Biryani

Biryani yoki Biryani ( ) — guruch (odatda basmati navi) va goʻsht, baliq, tuxum yoki sabzavotlar qoʻshilgan ziravorlardan iborat ikkinchi taom. Biryani tayyorlash uchun zarur boʻlgan ziravorlar va souslar quyidagilarni oʻz ichiga olishi mumkin: sariyogʻ, zira, chinnigullar, kardamon, doljin, dafna yaprogʻi, koriander, zaʼfaron, yalpiz oʻtlari, zanjabil, piyoz, sarimsoq. 

Turli xil variantlarda bu taom butun Janubiy Osiyoda, shuningdek arab mamlakatlarida va Gʻarbdagi Janubiy Osiyo jamiyatida keng tarqalgan. Koʻrinishidan, u eronlik ildizlarga ega va Hindiston yarimoroliga eronlik savdogarlar va sayohatchilar tufayli kelgan

„Biryani“ soʻzi forscha berya(n) (fors  ‎ qovurilgan) degan ma'noni anglatadi. Biryani dahi chatney yoki raita, korma, kori, tuzlangan karam, qisqichbaqalar kabi boshqa hind taomlari bilan yaxshi birlashadi.

Biryani turlari

Haydarobod biryani 
Haydarabod biryani vegetarian emas va butun Hindistonda keng tarqalgan. Baliq, bedana, quyon, kiyik goʻshti, qisqichbaqalar bilan bu taomning koʻplab turlari mavjud. Eng mashhur variant — marinadlangan goʻshtli Kachi Axni Biryani.

Dindigul Biryani 
Dindigul biryani seeraga samba guruchidan tayyorlanadi va Tamil Naduda keng tarqalgan.

Eron biryani 
Safaviylar orasida „Biryan palov“ (forscha : بریان پلو) deb atalgan taom tandirda marinadlangan qoʻzichoq yoki tovuq goʻshtidan sous bilan yoki ziravorlar, oʻtlar, mayiz, oʻrik, anor urugʻlari kabi quritilgan mevalardan tayyorlanadi. Bugʻda pishirilgan guruch garnitür sifatida xizmat qiladi.

Eronda biryanining eng keng tarqalgan nomi Dam Pukht boʻlib, „bugʻlangan“ degan maʼnoni anglatadi. Myanma va boshqa baʼzi mamlakatlarda bu nom danpaukga aylantirilgan.

Sind biryani 
Sind biryani Pokistonda mashhur. Pokiston xalqaro aviakompaniyasining koʻplab gʻarbiy yoʻnalishlari ushbu taomga tortiq qiladi va shu bilan milliy oshxonani ommalashtiradi.

Kalkutta Biryani 
Biryani eng mashhur navlaridan biri Kalkuttaning kambagʻal hududlarida birinchi marta tarqaldi, shuning uchun undagi goʻsht kartoshka bilan almashtirildi. Endi kartoshkaning koʻpligi Kalkutta biryanining oʻziga xos xususiyati hisoblanadi, bu esa taomga goʻsht qoʻshishga toʻsqinlik qilmaydi.

Dunpauk 
Myanmada bu taom danpauk yoki danbauk sifatida tanilgan. Ajralib turadigan xususiyati guruch va tovuq birga pishiriladi. Bundan tashqari, guruchning basmati emas, balki mahalliy navlari ishlatiladi. Boshqa ingredientlar orasida kaju, noʻxat, mayiz, yogurt, chinnigullar, doljin va dafna barglari mavjud. Koʻpincha piyoz va bodringli salat bilan birga beriladi.

Tay biryani 
Tailandda taomning mashhur oʻzgarishi khau mok deb ataladi. Aholining musulmon qismi unga echki goʻshti qoʻshadi, ammo pishirish jarayonida tovuq va mol goʻshti ham ishlatiladi.

Shri-Lanka Biryani 
Shri-Lankada biryani musulmonlar orasida eng mashhur boʻlib, tovuq, mol yoki qoʻzichoq bilan birga beriladi. Bu yerda ziravorlar koʻp hind taomlariga qaraganda koʻproq ishlatiladi.

Nasi-biryani 
Bu Malayziya va Singapurdagi taomning mahalliy nomi. Asosiy ingredient tovuq, qoʻzichoq yoki baliqdir. Filippinning baʼzi qismlarida xuddi shu taom nasin-biringi sifatida tanilgan.

Yana qarang 

 Palov
 Qovurilgan guruch
 kitchari
 Jambalaya
 Isfaxon biryani

Manbalar

Havolalar 

 Briyani. Net — Biryani va tegishli taomlar haqida sayt
 tovuq biryani retsepti
Ko‘cha taomlari
Hind oshxonasi
Baliqli taomlar
Iroq oshxonasi
Guruchli taomlar