Bechdel testi

Bechdel testi (),shuningdek, Bechdel-Wallace testi nomi ostida ham tanilgan, kino va boshqa fantastika janridagi ayollar namoyishining oʻlchovi hisoblanadi. Sinovga koʻra asarda erkak emas, balki boshqa narsa haqida suhbatlashadigan kamida ikkita ayol qahramon bor-yoʻqligi soʻraladi. Baʼzi iteratsiyalarda ikkita ayol qahramonga belgilar deb nom berish talabi qoʻyiladi.

Test badiiy adabiyotda ayollarning faol ishtiroki koʻrsatkichini aniqlash sifatida qoʻllanadi. Badiiy asarning sinovdan oʻtgani yoki oʻta olmagani asardagi ayollarning umumiy vakilligini koʻrsatib bermaydi. Buning oʻrniga, test badiiy adabiyotda ayollarning faol mavjudligi (yoki ularning yoʻqligi) koʻrsatkichi sifatida foydalaniladi va badiiy adabiyotda gender tengsizligiga eʼtibor qaratish uchun ishlatiladi. Media sanoati tadqiqotlari shuni koʻrsatadiki, sinovdan oʻtgan filmlar oʻtmaganlarga qaraganda moliyaviy jihatdan yaxshiroq natija koʻrsatgan.

Sinov amerikalik karikaturachi Alison Bechdel tomonidan tuzilgan va uning sharafiga Bechdel testi deb nomlangan. Bu sinov ilk marotaba uning 1985-yilda "Dykes to Watch Out For test" komikslarida paydo boʻlgan. Bechdel bu gʻoyani doʻsti Liz Wallace va Virginia Woolflarga aytib bergan. Bechdelning soʻzlariga koʻra, dastlab test „muqobil feministik gazetadagi kichik lezbiyan hazil“ degan maʼnoda qoʻllangan, test 2000-yillarda kengroq muhokama qilina boshlangan. Garchi Bechdel buni hech qachon jiddiy qabul qilish kerak emasligini taʼkidlashda davom etsa ham, undan ilhomlangan bir qator yangi variantlar va testlar paydo boʻlgan.

Tarixi

Ommabop badiiy adabiyotda gender tasviri 
Virginia Woolf 1929-yilda yozgan A Room of Oneʼs Own (Oʻziga xos xona) nomli inshosida zamonaviy fantastikadagi ayollarning bir oʻlchovli tasviri haqida yozgan.

1950-yildan 2006-yilgacha boʻlgan 855 ta moliyaviy jihatdan muvaffaqiyatli chiqqan AQSh filmlarida gender tasvirlarini oʻrganish shuni koʻrsatdiki, har bir ayol qahramon uchun oʻrtacha ikkita erkak qahramon bor, vaqt oʻtishi bilan bu nisbat barqaror boʻlib qoladi. Ayollar erkaklarga qaraganda ikki baravar koʻproq jinsiy aloqada boʻlishadi va vaqt oʻtishi bilan bu koʻpayishda davom etadi.

Mezonlar va variantlar 
Hozirda Bechdel testi deb nomlanuvchi qoidalar birinchi marta 1985-yilda Alison Bechdelning Dykes to Watch Out komikslarida paydo boʻlgan. „Qoida“ deb nomlangan qismda kelajakdagi qahramonlar Mo va Ginger ismli ikki ayol film tanlashni muhokama qilishadi va ulardan biri film faqat quyidagi talablarga javob bersagina koʻrishi mumkinligini aytadi

 Filmda kamida ikkita ayol boʻlishi kerak;
 ular bir-biri bilan erkaklardan boshqa mavzular haqida gaplashishlari kerak.

Ikkinchi ayol bu gʻoyaning juda qatiy, ammo yaxshi ekanligini tan oladi. Ular oʻz talablariga javob beradigan film topolmay, birgalikda uyga qaytishadi. Kontekst kino va oʻyin-kulgilarda gʻayrioddiy ayollarning begonalashuviga ishora qiladi. Bu yerda gʻayrioddiy ayolning har qanday filmdagi qahramonlardan biri sifatida tasavvur qilinishining yagona yoʻli, agar ular test talablariga javob bersa, gʻayrioddiy boʻlishi mumkinligidadir.

Sinov „Bechdel-Wallace testi“ (Bechdelning oʻzi shuni afzal koʻradi), „Bechdel qoidasi“, „Bechdel qonuni“, yoki „Mo filmi“ deb ham ataladi. Alison Bechdel test gʻoyasini doʻsti va karate boʻyicha hamkori Liz Wallacega bergan, uning ismi test nomida chiziqcha bilan koʻrsatilgan. Keyinchalik, Wallace Woolfning A Room of Oneʼs Own (Oʻziga xos xona) romanidan ilhomlanganiga ishonchi komil ekanligini yozgan.

Kino va televideniye sanoatida foydalanish 
Sinov 2010-yillarda asosiy tanqidga aylandi va „feministik tanqidchilar televideniye, filmlar, kitoblar va boshqa ommaviy axborot vositalarini baholaydigan standart“ deb taʼriflandi. 2013-yilda The Daily Dot Internet-madaniyat veb-sayti buni „deyarli maishiy ibora, film ayollarga mos keladimi yoki yoʻqligini tasvirlash uchun umumiy stenografiya“ deb taʼriflagan. Pasific Rim (2013-yil) kabi Gollivuddagi yirik spektakllarning sinovdan oʻta olmagani ommaviy axborot vositalarida chuqur muhokama qilingan. 2013-yilda toʻrtta Shvetsiya kinoteatri va Skandinaviyadagi Viasat Film kabel televideniesi Bechdel testini oʻzlarining baʼzi reytinglariga kiritdilar, bu Shvetsiya kino instituti tomonidan qoʻllab-quvvatlangan.

2014-yilda Yevropa kino fondi Eurimages oʻz loyihalarida gender tengligi haqida maʼlumot toʻplash harakatlarining bir qismi sifatida Bechdel testini taqdim etish mexanizmini yoʻlga qoʻydi. Bu „skript oʻquvchilari tomonidan taqdim etiladigan skriptning Bechdel tahlilini“ talab qiladi.

2018-yilda ssenariy yozish boʻyicha dasturiy taʼminot ishlab chiquvchilari, yozuvchilarga oʻz skriptlarini gender vakilligi uchun tahlil qilish imkonini beruvchi funksiyalarni oʻz ichiga olgan dastur ishlab chiqara boshladilar. Bunday funksiyalarga ega dasturiy taʼminotga Highland 2, WriterDuet va Final Draft 11 kiradi.

Ilova 
Filmlardan tashqari, Bechdel testi teleseriallar, video oʻyinlar va komikslar singari boshqa ommaviy axborot vositalarida ham qoʻllangan. Teatrda britaniyalik aktyor Beth Watson 2015-yilda sinovdan oʻtgan spektakllarni alohida belgilashni maqsad qilgan „Bechdel teatri“ kampaniyasi faoliyatini boshlagan.

2021-yilda Isroilning Partner TV deb nomlangan televideniye provayderi sinovdan oʻtgan filmlarga maxsus belgi qoʻshib, oʻz platformalarida ularni efirga uzatish orqali sinovni maʼqullashini maʼlum qilgan.

Oʻtish va muvaffaqiyatsizlik nisbati 
Bechdeltest.com veb-sayti foydalanuvchi tomonidan tahrirlangan 6500 ga yaqin filmlardan iborat maʼlumotlar bazasi boʻlib, ular testdan oʻtgan-oʻtmaganligi boʻyicha tasniflanadi va qoʻshimcha talablarga koʻra, ayollarga qahramonlar nomi berilishi kerak. 2015-yil aprel holatiga koʻra, ushbu filmlarning 58 foizi uchta sinovdan oʻtgan, 10 foizi bittadan, 22 foizi ikkitadan, 10 foizi uchtadan ham oʻta olmagan deb roʻyxatga olingan.

Entertainment Weekly nashri Mark Xarrisga koʻra, agar testdan oʻtish majburiy boʻlsa, 2009-yilgi eng yaxshi film uchun Akademiya mukofotining yarmini xavf ostiga qoʻygan boʻlardi. Vocativ yangiliklar sayti 2013-yilda eng koʻp daromad keltirgan filmlarni Bechdel sinovidan oʻtkazar ekan, ularning qariyb yarmi (baʼzilari shubhali boʻlsa ham) oʻtgan, qolgan yarmi esa muvaffaqiyatsizlikka uchragan degan xulosaga keldi.

2018-yilda BBC tahlili shuni koʻrsatdiki, eng yaxshi film uchun Akademiya mukofotini qoʻlga kiritgan 89 ta filmdan 44 tasi (49%) Bechdel testi mezonlariga muvaffaqiyatli javob bergan. Tadqiqot shuni koʻrsatdiki, 2018-yilga nisbatan 1930-yillarda eng yaxshi film gʻoliblarining koʻproq foizi oʻtgan. 2022-yilda oʻtkazilgan tadqiqot shuni koʻrsatdiki, soʻnggi 40 yil ichida jahon boʻylab eng mashhur 1200 ta filmning 49,6 foizi Bechdel sinovidan oʻtgan.

Yozuvchi Charles Strossning taʼkidlashicha, sinovdan oʻtgan filmlarning yarmiga yaqini ayollar nikoh yoki chaqaloq haqida gapirgani uchungina shunday boʻladi. Sinovdan oʻta olmagan asarlar orasida asosan ayollarga bagʻishlangan yoki ayollarga moʻljallangan yoki koʻzga koʻringan ayol obrazlari aks etgan asarlar kiradi. „Sex and the City“ teleseriali toʻrtta ayol bosh qahramondan birining testdan oʻta olmaganini taʼkidlaydi: „Qanday qilib shunday toʻrtta aqlli ayolning yigitlaridan boshqa gaplashadigan narsasi yoʻq? Bu bank bilan ettinchi sinfga oʻxshaydi. hisoblar!“

Fantastika va ilmiy fantastika kabi muqobil yoki kelajakdagi dunyoda tasvirlangan filmlar Bechdel testidan oʻtish ehtimoli koʻproq. Buning sababi, bu janrlar anʼanaviy gender rollari va stereotiplardan qochish ehtimoli koʻproq boʻlishi mumkin.

Moliyaviy jihatlar 
Bir nechta tahlillar shuni koʻrsatdiki, Bechdel testidan oʻtish filmning moliyaviy muvaffaqiyati bilan bogʻliq. Vocativ mualliflari 2013-yilda sinovdan oʻtgan filmlar Qoʻshma Shtatlarda jami 4,22 milliard dollar ishlab topganini, muvaffaqiyatsiz boʻlgan filmlar esa 2,66 milliard dollar ishlab topganini aniqladilar va bu ularni Gollivud uchun koʻproq pul topishning bir yoʻli boʻlishi mumkin degan xulosaga keldi. koʻproq ayollarni ekranga qoʻying". FiveThirtyEight kompaniyasi tomonidan 1990-yildan 2013-yilgacha chiqarilgan 1615 ga yaqin filmlar maʼlumotlariga asoslangan 2014-yilda oʻtkazilgan tadqiqot sinovdan oʻtgan filmlarning oʻrtacha byudjeti boshqalarnikiga qaraganda 35 foizga past degan xulosaga keldi. Sinovdan oʻtgan filmlar sinovdan oʻta olmagan filmlarga nisbatan Qoʻshma Shtatlarda sarmoyadan tushgan daromad (ROI) taxminan 37 foizga, xalqaro miqyosda esa teng ROIga ega ekanligi aniqlandi.

2018-yilda Creative Artists Agency va Shift7 Amerika Qoʻshma Shtatlarida 2014-2017-yillardagi eng koʻp daromad keltirgan 350 ta filmning daromadlari va byudjet maʼlumotlarini tahlil qildi. Ularning xulosasiga koʻra, ayollar boshchiligidagi filmlar moliyaviy jihatdan boshqa filmlardan ustun boʻlgan va Bechdel sinovidan oʻtgan filmlar (oʻrganilgan filmlarning 60 foizi) boshqalardan sezilarli darajada oshgan. Ularning taʼkidlashicha, 2012-yildan beri bir milliard dollardan ortiq daromad olgan filmlarning barchasi sinovdan oʻtgan.

2022-yildagi tadqiqot shuni koʻrsatdiki, ishlab chiqarish byudjeti 1980-yildan 2019-yilgacha boʻlgan 1200 ta film boʻyicha Bechdel sinovidan oʻtish ehtimoli bilan salbiy bogʻliq. Biroq, yillar davomida oʻtgan filmlarning kuzatilgan oʻsishi yuqori byudjetli filmlar uchun kuchliroq boʻlgan. 1980-yildan 2019-yilgacha Bechdel sinovidan oʻtgan filmlarning koʻpayishi daromadi yuqori boʻlgan va tomoshabin bahosi (IMDb reytinglari) yuqori boʻlgan filmlar uchun ham kuchliroq boʻldi.

Tushuntirishlar 
Koʻpgina filmlarning Bechdel testidan oʻtmaganligi haqidagi tushuntirishlar orasida ssenariy mualliflari va boshqa kino mutaxassislari orasida gender xilma-xilligining nisbiy yoʻqligi, shuningdek, „seluloid shift“ deb ham ataladi: 2012-yilda rejissyorlar, yozuvchilar va prodyuserlarning har oltitadan biri. Qoʻshma Shtatlardagi 100 ta eng muvaffaqiyatli tijorat filmlari ortida ayol bor edi.

2017-yilda Amerikaning konservativ jurnali National Reviewda kino tanqidchisi Kayl Smitning fikricha, Bechdel sinovi natijalarining sababi „Gollivud filmlari jamiyatning ekstremal odamlari – politsiyachilar, jinoyatchilar, super qahramonlar – odatda erkaklar haqida“. Smitning soʻzlariga koʻra, bunday filmlar koʻproq erkaklar tomonidan yaratilgan, chunki „ayollar filmi gʻoyalari“ asosan munosabatlar haqida boʻlgan va „Gollivud studiyalari uchun etarlicha tijoriy emas“. U Bechdel testini xuddi filmda kovboylar bor-yoʻqligini soʻrash kabi maʼnosiz deb hisobladi He considered the Bechdel test just as meaningless as a test asking whether a film contained cowboys. Smith’s article provoked vigorous criticism.. Smitning maqolasi qattiq tanqidga sabab boʻldi. Alessandra Maldonado va Liz Bourke Smit ayol mualliflar „katta kino gʻoyalarini yaratadigan kitoblar yozmaydilar“ deb daʼvo qilishda notoʻgʻri boʻlganini yozgan va bunga qarshi misollar sifatida J. K. Rowling, Margaret Atwood va Nnedi Okoraforni keltirgan.

Cheklovlar 
Bechdel testi faqat maʼlum darajada badiiy asarda ayollar bor yoki yoʻqligini koʻrsatadi. Asar testdan oʻtishi mumkin va hali ham seksistik tarkibni oʻz ichiga oladi va taniqli ayol qahramonlar ishtirokidagi asar testdan oʻta olmaydi. Asar gender tarafkashligiga bogʻliq boʻlmagan sabablarga koʻra testdan oʻta olmasligi mumkin, masalan, uning sozlamasi ayollarning qoʻshilishiga qarshi ishlaganligi (masalan, Umberto Ekoning oʻrta asr monastirida oʻrnatilgan „The Name of the Rose“) yoki umuman olganda kam sonli belgilar (masalan, faqat ikkita nomlangan belgilarga ega boʻlgan Tebranish). Belgi yoki suhbat sifatida nima hisoblanishi aniqlanmagan. Misol uchun, Sir Mix-a-Lot qoʻshigʻi „Baby Got Back“ Bechdel testidan oʻtgan deb taʼriflangan, chunki u vodiylik qizning boshqasiga „ey xudoyim, Bekki, uning dumbasiga qarang“ degani bilan boshlanadi.

Ishlarning testdan oʻtgan-oʻtmaganligini miqdoriy tahlil qilishga urinishda, kamida bitta tadqiqotchi Fayt Lourens natijalar test qanchalik qatʼiy qoʻllanilishiga bogʻliqligini taʼkidladi. Misol uchun, agar suhbatning istalgan nuqtasida erkak haqida gapirilsa, u boshqa mavzularni ham oʻz ichiga oladi, bu suhbatning testga mos kelishi yoki muvaffaqiyatsizligini anglatishi aniq emas. Yana bir savol – suhbatning boshlanishi va oxirini qanday aniqlash.

Tanqidlar 
Kino tanqidida tobora koʻpayib borayotganiga javoban, Bechdel testi sinovdan oʻtkazayotgan asarlarning sifatini hisobga olmagani uchun („yomon“ filmlar undan oʻtishi mumkin, „yaxshi“ filmlar esa muvaffaqiyatsizlikka uchraydi) hamda, barcha filmlarni feministik dogmaga moslashtirish uchun syujet yaratilishi tanqid qilindi. Andi Zaislerning soʻzlariga koʻra, bu tanqid sinovning foydaliligi "asl niyatidan boshqa maqsadlarni ham moʻljallay boshlaganini koʻrsatadi. Bunda Bechdel va Wallace testni filmning oddiy, oʻylamasdan meʼyoriy syujet chiziqlarini koʻrsatishning bir usuli sifatida ifodalagan. Lekin bu holat hozirda qandaydir tarzda „feminist boʻlish“ bilan sinonimiga aylanib qolgan. Test hech qachon feminizmning oʻlchovi boʻlishi kerak emas edi, balki madaniy barometr boʻlishi koʻzda tutilgandi". Zaislerning taʼkidlashicha, sinovdan oʻtgan asarning „feministik“ ekanligi haqidagi notoʻgʻri taxmin ijodkorlarni sinovdan oʻtish uchun yetarli darajada ayol personajlari va dialoglarini qoʻshib, „tizimni aldashga“ urinish holatlarini yuzaga keltirishi mumkin. Shu bilan birga ayollarning tashqi muhitda muhim vakilligini inkor etish holatlari davom etmoqda. Xuddi shunday, tanqidchi Alyssa Rosenberg Bechdel testi oʻyin-kulgi sanoati uchun yana bir „fig leaf (anjir bargi)“ boʻlishi mumkinligidan xavotir olishini aytdi, filmlar testdan oʻtish uchun „bir necha yuz qirq daqiqalik CGI portlashlari toʻplamiga bir necha qator dialoglarni qoʻshimcha tarzda qoʻshib yuborishi“ mumkin. Ammo feministik sifatda filmning natijasi juda past hisoblanadi.

Olingan testlar 
Bechdel testi boshqalarni, xususan, feministik va irqchilikka qarshilik qilgan tanqidchilar va muxlislarni, qisman boʻlsa ham Bechdel testining cheklovlari orqali badiiy asarlarni baholash mezonlarini shakllantirishga ilhomlantirdi. FiveThirtyEight tomonidan oʻtkazilgan intervyularda kino va televideniye sanoatidagi ayollar Bechdel testi kabi boʻlgan va koʻproq xilma-xillikni oʻz ichiga olgan boshqa koʻplab testlar oʻtkazishni taklif qilishgan.

Gender va fantastika boʻyicha testlar 

„Teskari Bechdel testi“ asarda ayollardan boshqa mavzular haqida gaplashadigan erkaklar bor-yoʻqligini soʻraydi. 2022-yilda oʻtkazilgan, soʻnggi 40 yildagi 341 ta mashhur filmni tahlil qilgan tadqiqot shuni koʻrsatdiki, filmlarning deyarli barchasi (95%) teskari Bechdel testidan oʻtgan, bu erkaklarning ayollarga qaraganda ancha koʻp vakolatga ega akanligini koʻrsatadi.

Tumblr foydalanuvchisi „Chaila“ tomonidan ishlab chiqilgan va 2013-yilda suratga olingan Pasific Rim filmi yagona muhim ayol qahramon nomi bilan atalgan „Mako Mori testi“ ayol qahramonda erkakning hikoyasini qoʻllab-quvvatlash bilan bogʻliq boʻlmagan hikoyasi bor-yoʻqligini soʻraydi. Komikslar muallifi Kelly Sue DeConnick „sexy lamp test“ ni taklif qiladi: „Agar siz oʻzingizning ayol xarakteringizni shahvoniy chiroq bilan almashtira olsangiz va hikoya hali ham davom etayotgan boʻlsa, ehtimol sizga boshqa qoralama kerak boʻladi“ deb aytadi.

Boshqa xususiyatlar boʻyicha testlar

LGBTQ+ odamlari 
GLAAD LGBT tashkiloti tomonidan yaratilgan „Vito Russo testi“ filmlarda LGBT qahramonlarining namoyon boʻlishini sinab koʻradi. Testda shunday soʻraladi: „Filmda aniq LGBT boʻlgan yoki asosan ularning jinsiy orientatsiyasi yoki jinsining oʻziga xosligi bilan belgilanmagan, shuningdek, syujetga ularni olib tashlanishi sezilarli taʼsir koʻrsatadigan tarzda bogʻlangan personaj bormi?“

Teri rangi turfacha boʻlgan odamlar 
Teletanqidchi Eric Deggans tomonidan taklif qilingan testda irq haqida boʻlmagan filmda asosiy tarkibda kamida ikkita oq tanli boʻlmagan personaj bormi, degan savol soʻraladi va shunga oʻxshab, yozuvchi Nikesh Shukla „ikki etnik oʻzgacha qahramonlar irqdan boshqa mavzularda besh daqiqadan koʻproq vaqt davomida gaplashadimi yoki yoʻqmi?“ degan savolni beruvchi testini taklif qiladi. Riz Ahmadning 2017-yildagi nutqi badiiy adabiyotda musulmonlar tasvirining tabiati haqidagi Riz testini shakllanishiga sabab boʻldi. Shuningdek, Johanson tahlili rang-barang ayollarni tasvirlash boʻyicha filmlar reytingini shakllantira boshladi.

Pravoslav yahudiylar 
Televizorda pravoslav yahudiyligini notoʻgʻri koʻrsatish boʻyicha bahs-munozaralardan soʻng, „Shahardagi Yahudiy“ notijorat tashkiloti badiiy adabiyotda pravoslav yahudiylarni tasvirlash uchun „Iosiflar testi“ ni taklif qildi. Test toʻrtta savolni oʻz ichiga oladi:

 Hissiy va psixologik jihatdan barqaror boʻlgan pravoslav belgilar bormi?
 Diniy hayoti xarakterli, ammo syujet nuqtasi yoki muammosi boʻlmagan pravoslav qahramonlar bormi?
 Pravoslav qahramoni diniy yahudiy sifatida oʻzlarining baxtli hayotlarini topa oladimi?
 Va agar asosiy syujet nuqtalari diniy marosimlar tufayli ziddiyatli boʻlsa – har qanday personajlar Hasidik yoki Haredi emasmi va yozuvchilar oʻzlari tasvirlamoqchi boʻlgan jamiyatning amaldagi aʼzolarining haqiqiy diniy marosimlarini oʻrganganmi?

Badiiy adabiyot boʻyicha testlar 
Bechdel testi, shuningdek, noaniq adabiyotlar uchun gender bilan bogʻliq testlarni ilhomlantirdi. Laurie Voss, npm kompaniyasining texnik direktori vaqtida, dasturiy taʼminot uchun Bechdel testini taklif qildi: agar u boshqa ayol ishlab chiquvchi tomonidan yozilgan funktsiyani chaqiruvchi ayol dasturchi tomonidan yozilgan funktsiyani oʻz ichiga olgan boʻlsa, manba kodi ushbu testdan oʻtadi. AQSh davlat agentligi 18F ushbu koʻrsatkich boʻyicha oʻz dasturiy taʼminotini tahlil qilgandan soʻng, matbuot xabari jalb qilindi after the U. S. government agency 18F analyzed their own software according to this metric..

Bechdel testi, shuningdek, jurnalistlarga fandagi ayollar haqidagi maqolalarda gender tarafkashlikdan qochishga yordam beradigan Finkbeiner testini va Danielle Kranjecning Tavrot tadqiqidagi biron bir manba varagʻida erkak boʻlmagan kishi tomonidan yozilgan manbalarni oʻz ichiga olgan „Kranjec testi“ni ilhomlantirdi.

Iqtiboslarni takomillashtirishga moʻljallangan Grey testi olim Kishonna Grey nomi bilan atalgan va yaratgan. Bu ilmiy noaniq matnlarda „kamida ikkita ayol va ikkita oq tanli boʻlmagan mualliflarning stipendiyasiga iqtibos keltirilishini, lekin matnning asosiy qismida uni mazmunli ravishda eslatib oʻtishini“ talab qiladi. Bechdel testi singari, bu ham „mas’uliyatli iqtibos uchun yalangʻoch minimumni oʻrnatish uchun boshlangʻich test sifatida yaratilgan; bu eng yaxshi amaliyotlar uchun intilish testi emas“. U olimlar va akademik jurnallar tomonidan veterinariya maqolalari uchun foydalaniladi.

Manbalar

Adabiyotlar

Havolalar 

 Bechdel Test Movie List at bechdeltest.com (user-edited database)
 Bechdel Testing Comics blog at Tumblr (2011–2012)
 Bechdel Gamer blog (2012–2013)
 Women in Film , analysis tool for data from bechdeltest.com 

Testlar
Feminizm va sanʼat
Feministik teoriyalar
OAV tarafkashligi
Ayollar huquqlari
WikiAyollar