yakhyo/uz-wiki huggingface dataset:
Muhammadning yurishlari roʻyxati

Muhammadning yurishlari roʻyxatiga Islom paygʻambari Muhammad hayoti davomida musulmon jamoasi tomonidan qilingan yurishlar kiradi.

Baʼzi manbalarda Muhammad qatnashgan yurishlarga ishora qilish uchun tor texnik maʼnoda gʻazva soʻzi va unga bogʻliq koʻplik maʼgʻozi qoʻllanadi va u shaxsan oʻzi boʻlmagan ilk musulmon harbiy yurishlari uchun sariyya (p. saraya) soʻzidan foydalaniladi. Boshqa manbalarda gʻazva va magʻozi atamalari har ikki turdagi yurishlarga nisbatan umumiy tarzda qoʻllanadi.

Ilk islom manbalarida yurishlar xronologiyasida sezilarli farqlar mavjud. Agar boshqacha koʻrsatilmagan boʻlsa, ushbu roʻyxatda keltirilgan sanalar Montgomery Vatt tomonidan Madinada Muhammadga asoslangan boʻlib, u oʻz navbatida Leone Caetani tomonidan taklif qilingan xronologiyaga ham amal qiladi.

Harbjy yurishlar roʻyxati

Manba 

Islom tarixi
Kir kokteyli

Kir" () — XX-asrning birinchi yarmida Burgundiyada (Fransiya) ixtiro qilingan aperitiv kokteyl. Bu quruq oq sharob va qora smorodinali krem de kassis likyori aralashmasidir. Xalqaro barmenlar assotsiatsiyasining (IBA) „Zamonaviy klassik“ toifasidagi () rasmiy kokteyllaridan biri.

Tarixi 
Kokteyl Burgundiyada ixtiro qilingan va ayniqsa Fransiyada mashhurdir. Qarshilik qahramoni, ruhoniy Feliks Kir (1876-1968) sharafiga nomlangan, urushdan keyingi Dijon meri boʻlgan, u yerda Cassis de Dijon smorodina likyori tayyorlanar edi. Feliks Kir, "Birodarlashgan shaharlar" tashabbusining kashshoflaridan biri boʻlib, Dijonga kelgan barcha delegatsiyalarga kokteylni taklif qilib, uni ommalashtirishga katta hissa qoʻshdi.

Hozirgi koʻrinishdagi kokteyl mintaqadagi qizil Burgundiya vinolarining zaxiralari urush paytida Germaniya armiyasi tomonidan musodara qilinganligi sababli ixtiro qilingan degan versiya mavjud.

Tasnifi va tarkibi 
Fransiyada u ovqatdan oldin aperitiv sifatida isteʼmol qilinadi. Kir va uning "Kir Royal" turi xalqaro barmenlar assotsiatsiyasi (IBA) rasmiy kokteyllari roʻyxatining „zamonaviy klassik“ boʻlimiga ovqatdan oldingi kokteyllar sifatida kiritilgan. IBA retseptiga koʻra, likyor hajmning oʻndan bir qismini tashkil qiladi, ammo koʻplab retseptlar likyor tarkibini beshdan biriga, fransuz retseptlari esa blanc-cassis oʻtmishdosh boʻlgan kokteyli uchun uchdan biriga yetkazishni taklif qiladi. „Aligote“ Burgundi anʼanaviy ravishda ishlatilgan, bugungi kunda turli mintaqalarda turli xil oq quruq sharoblar qoʻllanadi, ammo Burgundiya afzal koʻriladi.

Turli variantlari 
Kokteyl variantlari oq sharob oʻrniga shampan vinosi, aroq yoki qizil sharobdan iborat boʻlishi mumkin. Bundan tashqari, Creme de Cassisni boshqa likyorlar (koʻk, olcha, malina, shaftoli) bilan almashtirish mumkin.

 Kir Royal — quruq oq oʻrniga shampan.
 Kir Pétillant — quruq oq oʻrniga koʻpikli sharob.
 Korn Kir — aroq yoki konyak bilan.
 Pink Russia — sharob oʻrniga sut bilan.

Yana qarang 

 Feliks Sayrus

Manbalar

Havolalar 
 Сайт Международной ассоциации барменов 
 Коктейль Kir на сайте IBA
 Коктейль Kir на сайте Барменской ассоциации
 Киры
 «KIR» ou BLANC-CASSIS
Aperitivlar
Likyorli kokteyllar
Vinoli kokteyllar
Alifbo boʻyicha kokteyllar
Temurmalik Yunusov

Temurmalik Mashrabovich Yunusov (1942-yil 31-avgust Andijon SSRda tugʻilgan) — sovet va oʻzbek aktyori, kinorejissori. „Mehnat shuhrati“ kavaler ordeni sohibi.

Tarjimai hol 
Temurmalik Mashrabovich Yunusov 1942-yil Andijon shahrida dunyoga keladi. Oʻrta maktabni bitirgach, Toshkent teatr-rassomchilikni 1965-yilda tamomlagan.

U 1965-1966-yillarda „Tojikfilm“da ishlagan, 1966-1971-yillarda esa Toshkent teatr-rassomchilik institutida dars bergan.

Yunusov 1979-1981-yillarda E. A. Ryazanov qoʻl ostida oliy rejissorlik va kinossenariychilar kursida tahsil olgan.

Kinorejissor Temurmalik 1971-1986-yillarda „Oʻzbekfilm“ kinostudiyasida ishlagan. U 1986-1991-yillarda eksperimental tarzda 5-studiyani boshqargan. Yunusov 1996-2001-yillarda „Oʻzbekkino“ DAKni raisi va Oʻzbekiston kinematografchilar uyushmasi raisi hisoblangan.

Yunusov ayni kunda ijodiy faoliyati bilan shugʻullanadi va „Vodiyfilm“ studiyasini boshqaradi. U yerda oltin fond uchun Oʻzbekiston radiosining 100 tadan ziyod radioeshittirish va spektakllari oʻzbek, rus va chet el klassiklari asosida yozib oldi.

Filmografiyasi 
Rejissor „Tangalik bolalar“, „Galatepalik avliyo“, „Marhumga ehtirom“ badiiy filmlari, „Unutilgan qoʻshiq“, „Forish oʻyinlari“, „Echkiqirtishlash“ va 30 dan ortiq hujjatli filmlarni suratga olgan.

Filmdagi rollari:

 1963-yilda — Beshovi Fargʻonadan — Rahmat (titrda N.Yunusov)
 1969-yilda — Oʻtgan kunlar — Xudoyorxon
 1982-yilda — Ikki kishi uchun vokzal — qovun sotuvchisi (titrda Temur Yunusov)
 1982-yilda — Olovli yoʻllar — adabiy xodim
 2006-yilda — Vatan — epizod rolda

Manbalar 

Mehnat shuhrati ordeni sohiblari
Kishilar
Oʻzbekistonlik erkak aktyorlar
Andijonda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
1942-yilda tugʻilganlar
31-avgustda tugʻilganlar
Oʻzbekistonlik ssenariychilar
O‘zbekiston kinorejissyorlari
Adriano Alves

Adriano Leonardo Alves (1977-yil 5-yanvarda tugʻilgan) — nafaqadagi braziliyalik futbolchi. U Eron futbolida oʻynagan birinchi braziliyalik edi va u yerda sakkiz mavsum davomida Premer-Futbol Ligasida oʻynadi.

Jamoalardagi faoliyati 
Alves oʻz faoliyatini Braziliyaning „Central Sport Club“ jamoasida boshlagan, u yerda „Campeonato Pernambucano“da mahalliy muvaffaqiyatlarni boshqargan, unga Azadegan League klublari tomonidan qiziqish uygʻongan, ular Braziliyadan yevropalik oʻyinchilarga nisbatan arzon va mahoratli oʻyinchilarni izlaydilar, Shahab Zanjan — yangi tashkil etilgan klub bilan 2002-yil 21-noyabrda Alves shartnoma imzolagan. Alves klubdagi debyutida 2 ta gol urdi va koʻp oʻtmay toʻrt yil davomida oʻynagan IPL jamoasi Estegʻlal Ahvazning eʼtiboriga tushdi. 2006-yilda u Eron Premer-ligasining yangi koʻtarilgan jamoasi „Mes Kerman“ klubiga oʻtdi va u 2006–07-yilgi Fors koʻrfazi kubogi mavsumida hal qiluvchi rol oʻynadi. U 2007-08-yilgi mavsum uchun „Saypa“ga oʻtdi va keyinroq 2008-yilning yozida „Pegah“ bilan shartnoma imzoladi. 2008-09 yilgi mavsum boshida Pegah Damash Eronga sotildi va Damash Gilan deb nomlandi. Damashda 12 ta gol urib yaxshi mavsum oʻtkazganiga qaramay, Damash Azadegan ligasiga tushib ketdi va Alvez 2009-yilning yozida Malavanga qoʻshildi.

