yakhyo/uz-wiki huggingface dataset:
Serdar Dursun

Serdar Dursun (1991-yil 19-oktabrda tugʻilgan) — turkiyalik professional futbolchi, „Fenerbaxche“ hujumchisi. Germaniyada tugʻilgan, Turkiya terma jamoasida oʻynaydi.

Faoliyat 
Dursun oʻzining katta faoliyatini 2010-yilda „Hannover 96“ zaxirasida boshlagan va keyin Turkiyaga „Eskishehirspor“ jamoasiga koʻchib oʻtgan. „Eskishehirspor“dan 2014-yilda „Karagumruk“ga oʻtgunga qadar „Shanliurfaspor“ va „Denizlispor“ klublarida qisqa muddatli ikki bora ijara muddatini oʻtagan. 2016-yilda u Greuther Fürth bilan Germaniyaga oʻtgan, keyin esa 2018-yilda Darmshtadt 98 bilan shartnoma imzolagan.

Dursun 2020-21-yilgi mavsumda 2-Bundesligada mavsumni yakunlagan. Bundesliga mavsumida 27 gol urib, mavsumning eng yaxshi toʻpurari boʻlgan.

Fenerbahche 
2021-yil 15-iyun kuni Dursun Turkiyaning „Fenerbahche“ jamoasi bilan toʻrtinchi uch yillik shartnoma imzolagan. U 26-sentabr kuni „Hatayspor“ ustidan 2:1 hisobida gʻalaba qozongan uchrashuvda debyut qilgan. U klubdagi ilk golini 24-oktyabr kuni „Alanyaspor“ ga qarshi oʻyinda (2:1) kiritgan. 5-dekabr kuni u „Chaykur Rizespor“ga qarshi oʻyinda (4:0) xet-trik qayd etgan.

2022-yil 12-fevralda „Giresunspor“ga qarshi oʻyinda (2:1) oʻyinning ikkinchi boʻlimida maydonga tushgan Dursun oʻyinning 51-daqiqasida boshidan jarohat olgan va atigi 7 daqiqa oʻynay olgan holos soʻngra 58-daqiqada Mërgim Berishagaalmashtirilgan. Oʻyindan soʻng olgan zarbadan uning bosh suyagida darz ketish aniqlangani aytilgan.

Xalqaro faoliyat 
Germaniyada tugʻilgan Dursun asli turk millatiga mansub. U 2021-yil 11-oktabr kuni 2022-yilgi Jahon chempionati saralash bosqichi doirasida Latviya ustidan qozonilgan gʻalabadan soʻng Turkiya terma jamoasi safida debyut qilgan va 75-daqiqada jamoasining birinchi golini kiritgan.

Faoliyat statistikasi

Klub

Xalqaro

Yutuqlar 
Shaxsiy yutuqlar

 2. Bundesliganing eng yaxshi toʻpurari : 2020-21

Manbalar 

Germaniyalik futbolchilar
Turkiya futbolchilari
Yashayotgan insonlar
1991-yilda tugʻilganlar
Erkak futbolchilar
Heinrich von Angeli

Heinrich von Angeli ( ; 1840, Edinburg — 1925, Vena) — taniqli avstriyalik janr va portret rassomi.

Yoshligi 
Heinrich von Angeli 1840-yil 8-iyulda Avstriya-Vengriyada Edenburg (hozirgi Sopron) shahrida tugʻilgan.

1854-yildan boshlab Anjeli Vena akademiyasida tahsil oldi va yakuniy badiiy taʼlimni Dyusseldorf Badiiy akademiyasida Emmanuel Leytse (1856) va Myunxenda Karl Teodor fon Piloti qoʻl ostida oldi. Taʼlim bilan bir qatorda u „Oʻlim hukmini oʻqish paytida Meri Styuart“ rasmini chizdi.

Faoliyati 
1859-yildan boshlab Myunxenda yashash jarayonida u qirol Lyudvig I uchun Lui XI va Frans f rasmini chizdi. Shundan soʻng u 1862-yilda Vena shahriga joylashdi. Bu yerda uning nafis rasm chizish uslubi rivojlandi. Keyinchalik, Angeli gollandiyalik ustalar modelida „Oʻz sharafi uchun qasoskor“ (1869), keyin „Yoshlik sevgisi“ va boshqalarni chizdi.

U oʻzining soʻnggi janrdagi "Gunohlarni inkor etish" kartinasi (1870) ni chizgandan soʻng, Angeli oʻzini butunlay portretga bagʻishladi va uni ayniqsa Germaniya imperator saroyida izlanish olib bordi. Qirollikning koʻplab aʼzolarini portretlarini rasmga soldi, soʻngra bu mashgʻulotni ingliz saroyida davom ettirdi. 1876-yilda Vena akademiyasi maxsus maktabining professori etib tayinlandi. 1894-yilda Avstriya poytaxtining tumanlaridan biri uning nomi bilan ataldi — „Angeligasse“.

Heinrich von Angeli 1925-yil 21-oktabrda Vena shahrida vafot etdi va Markaziy qabristonga dafn qilindi.

Xotira 
Heinrich von Angeli Genrik Sienkievichning „Dogmasiz“ romanidagi ikkinchi darajali qahramonlardan biri sifatida tasvirlangan. 1975-yilgi Avstriya pochta markasida tasvirlangan.

Manbalar

Adabiyotlar 

 Angeli Genrix fon // Ensiklopedicheskiy slovar Brokgauza i Yefrona : v 86 t. (82 t. i 4 dop.). — SPb., 1890—1907.

Havolalar 

 Surat bilan qisqacha tarjimai holi )
 Geynrix fon Anjeli )

1925-yilda vafot etganlar
21-oktyabrda vafot etganlar
1840-yilda tugʻilganlar
8-iyulda tugʻilganlar
Rassomlar
Tasviriy sanʼat
Kasbiga koʻra kishilar
Sanʼat
Gradski Vrt Stadium

Gradski vrt Stadium () Xorvatiyaning Osijek shahridagi stadion. Novi grad shahar tumanidagi Gradski vrt mahallasida joylashgan. 17,061 oʻrinli boʻlib, u Xorvatiyaning ikkita futbol klublari — NK Osijek va Fortuna VNO Osijekning uy maydoni boʻlgan.

Tarixi 
Qurilish 1949-yilda boshlangan, ammo ishlar bir necha bor toʻxtatilgan. Gradski Vrt maydonida oʻtkazilgan birinchi oʻyin 1958-yil 7-sentyabrda NK Osijek va FK Sloboda Tuzla oʻrtasida boʻlib oʻtdi. 1980-yilda stadion rasman ochilgan.

1982-yilda NK Osijek va Zagrebning Dinamo klublari oʻrtasidagi futbol oʻyinida stadionga 40 000 tomoshabin tashrif buyurdi bu esa rekord hisoblanadi.

1998-yilda oʻrindiqlar va reflektorlar oʻrnatildi. 2005-yilda stadion qayta taʼmirlandi. Gʻarbiy tribuna ostida VIP xonalar oʻrnatildi va 1000 ta yangi oʻrindiq qoʻshildi. Yengil atletika trassasi rekonstruksiya qilindi, qizildan koʻk rangga boʻyaldi. Ushbu taʼmirdan soʻng stadion UEFAning stadion mezonlariga javob berdi. Oʻsha yili stadion Xorvatiya va Vengriyaning 2012-yilgi futbol boʻyicha Yevropa chempionati uchun muvaffaqiyatsiz taklif boʻldi. Oʻshanda kattaroq sigʻimga ega yangi stadion loyihasi taqdim etilgan edi.

2010-yilda stadion yana taʼmirlandi: maydon qayta yotqizildi, toʻsiqlar boʻyaldi va oʻrindiqlar raqamlandi. Bunga oʻsha yilning 23-may kuni Xorvatiya va Uels terma jamoalari oʻrtasidagi oʻrtoqlik uchrashuvi sabab boʻlgan.

2016-yilning may oyida stadion Xorvatiya kubogi finaliga mezbonlik qildi.

Kelajagi 
2018-yilning aprel oyida NK Osiyek prezidenti Ivan Mestrovich klub uchun yangi stadion qurish rejalarini eʼlon qildi. Osiyekdagi Pampas mahallasida yangi NK Osijek oʻquv markazining bir qismi sifatida yangi zamonaviy stadion qurildi. Yangi stadion sigʻimi 13 000 kishiga moʻljallangan. Stadion UEFAning toʻrtinchi toifasida boʻladi va 2022-yilning kuzida qurib bitkazilishi kerak edi. Stadion qurilish vaqtida „NK Osijek“ uy oʻyinlarini hozirgi stadionda oʻtkazadi, kelajakda „NK Osijek B“ jamoasining asosiy stadioni sifatida foydalaniladi.

