yakhyo/uz-wiki huggingface dataset:
Leonid Kanter

Leonid Vilenovich Kanter (; 1981-yil 27-iyul, Kiyev, Ukraina SSR, SSSR — 2018-yil 4-iyun, Obirki, Chernigov viloyati, Ukraina) — ukrainalik hujjatli filmlar rejissyori, prodyuser, telejurnalist va yozuvchi. Ukraina sharqidagi qurolli mojaro haqida bir qancha hujjatli filmlar muallifi, jumladan, „Mif“ hujjatli filmining hammuallifi.

Biografiyasi 
Leonid Kanter 1981-yil 27-iyulda Kiyevda tugʻilgan. Bolaligi va yoshligi shu yerda oʻtgan. 1998-yilda 145-sonli Kiyev tabiiy fanlar litseyini tamomlagan. 2002-yilda I. K. Karpenko-Kari nomidagi Kiyev milliy teatr, kino va televideniye universitetini tamomlagan. 1999-yildan Ukraina televideniyesida ishlagan. Shu yildan „Priydeshnі znamenitostі“ koʻrsatuvi boshlovchisi boʻlgan. 2003-yilda oʻzining birinchi „Lizard Films“ kinostudiyasiga asos solib, 50 dan ortiq qisqa metrajli filmlar va bir nechta toʻliq metrajli hujjatli filmlarni suratga olgan. 2004—2007-yillarda I. K. Karpenko-Kari nomidagi Kiyev milliy teatr, kino va televideniye universitetida dars bergan. 2005-yilda talabalar jamoasiga Ukrainadagi birinchi sayyohlik markazai „Plitse“dagi togʻ yoʻlini tozalashga yordam beradi. 2007-yilda „Xutor Obirki“ ijodkorlar jamoasiga asos solgan. Jamoaning qarorgohi Chernigov viloyatining Obirki qishlogʻida joylashgan, bu yerda festivallar, sanʼat tadbirlari, milliy bayramlar, ijodiy maktablarning kechalari oʻtkazilgan. Eng mashhur tadbirlari „XLEB svoimi rukami“ va „Mama Afrika“ birinchi afro-etnik festivali boʻlib, unda ishtirok etgan mehmonlari orasida kinorejissyor Mixaylo Illenko, vazirlar Igor Shvayka, Volodimir Omelyanlar ham bor boʻlgan. 2010-yillarda Obirok tumanida qoʻriqxona tashkil etish tarafdori boʻlgan, ammo bu hech qanday natijani bermagan. Yevromaydonni faol qoʻllab-quvvatlagan. 2014-yil mart oyida Rossiya tomonidan anneksiya qilingan Qrimga tashrif buyuradi. 2018-yilning 4-iyun kuni mahalliy vaqt bilan taxminan 22:00da Ukrainaning Chernigov viloyati Obirki qishlogʻida boshidan oʻq jarohati bilan oʻlik holda topilgan. Dastlabki versiyaga koʻra, oʻz joniga qasd qilgan. Oʻz joniga qasd qilishi toʻgʻrisida maktub qoldirgan, uning mazmuni oshkor etilmagan.

Filmografiyasi 
 2001 — „Chelovek bez shlyapi“ — Rejissyor
 2002 — „Yolka“ — Rejissyor
 2003 — „Ponyatiya“ — Rejissyor
 2003 — „Gnev“ — Rejissyor
 2006 — „S taburetom cherez Gimalai“ (uch qismli) — Prodyuser, ssenariy muallifi
 2014 — „Voyna za svoy schyot“ (I. Yasniy bilan birgalikda) — Rejissyor
 2015 — „Dobrovolsi bojego soyuza“ (I. Yasniy bilan birgalikda) — Rejissyor
 2018 — „Mif“ (I. Yasniy bilan birgalikda) — Rejissyor

Manbalar 

Alifbo boʻyicha shaxsiyatlar
2018-yilda vafot etganlar
4-iyunda vafot etganlar
Kiyevda tugʻilganlar
1981-yilda tugʻilganlar
27-iyulda tugʻilganlar
Halalgoogling

Halalgoogling islomiy internet qidiruvi boʻlib, 2013-yil 9-iyulda ishga tushirilgan. Muqaddas Ramazon oyida Halalgoogling shariat qonunlari boʻyicha harom deb topilgan kontentni bloklash uchun ishlatiladi. U Google va Bing kabi boshqa veb-qidiruv tizimlaridan natijalarni toʻplaydi va foydalanuvchilariga faqat halol natijalarni taqdim etadi.

Manbalar 

Veb-xizmat provayderlari
Islomiy veb-saytlar
Internet qidiruv tizimlari
Abu Jaʼfar Muslim

Abu Jaʼfar Muslim ibn Ubaydulloh al-Husayniy () (976 yoki 977-yillarda vafot etgan) Husayniylar avlodida boʻlib oxirgi Ixshidiylar sulolasi va ilk Fotimiylar xalifaligi davrida Misrdagi  oilasining eng koʻzga koʻringan aʼzosi edi. Uning oʻgʻli Tohir ibn Muslim Madina sharifini tuzgan.

Oilasi 
Abu Jaʼfar Muslim Karbalo jangida Husaynning vafotidan keyin Husayn ibn Alining avlodi — Madinada qoʻnim topgan shia imomi Ali ibn Husayn Zayn al-Obidin avlodidan boʻlgan. U yerda Husayniylar eng koʻzga koʻringan mahalliy oilaga aylangan, X asr boshlarida esa ularning bir qismi Misrga koʻchib ketgan.

Abu Jaʼfarning Abulhusayn Iso va Ohu Muslim nomi bilan mashhur Abu Muhammad Abdulloh ismli ikki nafar ukasi boʻlgan. Abu Muhammad Abdulloh harbiy jihatdan katta tajribaga ega boʻlib, ixshidiylar qoʻmondoni Abu al-Misk Kafur unga qoʻshin boshqaruvini ishonib topshirgan. Oxu Muslim keyinchalik qarmalarga qoʻshilib, umrining soʻngiga qadar Fotimiylarning ashaddiy dushmani boʻlib qolgan. Oxu Muslim 974-yilda vafot etgan.

Ixshidiylar davrida 
Misrda Kafur hukmronligi davrida Abu Jaʼfar  boshligʻi hisoblangan. U nihoyatda bilimli, madaniyatli shaxs boʻlib, uning hadislar rivoyat qilganligi ham aytiladi.

968-yilning aprel oyida Kafurning vafotidan keyingi notinch davrda Abu Jaʼfar yaqin doʻsti — vazir, olim, oʻta taqvodor shaxs,  homiysi Jaʼfar ibn al-Furot hamda boshqa guruhlar oʻrtasida hokimiyat taqsimoti boʻyicha kelishuvga erishish masalalarida vositachilik qilgan.

Fotimiylar davrida 
Fotimiylar Misrni zabt etgan paytda Abu Jaʼfar fustatlik zodagonlar delegatsiyasiga boshchilik qilgan, delegatsiya Misrni unga topshirish va kafillik varaqasini () olish toʻgʻrisida muzokaralar olib borish maqsadida fotimiylar qoʻmondoni Javhar bilan uchrashishgan. Ixshidiylar qoʻshinlari Fotimiylarning yurishiga qisqa muddat davomida qarshilik koʻrsatgach,  bekor qilingan, shu sababli Abu Jaʼfarga uning yangilanishini taʼminlashga erishish uchun Javharga yaqinlashish vazifasi yuklangan. Javhar ushbu taklifga rozi boʻlgan va Abu Jaʼfar Muslimga uning nomidan oʻzi xohlaganicha shaxsiy  varaqlarini chiqarish huquqini ham bergan.

Abu Jaʼfar Hijozdagi aloqalarini saqlab qolgan holda Madinada ham maʼlum bir hokimiyatga ega boʻlgan. 969 yoki 970-yillarda Fotimiylar xalifasi al-Muiz Lidinulloh nomidan xutba oʻqilishi bilan madinalik Husayniylar Fotimiylarga yaqinlashgan va Makka ustidan ham oʻz nazoratlarini oʻrnatishlarida ularga yordam berishgan.

973-yilda al-Muiz oʻz saroyini Ifriqiyadan Misrga koʻchirganida Abu Jaʼfar Qohira safarining soʻnggi qismida u bilan uchrashish va unga hamrohlik qilish maqsadida koʻzga koʻringan kishilardan iborat delegatsiyasi boshchiligida Iskandariyaga borgan. Fotimiylar hukmdori Abu Jaʼfarga alohida eʼtibor koʻrsatgan. Al-Muiz Misrga kelganidan keyin Javharning  joylashtirish siyosatini davom ettirgan.

Nasli 
Abu Jaʼfar Muslimning oʻlimidan koʻp oʻtmay oʻgʻli Tohir ibn Muslim Madinaga qaytib kelgan va u yerda shaharning  boshligʻi sifatida tanilib, birinchi Husayniy amiri (shuningdek, shariflar deb ham ataladi) boʻlgan.

Eslatmalar

Manbalar

Adabiyotlar 

 
 
 
 
Banu Muhanna
Tugʻilgan yili nomaʼlum boʻlgan kishilar
Abduqodir al-Fosiy

Abduqodir ibn Ali ibn Yusuf al-Fosiy yoki Sidiy Abdelkadir al-Fosiy (; ) yoki toʻliq shakli Abu Muhammad, Abu Saud Abduqodir al-Fosiy ibn Abuhasan Ali ibn Abumahasin Yusuf al-Qasriy al-Fosiy Ksar-el-Kebir shoziliy zaviyiyasi asoschisi. Tarjimai holi haqidagi maʼlumotlar Abdurahmon al-Fosiyning Tuhfat el-Kebir asari orqali yetib kelgan. Al-Fosiy oilasining eng mashhur aʼzolaridan biri boʻlgan.

Abduqodir Fosdagi birinchi Zaviya al-Fassiyaning asoschisi Abumahasin Yusuf al-Fosiyning (vaf. 1604) nabirasidir. Ksar al-Kebirda tugʻilgan va Abdurrahmon al-Orif al-Fosiy (amakisi) huzurida oʻqish uchun Fosga koʻchib oʻtgan. Amakisining vafotidan keyin Muhammad al-Maonga shogird boʻlib, Qalqliyn mahallasida joylashgan Zaviya al-Fossiyaning ikkinchi boʻlimiga qabul qilingan. Abduqodirning bilimi va taʼsiri kuchayib, shahar uchun notinch davr boʻlgan Mavlay Ismoil () hukmronligi davrida Fosda soʻfiylik islohotchisi va qayta tiklovchisi sifatida eʼtirof etilgan. Abduqodir murakkab shaxs bo‘lib, tasavvufni targ‘ib qilishdan tashqari, hadis ilmi bilan ham shug‘ullangan va an’anaviy islom ilmlari bo‘yicha ham mohir olim sifatida e’tirof etilib, unga Shayx ul-jamoa („Jamiyat ustozu“) unvoni berilgan. Fahrasa janri muallifi hisoblanadi. Ushbu janrda olim shayxlar va ular bilan birga o‘qigan asarlarini sanab o‘tib, janrni ilmiy risola ham deyish mumkin.

Uning taʼlimoti oʻz davrining siyosiy elitalariga tanqidiy nuqtai nazarni va oʻzidan keyin Fosdagi soʻfiy avlodlariga meros boʻlib qolgan intellektual yoki ilmiy soʻfiylikka eʼtiborni oʻz ichiga olgan. Ayniqsa, umrining oxirlarida moʻjizalar yaratuvchi avliyo martabasiga ega boʻlgan. Abduqodir 1680-yilda vafot etgan va Qalqliyn hududida joylashgan zaviyasidagi qabrda dafn etilgan. Mazkur joy oʻsha vaqtdan boshlab Sidiy Abdulqodir al-Fossiy zaviyasi nomi bilan mashhur.

Manbalar

Qoʻshimcha oʻqish uchun 
Évariste Lévi-Provençal, Les Historiens des Chorfa (1922)

Marokashlik molikiy olimlar
Marokashlik soʻfiy yozuvchilar
1599-yilda tugʻilganlar
1680-yilda vafot etganlar
Foslik olimlar
Ksar el-Kebirlik kishilar
17-asr marokashlik kishilar
Abulmahosin Yusuf al-Fosiy

Abulmahosin Yusuf ibn Muhammad Yusuf al-Fosiy () (1530/1531 Ksar el-Kebir, Marokash — 1604-yil 14-avgust Fos) Marokash tasavvufining yirik namoyandasi va Fosdagi Zaviya al-Fosiyaning asoschisi boʻlgan<ref>The New Encyclopædia Britannica: Micropaedia, ed. Encyclopædia Britannica, 1994, p. 691</ref>. Al-Fosiy'' oilasiga mansub boʻlgan. Afrikaning shimoli-gʻarbiy qismiga taʼsiri bilan ajralib turadi. 1578-yilda portugallarga qarshi mashhur Ksar el-Kebir jangida qatnashgan. Abumahasin Muhammad al-Arbiy al-Fosiyning otasi hisoblanadi.

Manbalar 

Tugʻilgan yili noaniqlar
1604-yilda vafot etganlar
Marokash soʻfiylari
16-asr arablari
Muhammad al-Arbiy al-Fosiy

Abu Abdulloh Hamid Muhammad ibn Yusuf al-Arbiy al-Fosiy () (1580–1642) Marokashning Fos shahridagi al-Fosiy oilasida tug‘ilgan. Bir qancha kitoblar, jumladan 1636-yilda yozilgan mashhur Mirat al-Mahosin al-shayx Abu al-Mahosin (Namunali fazilatlar koʻzgusi) asari muallifi. Bu kitob otasi Abumahasin Yusuf al-Fosiy haqida.

Manbalar 

Marokashlik yozuvchilar
1580-yilda tugʻilganlar
1642-yilda vafot etganlar
16-asr marokashlik yozuvchilar
17-asr marokashlik kishilar
Foslik yozuvchilar
16-asr arablari
17-asr arablari
Barbora Mokošová

Barbora Mokošová (10-mart 1997-yil) - slovakiyalik sportchi. Sport gimnastikasi boʻyicha musobaqalarda ishtirok etadi. 2020-yilgi Yevropa chempionatida bronza medalni qoʻlga kiritgan va Slovakiya tarixidagi shu sport turidan Yevropa chempionatlarida medal qoʻlga kiritgan birinchi sportchiga aylangan. 2016 va 2020-yilgi olimpiya oʻyinlarida Slovakiya sharafini himoya qilgan. Turli balandlikdagi bryuslarda mashq bajarish boʻyicha ikki karra jahon chempioni.

Bolaligi 
Mokošová 1997-yil 10-mart kuni Bratislavada tugʻilgan. Onasi murabbiy boʻlganligi sababli toʻrt yoshida gimnastika bilan shugʻullana boshlagan.

Faoliyati 
Mokošová 2012-yilda jamoalar oʻrtasidagi Avstriya ochiq chempionatida ishtirok etgan. Slovakiya jamoasi bilan birgalikda oʻninchi va yakka tartibdagi musobaqada yigirma beshinchi oʻrinni egallagan. Faoliyatidagi ilk yirik xalqaro musobaqa 2012-yilgi yoshlar oʻrtasidagi Yevropa chempionati boʻlgan. Bu musobaqaning saralash bosqichida oʻttiz yettinchi oʻrinni egallagan.

2013 
Mokošová 2013-yilda kattalar oʻrtasidagi musobaqalarning yosh talabiga (ishtirok etish uchun minimal yosh chegarasi) toʻliq javob berganligi bois kattalar oʻrtasidagi musobaqalarda qatnasha boshlagan. Cottbusdagi jahon chempionatida kattalar oʻrtasidagi debyutini amalga oshirgan. Ammo hech qaysi mashq boʻyicha finalgacha yetib bora olmagan. Moskvada oʻtkazilgan Yevropa chempionatining kvalifikatsiya raundida 38-oʻrinni egallagan. Shundan soʻng Lyublyanadagi jahon chempionatida ishtirok etgan. Ammo bu safar ham hech qaysi mashq boʻyicha finalchilar qatoriga kirishga muvaffaq boʻla olmagan. Slovakiyaning Trnava shahrida oʻtkazilgan Gimnaziya Festivalida umumiy hisobda bronza medal egasiga aylangan. Mazkur musobaqada oltin medalni oʻzbekistonlik Oksana Chusovitina va kumush medalni Anna Pavlova qoʻlga kiritgan. Musobaqaning final bosqichida Turli balandlikdagi bryuslarda oltin medal va pol (gimnastikada mashqlar bajariladigan (Maxsus gilam toʻshalgan maydon) mashqlarida bronza medalni qoʻlga kiritgan. Shuningdek, tayanib sakrash bahslarida toʻrtinchi oʻrinni egallagan. Vengriyadagi Grand Prix musobaqasida polda bajariladigan mashq boʻyicha beshinchi oʻrinni egallagan. U Osijek Challenge Cup musobqasida ishtirok etgan. Ammo bu ishtiroki muvaffaqiyatsiz yakunlangan. Barboraning mavsumdagi oxirgi musobaqasi jahon chempionati boʻlgan. Jami 50.999 ball toʻplab, oʻttiz toʻqqizinchi oʻrinni egallagan.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1997-yilda tugʻilganlar
Arne Slot

Arend Martijn „Arne“ uyasi (1978-yil 17-sentyabr) — gollandiyalik professional futbol menejeri va sobiq futbolchi. U 2024-yilning 1-iyunida APLning "Liverpul" klubi bosh murabbiyi boʻladi.

