yakhyo/uz-wiki huggingface dataset:
Ostankino teleminorasi

Ostankino teleminorasi (rus. Ostankinskaya telebashnya, Ostankinskaya telebashnya) – Moskvadagi radio-televideniye minorasi, meʼmor Nikolay Nikitin tomonidan loyihalashtirilgan.

2022-yil holatiga koʻra dunyodagi eng baland binolari orasida 12-oʻrinni olgan Ostankino minorasi Oktyabr inqilobining 50 yilligi uchun qurilgan.

Manbalar
Oʻzbekiston 2024-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlarida

Oʻzbekiston 2024-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlarida 65 nafar sportchi 113 ta yoʻllanmani qoʻlga kiritdi. Oʻzbekiston delegatsiyasi Fransiyaning Parij shahrida 28-avgust – 8-sentyabr kunlari boʻlib oʻtadigan Yozgi Paralimpiada oʻyinlarida oltinchi bor qatnashadi.

28-avgust kuni Yozgi Paralimpiada oʻyinlarining ochilish marosimida Oʻzbekiston terma jamoasining bayroqdorlari yadro uloqtirish boʻyicha Paralimpiya oʻyinlarining ikki karra gʻolibi Xusniddin Norbekov hamda disk uloqtirish boʻyicha Tokio-2020 oltin medali sovrindori Mohigul Hamdamova boshlab chiqishdi.

Paalimpiada sovrindorlari uchun mukofot puli quyidagicha: oltin medal uchun – 200 000 AQSh dollari; kumush medal – 100 000 AQSh dollari; bronza medali sohiblari – 50 000 AQSh dollari etib tasdiqlandi.

Sportchilar va dasturlar soni 
Paralimpiada oʻyinlariga yoʻllanma qoʻlga kiritgan sportchilar va dasturlar soni boʻyicha maʼlumot keltirilgan.

Medallar

Para akademik eshkak eshish

Erkaklar

Ayollar 

Kvalifikatsiya: FA = Final A (medal); FB = Final B (medalsiz); R = Takroriy bahs

Para dzyudo

Erkaklar

Ayollar

Para kanoe

Erkaklar

Ayollar 

Kvalifikatsiya: FA = Final A (medal); FB = Final B (medalsiz); YaF = Yarimfinal

Para oʻq otish

Erkaklar

Ayollar

Aralash musobaqa

Para pauerlifting

Erkaklar

Ayollar

Para suzish 

2024-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlarida suzish boʻyicha Oʻzbekiston terma jamoasi 25 ta litsenziyaga ega boʻldi.

Erkaklar

Ayollar

Para taekvondo

Erkaklar

Ayollar

Para velosport

Trek

Shosse

Para yengil atletika 

2024-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlarida yengil atletika boʻyicha Oʻzbekiston terma jamoasi 47 ta litsenziyaga ega boʻldi.

Texnik yoʻnalishlar

Erkaklar

Ayollar

Yugurish

Erkaklar

Ayollar

Yana qarang 
 Oʻzbekiston 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida
 Oʻzbekiston Paralimpiada oʻyinlarida
 Oʻzbekiston Milliy paralimpiya qoʻmitasi

Manbalar

Havolalar 
 Oʻzbekiston Milliy Paralimpiya qoʻmitasi / yoʻllanma olgan sportchilar
 Paralympic Schedule & Results / Uzbekistan

2024-yilda Oʻzbekiston sporti
Oʻzbekiston Yozgi Paralimpiada oʻyinlarida
2024-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlarida mamlakatlar
Fos al-Jadid madrasasi

Fos al-Jadid madrasasi — Dorul Maxzan madrasasi sifatida ham tanilgan, 14-asrda Marokashning Fos al-Jadid kvartalida Mariniylar sulolasi tomonidan qurilgan madrasa. Madrasa keyinchalik masjidga aylantirilgan va Fezning kengaytirilgan Dar al-Maxzen (Qirollik saroyi) bilan birlashtirilgan.

Tarixi 
1320-yilda Mariniy sultoni Abu Said Fos al-Jadiddagi Katta masjiddan janubda yangi madrasa qurdirgan. U Madrasa Fes Jdid yoki Madrasa Dar al-Maxzen nomi bilan mashhur boʻlgan. Bu Fesda Mariniylar tomonidan qurilgan ikkinchi madrasa boʻlib, birinchisi 1271-yilda Qaraviyyin masjidi yonida qurilgan Seffarina madrasasi edi. Koʻp oʻtmay, 1321-yilda Abu Said hukmronligi davrida ham al-Andalus masjidi yonida Sahrij madrasasi qurilgan. Shunga koʻra, Abu Said Fesdagi har bir buyuk masjid atrofida ilm markazlarini yaratishni orzu qilgan boʻlishi mumkin degan taxminlar bor. Biroq, Fos al-Jadid madrasasi yirik oʻquv markaziga aylanmagan. Keyinchalik, eng nufuzli madrasalar Al-Qaroviyyin va boshqa Mariniy madrasalari Fes al-Bali shahrida qurilgan. Sulton Hassan I (1873-1894-yillarda hukmronlik qilgan) saroyning mexuvar maydonini shimoli-sharqqa tomon kengaytirgan. Koʻp oʻtmay inshoot Qirollik saroyi majmuasi tarkibiga krib ketgan, buning natijasida madrasa masjiddan uzilib, ichki mexuvarga birlashtirilgan. Oʻsha vaqtgacha qarovsiz boʻlgan madrasa taʼmirlangan va minora barpo etlgan. 1924-yildan soʻng bir muncha vaqt oʻtib Fransiya protektorati ostida qayta taʼmirlangan.

Arxitekturasi 
Madrasaning asosiy tartibi oʻsha davrdagi boshqa madrasalarga xosdir. Uning xonalari oʻlchami 10,3x9,25 m boʻlgan toʻgʻri burchakli hovli (sahn) atrofida joylashgan boʻlib, markazida toʻgʻri burchakli suv havzasi barpo etilgan. Ikkala tomonda (gʻarbiy va sharqiy tomonda) arklar galereyasi boʻlib, ularning orqasida talabalar yashaydigan kichik xonalar boʻlgan. Hozirda madrasa va galereyasining yuqori qavati yoʻq, lekin uning dastlab xuddi oʻsha davrdagi Sahrij yoki al-Attarin madrasalariga oʻxshagan qavati boʻlgan boʻlishi mumkin. Hovlining shimoliy tomonida asosiy kirish eshigi joylashgan boʻlib, janubda ancha keng nomozxona boʻlgan. Nomozxonaga taqasimon arkali uchta eshik orqali kirish mumkin boʻlgan: katta markaziy eshik va har ikki tomonda ikkita kichikroq eshik. Namoz zali oʻziga xostarzda bezatilgan, mehrobning asl bezaklarini yoʻqotilgan. Binoning shimoli-gʻarbiy burchagida minora joylashgan boʻlib, u asl binoning bir qismi boʻlmagan, lekin madrasa saroyga kiritilganda Hassan I tomonidan qoʻshilgan.

Manbalar 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Mariniylar arxitekturasi
Marokashdagi madrasalar
Rustaveli teatri

Rustaveli milliy teatri () — Gruziyaning eng katta va eng qadimgi teatrlaridan biri. Teatr poytaxt Tbilisi shahrining Rustaveli prospektida joylashgan. Rokoko uslubida bezatilgan binoda joylashgan teatr 1887-yil tashkil etilgan va 1921-yildan buyon Gruziya xalq shoiri Rustaveli nomi bilan atalib kelinadi.

Tarixi va arxitekturasi 
Bino 1887-yilda „Rassomlar jamiyati“ sifatida tashkil etilgan. Rassomlar jamiyatining iltimosiga koʻra, bir necha taniqli rassomlarga podvalning devor va shiftlariga freskalar chizishga ruhsat berilgan. Ular orasida taniqli gruzin rassomlari Lado Gudiashvili va David Kakabadze, shuningdek, Rus baletlari va Metropoliten operasi uchun yaratgan ishlari bilan mashhur boʻlgan teatr sahnasi dizayneri Sergey Sudeikin ham boʻlgan. Yana ikkita muhim gruzin rassomlari — Mose va Iracly Toidze ham loyihada ishtirok etgan. Bir paytlar Rustaveli teatrining pastki qavatini bezab turgan durdona asarlar Sovet hokimiyati davrida oq boʻyoq bilan boʻyab tashlangan va freskalarning faqat kichik bir qismigina qayta tiklangan.