Galereya

Manbalar

Havolalar 

 Stadion Gradski vrt Stadion Guide da
Futbol stadionlari
 Xorvatiya futbol stadionlari
Maurice Agis

Maurice Agis (Aegis) (; 1931 — 2009) ingliz rassomi va haykaltaroshi boʻlib, uning Dreamspace loyihalari Buyuk Britaniyadagi turli maktablar va sanʼat muassasalarining eʼtiborini tortgan.

Yoshligi 
1931-yil 7-dekabrda Londonda tugʻilgan.

1950—1962-yillarda Londondagi Sent-Martin sanʼat maktabida rassomlik va haykaltaroshlik boʻyicha tahsil olgan, 1967-yilda Gollandiya Taʼlim, madaniyat va fan vazirligining De Stijl sanʼat jamiyatida dissertatsiyasini tamomladi.

Mauricening mavjud galereyalar va muzeylardan zavqlanishi uni boshqa rassom Piter Jons bilan hamkorlik qilishga olib keldi, ular bilan 1960-yillarda „interaktiv asarlar“ yaratdilar. Bunday ishlardan biri Spaceplace edi. Spaceplace 1966-yilda Oksford zamonaviy sanʼat muzeyida (Zamonaviy sanʼat muzeyi) va keyingi yili Amsterdam shahar muzeyida taqdim etildi. Maurice Agis 1962—1973-yillarda montaj sanʼatidan dars bergan ishi uchun talabalarni oʻziga jalb qildi.

20 yil birga ishlagandan soʻng, Agis va Jons alohida yoʻldan ketishdi. Agisning birinchi yakkaxon loyihasi Colourspace deb nomlangan va birinchi marta 1980-yilda Londonda, keyin esa Los-Anjeles va Brisbenda taqdim etilgan. 1986-yil iyul oyida Germaniyaning dengiz boʻyidagi Travemünde shahrida Colourspace namoyish etilgan.

2006-yil 22-iyulda Agis Britaniya boʻylab uch qismli gastrol safarining ikkinchisi boʻlgan Chester-le-Streetdagi Riversayd bogʻida Dreamspace V nomli ulkan haykalni oʻrnatdi. Ertasi kuni, 14 yil avvalgi voqealarni aks ettirgan holda, sanʼat asari 9 metr balandlikdan tushib, videokuzatuv ustuni bilan toʻqnashib ketdi, ikki kishi halok boʻldi va yana 13 kishi jarohatlandi. Voqeadan soʻng Durham politsiyasi Dreamspace qoldiqlarini yigʻib oldi va Sogʻliqni saqlash va xavfsizlik boʻyicha ijrochi bilan birgalikda tergov boshladi.

Sinov 
2006-yil 29-noyabrda Agis qotillikda gumonlanib hibsga olingan. Haykaltarosh qoʻshimcha tergovgacha garov evaziga qoʻyib yuborildi. Qoʻshimcha tergov 2007-yilning yozida boʻlib oʻtishi xabar qilingandi, ammo noyabr oyining oxirigacha uzaytirildi. 2008-yil 13-fevralda Maurice Agis beparvolik tufayli oʻlimga olib kelgan qotillikda ayblangan. Sud jarayoni 2009-yil 26-yanvarda boshlangan, Agis ish joyida mehnatni muhofaza qilish va xavfsizlik qoidalarini buzganlikda ayblangan. Sudya hay’ati qotillik ayblovi boʻyicha bir qarorga kela olmadi. 2009-yil 26-martda Agis sogʻliq va xavfsizlik qoidalarini buzgani uchun 10 000 funt sterling miqdorida jarimaga tortildi. Oʻsha yilning 12-avgustida apellyatsiya shikoyati boʻyicha jarima miqdori 2500 funtgacha kamaytirildi.

Haykaltarosh ikki oydan keyin — 2009-yil 12-oktabrda Ispaniyada vafot etdi.

Manbalar

Havolalar 

 Moris Agis )
 Tushning oxiri: Dreamspace dahshatli tushga aylanadi Arxivnaya kopiya -da arxivlangan )
 Dreamspace V: jamoat sohasidagi murakkab tarix )
 Oʻldiradigan sanʼat
 Puflanadigan qasr yaratuvchisi tomoshabinlarni oʻldirgani uchun sudlanmoqda

2009-yilda vafot etganlar
12-oktyabrda vafot etganlar
1931-yilda tugʻilganlar
7-dekabrda tugʻilganlar
Rassomlar
Tasviriy sanʼat
Kasbiga koʻra kishilar
Sanʼat
Sara Anundsen

Sara Lin Anundsen (1985-yil 21-iyunda tug'ilgan) - amerikalik sobiq professional tennischi .

Denverda tug'ilgan Anundsen Kolumbin o'rta maktabida o'qigan va 2001-yildan 2003-yilgacha Kolorado shtati maktablarida uch karra chempion boʻlgan va mag'lubiyatsiz (50-0) boʻlgan.

Anundsen Shimoliy Karolina Universitetida kollej tennisi o'ynadi va Jenna Long bilan hamkorlikda 2007-yilda NCAA juftlik chempionatida g'olib chiqdi, bu Tar Heels uchun birinchi milliy unvon edi. Bu juftlikka 2007-yilgi US Open turnirining juftliklar asosiy to'rida joker belgisini taqdim etdi.

Manbalar

Havolalar 

 
 
Amerikalik ayol tennischilar
Yashayotgan insonlar
1985-yilda tugʻilganlar
Emilie Burrer

Emilie Burrer Foster (1947-yilda tugʻilgan) - amerikalik sobiq professional tennischi .

1947-yilda tugʻilgan Burrer asli teksaslik boʻlib, Trinity universitetida kollej tennisi oʻynagan va u yerda toʻrtta kollejlararo chempionatda jamoa rekordini qoʻlga kiritgan. U 1968—1969-yillarda ketma-ket yakkalik va juftlik musobaqalarida gʻolib chiqdi</ref>.

Junior Wightman Cup oʻyinchisi Burrer 1967-yilda Panamerika oʻyinlarida Qoʻshma Shtatlarni himoya qilgan.

1960-yillarda u AQSh Ochiq chempionatining bir nechta nashrlarida ishtirok etgan va ikki karra juftlik bahslarida chorak finalchi boʻlgan edi.1969-yilda u yakkalik bahslarining 16-raundiga chiqdi va  Kerol Kaldvell Grebnerni magʻlub etdi .

Manbalar

Havolalar 

 

Amerikalik ayol tennischilar
Yashayotgan insonlar
1947-yilda tugʻilganlar
Mary Arnold (tennis)

Meri Arnold Prentiss (née Arnold ; 1916-yil 26-oktabr - 1975-yil 26-yanvar) 1934-yil sentabrdan 1968-yil maygacha havaskor amerikalik kattalar tennischisi edi. U, shuningdek, 1972-yilgacha Qo'shma Shtatlar milliy qariyalar chempionatida ishtirok etgan.

U Los-Anjeles shahar kollejida tahsil olgan va u yerda Los-Anjeles Olympia LTC a'zosi boʻlgan</ref>.

U 1939-yilda AQSh va Buyuk Britaniya o'rtasidagi tennis bo'yicha ayollar jamoalari o'rtasidagi Uaytmen kubogida qatnashgan . U Doroti Bundi Cheyni bilan hamkorlikda juftlik bahsida gʻalaba qozondi va AQSH jamoasiga 5:2 hisobida gʻalaba qozonishga yordam berdi. Unga 1939-yildan 1941-yilgacha Eleanor Tennant murabbiylik qilgan.

Arnold 1939-yildan 1947-yilgacha AQShning eng yaxshi 10 taligiga kirdi. Uning eng yuqori reytingi 1942—1944-yillarda ham beshinchi boʻlgan.

1948-yilgi Fransiya chempionatida u bo'lajak Xalqaro tennis shon-shuhrat zali sovrindori Shirli Fray bilan juftlikda juftlik finaliga chiqdi. U o'sha yili Uimbldon chempionatida ham o'ynadi va yakkalik va ayollar juftlik bahslarida uchinchi bosqichga, aralash juftlik bahslarida chorak finalga chiqdi.