Slot FC Zwolle klubi tarkibida yarim himoyachi sifatida oʻynagan, u yerda 2002-yilda Eerste Divisieda NAC Breda va Sparta Rotterdam PEC Zwolleʼ jamoalarida oʻynagan. 2012-yilda Pec Zvole jamoasi tarkibida Eerste Divisie unvonini qoʻlga kiritgan. U oʻzining murabbiylik faoliyatini PEC Zvolle akademiyasida va Kambuurda yordamchi murabbiy sifatida boshlagan. Keyinchalik esa bosh murabbiy boʻlgan. 2017-yilda u AZ jamoasida yordamchi murabbiy boʻldi. AZ jamoasida 2019-yilda bosh murabbiy etib tayinlangan. Slot 2021-yilda „Feyenoord“ bosh murabbiyi boʻldi. U oʻzining birinchi mavsumida klubni 2022-yilgi UEFA Yevropa konferentsiya ligasi finaliga olib chiqdi va keyingi mavsumlarda klubni Erediviziya va KNVB kubogini qoʻlga kiritgan.

Yutuqlar

Oʻyinchi 
Zvolle

 Erste divizioni: 2001/2002, 2011/2012

Murabbiy 
Feyenoord

 Eredivizion: 2022/2023
 KNVB kubogi: 2023/2024
 UEFA Evropa konferentsiya ligasi ikkinchi oʻrinchisi: 2021/2022

Individual

 Rinus Mishel mukofoti: 2021-22 2022/2023

Shaxsiy hayot 
Slot va uning rafiqasi Mirjamning ikki farzandi bor.

Manbalar

Havolalar 

 

1978-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Erkak futbol yarim himoyachilari
Niderlandiyalik erkak futbolchilar
Futbol murabbiylari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Muhammad ibn Abulqosim as-Sijilmasiy

Abu Abdulloh Muhammad ibn Abulqosim as-Sijilmasiy () marokashlik molikiy olim. Sharh al-amal al-mutlaq: al-musamma bi-Fath al-jalil as-samad fi sharh al-takmil va al-mutamad asari bilan mashhur. Mazkur asar yozilishi 1782-yilda tugallangan. Al-Hajviyning yozishicha, Sijilmasiy 1214/1800-yil Shavvol oyining 1-kuni Boujadda vabodan vafot etgan.

Yana qarang 
 Abdurahmon al-Fosiy
 Ali ibn Qosim az-Zaqqoq

Manbalar 

Marokashlik molikiy olimlar
1800-yilda vafot etganlar
Sijilmasalik kishilar
18-asr marokashlik kishilar
Tugʻilgan yili nomaʼlumlar
IDP Education

IDP Education Limited — Avstraliya, Yangi Zelandiya, AQSh, Buyuk Britaniya, Irlandiya va Kanadada talabalarning oʻquv davridagi amaliyoti boʻyicha takliflar beruvchi xalqaro taʼlim tashkiloti.

IDPning 35 mamlakatda 190 dan ortiq vakolatxonalari va 2200 ta maslahatchisi mavjud. IDP Australia kompaniyasi IELTS test imtihonlari uchun ESOL va British Council bilan hamkorlik qiladi.

2018-yilda butun dunyo boʻylab 11 000 dan ortiq tashkilot, jumladan, migratsiyani tashkillovchi hukumatlar kompaniyalari, universitetlar va ish beruvchilar, professional roʻyxatga olish organlari tayanadigan 3 milliondan ortiq IELTS imtihonlari oʻtkazildi.

IELTS Australia Pvt Ltd 80 dan ortiq mamlakatlarda 2200 dan ortiq IELTS test markazlari va onlayn tarmoqni boshqaradi. Dunyo boʻylab 3000 dan ortiq IELTS test markazlari mavjud. Chet elda oʻqish yoki ishlash uchun viza olish uchun arizaning bir qismi sifatida IELTS ni topshirmoqchi boʻlgan har bir kishi oʻzi taklif etayotgan mamlakatning Hukumat veb-saytiga (immigratsiya sahifalari) murojaat qilishiga ishonch hosil qilishi kerak. Har bir boradigan davlat Visa IELTS uchun tasdiqlangan test markazlarini belgilaydi va koʻpincha viza idorasi tomonidan talab qilinadigan bahoni bildiradi.

Tarixi 
IDP 1969-yilda Janubi-Sharqiy Osiyodagi universitetlarning rivojlanishida yordam berish uchun Australian Asian Universities' Cooperation Scheme (AAUCS) nomi ostida tashkil etilgan. 1981-yilda AAUCS oʻz nomini International Development Program (IDP) of Australian Universities and Colleges and schoolsga oʻzgartirdi.

2006-yilda SEEK kompaniyasi IDPning Avstraliya universitetlari boʻyicha 50% ulushini sotib oldi. Education Australia ilgari IDP Education Australia Limited nomi bilan tanilgan.

2015-yilda SEEK IDPning 50% aksiyalarini keng jamoatchilikka sotishi haqida xabar berdi.

2017-yil yanvar oyida IDP Buyuk Britaniyaning Hotcourses Educational listing kompaniyasini 30 million funt sterlingga sotib oldi. Kompaniyaga Britaniya siyosatchisi va sobiq tashqi ishlar vaziri Jeremy Hunt tomonidan asos solingan.

2020-yil aprel oyida IDP 175 million AQSh dollari miqdoridagi yangi aksiyalarni chiqardi. Iyun oyida Avstraliyaning 38 ta universiteti xolding kompaniyasi boʻlmish Education Australia jamoatchilikka oʻzining 5% aksiyalarini sotdi. 2021-yil mart oyida Education Australia yana 15% aksiyalarini jamoatchilikka sotishini, IDPning qolgan 25% ulushi esa 38 ta universitetga taqsimlanishini eʼlon qildi.

IDP O'zbekistonda oʻzining IELTS imtihonlarini Edu-Action kompaniyasi bilan hamkorlikda 2018-yildan beri oʻtkazib kelmoqda.

Manbalar

Havolalar
Enzo Maresca

Enzo Mareska (1980-yil 10-fevral) — italiyalik professional futbol menejeri va sobiq futbolchi. Hozirda u Premyer-liganing „Lester Siti“ klubini boshqaradi.

Enzo futbolchilik faoliyatini 1998-yilda „Vest Bromvich“ klubida boshlagan. Keyinchalik oʻz mamlakatining bir qancha klublarida oʻynashni davom ettirgan. 2000-yilgi mavsumda „Yuventus“ jamoasi tarkibiga oʻtgan, shartnoma muddati davomida uni ikki marta ijaraga boshqa jamoalarga ijaraga bergan. 2002-yilda Yeventus bilan liga chempionligini qoʻlga kiritgan. 2004-yilda Yuventus bilan shartnomasi yakunlanganidan soʻng, u „Fiorentina“ klubi tarkibida bir mavsum oʻynagan. Keyinchalik u La Ligada klublarida foliyatini davom ettirgan. „Sevilya“ (u yerda toʻrt mavsum oʻynagan) va „Malaga“ bilan davom ettirdi, 134 oʻyinda ishtirok etib va musobaqada 17 gol urdi va Sevilla jamoasi bilan beshta sovrinni qoʻlga kiritgan. 2009/2010-yilgi mavsumda Olimpiakos jamoasi tarkibida Gretsiyada ham bir yil oʻtkazgan. Keyinchalik u 2012-yilda Italiyaga qaytib keldi va u yerda 2017-yilda faoliyatini yakunlaguncha oʻynadi. A Seriyada jami 140 oʻyin oʻtkazdi va 17 gol urgan.

Mareska Italiyani yoshlar terma jamoasida, shu jumladan Italiyaning 21 yoshgacha boʻlgan terma jamoasida himoya qilgan, ammo hech qachon asosiy kettalar tema jamoasida oʻynamagan.

Yutuqlar

Oʻyinchi 
Yuventus

 A seriya : 2001/2002
 Italiya Superkubogi : 2003-yil

Sevilla

 Qirol kubogi : 2006/2007
 Ispaniya Superkubogi: 2007-yil
 UEFA kubogi: 2005/2006, 2006/2007
 UEFA Superkubogi: 2006-yil

Palermo

 B seriya: 2013-14

Menejer 
Manchester Siti U-23

 Premer-liga 2: 2020-21

Lester Siti

 EFL chempionati: 2023/2024

Individual

 Oyning EFL chempionati menejeri: 2023-yil avgust, oktyabr 2023-yil, dekabr 2023-yil, aprel 2024-yil

Manbalar

Havolalar 

 
 Enzo Maresca at TuttoCalciatori.net (in Italian)
 Enzo Maresca at BDFutbol
 National team data   
 

1980-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Italiyalik erkak futbolchilari
Erkak futbol yarim himoyachilari
Serie A futbolchilari
Serie B futbolchilari
La Liga oʻyinchilari
Ispaniyadagi chet ellik erkak futbolchilari
UC Sampdoria futbolchilari
Juventus F.K. oʻyinchilari
Cagliari Calcio futbolchilari
AC Milan futbolchilari
Málaga CF futbolchilari
Gretsiyadagi chet ellik erkak futbolchilari
Angliyadagi chet ellik erkak futbolchilari
Gretsiya Superligasi futbolchilari
UEFA Yevropa Ligasida gʻolib boʻlgan futbolchilar
Alifbo boʻyicha sportchilar
Paulína Bátovská Fialková

Paulína Bátovská Fialková (25-oktyabr, 1992-yil; Brezno, Slovakiya) — slovakiyalik biatlonchi. Jahon kubogi sovrindori. Yozgi biatlon boʻyicha jahon chempioni va koʻp karra sovrindori. Slovakiyadagi eng yaxshi biatlonchi (2016—2017). 2014 va 2018-yillardagi qishki olimpiya oʻyinlari ishtirokchisi.

Faoliyati 
19 yoshida Slovakiya terma jamoasi safiga qoʻshilgan. 2011—2012-yilgi mavsumdan beri jahon kubogi bosqichlarida qatnashmoqda. 2012-yilda Ruhpoldingda boʻlib oʻtgan jahon chempionatida debyut qilgan. Mazkur musobaqaning sprint bahslarida 86-oʻrinni egallagan. Paulina Sochidagi olimpiadada ham ishtirok etgan. Ammo muvaffaqiyatga erisha olmagan.

2014-yil 13-mart kuni Finlandiyaning Kontiolahti shahrida boʻlib oʻtgan jahon kubogining sprint bahslarida Fialková birinchi marta kuchli oʻntalikka kirishga muvaffaq boʻlgan. Shu paytga qadar hech qanday ochkolarni qoʻlga kiritmagan edi.

2018-yil 25-mart kuni Paulina Tyumenda oʻtkazilgan mass-start bahslarida ikkinchi oʻrinni egallashga muvaffaq boʻlgan.

Paulína Bátovskáning singlisi Ivona Fialková ham biatlonchi. Paulina uchta tilda soʻzlasha oladi: slovak, rus va ingliz.

Paulina 2018—19-yilgi mavsumni muvaffaqiyatli oʻtkazgan va jahon kubogining turli bosqichlarida sovrindorga aylangan. Östersundda boʻlib oʻtgan jahon chempionatida hech qanday jarima ochkolarisiz uchta aylanani bosib oʻtib, individual poygada gʻalaba qozonish imkoniyatiga ega edi. Ammo 4-bosqichda Paulina bitta xatoga yoʻl qoʻygan (poygada dastlabki 8 oʻrinni egallagan sportchilardan faqat Paulina bitta xatoga yoʻl qoʻygan) va chempiondan 45 soniya ortda qolib, beshinchi oʻrinni egallagan. Mavsumni Norvegiyaning Holmenkollbakken shahrida boʻlib oʻtgan 12,5 kmga mass-start musobaqasida 6-oʻrinni egallash bilan yakunlagan.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1992-yilda tugʻilganlar
25-oktyabrda tugʻilganlar
Alifbo boʻyicha shaxsiyatlar
Strandja milliy bogʻi

Strandja milliy bogʻi () — Bolgariyadagi eng katta qoʻriqxona, hududi 1,161 kvadrat kilometr maydonni egallaydi va xuddi shu nomdagi togʻ yonbagʻrida, mamlakatning janubi-sharqiy qismida, Turkiya bilan chegarada joylashgan.

Bogʻ 1995-yil 25-yanvarda mintaqaning ekotizimlari va biologik xilma-xilligini, shuningdek, anʼanaviy madaniy, tarixiy va folklor merosini muhofaza qilish maqsadida tashkil etilgan.
Relyefning balandligi 710 metrgacha oʻzgarib turadi, atrof-muhitni muhofaza qilish zonasi g'arbdan sharqqa oʻrtacha 50 kilometr va shimoldan janubga 20 kilometrni tashkil qiladi. Tabiat bogʻi Burgas viloyatida joylashgan boʻlib, uning hududida ikkita shahar — Malko—Tarnovo va Ahtopol shaharlari joylashgan. Park beshta qoʻriqxonani oʻz ichiga oladi: Silkosiya, Sredoka, Tisovitsa, Uzunbo'jak va Vitanovo. Silkosiya Bolgariyadagi eng qadimgi qoʻriqxona boʻlib, 1933-yilda tashkil etilgan, Uzunboʻjak esa Yuneskoning Inson va biosfera dasturi doirasida Butunjahon biosfera rezervatlari tarmogʻiga kiritilgan. Parkning butun hududi Yevropa Ittifoqining „Natura 2000“ qoʻriqlanadigan hududlar tarmogʻiga kiradi.

Bogʻda topilgan odamlarning eng qadimiy izlari neolit ​​davriga toʻgʻri keladi The directorate implements the state policy for the management and control of the protected area, aiming at the long-term conservation of the unique nature and ensuring the sustainable social and economic development of the region.. Miloddan avvalgi 1-ming yillik oʻrtalariga kelib Strandjada bir nechta Frakiya qirolliklarining bir qismini tashkil etgan frakiyalik qabilalar yashagan. Aynan ushbu hudud miloddan avvalgi 45 yilda Rim imperiyasi tomonidan qoʻshib olinmaguncha. Oʻrta asrlarda bu hudud 14-asr oxirida Usmonli turklari tomonidan bosib olinmaguncha, Vizantiya va Bolgariya imperiyalari oʻrtasidagi kurashda sahna vazifasini bajarib bergan. 1878-yilda mustaqil Bolgariya tashkil etilgandan soʻng, Strandja bogʻi hududi Usmonli imperiyasining bir qismi boʻlib qoldi, bu esa 1903-yilda 'Ilindenʼ qoʻzgʻoloniga olib keldi. Viloyat 1912-yilda Birinchi Bolqon urushi paytida Bolgariya nazoratiga oʻtgan.

Bogʻ administratsiyasi 
Strandja milliy bogʻi qisman Burgas viloyatidagi Malko Tarnovo hududlarida joylashgan. Bu hududda 7,000 aholi, 19 qishloq, shuningdek, Malko Tarnovo va Axtopol shaharlari kiradi.

Iqlimi
Strandja iqlimiga Qora, Marmara va Egey dengizlarining yaqinligi taʼsir qiladi. Bu mahalliy iqlimni Bolgariyaning qolgan qismidan ajratib turadi. Mintaqa mamlakatdagi eng issiq hududlar qatoriga kiradi. Qishda harorat kamdan-kam hollarda 0 °C dan pastga tushadi va Qora dengizning sovutish taʼsiri tufayli yozda 24 °C dan yuqori koʻtariladi.

Galereya

Manbalar
Valentin Mankin

Valentin Grigoryevich Mankin (; 1938-yil 19-avgust — 2014-yil 1-iyun) Kiyevlik sovet/ukraina yelkanli kema sporti ustasi, SSSR terma jamoasi tarkibida oʻynagan, u uch karra Olimpiya chempioni.

Hayoti 
Valentin Mankin asli yahudiy edi. U VSS Vodnikda mashq qilgan va 1968-yilda Mexiko shahrida boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiada oʻyinlarida oʻzining birinchi Olimpiya gʻalabasini qoʻlga kiritgan, oʻshanda u Finn toifasida 35 ta raqibi ustidan ustunlik qilgan va oltin medalni qoʻlga kiritish uchun yettita poyganing beshtasida birinchi va ikkinchi oʻrinni egallagan.

1972-yilda Münchenda boʻlib oʻtgan yozgi Olimpiya oʻyinlarida Valentin Mankin toifasini almashtirgan va Tempest toifasida gʻolib chiqish uchun Vitaliy Dirdira bilan hamkorlik qilgan. 1976-yilda Monrealdagi yozgi Olimpiya oʻyinlarida u yangi hamkor Vladislav Akimenko bilan kumush medalni qoʻlga kiritgan. 1980-yilda Moskvada boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiya oʻyinlarida 41 yoshida Aleksandr Muzichenko bilan „Star“ toifasida poygaga chiqqan. Musobaqa yakuniy poygaga qadar davom etgan, ammo Mankin gʻalaba qozongan va Oltin medalni qoʻlga kiritgan.

Saksoninchi yillarning oxirida, u Livornoga (Italiya) koʻchib oʻtgan va u yerda Italiya yelkanli sport federatsiyasining texnik direktori va murabbiyi sifatida sportchilarning keyingi avlodini tayyorlay boshlagan. Livornoda u Beppe Croce (Olimpiya yelkanli kema sportchisi va Italiya yelkanli sport federatsiyasi prezidenti) ga bagʻishlangan Olimpiya oʻquv markaziga asos solgan.

2005-yil holatiga koʻra, Valentin Mankin Olimpiya tarixida uchta turli toifada oltin medallarni qoʻlga kiritgan yagona yelkanli kema sportchisi boʻlib qolmoqda (Finn, Tempest va Star toifasida).

Vafoti 
Valentin Mankin 2014-yil 1-iyunda Italiyaning Viareggio shahrida vafot etgan.

Manbalar

Adabiyotlar 
  

Xalqlar doʻstligi ordeni sohiblari
SSSRda xizmat koʻrsatgan sport ustalari
2014-yilda vafot etganlar
1938-yilda tugʻilganlar
Sovet yahudiylari
Serkan Aykut

Serkan Aykut (1975-yil, 24-fevralda tugʻilgan) — turkiyalik futbolchi, hujumchi. Samsunspor va Galatasaroy klublari safida faoliyat olib borgan. Samsunspor futbol klubi muxlislari tomonidan tuzilgan klubning eng yaxshi futbolchilaridan iborat tarkibdan oʻrin olgan.

Klublardagi faoliyati 
Professional faoliyatini 1993-yilda „Samsunspor“ klubida boshlagan. va Samsunsporda safidagi yetti mavsum davomida 201 ta oʻyinda ishtirok etgan. Samsunliklar jamoasida koʻpincha asosiy tarkib futbolchisi sifatida maydonga tushgan. Har bir oʻyinda oʻrtacha 0,55 gol urgan va jamoaning asosiy toʻpurarlaridan biri boʻlgan. 1999—2000-yilgi mavsumda Aykut raqiblar darvozasiga 30 ta toʻp kiritib, Turkiya Superligasining eng yaxshi toʻpurari nomiga loyiq topilgan.

2000-yilda Turkiya milliy chempionatining eng yaxshi toʻpurari 5,9 million dollar evaziga "Galatasaroy" klubigaga taklif qilingan. Galatasaray Serkan Aykutni klubning hujumdagi uzoq yillik yetakchisi Arif Erdemga oʻrinbosar sifatida koʻrgan. Serkan Aykut Galatasaroy gʻalabasi bilan yakunlangan 2000-yilgi UEFA Superkubogi bahsi uchun qaydnomaga kiritilgan. Lekin maydonga tushmagan Oʻyinni zaxira oʻrindigʻida kuzatib borgan. Umuman olganda, Serkan poytaxt jamoasida ikki mavsum davomida harakat qilgan. Muntazam gol urganligiga qaramasdan jamoaning asosiy hujumchisiga aylana olmagan.

2002-yilda Arif Erdem Galatasaroy safiga qaytganidan soʻng Aykut oʻz faoliyatini boshqa klubda davom ettirishga qaror qilgan va „Samsunspor“ga qaytgan. Samsunspor safida yana yetti mavsum faoliyat olib borgan va 2009-yilda futbolchilik faoliyatini yakunlagan.

Terma jamoadagi faoliyati 
Aykut Turkiya terma jamoasi safidagi yagona oʻyinini 1997-yil 12-fevralda Finlyandiyaga (1:1) qarshi oʻrtoqlik oʻyinida oʻtkazgan. 72-daqiqada Arif Erdem oʻrniga maydonga tushgan.

Yutuqlari

„Galatasaroy“ 

 2001—2002-yilgi mavsumda Turkiya chempioni
 2000-yilgi UEFA Superkubogi sohibi

Shaxsiy 

 Turkiya chempionatining eng yaxshi toʻpurari: 1999—2000

Manbalar 

Galatasaray S.K. futbolchilari
Turkiya futbolchilari
Yashayotgan insonlar
1975-yilda tugʻilganlar
24-fevralda tugʻilganlar
Sevda Altunoluk

Sevda Altunoluk ( — Turkiyalik paralimpiya sportchisi va golbolchi. Ikki karra Paralimpiya chempioni. Anqaraning „Yenimahalle Belediyespor“ klubi va Turkiya terma jamoasida toʻp suradi. Sevda Altunoluk bir necha bor eng yaxshi toʻpurar sovrinini qoʻlga kiritgan. Sevda 2021-yilda BBCning 100 nafar ayol roʻyxatiga kiritilgan.

Hayoti 
Sevda Altunoluk 1994-yil 1-aprelda tugʻilgan. Asli Tokatlikda tugʻilib oʻsgan. Uning singlisi Sevtap Altunoluk ham golbolchi hisoblanadi.

Sportdagi karyerasi

Klubdagi faoliyati 
Altunoluk golbol oʻynashni 12 yoshida boshlagan. Sevda Anqaraning „Mithat Enc Goren Kalpler“ nomli koʻzi ojizlar sport klubida oʻynagan. Keyin „Yenimahalle Belediyespor“ klubiga koʻchib oʻtagan. Uning hozirgi jamoasini golbol boʻyicha erkaklar jamoasi aʼzosi Ekrem Gundogʻdu boshqaradi. Sevda bir necha bor mamlakat miqyosida eng yaxshi toʻpurar sifatida eʼtirof etilgan.

Xalqaro faoliyati 
Altunoluk Turkiya ayollar golbol jamoasi tarkibida xalqaro musobaqalarda qatnashadi. 2010-yilda Eskishehir turnirida Sevda B divizionida golbol boʻyicha ayollar oʻrtasidagi Yevropa chempionatining kumush medalini qoʻlga kiritadi. 2012-yil Ascoli Picenoda boʻlib oʻtgan golbol boʻyicha Yevropa chempionatida u oltin medalni qoʻlga kiritdi va 27 gol bilan toʻpurarlar poygasida yetakchilikni saqlab qolib musobaqaning eng yaxshi oʻyinchisi sifatida qayd etildi. 2013-yilda Nastoladagi Pajulahti oʻyinlarida oltin medalni qoʻlga kiritgan holda eng yaxshi toʻpurar boʻladi. Altinoluk 2013-yilda Malmyoda boʻlib oʻtgan Malmyo Lady Inter Cup musobaqasida 18 ta gol urib, eng yaxshi toʻpurar boʻlgan edi, garchi uning jamoasi atigi toʻrtinchi oʻrinni egallagan boʻlsada.
Keyingi yili oʻsha turnirda jamoa bronza medalini qoʻlga kiritdi va Sevda 17 gol bilan toʻpurarlar roʻyxatida ikkinchi oʻrinni egalladi. 2015-yilda u Kaunasda boʻlib oʻtgan turnirda A divizionida golbol boʻyicha Yevropa chempionatida oltin medalni qoʻlga kiritadi.

Manbalar 

1-aprelda tugʻilganlar
1994-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Sportchilar
Haloze

Haloze () Sloveniyaning geografik subregioni. U mamlakatning shimoli-sharqida, Shtiriya viloyatida joylashgan.

Umumiy xususiyatlar 
Haloze hududi tepaliklardan iborat boʻlib, sharqdan gʻarbga choʻzilgan, janubda Xorvatiya, shimolda Dravinya va Drava daryolari bilan chegaradosh. Hududi , 21 000 ga yaqin aholi yashaydi. Uning gʻarbiy qismi qalin olxa va qaragʻay oʻrmonlari bilan qoplangan, sharqiy qismi esa Rim davridan beri mashhur uzumchilik hududi boʻlgan.

Geologiya 
Halozening iqlimi Drava vodiysining qolgan qismiga oʻxshash. Tuproqlari odatda dolomit jinsiga asoslangan oʻrta uchlamchi qumtoshlardan iborat. Drava vodiysining janubiy qismida joylashgan Haloze tepaliklari, taxminan 600 000 yil oldin, Pleystotsen davrining oʻrtalarida Pannoniya dengizining qurishi yakunida paydo boʻlgan. Halozening eng baland nuqtasi Jelovitseda, .

Dialekt 
Haloz dialekti — Sloven tilining pannoniya dialektlaridan qatoriga kiradi.

Vino 
Haloze — Podravje vino mintaqasiga kiruvchi yetti tumanidan biri. Qolganlari Ljutomer — Ormoz, Radgona — Kapela, Maribor, Prekmurje, Markaziy Sloven tepaliklari va Shmarje-Virštanj.

Halozeda uzumchilik keltlar tomonidan miloddan avvalgi IV asrda boshlangan va Rimliklarning tashrifidan soʻng keng tarqalgan. Xristian dini ham uzumchilik anʼanasini davom ettirdi, chunki ularning marosimlarida sharob muhim rol oʻynadi. Keyinchalik Halozega joylashib olgan slavyan qabilalari oʻzlarining oʻtmishdoshlaridan uzum yetishtirishni oʻzlashtirdilar.

Bu yerdagi uzumzorlar asosan tepalik yonbagʻirlarida joylashgan, chunki pastki yon bagʻirlari koʻpincha haddan tashqari soyali.

Hududda asosan oq sharob tayyorlanadi. Laski Rizling navi eng koʻp ekilgan uzumdir. Boshqa mashhur oq sharoblar orasida Traminec, Beli Pinot, Sauvignon va Renski Rizling mavjud. Qizil sharob uchun ishlatiladigan yagona nav Modri Pinot.

Halozeda yetishtirilgan vinolarning aksariyati qoʻshni Markaziy Sloveniya tepaliklari hududida joylashgan Ptujda ishlab chiqariladi, saqlanadi va qadoqlanadi.

Yodgorliklar 
Borl qalʼasi, birinchi marta 1199-yilda yozma ravishda eslatib oʻtilgan, Drava daryosidagi qadimiy oʻtish nuqtasiga qaraydigan baland toshli togʻda joylashgan. Ikkinchi Jahon urushi paytida qalʼa nemislar tomonidan internirlanish lageri sifatida ishlatilgan, urushdan keyin u mehmonxonaga aylantirilgan, keyinchalik tashlab ketilgan. Yaqinda qayta tiklash ishlari olib borildi.

Manbalar 

Sloveniya
Sloveniya geografiyasi
G‘anijon Soliyev

G‘anijon Sheraliyevich Soliyev (1979-yil; Bogʻdod tumani, Fargʻona viloyati, OʻzSSR) — iqtisodiyotchi, 2024-yildan Bogʻdod tumani hokimi.

Hayoti 
G‘anijon Soliyev 1979-yilda Bag‘dod tumanida tug‘ilgan. Toshkent moliya institutining iqtisod yo‘nalishida tahsil olgan.

Dastlabki faoliyatini 2002-yilda Uchko‘prik tumani moliya bo‘limida boshlagan, turli yillarda Moliya vazirligining ijtimoiy soha va aholini moliyalashtirish bosh boshqarmasi, Farg‘ona viloyati moliya boshqarmasi, Farg‘ona shahri va Bag‘dod tumani moliya boshqarmalarida mas’ul lavozimlarda ishlagan.

2014–2017-yillarda Oltiariq tumani hokimi oʻrinbosari, 2017–2020-yillarda Bagʻdod tumani hokimi birinchi oʻrinbosari, 2020–2022-yillarda Fargʻona tumani hokimligi moliya bosh boshqarmasi boshligʻining birinchi oʻrinbosari, 2022-2024-yillarda Bagʻdod tumani “Xoʻja qishloq” MFYda hokim oʻrinbosari lavozimlarida ishlagan.

2024-yil 19-fevraldan Bagʻdod tumani hokimi lavozimiga tayinlangan.

Manba 

1979-yilda tugʻilganlar
Bagʻdod tumanida tugʻilganlar
Hokimlar
Bagʻdod tumani hokimlari
Toshkent moliya instituti bitiruvchilari
Fargʻona viloyatida tugʻilganlar
Bieb il-Belt

Bieb il-Belt () — Maltaning Valletta shahriga kiraverishda joylashgan darvoza. Saytda joylashgan beshinchi darvoza boʻlgan hozirgi darvoza 2011—2014-yillar orasida italiyalik arxitektor Renzo Piano dizayni boʻyicha qurilgan.

Joylashuvi 

Shahar darvozasi Porta Realeda, Valletta quruqlik frontining markazida joylashgan boʻlib, Avliyo James va Avliyo John kavalerlari oʻrtasida qurilgan. Vallettaning chuqur arigʻidan oʻtgan koʻprik darvozaga olib boradi. Darvoza dastlab kuvr porti, chuqur ariq va Avliyo Madlen lunettesi deb nomlanuvchi lunette bilan himoyalangan. Britaniya hukmronligi davrida lunette buzib tashlangan va ariqning bir qismi toʻldirilgan.

Darvoza Vallettaning asosiy koʻchasi boʻlgan Respublika koʻchasining () boshlanishini belgilaydi. U shaharning qarama-qarshi tomonidagi Fort Sent-Elmogacha boradi. Shahar darvozasi yaqinidagi binolar orasida Parlament uyi, Qirollik opera teatri xarobalari va Bieb il-Belt savdo markazi mavjud. Avliyo James kavaleri va Avliyo John kavaleri darvozaning ikkala tomonida, mos ravishda parlament uyi va savdo markazi yaqinida joylashgan.

Bieb il-Belt darvozasi shaharga olib boradigan uchta kirish yoʻlidan biri boʻlib, qolganlari shaharning gʻarbiy va sharqiy chekkalarida joylashgan Marsamxett darvozasi va Del Monte darvozasi hisoblanadi. Marsamxett darvozasi XX asr boshlarida buzib tashlangan, Del Monte darvozasi esa 1885-yilda Viktoria darvozasi bilan almashtirilgan.

Yodgorlik 
2014-yil oktyabr oyida Girolamo Kassar maydonida, avtobus bekatiga yaqin joyda Prospettiva nomli sanʼat asari ochilgan. U Vallettaga kiraverishda joylashgan beshta darvoza elementlarini oʻz ichiga oladi va meʼmor Chris Briffa tomonidan ishlab chiqilgan. Sanʼat asari Vallettaning 2018-yilda Yevropa madaniyati poytaxti etib saylangani xotirasiga bagʻishlangan.

Galereya

Manbalar 

Darvozalar
Obyektivizm
Malta
Eski Grodno qalʼasi

Eski Grodno qalʼasi () – Belorussiyaning Grodno shahridagi Grodno Eski qalʼasi va Batori qalʼasi nomi bilan tanilgan qadimiy qasr. XXI asrda Kievlik Yaroslav mudriyning kenja oʻgʻlidan boʻlgan hukmdorlar sulolasining qarorgohi sifatida qurilgan.

Tarixi

Qurilishi 
Birinchi yogʻoch qalʼa XI asrda Neman va Gorodnichanka daryolarining qoʻshilish joyida qurilgan.

Qalʼaning XIII asrda qalʼada muhofaza uchun Kamyanyets minorasi qurilgan. Buyuk Vitovt qalʼani toshdan tikladi va 1391—1398-yillarda beshta gʻishtli gotika minoralarini qoʻshib, uni asosiy qarorgohlaridan biriga aylantirdi. Kasimir IV Jagiellon ham Litvaning rasmiy poytaxtidan koʻra Grodnoni afzal koʻrgan. Aynan oʻsha yerda unga Polsha toji taklif qilingan va u 1492-yilda vafot etgan.

Qalʼaning keyingi egasi Grodnoni Sharqiy Yevropadagi ulkan imperiyaning poytaxti sifatida koʻrgan Stefan Batoriy edi. U Shimoliy Italiya Uygʻonish davriga xos qalʼani oʻz qarorgohi bilan almashtirish uchun Parmalik Skotoni jalb qildi. Batoriy 1586-yilda Grodnoda vafot etdi. 1655-yilda rus-polsha urushi paytida qalʼa ruslar tomonidan vayron qilingan.

Qayta qurish 
Qalʼa 1673—1678-yillarda qirollik qarorgohini taʼmirlash uchun yetarli mablagʻ toʻplagan Kshishtof Zigmunt Pak tomonidan qayta tiklandi. Qayta tiklangan qalʼa Polsha qiroli Mixal Korybut Wiśniowiecki tomonidan Polsha-Litva Hamdoʻstligining har uchinchi Seymi uchun joy sifatida tanlangan. Qasr Buyuk Shimoliy urush paytida katta zarar koʻrdi, qirollik sudni Yangi Grodno qalʼasiga koʻchirishga majbur boʻldi.

Polsha boʻlingandan soʻng, qalʼa rus armiyasiga berildi va kazarmaga aylantirildi. Polsha hukumati elchilar palatasi va Seym zalini tikladi.

Yaqin tarix 
Hozirgi vaqtda qalʼa 200 000 dan ortiq eksponatlarni oʻz ichiga olgan tarixiy va arxeologik muzeyga aylantirilgan.

Eng oxirgi rekonstruksiya ishlari 2017-yilda boshlangan. Eski Grodno qalʼasini qayta tiklash vaqtida tarixiy qiyofasini yoʻqotganligi sababli tanqid qilindi. Masalan, markaziy darvozalar yonida zamonaviy elementlar qoʻshildi. Taʼmirladh vaqtida XVI asrda qurilgan ayrim devorlar buzib tashlangan.

Manbalar 

Belarusdagi qalʼalar
Qalʼalar
Norika Sefa

Norika Sefa — kosovalik kinorejissyor, yozuvchi va muharrir. U hozirda Chexiyaning poytaxti Praga shahrida yashaydi. Uning ilk debyut filmi 2021-yilda suratga olingan „Në kërkim të venerës“ (Venera qidirilmoqda) filmi hisoblanadi. Mazkur ijod mahsuli Rotterdamdagi 50-xalqaro kinofestivalda hakamlar hay’atining maxsus mukofotiga sazovor boʻlgan.

Hayoti va ish faoliyati 
Norika Sefa Pragadagi Badiiy akademiyaning kino va televizion maktabida magistr darajasini qoʻlga kiritgan. U odatda badiiy va hujjatli filmlarni birlashtirishga urinadi. Norika Sefa Yevropa kino akademiyasiga taklif qilingan.

Desde Arriba — Peru oʻrmonida Verner Gertsog rahbarligida 2020-yilda suratga olingan gibrid shakldagi hujjatli film.

Në kërkim të venerës 
Venera qidirilmoqda (albancha: Në kërkim të venerës) (2021) — Norika Sefaning debyut badiiy filmi. Film Kosovoda, asosan, aktyor boʻlmagan havaskorlardan tashkil topgan jamoa bilan suratga olingan voyaga yetganlar dramasidir. U Kosovoning ekzotik stereotiplardan uzoqdagi holatini koʻrsatishga qaratilgan. Film chekka qishloqda ota-onasi, ikki ukasi va buvisi bilan tor uyda yashovchi Venera (iqtidorli Kosovare Krasniqi tomonidan ijo etilgan) ismli o‘smir qiz va uning dugonasi Dorina (Rozafa Cefaj tomonidan o‘ynalgan) haqida.

Venera qidirilmoqda filmi Prishtinadagi Circle Production tomonidan ishlab chiqarilgan.

Film Kosovo kinematografiya markazi va Makedoniya hamkorligida ishlab chiqarilgan. Film Kosovoning Makedoniya bilan chegara hududidagi kichik shaharchada suratga olingan. Filmning premyerasi Rotterdamdagi 50-xalqaro kinofestivalda boʻlib oʻtgan va „Tiger“ tanlovida hakamlar hay’atining maxsus mukofotiga sazovor boʻlgan. Norika Sefa hozirda Kosovoda oʻzining navbatdagi badiiy filmini suratga olish bilan shugʻullanmoqda.

Filmografiyasi 

 Desde Arriba (2020) — qisqa hujjatli film
 Kiss Me, Now (2020) — qisqacha hujjatli film
 Në kërkim të Venerës/Venera qidirilmoqda (2021) — badiiy film

Manbalar

Havolalar 

 

Yashayotgan insonlar
Kosovolik ayol film direktorlari
Albaniyalik ayol film direktorlari
Gjakovaliklar
Kosovolik film direktorlari
Hamza Yerlikaya

Hamza Yerlikaya (1976-yil 6-iyun; Istanbul, Kadıköy) — turkiyalik sobiq sportchi. Yunon-rum kurashi boʻyicha musobaqalarda ishtirok etgan. Ikki karra (1996 va 2000-yillarda) olimpiya chempioni, uch karra jahon chempioni (1993, 1995 va 2005-yillarda) va sakkiz marta Yevropa chempioni boʻlgan birinchi turk sportchi. U Xalqaro kurash federatsiyasi () tomonidan tuzilgan barcha davrlarning eng yaxshi kurashchilari roʻyxatida uchinchi oʻrinda qayd etilgan.

Istanbulning Gaziosmanpaşa tumanidagi sport majmuasiga Hamza Yerlikaya nomi berilgan.

Bolaligi 
Oilasi asli Sivaslik boʻlgan. Hamza tugʻilishidan uch oy oldin Istanbul koʻchib oʻtishgan. Hamzaning otasi Mustafa Yerlikaya ham kurashchi. 11 yoshida otasining qoʻllab-quvvatlashi va katta akasi Muttalip Yerlikayaning (kurashga) qiziqtirishi sababli kurash bilan shugʻullana boshlagan. Muttalip Yerlikaya ham xalqaro miqyosda muvaffaqiyatlarga erishgan kurashchi boʻlgan.

Faoliyati 
Hamza Yerlikayaning birinchi xalqaro musobaqasi 1991-yilgi Kanada shtatining Kvebek shahrida oʻtkazilgan kurash boʻyicha kadetlar oʻrtasidagi jahon chempionati boʻlgan. Mazkur musobaqada Hamza toʻrtinchi oʻrinni egallagan. 1993-yil Istanbulda oʻtkazilgan kurash boʻyicha Yevropa chempionatida ikkinchi oʻrinni egallagan. Finalda Thomas Zanderga magʻlub boʻlgan. 1993-yilgi Shvetsiyaning Stokgolm shahrida boʻlib oʻtgan kurash boʻyicha jahon chempionatida oltin medalni qoʻlga kiritib, koʻpchilikni hayron qoldirgan va jahon championligini qoʻlga kiritgan eng yosh kurashchiga aylangan.

1995-yilda yana jahon chempionatida gʻolib boʻlgan.1996-yilda, 20 yoshida Atlanta shahrida oʻtkazilgan olimpiadada oltin medalni qoʻlga kiritgan. Yerlikaya yoshining kichikligi tufayli ham mahalliy, ham xalqaro chempionatlarida har bir toifa boʻyicha ishtirok etgan. Koʻplab medallarni (aksariyati oltin) qoʻlga kiritgan. Yerlikaya 1996-yilda burchini bajarish uchun armiyaga borgan. Shu paytgacha hech qaysi harbiy mamlakat chempionatida gʻoliblikni qoʻlga kirita olmaganligi Yerlikayani yana bir rekord sohibiga aylantirgan. 2000-yilda Sidneydagi olimpiadaning ochilish marosimida Turkiya bayroqdori boʻlgan. 2002-yildi olimpiya oʻyinlari chempionligini qoʻlga kiritgan. Shundan soʻng, yana uchta jahon chempionatida (2002, 2003 va 2005-yillarda) gʻalaba qozongan. Sakkiz marta (1996, 1997, 1998, 1999, 2001, 2002, 2005 va 2006-yillarda) Yevropa chempionligini qoʻlga kiritgan.

2004-yilgi yozgi olimpiya oʻyinlarida Yunon-rum kurashining 84 kg vazn toifasida Turkiya sharafini himoya qilgan va 4-oʻrinni egallagan.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1976-yilda tugʻilganlar
Yeghishe Charents uy muzeyi

Yegishe Charents uy muzeyi ( (Yehishe Charents’i tun-tʼangaran)), shuningdek, Yegishe Charents memorial muzeyi nomi bilan ham tanilgan, Armanistonning Yerevan shahridagi uy muzeyi boʻlib, u yerda shoir Yegishe Charents 1935-yildan 1937-yilgacha yashagan.

Tarixi 
1954-yil 11-martda Anastas Mikoyan Nikita Xrushchevning „Maxfiy nutqi“ dan ikki yil oldin Yerevanda Charentsni reabilitatsiya qilishga chaqirdi Charents Sovet hukumati tomonidan bir yil oʻtgach, 1955-yil 9-martda Xrushchevning erishi doirasida rasman reabilitatsiya qilindi. Qayta tiklash jarayoni doirasida 1935-yildan 1937-yilgacha Charents yashagan kvartira Sovet Armanistoni Vazirlar Kengashining 1964-yil 8-fevraldagi qarori bilan uy muzeyiga aylantirildi. Nvard Bagdasaryan muzey direktori etib tayinlandi. Shoirning qizlari Arpenik va Anaxit muzeyning tashkil etilishi va faoliyatiga koʻmaklashgan. Muzey 1975-yil 10-yanvarda omma uchun ochilgan.

1987-yilda Charentsning toʻqson yilligi munosabati bilan Armaniston birinchi kotibi Karen Demirchyan koʻmagida muzey maydoni kengaytirildi. Bugungi kunda muzey 626,3 m2 maydonni egallaydi. Asosiy koʻrgazma muzeyning uchta zalini egallaydi: A zal (1897—1918), B zal (1918—1927) va C zal (1928—1937).

Toʻplamlari 

Yeghishe Charents uy muzeyi shoir hayoti, adabiy, madaniy va ijtimoiy-siyosiy faoliyatini oʻrganuvchi tadqiqot markazidir. Muzeyda Charentsning shaxsiy buyumlari, qoʻlyozmalari, hujjatlari, kitoblari, fotosuratlari namoyish etiladi. Bularning barchasi shoirning nafaqat sheʼriyat, balki tarjima va nashriyotga ham yuksak isteʼdodi borligini tasdiqlaydi.

Muzeyning eng qimmatli qismi bu Memorial uy boʻlib, u yerda hamma narsa Charents hayot boʻlganidagidek tartibga solingan. Uy gʻarb va sharq uygʻunligida jihozlangan: royal „Bekker“, yozuv mashinkasi, qizil yogʻochdan yasalgan mebellar, otasidan meros boʻlib qolgan gilamlar, Usmonli, Xitoy panellari, fil suyagi va bronza haykallar kolleksiyasi.

Kutubxona 
Charentsning shaxsiy kutubxonasi Memorial uyining bir qismini tashkil qiladi. Shoirning qizi Arpenikning aytishicha, uning kutubxonasi 1930-yillarda 6000 kitobdan iborat boʻlgan. Iosif Stalinning „Buyuk tozalash“ davrida hibsga olinganidan soʻng, koʻplab kitoblar yoʻq qilindi. Hozir kutubxonada 1452 ta kitob mavjud boʻlib, ular orasida turli tillarda, jumladan, sanʼat va dinga oid koʻplab qimmatli asarlar mavjud.

Charents kutubxonasida koʻplab arman yozuvchilari, jumladan Xorenatsi, Buzand, Narekatsi, Kuchak, Shnorxali, Sayat-Nova, Leo, Tumanyan, Terian, Isaxakyan va Metsarentsning noyob kitoblari toʻplami mavjud edi.

Kutubxonadagi koʻplab kitoblarga avtograf qoʻyilgan. Shuningdek, boshqa yozuvchilar Charentsga sovgʻa qilgan kitoblar mavjud, jumladan Avetik Isaxakyan, Hamlik Tumanyan, Garegin Bess, Xachik Dashtents va boshqalar. Koʻplab kitoblar Tbilisi (Tiflis), Moskva, Sankt-Peterburg va Volgograddan (Tsaritsin) olib kelingan.

Muzeyda koʻrgazmalar, adabiy yigʻinlar, maʼruzalar, konsertlar, uchrashuvlar, taqdimotlar, sheʼrxonlik kunlari oʻtkaziladi.

Manbalar
Göksu Üçtaş Şanlı

Göksu Üçtaş Şanlı (1990-yil 30-avgust; Şahinbey munisipaliteti, Gaziantep viloyati, Turkiya) — turkiyalik sobiq badiiy gimnastikachi.  2012-yildagi Londonda boʻlib oʻtgan olimpiya oʻyinlaridagi ishtiroki bilan Turkiya tarixidagi olimpiya oʻyinlarida ishtirok etgan birinchi badiiy gimnastikachiga aylangan.

Shaxsiy hayoti 
Üçtaş 1990-yilda Şahinbey munisipalitetida tugʻilgan. Besh yoshida gimnastika bilan shugʻullana boshlagan. 2008-yilda Bolu Abant İzzet Baysal universitetining jismoniy tarbiya va sport fakultetida tahsil ola boshlagan. Üçtaş 2013-yilda Özgür Şanlı bilan turmush qurgan. 2015-yilda qiz farzandli (ismi Lina) boʻlishgan.

Faoliyati

2006—2008 
2006-yildan kattalar oʻrtasidagi musobaqalarda ishtirok eta boshlagan. 2006-yilgi jahon chempionatida ishtirok etgan. Shu tariqa, badiiy gimnastika boʻyicha jahon chempionatida ishtirok etgan ilk turkiyalik sportchiga aylangan.

2008-yilgi yozgi olimpiya oʻyinlarida ishtirok etishi kerak edi. Ammo boʻynidan olgan ogʻir jarohati (bu jarohat sportchiik faoliyatini yakunlashga ham sabab boʻlishi mumkin edi) sababli olimpiadada ishtirok eta olmagan.

2009—2010 
2009-yilda Italiyaning Pescara shahrida oʻtkazilgan Oʻrta yer dengiz oʻyinlarida ishtirok etgan. Tayanib sakrash bahslarida kumush medalni qoʻlga kiritgan. 2009-yilgi jahon chempionatida ishtirok etgan. Saralash bahslarida 38-oʻrinni egallab, finalga bosqichiga chiqa olmagan.

2010-yilda Doʻhadagi jahon chempionatida bronza medalni qoʻlga kiritgan. Ostravadagi jahon chempionatida esa pol (gilam)da bajariladigan mashqlarda oltin va tayanib sakrash yoʻnalishida kumush medalni qoʻlga kiritgan.

2011—2012 
2011-yilda Bolu viloyatidagi Bolu Abant İzzet Baysal universitetining jismoniy tarbiya va sport fakultetini tamomlagan.

2013—2015 
2013-yilning boshida Üçtaş uzoq vaqtdan beri tuzalmayotgan jarohati sababli badiiy gimnastikadagi faoliyatini yakunlashini eʼlon qilgan. 2013-yil 14-avgustda Izmirda Özgün Şanlı bilan turmush qurgan. 2015-yilda qiz farzand dunyoga keltirgan.

2016—2017 
Uchtas Şanli farzand dunyoga keltirganidan 11 oy oʻtgach, sportga qaytib, Mersin Challenge Cup musobaqasida ishtirok etgan. Mazkur musobaqada oltin medalni qoʻlga kiritgan.

2023 
2023-yil 25-aprel kuni Üçtaş Şanlı sportdagi faoliyatini yakunlaganligini maʼlum qilgan.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1990-yilda tugʻilganlar
Ayol sportchilar
Turkiyalik sportchilar
Badiiy gimnastika
Badiiy gimnastikachilar haqidagi chala maqolalar