1921-yilda bino nomi Rustaveli teatri deb oʻzgartirilgan. Teatr qurilishi Aleksandr Mantashev tomonidan moliyalashtirilgan. Inshoot dizayni Kornel K. Tatishchev va Tbilisi shahar meʼmori Aleksandr Shimkiyevich tomonidan amalga oshirilgan.

2002-yildan 2005-yilgacha teatr toʻliq taʼmirlangan. Taʼmirlash xarajatlarining asosiy qismi gruziyalik tadbirkor Bidzina Ivanishvili tomonidan moliyalashtirilgan.

Ishlash moslamalari 
Teatrda uchta sahna, jumladan, asosiy sahna (taxminan 800 oʻrinli), kichik sahna (283 oʻrinli) va eksperimental spektakllar uchun Blackbox teatri (182 oʻrinli) mavjud. Teatr konferensiyalar va tadbirlar oʻtkazish imkoniyatiga ham ega. Jumladan unda, katta bal zali, kichik bal zali va kichik foye mavjud.

Fotogalereya

Manbalar

Havolalar 

 Rasmiy sayt
 Gruziya parlamenti veb-saytidagi manbalar.

Gruziyadagi teatrlar
Rustaveli avenyusi
Tbilisidagi diqqatga sazovor joylar
Qozog‘iston-O‘zbekiston muhandislik-gumanitar universiteti

Qozogʻiston-Oʻzbekiston muhandislik-gumanitar universiteti () – 2001-yilda ochilgan oliy oʻquv yurti hisoblanadi. Uning tarkibiga Turkiston va Sayram pedagogika institutlari, 8 fakultet, 14 kafedra, 2 ta vakolatxona kiradi. Telekommunikatsiya, transport, telekommunikatsiya, neft va gaz, kompyuter dasturchisi, huquqshunos, iqtisodchi, ekolog, oʻqituvchi kabi jami 26 ta mutaxassislik boʻyicha taʼlim tili qozoq, oʻzbek va rus tillarida olib boriladi. Insitutlar bilan chegaralanmagan. Oʻzbek milliy madaniy markazllari ham mavjud va Oʻzbekistonda ham qozoq madaniy markazlari 1992-yildan oz faoliyatini bajarib kelmoqdalar. 2022-yili Oʻzbekistonda qozoq milliy markazimizning 30-yiligiga tashrif buyirdi. Qozogʻiston tarixi va organik kimyo boʻyicha aspiranturada tahsil olgan. 29 nafar fan doktori, 75 nafar fan nomzodi maʼruza qiladi. Universitetda 6118 nafar talaba tahsil olmoqda, ulardan 2600 nafari oʻzbekistonliklardir. 18 nafar oʻquvchi hududiy sertifikat asosida bepul, 100 nafar talaba imtiyozli, ayniqsa, yetim va 1-guruh nogironlari tekin va qisman chegirmalar asosida taʼlim oladi. Oʻzbekistondagi 586 ta qozoq umumtaʼlim maktablarida oʻqituvchilar yetishmasligini bartaraf etish maqsadida 2002-yildan buyon qozoq yoshlarini qabul qiladigan universitetning Toshkentdagi vakolatxonasi faoliyat koʻrsatmoqda. Universitetda sanʼatkorlar toʻgaragi, xalq cholgʻulari orkestri tashkil etilgan. Kikboks sport turi boʻyicha Qozogʻiston gʻolibi Kurmashev Nurbek, yunon-rim kurashi boʻyicha 3-oʻrin sohibi Yoʻldoshev Baxtiyor ushbu taʼlim muassasasi tarbiyalanuvchilaridir.

Manbalar 

Qozogʻistondagi universitetlar
Haj: Jannat onalar oyog‘i ostida

Haj: Jannat onalar oyogʻi ostida () — 2024-yilda qirgʻiz rejissori Ruslan Akun tomonidan suratga olingan Qirgʻiziston drama filmi. Filmda bosh rollarni Emil Esenaliev, Tugolbay Qoychiev, Bolot Tentimishov, Ruslan Akun va Anarkul Nazarqulovalar ijro etishgan.

Film syujeti 
Jannat onalar oyogʻi ostida nomli kinoda oʻzi 35 yoshda, ammo aqliy rivojlanishi 8 yoshli bolanikidek boʻlgan, boshqacha inson, Odil haqida hikoya qiladi. U 75 yoshli onasi, Rayhon opa bilan birga kichik bir qishloqda yashaydi. Onasi Odilga, Yaratgan uni boshqacha sevishini va u toʻgʻri jannatga tushishini doim aytib kelgan. Ammo Odil jannatga onasisiz kirishni istamaydi. Bir kuni u boshqa 8 yoshli boladan, agar onasini muqaddas Makka shahriga piyoda olib-borib kelsa, onasi ham jannatga tushishi mumkinligi haqida eshitadi. Film tomoshabinlarga Odil va uning onasi sayohatlarida oʻtadigan hududlarning hayratlanarli manzaralari va madaniy xususiyatlarini ochib beradi. Odilning safari Qirgʻiziston Respublikasidan boshlanib, Oʻzbekiston, Qozogʻiston, Ozarbayjon, Turkiya va Suriyadan oʻtib, muqaddas ziyoratgohga yetib borishi qiyin boʻlgan haj ziyoratiga aylanadi.
.

Rollarda 
 Odil rolida — Emil Esenaliyev
 Rayxon opa rolida — Anorqul Nazarqulova
 Bolot Tentimishov

Kinoteatrlardagi namoyish 
Filmning kinoteatrlardagi namoyishi Oʻzbekistonda 2024-yil 11-apreldan boshlanadi. Film Toshkentning 7 ta kinoteatrida, 7 kun ichida 50 ta seansda koʻrsatilib, 1 308 647 350 soʻm mablagʻ yigʻishga muvaffaq boʻldi.
Shuningdek ikkinchi hafta 16 ta kinoteatrlarda har kuni 100 ta seansda namoyish etilib, 3 339 047 200 soʻm mablagʻ yigʻdi.

Mualliflik huquqlaring buzilishi 
Qirgʻiz kinoijodkorlari ishlagan Jannat onalar oyogʻi ostida filmni universiteti faollar zalida talabalarga qoʻyib bergan Andijon davlat universiteti prorektori Xurshidbek Xojamberdiyev harakatlari 13-may kuni jinoyat ishlari boʻyicha Andijon shahar sudida koʻrib chiqilib, mualliflik huquqini va turdosh huquqlarni buzganlikda aybdor deb topigan va sud qarori bilan 340 ming soʻm jarima jazosi qoʻllangan.

Mukofotlar 
2024-yil 23-may kuni Moskva shahrida boʻlib oʻtgan III Xalqaro toʻgʻri kino festivalida Ruslan Akunning „Haj: Jannat onalar oyogʻi ostida“ filmi Gran-prix mukofoti bilan taqdirlangan.

Daromadi

Qirgʻiziston 
Jannat onalar oyogʻi ostida filmi toʻrt kun ichida (21-24-mart kunlari) 1 million dollardan ortiq daromad qilib, koʻplab xorijiy spektakllarni ortda qoldirib, Qozogʻistonda kassa daromadi boʻyicha birinchi oʻrinni egalladi.

Oʻzbekiston 
Filmning O‘zbekistondagi rasmiy hamkori hisoblangan iTV xizmati xabar berishicha, 11-aprel kuni Toshkentda premyerasi boʻlib oʻtgan Jannat onalar oyogʻi ostida filmi namoyish etilganidan soʻng bir hafta ichida 1,3 milliard so‘m ($103 000) ishlab topgan.

Manbalar 

2024
Qirgʻiziston filmlari
Gruziya sanʼat muzeyi

Gruziya sanʼat muzeyi (GSM) (, sak’artʼvelos khelovnebis muzeumi), shuningdek, Shalva Amiranashvili Tasviriy sanʼat muzeyi nomi bilan ham tanilgan, Gruziya hududidagi yetakchi muzeylardan biri. Gruziya sanʼat muzeyi Tbilisi shahridagi Ozodlik maydoni yaqinida joylashgan boʻlib, unda gruzin, sharq, rus va boshqa Yevropa sanʼatiga aloqador 140 000 ga yaqin eksponatlar mavjud.

Tarixi 
Tbilisida (Tiflis) 1920-yil 1-fevralda gʻarbda taʼlim olgan yosh gruzin rassomlari saʼy-harakatlari bilan hozirgi muzeyning oʻtmishdoshi boʻlgan Milliy sanʼat galereyasi ochilgan. U 1923-yil avgustda Tbilisida faoliyat boshlagan Markaziy tasviriy sanʼat muzeyiga aylanib ketgan. Qoʻshimcha eksponatlar turli xil kichik kolleksiyalardan yigʻilgan. 1932-yil oxirida muzey eski shaharning markaziga, 13-asrda qurilgan Metexi cherkovi oʻrniga koʻchirilgan.

1945-yilda Sovet va Fransiya hukumatlari oʻrtasidagi maxsus kelishuvga koʻra, Gruziya milliy xazinasini tashkil etuvchi koʻplab sanʼat asarlari — qoʻlyozmalar, metall buyumlar, zargarlik buyumlari, emallar, rasmlar — 1921-yilgi Qizil Armiya bosqinidan keyin surgundagi Gruziya hukumati tomonidan evakuatsiya qilingan. Barcha nodir buyumlar Tbilisiga qaytarilgan va muzey kolleksiyasiga qoʻshilgan. Toʻplamning shakllanishida muzeyga oʻttiz yildan ortiq rahbarlik qilgan atoqli gruzin sanʼatshunosi Shalva Amiranashvili (hozirda muzey uning nomi bilan ataladi) muhim rol oʻynagan.

Muzey 1950-yilda rasmiy ravishda Gruziya sanʼat muzeyi sifatida tanilgan, xuddi shu yili u hozir egallab turgan binoga koʻchirib oʻtkazilingan. 1838-yilda neoklassik uslubda qurilgan mazkur binoda, Rossiya imperiyasi davrida Tiflis diniy seminariyasi faoliyat yuritgan.

Muzey 2004-yil oxirida Gruziya milliy muzeyini tashkil etuvchi boshqa muzeylar bilan qoʻshma maʼmuriyat ostida birlashtirilgan.

Toʻplamlari 
Muzey binosining keng xonalarida gruzin, sharq, rus va yevropa sanʼati boʻlimlari boʻlib, ularda noyob kolleksiyalar saqlanadi.

Muzey kolleksiyalarining eng muhimi tabiiyki, Gruziya sanʼati boʻlib, qadimgi davrlardan to hozirgi kungacha badiiy madaniyatning koʻp asrlar davomida rivojlanishini oʻzida aks ettiradi. Sharq boʻlimi oʻzining hajmi va ahamiyatiga koʻra keyingi oʻrinda turadi va postsovet mamlakatlaridagi eng yiriklaridan biri hisoblanadi. Fors tasviriy sanʼati, xususan, Qajar sanʼati naʼmunalari Sharq kolleksiyasining eng muhim qismini tashkil etadi. U fors saroy rassomlarining bir nechta miniatyuralarini oʻz ichiga oladi. Jumladan, saroy goʻzallari tasviri, shohlar va zodagonlarning portretlari ayni shu boʻlimda namoyish etiladi.

Muzeyda tez-tez mamlakatdagi va xorijdagi boshqa kolleksiyalar tarkibida boʻlgan asarlarning vaqtinchalik koʻrgazmalari oʻtkaziladi.

Yana qarang 
 Simon Janashia muzeyi

Manbalar

Adabiyotlar 
 Gruziya Tbilisi sanʼat muzeyi, Tamaz Sanikidze tomonidan tuzilgan va kiritilgan (1985), Aurora Art Publishers, Leningrad.

Havolalar 

 Gruziya milliy muzeyi

Tbilisidagi muzeylar
Gruziyadagi sanʼat muzeylari va galereyalari
1920-yilda tashkil etilgan muzeylar
Tavakkal Rahimov

Tavakkal Esonaliyevich Rahimov — Soʻx va Rishton tumani hokimi boʻlib faoliyat yuritgan.

Hayoti 
Tavakkal Esonaliyevich Rahimov 1963-yilda Fargʻona viloyati Rishton tumanidagi Dutir qishlogʻida tugʻilgan. 1986-yilda Buxoro oziq-ovqat va yengil sanoat texnologiyasi institutining muhandis-texnolog mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan.

Faoliyati 
Tavakkaljon Rahimov oʻz mehnat faoliyatini 1988-yili Rishton Agrosanoat kombinati ishchiligidan boshlagan. 1993-2012-yillarda ichki ishlar organlarida turli lavozimlarda, jumladan, Rishton tuman IIB boshligʻi sifatida, 2012-2018-yillar oraligʻida esa Soʻx tumani hokimi vazifasida faoliyat yurigan. 2018-yilda Rishton tumani hokimi etib tayinlagan va 2019-yilda tuman xalq deputatlari kengashi qarori bilan, boshqa manbada esa kasalligi tufayli oʻz lavozimini tark etgan.

Manba 

Hokimlar
Rishton tumani hokimlari
Fargʻona viloyatida tugʻilganlar
Rishtonda tugʻilganlar
Rishton tumanida tugʻilganlar
Rishton tumani kishilari
Sufhonjon Soliyev

Sufhonjon Soliyev — 2019–2023-yillarda Rishton tumani hokimi boʻlib faoliyat yuritgan.

Faoliyati 
Sufhonjon Soliyev 2019-yilgacha Fargʻona viloyati avtomobil yo‘llari hududiy bosh boshqarmasi boshlig‘i sifati faoliyat olib borgan. Shu yilning 31-iyulidan Fargʻona viloyati Rishton tumani hokimi vazifasiga oʻtgan. 2023-yil 27–28-iyul kunlari prezident Shavkat Mirziyoyevning Fargʻona viloyatiga tashrifida Sufhonjon Soliyev Rishton tumanidagi vakolotigagi ishlarni yetarli darajada tashkil etmagani uchun lavozimidan ozod etgan.

Manba 

Hokimlar
Rishton tumani hokimlari
Rishtonda tugʻilganlar
Rishton tumanida tugʻilganlar
Rishton tumani kishilari
Bahodir Xoliqov (deputat)

Bahodir Xoliqov (26-yanvar 1972-yil) — iqtisodchi, davlat arbobi, 2023-yildan buyon Rishton tumani hokimi, Rishton tuman Kengashi deputati.

Hayoti 
Bahodir Rahmatullayevich Xoliqov 1972-yil 26-yanvarda Fargʻona viloyati Rishton tumanida tug‘ilgan. 1994-yil Toshkent davlat iqtisodiyot universitetini iqtisodiy kibernetika yo‘nalishini tamomlagan. Ma’lumoti bo‘yicha mutaxassisligi — iqtisodchi.

Ish faoliyati 
Bahodir Xoliqov soliq tizimidagi oʻz faoliyatini 1994-yilda Rishton tumani davlat soliq inspeksiyasida boshlagan. Koʻp yillar mobaynida soliq tizimida turli mas’ul lavozimlarda faoliyat olib borgan, jumladan, Marg‘ilon, Quvasoy va Farg‘ona shaharlarida Davlat soliq inspeksiyalari boshlig‘i bo‘lgan. Bozorlar va savdo komplekslari faoliyatini nazorat qilish bosh boshqarmasi Farg‘ona viloyati bo‘limiga rahbarlik qilgan.

2019–2020-yillarda Quvasoy shahar hokimining moliya-iqtisodiyot va kambag‘allikni qisqartirish masalalari bo‘yicha birinchi o‘rinbosari – shahar iqtisodiy taraqqiyot va kambag‘allikni qisqartirish bo‘limi boshlig‘i sifatida, 2020–2021-yillarda Fargʻona viloyati Bandlik bosh boshqarmasi boshlig‘i lavozimida faoliyat yuritgan. 2021-yil 24-may kuni Fargʻona viloyati hokimining o‘rinbosari – mahalla va oilani qo‘llab-quvvatlash boshqarmasi boshlig‘i lavozimiga oʻtgan.

2023-yil 11-avgust oyida Fargʻona viloyatining Rishton tumaniga hokim etib tayinlangan. 2023-yil 15-dekabrdan Rishton tuman Kengashi deputati deb topilgan.

Manba 

Hokimlar
Rishton tumani hokimlari
Rishtonda tugʻilganlar
Rishton tumanida tugʻilganlar
Rishton tumani kishilari
Ilya Ilyin

Ilya Aleksandrovich Ilyin (; 1988-yil 24-mayda tugʻilgan) — toʻrt karra jahon chempioni. 2015-yil 12-dekabr kuni Rossiyaning Grozniy shahrida boʻlib oʻtgan Prezident kubogida Ilyin −105 kg vazn toifasidagi musobaqada ikkita jahon rekordini oʻrnatdi. Ilya siltab koʻtarish musobaqasida 246 kg, jami 437 kg toshni koʻtargan. Ilyin 2005, 2006, 2014 va 2015-yillarda IWF talqiniga koʻra yilning eng yaxshi ogʻir atletikachisi deb topilgan.

Aslida 2008 va 2012-yillarda olimpiada oltin medalini qoʻlga kiritgan. Doping bilan bogʻliq qoidabuzarliklar sababli 2016-yil 25-noyabr kuni IWF qaroriga koʻra oltin medallaridan mahrum etilgan.

Sportchilik faoliyati 
Ilyin 2005-yilgi jahon chempionatida −85 kg vazn toifasida jahon chempionligini qoʻlga kiritdi. Bu natija orqali oʻsmirlar va yoshlar oʻrtasida jahon chempionligini qoʻlga kiritgan ilk Qozogʻistonlik sportchiga aylandi. Dast koʻtarishda 170 va siltab koʻtarishda 216 kilogramm toshni koʻtargan. Uning umumiy 386 kilogrammlik natijasi −85 kg vazn toifasidagi yoshlar oʻrtasida hozirgi kungacha jahon rekordi hisoblanadi.

2006-yilgi yoshlar oʻrtasidagi jahon chempionatida Ilyin 94 kg vazn toifasidagi musobaqada ishtirok etgan. Aynan oʻsha yilda Dohada oʻtkazilgan Osiyo oʻyinlarida ham ishtirok etgan. Yuqorida qayd etilgan musobaqalarning ikkalasida ham oltin medalni qoʻlga kiritgan. 2006-yilgi oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionatida Ilyin dast koʻtarishda 176 kg va siltab koʻtarishda 225 kg vaznni oʻziga boʻysindirishga muvaffaq boʻlgan. Jami 401 kg natija bilan Belaruslik Andrey Aramnauni chempionlik uchun kurashda ortda qoldirgan. Andrey Aramnauning natijasi: Dast koʻtarish — 177 kg; siltab koʻtarish — 216 kg; Jami — 393 kg.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1988-yilda tugʻilganlar
Shimoliy Rodeziya

Shimoliy Rodeziya () — 1924-yildan 1953-yilgacha Janubiy Afrikadagi Britaniya mustamlakasining nomi. U 1911-yilda Britaniyaning Janubiy Afrika kompaniyasi tomonidan boshqariladigan Shimoliy-Gʻarbiy Rodeziya va Shimoliy-Sharqiy Rodeziya koloniyalari birlashganda yagona protektorat sifatida paydo boʻldi. Ilgari tuzilgan shartnomalarga zid bo'lishiga qaramay, kompaniyaning protektorati maqomi berilgan. 1924-yilda davlatga rasman protektorat deb eʼlon qilindi. 1953-yilda Rodeziya va Nyasalend federatsiyasi tarkibiga kirdi va 1963-yilda oʻzini oʻzi boshqarish huquqiga ega boʻlib, federatsiya tarkibidan chiqdi. 1964-yilda Shimoliy Rodeziya mustaqillikka erishdi. 1964-yil 24-oktyabrdan boshlab mamlakat Zambiya deb ataldi.

Boshqaruvi
Shimoliy Rodeziya davlat boshqaruviga oʻtkazilgandan soʻng, Britaniya monarxi Britaniya hukumatidan koʻrsatma olib, oʻzining vakilligi va uning nomidan davlat boshligʻi sifatida ish yuritish uchun gubernator tayinladi.

1964-yil 21-yanvarda Shimoliy Rodeziya Britaniya protektorati oʻzini oʻzi boshqarish huquqini qoʻlga kiritgach, protektorat hukumati rahbari sifatida Bosh vazir lavozimi joriy etildi. Yagona bosh vazir milliy mustaqillik harakati rahbari Kennet Kaunda edi.

Yana qarang
Sesil Jon Rods

Manbalar
 The Great North Road, Northern Rhodesians worldwide
 Northern Rhodesia and Zambia, photographs and information from the 1950s and 1960s
 A Brief Guide to Northern Rhodesia

 Mustamlakalar
Mening dadam enaga

Mening dadam enaga () — 2003-yilda rejissyor Steve Carr tomonidan suratga olingan oilaviy komediya janridagi film.

Syujeti 
Filmda Charlie Hinton (Eddie Murphy) va Phil Ryerson (Jeff Garlin) ikki ota ishlarini yoʻqotganlaridan soʻng xususiy bolalar bogʻchasi ochishadi. Ularga unchalik tajribasi yoʻq boʻlsa-da, ota-onalar oʻz farzandlarini ishoni

b topshirishadi. Bogʻcha tez fursatlarda rivojlanadi. Maʼlum vaqtdan keyin ularga avvalgi ish joyidan yangi ish taklif qilishadi. Ular taklifni qabul qilishadi, lekin oʻzlarini baxtsiz his qilib yana oʻz bogʻchalariga qaytishadi. Filmda kichik shakllarida qiziqarli voqealar sodir boʻladi, shuningdek, ota-onalar va bola oʻrtasidagi munosabatlarning rivojlanishini kuzatish mumkin.

Rollarda

Manbalar 

Filmlar
2003-yil filmlari
Komediya filmlar
Shimoli-gʻarbiy Rodeziya

Shimoli-gʻarbiy Rodeziya – Markaziy Afrikaning janubidagi kvazi-davlat tuzilmasi, 1891-yildan beri Britaniyaning Janubiy Afrika kompaniyasi tarkibiga kirgan. 1890-yilda mintaqadagi eng qudratli hukmdor Barotseland qiroli Levanike I bilan shartnoma imzoladi. Shartnomaning baʼzi bandlariga qaramay, Britaniya koloniyalarining bu qismi rasmiy protektorat maqomiga ega emas edi. Hukumat bu hududni kompaniya protektorati sifatida faqat 1900-yil 29-yanvarda tan oldi. 1911-yilda Britaniyaning Janubiy Afrika kompaniyasi Shimoliy-Gʻarbiy va Shimoli-Sharqiy Rodeziyani birlashtirib, Shimoliy Rodeziya kompaniyasi protektoratini tashkil etib, hozirgi Zambiya bilan bir xil hudud koʻrinishiga keltirdi.

1899-yilda paydo boʻlgan Shimoli-gʻarbiy va Shimoli-sharqiy Rodeziya oʻrtasidagi asl chegara Kafue daryosi boʻylab oʻtdi. Ammo, 1905-yilda chegara janubiy qismida zamonaviy Zambiyaning Sharqiy viloyatining gʻarbiy chegarasiga toʻgʻri keladigan sharqqa koʻchirildi. Bu mintaqada yirik mis qazib olishning boshlanishi bilan bogʻliq edi, shuning uchun barcha mis konlari Shimoli-gʻarbiy Rodeziyada tugadi.

Angola bilan chegara 1891-yilda Portugaliya bilan tuzilgan shartnoma bilan mustahkamlangan va 1905-yilda Italiya qiroli Viktor Emmanuil III bilan tuzilgan shartnoma bilan tasdiqlangan. 1891-yilda Kongo ozod davlati bilan chegara ham tasdiqlandi.

Poytaxt dastlab Kalomo edi, lekin 1907-yilda Livingstonga koʻchirildi.

Katta miqyosda mis qazib olish 1906-yilda boshlandi va 1909-yilda mis eksportini yengillashtirish uchun Livingstondan Ndola shahrigacha boʻlgan temir yoʻl (1904-yilda qurilgan) qurib bitkazildi.

Yana qarang 
 Patrik Uilyam Fotbs, boshqaruvchi, 1895—1897-yillar
 Ser Robert Kodrington, boshqaruvchi, 1898—1907-yillar
 British Sauth African Company
 Rodeziya
 Shimoliy Rodeziya

Manbalar 
 Shimoli-gʻarbiy Rodeziya protektorati tarixi, 1900—1911

 Mamlakatlar
 Mustamlakalar
Dobkovits

Dobkovits () – Chexiyaning Usti nad Labem mintaqasida joylashga qishloq. Unda 700 ga yaqin aholi yashaydi. U Elba daryosida joylashgan.

Dobkovits-taxminan Dečín janubidan 7km (4mi), Usti nad Labemdan 12 km (7 mi) shimoliy-sharqda va Pragadan  shimolda joylashgan.

Maʼmuriy qismlar 
Poustka va Prosetín qishloqlari Dobkovitsning maʼmuriy qismidir.

Demografiya

Maʼlumotnomalar 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Desin qishlog`i
Shohona tashrif

Shohona tashrif () — 1988-yilda John Landis tomonidan suratga olingan, Eddie Murphyning roli va hikoyasiga asoslangan romantik komediya film. Film 1988-yil 29-iyunda AQSHda namoyish etilgan.

Syujeti 
Afrikaning boy davlati Zamunda valiahd shahzodasi Akeem Joffer oʻzining hayotidan koʻngli toʻlmaydi. Uning ota-onasi, qirol Jaffe va qirolicha Aoleon unga kelin sovgʻa qilindi, lekin Akeemga bu qilgan ishlari yoqmaydi va malikasini mustaqil tanlashni qaror qiladi. Akeem va uning eng yaqin doʻsti Semmi Nyu-Yorkning Kvins tumaniga sayohat qilishadi.

Ularni mahalliy aholi tomonidan xayriya yigʻish uchun mitingga taklif qilishadi. Akeem mitingda barcha fazilatlarga ega boʻlgan Lizani koʻradi va uni sevib qoladi. Akeem va Semmi Liza bilan tanishish uchun uni otasining mahalliy fastfud restoranida ishlash uchun ishga kirishadi.

Semmi oʻziga qulay kelmaydigan joyda yashashni yoqtirmaydi, shuning uchun u Jafferlarga koʻproq pul uchun telegraf yuboradi. Ular esa Akeem Semmini topish uchun Kvinsga kelishadi. Qirol va qirolicha Kvinsga kelib Lizaning ota-onasi bilan tanishadi. Ular Lizaga oʻgʻliga rafiqa boʻlolmasligini aytishadi. Liza Akeemdan haqiqatni aytmagani uchun xafa boʻladi. Akeem qirollikka qaytishga majbur boʻladi.

Toʻy paytida Akeem Lizani kelin libosida kirib kelganidan hayratlanadi va ular birga boʻlishadi.

Rollarda 
 Eddie Murphy — Zamunda qirolligi valiaxti Akeem Joffer;
 Arsenio Hall — Semmi, Akeemning doʻsti;
 James Earl Jones — Zamunda qiroli Jaffe Joffer, Akeemning otasi;
 John Amos — Cleo McDowell, Lizaning otasi;
 Madge Sinclair — Zamunda qirolichasi Aoleon Joffer, Akeemning onasi;
 Shari Headley — Liza McDowell, Akeemning sevgilisi;

Manbalar 

Filmlar
1988-yil filmlari
Komediya filmlar
Ivan Xrutski

Ivan Xrutski (Ivan Fomich Xrutskiy, ; ; 1810-1885) — natyurmort va portretlari bilan mashhur boʻlgan asli polyak-rus boʻlgan belarus rassomi.

Hayoti 
Ivan Xrutski Vitebsk gubernatorligining Ulla qishlogʻida Leliva gerbi zodagonlaridan boʻlgan yunon-katolik polyak-belarus oilasida tugʻilgan. Uning otasi Tomas, qarindoshlari kabi, yunon katolik ruhoniysi boʻlgan, onasining ismi Minadora (yoki Menodova) Kuryłło boʻlgan. U Polotskdagi universitet huquqiga ega boʻlgan Piarist litseyida tahsil olgan, keyin 1827-yilda Sankt-Peterburgga joʻnab ketgan. U George Dawedan alohida taʼlim olgan, keyin taxminan 1830-yilda Imperator Sanʼat akademiyasiga oʻqishga kirgan. U yerda Ivan Xrutski boshqa polshalik rassom Yozef Oleskevich bilan tanishgan. Keyinchalik Yozef uni Ermitaj bilan tanishtirgan.

Uning birinchi mashhur asarlari 1832-yilda chizilgan. Rasmlar asta-sekin jamoatchilik va tanqidchilarning olqishiga sazovor boʻlgan. Xrutski ichki dizayner sifatida ham ishlagan va boy uy egalari orasida mashhurlikka erishgan. 1836-yilda u natyurmortlari uchun akademiyaning katta kumush medali bilan taqdirlangan. Ivan Xrutski boshqa janrlardagi rasmlar va portretlarni ham chizgan. Paypoq toʻqiyotgan kampir nomli surati akademiyaning Kichik oltin medalini qoʻlga kiritishiga sabab boʻlgan. 1839-yilda unga akademik unvoni berilgan.

1840-yilda otasining oʻlimidan soʻng Ivan Xrutski Sankt-Peterburgni butkul tark etadi va Polotsk viloyatidagi Zacharnicze (Zaxarenichi, Zacharniczy) oilaviy mulkiga joylashadi. U Vilnyusda koʻp vaqt oʻtkazgan va u yerda Yan Kazimierz Vilchińskining „Vileński albomi“ uchun buyurtmasiga binoan tabiat manzaralari asnosida bir nechta asarlar yaratgan. Diniy rasmlardan tashqari u I. I. Glazunov, ,  va boshqalarning portretlari ustida ham ishlagan.

Ivan Xrutski 1885-yilda Zaxarnichzedagi mulkida vafot etgan.

Oilasi 
1845-yilda Ivan Xrutski 1794-yilgi Kościuszko qoʻzgʻoloni kapitani Ksaverining qizi Anna Odrovez-Bębnovska (1822-yilda tugʻilgan) bilan oila quradi. Ularning Mariya ismli qizi va Yozef (1918-yilda vafot etgan) ismli oʻgʻli boʻlgan. Keyinchalik, ular oilaviy mulkni meros qilib olishgan.

Xrutskining ikkita ukasi ham rassom boʻlgan. Kichigi Andrej — 1845-yildan Sankt-Peterburg Tasviriy sanʼat akademiyasining talabasi (grand asnosida) boʻlgan, 1854-yilda „tasvirlanmagan rassom“ unvoniga sazovor boʻlgan. Andrej 1870-yildan boshlab akasining oilasi bilan Zaxarnichzeda yashagan. 1842-yilda Tasviriy sanʼat akademiyasini tugatgan, portret rassomi boʻlgan katta ukasi Evstaxi ham Sankt-Peterburgda „tasniflanmagan rassom“ unvoni bilan taqdirlangan.

Tanlangan suratlari

Manbalar

Adabiyotlar

Havolalar 

 Olga galereyasidan asarlar
 Biografiya

1885-yilda vafot etganlar
1810-yilda tugʻilganlar
Imperator badiiy akademiyasi bitiruvchilari
Lepelskiy Uyezdilik kishilar
Rossiya imperiyasi rassomlari
Scoulton

Scoulton – Angliyaning Norfolk grafligida joylashgan kichik qishloqdir. Qishloq Norvich gʻarbidan  va Tetfordning shimoli-sharqidan  uzoqlikda hisoblanadi.

Qishloq nomi „Skuli fermasi/posyolkasi“ degan maʼnoni anglatadi.

Scoulton Norvich va Watton shaharlari oʻrtasidagi asosiy yoʻlda joylashgan. Hozirda Norwich shahrining sugʻurta va boshqa xizmat koʻrsatish sohasida ishlovchilar uchun yotoqxona vazifasini bajarayotgan qishloq aslida lavlagi yetishtirish va choʻchqa boqishga ixtisoslashgan edi. Unda yaxshi holatdagi, qisman somondan yasalgan Sakson cherkovi ham bor.

Fuqarolik cherkovi  maydonga ega va 2011-yilda 99 ta xonadonda 246 ta aholi boʻlgan. Mahalliy boshqaruv qarorlari sababli cherkov Breklend tumani tarkibiga kiradi.

Manbalar 

http://kepn.nottingham.ac.uk/map/place/Norfolk/Scoulton

Havolalar 

 Scoulton cherkov kengashi
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Buyuk Britaniya
Shaharcha va qishloqlar
Ustoz oshxonasi

Ustoz oshxonasi yoki Ustod oshxonasi () — rejissyor Anwar Rasheed tomonidan suratga olingan 2012-yilgi hind malayalam tilidagi drama filmi.

Syujeti 
Keralada Abdulrazzoq va Farida ismli musulmon juftlik farzand kutishmoqda. Abdulrazzoq tugʻilajak farzand oʻgʻil boʻlishni xohlaydi va bolaning ismini Fayzi deb qoʻymoqchi boʻladi. Lekin Farida qizaloq tugʻadi. Bundan soʻng Farida yana uchta qizni dunyoga keltiradi, lekin Abdulrazzoq bundan xursand boʻlmaydi. U oʻgʻli boʻlishini va unga Fayzi deb ism qoʻyishni xohlaydi. Farida yana homilador boʻladi va nihoyat oʻgʻli tugʻadi, lekin oʻzi vafot etadi.

Abdulrazzoq 5 farzandi bilan Dubayga ketadi. Kenja farzandi Fayzi opalari qoʻlida tarbiya topadi. U koʻproq oʻgʻil bolalar ishini emas, balki qizlarning yumushlarini sevib qiladigan, taom pishirishni juda ham yaxshi koʻradigan boʻlib voyaga yetadi. Uning opalari birin-ketin turmushga chiqishadi. Otasi ham ikkinchi marta turmush quradi.

Kunlardan bir kun Fayzi uchun Shveytsariyada oʻqish uchun katta imkoniyat paydo boʻladi va bundan foydalanib oshpazlik boʻyicha tahsil olib qaytadi. Qaytib kelganida otasi uni uylantirishni, unga mehmonxona ochishni reja qilganini aytadi, lekin Fayzi otasi aytganini qilmaydi. U bobosining oldiga boradi va undan oshpazlik sirlarini oʻrganishga kirishadi. Bu orada bir mehmonxonaga oshpaz boʻlib ishga kiradi.

Fayzi ishlayotgan mehmonxona bobosining oshxonasini sotib olmoqchi, u yerda mehmonxonasini kengaytirmoqchi boʻladi. Fayzi esa oshxona hodimlari va avval uchrashuvga chiqqan qizi Shahana bilan hamkorlikda bobosining oshxonasini qayta ochishadi va muvaffaqiyatga erishadilar.

Rollarda

Manbalar 



Hindiston filmlari
2012-yil filmlari
Dramatik filmlar
Oʻlkashunoslik Bibliografyasi

Mamlakatning biror bir hududi, ularga taʼluqli boʻlgan adabiyotlarni aks ettiruvchibBibliografya boʻlib, kutubxonalarning u, yoki bu oʻlkaga oid ilmiy oʻquv axborotga boʻlgan talablarini qondirishga moʻljallangan adabiyotlar yigʻindisini aks ettiradi. Oʻlkashunoslik Bibliografyasi mutaxassislarga oʻz sohasi boʻyicha maʼlumotlarni olishga yordam beradi.

Manbalar
Semenixa (Xarovsk tumani)

Semenixa ()  — Rossiya Federatsiyasining Vologda viloyati Xarovsk tumanida joylashgan qishloq.
Ilyin qishloq posyolkasi va Ilyin qishloq kengashining maʼmuriy markazi.

Xarovsk viloyati markaziga avtomobil yoʻli bilan masofa 25 km. Eng yaqin aholi punktlari — Lavrovskaya, Ilyinskaya Popovka, Kuzminskaya.

2002-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, aholi soni 246 kishi (114 erkak, 132 ayol). Asosan millati ruslar (98%).

Qishloq Vologda viloyatining geografik markazi

Aholisi 
Aholisi — 181 kishi (2010).

Manbalar
Nemezis

Nemezis (yoki Nemezida) filmdagi qahramon nomi. Fransiyadagi Umbrella shtabida T-virusi yuborish orqali yaratilgan mahluq. Biologik qurol sifatida ishlatish rejalashtirilgan. Loyihaning maqsadi T-virusi yordamida inson tanasidagi kerakli to'qimalarni tirik saqlab qolish edi.

Tarixi 
Nemesis Umbrella korporatsiyasi tomonidan yaratilgan bo'lib egasining buyruqlarini so'zsiz bajarish edi. loyihadagi yutuq NE-α virusini yaratish bo'ldi u orqali simbiotning tanasini boshqarish mumkin edi.

Filmda 
Ilk marotaba Nemesis  Yovuzlik maskani: Apokalipsis filmida paydo bo'ldi. Mahluqning tanasi o'zgarmagan faqatgina yuz sohasid o'zgarishlar paydo bo'lgan. Metyu Eddison zararlangandan so'ng T-virusi bilan zararlangan va Umbrella kompaniyasi tomonidan mutantga aylantirilgan.

Manbalar 
https://residentevil.fandom.com/ru/wiki/%D0%9D%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D1%81
rus tilidan qisqa tarjima qilindi

Havolalar
Penelope Mitchell

Penelopa Mitchell (1991-yil 24-iyulda tavallud topgan) – avstraliyalik aktrisa. Ilk bor Amerika Qoʻshma Shtatining Hemlock Grove qoʻrqinchli teleserialidagi Letha Godfrey va The Vampire Diaries filmidagi Liv Parker rollari orqali ommaga tanilgan.

Hayoti 
Aktrisa Viktoriya shtatining Melburn shahrida, fransuz oilasida tavallud topgan. Uning onasi rassom, otasi esa avstraliyalik tadbirkor edi. Mitchell bolaligining koʻp qismini Avstraliyada ikki akasi bilan oʻtkazgan. U 4 yoshidan boshlab 16 yoshigacha raqsning balet turi bilan shugʻullangan.

Mitchell bitiruv yilining eng yaxshi 1 foiz talabalari qatorida xalqaro bakalavr diplomi bilan oʻqishni tamomlagan. Yurist boʻlish niyatida Melburn universitetida tahsil olgan. Mitchell aktyorlik faoliyatini davom ettirish uchun Los-Anjelesga koʻchib oʻtishdan oldin Sanʼat: Media aloqasi boʻyicha bakalavr darajasini oʻqib, tamomlagan.

Penelope taniqli qishloq xoʻjaligi va siyosiy faollari Lester Mitchell, MBE va Heather Mitchell, OBElarning nabirasi edi. Heather Mitchell Milliy fermerlar federatsiyasining birinchi ayol prezidenti hisoblangan. U Viktoriya shtatining sobiq bosh vaziri Joan Kirner bilan birga Landcare Australia kompaniyasining hamkori sifatida ish faoliyatini olib borgan.

Shuningdek, taniqli aktrisa Radha Mitchellning amakivachchasi ham edi.

Faoliyati 
Penelope Hemlock Groveda oʻz rolini ijro etishdan bir necha yil avvalroq oʻzining aktyorlik faoliyatini boshlagan, shu jumladan Toon Time, Avstraliya bolalar shousi, ABC (Avstraliya) koʻrsatuvi Next Stop Hollywood, Holliwoodga koʻchib kelgan oltita avstraliyalik aktyor (jumladan, Penelopa) ortidan shoularda ilk bor namoyon boʻla boshlagan.

Qoʻshma Shtatlarda Mitchell oʻzining The Vampire Diaries va Hemlok Grove teleserialidagi rollari bilan mashhur boʻlgan. Shuningdek, Hellboy va Fermuar nomli filmlarda ham rol ijro etgan. Penelope yaqinda Star Trek: Picard teleserialida Renée Picard sifatida ekranlarda namoyon boʻldi.

Filmografiyasi

Manbalar

Havolalar 

 
 

1991-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Eron takyalari

Eron takyalari ( takye-hâ-ye Irân) – kunimizda husayniyalar sifatida ishlatiladigan binolar. Husayniya – shia musulmonlari Muharram oyida Husayn vafoti sanasida yigʻiladigan bino. Safaviylar shialikni Eron davlati dini deb e’lon qilgandan keyin, Eron takyalari husayniyalarga aylangan. Bunday binolar, ayniqsa, Eronda koʻp uchraydi, bu mamlakatda deyarli har bir shaharda takyalar mavjud. Birgina Tehron Qojarlar sulolasi davrida 50 tagacha takyaga ega boʻlganligi haqida maʼlumotlar mavjud. Takyalar odatda fors meʼmorchiligida kuzatilishi mumkin boʻlgan elementlari asnosida qurilgan.

Erondagi mashhur takyalar
 Tehrondagi Davlat takyasi
 Yazddagi Mir Chaqmoq takyasi
 Kirmonshohdagi Muovin ul-Mulk takyasi
 Kirmonshohdagi Beklarbegi takyasi

Manbalar
Egogeniya va Ergotogeniya



Egogeniya 
Egogeniya — bemorning oʻz-oʻzini gipnozi hisoblanib, uning kasallikka tushib qolishi, (shifokor, hamshira) eʼtiborini koʻproq tortish uchun ongsiz ravishda bemor holatini oʻzgarishi. Bu holat psixogen holat boʻlib, bemor koʻproq eʼtiborni tortishni hohlaydi.

Ommabop yoki ilmiy tibbiy adabiyotlardan olingan maʼlumotlarga koʻra, oilada egogeniyaga oʻxshash kasalligi mavjud odamning boʻlishi, zamonaviy tibbiyotga nisbatan notoʻgʻri qarashlar tufayli egoogenlikning kelib chiqishiga sabab boʻladi.

Egogeniyaning oldini olish, shubhasiz, aholini tibbiy savodxonligini oshirish va sogʻliqni saqlashning barcha darajalarini yaxshilashdan iborat boʻladi.

Ergotogeniya 
Egrotogeniyalar — bu boshqa bemorlarning notoʻgʻri munosabati natijasida yuzaga keladigan bemorlarning salbiy psixogen holati.

Egrotogeniyalarning paydo boʻlishi va intensivligi koʻp jihatdan shifoxonaning profiliga, yashash sharoitini darajasiga, bemorlarning umumiy madaniyatiga va ularning individual xususiyatlariga (temperament, xarakter) bogʻliq boʻladi.

Tajriba 
Eksperiment (lotincha: eksperimentum — sinov, tajriba) — ob’ektiv qonuniyatlarni tushunish uchun tabiatga faol taʼsir qilish yoki uning turli hodisalarini sunʼiy ravishda amalga oshirishdan iborat. Tajriba — kuzatishlar va toʻplangan bilimlar asosida inson tomonidan yaratilgan nazariy tuzilmalar, usullar va texnologiyalarni amaliy tekshirib koʻrish shakllaridan biri hisoblanadi.

Manbalar 

 Psixologiya
 Kasalliklar
 Tibbiyot
 Psixogen kasalliklar
Shabat Turkmaniston

Shabat ilgari Niyozov, Andreyevsk va Tezebozor deb atalgan. Turkmanistonning Toshhovuz viloyati, Shabat tumaniga qarashli tuman va maʼmuriy markazga boʻysunuvchi shahar. Turkmaniston parlamentining 2022-yil 9-noyabrdagi qarori bilan shahar Shobat deb oʻzgartirildi.

Etimologiya 
Täze bozor soʻzlari turkmancha „yangi bozor“, „yangi bozor“ maʼnosini bildiradi. Atanyyazovning tushuntirishicha, bu nom Oʻzbekiston va Turkmanistonga olib boruvchi yirik yoʻnalishlar chorrahasida tashkil etilgan oʻsha paytdagi yangi bozorga ishora qiladi.
Turkmaniston hukumati Shabat degan yangi nomning maʼnosini bildirmagan. Atanyyazov Shabatning şa (forscha „shoh, podshoh“) va forscha ābād (ạbạd) qoʻshimchasidan kelib chiqqanligini tushuntiradi, bu „ekin ekiladigan joy“ (qishloq, shahar, viloyat) degan maʼnoni anglatadi. Xivalik Anusha xoni Eronning Mashhad shahrini zabt etgandan keyin Xorazmdagi qal’aga shunday nom berganini qayd etadi.

Tarixi 
1957-yildan boshlab munitsipalitet shahar tipidagi shahar (rus. posyolok gorodskogo tipa) etib belgilandi. 1957-yil 12-oktyabrda Turkmaniston SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining farmoni bilan u Andreyevskdan Tezebozorga oʻzgartirildi va Dashoguz tumanining maʼmuriy markazi etib belgilandi.1993-yil 8-fevralda parlamentning 806-XII-sonli qarori bilan Täzebazar shahri Nyyazov shahri deb oʻzgartirild.2016-yilning iyun oyida parlament qarori bilan Nyazov shahar maqomiga koʻtarildi va Azatlik qishlogʻi unga boʻysundi.

Aholisi

Manbalar 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari
Turkmaniston shaharlari
Turkmaniston tumanlari
Mikroftalmiya

Mikroftalmiya (shuningdek, mikroftalmos) — koʻzning tugʻma nuqsoni hisoblanib, unda bir yoki ikkala koʻz olmasining hajmi kichrayadi. Bir yoki ikkala koʻz boʻlmagan anoftalmosdan ajralib turadi.

Nanoftalmos mikroftalmosning bir shakli boʻlib, u koʻz olmasining hajmining pasayishi, sklera kapsulasining katta qalinligi, ogʻir gipermetropiya va burchakni yopish glaukomasining yuqori xavfi bilan tavsiflanadi.

Tavsif 
Odatda, koʻzning bir tomonlama shikastlanishi kuzatiladi, ikki tomonlama zarar kamroq uchraydi. Koʻz olmasining oʻlchami kichrayadi, uning anteroposterior oʻqining uzunligi kattalarda 21 mm dan, bolada 19 mm dan oshmaydi.

Sabablari 
Mikroftalmiya irsiy patologiyadan kelib chiqishi yoki alohida-alohida rivojlanishi mumkin. Kasallikning paydo boʻlishiga olib keladigan sabablar orasida toksoplazmoz, qizilcha, gerpes, shuningdek, amniotik tasma sindromi, teratogen taʼsir (ionlashtiruvchi nurlanish, chekish, spirtli ichimliklarni isteʼmol qilish, giyohvand moddalar, dorilar) bilan intrauterin infeksiyani qayd etish mumkin.

Diagnostika 
Diagnostika tashqi tekshiruvni, biomikroskopiyani, visometriyani, refraktometriyani, ultratovushni, kompyuter tomografiyasini oʻz ichiga olishi mumkin. Bundan tashqari, DNK tahlilini oʻtkazish mumkin.

Davolash 
Jarrohlik tuzatish qoʻllanishi mumkin.

Tarqalishi 
Kasallik 10 000 kishiga 1 dan 2,1 gacha uchraydi. Koʻz lezyonlarining umumiy soni orasida u 0,4% ni tashkil qiladi.

Qoʻshimcha havolalar 
 Protez koʻz qoʻyilgan qizcha.
 Mikroftalmiyaning anomaliyalari(maqola)

Manbalar 

Oftalmologiya
Karlo Borea

Karlo Borea (1954-yil 24-mart) — italiyalik sobiq professional tennis oʻyinchisi. U 1975-yilgi Oʻrta yer oʻyinlarida ikkita medalga sazovor boʻlgan.

Manbalar

Havolalar 

 Karlo BoreabilanTenis professionallari uyushmasi
 

1954-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Reutte Friary

Reutte Friary — sobiq Rim-katolik fransisk diniy jamiyati va Insbrukdan gʻarbda taxminan 100 km (60 milya) uzoqlikda, Avstriyaning Tirolidagi Reutte bozor shahrida joylashgan cherkov. Cherkov va uning bir qismi boʻlgan cherkov majmuasi Avstriya qonunchiligi boʻyicha Himoya qilinadigan yodgorlik maqomiga ega. Oxirgi fransiskaliklar 2014-yil oxirida friaryni tark etishdi, ammo yangi boshlanuvchilar sonining bir necha oʻn yillik qisqarishidan soʻng umumiy qisqartirishning bir qismi sifatida.

Tarixi 
Fransisk posyolkasining tamal toshi 1628-yil 15-martda avstriyalik archduke Leopold va uning rafiqasi Klaudiya deʼ Medici ismli tugʻilganlar ishtirokida qoʻyilgan. Siyosiy kontekst katolik cherkovining XVI asrdagi protestant islohotiga qarshi kurashi bilan taʼminlandi. Frensiskanlarga choʻponlik ishlari uchun qoʻshni Avliyo Anna cherkovi ham berildi. Friary 1630-yilda qurib bitkazildi. Biroq, 1632-yil iyul oyida shved askarlari tomonidan Oʻttiz yillik urush bilan bogʻliq vayronagarchilikning bir qismi sifatida odatiy binolar ham, cherkov ham zarar koʻrdi va talon-taroj qilindi.

1703-yilda va 1846-yilda majmua yonib ketdi, lekin ikkala holatda ham mahalliy hamjamiyatning moliyaviy koʻmagi bilan qayta tiklandi. Oʻn sakkizinchi asrda friaryda fransisk diniy tadqiqot markazi joylashgan edi. 1775-yildan 1782-yilgacha Frantsisklar Erenberg qal’asi uchun harbiy ruhoniylarni taqdim etdilar. 1820-yildan 1861-yilgacha Reutte yangi boshlanuvchilar jamoasi sifatida xizmat qildi.

Mintaqadagi aholi sonining oʻzgarishi 1945-yilda Reuttedagi friary cherkovining oʻzining toʻla vaqtli vazirini yollashiga sabab boʻldi. 1959—1961-yillarda cherkov yigʻilishlari uchun joy ajratish uchun „Paulusheym“ qurilgan, shundan soʻng cherkov taʼmirlangan. 1960-yillarning oʻrtalarida bosqichma-bosqich. Qoʻngʻiroq 1976-yilda almashtirildi va 1977—2000-yillar orasida Reutte yana Franciscan Tirol provinsiyasi uchun yangi boshlanuvchilarni joylashtirdi.

XXI asrning ikkinchi oʻn yilligiga kelib, atigi toʻrtta fransiskalik qoldi, ular oʻz vaqtlarini asosan kasalxonada ishlash va cherkovda chorvachilikka bagʻishladilar. 2013-yil 8-oktyabrda Reutte Friary 2014-yil sentyabr oyida yopilishi haqida eʼlon qabul qilindi.

Muqaddas Anna Friary cherkovi 
Sodiq fransisk dizaynidagi cherkov koʻchaga parallel ravishda joylashgan va boshqa friary binolariga birlashtirilgan. Gotika xorini dumba tomi ostidagi barokko navi qoʻllab-quvvatlaydi. Minora xorning janubiy tomonida joylashgan boʻlib, qisman anʼanaviy bino bilan qoplangan; kemerli derazalarga ega va mintaqadagi cherkovlarga xos boʻlgan piyoz gumbazi bilan qoplangan. Nef va xor ham dumaloq kemerli derazalar orqali yoritilgan.

Manbalar 

Avstriyadagi Franciscan monastri
Avstriyadagi XVII asr Rim-katolik cherkovi binolari
Tiroldagi binolar va inshootlar
XVII asrda tashkil etilgan xristian monastirlari
XVII asr Avstriyadagi muassasalar
Partizanskoye (Oltoy oʻlkasi)

Partizanskoye (   so'zidan olingan  ) — Rossiya Federatsiyasining Oltoy oʻlkasi, Burlin hududidagi Partizanskiy tumanidagi qishloqdir. 2013-yilda  aholining soni 542 nafarga yetgan.

Geografiyasi 
Partizanskoye tumanining ma'muriy markazi, Burla hududdan 3 km janubi-g'arbiy qismida joylashgan hamda  unga eng yaqin qishloq joy Burla hisoblanadi.

Manbalar 

Rural localities in Burlinsky District
Rossiya viloyatlari
Ziyodaxon Abdusattorova

Ziyodaxon Abdusattorova (2001-yil 17-aprel sanasida tavallud topgan; Margʻilon, Fargʻona viloyati) — Oʻzbekistonlik kamondan otish boʻyicha sportchi. 2018-yildan Oʻzbekiston terma jamoasi aʼzosi. Murabbiyi Irina Savinova Ziyodaxon Abdusattorova bir necha bor Osiyo kubogida sovrindorlar qatoridan joy olgan. Konya-2021 Islom birdamligi oʻyinlarida aralash jamoaviy dasturda shohsupaning uchinchi pogʻonasiga koʻtarilgan. Joriy yil „Zulfiya“ nomidagi davlat mukofoti bilan taqdirlangan. 2023-yil noyabr oyida Tailandda oʻtgan Osiyo litsenzion turniridagi muvaffaqiyatli ishtiroki orqali Parij-2024 ishtirokchilari orasidan joy oldi.

Faoliyati 
Bugungi kunga kelib, Ziyodaxon Abdusattorova kamondan otish boʻyicha ayol sportchilar orasida 49-oʻrinni egallab turibdi.

2019-yilda Ziyodaxon Abdusattorova Bangkok-2019 Osiyo kamondan otish musobaqalarida qatnashdi. Ushbu musobaqalarda u juda yaxshi natija koʻrsatdi va 4-oʻrinni egalladi. Uning birinchi musobaqa raqibi Urantungalag Bishindee Mongoliyadan. Ushbu jangda Ziyodaxon Abdusattorova 6:0 hisobida gʻalaba qozondi. Keyingi raund yaponiyalik Uehara Rukaga qarshi boʻlib, Ziyodaxon Abdusattorova 6:5 hisobida gʻalaba qozondi. Chorak finaldan oldin u xitoydan Long Xiaoqingga qarshi edi. Abdusattorova 6:4 hisobida chorak finalga chiqdi. Chorak finalda u Shimoliy koreyalik Jong Un Ju bilan toʻqnashdi va uni 6:0 hisobida magʻlub etdi. Ammo, afsuski, yarim finalga oʻtib, u xitoylik Zheng Yichayga 0:6 hisobida magʻlub boʻldi. Shundan soʻng u bronza medal uchun kurashdi, ammo afsuski, u 4:6 hisobida magʻlubiyatga uchradi va shu bilan 4-oʻrinni egalladi.

2023-yil 9-12 noyabr kunlari Tailandda, 2024-yilgi Olimpiya oʻyinlari uchun Osiyo kontinental saralash musobaqasi boʻlib oʻtdi. Aynan shu turnirda Abdusattarova Ziyodaxon 2-oʻrinni egalladi va shu bilan 2024-yil Parijda (Fransiyada) boʻlib oʻtgan Olimpiya oʻyinlarida ishtirok etdi.

Bugungi kunda Ziyodaxon Abdusattorova Parij-2024 Olimpiadasiga qizgʻin hozirlik koʻrmoqda.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
2001-yilda tugʻilganlar
17-aprelda tugʻilganlar
O‘zbekiston kamonchilari