Klubdagi karyera statistikasi 

 Oxirgi yangilanish: 2011-yil 30-avgust

 Golli Uzatmalar

Manbalar 

Braziliyalik futbolchilar
Yashayotgan insonlar
1977-yilda tugʻilganlar
Erkak futbolchilar
Viol d’amur

Viol d’amour ( — sevgi violasi) — barokko va ilk klassitsizmning torli kamonli musiqa asbobi. U XVII asr oxiridan XIX asrning boshlariga qadar keng qoʻllangan, keyin oʻz oʻrnini viola va violonchelga berdi. Viola d’amorega qiziqish XX asr boshlarida qayta tiklandi.

Asbobda olti yoki yetti asosiy torlar mavjud boʻlib, ular keyingi modellarda ham asosiylaridan pastda joylashgan rezonansli (simpatik) torlar bilan toʻldiriladi. Rezonansli torlar kamondan taʼsirlanmaydi va faqat asosiy torlar va tananing tebranishlari bilan oʻzaro taʼsir tufayli tebranadi. Aynan rezonansli torlar tufayli viola d’amore oʻziga xos yumshoq tembrga ega boʻlib, zamondoshlarning fikriga koʻra, qisman inson ovozini eslatadi.

XX asrda ushbu asbobning qayta tiklanishiga fransuz musiqachisi Anri Casadesus faol yordam berdi. XVIIIIasr oxirida shakllangan viola d’amore asosiy torlarining standart sozlashi: A, d, a, d 1, fis 1, a 1, d² (katta oktava, re, la kichik oktava uchun)., re, f-sharp, la birinchi oktava, re ikkinchi oktava).

Manbalar

Adabiyotlar

Havolalar 

 
Viola
Qisqich

Toka — har xil turdagi va qurilmalarning kamarlari uchun mahkamlagich.

Anʼanaviy qisqich metalldan (plastmassa va boshqalar) kamar ustidagi teshikka oʻralgan holda tokadagi kamarni mahkamlaydigan ramka va qoziqdan iborat, lekin bu dizayn majburiy emas. Kamar, shuningdek, ishqalanish tufayli qisqichda ushlanishi mumkin, masalan, er-xotin tirqish yoki kamar tokasida. Muqobil qisqich dizaynlari koʻproq ishonchlilik, foydalanish imkoniyati, mahkamlash / ochish tezligini talab qiladigan joylarda qoʻllanadi. SSSR Qurolli Kuchlarida oddiy va serjantlarning kamar tokalari asosan misdan yasalgan, ikki xil: Sovet Armiyasida, chegara va ichki qoʻshinlarda — bolgʻa va oʻroq bilan besh qirrali yulduz tasviri bilan, dengiz floti — bolgʻa va oʻroq bilan kichik besh qirrali yulduzli langar tasviri bilan tasvirlangan.

Shuningdek, oval tokalar — gulchambardagi yulduz, dengiz floti ofitserlarining tokalari — tasvirlar, tepasida langar va yulduz bor edi. Ushbu qisqichlarning prototipi Rossiya Imperator dengiz flotining ofitser tokalari edi. Tokalarni ham yigʻish mumkin. Tokalarni yigʻish fibulistika deb ataladi (lotincha fibula — qisqich).

Yigʻish obyektlari asosan harbiy, temir yoʻl, idoraviy, oʻquv va boshqa tokalardir.

Tarixi 
Qisqich qadimgi Yunoniston va Rimda, xususan, harbiy texnika va qurollarda, masalan, qilich kamarini mahkamlash uchun ishlatilgan.

Galereya

Yana qarang 
 

 Agraf
 Belgi
 Fastex
 Fibula

Manbalar

Adabiyotlar 

 Zastejka // Ensiklopedicheskiy slovar Brokgauza i Yefrona : v 86 t. (82 t. i 4 dop.). — SPb., 1890—1907.
 Tolkoviy slovar Dalya
 Pryajki // Tovarniy slovar / I. A. Pugachyov (glavniy redaktor). — M.: Gosudarstvennoe izdatelstvo torgovoy literaturi, 1959. — T. VII. — Stb. 427—428

Havolalar 

 Qizil Armiya va Dengiz flotining kamar tokalari. 
 arxeologik asarlar
turdagi arxeologik asarlar
Bog'ichlar
 Bezaklar
 Kemalar
Ruqayya binti Muhammad

Ruqayya binti Muhammad () , Ruqayyah bint Muḥammad ;  601-624), Islom payg'ambari Muhammad(s.a.v) va Xadichaning ikkinchi to'ng'ich qizi edi. U uchinchi xalifa Usmonga turmushga chiqdi va er-xotinning o'g'li Abdulloh tug'ildi. 624-yilda Ruqayya kasallikdan vafot etdi.

Yoshlik 
Taxminan 601 yoki 602 yillarda Makkada tug'ilgan Ruqayya Muhammad va uning birinchi xotini Xadichaning uchinchi farzandi va ikkinchi qizi, u ham muvaffaqiyatli savdogar edi.

Oilaviy hayot

Utba bilan nikoh 
U 610-yil avgustidan oldin amakivachchasi Utba ibn Abu Lahabga turmushga chiqdi, ammo nikoh hech qachon tugamagan. Ruqayya onasi vafot etgach, musulmon boʻldi. Muhammad 613-yilda ochiq va’z qila boshlaganida, qurayshliklar Muhammadga “uni qizlari boʻyicha gʻamxoʻrlikdan ozod qilganliklarini” eslatib, ularni oʻz hisobidan boqishi uchun ularni qaytarishga qaror qilishdi. Ular Utba roziyallohu anhuga agar Ruqayya bilan ajrashsa, “Abon ibn Said ibn Al-Osning qizini yoki Said ibn Al-Osning qizini” berishlarini aytishdi. Muhammad Abu Lahabni doʻzaxga tushishi haqida ogohlantirganidan soʻng, Abu Lahab Ruqayyani taloq qilmagunicha oʻgʻli bilan boshqa gaplashmasligini aytdi, Utba ham shunday qildi.

Usmon bilan nikoh 
615-yilga kelib Ruqayya taniqli musulmon Usmon ibn Affonga turmushga chiqdi. U Habashistonga birinchi hijratda unga hamrohlik qildi, u yerda homilador bo'ldi. Ular 616-yilda Habashistonga qaytib keldilar va u yerda Ruqayya 619-yilda Abdulloh ismli oʻgʻil tugʻdi. Abdulloh olti yoshida Madinada vafot etdi. Uning boshqa farzandlari yo'q edi.

Usmon va Ruqayya 619-yilda Makkaga qaytganlardan edi Usmon 622-yilda Madinaga hijrat qildi, keyinroq Ruqayya ham unga ergashdi.

Ruqayya nihoyatda go'zal, deyilgan. Usoma ibn Zaydni uylariga topshiriq bilan joʻnatishganda, u unga va Usmonga navbatma-navbat tikilib turganini koʻrdi. Muhammad Usomadan: "Siz hech qachon bu ikkisidan ham chiroyliroq juftlikni ko'rganmisiz?".

O'lim 
Ruqayya 624-yil martida kasal boʻlib qoldi. Usmon unga g'amxo'rlik qilish uchun harbiy xizmatdan ozod qilindi. U oyning oxirida, Zayd ibn Horisa Madinaga Badr jangidagi g'alaba xabari bilan qaytgan kuni vafot etdi. Muhammad jangdan keyin Madinaga qaytib kelganida, oilasi uning qabriga qayg'urishga borishdi. Ayollar shovqin-suron yigʻladilar, Umar qamchi bilan ularni urdi. Lekin Muhammad: "Yig'lasinlar, ey Umar, lekin shaytonning qichqirig'idan saqlaning", dedi.

Yana qarang 

 Muhammadning bolalari
 Fotima binti Muhammad
 Zaynab binti Muhammad
 Ummu Kulsum binti Muhammad
 Xadicha qizlarining nasabnomasi
 Sahobalar

Manbalar 

624-yilda vafot etganlar
601-yilda tugʻilganlar
Xazinalar sayyorasi

Xazinalar sayyorasi (inglizcha: Treasure Planet) 2002-yilda ekranlarga chiqarilgan ilmiy fantastika, sarguzasht va jangari janrlaridagi animatsion filmdir. Walt Disney Pictures va Walt Disney Feature Animation studiyasi tomonidan ishlangan, Buena Vista Pictures tomonidan esa tarqatilgan. Film gʻoyasi shotland yozuvchisi Robert Louis Stevensonning „Xazinalar oroli“ romaniga asoslangan. Film rejissorlari — John Musker va Ron Clements, ssenariy mualliflari — Ron Clements, John Musker va Rob Edwards. Filmda bosh qahramonlarga Joseph Gordon-Levitt, Brian Murray, Emma Thompson, David Hyde Pierce, Martin Short, Michael Wincott, Laurie Metcalf, Roscoe Lee Browne va Patrick McGoohan ovoz bergan.

Syujeti 
Film jasur qahramon boʻlib ulgʻayayotgan bolakay Jim Hawkins haqida hikoya qiladi. Bolakay yoshligida gʻayrioddiy hali hech kim topolmagan xazinalar va butun bir sayyorani topgan qaroqchi Flint haqida afsonalarni eshitgan. Jim vaqt oʻtgach afsonalarni unutadi va odatiy hayotini yashashni  davom etayotgan bir vaqtda u qulab tushgan qaroqchiga yordam beradi qaroqchi xazinani unga beradi va soʻngra bu xazinani maxluqlarga bermasligini aytadi va joni uziladi. Shundan soʻng u yana xazinalar sayyorasini izlashga kirishadi. Jimga ularning oilaviy doʻsti boʻlgan Delbert ham hamrohlik qiladi. Ammo xazina tomon borish doʻstlar tasavvur qilganchalik oson boʻlmasligini bilmas edi. Sayohat davomida Jim oshpazga yordamchi boʻladi. Oshpaz Jimga sayohat davomida turli xil saboqlar bera boshlaydi. Jim oshpazga oʻz orzusi insonlar qoyil qolishi haqida aytadi. Shu vaqtda kema silkinadi va ular tomon turli xil jismlar uchib kela boshlaydi shunda ular qora tuynuk tomon ketayotganini sezib  qolishadi. Ular qora tuynukdan omon qolishadi. Biroq janob Mr. Arrow qora tuynuk ichida qolib ketadi. Shundan soʻng Brian Murray ning jamoasi qoʻzgʻolon boshlaydi ular kapitanning xonasiga yashirinib oladi ular esa eshikni buzib kirishadi. Xaritani olish uchun Jim va kapitanning orttidan borishadi shunda Devil Jim bilan hazillashib xaritani olib ketib qoladi. Jim Devilning ortidan boradi va xaritani olib kemadan ketadi. Yerga borgada aslida xarita aslida Devil boʻlib chiqadi. Bu vaqtda Kapitan yaralangan edi.

Ovoz berganlar 

 Joseph Gordon-Levitt — Jim Hawkins
 Brian Murray — John Silver
 David Hyde Pierce — Dr. Delbert Doppler
 Emma Thompson — Kapitan Amelia Smollet
 Martin Short — B.E.N.-J.A.M.I.N.
 Roscoe Lee Browne — Mr. Arrow
 Laurie Metcalf — Sarah Hawkins
 Dane Davis — Morph
 Michael Wincott — Scroop
 Patrick McGoohan — Billy Bones
 Peter Cullen — Kapitan Nathaniel Flint
 Tony Jay — sharhlovchi

Manbalar

Havolalar 
 
 
 

2002-yil filmlari
2002-yil animatsion filmlari
Ingliz tilidagi filmlar
AQSh filmlari
AQSh animatsion filmlari
Walt Disney Pictures filmlari
Sarguzasht filmlar
Jangari filmlar
AQSh jangari filmlari
AQSh ilmiy fantastik filmlari
Vrotslav gnomlari

Vrotslav gnomlari (Wrocławskie krasnale, krasnoludki) — mitti bronza haykalchalarining nomi. Bu haykallar 2001-yildan beri Vrotslav shahri koʻchalarida oʻrnatilgan. Ularning soni doimiy ravishda oʻsib bormoqda: 2016-yilda shaharda 385 ta gnom mavjud edi.

Gnomlarning tarixi 1980-yillarga borib taqaladi. Oʻsha vaqtlarda Polshaning bir qancha shaharlari, asosan, Vrotslavda yashirincha faoliyat koʻrsatgan, keyinchalik heppening harakatiga aylangan „Orange Alternative“ning ramziy timsollaridir. Ilk boʻyalgan gnomlar harakat rahbari, „mayor“ laqabli Valdemar Fidrichning gʻoyasi bilan paydo boʻlgan. Eng mashhur tomosha 1987-yil 1-iyunda tashkil etilgan gnomlarning namoyishi boʻldi.

2001-yilda Vrotslav markazida „Orange Alternative“ga yodgorlik oʻrnatildi. Bu haykal 40 sm balandlikdagi bronzadan quyilgan gnom boʻlib, bosh barmoq shaklidagi tagkursiga turadi. U muallifi vrotslavlik yosh haykaltarosh Olaf Bjeski tomonidan yasalgandi. Keyinchalik, yodgorlik „ota gnom“ laqabini oldi (). Chunki, aynan shu haykaldan soʻng, Vrotslav shaharlarida gnomlar „avlodlari“ paydo boʻlgan.

2005-yilda shahar hokimiyati vrotslavlik boshqa bir haykaltarosh Tomaş Mochek bilan hamkorlik oʻrnatdi va shahar landshaftiga mos keladigan gnomlarning yangi haykalchalarini yasash buyurtmasini berdi. U balandligi 30 sm.dan 40 sm.gacha boʻlgan dastlabki beshta bronza haykalchani yaratdi va ularning har biriga oʻziga xos xususiyatni berishga harakat qildi. Mittilar shaharning markaziy koʻchalariga joylashdilar; Mochekning oʻziga koʻra, u ular „har doim shu yerda boʻlgan“ degan taassurot yaratishga harakat qilgan. Ular orasida „Sizif“ () — tosh sharni bir-biriga aylantirayotgan ikkita gnom, keyinchalik eng mashhur va taniqli haykallardan biriga aylandi.

Yangi haykallarning ommaviy paydo boʻlishi 2006-yilga toʻgʻri keladi. Haykallarni joylashtirish boʻyicha ishlarga turli muassasalar hamda shirkatlar homiylik qilingan. Natijada, Vrotslavda buyurtma bergan kompaniyalarning ixtisosligiga mos keladigan turli kasblarni namoyon etuvchi koʻplab gnomlar paydo boʻldi.

Vaqt oʻtishi bilan gnomlar Vrotslavning haqiqiy ramzi va shaharning asosiy diqqatga sazovor joylaridan biriga aylandi. Shaharda turli gnomlarni topishga yordam beradigan, shuningdek, ularning har birining shaxsiy tarixini tavsiflovchi maxsus xaritalar, ekskursiyalar va broshyuralar mavjud.

Vrotslavda muntazam ravishda yangi gnomlar oʻrnatib kelinishi barobarida, eskilari buziladi, baʼzida oʻgʻirlab ketiladi.

Manbalar

Galereya

Havolalar 

 
 
 
 alfavit haykallari
 bronza haykallar
Wroclaw
Gnomes
 XXI asr haykallari
Kishin Heidan

„Zirhli otryad 1941“ (yaponcha: 機神兵団 kisin xeydan) — Yamada Masakining, keyinchalik animega moslashtirilgan, layt-novel asarlari seriyasi.

Syujeti 
Ikkinchi Jahon urushining muqobil variantida, Yer oʻzga sayyoraliklar tomonidan bosib olinadi. Ular urushga qoʻshilib, „Berlin-Rim oʻqi“ mamlakatlari tomonida boʻlishadi. Oʻzga sayyoraliklardan himoyalanish uchun „Kisin“ korpusi tashkil etilgan. Ushbu korpus uchun olimlar, oʻzga sayyoraliklarning texnologiyalardan foydalangan holda, yangi qurollarni ishlab chiqishadi. Bir kuni bosh qahramon Taysi otasidan, nemislar izlayotgan yashirin, oʻzga sayyoraliklarning qurilmasini oladi. Ular ushbu qurilmadan o‘z robotlarini yaratishda foydalanishni rejalashtirishgan.

Media

Ranobe 
Seriya 1993-yil 24-martdan 1994-yil 25-avgustgacha Chuokoron-Shinsha kompaniyasi tomonidan nashr etilgan va 10 jildni oʻz ichiga oladi. 1995-yilda serial „Yilning eng yaxshi yapon romani“ sifatida Seiun Award mukofotini olgan.

Anime 
OVA Alien Defender Geo-Armor: Kishin Corps seriali, kitoblar asosida, Geneon studiyasi tomonidan suratga olingan. Takaaki Isiyama va Kadzunori Midzuno rejissyorlaridir. Uning barcha 7 qismining premyerasi, 1993-yil 24-martdan 1994-yil 25-avgustgacha, Yaponiyada namoyish etilgan. Anime MC Entertainment kompaniyasi tomonidan litsenziyalangan va rus tiliga tarjima qilingan. Shuningdek, " 2x2 " telekanalida efirga uzatilgan.

Manbalar

Havolalar 

1990-yil romanlari
natsistlar haqida filmlar
Wild Waves

Wild Waves Mickey Mouse haqidagi oʻn uchinchi qisqa metrajli animatsion filmdir. Premyerasi 1929-yil 15-avgustda AQShda boʻlib oʻtgan.

Syujeti 
Sohildagi qutqaruvchi Mickey tyulenlar bilan qoʻshiq kuylaydi. Bu vaqtda suzishga kelgan Minnieni toʻlqinlar olib ketadi. Minnie yordamga chaqiradi va choʻkib keta boshlaydi. Mickey katta kuch sarflab, uni qutqarishga muvaffaq boʻladi, lekin u qoʻrquvdan qutulolmay yigʻlay boshlaydi. Mikcey uni tinchlantirishga urinib, plyaj aholisi bilan birgalikda „Rocked in the Cradle of the Deep“ dengiz balladasini kuylaydi. Minnie tinchlanadi va qutqargani uchun minnatdorchilik sifatida Mickeyni oʻpadi.

Ovoz berganlar 
 Marjorie Ralston — Minnie Mouse
 Carl Stalling — Mickey Mouse

Mukofotlar 
Mickey Mouse Hollywood shon-shuhrat xiyobonida yulduz olgan.

Manbalar

Havolalar 
 
 

1929-yil filmlari
1929-yil animatsion filmlari
AQSh filmlari
AQSh animatsion filmlari
AQSh qisqa hajmli filmlari
AQSh animatsion qisqa hajmli filmlari
AQSh komediya filmlari
Batman: Soul of the Dragon

Batman: Soul of the Dragon () 2021-yilda chiqarilgan superqahramonlar haqidagi animatsion filmdir. Warner Bros. Animation va DC Entertainment Film studiyalari tomonidan ishlangan. Raqamli platformalarda 2021-yil 12-yanvarda, 26-yanvarda esa Blu-ray va DVDda chiqarilgan.

Syujeti 
Bruce Wayne jang sanʼati mahoratini egallash uchun dunyo boʻylab sayohat qiladi. Nanda Parbat ibodatxonasida ustozi yordamida u Richard Drakon, Lady Shiva va Rip Jagger bilan mashq qiladi.

Ovoz berganlar 
 David Giuntoli — Bruce Wayne / Batman
 Mark Dacascos — Richard Dragon
 Kelly Hu — Lady Shiva
 Michael Jai White — Ben Turner / Bronze Tiger
 James Hong — O-Sensei]]
 Jamie Chung — Jade Nguyen
 Josh Keaton — Jeffrey Burr
 Chris Cox — Rip Jagger
 Robin Atkin Downes — Schlangenfaust
 Grey Griffin — Lady Eve
 Patrick Seitz — Sir Edmund Dorrance / King Snake
 Eric Bauza — Axe Gang Leader
 Erica Luttrell — Silver St. Cloud

Manbalar

Havolalar 
 

2021-yil filmlari
2021-yil animatsion filmlari
AQSh filmlari
AQSh animatsion filmlari
Superqahramonlar haqidagi AQSh filmlari
Bongo

Bongo (), bongi — qoʻllar bilan chalinadigan kichik bugʻli baraban. Kubada 1900-yillarda paydo boʻlgan.

1920-yillarda bongo hozirgidan pastroq sozlangan va konga oʻynashga yaqin texnikada, shu jumladan oʻyin davomida membrananing kuchlanishini oʻzgartirgan holda ijro etilgan. Dastlab teri baraban tanasiga mixlar bilan mahkamlangan va uni sozlash uchun bongosero oʻyin davomida oyoqlari orasiga qoʻyilgan koʻmir bilan toʻldirilgan kichik mangaldan foydalangan.
Bongolarni tashkil etuvchi barabanlar turli oʻlchamlarga ega; ularning kichigi „erkak“ deb hisoblanadi (macho — , soʻzma-soʻz „erkak“), kattasi esa „ayol“ (embra — , „ayol“), asosiy baraban. Anʼanaga koʻra, pastroq sozlangan „ayol“ baraban bongosero oʻyinchisining oʻng qoʻlida joylashgan (). Bongo anʼanaviy kuba musiqasida ham, umuman Lotin Amerikasi musiqasida ham keng qoʻllanadi.

Zamonaviy bongo avvalgidan koʻra balandroq sozlangan, bu barabanlarning yakkaxon asbob sifatidagi roliga koʻproq mos keladi. Endi bongo oʻynash texnikasi birinchi navbatda „martillo“ ritmik naqshiga asoslanadi (, „bolgʻa“). Bongo qismi, ayniqsa, ansambl ritmining hajmi va intensivligi oshgani sayin, senserro kabi boshqa zarbli cholgʻu asboblari tomonidan ham rdublyaj qilinishi mumkin.

Yana qarang 
Ikki baraban:

 Konga
 Timbale
 Tabla — hind
 Gosha Nagara — ozarbayjon

Manbalar

Adabiyotlar 

 
 
 
 
 Kuba musiqa asboblari
 Barabanlar
 Membranofonlar
 alifbo tartibida musiqa asboblari
Blisterli qadoq

Blisterli qadoq (sinonimi – pufakchali qadoq) – kosmetika, uyali telefon aksessuarlari, dori -darmonlar kabi kichik va yengil mahsulotlar uchun ishlatiladigan plastik qadoqlash turi.

Bu qadoqlangan buyumning oʻlchami va shakliga mos ravishda qoliplangan shaffof plastik plyonka va qattiq bosmali substratdan iborat (plastmassa shaffof boʻlmasligi mumkin, lekin substrat metall folgadan tayyorlangan boʻladi – masalan, tabletka va kapsulalar shaklidagi dori-darmonlarni vakuumli qadoqlash uchun tayyorlangan quti.).

Blister – bu odatda termoplastik polimerdan (plastmassa) tayyorlangan kichik choʻntakchali teshiklarga, shaklga ega.

Shaffof blister fotosensitiv mahsulotlarni ultrabinafsha nurlaridan himoya qiladi.

Ishlatilishi 
Blisterli paketlar oʻyinchoqlar, jihozlar, dori-darmonlar va boshqalar kabi mahsulotlarni qadoqlash uchun ishlatiladi. Blisterli qadoqlash mashinalari plastmassali rulondan issiqlik va bosimdan foydalangan holda maxsus qolip orqali choʻntakcha yoki chuqurcha hosil qiladi. Soʻnggi yillarda, Blisterni ishlab chiqarish jarayonida shakllar-chuqurlik/burchakka ruxsat berish, har bir boʻshliq uchun ishlatiladigan material miqdorini minimallashtirdi – bu texnologiyani yanada rivojlanishiga yordam berdi. Plastmassa asosidagi blisterning asosiy afzalliklari bu alyuminiyga nisbatan ixchamroq oʻlchamliligi va shaffofliligidir.

Dori dozasi birliklari 
Blister paketlar odatda dori dozalari birliklari uchun ishlatiladi. Yaroqlik muddati talablarini qondirish uchun ular dorini himoya qilishlari mumkin. AQShda blister paketlar asosan shifokorlar tomonidan dori-darmonlarni qadoqlash yoki dorixonada retseptsiz sotiladigan mahsulotlar uchun ishlatiladi. Dunyoning boshqa qismlarida blister qadoqlar asosiy qadoqlash turi hisoblanadi, chunki dorixonalarda qayta qadoqlash mumkin emas. Sovuq shakldagi folgali qadoq (yoki sovuq shakldagi folga) 3 qatlamli laminatdan tayyorlanadi: PVX/alyuminiy/poliamid. PVXdan tayyorlangan qismi qadoq ichida mahsulot saqlanadigan ichki tomonda joylashgan boʻladi.

Isteʼmol tovarlari 
Blister paketlarning boshqa turlari oʻyinchoqlar, buyumlar va elektr jihozlari kabi mahsulotlar uchun maxsus tayyorlangan karton karta va plastmassa oʻrtasida joylashgan kartochkalardan iborat. Isteʼmolchi mahsulotni shaffof plastik orqali koʻzdan kechirishi mumkin. Plastmassa qobigʻi qolip atrofida vakuum bilan hosil boʻladi, shuning uchun u buyumni mahkam tutib turadi. Karta ichidagi buyumga qarab qadoq rangli va dizaynlashtirilgan boʻladi.

Manbalar

Adabiyotlar 
 Yam, KL, Qadoqlash texnologiyasi entsiklopediyasi, John Wiley & Sons, 2009, ISBN 978-0-470-08704-6
 Lokhart, H. va Peyn, FA, farmatsevtika va sogʻliqni saqlash mahsulotlarini qadoqlash, 2006, Blackie, ISBN 0-7514-0167-6

Qadoqlash
Felipe Menezes

Felipe Menezes Jacomo (1988-yil 20-yanvarda tugʻilgan), Felipe Menezes nomi bilan tanilgan, braziliyalik professional futbolchi, Gama jamoasida hujumkor yarim himoyachi sifatida oʻynaydi.

Jamoalardagi faoliyati 
Menezes Goiás Esporte Clube bilan yoshlar futboli jamoasida o'ynadi. U mahalliy klub bilan debyutini 2007-yilning 12-mayida A Seriya doirasida „San-Paulu“ ga qarshi safarda 0–2 hisobida magʻlubiyatga uchratgan. 7-iyul kuni xuddi shu musobaqada u o'zining professional sifatidagi ilk gollarini ikki marta, jumladan, 90-daqiqada bir marta - Sport Club do Resife ustidan 3–2 hisobida g'alaba qozongan holda urdi.

2009-yil 28-avgustda Menezes Portugaliyaning „Benfika“ klubi bilan 5 yillik shartnoma imzoladi. U 17-sentyabr kuni Lissabon jamoasidagi rasmiy debyutini oʻtkazdi va mavsumning UEFA Yevropa Ligasi uchun BATE Borisovga qarshi oʻz uyida 2–0 hisobida gʻalaba qozongan oʻyinda 60 daqiqa oʻynadi, biroq Benfika chempionligining birinchi yilida bor-yoʻgʻi 11 ta rasmiy oʻyinda maydonga tushdi. besh yildan so'ng milliy chempionat, shu jumladan faqat beshtasi ligada (133 daqiqa harakat).

2011-yilning 21-iyunida Menezes „Botafogo de Futebol e Regatas“ga bir yilga ijaraga berildi.

2013-yilning 2-iyulida Menezes Braziliyaning „Palmeiras“ jamoasi bilan 3 yillik shartnoma imzoladi. O'yinchining so'zlariga ko'ra: „Acredito que eu esteja um pouco atrás fisicamente do pessoal que iniciou esta esta intertemporada, pois venho fazendo apenas academia va ergometria. Mas eu creio que rapidamente já estarei com o groupo.“ („Men boshqa o'yinchilarga qaraganda jismonan yomonroq ekanligimga ishonaman, chunki men faqat sport zalida va yugurish yo'lakchasida mashq qilaman. Lekin men tez orada guruh bilan bo'lishim haqida o'ylayman“).

Shaxsiy hayot 
Menezesning ukasi Matneus ham futbolchi. Himoyachi, u Goyas va Botafogoni ham vakili bo'lgan. Menezesning „Palmeiras“dagi faoliyatidagi sust o'yinlari uni doimiy ravishda muxlislar e'tirozi nishoniga aylantirdi. U ancha sekin o'yin uslubi tufayli „Uyqu Menezes“ laqabini oldi.

Klub statistikasi

Yutuqlar 

 Benfica

 Primera Liga: 2009–10
 Taça da Liga: 2009–10, 2010–11

 Palmeiras

 Campeonato Brasileiro B Seriyasi: 2013

 Goias

 Campeonato Goyano: 2015-yil

Manbalar

Havolalar 

 Felipe Menezes at ForaDeJogo 
 Globo Esporte profile (in Portuguese)

Braziliyalik futbolchilar
Yashayotgan insonlar
1988-yilda tugʻilganlar
Pages with unreviewed translations
Erkak futbolchilar
Mariya al-Qibtiya

Mariya bint Shamʼun, Mariya al-Qibtiyya nomi bilan mashhur (), Mariya Qubtiyya yoki Meri Kopt (637-yilda vafot etgan) misrlik bo'lib, u singlisi Sirin bilan birga 628-yilda islom payg'ambari Muhammadga Misrning Iskandariya gubernatori Muqavqis tomonidan sovg'a sifatida yuborilgan. U va uning singlisi qul edi. U umrining qolgan qismini Madinada o'tkazdi va u yerda Islomni qabul qildi va Muhammad(s.a.v) bilan birga yashadi va u yerda Ibrohim ismli o'g'il tug'di. O'g'li go'dakligida o'ladi va u deyarli besh yildan keyin vafot etdi.

Biografiyasi 
Hijriy 6-yilda (milodiy 627-628) Muhammad alayhissalom Yaqin Sharqning buyuk hukmdorlariga maktublar yozib, yakkaxudolik e’tiqodining davom etishini uning yakuniy xabarlari bilan e’lon qilib, hukmdorlarni qoʻshilishga taklif qilgani aytiladi. Ba'zi maktublarning taxminiy matnlari Muhammad ibn Jarir at-Tabariyning " Tarixi "Payg'ambarlar va podshohlar" asarida mavjud. Tabariyning yozishicha, al-Muqavqis ismli Misr hokimiga vakil yuborilgan. Mariya qul bo'lib, uning elchilarining Iskandariya hokimini Islomga taklif qilishiga javoban Muhammad(s.a.v)ga xayrixohlik sovg'asi sifatida taqdim etilgan.  

Tabariy Mariyaning Misrdan kelgan voqeasini shunday hikoya qiladi:

Ibrohim alayhissalomning oʻlimidan Muhammad yigʻlab yubordi.

Rayhana binti Zayd singari, tarixchilar va olimlar o'rtasida Mariya Muhammadning xotini bo'lganmi yoki kanizak bo'lib qolganmi, degan bahs-munozaralar mavjud. Uning kanizak ekanligidan dalolat shundaki, u Muhammadga o'g'lini tug'ganida ozod qilingan.{{Quote|Ibn Abbos raziyallohu anhu aytadilar: «Mariya Ibrohimni tugʻganda, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: «Uni oʻgʻli ozod qildi», dedilar. Bayrut:7-jild, 505; 8-jild, 215; Ibn Hazm buni “sahih as-sanad” va “jayyid as-sanad” deb atagan. qarang, al-Fasi, Ibn al-Qatton, Bayan al-vahm va ihom fi kitob al-ahkam, (Riyod: Dar at-Tayba, 1997) 2-jild, 84-86 – ammo, Ubaydulloh b. Abu Ja'far al-Kinoniy rivoyat qiladilar: «Rasululloh sollallohu alayhi vasallam Ibrohimning onasi Mariyaga: «O'g'ling seni ozod qildi», dedilar. , (Bayrut: DKI, 2003) 21788-hadis</ref>}}

 Yana qarang 
 Oisha binti Abu Bakr
 Arab bo'lmagan sahobalar ro'yxati

 Manbalar 

 Adabiyotlar 
 Ibn Ishoq, tarjimasi A. Guillaume (1955). Muhammad hayoti. Oksford universiteti matbuoti.
 Tabariy (1997). jild. “ Tarix ar-rusul va al-muluk ”ning 8-bandi. Nyu-York davlat universiteti matbuoti.
 Ibn Sa'd Muhammadning sirasi''.
 SeekersHub, Faraz Rabboniy
637-yilda vafot etganlar
Islom tarixi
O‘rtoq Boykenjayev

„Oʻrtoq Boykenjayev“ — 2002-yilda A.Abdurazzoqov pyesasi asosida rejissor Yusup Roziqov tomonidan suratga olingan film.

Syujeti 
1980-yillarning oxirida Oʻzbekistonning tuman markazlarida zudlik bilan „IV Hamdoʻstlik qabriston“nini qurish topshirildi. Yulduz shaklidagi qabristonda oʻzbek, qirgʻiz, rus va qozoq millatiga mansub yulduzlar dafn qilinishi  koʻzda tutiladi. Ushbu ahamiyatga molik vazifa, kichkinagina, soddadil, sobiq bolalar uyi tarbiyalanuvchisi, ommaviy tadbirlarda Lenin rolini maromiga yetkazib ijro etadigan oʻrtoq Boykenjayevga ishonib topshiriladi. “Maxsus vazifa” haqida eshitgan bemorlar jonlantirish boʻlimidan qochib ketadi, oʻliklar tiriladi. Shunda koʻmishga munosib oʻzbek topolmaganidan oʻrtoq Boykenjayev „doʻstlarini noqulay vaziyat“ga tushirmaslik uchun oʻz joniga qasd qiladi.

Mukofotlar 

 Rossiya kinoshunos va kinotanqidchilari Gildiyasining mukofoti (2003-yil).

Havolalar 

 „Oʻrtoq Boykenjaev“ // "Kinoshock"  OMF sayti
 Oʻrtoq Boykenjaev// Milliy kino entsiklopediyasi
Amirlik parchalanishi

“Amirlik parchalanishi” — bu film 1955-yilda suratga olingan sovet tarixiy-inqilobiy badiiy film hisoblanadi.

Syujeti 
Mazkur filmda Gʻarb mamlakatlari Sovet hukumatiga qarshi kurashda 1920-yildagi Rossiya hukumatining protektorati boʻlgan Buxoro amirligidan foydalanishga harakat qilib koʻrishadi. Toshkentga kelgan M.V.Frunze va V.V.Kuybishevlar xalq ommasini aksilinqilobiy va chet el razvedkachilariga qarshi kurashga undashadi. Yosh zabardast oʻzbek jangchisi Sherali Yoqubov kabi  inqilobchilar noqonuniy ishlarga jalb etiladi. Buning oqibatida inqilobchilarning hujumlariga dosh berolmay, amir boshchiligidagi buxorolik gvardiya qoʻshinlari orqaga chekinishga majbur boʻladi. Natijada Buxoroda esa sovet hokimiyati oʻrnatiladi.

Rollarda 

 Evgeniy Samoylov — M.V.Frunze 
 Vladimir Krasnopolskiy — V.V.Kuybishev 
 K.Alimjonov — Yoʻldosh Oxunboboyev
 San’at Devonov — Sherali Yoqubov 
 Nelya Ataullayeva — Oygul, uning yori 
 Georgiy Yumatov — Ignat 
 Roza Makagonova — Nastenka 
 Razzoq Hamroyev — Jafar (Vladimir Basov ovozlashtirgan) 
 Abdusalom Rahimov — Qurbon Saidov 
 Muhammed Cherkezov — Durdiyev 
 Grigoriy Mixaylov — Stepan 
 N.Ishmuhamedov — Karim bobo, Sheralining otasi 
 Evgeniy Teterin — Vostrosablin 
 Mixail Pugovkin — epizod 
 Abbos Bakirov — Buxoro amiri (Rostislav Plyatt ovozlashtirgan) 
 Vladimir Balashov — polkovnik Osipov 
 Vladimir Basov — Frunze va Kuybishevga suiqasd qilgan oq gvardiya zobiti (titrda koʻrsatilmagan) 
 N. Garin — Uolford 
 Andrey Fayt — Paleyning ingliz josusi 
 Kepa Xoʻjayev — Esonboy (Vladimir Kenigson ovozlashtirgan) 
 Obid Jalilov — Buyuk vazir 
 Sagʻdi Tabibullayev — Amir elchisi

Suratga olish ishlari guruhida 

 Postanovkachi-rejissorlar: Vladimir Basov, Latif Fayziyev 
 Ssenariy muallifi: Vladimir Kreps 
 Operator: Timofey Lebeshev 
 Rejissor: A.Golovanov 
 Postakovkachi-rassomlar: Artur Berger, Arnold Vaysfeld, Pyotr Veremenko 
 Oʻzbek qoʻshiqlari matni: Xamza, Muqimiy 
 Rus qoʻshiqlari matni: Vadim Korostilev 
 Bastakorlar: Mixail Ziv, Doni Zokirov

Havolalar 

 «Крушение эмирата» на сайте «Энциклопедия отечественного кино»
 КРУШЕНИЕ ЭМИРАТА (1955) Kino-teatr.ru

1955-yil filmlari
Toshkent kinostudiyasi filmlari
Laboratoriya sentrafugati

YOʻNALTIRISH Laboratoriya sentrafugasi
Jalaytlar

Jalaytlar () — janubiy moʻgʻul etnik guruhlaridan biri. Ular oʻrta asr jalairlarining avlodlari. Ular Ichki Moʻgʻulistonda yashaydilar.

Tarixi 
Jalaytlar — oʻrta asrlardagi jalayirlar avlodi. „Solnomalar toʻplami“ maʼlumotlariga koʻra jalairlar darlekin-moʻgʻullar qatorida boʻlgan. Rashid ad-Dinning yozishicha Jaloir qabilasi oʻnta yirik tarmoqdan iborat boʻlgan: Jat, Tukaraun, Kunksaut, Kumsaut, Uyat, Nilkan, Kurkin, Tulangit, Turi, Shankut.

Moʻgʻul istilolari davrida jaloirlarning bir qismi Chagʻatoy, Ilxonov va Oltin Oʻrda davlatlarida qolgan. XVI asr oʻrtalarida Chingiziylarning oltin oilasiga mansub jalairlarning aksariyati Geresenze oʻgʻillarining kattasi Ashixayning oldiga bordi. XVI asrning ikkinchi yarmida Xalxaning yetti shimoliy oqimining bir qismi sifatida Ashixay taqdirini ifodalovchi Jalairlar Xongay togʻlarida yashagan, u yerdan XVII asr boshlarida Oltoy togʻlariga koʻchib oʻtgan. Hozirda Moʻgʻuliston jalairlarining salmoqli qismi Govi-Oltoy viloyati hududida istiqomat qiladi.

XII asr oxiri — XIII asr boshlarida Jalairlar Chingizxonning kurenlaridan biri boʻlib, Moʻgʻullar imperiyasining tashkil topishida ishtirok etganlar. Jaloirlar yettita mingan tuzdilar, ulardan ikkitasi gʻarbiy qanotda, toʻrttasi sharqiy qanotda edi. Bir qismi Chingizxonning uchinchi oʻgʻli Ogedeyga berilgan.

Darhaqiqat, jalaytlar Habutu Hasar urugʻi avlodlari qoʻl ostida boʻlgan jaloirlarning avlodlaridir. Ular Ichki Moʻgʻuliston hududiga joylashdilar.

Tili 
Jalaytlar va durbetlar moʻgʻul tilining xorchi shevasining jalayt-durbet shevasida soʻzlashadi.

Zamonaviylik 
Moʻgʻulistondagi Jalaid qabila familiyasini tashuvchilar Ulan- Bator va Darxon-Uul viloyatida yashaydilar. Moʻgʻulistondagi Jalairlarning avlodlarining aksariyati Jalair familiyasining tashuvchilaridir. Ularning katta qismi Ulan-Batorda va Gov-Oltoy viloyati hududida istiqomat qiladi.

Jalaytlar Xingan viloyatining Jalayd-Tsi nomli bir xoshun aholisini tashkil qiladi. Xoshun shimolda Xulunbuyr tuzlari bilan, sharqda Durbetlar bilan, janubda Xeylunszyan provinsiyasining tomoqlari bilan, gʻarbda Xorchinlar bilan chegaradosh. Jalaytlar koʻp asrlar davomida gʻarbiy qanotdagi xorchinlar (Tushe-gun, Jasagtu-van) yaqinida yashagan.

Manbalar 

 mo'g'ul xalqlari
mo'g'ul tug'ilishi
Mo'g'ullar
Xitoy xalqlari
Mongoliya Xalqlari
„Odam Ato va Momo Havo“ Dyurer oʻymakorligi

"Odam Ato va Momo Havo" — nemis rassomi Albrext Dyurerning, mis plastinka oʻymakorligi.

Yaratilish tarixi 
1504-yilda Albrecht Dyurer ushbu mavzu boʻyicha birinchi asar — „Odam va Momo Havo“ mis oʻymakorligini yaratdi. Rassom bu asarida dastlab goʻzallikning klassik mukammaligini oʻzida mujassam etishga, erkak va ayolning mukammal nisbatlarini topishga harakat qilgan. 1507-yilda rassom dastlab mehrob uchun moʻljallangan „Odam va Momo Havo“ diptixini yozgan (mehrob hech qachon tugallanmagan).

Syujeti 
Oʻymakorlikning syujeti Edem bogʻidagi Odam Ato va Momo Havo haqidagi Injil hikoyasining klassik tasviridir. Apollon Belvedere va Venera Mediseyning qadimiy haykallaridagi chizmalar Odam Ato va Momo Havo figuralari prototipi boʻlib xizmat qilgan deb ishoniladi. Rassom oʻyma ustida toʻliq imzo qoldirgan, boshqa oʻymalaridan farqli oʻlaroq, faqat monogramma bilan belgilangan.

Manbalar

Havolalar 
 Albrecht Durer Zarbalari
eski Ahdning suratlari
yalang'och erkak rasmlari
yalang'och ayollar rasmlari
odam ato va Momo havo
Saloyo

Saloyo (port. Saloio (lotin Saloio) — Lissabonning 50 km shimolida joylashgan Ponte du Rol hududida ishlab chiqarilgan portugal pishloqidir. Odatda, bu qattiq pishloq 5 sm kengligi va 6 sm balandligi kichik silindir shaklida taqdim etiladi.

Saloyoning yana bir ahamiyati katta shaharlar tashqarisida yashovchi shaxslar boʻlib, ularning xatti-harakati noaniq, ahmoqona va shuning uchun koʻpincha shahar hokimiyatining nazorati ostida. Bu atama dastlab Portugaliya poytaxti Lissabonga tutash qishloq joylarda yashovchilarga nisbatan qoʻllangan.

Manbalar

Havolalar 
 
 
Portugal pishloqlari
Qattiq pishloqlar
Qo'y suti pishloqlari
Zirali pishloq

Zirali pishloq (latv. ķimeņu siers) yoki Yanov pishlogʻi (latv. Jāņu siers) — zira urugʻi qoʻshilgan nordon sutli pishloq, Latviya oshxonasining anʼanaviy taomi boʻlib, Yan bayrami uchun tayyorlanadi. „Yanov pishloq“ deb nomlangan zirali pishloq kelib chiqishi geografik oʻrnini koʻrsatib, Yevropa Ittifoqi milliy mahsulotlar reestriga kiritilgan.

Birinchi marta Yanov pishlogʻi 1796-yildagi „Latviska pavāru gāmata;  muižas pavāriem par mācību visādus kungu ēdienus gārdi vārīt un sataisīt“ kitobida eslatib oʻtiladi.

Yan pishlogʻi nomli pishloqni Latviyaning faqat 6 ta davlatlari ishlab chiqarishi huquqiga ega: „Valmieras piens“, „Dundagas pienotava“, „Lazdonas piensaimnieks“, „Rankas piens“, „Straupe“ va „Jaunpils pienotava“.

Ishlab chiqarish 
Pishloqning asosiy tarkibiy qismi tvorog va yangi sut, ammo boshqa mahsulotlar ham qoʻshilishi mumkin.  Anʼanaga koʻra, pishloqqa zira qoʻshiladi.

Sut qaynatiladi va tvorog qismlarga boʻlib qoʻshiladi. Aralashma aralashtiriladi va sut zardob ajralmaguncha qaynatiladi.  Zardob drenajlanadi, pishloq massasi siqib chiqariladi.  Iliq massaga eritilgan sariyogʻ, tuxum, smetana, tuz va zira qoʻshiladi va past olovda isitiladi. Massa bir hil mustahkamlik hosil qilgunga qadar doimo aralashtiriladi. Tayyor massa qolipga yoyiladi va sovutil.

Manbalar

Adabiyotlar 
 Linda Dumpe, Anna Šmite, Aija Golde (2004). Jāņu siers. Rīga: SO «Siera klubs». 204. lpp. ISBN 9984-976-20-3.

Havolalar 
 
 
Latviya PDO mahsulotlari
Pishloqlar alifbo tartibida
Latviya oshxonasi
Internetdan iqtibos keltiring (til ko'rsatilmagan)
Noto'g'ri ishlatilgan maqolalar
Summan

Summan yoki Summanus (lotin. Summanus) – Rim mifologiyasida tungi osmon xudosi.

Mark Terentius Varroning soʻzlariga koʻra, Summan Sabinlarning afsonaviy qiroli, Kures shahri hukmdori Titus Tatsiyning Sabine xudolariga tegishli edi.

Rimda Summan Kapitol tepaligida oʻz ziyoratgohi va Yupiter ibodadxonasi oldida loy tasvirini olgan. Miloddan avvalgi 278-yilda, bu tasvir chaqmoq bilan boshiga urildi va Yupiterning ibodatxonada boshqa Xudoga sigʻinishning paydo boʻlishi bilan noroziligi deb talqin qilingan. Yupiter ibodatxonasida boshqa Xudoga sigʻinishning paydo boʻlishi. Tsitseronga koʻra, ular boshini uzoq vaqt qidirishgan, ammo muvaffaqiyatsiz va keyin garuspiklar Tiber daryosiga tashlanganini eʼlon qilgan (u keyinroq topilgan).

Xudodan qoʻrqqan rimliklar Summanga sigʻinishdan voz kechishga jur’at eta olmadilar, shuning uchun xudo sharafiga Katta sirk yonida yangi ibodadxona qurildi, u yerda har yili uning sharafiga qurbonlik keltirildi. Xuddi shu kuni, Summan uchun, momaqaldiroq xudosining aravasini tasvirlaydigan gʻildirak shaklidagi maxsus pishiriqlar pishirildi.

Rimliklar tungi momaqaldiroqlarni (lot. fulgura nocturna) Summanga, kunduzgi momaqaldiroqlarni (lot. diurna fulgura) Yupiterga nisbatlagan; Agar ruhoniylar kecha yoki kunduz momaqaldiroqni koʻrib chiqishga shubha qilsalar, har qanday holatda ikkala xudoga ham keltirilar edi. Fridrix Lubkerning" klassik antikalarning haqiqiy lugʻati "ga koʻra, Summanning mohiyati "…rimliklar oʻzlari uchun sirli edi. U odatda tungi chaqmoq va chaqmoq xudosi deb hisoblangan va Plutoga oʻxshatilgan. Ehtimol, dastlab u Yupiterning oʻziga xos sifatini ifodalagan, keyin esa u mustaqil xudoga aylantirilgan.

Plavt Summanni tungi Xudo deb ataydi va uni oʻgʻrilarning himoyachisi deb hisoblaydi: shuning uchun u „oʻgʻirlash“ maʼnosida „summanare“feʼliga ega. Avreliy Avgustin, Summan Yupiterdan koʻra balandroq deb hisoblangan vaqt borligini taʼkidladi, ammo Yupiterning yangi ajoyib ibodatxonasi qurilishi bilan vaziyat ikkinchi darajali kult foydasiga oʻzgara boshladi.

Vaqt oʻtishi bilan Summan Yupiterning foydasiga deyarli unutildi; ehtimol, rimliklar Yupiterning kuchliroq ekanini, oʻzini Summan haykalini yoʻq qilishga ruxsat berganini yoki bu Yupiterning ruhoniylarining juda koʻp sonli qabilasi taʼsiri ostida sodir boʻlgan, rimliklarning chaqmoqni oldini olish uchun barcha qurbonliklarni faqat qurbongohlariga olib kelishgan.

1990-yil 25-sentabrda Kitt Peak observatoriyasida Apollon guruhining yaqin yer osti asteroidini Summan nomi bilan atashdi.

Manbalar

Adabiyotlar 

 Summanus // Realniy slovar klassicheskix drevnostey / avt.-sost. F. Lyubker ; Pod redaksiey chlenov Obщestva klassicheskoy filologii i pedagogiki F. Gelbke, L. Georgievskogo, F. Zelinskogo, V. Kanskogo, M. Kutorgi i P. Nikitina. – SPb., 1885.
 Summanus // Encyclopædia Britannica .
 alifbo tartibida xudolar
 Rim mifologiyasidagi xudolar
 Rim mifologiyasining xudolari
Tavmant

Tavmant (boshq. Θaμμας, „ajoyib“, shuningdek, Favmant) – yunon mifologiyasi dengiz moʻjizalarining xudosi, suv osti giganti, Pont va Geining (yoki Pont va Tefiyaning) oʻgʻli, Elektraning turmush oʻrtogʻi, Irida va Garpiyning otasi.

Nonna maʼlumotlariga koʻra, Irida va Gidaspaning otasi (Iridadan). Qadimgi yunon mifologiyasida Eron va Hindistonga.

Aflotun TaVmant nomini hayrat bilan bogʻlaydi.

Manbalar 

 qadimgi Yunon dengiz xudolari
 alifbo tartibida xudolar
Kapitan Smollett

Kapitan Aleksandr Smollett Robert () ― Lyuis Stivensonning „Xazinalar oroli“ romanidagi bosh qahramonlardan biridir. Shuningdek, u romanga asoslangan koʻplab filmlarning qahramonidir.

Kapitanning mumkin boʻlgan prototipi dengiz mavzusidagi mashhur plutov romanlari muallifi Tobayas Smollett (ehtimol, kitobning boshqa barcha asosiy belgilarining tasvirlari ham haqiqiy prototiplarga ega).

Tavsif 
Birinchidan, u oʻquvchi oldida hamma narsada kamchiliklarni topadigan va hech qachon qoniqmagan qatʼiy, shafqatsiz shaxs sifatida paydo boʻladi. U oʻz burchi bilan band boʻlib, barcha buyruqlari aniq bajarilishini kutadi.  Qal’a uchun jang paytida u ikkita oʻqdan jarohat oldi, biri qayiqchi Job Andersondan, ikkinchisi qaroqchi Jorj Merridan.  Angliyaga qaytib kelgach, u dengiz ishini tashlaydi.

Smollett — romandagi eng kam gap qahramondir.  Oʻzining kamgapligi bilan  u „Treasure Islanddagi eng maftunkor va shirin shirin soʻz (ing. kumush tilli, lit. -“ kumush tilli ") antagonisti sifatida harakat qiladi — Jon Silver. Smollett „faqat unga murojaat qilinganida, keskin, qisqa va quruq javob berar edi, bir soʻz ham behuda boʻlmaydi“ va kamgaplikni oʻzining fazilati deb bilardi.

1782-yilda yana urushga chaqirildi va admiral Rodneyga qarshi jangda ishtirok etdi, u yerda u toʻgʻridan-toʻgʻri koʻkragiga tushgan yadrodan vafot etdi.

Ijrochilar

Manbalar

Adabiyotlar 

 Amy R. Wong. The Poetics of Talk in Robert Louis Stevensonʼs Treasure Island (angl.) // SEL Studies in English Literature 1500-1900. — 2014. — Vol. 54, no. 4. — P. 901—922. — doi:10.1353/sel.2014.0048.

Havolalar 

 Shmoop.com saytida belgilar tahlili  )
 Treasure Island
badiiy kapitanlar
Uels loʻlilari

Uels loʻlilari ( yoki Uels kalesi) ― Uels hududida yashovchi, kelib chiqishi loʻlilarga borib taqaladigan etnik guruh.

Birinchi loʻlilar bu yerga 15-asrda koʻchib kelganlar. Ularning koʻpchiligi oʻzlarining kelib chiqishini 18-asr boshlarida Uelsda muqim yashagan birinchi loʻli baroni Abram Vud bilan bogʻlashadi. Ular avvallari bir necha oilalar guruhi bitta erkak kishiga boʻysunadigan qabila tuzilishi asosida hayot kechirganlar. Ammo, Uels kale oilalarining ayrimlari matriarxal boʻlib, ulardagi katta ayol oilaning boshqa ayollari oʻrtasida konsensus usuli orqali tanlab olinadi.

Uels loʻlilari eʼtiqodiga koʻra xristianlardir. Ular ingliz va valliy-loʻli tillarida soʻzlashadilar. Uels loʻlilarining umumiy soni maʼlum emas.

Dastlabda valliy-loʻli va ingliz-loʻli shevalari Britaniya loʻlilarining umumiy tilini tashkil qilgan. Valliy va anglo-loʻli tillari Fransiya, Germaniya, Skandinaviya, Ispaniya, Polsha, Rossiya shimoli va Boltiqboʻyida keng tarqalgan roman shevalari bilan yaqin boʻlgan. Ushbu shevalarning kelib chiqishi oʻrta asrlarning oxirlarida loʻli muhojirlarning gʻarbiy, shimoliy va janubiy Yevropaga yoʻl olgan birinchi toʻlqini bilan bogʻlanadi.

Valliy-loʻli tili ayni vaqtda oʻlik til hisoblanadi. Undan foydalanish holati 1950-yilgacha Uels shimolidagi loʻlilar orasida kuzatilgan. 19-asrning oxirida Uels janubida arab, eron, yunon, rumin, nemis, fransuz va valliy tillari taʼsiridagi rum hamda ingliz tillariga asoslangan sinkretik sheva paydo boʻlgan. Bunday xilma-xillik Uels kalesining bu yerga kelishidan oldin uzoq yoʻlni bosib oʻtganini koʻrsatadi.

Koʻchmanchi turmush tarzini saqlab qolgan Uels loʻlilari hudud madaniyatining bir qator jihatlarini, jumladan nasroniylikni qabul qilish, Uelsga xos familiyalari olish, mintaqaviy va milliy eystetvodlarda ishtirok etishni oʻzlashtirganlar. Uelslik kale, Abram Vud nabirasining eri Jon Robert Lyuis 1842, 1848 va 1850-yillarda oʻtkazilgan milliy festivallarda valliy arfasini chalish boʻyicha tanlovda uch marta gʻolib boʻlgan.

Abram Vudning yana bir avlodi Jon Roberts „Uelsning birinchi arfachisi“ nomiga sazovor boʻlgan va butun oila aʼzolarini Uelsning turli xil asboblarini chalishga oʻrgatgan. Uning mashhurlikka erishgan ijodiy faoliyati 1889-yil 24-avgustda Uelsga qirollik tashrifi bilan kelgan qirolicha Viktoriya oldida, Pale zalida chiqish qilgandan keyin yakunlangan. J on Roberts va uning toʻqqiz nafar oʻgʻli qirolicha uchun Uels arfalarini chalishgan.

Manbalar

Havolalar 

 Romani Cymru loyihasi (Buyuk Britaniya Uels) — Uels loʻlilari madaniyati haqidagi arxiv tadqiqoti tashabbusi )
Buyuk Britaniya xalqlari
 Uels