yakhyo/uz-wiki huggingface dataset:
Oraz Nazarov

Oraz Sharifovich Nazarov (1970-yil 3-fevral) — sovet va tojik futbolchisi. SSSRda xizmat koʻrsatgan futbol murabbiyi Sharif Nazarovning oʻgʻli. U koʻpincha otasi bosh murabbiy boʻlgan jamoalarda oʻynagan. 1991-yili Tojikiston Jismoniy tarbiya institutini tamomlagan.

Biografiyasi 
Futbolchilik faoliyatini 80-yillar oxirida Pomirda boshlagan.

SSSR parchalanganidan keyin u bir necha yil Germaniyada quyi liga klublarida oʻynadi. 1994 — 1995-yillarda Oʻzbekistonda "Navbahor" klubida, keyin esa MHSKda oʻynagan. 1997-yilda „Kosonsoy“ klubida oʻynagan.

1999-yildan buyon oʻzining tarixiy vatanida (2001-yilda tanaffus bilan) oʻynamoqda. 1999-yilda u 27 ta gol bilan Tojikiston chempionatining eng yaxshi toʻp surari boʻldi .

2006-yildan boshlab Tojikistonda murabbiylik faoliyatini boshlagan. „Aviator“, „Xim“ (Dushanbe), „Energetik“ (Dushanbe) jamoalarida yordamchi murabbiy boʻlgan. 2009-yildan „Regar-TadAZ“da murabbiy boʻldi.

2011-yilning avgust oyida u bu lavozimda Mahmadjon Habibulloev oʻrniga Tojikiston (U-19) yoshlar terma jamoasiga bosh murabbiy etib tayinlandi.

2014-yilda u Avstriyaning „Antisenxofen“ jamoasida bosh murabbiy yordamchisi boʻlib ishlaydi.

Yutuqlari 

Tojikiston chempioni 1992-yil

1992-yil Tojikiston kubogi sohibi

Manbalar

Havolalar  

3-fevralda tugʻilganlar
1970-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Erkak futbol yarim himoyachilari
SSSR erkak futbolchilari
Tojikistonlik erkak futbolchilar
Kosonsoy klubi futbolchilari
MHSK klubi futbolchilari
Navbahor futbolchilari
CSKA Pomir Dushanbe futbolchilari
FC Yelimay futbolchilari
Tojikiston murabbiylari
Tojikiston Oliy Ligasi futbolchilari
SSSR Oliy ligasi futbolchilari
FC Vazrob klubi futbolchilari
Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari
Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Oʻzbekistondagi chet ellik erkak futbolchilar
Alifbo boʻyicha sportchilar
Roziyaxon Moʻminova

Roziyaxon Moʻminova (, ; 1918 — 1988) — Bobur nomidagi Oʻsh davlat akademik oʻzbek musiqali drama teatrining aktrisasi, Qirgʻiziston xalq artisti, Qirgʻiziston madaniyati va raqs sanʼati rivojiga katta hissa qoʻshgan.

Biografiya 
Roziyaxon Mo‘minova 1918-yil 16-fevralda O‘sh shahrida tug‘ilgan, millati o‘zbek . Yoshligidan u havaskor chiqishlar bilan shugʻullangan. Yosh iqtidorli raqqosa 14 yoshida Oʻsh oʻzbek musiqali teatrining artisti sifatida tanilgan.

Yarim asrdan koʻproq vaqt davomida u teatrda ishlagan, u yerda 100 dan ortiq raqslar tayyorlagan. „Andijon polkasi“, „Munojot“, „Tanovar“, „Tojik raqsi“, „Dilbar“, „Zang“, „Feruza“, „Danacha“, „Qirg‘iz biyi“, „Qizdaray“ kabilar jamoatchilik tomonidan yuqori baholandi. ", „Aichurok“, hind, arab, tatar va uygʻur raqslari. „Andijon polkasi“ raqs sanʼatining oltin fondiga kirdi. 40 — 70-yillarda u „Rustam“ Kimmat, „Buran“ Kumushay, „Bay va fermer“ Jamila, „Bosqinchilarga oʻlim“ Oksana kabi koʻplab bosh rollarni ijro etgan. 1939-yili Moskva shahrida boʻlib oʻtgan qirgʻiz sanʼati va adabiyoti dekadasida „Ganji“, „Gul“ raqslarida qatnashgan. 1939-yilda teatr sanʼati rivojiga qoʻshgan hissasi uchun u birinchilardan boʻlib Qirgʻiziston SSRda xizmat koʻrsatgan artist unvoni bilan taqdirlangan, Mehnat Qizil Bayroq ordeni bilan taqdirlangan. 1940-yilda ijodiy jamoa Frunze shahrida gastrolda boʻlib, u yerda taniqli raqqosa oʻz mahoratini namoyish etdi, oʻsha yili unga Qirgʻiziston SSR xalq artisti faxriy unvoni berildi. Raqs sanʼati bo‘yicha o‘zining boy tajribasini yosh ijodkorlarga o‘rgatdi.

1982-yildan teatrda bosh xoreograf boʻlib ishlagan. Isteʼdodli rassom ikkita Faxriy nishon ordeni, medallar, Qirgʻiziston Oliy Kengashining diplomlari va koʻkrak nishonlari bilan taqdirlangan.

1988-yil 16-sentyabrda Oʻsh shahrida vafot etgan. O‘sh shahrining markaziy ko‘chalaridan biriga uning nomi berilgan.

Mukofotlari 

Qirgʻiziston SSR xalq artisti (1940)

Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1939)

Faxriy nishon ordeni (1939-yil 7-iyun) — qirgʻiz teatr sanʼatini rivojlantirishdagi ulkan xizmatlari uchun.

Qirgʻiziston SSR Oliy Kengashi Prezidiumining Faxriy diplomi

Qirgʻiziston SSR Madaniyat vazirligining Faxriy diplomi

Adabiyotlar 

 
 
  BBK 92ya2 (rus.).
 
  Mat-li k dekade kirg. iskusstva v Moskve. 1939 g.
 
 
 
  −16 s.: il.; 20 sm.
  −20 s.: il.; 20 sm.
 
  21 sm, BBK 85.4. (uzb.), (rus.) i (kirg.)
  (uzb.)
  UDK 351/354. BBK 66,3(2Ki). (uzb.), (rus.) i (kirg.)

Yana qarang 

 Bobur nomidagi O‘sh davlat akademik o‘zbek musiqali drama teatri
 Madazimov, Rahmonberdi
 Rahmonov, O‘rinboy Rahmonberdievich
 Raxmonov, Juraxon Rahmonberdievich
 Sultonov, Baltixoʻja Sultonovich

Manbalar

Havolalar 

 Roziyaxon Moʻminova biografiyasi
 Roziyaxon Moʻminova
 Tarixiy shaxslar Roziyaxon Mo‘minova
 Dunyoni oʻzgartirgan shaxslar
 20-asr 1-yarmida Qirgʻiziston musiqa va dramatik sanʼatining shakllanishi va rivojlanishi.
Oʻshdagi Bobur nomli teatr
Hurmat Belgisi ordeni sohiblari
Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Sovet aktyorlari
1988-yilda vafot etganlar
Oʻsh shahrida tugʻilganlar
1918-yilda tugʻilganlar
Jahongir Abdurasulov

Jahongir Abduvalievich Abdurasulov (1972-yil 1-sentyabr Andijon viloyati Asaka tumanida tavallud topgan, Oʻzbekiston SSR,) – oʻzbek xalqaro iqtisodchisi va davlat arbobi.2020-yildan IV-chaqiriq Oliy Majlis Qonunchilik palatasi deputati etib saylangan.

Biografiyasi 
Jahongir Abdurasulov 1972-yil 1-sentyabrda Andijon viloyatid Asaka tumanida tavallud topgan. Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti, Vaseda universiteti(Yaponiya, xalqaro iqtisodiy munosabatlar yoʻnalishi), Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Davlat va jamiyat qurilishi akademiyasini iqtisodiy diplomatiya mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan.
2020-yildan IV-chaqiriq Oliy Majlis Qonunchilik palatasi deputati etib saylangan. Oʻzbekiston „Adolat“ demokratik partiyasi fraksiyasi vakili, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasi Byudjet va iqtisodiy islohotlar qoʻmitasi aʼzosi.Jahongir Abdurasulov Oʻzbekiston Respublikasi markaziy banki kredit tashkilotlarini litsenziyalash va faoliyatini nazorat qilish departamenti direktori. Jahongir Abdurasulov"Milliy tiklanish" fraksiyasi aʼzosi.

Yana qarang 
 Oltinoy Maʼmirova
 Navroʻzbek Yusupov
 Tursinoy Muratova
 Begali Kodirov
 Mavludaxon Adhamjonova

Manbalar 

1-sentyabrda tugʻilganlar
1972-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining deputatlari
Milliy tiklanish demokratik partiyasi aʼzolari
Mixail Smirnov

Mixail Anatolyevich Smirnov (; 1967-yil 10-avgust, Minsk) — Rossiya ligalarida himoyachi va yarim himoyachi sifatida oʻynagan belaruslik futbolchi.

Klubdagi faoliyati 
Minskning „Dinamo“ futbol akademiyasi bitiruvchisi. Keyinchalik Minskdagi SDYUSHORda oʻqigan. 1985-yilda oʻzining professional faoliyatini Minskning „Dinamo-2“ jamoasida boshlagan va bu yerda 4 mavsum oʻynagan. 1989-yil boshida Namanganning „Navbahor“ jamoasiga oʻtgan va shu vaqt ichida 14 oʻyin oʻtkazgan. 1989-yil oʻrtalaridan Dnepr Mogilovda oʻynagan. 1992-yilda — Belarus mustaqillikka erishgandan soʻng, ushbu klub bilan yangi tashkil etilgan Belarusiya Visheyshaya ligasida oʻynay boshlagan.

1992-yil oʻrtalarida „Zawisza Bydgoshch“ ga oʻtgan. 1992-1993-yilgi mavsumning kuzgi bosqichida birinchi ligada 11 oʻyin oʻtkazib, 1 ta gol urgan. 1992-yil noyabr oyida Minskning „Dinamo“ siga joʻnadi va u yerdan yarim yildan soʻng Moskvaning „Torpedo“ klubiga ijaraga berilgan. 1993-yil 7-aprelda Rossiya Premyer-ligasida Vladikavkazning „Spartak“ jamoasiga qarshi o‘yinda (0:1) debyut qilgan. Umuman olganda, 1993-yilgi mavsumda ligada 2 ta oʻyin oʻtkazib, birorta ham gol ura olmagan. 1993-yil kuzida 1992-1993-yilgi mavsumda milliy chempionatda gʻolib chiqqan Minskning „Dinamo“ siga qaytgan va Yevropa musobaqalarida „Verder“ ga qarshi (2: 5 va 1: 1) saralash bahsida debyut qilgan.

1994-yilda Smirnov Germaniyaga koʻchib oʻtgan va bu yerda quyi ligada — II dan tortib VII toifadagi jamoalarda oʻynay boshlagan. 1996-1997-yilgi mavsumda „Shtutgarter Kikers“ klubi futbolchisi sifatida Bundesliga 2 ta oʻyinda 5 ta gol urgan. 2003-yil kuzida Belorussiyaga qaytib kelgan va bu yerda qisqa vaqt davomida futbolchilik faoliyatidagi soʻnggi klubi boʻlgan Minskning „Lakamatyu“ klibida oʻynagan.

Manbalar 

1967-yilda tugʻilganlar
Navbahor futbolchilari
Rossiya futbolchilari
SSSR futbolchilari
Belaruslik futbolchilar
Erkak futbolchilar pozitsiyalari boʻyicha
Jalolov

Jalolov — Jalol ismidan tashkil qilingan familiya. Ayollar uchun Jalolova, shaklida qoʻllanadi.

Qatog'on qurboni 
Qori Mullo Ixtiyor Jalolov (1870—?) — diniy xizmatchi, imom. Buxoro sektori taqdim qilgan 2300-sonli ish bo‘yicha otuvga hukm qilingan.

Olimlar 
 Gʻiyosiddin  Jalolov (1903—1984) — birinchi oʻzbek astronomlaridan biri.

Ijodkorlar 
 Toʻxtasin Jalolov (1909—1984) — yozuvchi, adabiyotshunos va tarjimon.
 Bahodir Jalolov (1948-yil) — Oʻzbekiston xalq rassomi, Oʻzbekiston rassomlari uyushmasi boshqaruvi raisi (1987—1992).

Siyosatchilar 
 Abdurahim Jalolov (1945-yil) — oʻzbek davlat arbobi, Sirdaryo viloyati hokimi (2004—2009).
 Mannop Jalolov (1934—1982) — Sovet iqtisodiy, davlat va siyosiy arbobi, Sotsialistik Mehnat Qahramoni.
 Xolmat Jalolov (1921— ?) — Ikkinchi jahon urushi ishtirokchisi, katta serjant, „Shuhrat“ ordeni sohibi.
 Abdulhafiz Jalolov (1947—2019) — Sovet va Oʻzbekiston davlat, siyosiy, partiyaviy va fan arbobi, falsafa fanlari doktori. Oʻzbekiston xalq demokratik partiyasi siyosiy kengashi raisi (1993—2002). 2000-yilgi prezidentlik saylovlarida rasman 4,17% ovoz olgan.

Sportchilar 

 Bahodir Jalolov (1994-yil 8-iyul) — ogʻir vazn toifasida professional bokschi. Olimpiya oʻyinlari chempioni, „Oʻzbekiston iftixori“ unvoni bilan taqdirlangan.

Yana qarang 
 Mannop Jalolov nomli shaharcha — Oʻzbekiston Respublikasi Andijon viloyati Boʻston tumaniga qarashli shaharcha.

Familiyalar
Oʻzbekcha familiyalar
Alifbo boʻyicha familiyalar
AFC U-19 Osiyo chempionati 2010

2010 yilgi 19 yoshgacha boʻlgan futbolchilar oʻrtasidagi Osiyo chempionati Osiyo Futbol Konfederatsiyasi tomonidan 36-marta oʻtkazilgan turniri.

Turnirga saralash 2009-yil oktyabr oyida boshlangan va final turniri 2010-yil oktyabr oyida bo‘lib o‘tgan

OFK Xitoyni 2010-yilgi U-19 Osiyo chempionati final bosqichiga mezbon sifatida tavsiya qildi, bu 2010-yil 9-fevralda tasdiqlanishi kerak edi va 2010-yil 18-fevralda Ziboning mezbonlik huquqi va final oʻyinlari joyi tasdiqlandi Eng yaxshi toʻrtta jamoa 2011 yilgi FIFA U-20 Jahon chempionatiga yoʻllanma oldi.

Mehmon shaharlar va joylar

Malakaviy musobaqa

Saralash bosqichi 

2010-yilning 9-may kuni Xitoyning Zibo shahrida 19 yoshgacha boʻlgan futbolchilar oʻrtasidagi Osiyo chempionati-2010 uchun qurʼa tashlash marosimi boʻlib oʻtdi.

Guruh bosqichi 
Barcha vaqtlar Xitoy standart vaqti (CST) — UTC+08:00

A guruhi

B guruhi

C guruhi

D guruhi

Pley-off bosqichi 
Barcha vaqtlar Xitoy standart vaqti (CST) — UTC+08:00.

Bosqichlar

Chorak final

Yarim final

Final

Gʻoliblar

Mukofotlar

Gol mualliflari 

 7 gol

  Kerem Bulut

 6 ta gol

  Ahmed Khalil
  Jong Il-gwan

 4 ta gol

  Hiroshi Ibusuki

 3 ta gol 
  Takashi Usami
  Pak Song-chol

 2 ta gol 
  Matthew Fletcher
  Mustafa Amini
  Jin Jingdao
  Wu Lei
  Kaveh Rezaei
  Ryo Nagai
  Ji Dong-won
  Jung Seung-yong

 1 gol 
  Mathew Leckie
  Kofi Danning
  Dylan McGowan
  Terry Antonis
  Saad Al Amer
  Tan Tiancheng
  Zhu Jianrong
  Ali Abas
  Mitsunari Musaka
  Mahmoud Za'tara
  Jang Kuk-chol
  Jang Song-hyok
  Ri Hyong-jin
  Ri Hyok-chol
  Mohammed Majrashi
  Yahya Dagriri
  Yasser Al-Fahmi
  Abdullah Otayf
  Fahad Al-Johani
  Hwang Do-yeon
  Kim Kyung-jung
  Radwan Kalaji
  Sokjono Pattana
  Temurxoʻja Abduxoliqov
  Omar Abdulrahman
  Abdumutollib Abdullayev
  Akrom Bahriddinov
  Sardor Mirzaev
  Pavel Smolyachenko
  Lê Quốc Phương
  Ahmed Al-Baidhani

 1 ta avtogol 
  Ali Bahjat (playing against Bahrain)
  Abdel-Aziz Saraweh (playing against Vietnam)
  Adan Rashid (playing against Japan)

2011-yilgi FIFA U-20 Jahon chempionatida ishtirok etadigan davlatlar 
2011-yil 20 yoshgacha boʻlgan futbolchilar oʻrtasidagi jahon chempionatiga 4-oʻrin egalladi.

Manbalar

Havolalar  
"AFC U-19 Championship schedule". The-AFC.com. 15 July 2010.

2010
Zenit raketa qoʻshinlari

Zenit raketa qoʻshinlari(ZRQ) -    bu armiya turi, tizimli ravishda Havo hujumidan mudofaa va Harbiy havo kuchlari (HHM va HHK) tarkibiga kiradi. ZRQ davlatning muhim ob'ektlari va qo'shinlar guruhlarini dushmanning havo hujumlaridan himoya qilish uchun mo'ljallangan.

ZRQ havo hujumidan mudofaa tizimining (HHM) asosiy o'q otish quvvatini tashkil qiladi va turli maqsadlar uchun zenit raketa majmualari (ZRM) va zenit raketa tizimlari (ZRT) bilan qurollangan bo'lib, ular katta o'q otish kuchiga va dushman havo hujumi qurollarini engishning yuqori aniqligiga ega.

ZRQ jangovor tarkibi 
Uzoq masofali ZRM (200 km dan uzoq):  S-300PMU2(Favorit), S-400(Triumf).

O'rta masofali ZRM (200 km gacha): S-300PMU1.

Qisqa masofali ZRM (50 km gacha): BUK-M1, BUK-M2.

Yaqin masofali ZRM ( 10 km): Pantsir-S1 TOR-M1, TOR-M2.
Qurolli kuchlar
Armiya
Qoʻshin turlari
S-400

S-400 „TRIUMF“ — Rossiya oʻrta va uzoq masofali zenit raketa majmuasi (ZRM). „Triumf“ — eksport versiyasining nomi. S-400 zenit-raketa majmuasining toʻrtta transport vositasidan iborat bitta boʻlinmasining shartnoma qiymati taxminan 1250 million dollarni yoki 1 tr 12 mlrd 500 mln so'mdan ortiqni tashkil qiladi. Erta aniqlash radari 600 km gacha aniqlay olish qobilyatiga ega.

Boshqaruv elementlari tarkibiga Elbrus-90micro seriyali raqamli hisoblash majmuasi kiradi.

40N6E ultra uzoq masofali raketalar bilan ZRM 380 kmgacha boʻlgan masofadagi aerodinamik nishonlarga zarba bera oladi. Boshqariladigan zenit raketa 40N6 AWACS, EW samolyotlari, havo qoʻmondonlik punktlari, strategik bombardimonchilar, gipertovushli qanotli va ballistik raketalarga qarshi kurashish uchun moʻljallangan. Raketani yangi oʻzini oʻzi boshqaruvchi kallak bilan jihozlash yer usti radarlari ko‘rinmaydigan nishonlarni oʻqqa tutish va yoʻq qilish imkonini beradi.

Yaratilishi 
Bosh dasturchi — Akademik A. A. Raspletin nomidagi „Almaz“ ilmiy-ishlab chiqarish birlashmasi. Bosh muhandis — Aleksandr Lemanskiy.

S-400 havo mudofaa tizimining keyingi rivojlanishi S-500 Prometey havo mudofaa tizimini yaratish boʻlib, u boshqa maqsadga ega. S-400 havo hujumiga qarshi mudofaa quroli boʻlib, u cheklangan darajada raketaga qarshi mudofaa maqsadlarida qoʻllanishi mumkin. Oʻz navbatida, S-500 faqat ballistik raketalardan baʼzi muhim nishonlarni qoplash uchun yaratilgan.

Yana qarang

Manbalar 

Qurollar
Maxsus harbiy texnika va qurollar
Texnika
Zenit raketa majmuasi
Harbiy texnika
Abduqodir Yuldashev

Abduqodir Daminovich Yuldashev(1924-yil 13-fevralda Andijon viloyati Qoʻrgʻontepa tumanidagi Xonobod qishlogʻida tavallud topgan) – iqtisodiy, davlat va siyosiy arbob. Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi.

Biografiyasi 
Abduqodir Daminovich Yuldashev 1921-yil 13-fevralda Andijon viloyati Qoʻrgʻontepa tumanidagi Xonobod shahrida dehqon oilasida tavallud topgan. KPSS aʼzosi. Sovet Ittifoqi Qahramoni Abdulaziz Yo'ldoshevning ukasi.

1942-yil iyun oyidan boshlab Ulugʻ Vatan urushi janglarida qatnashgan. Abduqodir Yuldashev Smolensk va birinchi Boltiq frontlarida jang qilgan.
1945-yildan – iqtisodiy, ijtimoiy va siyosiy ishlarda faoliyatini boshlagan. 1945—1975-yillarda – maktabda harbiy xizmatchi, Andijon viloyatida Komsomol tumani xodimi, Toshkent sovet partiya maktabi oʻquvchisi, Oʻzbekiston Kompartiyasi Xoʻjaobod tuman qoʻmitasi kotibi, Xalq deputatlari Lenin tuman Kengashi raisi boʻlib ishlagan. Abduqodir Yuldashev 1973-yil „Oktyabr inqilobi“ ordeni,1965-yil „Qizil Yulduz“ ordeni va 1957-yil „Shon-sharaf belgisi“ ordeni, Faxriy nishon ordeni
Jasorat medali bilan taqdirlangan. Andijon viloyati mehnatkashlari, Oʻzbekiston CP Marhamat raykomining birinchi kotibi lavozimlarida faoliyat koʻrsatgan.
Oʻzbekiston SSR Oliy Sovetining 7—8-chaqiriqlari deputati etib saylangan.

Mukofotlari 
 Jasorat medali
 1973-yil 12-oktyabrda „Oktyabr inqilobi“ ordeni.
 1965-yil 3-yanvarda „Mehnat Qizil Bayroq“ ordeni.
 1945-yil 3-dekabrda „Qizil Yulduz“ ordeni.
 1957-yil 1-noyabrda „Shon-sharaf belgisi“ ordeni.
 Faxriy nishon ordeni.

Vafoti 
Abduqodir Daminovich Yuldashev 1985-yilda vafot etgan.

Manbalar 

Shaxsiyatlar
Shaxsiyatlar loyihasi maqolalari
Shaxsiyatlar haqidagi chala maqolalar
Olimjon Karimov

Olimjon Karimov (1926-yil; Namangan shahri — 2008-yil) — Texnika fanlar doktori (1967), professor (1974), paxta terish mashinalarini yaratish boʻyicha yirik konstruktorlardan biri.

Biografiyasi 
Olimjon Karimov 1926-yilda Namangan shahrida tavallud topgan. Toshkent irrigatsiya va qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash muhandislari institutini tamomlagan, soʻngra Moskvada aspiranturada tahsil olgan. U bir muddat ilmiy xodim boʻlib ishlagan. 1953 — 1955-yillarda Toshkent viloyati partiya komitet kotibi lavozimida ham faoliyat koʻrsatgan.

Shundan soʻng Olimjon Karimov Oʻrta Osiyo qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash ilmiy-tekshirish institutida (1955 — 1957), Davlat texnika qoʻmitasining paxtachilik mexanizatsiyalash boʻlimida (1957 — 1959), Respublika Fanlar akademiyasining mexanika institutida (1959 — 1964), Oqqoʻrgʻon ilmiy-tarjiba xoʻjaligida (1964 — 1968) nazariy va amaliy tadqiqotlar olib borgan.

U maxsus paxta terish mashinalari shubasiga rahbarlik qiladi. Olimjon Karimov „ANTX-1.2U“ paxta terish mashinalarining geometrik va mexanik koʻrsatkichlarini ilmiy asoslash mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. 70-yillardayoq 40 dan ortiq ilmiy asar va ixtirolar muallifiga aylangan.

Olimjon Karimov 1981 — 1984-yillari Toshkent davlat politexnika institutining Namangan filialida direktor, u mustaqil institutga aylangandan soʻng rektor (1984 — 1985) boʻlib ishlagan. 1985-yilda „Agronauchtexmash“ shirkatini tashkil etib unga rahbarlik qilgan. U 1990-yili isteʼfoga chiqgan.

Olimjon Karimov 2008-yili vafot etgan.

Manbalar

Adabiyotlar 

 

1926-yilda tugatilgan banklar
Namanganda tugʻilganlar
Professorlar
Toshkentda tahsil olgan talabalar
2008-yilda vafot etganlar
Tomislav Pajović

Tomislav Pajovich (; 1986-yil 15-mart; Uzice, Yugoslaviya) – serb futbolchisi va himoyachisi.

Futbolchilik faoliyati 
Faoliyatining dastlabki yillarida Belgrad shahrining „Partizan“ jamoasida oʻynagan. Tomislav asosiy jamoadagi raqobat tufayli „Teleoptik“, „Dinamo Vrane“ va „Bejaniya“ jamoalariga ijaraga berilgan. U Serbiyaning boshqa klublarida ham oʻynagan, ulardan eng mashhurlari Bejaniya, Cukaricki va Zemundir.

U shuningdek, Moldaviyaning „Sherif“, Isroilning „Hapoelt Beer Sheva“ va „Makkabi Rexolot“ klublarida, Vengriyaning „Vashash“, Chernogoriyaning „Buduchnost Podgoritsa“ klublarida oʻynagan. 2013-yilning fevralida Pajovich mavsum oxirigacha ijara asosida oʻzini sobiq jamoasi „Partizan“ klubiga qaytdi. U jamoaga liga chempionligini qoʻlga kiritishda yordam berdi va bu jarayonda 12 ta oʻyinda maydonda harakat qildi. Bir mavsumga „Hapoel Beer Sheva“ ga ijaraga berilganidan soʻng, Pajovich 2014-yilning iyun oyida doimiy ravishda Isroil jamoasi bilan shartnoma imzoladi. Chet eldagi bir necha yillik mavsumidan soʻng, Pajovich 2017-yil boshida Rad jamoasiga qaytib keldi va u yerda 2016/17-yilgi Serbiya Superligasi mavsumi oxirigacha qoldi. Keyinchalik, kalendar yili oxirigacha u „Zemun“ jamoasida oʻynadi. 2018-yilgi mavsumda Oʻzbekiston Superligasi vakili Namanganning „Navbahor“ jamoasi bilan shartmoa imzoladi. Navbahor jamoasida safida bir mavsum davomida toʻp surib, jamoanining 16 yildan sovrindorlar qatoridan oʻrin olishida muhim rol oʻynadi yakunda bronza medallarini qoʻlga kiritdi. Mavsum yakunida jamoa bilan doʻstona xayrlashib, Serbiyaning Radnik jamoa safiga oʻtdi.

Terma jamoa 
2000-yillar boshida Serbiya va Chernogoriya yoshlar terma jamoasining bir necha bosqichida oʻynagan. 2008-yilda Serbiya yoshlar terma jamoasida ham bitta oʻyin oʻtkazgan.

Yutuqlar 

 Serbiya Superligasi chempioni: 2012/13

 Oʻzbekiston Superligasi Uchinchi oʻrin: 2018

Manbalar

Havolalar 

 Soccerway.com saytidagi profil Soccervay saytida
1986-yilda tugʻilganlar
15-martda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Serbiya futbolchilari
Navbahor futbolchilari
Oʻzbekistondagi chet ellik erkak futbolchilar
Maksim Krivoy

Maksim Viktorovich Krivoy (; 1988-yil 18-may, SSSR) — ukrainalik futbolchi, himoyachi.

Futbolchilik faoliyati 
Yetti yoshidan boshlab u Zaporojye viloyatining „Metallurg“ bolalar va oʻsmirlar maktabida taʼlim oldi.Maksimning birinchi murabbiyi E. Bulgakov hisoblanadi. Sport maktabida oʻqishni tugatgach, u „Metallurg-2“ jamoasiga, keyinchalik esa Metallurgning yoshlar jamoasiga oʻtkazildi. Metallurg asosiy tarkibi uchun toʻrtta oʻyin oʻtkazdi.

Premyer-ligadagi debyutini 2008-yil 18-mayda 2007/08-yilgi mavsumning soʻnggi turida Simferopolning „Tavriya“ jamoasiga qarshi safardagi oʻyinda boʻlib oʻtdi. U oʻyinning 52-daqiqasida Evgeniy Pisotskiy oʻrniga maydonga tushdi. Metallurg jamoasining asosiy tarkibida o‘rin egallashning imkoni bo‘lmagani uchun futbolchi 2010-yilda boshqa klubga o‘tishga qaror qildi. Buning uchun Maksim Oʻzbekiston chempionatiga yoʻl oldi va u yerda Oʻzbekiston chempionati Oliy ligasida oʻynagan Namanganning „Navbahor“ bilan shartnoma imzoladi.

2013—2014-yillarda „VPK-Agro“ futbol klubi sport direktori Aleksandr Proshenko taklifiga binoan havaskorlar jamoasida oʻynagan. Uning tarkibida u Dnepropetrovsk viloyati chempioni va eng yaxshi toʻpurarga aylandi. Muvaffaqiyatli mavsum tugaganidan soʻng, Krivoy ikkinchi ligada „Makeevugol“ jamoasida sinab koʻrishga taklif qilindi. Yigʻin davomida Makeevka ustozi Spartak Jigulin futbolchining oʻyinidan mamnun boʻldi, shundan soʻng Krivoi klub bilan shartnoma imzoladi. 2014/15-yilgi mavsum oxirida u klubni tark etdi. 2015-yilda u Zaporojye viloyati chempionatida „Vektor“ (Bogatyrivka qishlogʻi) uchun oʻynagan. 2016-yildan u yana bir havaskorlar klubi „Tavriya-Skif“ jamoasi safiga oʻtdi.

Manbalar

Havolalar 

 FFU rasmiy veb-saytida ishlash statistikasi FFU rasmiy veb-saytida
 FootballFacts.ru FootballFacts.ru veb-saytida
18-mayda tugʻilganlar
1988-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Ukraina futbolchilari
Navbahor futbolchilari
Oʻzbekistondagi chet ellik erkak futbolchilar
S-125

Sovet qisqa masofali zenit-raketa majmuasi.

SSSR Qurolli Kuchlari tomonidan 1961 yilda qabul qilingan. Eksport uchun 400 dan ortiq S-125  tizimlari sotilgan.

S-125 Pechora zenit-raketa majmuasi (ZRM) 20-18000 metr balandlikda, 3,5-25 km masofada past balandlikdagi boshqariladigan va uchuvchisiz aerodinamik nishonlarga qarshi kurashish uchun majmua sifatida ishlab chiqilgan.

S-125 ni loyihalashda asosiy vazifa er yuzasidan aks ettirish sharoitida raketalarni boshqarishning yetarli aniqligini olish zarurati edi. Buning uchun kosmik skanerlash ikkita o'zaro perpendikulyar tekislikda nishonning aks-sadolari va raketa javob beruvchisi signallarini qabul qilish uchun ishlatiladi va alohida antenna tomonidan yaratilgan ingichka to'lqin nishonni yoritish uchun ishlatiladi, bu esa "farq" raketani yo'naltirish usulidan foydalanishni ta'minlaydi.

"Fakel" konstruktorlik byurosida ishlab chiqilgan S-125 ZRMuchun raketa, ikki bosqichli, qattiq yonilg'i kuchaytiruvchi va quvvatlantiruvchi dvigatel.

ZRM S-125 Pechora  1961 yilda xizmatga kirdi va ikkita raketa bilan 560 m / s tezlikda uchadigan bitta nishonni 0,98 gacha nishonga urish ehtimoli bilan o'qqa tutdi.

Amaliyot davomida havo mudofaa tizimining jihozlari bir necha bor yangilandi.
Qurollar
Zenit raketa majmuasi
Harbiy texnika
Amirbek Joʻraboyev

Amirbek Joʻraboev ( ạmy̰rbḵ; 1996-yil 13-aprelda tugʻilgan) – tojikistonlik professional futbolchi, Malayziya Superligasining Kedah Darul Aman klubida yarim himoyachi sifatida oʻynaydi.

Futbolchilik faoliyati 
Amirbek Moskvaning SSKA jamoasi tarbiyalanuvchisi hisoblanadi. U 2013—2014-yillar davomida „SSKA“ jamoasining farm klubida toʻp surgan. 2014-yilgi mavsumda vataniga, Tojikistonga qaytdi va Vahdat shahrining „Khayr Vahdat FK“ jamoasi bilan shartnoma imzoladi. 2015-yilgi mavsumda Belarusning „Shaxtyor Soligorsk“ jamoasi safiga oʻtdi.

2016-yil Belarusning „Shaxtyor Soligorsk“dan ketganidan soʻng Joʻraboyev „Belshina Bobruisk“ jamoasi bilan muzokarlar olib bordi, ammo shartnoma imzolanmadi. 2016-yilgi mavsumni yakunda Tojikistonning „Barki Tojik“ klubi safida boshladi. 2016-yilning iyun oyida Joʻraboev „Barki Tojik“ jamoasidan „Istiqlol“ klubi safiga oʻtgan edi. 2019-yilning 26-iyul kuni Joʻraboev 3 mavsumdan soʻng Tojikistonning „Istiqlol“ klubini tark etib, Oʻzbekiston Superligasi vakili Namanganning „Navbahor“ PFK bilan 6 oylik shartnoma imzoladi. 2020-yilning 7-avgust kuni Joʻraboev „Istiqlol“ klubiga qaytdi va klub bilan bir yillik shartnoma imzoladi.. 2022-yilning 10-mart kuni Joʻraboyev Istiqlolni tark tdi va Filippin futbol ligasida oʻynovchi „Yunayted Siti“ jamoasiga oʻtdi. 2022-yilning 10-dekabr kuni Joʻraboyev rasman Malayziya Superligasi klubi „Kedah Darul Aman“ jamoasi bilan shartnoma imzoladi. 2024-yil yanvar oyida Navoiyning „Qizilqum“ jamoasi bilan shartnoma imzolagan.

Xalqaro 
Joʻraboev milliy terma jamoa safidagi debyutini 2014-yilning 7-iyunida Estoniyaga qarshi oʻtkazgan.

Faoliyat statistikasi

Klub

Milliy terma jamoa 

2023-yil 17-iyun kuni oʻtkazilgan oʻyindagi aniq statistika

Yutuqlar 

 Istiqlol 

 Tojikiston ligasi (6): 2016,  2017,  2018,  2019,  2020,  2021 
 Tojikiston kubogi (2): 2016,  2018 
 Tojikiston Superkubogi (2): 2018,  2019 

 United City

 Paulino Alkantara kubogi (1): 2022

 Tojikiston

 Qirol kubogi : 2022

Manbalar

Havolalar 

 Amirbek Juraboev at National-Football-Teams.com
 Amirbek Juraboev at Soccerway

13-aprelda tugʻilganlar
1996-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Tojikistonlik erkak futbolchilar
Erkak futbol yarim himoyachilari
Belorussiyadagi chet ellik erkak futbolchilari
Oʻzbekistondagi chet ellik erkak futbolchilar
Istiqlol Dushanbe klubi futbolchilari
FC Shakhtyor Soligorsk futbolchilari
Navbahor futbolchilari
Qizilqum klubi futbolchilari
Tojikiston milliy terma jamoasi erkak futbolchilari
Osiyo oʻyinlari 2014 futbolchilari
Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Osiyo Kubogi 2023 futbolchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Aziz Tursunov

Aziz Tursun (Tursunov; 1917-yil, Namangan shahri — 1977-yil) — taniqli jurnalist, isteʼdodli shoir. 1950-yilda „Qoʻshni qizning yigʻisi“ dostoni unga shuhrat olib kelgan.

Biografiyasi 
Aziz Tursunov 1917-yil Namangan shahrida duradgor oilasida tavallud topgan. U „Sharqiy“ tahallusi bilan ijod qilgan. 1933-yilda pedagogika kursini tamomlagan. Qashqadaryoning Chiroqchi tumanida, Namangan shahrida oʻqituvchi, ilmiy boʻlim mudiri, direktor lavozimlarida ishlagan. U 1939-yili Toshkent davlat pedagogika institutiga oʻqishga kiradi. 1942-yili Rjev shahrini fashistlardan ozod qilishda qatnashadi va oʻng qoʻlidan ajrab, ona yurtiga qaytadi. Yana maktablarda oʻqtuvchilik qiladi, viloyat radiosida ishlaydi. Aziz Tursunov oliy partiya maktabini tugatadi va „Namangan haqiqati“ gazetasida boʻlim mudiri, muharrir oʻrinbosari vazifalarini bajaradi. Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi viloyat boʻlimi mas’ul kotibi, viloyat radiosida muharrir, Yangiqoʻrgʻon (Chortoq), Namangan, Uychi tumani gazetalari muharriri va Namangan teatrining direktori lavozimlarida ishlaydi. Aziz Tursunovning birinchi hikoyasi „Egamberdi gʻijjakchi“ hisoblanadi. „Ukrain doʻstimga“ nomli ilk sheri 1943-yilda front gazetasida chop etiladi. Soʻng uning asarlari respublika gazeta va jurnallarda nashr etiladi. Bir qator dramalar yozadi: „Isyon“, „Bahrom va Dilorom“, „Nasrullo“, „Aql yoshda emas, boshda“, „Unitilmas kunlar“, „Tohir va Zuhra“, „Muhtorjon“, „Mashrab“ kabilar. Ularning ayrimlari viloyat teatrida sahnalashtiriladi. Shoirning „Muhabbat daftari“ nomli toʻplami 2007-yilda chop etilgan.

Aziz Tursunov 1977-yilda vafot etgan.

Manbalar

Adabiyotlar 

Namangan kishilari
1917-yilda tugʻilganlar
Shoirlar
Jurnalistlar
1977-yilda vafot etganlar
Namanganda tugʻilganlar
Oʻzbekistonlik shoirlar
Oʻzbekistonlik jurnalistlar
Nizomiddin Kalomiy

Nizomiddin Kalomiy – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan hindistonlik tasavvuf shayxi. Dastlab davlat ishlariga mashgʻul boʻlib, tavba maqomiga yetishganidan soʻng uzlat va riyozat bilan shugʻullangan. Oʻttiz yilga yaqin Dehli shahridagi qoʻrgʻondan tashqariga chiqmasdan, ibodat qilgan. “Nasoyim ul-muhabbat”ga ushbu shayx bilan bogʻliq fasl Navoiy tomonidan qoʻshilgan.

Manbalar 

Navoiyshunoslik
Abdurauf Muhamedov

Abdurauf Muhammedov (1908-yil — 1938-yil, 14-oktyabr) — XX asr oʻzbek maʼrifatparvarlaridan, Oʻrta Osiyo davlat universitetida direktor oʻrinbosari, Namangan shahar soveti raisi boʻlib ishlagan. 1938-yil qatagʻon qurboni boʻlgan.

Tarjimayi holi 
Abdurauf Muhammedov 1908-yilda tugʻilgan. U ham akasi Abduvosiq Muhammedov kabi „Namuna“ maktabida tahsil oldi. Abdurauf mehnat faoliyatini juda erta boshlab, 1920-yil 13 yoshida meva-choy ishlab chiqarish korxonasida ishlagan. 1924—1926-yillarda esa Toshkentning eski shahar komsomol tashkiloti tuman qoʻmitasida tashkiliy boʻlim mudiri va kotibi vazifalarida ishlaydi. 1926—1927-yillarda davlat apparatini mahalliylashtirish komissiyasida mas’ul kotib, 1927—1928-yillarda esa Toshkent okrugi chakana ishlab chiqaruvchilar ittifoqi madaniyat boʻlimida mudir lavozimlarida faoliyat koʻrsatadi. Abdurauf Muhammedov 1928—1931-yillarda Oʻrta Osiyoda birinchi boʻlib tashkil etilgan radio markazida direktor oʻrinbosari boʻlgan.

Abdurauf Muahmmedov 1931—1932-yillarda Moskvada tahsil oladi. Moskva va Leningradga ketadiganlar guruhiga yetakchilik qiladi. Moskvada oʻqish bilan bir paytda talabalar stipendiya komissiyasi raisi va Oʻzbekistonning Moskvadagi doimiy vakilining mas’ul kotibi vazifalarida ish olib borgan. Toshkentga qaytgach, 1932-yil sentyabridan 1933-yil 15-apreligacha Oʻrta Osiyo davlat universitetida (hozirgi Oʻzbekiston Milliy universiteti) direktor oʻrinbosari boʻlgan. Keyinchalik Toshkentdan ketkazilib 1933-yil 15-aprelda Namanganning Yangi Qoʻrgʻon tumanida ijroKoʻm raisi oʻrinbosari lavozimiga tayinlanadi. Tashabbuskor va intiluvchan rahbar sifatida 1936-yil 26-yanvarda Namangan shahar soveti raisi lavozimiga saylanadi.

1937-yil 2-sentyabr kuni Abdurauf Muhammedov toʻsatdan Namangan partiya qoʻmitasi tomonidan partiyadan oʻchiriladi va ishdan chetlashtiriladi. 1937-yil 14-sentyabr kuni esa qamoqqa olishga order yozib beriladi.

1937-yilning 14-oktyabr kuni oʻtkazilgan birinchi soʻroqda Abdurauf Muhammedovning oʻtmishi bilan qiziqadilar. 1937-yil 1-noyabr kungi soʻrovda Abdurauf Muhammedovning Namangandagi shahar sovetida raisligi davrida olib borgan ishlari „aksilsovet faoliyati“ deb notoʻgʻri talqin qilinadi. Uni mahalliy troitskiychi aksilinqilobiy tashkilot tuzgan deb, OʻZSSR Jinoyat kodeksining 58-, 63-, 64-, 67-moddalari bilan aybdor deb topadilar. Mash’um uchlik Abdurauf Muhammedovnining ishini 1938-yil 14-oktyabr kuni soat 13:55 dan 14:10 gacha koʻrib chiqadi va oʻsha kunning oʻzida hukm ijro etilib otib tashlanadi.

Manbalar 

1908-yilda tugʻilganlar
1938-yilda vafot etganlar
Toshkentda tugʻilganlar
Sovet davri qatagʻon qurbonlari
Abduvosiq Muhamedov

Abduvosiq Muhammedov (1905-yil, Toshkent — 1938-yil 5-oktyabr, Toshkent) — XX asr oʻzbek maʼrifatparvarlaridan. Toshkent viloyati komsomolida tashkilotchi. 1938-yil qatagʻon qurboni boʻlgan.

Tarjimayi holi 
Abduvosiq Muhammedov 1905-yilda Toshkent shahrining Shayx Hovandi Tohur dahasi, birinchi Mergancha mahallasida tugʻilgan. Otasi Abdushukur Toshmuhammad oʻgʻli bogʻbon oilasidan chiqqan. U 1900—1905-yillarda Fargʻona shahrida Jamurzaqov savdo idorasida, 1906—1914-yillarda toshkentlik savdogar Abdurasul Mavlonqoriyevning savdo manufakturasida, 1914—1917-yillarda esa Fargʻona shahrida Ahmedovning savdo idorasida ish yurituvchi boʻlib xizmat qilgan.

Abduvosiq Muhammedov 1917-yilgacha eski usul va jadid (yangi usul) maktablarida tahsil olgan. 1918—1919-yillarda Toshkentdagi Munavvarqori Abdurashidxonovning „Namuna“ maktabida oʻqigan.
Abduvosiq Muhammedov 1919-yil oxirida maktabni tugatib, 1920-yildan komsomol tashkilotiga aʼzo boʻlib kiradi. U Toshkentning eski shahar komsomolida tashkilotchi sifatida ish boshlaydi. A.Muhammedov tahsilni davom ettirish maqsadida Toshkent shahridagi ishchi fakultetiga oʻqishga kiradi. Biroq, oʻqish sharoitidan koʻngli toʻlmaydi va oʻqishni tashlab "Chigʻatoy gurungi" tashkilotida faol harakat olib boradi. Shu bilan birga Turkbyuroning nashriyot boʻlimida musahhih sifatida faoliyat olib boradi.

A.Muhammedov keyinchalik Moskvadagi Sharq mehnatkashlari kommunistik universitetda taʼlim oladi. 1924-yil noyabrda oʻqishni muvaffaqiyatli tugallab, Toshkentga qaytib keladi. 1925-yilning mart oyigacha Toshkent viloyati komsomolida tashkilotchi, soʻng 1926-yil 15-iyungacha mas’ul kotib lavozimida ish olib boradi.

1927-yil iyul oyida A.Muhammedov partiya yoʻllanmasi bilan Andijon viloyatiga yuboriladi. U Oyim tumanida yer islohotlarini oʻtkazish ishlariga jalb etiladi. 1928-yil sentyabrda Leningrad arxitektura institutining arxitektor-injener fakultetiga oʻqishga kiradi. U toʻrt yillik Leningraddagi tahsildan soʻng Toshkentga qaytib, VKP (b) Oʻrta Osyo byurosi qarori bilan Oʻzbekiston davlat plan qoʻmitasi Prezidiumi aʼzosi etib saylanadi.

1937-yil 21-oktyabr kuni ishdan chetlatiladi.

1938-yil 5-mart kuni A.Muhammedovga Toshkentdagi teatr qurilishida katta miqdordagi davlat pulini oʻmarish aybi qoʻyiladi. Sud 5-oktyabr kuni soat 09:00 dan 09:15 gacha oʻtkaziladi va oliy jazoga hukm qilinadi. Hukm oʻsha kuniyoq ijro qilinib, otib tashlanadi. 1938-yil 17-yanvar kuni A.Muhammedovning turmush oʻrtogʻi Matluba Muhammedova ham qamoqqa olinadi. 1938-yil 17-may kuni Toshkent viloyat sudi Matluba Muhammedovani 10 yilga qamoqqa hukm qiladi. U Sibirning Usolskiy lagerida jazoni ijro etadi.

1956-yil 28-noyabrida Abduvosiq Muhammedov oqlanib, 1938-yil 5-oktyabrda chiqarilgan „uchlik“ qarori bekor qilinadi. 1956-yil 14-dekabrda A.Muhammedovning oqlangani toʻgʻrisida yaqinlari xabardor qilinadi.

Manbalar 

1905-yilda tugʻilganlar
1938-yilda vafot etganlar
Toshkentda tugʻilganlar
Sovet davri qatagʻon qurbonlari
Matluba Muhamedova

Matluba Muhammedova (1911-yil, Fargʻona — 1998-yil, Toshkent) — shifokor. Sheʼrlari sabab qatagʻonga uchragan. Italiya elchixonasidan boshpana soʻragan degan ayblov qoʻyilgan. Davlat va siyosat arbobi, arxitektor Abduvosiq Muhammedovning turmush oʻrtogʻi.

Tarjimayi holi 
Matluba Muhammedova 1911-yil Fargʻonada tugʻilgan. Otasi Nurmuhammad Dadamuhammedov yangi usuldagi maktabda muallimlik qilgan. 1926-yilgacha Matluba Muhammedova Qoʻqonda oʻqigan. Keyinchalik Toshkentdagi ayollar bilim yurtida, undan soʻng opasi kabi Moskvadagi oʻzbek maorif institutiga oʻqishga kiradi. Talabalar orasida vatanparvarlik ruhidagi sheʼrlari tufayli mashhurlikka erishadi. Keyinchalik uning shu mavzudagi sheʼrlari komsomol tashkiloti tomonidan koʻrib chiqilib, millatchilik sifatida baholanadi va oʻqishdan haydaladi. 1927-yil Moskvada „Komsomolskaya pravda“ gazetasida unga qarshi maqola ham chiqariladi. Koʻp oʻtmay oʻziga qoʻyilgan ayblarning tuhmat ekanini isbotlab ariza yozadi va oʻqishga qaytib tiklanadi. Ammo, bu vaqtda Moskvadagi oʻzbek maorif instituti yopiladi. Matluba Muhammedova shundan soʻng musiqa texnikumiga kirib, oʻqishni davom ettiradi. 1929-yilda Said Ahmad Naziriy Matlubani Leningrad arxitektura instituti talabasi Abduvosiq Muhammedov bilan tanishtiradi. 1933-yilda Abduvosiq oʻqishni bitirib Toshkentga qaytgach ular oila qurishadi.

1938-yil 5-mart kuni A.Muhammedovga teatr qurilishida katta miqdordagi davlat pulini oʻmarish aybi qoʻyiladi. Sud 5-oktyabr kuni soat 09:00 dan 09:15 gacha oʻtkaziladi va oliy jazoga hukm qilinadi. Hukm oʻsha kuniyoq ijro qilinib, Abduvosiq Muhammedov otib tashlanadi. 1938-yil 17-yanvar kuni A.Muhammedovning turmush oʻrtogʻi Matluba Muhammedova ham qamoqqa olinadi. Bu paytda u Toshkent tibbiyot institutining 3 bosqich talabasi boʻlgan. 1938-yil 17-may kuni Toshkent viloyat sudi Matluba Muhammedovani 10 yilga qamoqqa hukm qiladi. U Sibirning Usolskiy lagerida jazoni ijro etadi. Sibir oʻrmonlarida daraxt kesishga majbur qilinadi.

1940-yil 26-fevralda Matluba Muhammedovaning arizasi qayta koʻrib chiqilib, aybsiz deb oqlanadi. Matluba Muhammedova ikkinchi jahon urushi yillarida Tibbiyot institutini tugatdi, shifokor boʻlib ishladi. Urushdan soʻng ukasini davolatish maqsadida Namanganga ketdi, chunki ukasiga Toshkentda yashashga ruxsat berilmagan. Stalin vafot etgandan keyin yana Toshkentga qaytdi. Matluba Muhammedova 1998-yilda Toshkentda vafot etgan.

Manbalar 

1911-yilda tugʻilganlar
1998-yilda vafot etganlar
Fargʻonada tugʻilganlar
Sovet davri qatagʻon qurbonlari
Oraziy ziyoratgohi

Oraziy ziyoratgohi — Andijon viloyati Shahrixon tumani Namozgoh maxallasida joylashgan ziyoratgohdir.

Tarixi 
Alixon Mullaoxun o‘gli Oraziy 1869-yilda sobiq Marg‘ilon uezdi Shahrixon tumanining Qashqar mahallasida kulol oilasida tavallud topgan. Alixon Oraziy yozish va o‘qishni dastlab o‘z onasi qoʻlida tahsil olgan. Shoir faoliyatini 1900-yildan boshlagan. Oraziy 1884—1890-yillarda Shahrixondagi Dasturxonchi madrasasida tahsil olgan.2009-yilda Alixon Oraziy tavalludining 140 yilligi keng nishonlangan va Alixon Oraziyning Andijon viloyati Shahrixon tumanida uy muzeyi tashkil etilgan va shu yili daxma-maqbarasi qayta tamirlangan. Andijon viloyati oʻlkashunoslik muzeyi Shahrixon tumani boʻliminida shoirning ijodqalamiga mansub eng nodir manbalar saqlanmoqda. 

Andijon viloyati Shahrixon tumanida XVIII-asrga oid Ponsod nomi bilan ataluvchi madrasa — masjid oʻlkashunoslik muzeyi, madaniyat va istirohat bogʻi, pichoqchilik va hunarmandlik rastalari hamda XX-asrlarda yashab ijod qilgan shoir Oraziy maqbarasi bor.Alixon Oraziy 1942-yil 1-sentyabrda Andijon viloyati Shahrixon tumani Qashqar mahallasida oʻgʻir kasallikdan 73 yoshida vafot etadi va shu mahallaga Oraziy nomi beriladi. Oraziy ziyoratgohi — Andijon viloyatiShahrixon tumani Namozgoh maxallasida joylashgan. Oraziy qalamiga mansub muxammas:
Ey Pari!

Ey pari, boshing haqi, holimga bir nazzora qil,
Surati holim ko‘rib, insofa kel, bir chora qil,
Lutf qil, xohi g‘azab, men zor xizmatkora qil,
Har qachon husning zakotin mustahiq bechora qil,
Iltifoting tashnai didor o‘lan xummora qil.

Chorasizlikdan degayman, zulm qilsang mayliga,
Tig‘i mujgoning bilan bag‘rimni tilsang mayliga,
Bo‘lmadi dardim yashirmoq, endi bilsang mayliga,
Xo‘pmidir, debsan: „Raqiblardan siqilsang mayliga“,
Mendagi maqsad yo‘lida, xohlasang, ming pora qil.

Manbalar 

Shahrixon tumani
Komiljon Tojiboyev

Komiljon Tojiboyev (1974-yil; Namangan viloyati, Toʻraqoʻrgʻon tumani) — Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining haqiqiy aʼzosi (2017), Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi botanika instituti rektori.

Biografiyasi 
Komiljon Tojiboyev 1974-yil Namangan viloyati Toʻraqoʻrgʻon tumanida tavallud topgan. Namangan Davlat universitetida tahsil olgan. Keyinchalik 1999-yilda Fanlar akademiyasining Botanika institutiga aspiranturaga qabul qilinganimdan soʻng, mening ilmiy ishlarimga professor Hasanov Oʻrinboy Hasanovich, professor Toshxonim Raximova, professor Allanazarova Oʻgʻilshod, professor Xasanov Furqat Oʻrinboyevich kabi ustozlar rahbarlik qilishgan. Fanlar Akademiyasi Botanika instituti direktori sifatida ishlagan va O‘zbekiston Ekologik partiyasi Markaziy Kengashi Ijroiya qo‘mitasi raisi etib saylandi. Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobining asosiy mualliflaridan biri, uning tadqiqotlari natijasida 20 ga yaqin yangi oʻsimlik turlari fanga kiritilgan. Markaziy Osiyo xududida asason Fargʻona vodiysida 40 dan ortiq yangi oʻsimliklarni kashf etdi. Akademik Tojiboyev oʻzbek botaniklar jamoyatini tashkil etdi, unga viloyatlardagi olimlarni jalb qildi. 2017-yilda Oʻzbek biologari delegatsiyasi Xitoy Xalq Respublikasining Shenchjen shahrida oʻtgan ana shu yirik anjumanda qatnashdi.

Manbalar

Adabiyotlar 

 

1974-yilda tugʻilganlar
Namangan kishilari
Namangan davlat universiteti bitiruvchilari
Toʻraqoʻrgʻonda tugʻilganlar
Professorlar
Yelena Korotkova

Yelena Yevgenyevna Korotkova (1906-yil 31-martda Oʻsh 1977-yil 13-oktabr) — Sovet geobotanisti.

Biografiyasi 
Yelena Yevgenyevna Korotkova 1906-yil 31-martda Oʻsh shahrida tavallud topgan. Fargʻonada tahsil olib, 1926-yilda Oʻrta Osiyo davlat universitetining botanika yoʻnalishiga oʻqishga kirdi. 1929-yildan u botanika bogʻida ishlagan holda SAGU biologiya fakultetida oʻqidi. Keyin Korotkova Butunittifoq ozuqa instituti filialida ishladi. 1933 — 1935-yillarda Yelena Korotkóva Oʻrta Osiyo yilqichilik ilmiy-tadqiqot stansiyasida ilmiy xodim boʻlgan. 1934-yildaYelena KorotkovaSAGUni tamomlagan, keyin SSSR Fanlar akademiyasining Oʻzbekiston filialida ishlay boshlagan.

1940 — 1950-yillarda Yelena Korotkova P. Korovin , O. E. Knorring , M. M. Sovetkina va boshqa mashhur olimlar bilan birga ishlagan.

1943-yildan Yelena Korotkova O‘zbekiston SSR Kimyo instituti laboratoriyasida ishlagan. 1945 — 1646-yillarda Yelena Korotkova odamlarda toksik gepatitning sabablarini aniqlash uchun Sogʻliqni saqlash vazirligining ekspeditsiyasida ishtirok etdi. U bu kasallikni keltirib chiqaradigan geliotropdan bir nechta alkaloidlarni ajratib oldi. 1949-yilda biologiya fanlari nomzodi ilmiy darajasini oldi. 1960-yilda dorivor va texnik oʻsimliklar laboratoriyasi tashkil etildi, unga Yelena Korotkovarahbarlik qildi.

Yelena Korotkova 1977-yil 13-oktabrda vafot etdi.

Ilmiy ishlari 

Korotkova Ye. Ye. Novie vidi roda Hedysarum // Bot. mat. Gerb. In-ta bot. n zool. AN UzSSR. — 1947. — Vip. 9. — S. 6—14.

Korotkova Ye. Ye. Novie vidi roz // Bot. mat. Gerb. In-ta bot. n zool. AN UzSSR. — 1948. — Vip. 10.

Korotkova Ye. Ye. Novie vidi roda Cicer L. // Bot. mat. Gerb. In-ta bot. n zool. AN UzSSR. — 1948. — Vip. 10.

Korotkova Ye. Ye. Geliotrop — yadovitiy sornyak. — Tashkent: Izd. Akad. nauk UzSSR, 1951. — 16 s.

Korotkova Ye. Ye. Rod Hulthemia // Flora Uzbekistana. — Tashkent, 1955. — T. 3.

Korotkova Ye. Ye. Rhamnaceae, Thymelaeaceae // Flora Uzbekistana. — Tashkent, 1955. — T. 3.

Korotkova Ye. Ye. Rod Hedysarum // Flora Uzbekistana. — Tashkent, 1955. — T. 3. — S. 222—736.

Korotkova Ye. Ye. Rod Onobrychis // Flora Uzbekistana. — Tashkent, 1955. — T. 3. — S. 737—744.

Ye. Ye. Korotkova nomidagi oʻsimlik turlari 

Astragalus korotkovae Kamelin & Kovalevsk., 1981

Jurinea korotkovae I.Turakulov & F. O. Khass., 1990

Polygonum korotkovae Sumnev., 1947

Manbalar

Adabiyotlar 

 Pamyati Ye. Ye. Korotkovoy // Uzbekskiy biologicheskiy jurnal. — 1978. — Vip. 22. — S. 88.
1977-yilda vafot etganlar
13-oktyabrda vafot etganlar
Oʻsh shahrida tugʻilganlar
1906-yilda tugʻilganlar
31-martda tugʻilganlar
Chaqmoq energiyasi

Chaqmoq energiyasi-chaqmoq energiyasini ushlash va elektr tarmogʻiga qayta yoʻnaltirish orqali energiya ishlab chiqarishning bir usuli. Ushbu turdagi energiya qayta tiklanadigan energiya manbasidan foydalanishni oʻz ichiga oladi va muqobil energiya manbalariga va boshqalar.

Eksperimental sozlashlar 
2006-yil 11-oktyabrda Alternative Energy Holdings chaqmoqni keyingi elektr energiyasiga aylantirish uchun „qoʻlga olish“ qobiliyatini namoyish eta oladigan prototip modeli muvaffaqiyatli ishlab chiqilgani haqida eʼlon qildi.Kompaniya shuningdek, bunday oʻrnatish 4-7 yil ichida oʻzini oqlashini, chaqmoq fermalari elektr energiyasini atigi 0,005 dollarga ishlab chiqarish va sotish imkoniyatiga ega boʻlishini aytdi. Chaqmoqdan olingan energiya zamonaviy manbalardan foydalangan holda, energiya ishlab chiqarishdan ancha arzon.

Chaqmoq boʻyicha tadqiqot 

2006-yilda NASAning Tropik boʻronlarni oʻlchash missiyasi bilan ishlaydigan mutaxassislar sayyoramizning turli mintaqalarida momaqaldiroqlar soni haqidagi maʼlumotlarni eʼlon qilishdi. Tadqiqot natijalariga koʻra, yil davomida har kvadrat kilometrga 70 tagacha chaqmoq tushadigan hududlar mavjudligi maʼlum boʻldi.

Chaqmoq energiyasi muammolari 
Chaqmoq juda ishonchli energiya manbai emas, chunki qayerda va qachon chaqmoq boʻlishini oldindan aytib boʻlmaydi.

Chaqmoq energiyasining yana bir muammosi shundaki, chaqmoq zaryadi soniyaning bir qismini davom etadi va natijada uning energiyasi juda tez saqlanishi kerak. Buning uchun kuchli va qimmat kondensatorlar kerak boʻladi.

Chaqmoq murakkab elektr jarayoni boʻlib, bir nechta turlarga boʻlinadi: salbiy – bulutning pastki qismida toʻplanishi va ijobiy – bulutning yuqori qismida toʻplanishi. Buni chaqmoq fermasini yaratishda ham hisobga olish kerak.

Manbalar

Havolalar 

 Fiziklar chaqmoqni boshqarish usulini topdilar // Vesti – Nauka, 13-noyabr, 2020-yil

Energetika
Sobira Xoldorova

Sobira Xoldorova (1907-yil, Chust, Namangan, SSSR – 1984-yil, Toshkent) – Qatagʻon qurboni boʻlgan birinchi oʻzbek ayol jurnalisti.

Biografiyasi 
Sobira Xoldorova 1907-yilda Namanganning Chust shahrida kambagʻal dehqon oilasida tugʻilgan. Yoshligi otasidan yetim qolgach onasi ota uyiga qaytib boradi. Sobira Xoldorova togʻasi qaramogʻida voyaga yetadi. Biroq 1918-yilda togʻasi ham vafot etgach, uni uzoq bir qarindoshi asrab oladi. Keyinchalik hali balogʻatga yetmagan qizni yoshi katta bir kishiga nikohlab berishadi. Turmushiga rozi boʻlmagan Sobirani eri kaltaklab molxonaga qamab qoʻyadi. Sobira u yerdan qochib ketadi. Uni topib olgan militsiya xodimlarni Qoʻqondagi 5-sonli bolalar internatiga topshiradilar. Internatda Sobira Xoldorova taʼlim olib, rus tilini oʻrgandi. Oʻzining iqtidori bilan oʻqituvchilarini ham hayron qoldirgan. 1923-yilda Toshkentga kelib xotin-qizlar maorif institutida ikki yil davomida taʼlim oladi. Keyinchalik Moskvada joylashgan Oliy jurnalistika institutida ham oʻqiydi. Talabalik yillarida qoʻqonlik Moʻmin Usmonovga turmushga chiqgan. Oʻgʻli Poʻlat Moskvada dunyoga kelgan.

Toshkentga qaytgach, bir qancha gazeta, jurnal tahririyatlarida ishlaydi. 1937-yilda „burjua elementlar bilan aloqaga yoʻl qoʻygan, ogohlikni yoʻqotgan“ degan ayblovlar bilan qamoqqa olinadi. 1937-yil oktyabrda qamoqda oʻtkazilgan ochlik, suvsizlik, uyqusizlik kabi jismoniy qiynoqlar natijasida ruhiy xasta boʻlib qolgan. 1940-yil 5-dekabr kuni Yakutiyaga 10 yilga surgun qilinadi. Sobira Xoldorovaning turmush oʻrtogʻi Moʻmin Usmonov ham 1938-yil 4-oktyabrda otib tashlangan. Surgun toʻgʻrisida sud hukmidan soʻng farzandlari Poʻlat va Manzura bolalar uyiga topshirilgan.

Sobira Xoldorova 1955-yilda qamoqdan qaytadi. Shundan soʻng SSSR KPSS MQ birinchi kotibi Nikita Xrushchyov nomiga ariza yozadi. Unda oʻzining boshidan kechirganlari, ogʻir qismati, tergovda uzoq vaqt qilingan tuhmatlarni rad etgani haqida soʻzlaydi. Ayblovlarni rad etganiga qaramy Yakutiya surguni va surgunda bir necha yillarni ruhiy kasalliklar shifoxonasida oʻtkazganini maʼlum qiladi. 1956-yil 22-iyunda oqlanganligi maʼlum qilinadi. 1956-yilning 12-noyabr kuni turmush oʻrtogʻi Moʻmin Usmonov ham oqlangani xabari beriladi.

Sobira Xoldorova umrining oxiriga qadar ruhiy kasallikdan aziyat chekadi. 1984-yilda vafot etgan. Oʻgʻli Poʻlat Usmonov ikkinchi jahon urushidan yarador boʻlib qaytgan. Qizi Manzura Usmonova fizika-matematika fanlari doktori.

Manbalar 

1907-yilda tugʻilganlar

1984-yilda vafot etganlar
Jurnalistlar
Ayollar
Kasbiga koʻra kishilar
Sovet davri qatagʻon qurbonlari
Namangan viloyati kishilari
SSSRda tugʻilganlar
Chust tumanida tugʻilganlar
Ayol jurnalistlar
O‘zbekistonlik jurnalist ayollar
Toshkentda tahsil olgan talabalar
Oʻzbekiston SSRda vafot etganlar
Oʻzbekistonlik jurnalistlar