Uch shtat tennis turnirida u beshta finalga chiqdi va uchta juftlik chempionligini qo'lga kiritdi: 1940, 1944 va 1946. U ,shuningdek, 1941-yilda yakkalik finalchisi (Paulin Betsga yutqazgan) va 1945-yilda (Fray bilan) ayollar juftlik finalchisi boʻlgan. Uning ayollar o'rtasidagi juftlik unvonlari 1940-yilda Elis Marble, 1944-yilda Doroti Bundi Cheyni va 1946-yilda Fry bilan hamkorlikda boʻlgan.

Katta dubulg'a finallari

Juftliklar (2 ta ikkinchi o'rin)

Manbalar 

Amerikalik ayol tennischilar
1975-yilda vafot etganlar
1916-yilda tugʻilganlar
Pam Austin

Pamela Ostin (1950-yil 12-martda tugʻilgan) - amerikalik sobiq professional tennischi .

Kollej faoliyati 
Ostin UCLAda kollej tennisi oʻynadi va u yerda boʻlganida Tinch okeani-8 konferensiyasida juftliklar chempionligini qoʻlga kiritdi.

Jahon jamoasi tennis 
Ostin akasi Jeff bilan birga 1974 -yilgi tennis boʻyicha jahon chempioni Denver Rakets jamoasi aʼzosi edi.

Oilaviy hayot 
Ostinning singlisi Treysi ikki karra US Open chempioni boʻlgan. Akasi Jeffdan tashqari, Ostinning ukalari Dug va Jon ham professional tennischilar boʻlgan. U Jeff bilan turmush qurgan fitness boʻyicha oʻqituvchi va yozuvchi Denis Ostinning kelinidir.

Yana qarang 

 Ayol tennischilar ro'yxati

Manbalar 

Amerikalik ayol tennischilar
Yashayotgan insonlar
1950-yilda tugʻilganlar
Debbie Brown

Debbi Braun (1963-yilda tug'ilgan) - sobiq amerikalik kollej tennischisi va skvosh o'yinchisi, hozirda skvosh maʼmuri bo'lib ishlaydi. U Irlandiya fuqaroligiga ham ega.

Shaxsiy hayot 
U 2015-yil 18-aprelda skvosh boʻyicha sobiq Irlandiya chempioni sherigi Orla O'Doherti bilan turmushga chiqdi.

Karyera 
U o'z karerasini tennischi sifatida boshlagan hamda Long Beach shtatidagi Kaliforniya shtati universitetida o'ynagan. Keyinchalik Debbi 33 yoshida skvosh sportida o'z karerasini davom ettirdi</ref>. U ustalar toifasida uch karra mamlakat chempioni boʻldi. U, shuningdek, Portlend, Oregon (kumush medal), Angliya, Avstraliyada bo'lib o'tgan masters tadbirlarida ishtirok etgan. 2003-yilda u Kumush yubiley mukofoti sovrindori bo'lgan.

Debbi 2012-yilgi Jahon Squash Masters musobaqasida sherigi Orla bilan AQSh va Irlandiyani vakili sifatida qatnashgan. U shuningdek, sherigi Orla O'Doherti boshqaradigan Santa Barbara Squash Akademiyasining dastur direktori. U ham yigirma yildan ko'proq vaqt davomida Santa Barbara Athletic Clubda yordamchi murabbiy bo'lib ishlagan, shu bilan birga Santa Barbara Squash maktabi maktabdan keyingi notijorat dasturining ijrochi direktori bo'lib ishlagan.

Manbalar 

1963-yilda tugʻilganlar
Amerikalik ayol tennischilar
Yashayotgan insonlar
Léa Rubio

Léa Rubio (1991-yil 6-may, Avignon shahrida tugʻilgan) — fransuz futbolchisi, hozirda Fransiyaning „Olympique de Marseille“ klubida va Fransiya ayollar milliy futbol jamoasida yarim himoyachi sifatida oʻynaydi.

Faoliyati 
Rubio oʻz faoliyatini Monteux kommunasidagi „Féminin Monteux“ futbol klubida boshlagan. U 2006-yilda 15 yoshida Fransiya ayollar futbolining ikkinchi divizionida toʻp surayotgan klub bilan ligadagi debyutini oʻtkazdi. 2006—2007-yilgi mavsumda Rubio 13 ta oʻyinda maydonga tushgan. Keyingi mavsumda uning oʻtkazgan oʻyinlari soni 15 taga etdi. Shuningdek, kubok oʻyinida uchta gol urdi, hatto bir necha bor jamoa sardori boʻlgan. 2008—2009-yilgi mavsumda Rubio nufuzli Clairefontaine akademiyasi ayollar ligasining „CNFE Clairefontaine“ klubiga oʻtdi. Biroq, oxir-oqibat „Montpellier“ bilan shartnoma imzoladi. Montpellier bilan Rubio jamoaning 8-raqamiga ega boʻldi va jamoadagi birinchi mavsumida 11 ta liga oʻyinida maydonga tushdi. U uchta kubok oʻyinida maydonga tushib, bitta gol urib, Monpeliyierga 2008—2009-yilgi „Challenge de France“ musobaqasida gʻalaba qozonishga yordam berdi.

Rubio 2009—2010-yilgi mavsumda ligadagi dastlabki oltita oʻyinda uchta gol urdi. U shuningdek, klub uchun yangi tashkil etilgan, UEFA Ayollar Chempionlar ligasida toʻrtta oʻyinda ishtirok etib, klubga asosiy bosqichga chiqishga yordam berdi.

Xalqaro faoliyati 
Rubio Fransiya terma jamoasining ayollar boʻlimida faol oʻnagan. Rubio faoliyati davomida 17 yoshgacha, 18 yoshgacha va 19 yoshgacha boʻlgan ayollar jamoalari bilan ham oʻynagan. 17 yoshgacha boʻlgan terma jamoa bilan u 2008-yilda 17 yoshgacha boʻlgan ayollar oʻrtasidagi UEFA chempionatida va 2008-yilgi 17 yoshgacha boʻlgan ayollar oʻrtasidagi birinchi jahon chempionatida ishtirok etdi, ammo Fransiya guruh bosqichida turnirdan chiqib ketdi. Rubio turnirdagi yagona golini guruh bosqichining soʻnggi oʻyinida AQSH darvozasiga kiritdi. 19 yoshgacha boʻlganlar bilan Rubio „La Manga Cup“ xalqaro turnirida oʻynadi va 2009-yilgi UEFA 19 yoshgacha boʻlgan ayollar oʻrtasidagi chempionati yarim finalga qadar Shvetsiyaga qoʻshimcha daqiqalarda magʻlub boʻldi.

Xalqaro statistikasi

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1991-yilda tugʻilganlar
Ayol futbolchilar
Alifbo boʻyicha sportchilar
Ayollar tennisi

Women's tennis 
 

Ayollar tennisi bu ayollar uchun eng mashhur sport turlaridan biridir. Bu ayollar o'zlarining erkaklarnikiga teng keladigan shon-sharaf va mashhurlikka ega bo'lgan kam sonli sport turlaridan biridir. Ayollar tennis uyushmasi ayollar tennisi bilan shug'ullanadigan asosiy tashkilotdir.

Tarix 

Ayollar tennisi 1900-yilda Parijda va 1908-yilda Londonda bo'lib o'tgan birinchi Olimpiya o'yinlarida mavjud, ammo ayollar juftliklari faqat 1920-yilda Antverpen o'yinlarida paydo bo'lgan.

Ayollar tennisining birinchi super yulduzlaridan biri Syuzanna Lenglen bo'lib, u Uimbldon va Internationaux de France musobaqalarida oltita sovrinni qo'lga kiritgandan so'ng, 1926–1927-yillarda Shimoliy Amerikada birinchi professional turnirga chiqish uchun havaskor tennisni tark etdi. Keyin u "Diva" 2 hisoblanadi. 

Biroq, ayollar tennisi 1960-yillarga qadar va ayniqsa 1970-yillarda Ayollar tennis uyushmasi tashkil etilishi bilan haqiqiy shakllanmadi.

Ayollar tennisining xususiyatlari 
Ayollar o'rtasidagi tennis o'yinlarida to'p odatda ta'sirsiz o'ynaladi (ko'tarishdan kamroq) va o'yinlar asosiy chiziqdan ko'proq o'ynaydi; yozish, odatda, erkaklarnikiga qaraganda kamroq kuchli. O'yin ko'proq taktik tezlikda va kutishda amalga oshiriladi. Xizmat ham unchalik kuchli emas; erkaklarnikiga qaraganda nisbatan kamroq ahamiyatga ega. Biroq, 1990-yillardan beri bu sohada sezilarli evolyutsiya kuzatildi, ayollar tennisi yaxshilanmoqda va tobora ommalashib bormoqda.

Munozara 
Ayollar tennisi bir nechta  holatlari bilan ajralib turadi. Ayollar tennisi dunyosi ba'zan "gomofobik" va "seksist" deb ta'riflanadi.

Yana qarang 

 Jinslar jangi
 Avstraliyada ayollar tennisi
 Janubiy Afrikadagi ayollar tennisi
 Amerika Qo'shma Shtatlarida ayollar tennisi

Bibliografiya 

 Fransiyalik tennis ayollari, Vinsent Kognet, Romain Lefevr, Filipp Mariya, Ed. du Stade, 1999-yil ()
 Les dessous du tennis feminin, Nathalie Tauziat, ed. Jai Lu, 2001-yil ()
 N'oublie pas de gagner: Dans les coulisses du tennis feminin, Dominique Bonnot, ed. Aksiya, 20157 ()
 Ayollar tennis taktikasi, Rob Antoun, Inson kinetikasi, 2007 ()

Manbalar 

Ayol sportchilar
Tennischilar
Ayollar tennis uyushmasi
Olimpiya o'yinlarida
Ayol tennischilar
Sergey Karyakin

Sergey Aleksandrovich Karjakin (1990-yil 12-yanvarda tug'ilgan) - rossiyalik shaxmat grossmeysteri (ilgari Ukraina vakili). Shaxmat qiroli, u avvalroq 12 yoshu 7 oyligida chempionlik unvonini qo'lga kiritib, tarixdagi eng yosh grossmeyster rekordini o'rnatgan edi.

Karjakin 1999-yilda 10 yoshgacha boʻlgan o'smirlar o'rtasida shaxmat bo'yicha Yevropa chempionatida g'olib chiqdi va 2001-yilda 12 yoshgacha boʻlgan shaxmat bo'yicha jahon chempioni bo'ldi. U 11 yoshida xalqaro usta unvoniga sazovor boʻlgan va 2003-yilda grossmeyster unvoniga sazovor boʻlgan. U 2004-yilgi Shaxmat Olimpiadasida Ukrainani himoya qilib, jamoaviy va shaxsiy oltin medalni qo'lga kiritdi. U Ukraina uchun yana ikkita shaxmat olimpiadasida qatnashdi va 2009-yilda Rossiyaga ko'chib o'tishdan oldin Korus shaxmat turnirida g'olib chiqdi. O'shandan beri u Rossiyani besh marta Shaxmat Olimpiadasida himoya qilib, 2010-yilda shaxsiy oltin medalni qo'lga kiritgan. Shuningdek, u 2013 va 2019-yillarda shaxmat bo‘yicha jahon jamoaviy chempionatida Rossiya bilan jamoaviy oltin medalni qo‘lga kiritdi.

Karjakin 2012-yilda tezkor shaxmat bo‘yicha jahon chempionati va 2013 va 2014-yillarda Norvegiya shaxmat turnirida g‘olib chiqqan. U 2014-yilgi nomzodlar turnirida qatnashib, ikkinchi o'rinni egalladi. U shaxmat bo'yicha 2015-yilgi Jahon kubogida g'olib chiqdi va shu tariqa 2016-yilgi Nomzodlar turniriga yo'llanma oldi. U turnirda g'olib chiqdi va shaxmat bo'yicha jahon chempionatida qatnashish huquqini qo'lga kiritdi. 2016-yilning noyabr oyida u klassik o'yinlarda 6:6 hisobida durang o'ynab, chempionlik o'yinida Magnus Karlsenga tezkor taybreykda mag'lub bo'ldi. U 2016-yilda blits shaxmat bo'yicha jahon chempionatida g'olib chiqdi. U 2018-yilda yana Nomzodlar turnirida ishtirok etib, uchinchi o‘rinni egalladi va shaxmat bo‘yicha 2021-yilgi Jahon kubogida ikkinchi o‘rinni egallab, 2022-yilgi Nomzodlar saralashiga yo‘llanma oldi.

Karjakinning 2022-yilgi Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishini jamoatchilik tomonidan ma'qullagani uchun Grand Chess Tour uni kelgusi tadbirlar uchun taqiqlashga harakat qildi. Shuningdek, u olti oy davomida FIDE reytingi bo'yicha musobaqalarda, jumladan, 2022-yilgi Nomzodlar turnirida ishtirok etishi taqiqlangan.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1990-yilda tugʻilganlar
Shaxmatchilar
Rossiyalik shaxmatchilar
Shaxmat grossmeysterlari
Shaxmat olimpiadasi ishtirokchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Indira Bayt

Indira Bayt (Bobotaev; , 1980-yil tugʻilgan) — Qozogʻiston va sloveniyalik shaxmatchi, ayollar oʻrtasida FIDE ustasi.

Biografiyasi 
2000-yilda oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionatida, 1998-yilgi oʻsmirlar oʻrtasidagi Osiyo chempionatida, 1996-yil va 1998-yilgi yoshlar oʻrtasidagi jahon chempionatlarida Qozogʻiston sharafini himoya qilgan. 18 yoshgacha boʻlganlar toifasida.

2003-yildan beri Sloveniyada doimiy istiqomat qiladi."Krka Novo Mesto" klubida oʻynaydi. 2006-yildan beri Sloveniya fuqarosi, milliy chempionatlarda ishtirok etadi va terma jamoa sharafini himoya qiladi.

2007, 2009 va 2010-yillardagi Sloveniya chempionatlarining kumush medali sovrindori (2010-yilda V. Rozich bilan 1-2 oʻrinlarni boʻlishib, qoʻshimcha koʻrsatkichlarda unga yutqazgan). 2006-yil Sloveniya chempionatining bronza medali sovrindori

Blits boʻyicha Sloveniya chempioni 2010-yil.

Sloveniya terma jamoasi tarkibida 2010-yil Shaxmat Olimpiadasi va 2007-yilgi Yevropa jamoalar chempionati da qatnashgan.

Asosiy sport natijalari

Muhim natijalar 
2010-yilda Sloveniyaning blits chempionatida 1-oʻrin

2010-yilda Sloveniya ayollar chempionatida 2-oʻrin

2009-yil ayollar oʻrtasidagi Sloveniya chempionatida 2-oʻrin

2007-yilda Sloveniya ayollar chempionatida 2-oʻrin

2006-yilda Sloveniya ayollar chempionatida 3-oʻrin

Bayt Indira reytingining eng yuqori reytingi 2225 boʻlgan FIDE Ayol ustasi (WFM). U 39-shaxmat olimpiadasida Sloveniya ayollar terma jamoasi aʼzosi edi.

U 2006-yilgacha vatani Qozogʻiston sharafini himoya qilgan.

Grandmaster maslahatlari 
Koʻr-koʻrona oʻynashda biroz tajriba orttirganingizdan soʻng, siz butun taxtani toʻliq tasavvur qilish uchun kamroq va kamroq harakat qilasiz. Siz baʼzi mavhum tasvirlarni ishlab chiqasiz, siz uchun individual, turli xil assotsiativ seriyalar, garchi taxtaning vizual koʻrinishi vaqti-vaqti bilan jalb qilinadi.

Manbalar

Havolalar 

 Indira Bayt 2010-yilgi Shaxmat Olimpiadasidagi chiqishlari
 Indira Baytning 2007-yilgi Yevropa jamoalar chempionatidagi chiqishlari
 Indira Bobotaevaning 2000-yil oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionatidagi chiqishlari 

Yashayotgan insonlar
1980-yilda tugʻilganlar
Alifbo boʻyicha sportchilar
Qozogʻiston shaxmatchilari
Alexander Ipatov

Aleksandr Ipatov (; 1993-yil 16-iyulda tug'ilgan) - asli ukrainalik turk shaxmat grossmeysteri. U Turkiyaning eng yuqori reytingdagi shaxmatchisi hisoblanadi. Ipatov 2012-yilda oʻsmirlar oʻrtasida jahon chempioni, 2014 va 2015-yillarda Turkiya chempioni boʻlgan. 2012-yildan beri Turkiya terma jamoasi safida Shaxmat olimpiadasi, shaxmat boʻyicha jahon jamoaviy chempionati va shaxmat boʻyicha Yevropa jamoaviy chempionatida ishtirok etgan.

Dastlabki yillari 
Ipatov 1993-yil 16-iyulda Ukrainaning Lvov shahrida tug'ilgan. Otasi unga toʻrt yoshida shaxmat oʻynashni oʻrgatgan, olti yoshida onasi uni mahalliy shaxmat klubiga olib kelgan. U yerda toʻrt yil tayyorgarlik koʻrgan.

Shaxmatdagi faoliyati 
2003-yil mart oyida Ipatov 10 yoshgacha boʻlgan Ukraina vitse-chempioniga aylandi. Bu unga Gretsiyada bo'lib o'tgan shaxmat bo'yicha yoshlar o'rtasidagi jahon chempionatida (U10 bo'limi) ishtirok etish huquqini qo'lga kiritdi. Ipatov esa 133 nafar futbolchi ichida 11-oʻrinni egalladi. 2007-yilda u 14 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar oʻrtasidagi Ukraina chempionatida ikkinchi oʻrinni egalladi va shu bois Turkiyada boʻlib oʻtadigan 14 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionatida ishtirok etish huquqini qoʻlga kiritdi va u yerda 8-oʻrinni egallab, birinchi marta kuchli 10 talikka kirdi.

2008-yilda Ipatov 207 Elo reyting ochkosini qo'lga kiritdi. Ikki marta Ukraina vitse-chempioni (U16 va U20) bo'ldi va milliy usta va xalqaro usta (IM) unvonlariga sazovor bo'ldi. 2009-yilning yanvaridan 2012-yilning fevraligacha u Ispaniya terma jamoasi sharafini himoya qilgan.

2011-yilda Ipatov Cappelle-la-Grande Open turnirida uchinchi oʻrinni egalladi, unda 573 nafar oʻyinchi ishtirok etdi. Ulardan 85 nafari grossmeysterlar edi.  2012-yil fevral oyidan beri Aleksandr Ipatov Turkiya shaxmat federatsiyasini himoya qiladi. 2012-yil avgust oyida u Afinada oʻtkazilgan shaxmat boʻyicha oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionatida Ding Liren, Richard Rapport, Yu Yangyi va Vey Yidan o'zib ketdi. Bu yutuq unga 2013-yilgi FIDE Jahon chempionatida qatnashish huquqini berdi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1993-yilda tugʻilganlar
Ukraina shaxmatchilari
Shaxmat grossmeysterlari
Shaxmat olimpiadasi ishtirokchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Ali Farahat

Ali Farahat (2014-yilgacha yozilgan Ali Frhat; 1975-yil 22-avgustda tug'ilgan) — misrlik va amerikalik shaxmatchi, 2005-yilda FIDE xalqaro ustasi (IM) unvonini olgan. U 2014-yilda shaxmat boʻyicha Misr chempionligini qoʻlga kiritgan. 2019-yil aprel oyidan boshlab u AQSh shaxmat federatsiyasida o'ynaydi.

Biografiyasi 
U 2005-yilda Lusakada bo'lib o'tgan shaxmat bo'yicha Afrika chempionatida uchinchi o'rinni egallagan. Ushbu muvaffaqiyati uchun u xalqaro usta unvoniga sazovor bo'ldi va 2005-yilda Xanti-Mansiyskda bo'lib o'tgan shaxmat bo'yicha Jahon kubogi yo'llanmasini qo'lga kiritdi va birinchi davrada Levon Aronyanga qarshi o'yinda mag'lub bo'ldi. U 2014-yilda Vindxukda boʻlib oʻtgan Afrika shaxmat chempionatida yana uchinchi boʻldi.  2013-yilda Iskandariyadagi Misr shaxsiy chempionatida ikkinchi oʻrinni egallagan va 2014-yilda Qohirada boʻlib oʻtgan musobaqada gʻolib chiqqan.

Misr terma jamoasi uchun 2006 va 2008-yillardagi Shaxmat Olimpiadalarida 14 o'yinda umumiy 7 ochko to'plagan. Bundan tashqari, u 2015 va 2017-yillarda terma jamoalar o'rtasidagi jahon chempionatida ishtirok etgan. 2017-yilgi jamoalar o'rtasidagi jahon chempionatida u grossmeyster unvonini qo'lga kiritish uchun normani qo'lga kiritdi.

Uning Misrdagi klubi Al-Sharqiya Duxan edi. Al-Sharqiya bilan 2007-yilda Xartumda va 2015-yilda Agadirda bo'lib o'tgan arab klublari chempionatida g'olib chiqdi. Al-Havar bilan u 2017-yilda Qohirada bo'lib o'tgan Afrika klublar chempionatida g'olib chiqdi va 5-taxtada o'zining barcha 7 o'yinida Elo ko'rsatkichi 2910 bo'lib, ushbu musobaqada ishtirok etgan barcha o'yinchilarning 5-taxtasida eng yaxshi natijaga erishdi.

Shaxmat bo'yicha murabbiy sifatida u 2007-yilda Malavining Kasungu tumanida shaxmat bo'yicha o'smirlar o'rtasidagi Afrika chempionatida g'olib chiqqan Kareim Vageyxni tayyorlagan. Birlashgan Arab Amirliklarida u Dubay shaxmat klubi va Fujayra shaxmat klubida murabbiylik qilgan. U 2016-yilgi Shaxmat Olimpiadasida Misr ayollar terma jamoasi sardori bo'lgan. Ali Farahat FIDE instruktori (2005-yilda mukofotlangan) va FIDE murabbiyi (2013-yilda mukofotlangan) unvonlariga ega.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1975-yilda tugʻilganlar
AQSh shaxmatchilari
Shaxmat grossmeysterlari
Shaxmat olimpiadasi ishtirokchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Maxim Turov

Maxim Turov ( ; 1979-yil 7-dekabrda tugʻilgan) — rossiyalik shaxmatchi. U 1999-yilda FIDE tomonidan grossmeyster unvoni bilan taqdirlangan.

Turov 1993-yilda Linares shahrida bo'lib o'tgan 1-bolalar shaxmat olimpiadasida Rossiyaning "A" jamoasi tarkibida ishtirok etib, oltin medalni qo'lga kiritdi. 2005 va 2011-yillarda Dierendagi ochiq Gollandiya chempionatida g'olib chiqdi.

2009-yilda u Doroshkevich memorialida Aleksandr Lastin bilan 1–2-oʻrinlarni egalladi. Eforie Nord xalqaro shaxmat festivalida Marius Manolache bilan birinchi boʻlib oʻrtoqlashdi.  Nordxauzenning 9-chi Open  va 25-Faker See Open musobaqalarida gʻolib chiqdi.

2010-yilda u Chennai Open turnirida gʻolib chiqdi. Toshkentdagi 4- Georgiy Agzamov xotirasiga bagʻishlangan oʻyinda Sergey Jigalko, Rinat Jumabayev va Vitaliy Golod bilan 1–4-oʻrinlarni egallab, tay-brek boʻyicha turnirda gʻolib chiqib, Bhubaneshvardagi 2nd Orissa Open turnirida 1–6-oʻrinlar uchun durang oʻynadi.

2011-yilda u Jermukdagi 4-Karen Asrian yodgorligida Konstantin Shanava, Mixail Ulibin, Robert Ovannisyan va Levon Babujian bilan 2–6-oʻrinlarni egallagan. Julio I Granda, Aleksander Llamachev, Palova va Aleksander Delchevlo bilan 2–7-oʻrinlarni egallagan. Mixail Marin 31-Villa de Benasque Open va Drezdendagi ZMDI Schach festivalda Deep Sengupta, Viacheslav Zaxartsov, Krisztian Szabo, Lev Gutman, David Berches va Samuel Shankland bilan 2-7-o'rinlarni egallashdi.

2012-yil yanvar oyida Turov Veyk-an Zee shahrida bo'lib o'tgan Tata Steel Chess turnirining C guruhida g'olib chiqdi. O'sha yili u yana Agzamov yodgorligida Mixail Mchedlishvili va Anton Filippov ustidan g'alaba qozondi.

2014-yilda u Oslo Chess International GM turnirida Yan Verle va Yuriy Solodovnichenko bilan 1–3-oʻrinlarni egalladi.

U shaxmatchi Irina Slavina Turovaga uylangan.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1979-yilda tugʻilganlar
Shaxmatchilar
Alifbo boʻyicha sportchilar
Mohammed Al-Modiahki

Muhammad Ahmad Al-Modiahki (1974-yil 1-iyunda tug'ilgan) shaxmat bo'yicha grossmeyster. U Qatarda grossmeyster unvonini qo'lga kiritgan birinchi o'yinchi bo'ldi va mamlakatning eng yuqori o'yinchisi hisoblanadi. Arab davlatlari ichida "Asrning eng yaxshi o'yinchisi" sovrini bilan taqdirlandi.

Al-Modiahki 1988, 1990, 1992, 1994, 1996, 1998, 2000, 2002 va 2006-yillarda toʻqqizta shaxmat olimpiadalarida qatnashgan, umumiy rekord (+62,=28,-). 1996-yil 32-shaxmat Olimpiadasida u birinchi doskada yakkama-yakka chiqishi uchun 8/10 ball bilan oltin medalni qo'lga kiritdi. U 1998-yilda 33-shaxmat Olimpiadasida takrorlagan spektaklni bu safar 7,5/8 ball bilan takrorladi. 1994 va 2002-yillarda uning shaxsiy ko'rsatkichlari unga bronza medalini taqdim etdi.

U Las-Vegas (1999), Nyu-Dehli (2000), Moskva (2002) va Liviyada 2004-yilgi shaxmat bo'yicha FIDE jahon chempionatlarining nokaut bosqichida to'rt marta o'ynagan.

U to'rt marta shaxmat bo'yicha Arab chempionatida g'olib chiqdi: 1994, 1997, 2000 va 2002 (Xichem Hamduchi bilan birgalikda). Boshqa g'alabalar orasida Marokashdagi Agadir Open, Andorra Open (1999), Tunisdagi ochiq turnir (1997) va Hindistondagi Goodrike Open (1995) va Ispaniyadagi Benasque Open (1997)da birinchi o'rinlarni bo'lishdi.

2001-yilda u grossmeyster Chju Chenga uylandi, u hozirda Qatar terma jamoasida o'ynaydi. 2003-yil oktyabr oyida u FIDE reytingida maksimal 2588 ballga erishdi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1974-yilda tugʻilganlar
Shaxmatchilar
Shaxmat grossmeysterlari
Shaxmat olimpiadasi ishtirokchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Khanim Balajayeva

Khanim Balajayeva (; 2001-yil 28-martda tugʻilgan) — ozarbayjonlik shaxmatchi. U 2019-yilda FIDE tomonidan ayol grossmeyster unvoni bilan taqdirlangan.

Faoliyati 
2018-yilning fevral oyida Balajayeva ayollar oʻrtasidagi Ozarbayjon chempionatida tay-brek boʻyicha Gunay Mammadzodani ortda qoldirib, gʻolib chiqdi. Ikkala futbolchi ham 9 balldan 6½ ochko toʻpladi.

Jamoa musobaqalari 
2016-yilning sentyabr oyida Ozarbayjon poytaxti Boku shahrida oʻtkazilgan 42-shaxmat olimpiadasida musobaqa mezbonlari huquqi boʻyicha Ozarbayjonni uchta jamoa himoya qildi. Balajayeva ayollar boʻlimida 3-Ozarbayjon jamoasining ikkita bortida oʻynadi. Jamoa turnirni 30-oʻrinda yakunlagan boʻlsa, Balajayeva 11 oʻyindan 7½ ochko toʻpladi.

U 2017-yili Rossiyaning Xanti-Mansiysk shahrida shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi jamoaviy jahon chempionatida yana Ozarbayjon terma jamoasi safida ishtirok etdi.

2018-yilning sentyabr-oktyabr oylarida Gruziyaning Batumi shahrida boʻlib oʻtgan 43-shaxmat Olimpiadasida Balajayeva ayollar oʻrtasida uchta taxtada oʻynash bahslarida Ozarbayjon sharafini himoya qildi va 9 ochkodan 7 ochko jamgʻardi. Uning ishlash reytingi 2522 edi, bu esa unga 3-bortda oltin medalni taqdim etdi. Jamoa turnirni 10-oʻrinda yakunladi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
2001-yilda tugʻilganlar
Shaxmat grossmeysterlari
Ozarbayjon shaxmatchilari
Shaxmat olimpiadasi ishtirokchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Matthew Sadler

Matthew David Sadler (1974-yil 15-mayda tug'ilgan) - ingliz shaxmat grossmeysteri va shaxmat bo'yicha ikki karra Britaniya chempioni. U 2021-yilning oktabr holatiga ko'ra 2-o'rindagi ingliz o'yinchisi hisoblanadi.

Shaxsiy hayoti 
Sadlerning fransuz onasi bor, fransuz tilini mukammal biladi va shuningdek, yopiq fransuz musobaqalarida o'ynash huquqiga ega. U Maykl Adams va Nayjel Short kabi boshqa yetakchi ingliz o'yinchilari tomonidan erishilgan cho'qqilarni zabt etmoqchi edi, ammo 20 yoshning o'rtalarida professional o'yinni to'xtatishga qaror qildi va Gollandiyada IT yo'nalishini tanladi.

Shaxmatdagi faoliyati 
Sadler 1995-yilda 21 yoshida va yana 1997-yilda (Maykl Adams bilan birgalikda) Britaniya chempionatida g'olib chiqdi.  U 1996-yil Shaxmat Olimpiadasida Angliyani himoya qildi, 10½/13 ball to'pladi va to'rtinchi bortda eng yaxshi natija uchun oltin medalni qo'lga kiritdi (Angliya to'rtinchi o'rinni egalladi), shuningdek, 1998-yilda 7½/12 ball bilan o'ynadi. U 1997-yilda Pula shahrida boʻlib oʻtgan Yevropa jamoaviy shaxmat chempionatida Angliya terma jamoasi safida 7/9 ni tashkil etdi. U besh kishilik ingliz jamoasining eng yaxshi shaxsiy hisobi bo'ldi va shuning uchun Angliyaning yirik musobaqada birinchi (va hozirgi kunga qadar) oltin medaliga katta hissa qo'shdi.

Bir necha yil davomida u "New in Chess" jurnalida kitob sharhlovchisi bo'lgan, shuningdek, boshqa shaxmat jurnallari uchun kitoblar va maqolalar yozgan. 2000-yilda uning "Queen's Gambit Declined" (Everyman tomonidan nashr etilgan) kitobi Britaniya shaxmat federatsiyasining "Yil kitobi" mukofotiga sazovor bo'ldi.

Yaqinda Amersfort shahrida yashovchi Sadler 2010-yilda yaqin atrofdagi Vageningen shahrida bo'lib o'tgan rapid-play turnirida ishtirok etish uchun shaxmatga qaytdi. U grossmeysterlar Yan Timman, Friso Nijboer va Daniel Fridmanni ortda qoldirib, 7/7 hisobida g'olib chiqdi. 2011-yil avgust oyida Sadler XIII Ochiq Xalqaro D'Escacs de Sants musobaqasida 8½/10 ball to'plagan holda bir qancha grossmeysterlarni, shu jumladan Yan Smetsni ortda qoldirdi. Shundan so'ng, 2011-yil oktyabr oyida u Oslo Chess International musobaqasida qatnashdi. Ishtirokchilar orasida yana o'n nafar grossmeyster bor edi, ular orasida Sergey Tiviakov, Jon Lyudvig Hammer va Sergey Volkov ham bor. Ularning barchasi 2600+ bahoga ega. Sadler ishonchli tarzda g'alaba qozondi, 8/9 ball va 2849 ballik reytingni ko'rsatdi. 2012-yilga kelib, reyting ochkolarining ortishi uni faol ingliz o'yinchilari orasida to'rtinchi o'ringa ko'tardi va uni yana dunyoning eng yaxshi 100 taligiga olib chiqdi.

2012-yil yanvar oyida bergan intervyusida Sadler shaxmat endi uning uchun birinchi navbatda "hobby" ekanligini aytdi. Turnirga qaytishdan xursand bo'lar ekan, Sadler u endi havaskor ekanligini va professional sifatida qaytib kelmasligini ta'kidladi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1974-yilda tugʻilganlar
Shaxmatchilar
Shaxmat grossmeysterlari
Shaxmat olimpiadasi ishtirokchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Tiger Hillarp Persson

Tiger Hillarp Persson 1970-yil 28-oktyabrda tugʻilgan shved shaxmat grossmeysteridir. U shaxmat boʻyicha ikki karra Shvetsiya chempioni. 2015-yilda u Goda 1-Dan darajasiga erishdi.

Shaxmatdagi faoliyati 
U Gentofte (VISA Nordic Grand Prix) turnirlarida Sune Berg Xansen, Simen Agdeshteyn, Eynar Gausel, Xelgi Gretarsson, Heikki Vesterinen va boshqalar ustidan mutloq gʻalabaga erishdi. 1999-yilda York, Jersi (2000), Barselona Sants 2003 va Guernsey xalqaro turnirlarida bir necha bor gʻolib chiqdi. Chess Open (2001, 2003, 2007, 2008, 2009, 2010 (eng yaxshi tay-brekda), 2016 va yana 2018-yilgi musobaqalarda ham gʻalabaga erishdi. Finlandiyaning Vammala shahrida boʻlib oʻtgan Shimoliy shaxmat chempionatida ikkinchi oʻrinni egalladi (2005). 2008-yilda u tugʻilgan shahri Malmyoda oʻtkazilgan Sigeman & Co shaxmat turnirida ajoyib 7½ ball bilan gʻolib boʻldi. 2009-yilda Korus shaxmat turnirining C guruhida ikkinchi oʻrinni egalladi. Shvetsiya vakili sifatida u 1998-yilda Elista va 2008-yilda Drezdenda oʻtkazilgan shaxmat olimpiadalarida individual bronza medallarini qoʻlga kiritdi.

U 2007, 2008 va yana 2021-yillarda Shvetsiya chempionatida uch marta gʻolib boʻlgan, shu jumladan 2019-yilgi gʻolib Erik Blomkvistdan yarim ochko oldinda marraga erishgan.

Uning 43-shaxmat Olimpiadasida Tomas Laurusasga qarshi oʻyini Chess.com muharriri tomonidan 2018-yilning eng yaxshi oʻyini deb topildi.

Tiger Zamonaviy mudofaa boʻyicha ikkita kitob yozgan, jumladan Tiger's Modernni ham.

Kitoblari

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1970-yilda tugʻilganlar
Shaxmatchilar
Alifbo boʻyicha sportchilar
Jessica Marais

Jessica Dominique Marais(1985-yil 29-yanvarda tugʻilgan)- Janubiy Afrikada tugʻilgan avstraliyalik aktrisa, Avstraliya televideniesidagi Packed to the Rafters va Love Child filmidagi rollari bilan tanilgan. U, shuningdek, Amerikaning " Magic City „ dramatik serialida ham rol oʻynagan.

Yoshlik 
Janubiy Afrikaning Yoxannesburg shahrida tugʻilgan. Uning oilasi Marais toʻqqiz yoshida boʻlganda Gʻarbiy Avstraliyaning Pert shahriga koʻchib oʻtishgan.

Avstraliyaga kelganidan olti oy oʻtgach, Maraisning otasi Toni oilaviy sayohatdan qaytayotganda yurak xurujidan vafot etdi. Marais va uning singlisi Klarani onasi Karen tarbiyalagan. U bir yil davomida Klermontdagi Jon XXIII kollejining katolik qoʻshma maktabida taʼlim olgan.

Jessica Milliy Dramatik Sanʼat Institutiga oʻqishga kirgan va u yerda 2007-yilda tamomlagan. Oʻquv yillari davomid William Shakespearening“ Hamlet " spektaklida Ofeliya rolini oʻynagan. Yakuniy kursni tugatayotganda, MDSIdagi kursdoshi va hamkasbi Xyu Sheridan bilan birga „Paket to the Rafters“ filmidagi rolni qoʻlga kiritdi.

Aktyorlik faoliyati 
Marais " Packed to the Rafters " teleserialida Reychel Rafter rolini oʻynagan. Serial muvaffaqiyatli boʻldi va yangi fasllari suratga olindi. 2011-yil fevral oyida Marais serialni tark etgani eʼlon qilindi, u qatnashgan soʻnggi epizodi 2011-yil 23-avgustda namoyish etilgan. 2021-yil 17-sentyabrda Amazon Prime Videoda premyerasi boʻlib oʻtgan " Back to the Rafters " filmida Reychel Rafter rolini oʻynashga rozi boʻlgan lekin, shaxsiy sabablarga koʻra suratga olish boshlanishidan oldin shartnomani bekor qildirgan.

Marais ABCTV Australia biografik telefilmda avstraliyalik transgender faoli Karlotta rolini oʻnaydi. Filmning butun dunyo boʻylab premyerasi 2014-yil 19-iyunda boʻlib oʻtdi. Shuningdek, 2014-yilda Marais Channel Nineʼs " Love chilf „ filmida bosh rolni ijro etgan. Filmda doktor Joan Millar rolini oʻynagan. Oʻshandan beri u ushbu shouning toʻrtta faslida ishtirok etdi.

2016-yildan beri Marais Chanel Tenʼs “The Wrong Girl " dramasida bosh rolni ijro etib kelmoqda. Marais 2017 va 2018-yillarda " Oltin Logie " mukofotiga nomzod boʻlgan.

Shaxsiy hayoti 
Marais 2009-yilda „ Packed to the Rafters“ filmidagi hamkasbi Jeyms Styuart bilan unashtirilgan edi. Biroq, 2015-yil may oyida Marais u va Styuart 5 yillik munosabatlarini doʻstona tarzda yakunlaganini eʼlon qilishdi.

Marais va Styuartning 2012-yil may oyida tugʻilgan qizi bor.

Filmografiya

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1985-yilda tugʻilganlar
Ticia Gara

Tícia Gara (1984-yil 25-oktyabrda Vengriya poytaxti Budapeshtda tugʻilgan) — vengriyalik shaxmatchi, ayol grossmeyster (WGM) unvoniga ega.

Shaxmatdagi karyerasi 
Ticia Gara 2006, 2007 va 2019-yillarda ayollar oʻrtasida o`tkazilgan Vengriya chempionatida g`oliblikni qo`lga kiritgan. 2009-yilgi musobaqada u va uning singlisi Anita birinchi o'rinni egallashdi. Mazkur musobaqada Anita tay-brekda Ticiani yengib g`oliblik unvonini qo'lga kiritdi. 

Gara Vengriya terma jamoasi safida ayollar shaxmat olimpiadasida, ayollar oʻrtasida shaxmat boʻyicha Yevropa jamoaviy chempionatida, qizlar oʻrtasidagi Yevropa jamoaviy chempionatida va ayollar oʻrtasidagi Mitropa kubogida ishtirok etgan. Uning jamoasi 2015-yilda Avstriyaning Mayrxofen shahrida ayollar oʻrtasidagi Mitropa kubogida oltin medalni qoʻlga kiritdi. U ikkinchi taxtada oʻynagan oltita oʻyinda oltita gʻalaba qozonib, gʻalabaga oʻz hissasini qoʻshgan.

Ticia Gara ikki marta (2006, 2007) Vengriya ayollar chempionatida gʻoliblikni qoʻlga kiritgan.

2001-yilda Budapesht xalqaro „Budapesht bahori“ shaxmat turnirida ikkinchi oʻrinni egalladi. 2002-yilda u Budapesht xalqaro shaxmat turniri „First Saturday IM A“da ikkinchi oʻrinni egalladi. 2015-yilda esa Budapeshtdagi „Xalqaro ayollar bahor shaxmat festivali“ xalqaro shaxmat musobaqasida Sidoniya Vajda va Yveta Reylich bilan birinchi oʻringa davogar boʻldi.

Vengriya nufuzini toʻrtta shaxmat Olimpiadasida (2010—2016) va oltita jamoaviy shaxmat boʻyicha Yevropa chempionatida (2001, 2007-2015) himoya qilgan holda dona surgan.

Shaxsiy hayoti 
Ticia Gara vengriyalik ayol grossmeyster, xalqaro usta shaxmatchi Anita Garaning opasi hisoblanadi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1984-yilda tugʻilganlar
Shaxmatchi ayollar
Shaxmatchilar
Alifbo boʻyicha sportchilar
Szidonia Vajda

Szidónia Lázárné Vajda (née Vajda; ; 1979-yil 20-yanvarda Ruminiyada tugʻilgan) — rumin — venger ayol shaxmatchisi. Szidonia Vajda FIDE xalqaro usta (IM) va ayol grossmeyster (WGM) unvonlariga ega. U 2004 va 2015 yillarda shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasida boʻlib oʻtgan Vengriya chempionatida muvaffaqiyatli ishtirok etib, gʻoliblikni q`olga kiritgan.

Shaxmatdagi faoliyati 
Szidónia Lázárné Vajda 1995-yilda shaxmat boʻyicha oʻsmirlar oʻrtasida oʻtkazilgan Yevropa chempionatining 16 yoshgacha boʻlgan qizlar boʻlimida gʻoliblik shoxsupasiga koʻtarildi va oltin medal sohibasiga aylandi.

U 1999-yilda Batumida boʻlib oʻtgan 3-Ayollar jamoalari oʻrtasidagi shaxmat boʻyicha Yevropa chempionatida bronza medalini qoʻlga kiritgan, Ruminiya terma jamoasi safida dona surgan.

Szidónia Lázárné Vajda Vengriya terma jamoasi safida ham bir qator musobaqalarda faol ishtirok etgan. U terma jamoa bilan 2002, 2004, 2006 va 2008-yillarda oʻtkazilgan shaxmat olimpiadalarida Vengriya nufuzi uchun bahslar olib borgan. Jumladan, u mashhur venger ayol grossmeysterlar Ticia Gara va singlisi Anita Garalar bilan bir jamoada oʻynagan.

2009-yilda u Paksdagi 1- Teller Ede memorialida gʻoliblikni qoʻlga kiritdi.

2015-yilda esa Budapeshtdagi „Xalqaro ayollar bahor shaxmat festivali“ xalqaro shaxmat musobaqasida ishtirok etdi. Mazkur shaxmat musobaqasida Ticia Gara va Yveta Reylich bilan birinchi oʻringa davogar boʻldi.

Shaxsiy hayoti 
Szidónia Lázárné Vajda GM Levente Vajdaning singlisi.

Maʼlumotnomalar 

Yashayotgan insonlar
1979-yilda tugʻilganlar
Shaxmatchilar
Shaxmatchi ayollar
Alifbo boʻyicha sportchilar
Gu Juan

Gu Juan (; 1990-yil 26-mayda tugʻilgan) — 2012-yilgi yozgi Olimpiada oʻyinlarida qatnashgan xitoylik-singapurlik badmintonchi.

Yoshligi 
Olti yoshida Gu otasiga ergashib Nankinga borgan. Tanasining holati yomonligi sababli otasi uni yaxshilash uchun badminton maktabiga yubordi. Gu Nankinning badminton vakili boʻldi va turli tanlovlarda gʻolib chiqdi. Keyinchalik u Pekin badminton jamoasiga taklif qilindi, ammo ob-havo sharoitlariga koʻnikolmagani uchun uni tark etdi. Keyin Gu Nankinni Jiangsu sport musobaqasida himoya qildi va qizlarning juftlik hamda aralash juftlik bahslarida gʻolib chiqdi. Badminton boʻyicha Jiangsuning sobiq murabbiyi va Singapur badminton assotsiatsiyasi vakili uni Singapurga taklif qildi.

Gu Singapurga 2003-yilda Chet el sporti isteʼdodlari sxemasi doirasida kelgan va 2007-yil iyun oyida Singapur fuqaroligini olgan. U bir yildan soʻng oʻqish yuzasidan Shanxayga qaytish uchun Singapur terma jamoasini tark etdi. Biroq oradan 16 oy oʻtib, badminton boʻyicha Singapur milliy terma jamoasi bosh murabbiyining koʻndiruvidan soʻng u yana terma jamoaga qoʻshildi.

Faoliyati 
Gu Singapur ayollar terma jamoasi tarkibida 2007-yilda Tailandda oʻtkazilgan Janubi-Sharqiy Osiyo oʻyinlarida kumush medalni qoʻlga kiritgan. 2012-yilda Gu Singapur badminton assotsiatsiyasi tomonidan 2012-yilgi yozgi Olimpiada oʻyinlari uchun Singapurning olimpiadadagi yagona ayollar oʻyinchisi sifatida tanlab olingan edi. 2012-yilgi Olimpiadada u Cheng Shao-chiega yutqazishdan oldin oʻz guruhidan saralab olindi.

Mukofotlari 
Gu Singapur Milliy Olimpiada qoʻmitasining 2013-yilgi faxriy mukofotini olgan.

Yutuqlari

BWF boʻyicha oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionati 
Qizlar yakkaliklari

Oʻsmirlar oʻrtasidagi Osiyo chempionati 
Qizlar yakkaliklari

BWF Grand Prisi 
BWF Grand Prisi ikki darajaga ega edi: BWF Grand Pri va Grand Pri Oltin. Bu 2007-yildan 2017-yilgacha oʻtkazilgan Butunjahon Badminton Federatsiyasi (BWF) tomonidan ruxsat etilgan badminton turnirlari seriyasi hisoblanadi.

Ayollar yakkaliklari

  BWF Grand Pri Oltin turnirlari
  BWF Grand Pri turnirlari

BWF xalqaro musobaqalari/seriyalari 
Ayollar yakkaliklari

Ayollar juftliklari

  BWF xalqaro musobaqa turnirlari
  BWF xalqaro seriya turnirlari

Tanlangan raqiblarga qarshi rekordlari 
Gu Juanning yil yakuni boʻyicha finalchilar, Jahon chempionati yarim finalchilari va Olimpiada chorak finalchilariga nisbatan rekordlari:

  Victoria Na 1-0
  Petya Nedelcheva 3-3
  Zhu Lin 1-0
  Wang Yihan 0-4
  Wang Xin 0-3
  Wang Shixian 0-4
  Li Xuerui 1-5
  Yao Xue 0-1
  Liu Xin 0-1
  Wang Lin 0-1
  Cheng Shao-chieh 2-3
  Tai Tzu-ying 3-2
  Pi Hongyan 1-2
  Zhou Mi 0-1
  Yip Pui Yin 2-1
  Saina Nehwal 1-5
  Maria Kristin Yulianti 1-0
  Eriko Hirose 1-2
  Sayaka Sato 1-2
  Minatsu Mitani 0-4
  Bae Youn-joo 2-2
  Sung Ji-hyun 0-2
  Wong Mew Choo 1-0
  Monika Fašungová 2-0
  Porntip Buranaprasertsuk 2-5
  Ratchanok Intanon 1-3

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1990-yilda tugʻilganlar
Badmintonchilar
Sabrina Vega

Sabrina Vega Gutierrez (1987-yil 28-fevralda Las-Palmasda tugʻilgan) — ispan shaxmatchisi, FIDE xalqaro usta (IM) va ayol grossmeyster (WGM) unvonlariga ega.

Shaxmatdagi faoliyati 

1996-yildan 2007-yilgacha Sabrina Vega turli yosh toifalarida shaxmat boʻyicha yoshlar oʻrtasidagi Yevropa chempionati va shaxmat boʻyicha yoshlar oʻrtasidagi jahon chempionatida faol ishtirok etgan. U Mondariz (2005—2006-yillar), Lorse (2007) va La Massana (2007)da ayollar grossmeysteri normasini bajardi. Vega ketma-ket ikki marta 2013 va 2014-yillarda Belgrad shaxmat turnirlarida muvaffaqiyatli ishtirok etib, oltin medalini qoʻlga kiritdi.

Vega Ispaniya terma jamoasi safida umumiy yettita shaxmat Olimpiadasida ishtirok etgan, jumladan, 2004, 2008—2016-yillar oraligʻida Ispaniya shaʼnini himoya qilgan. Shuningdek, Sabrina Vega Ispaniya terma jamoasi safida jami oltita Yevropa jamoaviy shaxmat chempionatida ishtirok etgan (2005—2015-yillar davomida).

U 2008, 2012 va 2015-yillarda ayollar oʻrtasida Ispaniya chempionatida gʻolib boʻlgan. 2016-yilda esa Mamaia shahrida shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi Yevropa individual chempionatida Vega kumush medalga loyiq koʻrildi.

2020-yilda boʻlib oʻtgan Ispaniya chempionatida Sabrina gʻoliblikni qoʻlga kiritdi va bu uning ispan chempionatlari orasidagi yettinchi ishtiroki boʻldi.

Shaxsiy hayoti 
Katta singlisi Belinda Vega Gutierrez Sabrinadan muvaffaqiyatga erisha boshlaganidan bir necha yil oʻtgach shaxmat oʻynashni boshlagan. Belinda Vega ham Sabrina singari FIDE xalqaro ayol ustasi unvoniga erishgan. Opa-singil Vegalar Ispaniya terma jamoasida birgalikda dona surishadi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1987-yilda tugʻilganlar
Shaxmatchilar
Shaxmatchi ayollar
Shaxmat grossmeysterlari
Shaxmat olimpiadasi ishtirokchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar