiyalik futbol murabbiylari
1970-yilgi FIFA Jahon chempionati oʻyinchilari
SSSR Oliy ligasi futbolchilari
Dinamo Kiyev futbolchilari
FC Lokomotiv Moskva murabbiylari
FC Dinamo Moskva murabbiylari
Rossiya Premyer-ligasi murabbiylari
SSSRda xizmat koʻrsatgan sport ustalari
Hurmat ordeni sohiblari (Rossiya)
Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Futboldagi erkak hujumchilar
Sovet Ittifoqi Kommunistik Partiyasi aʼzolari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Nodar Akhalkatsi

Nodar Axalkatsi (; 1938-yil 2-yanvar – 1998-yil 24-yanvar) Gruziyalik professional futbol murabbiyi.

Murabbiylik karerasi 
Axalkatsi 1978-yilda Tbilisining „Dinamo“ klubini SSSR Oliy ligasida chempion boʻlgan vaqtida murabbiylik qilgan. Nodarning boshqaruvidagi jamoa tarkibida David Kipiani, Ramaz Shengeliya, Vitaliy Daraseliya, Tengiz Sulakvelidze va Aleksandr Chivadze kabilar bor edi, ularning barchasi doimiy sovet terma jamoasi safida edi. Jamoa oʻzining shafqatsiz futbol uslubi va hujumkor yondashuvi bilan mashhur boʻlgan.

Keyingi yili „Dinamo“ yevrokuboklarga ishtirok etish huquqini qoʻlga kiritgan va birinchi davrada amaldagi chempion „Liverpul“ jamoasi ustidan 3:0 hisobida gʻalaba qozongan. Ammo keyingi oʻyinda Gʻarbiy Germaniyaning „Hamburg“ jamoasi ularni magʻlub etgan.

Ikki yil oʻtgach, Axalkatsi 1981-yilgi Kubok egalari kubogi finalida Dyusseldorfdagi Reynstadionda Sharqiy Germaniyaning „Karl Zeiss Yena“ magʻlub etib, „ Dinamo“ jamoasini gʻalabaga olib kelgan. Murabbiy sifatida oʻzining eng goʻzal daqiqalaridan zavqlangan. Dinamo 1979-yilgi Sovet Kubogini qoʻlga kiritib, finalda Moskvaning Dinamo klubini penaltilar seriyasida magʻlub etib, musobaqaga yoʻllanma olgan.

Axalkatsi 1982-yilda Ispaniyada boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida Sovet Ittifoqi terma jamoasi murabbiyi Konstantin Beskovning murabbiylar shtabining aʼzosi boʻlib, Beskov va Kiyevning „Dinamo“ jamoasi murabbiyi Valeriy Lobanovskiy bilan uch kishilik texnik jamoani tuzgan.

Pensiyaga chiqqandan keyin 
1990-yillarning boshlarida Axalkatsi respublikalar SSSRdan mustaqillikka erishgandan keyin Gruziya futbol federatsiyasining shakllanishidagi ajralmas shaxslardan biri boʻlgan. U 1990-yildan 1998-yilgacha tashkilot prezidenti boʻlgan.

U 1998-yil 24-yanvarda MDH kubogida ishtirok etish uchun Moskvaga uchib ketmoqchi boʻlgan va Tbilisi aeroportiga ketayotganda yurak xurujidan vafot etgan. 2008-yilda futbolga qoʻshgan hissasi uchun Axalkatsi FIFA tomonidan berilgan eng yuqori mukofot – FIFAning futbol oldidagi buyuk xizmatlari uchun ordeni (vafotidan keyin) sohibi boʻlgan.

Uning oʻgʻli, kichik Nodar Axalkatsi 2005-yilning iyunidan 2009-yilning sentyabrigacha Gruziya futbol federatsiyasi prezidenti boʻlgan.

Yutuqlar

Murabbiy 
Dinamo Tbilisi

 Sovet oliy ligasi
 Gʻolib (1): 1978-yil
 Ikkinchi oʻrin (1): 1977-yil
 Sovet kubogi
 Gʻolib (2): 1976, 1979
 Ikkinchi oʻrin (1): 1980-yil
 UEFA kubogi egalari kubogi
 Gʻolib (1): 1980–81

Murabbiylik statistikasi 
Manba

Manbalar

Havolalar 

 Nodar Akhalkatsi Yevrokuboklardagi murabbiylik oʻyinlari
 Nodar Akhalkatsi Footballfacts saytida
 Nodar Akhalkatsi Transfermarkt saytida

1938-yilda tugʻilganlar
1998-yilda vafot etganlar
SSSR erkak futbolchilari
Gruziyalik erkak futbolchilar
SKA Tbilisi futbolchilari
FC Lokomotiv Tbilisi futbolchilari
SSSR futbol murabbiylari
Gruziyalik futbol murabbiylar
Futboldagi erkak hujumchilar
FC Dinamo Tbilisi murabbiylari
FC Lokomotiv Tbilisi murabbiylari
SSSR sport ustasi
Alifbo boʻyicha sportchilar
1960-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlari

1960-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlari sifatida retroaktiv ravishda belgilangan 9-Xalqaro Stok Mandevil oʻyinlari 1948 va 1952-yillardagi Stok Mandevil oʻyinlaridan keyingi birinchi xalqaro Paralimpiada oʻyinlari boʻlgan. Ular Xalqaro Stoke Mandevil oʻyinlar federatsiyasi homiyligi ostida tashkil etilgan. „Paralimpiada oʻyinlari“ atamasi Xalqaro Olimpiya Qoʻmitasi (XOQ) tomonidan birinchi marta 1984-yilda tasdiqlangan. Xalqaro Paralimpiya Qoʻmitasi (IPC) esa 1989-yilda tuzilgan.

Oʻyinlar 1960-yil 18-25-sentyabr kunlari Italiyaning Rim shahrida, 1960-yilgi yozgi Olimpiada oʻyinlari bilan birga boʻlib oʻtgan. Ushbu Paralimpiada oʻyinlariga kiritilgan yagona nogironlik holati orqa miya jarohati boʻlgan. Unda 23 davlatdan 400 nafar sportchi ishtirok etgan

Tashkilotchilar 
Stoke Mandevil oʻyinlari asoschisi Doktor Lyudwig Guttmann, Rimdagi Spinal Markazi rahbari Antonio Maglio bilan birgalikda Buyuk Britaniyadan tashqarida oʻtkaziladigan birinchi Stoke Mandevil oʻyinlari boʻlgan tadbirni tashkil etishgan.

Sport turlari 

 Kamondan otish
 Yengil atletika
 Dartchery
 Snuker
 Suzish
 Stol tennisi
 Nogironlar aravachasida basketbol
 Nogironlar aravachasida qilicbozlik

Medallar jadvali 
Oltin medallar soni boʻyicha eng yaxshi koʻrsatkichni egallagan 10 ta MPQ quyida keltirilgan. Mezbon mamlakat Italiyaga alohida eʼtibor qaratilgan.

Ishtirokchi davlatlar 
Qavslar ichidagi raqam har bir MPQ dan qatnashgan ishtirokchilar sonini bildiradi. Kanada, Kipr, Daniya, Misr, Gretsiya, Hindiston, Livan, Pokiston, Portugaliya, Turkiya va Urugvay bu musobaqalarga faqatgina rasmiy shaxslarni yuborgan.

Manbalar

Havolalar 
 Xalqaro Paralimpiya Qoʻmitasi (IPC) veb-saytidagi maʼlumotlar oldingi paralimpiada oʻyinlari (1960–1984), masalan, estafeta va jamoa aʼzolari haqidagi barcha maʼlumotlarni taqdim etmaydigan manbalarga asoslangan.  (2011-yil 17-aprelda)
  ParalympicSport.tv’ning YouTubedagi rasmiy sahifasi
  Avstraliya Paralimpiya qoʻmitasining YouTubeʼdagi rasmiy sayti

1960-yillarda Rim
1960-yillardagi sport musobaqalari
1960-yilda Italiyada sport
Italiya mezbonlik qilgan xalqaro sport musobaqalari
1960-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlari
Volodymyr Yemets

Volodimir Oleksandrovich Yemets (; 1937-yil 3-aprel – 1987-yil 9-noyabr) – ukrainalik futbolchi va murabbiy.

Biografiya 
1937-yil 3-aprelda Ukraina SSR, Dnepropetrovsk viloyati, Nikopol shahrida tugʻilgan.

Volodimir 1956-yilda Dnepropetrovskning „Metallurg“ jamoasi tarkibida futbol oʻynashni boshlagan va u bilan 4 ta oʻyin oʻtkazgan. 1956-yilda u oʻzining tugʻilgan joyi Nikopolga, mahalliy Trubnik jamoasiga qaytib kelgan. Jamoa safida 8 yil davomida 33 ta oʻyinda maydonga tushib, 4 ta gol urgan. 1964-yilda futbolchilik faoliyatini yakunlagan.

1965-yilda u murabbiylikka oʻtib, Trubnik murabbiylaridan biriga aylangan. 1966-yilda jamoa bosh murabbiyi boʻlgan. 1971-yilda Trubnik oʻz nomini Kolosga oʻzgartirgan. 1981-yilgacha Yemets jamoani boshqargan Gennadiy Jizdik bilan tandemda bosh murabbiy boʻlib qolgan.

1981-yilda Gennadiy Jizdik bilan birga Dneprga (sobiq Metallurg) jamoasiga oʻtgan. Oʻsha paytda Dnepropetrovsk jamoasi Oliy ligaga endigina qaytgan va ligadagi oʻrtacha darjadagi jamoa va yuqori oʻrinlarni qoʻlga kiritmagan edi. Biroq, havas qilsa arziydigan taktik tuygʻu va jamoani birlashtirish qobiliyati Yemets va Jizdikga Dneprni chuqur inqirozdan olib chiqishga, keyin esa jamoani SSSR chempionatining oltin va qoʻsh bronza medallariga olib chiqishga imkon bergan.

1987-yilda mavsum boshida boshlangan muvaffaqiyatsiz natijalar tufayli „Dnepr“ klubini tark etgan. Dneprdan keyin (Jizdiksiz) Yemets Kishinyovdagi Nistru jamoasida ishlagan.

U 1987-yil 9 noyabrda Kishinyovda 1987-yilgi mavsumning soʻnggi oʻyinidan soʻng darhol yurak xurujidan vafot etgan. U Dneprdagi Sursko-Litovsk qabristoniga dafn etilgan.

Yutuqlar

Jamoa 

 Dnepr

 SSSR chempioni: 1983-yil
 SSSR chempionatining bronza medali sovrindori (2): 1984, 1985
 SSSR futbol federatsiyasi kubogi gʻolibi: 1986-yil

Shaxsiy 

 Ukraina SSRda xizmat koʻrsatgan murabbiy;
 Moldaviya SSRda xizmat koʻrsatgan murabbiy;
 Ukraina SSR Oliy Kengashi Prezidiumining diplomi;
 Ukraina SSR Oliy Kengashi Prezidiumining Faxriy yorligʻi;
 „SSSR jismoniy tarbiya aʼlochisi“ koʻkrak nishoni;
 „Sport jasorati“ faxriy koʻkrak nishoni – Lenin komsomolining eng yuqori mukofoti;
 Ukrainada xizmat koʻrsatgan jismoniy tarbiya xodim

Xotira 

 Dnepr, Nikopol va Chernigov koʻchalaridan biriga Vladimir Yemets nomi berilgan.
 Vladimir Aleksandrovich xotirasiga bagʻishlangan oʻyin har yili Dneprda boʻlib oʻtadi.

Manbalar

Havolalar 
 

 Volodymyr Yemets ffgd saytida
 Volodymyr Yemets Metallurg.at saytida
 Volodymyr Yemets Birinchi qatordan. Vladimir Yemets – „Dnepr“ning afsonaviy davrining afsonaviy murabbiyi.

3-aprelda tugʻilganlar
1937-yilda tugʻilganlar
Nikopolda tugʻilganlar
9-noyabrda vafot etganlar
1987-yilda vafot etganlar
SSSR erkak futbolchilari
Ukrainalik erkak futbolchilar
Erkak futbol himoyachilari
FC Dnipro futbolchilari
SSSR futbol murabbiylari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Viktor Prokopenko

Viktor Prokopenko (; 24-oktyabr 1944-yil – 2007-yil 18-avgust) – ukrainalik futbolchi va murabbiy, Sharqiy Germaniya va Ukraina SSRda Sovet ishgʻol kuchlari tarkibida, shu jumladan Sovet Oliy Ligasi jamoalarida oʻynagan va keyinchalik futbolchi sifatida ishlagan. Rossiya va Ukrainada murabbiy.

Faoliyati 
Prokopenko Ukraina SSRning Jdanov shahrida tugʻilgan, hozirda bu shahar Ukrainaning Mariupol nomi bilan mashhur. 1975-yilda Ushinskiy nomidagi Odessa davlat pedagogika institutini, keyinroq Moskva oliy murabbiylar maktabini tamomlagan.

Prokopenko SSSR parchalanganidan keyin Ukraina terma jamoasining birinchi murabbiyi edi. U shuningdek, futbol boʻyicha mashhur kitob boʻlgan „Moslashuvchanlik, kuch, chidamlilik“ kitobini ham yozgan.

Prokopenko 2006-yilgi Ukraina parlament saylovlarida Mintaqalar partiyasidan, saylov roʻyxatida 45-oʻrinda Ukraina parlamentiga saylangan.

Vafoti 
Prokopenko Odessada yurak xurujidan keyin vafot etgan. U 62 yoshda edi.

2012-yil 1-sentyabrda Odessaning „Chernomorets“ klubining oʻn ikki unutilmas yulduzi uchun jamoaning rasmiy stadionida shon-shuhrat zalida abadiylashtirildi, ulardan biri Viktor Prokopenkoga bagʻishlangan.

2010-yildan beri Viktor Prokopenko murabbiyligidagi klublar muxlislari oʻrtasida xotira turnirlar oʻtkazib kelinmoqda.

2021-yilda Mariupolda Viktor Prokopenko xotirasiga bagʻishlangan turnir boʻlib oʻtgan.

Murabbiylik statistikasi

Yutuqlar

Chornomorets Odessa 

 SSSR Federatsiyasi kubogi: 1990-yil
 Ukraina kubogi: 1992, 1993–1994

Shaxtyor Donetsk 

 Ukraina kubogi : 2000–2001

Yana qarang 

 Ukraina Oliy Radasining lavozimida vafot etgan deputatlari roʻyxati

Manbalar

Havolalar 
 Viktor Prokopenko Dovidka saytida
 Viktor Prokopenko Murabbiylik natijalari

1944-yilda tugʻilganlar
SSSR erkak futbolchilari
Ukrainalik erkak futbolchilar
1. FC Frankfurt futbolchilari
FC Nyva Vinnytsia futbolchilari
Shaxtyor Donetsk futbolchilari
FC Kristal Xerson futbolchilari
FC Chornomorets Odesa futbolchilari
SSSR futbol murabbiylari
Ukraina murabbiylari
FC Dinamo Moskva murabbiylari
Rossiya Premyer-ligasi murabbiylari
Futboldagi erkak hujumchilar
Germaniya 2024-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlarida

Germaniya 28-avgustdan 8-sentyabrgacha Fransiyaning Parij shahrida bo‘lib o‘tadigan 2024-yilgi Yozgi Paralimpiada o‘yinlarida ishtirok etishi rejalashtirilgan.

Ishtirokchilari 
O‘yindagi ishtirokchilar soni quyidagi jadvalda keltirilgan.

Kamondan o‘q otish 
Germaniya 2023-yilda Niderlandiyaning Rotterdam shahrida o‘tkazilgan Yevropa chempionatidagi natijasiga ko‘ra, o‘yinlarga bitta ayol kamonchini yubordi.

Yengil atletika  

Nemis yengil atletikasi sportchilari 2023-yilgi jahon chempionati, 2024-yilgi jahon chempionatidagi natijalariga ko‘ra yoki minimal kirish standartiga (MES) javob bergan taqdirda yuqori ko‘rsatkichlarni taqsimlash orqali quyidagi musobaqalar uchun kvota o‘rinlariga ega bo‘lishdi.

Trek va yo‘l tadbirlari
Erkaklar

Ayollar

Sport maydonlaridagi tadbirlar
Erkaklar

Ayol

Badminton
Germaniya BWF parabadminton musobaqalarining Parij Paralimpiadasiga olib boruvchi reytingini e’lon qilishi natijasida uchta parabadminton o‘yinchisini quyidagi musobaqalarga saralab oldi.

Boccia
Boris Nikolai va Anita Raguvaran musobaqaga yo‘llanma oldi.

Velosport 
Germaniya 2022-yilgi UCI Millat reytingi taqsimotida eng yuqori o‘rinni egallagan davlat sifatida ikkita para-velosipedchini (har bir jinsdan bittadan) musobaqaga kiritdi.

Erkaklar yo‘lida

Ayollar yo‘lida

Erkaklar treklari

Ayollar treklari

Ot sporti 
Germaniya 2022-yilda Daniyaning Xerning shahrida bo‘lib o‘tgan FEI jahon chempionatida eng yaxshi yetti mamlakatdan joy olib, Paralimpiada ot sporti musobaqasiga to‘rtta para-otliqdan iborat to‘liq tarkibni qabul qildi.

Shaxsiy

Jamoaviy

Judo
Ramona Brussig, Daniel-Rafael Goral, Nikolay Kornxaß, Tabea Myuller, Lennart Saß va Isabell Tal musobaqaga yo‘llanma oldi.

Erkak

Ayol

Eshkak eshish
Nemis eshkakchilari Serbiyaning Belgrad shahrida 2023-yilda o‘tkazilgan eshkak eshish bo‘yicha jahon chempionatida quyidagi toifalarning har birida qayiqlarni musobaqaga qo‘yish huquqini qo‘lga kiritdilar.

Malakaviy rekord: FA=Final A (medal); FB=Final B (medalsiz); R=Qayta tiklash

O‘tirgan holda voleybol 

Germaniya erkaklar milliy voleybol terma jamoasi 2023-yilgi O‘tirgan holda voleybol bo‘yicha jahon chempionatida eng yuqori o‘rinni egallagan saralashdan tashqari jamoa sifatida ishtirok etish huquqini qo‘lga kiritdi.

Suzish 

Germaniya 2023-yilgi Para suzish bo‘yicha jahon chempionatida Paralimpiya toifasidagi sport turlari bo‘yicha kuchli ikki o‘rinni egallaganidan so‘ng oltita kvotani qo‘lga kiritdi.
Erkak

Ayol

Nogironlar aravachasi tennisi 
Katarina Krüger musobaqaga yo‘llanma oldi.

Manbalar 

2024-yilda Germaniya sporti
Germaniya Yozgi Paralimpiada oʻyinlarida
2024-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlarida mamlakatlar
Valentin Ivanov (futbolchi, 1934)

Valentin Kozmich Ivanov (; 19-noyabr 1934-yil – 8-noyabr 2011-yil) – rossiyalik futbolchi, yarim himoyachi. U 1962-yilgi jahon chempionatida toʻpurar boʻlgan va 1960-yilgi Yevropa Millatlar kubogi toʻpurari boʻlgan.

Ivanov SSSR terma jamoasi safida 59 marta maydonga tushib, 26 ta gol urgan. Valentin SSSR futbol terma jamoasining barcha vaqtlardagi eng koʻp gol urgan futbolchilaridan biri boʻlib, faqat Oleg Bloxin va Oleg Protasovdan keyingi oʻrinni egallagan. Rossiyaning eng zoʻr futbolchilaridan biri boʻlgan Ivanov oʻzining tezligi, dribling sifati va texnik qobiliyati bilan ajralib turgan.

1962-yilgi Jahon chempionatida Ivanovning toʻrtta goli bilan boshqa besh futbolchi bilan birgalikda turnirning eng yaxshi toʻpurari deb topilgan. 1958-yilgi Jahon chempionati turnirda ham ikkita gol muallifi boʻlgan. Valentin klubdagi faoliyatining koʻp qismini Moskvaning „Torpedo“ jamoasida oʻtkazgan va Sovet chempionatida 286 ta oʻyinda 124 ta gol urgan. Ivanovning bu natijasi bilan klubning barcha vaqtlardagi futbolchilari ichida 9-oʻrinni egallagan.

Shaxsiy hayot va vafoti 
Ivanov 1956 va 1960-yillarda gimnastika boʻyicha Olimpiada chempioni Lidiya Ivanova bila oila qurgan. Ularning oʻgʻli Valentin (1961-yilda tugʻilgan) ham sportchi boʻlib, nafaqadagi xalqaro futbol hakami.

Ivanov 2011-yil 8-noyabrda Alzheimer kasalligi bilan uzoq davom etgan kurashdan soʻng, 77 yoshga toʻlishidan biroz oldin vafot etgan.

Faoliyat statistikasi

Klub

Terma jamoa 

 Gollar va natijalar birinchi navbatda Sovet Ittifoqining gollari roʻyxatini koʻrsatadi, hisob ustuni Ivanovning har bir golidan keyin naytijani koʻrsatadi.

Yutuqlar 

Torpedo Moskva

 Sovet Oliy Ligasi: 1960, 1965
 Sovet Kubogi: 1960-yil

Sovet Ittifoqi

 UEFA futbol boʻyicha Yevropa chempionati: 1960-yil, ikkinchi oʻrin 1964-yil
 Olimpiada oltin medali: 1956

Individual

 Sovet Ittifoqining eng yaxshi 33 nafar futbolchisi (12): 1-son (1955, 1957-1964); 2-son (1953, 1956, 1965)
 UEFA Yevropa chempionatining „Oltin butsasi“: 1960-yil
 UEFA Yevropa chempionatining eng yaxshi jamoasi: 1960, 1964
 FIFA Jahon chempionatining eng yaxshi toʻpurari: 1962-yil
 UEFA yubiley soʻrovi (2004): № 45

Manbalar

Havolalar 

1934-yilda tugʻilganlar
2011-yilda vafot etganlar
SSSR erkak futbolchilari
Rossiyalik erkak futbolchilar
Erkak futbol yarim himoyachilari
Torpedo Moskva klubi futbolchilari
Olimpiyada medalini olgan futbolchilar
Rossiya Premyer-ligasi murabbiylari
SSSR milliy terma jamoasi erkak futbolchilari
UEFA Yevropa chempionatida gʻolib boʻlgan oʻyinchilar
1958-yilgi FIFA Jahon chempionati oʻyinchilari
1962-yilgi FIFA Jahon chempionati oʻyinchilari
SSSR Oliy ligasi futbolchilari
Rossiyalik futbol murabbiylari
SSSR futbol murabbiylari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Paralimpiya oʻyinlari mezbon shaharlar roʻyxati

1960-yildan beri 17 ta turli shaharlarda 16 ta Yozgi Paralimpiada oʻyinlari va 14 ta shaharda 14 ta Qishki Paralimpiada oʻyinlari oʻtkazildi. Xalqaro Olimpiya qoʻmitasi (XOQ) va Xalqaro Paralimpiya qoʻmitasi (XPQ) kelgusi Paralimpiya oʻyinlarini oʻtkazish uchun beshta shaharni tanlab oldi: 2026-yilgi Qishki Paralimpiada oʻyinlari uchun Milan-Kortina-dʼampetsso, 2028-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlari uchun Los-Anjeles, 2030-yilgi Qishki Paralimpiada oʻyinlari uchun Nice Alp togʻlari, 2032-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlari uchun Brisben va 2034-yilgi Qishki Paralimpiada oʻyinlari uchun Salt Lake City.

Toʻrtta shaharda bir martadan ortiq Paralimpiada oʻyinlari oʻtkazilgan yoki oʻtkazilishi rejalashtirilgan; Insbruk 1984 va 1988-yillarda, Pekin 2008-yilda (yozgi oʻyinlar) va 2022-yilda (qishki oʻyinlar), Tokio 1964 va 2020-yillarda, Salt Lake City 2002 va 2034-yillarda.

Amerika Qo‘shma Shtatlarida uch marotaba oʻyinlarga mezbonlik qilgan boʻlsa (ulardan biri qisman Buyuk Britaniyada oʻtkazildi), Yaponiyada 2020-yilda uchinchi oʻyinlar oʻtkazildi. Avstriya, Norvegiya, Italiya, Buyuk Britaniya, Kanada va Xitoyning har biri ikkita Paralimpiada oʻyinlariga mezbonlik qilgan.

Paralimpiada oʻyinlari asosan Yevropa qitʼasida oʻtkazildi (15 ta oʻyin). Osiyoda sakkizta, Shimoliy Amerikada beshta, Okeaniya mintaqasida bitta oʻyin oʻtkazilgan. 2016-yilda ilk bor Janubiy Amerikada Paralimpiya oʻyinlari oʻtkazildi. Afrika va Antarktida qitʼalarida Paralimpiada oʻyinlari oʻtkazilmagan.

Mezbon shaharlar Xalqaro Olimpiya qoʻmitasi (XOQ) va Xalqaro Paralimpiya qoʻmitasi (XPQ) tomonidan tanlanadi. Hozirda ular yetti yil oldin tanlanadi. Tanlash jarayoni ikki yil davom etadi. Tanlov jarayonining birinchi bosqichida dunyoning istalgan shahri mezbon shahar boʻlish uchun ariza berishi mumkin. Oʻn oydan soʻng XOQ Ijroiya kengashi arizalarni koʻrib chiquvchi ishchi guruhning tavsiyasiga asosan ushbu ariza beruvchi shaharlardan qaysi biri nomzod shaharlar boʻlishiga qaror qiladi. Ikkinchi bosqichda nomzod shaharlar Baholash komissiyasi tomonidan batafsil oʻrganiladi, soʻngra tanlov uchun koʻrib chiqilishi kerak boʻlgan shaharlarning yakuniy qisqa roʻyxatini taqdim etadi. Keyin mezbon shahar XOQ sessiyasi, XOQ aʼzolarining umumiy yigʻilishi ovozi bilan tanlanadi.

Paralimpiya oʻyinlari mezbon shaharlari

Statistika

Mamlakatlar boʻyicha Paralimpiada oʻyinlari

Manbalar

Yana qarang 
 Olimpiada oʻyinlariga mezbonlik qiluvchi shaharlar roʻyxati

Paralimpiada oʻyinlari
Sven-Göran Eriksson

Sven-Göran Eriksson (; 1948 yil 5 fevral – 2024-yil 26-avgust) – shved futbolchisi va murabbiyi. Futbolchilik faoliyati davomida oʻng qanot himoyachisi sifatida oʻynaganidan soʻng, Eriksson 1977-yildan 2001-yilgacha klub murabbiyi katta muvaffaqiyatlarga erishgan va Shvetsiya, Portugaliya va Italiyaning turli liga klublari bilan 18 ta sovrinni qoʻlga kiritgan. Yevropa musobaqalarida u UEFA kubogi va Yevropa kubogi gʻoliblari kubogini qoʻlga kiritdi (oxirgi kubok bekor qilinishidan oldingi oxirgi mavsum) va Yevropa kubogi finaliga qadar jamoasini olib chiqgan.

Keyinchalik Eriksson Angliya, Meksika, Filippin va Kot-d’Ivuar terma jamoalarini, shuningdek, Angliyaning Manchester Siti va Lester Siti jamoalarini boshqargan. Eriksson oʻnta davlatda: Shvetsiya, Portugaliya, Italiya, Angliya, Meksika, Kot-d’Ivuar, Tailand, Birlashgan Arab Amirliklari, Xitoy va Filippin term jamoalarida murabbiylik qilgan.

Shaxsiy hayot 

Eriksson Enn-Kristin Pettersson bilan 1977-yil iyulidan 1994-yilda ajrashgunlarigacha turmush qurgan. Ularning ikki farzandi bor edi. 1998-yilning may oyida Eriksson italyan-amerikalik advokat Nensi Dell’Olio bilan tanishgan va ular olti oydan keyin yaqin munosabatlarni boshlaganlar. 2001-yilda ular birgalikda Londonga koʻchib oʻtishgan. 2002-yil boshida Eriksson ingliz-shved teleboshlovchisi Ulrika Jonsson bilan ishqiy munosabatda boʻlgan, lekin Sven keyinchalik Dell’Olio yoniga qaytgan. 2004-yil avgust oyida u Britaniya-Bangladesh kotibi Faria Alam bilan ishqiy munosabatda boʻlgan. Erikssonning „Mening hikoyam“ nomli avtobiografiyasi 2013-yil noyabrida chop etilgan.

Kasallik va oʻlim 
2024-yil yanvar oyida Eriksson unga oshqozon osti bezi saratoni tashxisi qoʻyilgani va „eng yaxshi holatda bir yil umri qolgani“ haqida eʼlon qilgan edi. 2024-yilning mart oyida u bir oʻyin uchun nafaqadan qaytdi va Liverpul afsonalarini Ayaks jamoasiga qarshi xayriya oʻyinida boshqarib borgan. Sven Sunne yaqinidagi Björkeforsdagi uyida 2024-yil 26-avgustda 76 yoshida kasallikdan vafot etgan.

Manbalar

Havolalar 

 
 

1948-yilda tugʻilganlar
2024-yilda vafot etganlar
Shvetsiyalik erkak futbolchilari
Futboldagi erkak qanot himoyachilari
FIFA Jahon chempionati 2010 murabbiylari
AFC Osiyo Kubogi 2019 murabbiylari
Serie A murabbiylari
Ruben (Yoqubning oʻgʻli)

Ruben (, Standard Rəʾūven, Tiberian Rŭʾūḇēn) Yoqubning ayoli Leaxning olti oʻgʻlining tongʻichi boʻlgan. Ibtido kitobiga koʻra u (Yoqubning katta oʻgʻli) Isroilning Ruben qabilasi asoschisi hisoblanadi.

Bibliyadagi manbalarda 
Ibtido kitobida Ruben haqida qisqacha maʼlumot yozilgan. U otasining kanizagi va oʻzining oʻgay onasi Bilxa bilan jinsiy aloqada boʻlgani haqida soʻz boradi. Oʻlim toʻshagida yotgan Yoqub Rubenga „Bundan keyin aslo ustun boʻlmaysan. Otangning yotogʻiga sen kirding, Toʻshagimga chiqib uni bulgʻading“, – degan. Rubenning bu xatti-harakati Yoqubni gʻazablantirgan edi.

Rubenning oilasi 
Ibtido 46:9 ga koʻra, Rubenning toʻrtta oʻgʻli boʻlgan: Xanoʻx, Palluv, Xazron va Karmi. Yoshua 15:6 ga koʻra, Ruben oʻgʻli Boxanning toshi Yahudo qabilasiga ajratilgan yerning chegarasi boʻylab nuqtani belgilab qoʻygan.

Manbalar 

Yoqubning farzandlari
Dina (Yoqubning qizi)

Dina  () Eski Ahd qahramoni, Yoqubning yagona qizi. Uni Tavrotda Kanʼon yoki Xiv urugʻi boshligʻi Xamoʻrning oʻgʻli Shakam zo'rlagani haqida epizodlar mavjud boʻlib, buning uchun akalari bu yurtning barcha erkaklarini va shahzodaning o'zini o'ldirishgani haqida yozilgan.

Ibtidoda 
Yoqub Lobonni yoniga borganidan keyingi oʻn uchinchi yilida uning qizi Leaxdan Dina tugʻildi va olti oʻgʻildan keyin uning so'nggi, ettinchi farzandi bo'ldi. Taxminan bir yil o'tgach, Yoqubning o'n birinchi o'g'li Yusuf Rohiladan tug'ildi va Yoqub oʻz yurtiga ketishga tayyor edi, lekin yana olti yil qoʻshilib, jami 20 yilni Lobon bilan o'tkazdi. Keyin Yoqub oilasi bilan Suxoʻt orqali Kanʻon yurtidagi Shakam shahriga  qaytib keldi.

Manbalar 

Yoqubning farzandlari
Milliy Paralimpiya qo‘mitasi

Milliy Paralimpiya qoʻmitasi (NPC) butunjahon Paralimpiya harakatining milliy tarkibga kiradi. Xalqaro Paralimpiya qo‘mitasi (IPC) nazorati ostida oʻz ishtirokchilarining Paralimpiya oʻyinlarida ishtirokini tashkil qilish uchun javobgardir.

Tashkilot maqsadi 
Paralimpiya oʻyinlari – jismoniy imkoniyati cheklangan sportchilar qatnashadigan nufuzli xalqaro sport musobaqasidir. Bu musobaqalarda harakat qobiliyati cheklangan, [Amputatsiya|amputant]], koʻzi ojiz va bosh miya falaji boʻlgan sportchilar ishtirok etadi. Qishki va yozgi Paralimpiya oʻyinlari mavjud boʻlib, ular tegishli olimpiada oʻyinlari yakunlangandan soʻng shu shaharning oʻzida oʻtkaziladi.

2023-yil sentabr holatiga koʻra, IPCning toʻlaqonli aʼzolari boʻlgan 183 ta NPC mavjud. Faqat yaxshi holatdagi NPClar Paralimpiya oʻyinlariga sportchilar kiritishi mumkin. Mamlakatlar ichida baʼzi NPClar bir yoki bir nechta sport turlari uchun milliy boshqaruv organi boʻlib xizmat qiladi, boshqalari esa faqat Paralimpiya oʻyinlari uchun mas’ul boʻlgan IPC aʼzosi sifatida ishlaydi.

Qit’alar bo‘yicha NPClar ro‘yxati 
Beshta mintaqaviy tashkilot mavjud:

Afrika

Osiyo

Yevropa

Amerika

Okeaniya

Yana qarang 
 Milliy Olimpiya qoʻmitasi

Manbalar 

Milliy Olimpiya qoʻmitasi
Eduard Malofeyev

Eduard Vasilyevich Malofeyev (, ; 1942-yil 2-iyunda tugʻilgan) – sovet va belaruslik futbol murabbiyi va asli rossiyalik sobiq futbolchi.

Rossiya SFSRda tugʻilib oʻsganiga qaramay, Malofeyev Belorussiyada mashhur boʻlib, Minskning „Dinamo“ jamoasi uchun Sovet Oliy ligasida 100 dan ortiq gol urgan. Eduard murabbiyligida Minskning „Dinamo“ jamoasi yagona Sovet chempioni unvonini qoʻlga kiritgan va Belarus milliy futbol jamoasiga ustozlik qilgan.

Hayot va martaba 
Malofeyev „Avangard Kolomna“ (1960), „Spartak“ (1961—1962) va Minskning „Dinamo“ (1963—1972) klublarida oʻynagan. 1962-yilda „Spartak“ bilan Sovet Ittifoqi chempionligini qoʻlga kiritgan.

Malofeyev 1963—1968-yillarda SSSR terma jamoasi safida 40 marta maydonga tushgan va 6 ta gol urgan. Eduard UEFA Yevro-1964 va 1968, shuningdek, 1966-yilgi jahon chempionatida ishtirok etgan.

Malofeyev murabbiy sifatida Minskning „Dinamo“ klubini 1982-yilda SSSR Oliy ligasida chempionlikka olib chiqqan. 1984–1986-yillarda SSSR terma jamoasiga bosh murabbiy boʻlgan. Eduard boshchiligidagi terma jamoa 1986-yilgi jahon chempionatiga yoʻllanma olgan, ammo u jahon chempionati boshlanishidan biroz oldin Valeriy Lobanovskiy foydasiga ishdan boʻshatilgan. Shuningdek, u 2000—2003-yillarda Belarus milliy futbol jamoasini boshqargan.

2004—2007-yillarda Vladimir Romanov xoldingi bilan bogʻliq uchta klubda (Belarusning MTZ-RIPO Minsk, Litvaning FBK Kaunas va Scottish Hearts) turli murabbiylik va maʼmuriy lavozimlarda ishlagan.

Keyingi yillarda u Sankt-Peterburgning „Dinamo“ jamoasini (2009-yilda u Rossiya birinchi divizioniga koʻtarilgan), „Shaxtyor Soligorsk“ va „Pskov-747“ klublarini boshqargan.

Terma jamoada gollar

Manbalar

Havolalar 
 Profile at RussiaTeam 

1942-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
SSSR erkak futbolchilari
Belaruslik erkak futbolchilar
Futboldagi erkak hujumchilar
SSSR milliy terma jamoasi erkak futbolchilari
FC Spartak Moskva futbolchilari
FC Dinamo Minsk futbolchilari
1966-yilgi FIFA Jahon chempionati oʻyinchilari
SSSR Oliy ligasi futbolchilari
SSSR birinchi ligasi futbolchilari
SSSR futbol murabbiylari
Belarus futbol murabbiylari
Sovet Ittifoqi milliy futbol terma jamoasi murabbiylari
FC Dinamo Moskva murabbiylari
Rossiya Premyer-ligasi murabbiylari
SSSRda xizmat koʻrsatgan sport ustalari
Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Paranapiacaba

Paranapiacaba — Santu-andre shahridagi tuman, San-Paulu shtatida joylashgan.

Manbalar 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Braziliya geografiyasiga oid chala maqolalar
São Paulo shtatidagi munitsipalitetlar
Malik qabri

Malik qabri Eronning Kirmonshoh viloyatidagi Sonqor shaharchasi markazidagi tepalikda joylashgan minoraga oʻxshash sakkiz burchakli, Hulokuiylar qabridir. Yuqori qismi gʻishtdan qurilgan. Yertoʻlasi yoʻnilgan toshdan qilingan.

Havolalar 

 Kirmonshoh CHHTO veb-sayti 
Erondagi maqbaralar
Ahmad ibn Tovus

Ahmad ibn Tovus () (673-yil vafot etgan) – tobeinlardan va hadis roviylaridan biri. „Tovus“ va „at-Tous“ nomi bilan ham tanilgan.

Manbalar 

Tobeinlar
Tobein hadis roviylari
673-yilda vafot etganlar
7-asr arab shaxslari
Zarapetyan koʻchasi

„Zarapetyan koʻchasi“ – Navoiy shahrining markazida joylashgan koʻchalardan biri. Koʻcha Navoiy shahrining janubida, „Zarafshon“ mahallasida joylashgan boʻlib, sovet davri quruvchisi Zarap Zarapetyan sharafiga shunday nomlangan.

Joylashuvi 
„Zarapetyan koʻchasi“ „Oʻzbekiston“ hamda „Tolstoy“ koʻchasining kesishmasida joylashgan.

Korxona va tashkilotlar 
„Zarapetyan koʻchasi“da „Beeline“ kompaniyasining Navoiy filiali, Bulungʻur savdo ishlab chiqarish korxonasi, Muruntou savdo ishlab chiqarish korxonasi, Navoiy viloyati qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi bosh boshqarmasi, Qizilqum futbol klubi, Sogdiana sport majmuasi kabi korxona va tashkilot binolari joylashgan.

Tanqidlar 
Koʻcha nomi eski sovet davridan qolgani va arman millatiga mansub shaxs sharafiga nomlangani sababli ham baʼzan tanqidlar markazida boʻlib turadi.

Manbalar 

Navoiy shahridagi koʻchalar
Bab al-Salam

Bab al-Salam () (Tinchlik darvozasi) – Suriyaning Damashq shahridagi yetti qadimiy shahar darvozalaridan biri. Rim davrida u „Oy darvozasi“ nomi bilan ham tanilgan.

Manbalar

Havolalar 
 Qadimgi Damashq darvozalari

Damashqdagi darvozalar
Ahmad ibn Abu Bakir az-Zuhriy

Abu Musʼab Ahmad ibn Abu Bakr al-Qosim ibn al-Horis az-Zuhriy (), (767-yil — 856-yil) — islom ulamosi va qozisi. Molik ibn Anasning shogirdi boʻlgan.

Az-Zuhriy Madinada tugʻilib oʻsgan. Shu yerda  („Fiqhga oid epitom“) nomli asarini hamda Molik ibn Anasning  risolasini yozgan. Hijriy 210-yili (825/826) yili Qusam ibn Jaʼfar tomonidan qozilikdan bekor qilingan. Oʻzining fatvolarida hadis rivoyatlariga ham,  ahl al-raʼyga ham tayangan.

Manbalar

Adabiyotlar 
 
 
 

8-asr musulmon ulamolari
8-asr arab shaxslari
9-asr musulmon ulamolari
9-asr arab shaxslari
767-yilda tugʻilganlar
856-yilda vafot etganlar
Bab Kisan

Bab Kisan ( „Kisan darvozasi“ degan maʼnoni anglatadi) – Suriyaning poytaxti Damashqdagi yetti qadimiy shahar darvozalaridan biri. Hozir Eski shaharning janubi-sharqiy qismida joylashgan darvoza xalifa Muoviya I istilosi paytida mashhur boʻlgan qul xotirasiga shunday nomlangan. Devor Rim davrida qurilgan va Saturnga bagʻishlangan. Bab Kisan Avliyo Pavelning qochish yoʻli boʻlgan boʻlishi mumkin.

Muqaddas Kitobga koʻra, Pavel Damashqqa joylashadi (Havoriylar 9:1–9). Damashqda uch yil turgach, u nomaʼlum muddatga Nabateyalar saltanatiga (uni „Arabiston“ deb atagan) yashash uchun joʻnab ketadi, keyin yana Damashqqa qaytib keladi, bu vaqtga kelib Damashq Nabateyalar hukmronligi ostida edi. Yana uch yildan soʻng (Gal. 1:17;20), uning taʼlimotiga qarshi chiqqan yahudiylarning qarshiliklaridan soʻng, u tunda yashirincha shaharni tark etishga majbur boʻladi (Havoriylar 9:23;25; 2 Kor. 11:32ff). U devordagi derazadan savatga tushadi va masihiy shogirdlarining yordami bilan tunda Quddus tomon qochib ketadi. Pavel Muqaddas Kitobda bir oʻlimdan deraza orqali qochib qutulgani aytiladi (2 Kor. 11,32-33).

Manbalar 

Damashqdagi darvozalar
Bab Sharqiy

Bab Sharqiy (; „Sharqiy darvoza“), shuningdek, Quyosh darvozasi sifatida ham tanilgan, Damashqning yettita qadimiy shahar darvozalaridan biri. Uning zamonaviy nomi shaharning sharqiy tomonida joylashganligidan kelib chiqqan. Darvoza, shuningdek, uni oʻrab turgan xristian kvartaliga ham oʻz nomini bergan. Darvoza 1960-yillarda rekonstruksiya qilingan.

Bab Sharqiy hozirgi kungacha saqlanib qolgan yagona Rim darvozasi boʻlishidan tashqari, oʻzining asl koʻrinishini uch tomonlama oʻtish joyi sifatida saqlab qolgan, karvonlar va gʻildiraklar harakati uchun katta markaziy oʻtish yoʻli va piyodalar uchun unga yonma-yon joylashgan ikkita kichikroq yoʻlaklar hozir ham mavjud.

Tarixi 
Damashq Rashidun davrida musulmonlar tomonidan bosib olingan. Xolid ibn Valid qoʻshini Damashqni egallaganidan soʻng 634-yil 18-sentyabrda shu darvozadan kirgan.

12-asrda Nuraddin Zangi hukmronligi davrida darvoza qisman toʻsib qoʻyilgan, faqat markaziy teshik kirish vazifasini bajargan. Darvoza tepasiga minora ham qoʻshilgan.

Manbalar 

Damashqdagi darvozalar
Bab al-Ahmar

Bab al-Ahmar () Qizil darvoza degan maʼnoni anglatadi, Suriyaning Halab qadimiy shahrining toʻqqizta tarixiy darvozalaridan biri boʻlgan. Bu nom al-Hamr qishlogʻi nomidan () olingan. Darvoza qadimgi Halabning sharqiy chekkasidagi qishloqqa olib borgan.

Tarixi 
Darvoza 13-asrning birinchi yarmida, Halab amiri Ayyubiylardan boʻlgan al-Aziz Muhammad davrida eski Halabning sharqiy qismida qurilgan. U 16-asr boshlarida Mamluklar sultoni Al-Ashraf Qansuh al-Gavriy hukmronligi davrida taʼmirlangan. Darvoza 1830-yillarda Misrlik Ibrohim Posho tomonidan 1831-1833-yillar oraligʻida Usmonlilarga qarshi Suriyadagi yurishi chogʻida butunlay vayron qilingan. 1834-yilda darvoza toshlari Halab qal’asida Ibrohim posho harbiy kazarmasini (hozirgi Halab qal’asi muzeyi) qurish uchun ishlatilgan.

Darvoza Usmonlilarning Suriya ustidan hukmronligi davrida butunlay vayron boʻlgan.

Manbalar 

Halabdagi darvozalar
13-umumiy oʻrta taʼlim maktabi

„13-umumiy oʻrta taʼlim maktabi“ (avvalgi nomi: Школа Влада Леванова №13, ) – Navoiy shahrida joylashgan va oʻrta taʼlim berishga moʻljallangan taʼlim muassasi.

Tarixi 
„13-umumiy oʻrta taʼlim maktabi“ binosi 1964-yilda qurib bitkazilgan. Maktab binosi joylashgan koʻchaning avvalgi nomi „Matvienko“ boʻlib, dastlab u „Школа Влада Леванова №13“ nomi ostida faoliyat yuritilgan. Keyinchalik koʻcha nomi Spitamenga, maktab nomi esa „13-umumiy oʻrta taʼlim maktabi“ga oʻzgartirilgan.

2015-yilda maktab binosi dastur asosida qayta taʼmirlangan.

Taʼlim dasturi 
Oʻquvchilar birinchi sinfga bolaning individual rivojlanishiga qarab asosan 7 yoshdan qabul qilinadi.

Dars oʻtish tili 
13-umumiy oʻrta taʼlim maktabida darslar asosan oʻzbek va rus tillarida olib boriladi. Shu bilan birga, xorijiy til sifatida ingliz tili ham oʻrgatiladi.

Manbalar 

Maktablar
Navoiy shahridagi maktablar
Abu Zurʼa ar-Roziy

Abu Zurʼa Ubaydulloh ibn Abdulkarim ibn Yazid ibn Faruh (أبو زرعة الرازي, 815/816 yoki 809/810, Ray, Eron – 878, Ray) – musulmon olimi, muhaddis. Ar-Roziy boshqa mashhur muhaddis Abu Hotim ar-Roziyning (Muhammad ibn Idris) qarindoshi edi.

Manbalar 

878-yilda vafot etganlar
Hadis olimlari
Abu Said al-Janadiy

Abu Said Al-Mufaddal ibn Muhammad ibn Ibrohim al-Janadiy (, 920-yilda vafot etgan) – makkalik islom olimi va muhaddis.

Ishlari 

 Faḍāʼil Makka (), Makka fazilatlar
 Faḍāʼil al-Madina (), Madina fazilatlari: kichik risola.

Manbalar 

Hadis olimlari
9-asr musulmon ulamolari
Sunniy imomlar
Islom sunniy musulmon olimlari
920-yilda vafot etganlar
Abu Nasr Ahmad ibn Muhammad al-Buxoriy

Abu Nasr Ahmad ibn Muhammad al-Buxoriy – islom olimi, yozuvchi. Taxminan hijriy 475-yillari (milodiy 1082—1083) Balxda fors tilidagi yozilgan „Toj al-qissas“ asari bilan tanilgan. Bu Odam Atodan boshlab va Muhammadgacha boʻlgan paygʻambarlar hayotining keng qamrovli, islomiy bayoni edi. „Toj al-qissas“ asariga Qurʼonning „Yusuf“ surasining sharhi boʻlgan „Anis al-muriddin va-rauhod al-muhibbin“ asari ham kiritilgan.

Manbalar 

11-asr forszabon yozuvchilari
1968-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlari

1968-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlari () – uchinchi Paralimpiada oʻyinlari. Xalqaro Stoke Mandeville oʻyinlari federasiyasi (ISMGF) rahbarligida tashkil etilgan boʻlib, ular oʻsha paytda 17-Xalqaro Stoke Mandeville oʻyinlari sifatida tanilgan. Oʻyinlar dastlab 1968-yil Mexiko shahridagi Yozgi Olimpiada oʻyinlari bilan bir vaqtda oʻtkazilishi rejalashtirilgan, ammo 1966-yilda Meksika hukumati moliyaviy qiyinchiliklar tufayli bunga qarshi boʻladi. Isroil hukumati oʻyinlarni Tel-Avivda oʻtkazishni taklif qiladi, bu taklif qabul qilinadi.

Ochilish marosimi Quddusdagi Givat Ram kampusidagi Ibroniy universiteti stadionida boʻlib oʻtgan. Oʻyinlar Tel-Aviv tumanidagi Ramat Gan shahrida, Isroil nogironlar sport markazida boʻlishi rejalashtirilgan. Tel-Aviv savdo markazida yopilish marosimi boʻlib oʻtgan. Shunday qilib, bu oʻyinlar Paralimpiada tarixida Olimpiya oʻyinlari bilan bir vaqtda va joyda oʻtkazilmagan birinchi oʻyin boʻlgan.

Sport 

Dasturga birinchi marta maysazor bauli oʻyini kiritilgan. Nogironlar aravachasida basketbol oʻyinlarida ayollar jamoasi ishtirok etgan, shuningdek, yengil atletika boʻyicha erkaklar oʻrtasida 100 m masofaga nogironlar aravachasida yugurish poygasi ham dasturga qoʻshilgan.

 Kamondan otish
 Dart kamondan otish
 Yengil atletika
 Maysazor bauli
 Snuker
 Suzish
 Stol tennisi
 Ogʻir atletika
 Nogironlar aravachasida basketbol
 Nogironlar aravachasida qilichbozlik

Medallar jadvali 
Oltin medallar soni boʻyicha yuqori koʻrsatkichni qayd etgan eng yaxshi oʻnta MOQ quyida keltirilgan. Mezbon davlat Isroil alohida belgilangan.

Ishtirokchi davlatlar 
Tel-Aviv Paralimpiadasida yigirma sakkiz davlat delegatsiya ishtirok etgan.Kanada, Daniya, Efiopiya, Hindiston, Yamayka, Yangi Zelandiya, Janubiy Koreya va Ispaniya birinchi marta yozgi Paralimpiada oʻyinlarida qatnashgan.

Toʻrt yil oldin Paralimpiada oʻyinlarida debyut qilgan Janubiy Afrika Tel-Aviv oʻyinlariga delegatsiya yuborib, Paralimpiada oʻyinlarida qatnashishni davom ettirgan. Oʻsha paytda u aparteid siyosati tufayli Olimpiada oʻyinlarida ishtirok etish huquqidan mosuvo boʻlgan edi, ammo 1980-yilda Arnemdagi yozgi Paralimpiada oʻyinlarigacha Paralimpiada oʻyinlarida ham qatnashish huquqi cheklangan.

Manbalar

Havolalar  

Isroilda sport oʻyinlari
Isroilda parasport
1960-yillarda Tel Aviv
1968-yil Isroilda sport
1968-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari
1968-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlari
Isroil mezbonlik qilgan xalqaro sport musobaqalari
Spitamen koʻchasi

„Spitamen koʻchasi“ (avvalgi nomi: Matvienko) — Navoiy shahri markazida joylashgan koʻchalardan biri. Koʻchaning avvalgi nomi Matvienko boʻlgan.

Joylashuvi
„Spitamen koʻchasi“ „Oʻzbekiston“ hamda „Tolstoy“ koʻchasining kesishmasida joylashgan.

Korxona va tashkilotlar
„Spitamen koʻchasi“da 13-umumiy oʻrta taʼlim maktabi, Navoiy davlat pedagogika instituti qoshidagi Akademik litsey, Navoiy shahar FHDY arxivi, Navoiy viloyat adliya boshqarmasi kabi tashkilotlar joylashgan.

Manbalar 

Navoiy shahridagi koʻchalar
Sayriddin Gʻafforov

Sayriddin Gʻafforov (29-avgust 1990-yil, Sariosiyo tumani, Surxondaryo viloyati, Oʻzbekiston SSR – 25-avgust 2024-yil, Oʻzbekiston) – oʻzbekistonlik futbolchi, yarim himoyachi pozistiyasida oʻynagan. Faoliyati davomida asosan Oʻzbekiston va Tojikiston klublarida oʻynagan.

Vafoti 
Futbolchilik davrida ortirgan jarohati sababli Tojikiston va Oʻzbekistonda bir necha bor jarrohlik amaliyotini oʻtkazgan. Jarohatning ogʻirlashishi natijasida tana aʼzolarining boshqa qismlari, dastlab ikki qoʻli keyinchalik esa oyoqlari oʻz kuchini yoʻqotgan. Shifokorlar unda Amyotrofik lateral skleroz kasallik borligini aniqlashgan. Sayriddin keyinchalik gapirish qobilyatini ham yoʻqtgan. Sayriddin Gʻafforov 2024-yil 25-avgustda vafot etgan.

Yutuqlar 

 Tojikiston Oliy ligasi chempioni: 2013
 Tojikiston Superkubogi sohibi: 2013

Manbalar

Havolalar 

 Sayriddin Gʻafforov Playmakerstats saytida futbolchi profili
 Sayriddin Gʻafforov Footballfactsru saytida
 Sayriddin Gʻafforov Transfermarkt saytida
 Sayriddin Gʻafforov Soccerway saytida
 Sayriddin Gʻafforov FootballDatabase.eu saytida
 Sayriddin Gʻafforov Fastscore saytida

1990-yilda tugʻilganlar
Sariosiyo tumanida tugʻilganlar
2024-yilda vafot etganlar
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Erkak futbol yarim himoyachilari
Shoʻrchi-Lochin futbolchilari
Shoʻrtan klubi futbolchilari
Dinamo Samarqand futbolchilari
Andijon klubi futbolchilari
Norin klubi futbolchilari
Surxon klubi futbolchilari
Regar-TadAZ klubi futbolchilari
Ravshan Koʻlob futbolchilari
Xoʻjand klubi futbolchilari
Xosilot klubi futbolchilari
Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari
Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Tojikiston Oliy Ligasi futbolchilari
Oʻzbekistonlik muhojir erkak futbolchilari
Tojikistondagi chet ellik erkak futbolchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar