yakhyo/uz-wiki huggingface dataset:
Plutoniya

„Plutoniya“ () — rus geologi hamda geografi Vladimir Obruchev qalamiga mansub ilmiy-fantastik roman. Muallif asarni 1915-yil yozgan. Ammo roman 1924-yilga kelibgina chop etilgan. „Plutoniya“ni oʻzbek tiliga Oʻlmas Muhiddin tarjima qilgan.

Romanda bir guruh olim Yerning ichki qismiga sayohat qiladi hamda yer ostida yashovchi qadimiy jonzotlarga duchor boʻladi. Bundan tashqari, romanda geologiyani oʻrganish, oʻsimliklar hamda hayvonot olamini muhofaza qilish masalalari haqida soʻz yuritiladi.

Syujeti 
„Plutoniya“da olti tekshiruvchining Yer ichiga qilgan sayohati va ularning yerosti dunyosi ustida olib borgan kuzatishlari haqida soʻz yuritiladi. Kitobda Yer sayyorasining geologiyasi, tarkibi va tuzilishi haqida hikoya qilinadi.

Asarda qadimgi davrlarda yerda yashagan oʻsimlik va hayvonlar, ularning oʻzgarishi, bir-birini almashtirishi va ular orasidan insonning ajralib chiqishi haqida soʻz yuritiladi.

Qahramonlari 
 Semyon Semyonovich Papochkin – zoolog
 Ivan Andreyevich Borovoy – meteorolog
 Mixail Ignatyevich Gromeko – botanik va vrach
 Pyotr Ivanovich Kashtanov – geolog
 Yakov Maksheyev – togʻ injeneri
 Ilya Stepanovich Igolkin – kayur
 Nikolay Innokentyevich Truxanov – geofizik va astronom

Oʻzbekcha tarjimasi 
„Plutoniya“ni oʻzbek tiliga Oʻlmas Muhiddin tarjima qilgan. Oʻzbekcha nashr 1987-yil qayta ishlanib, Toshkent shahrida „Yosh gvardiya“ nashriyotida chop etilgan. Oʻzbek tilidagi ikkinchi nashrni tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: Toʻlqin – muharrir, A. Ponoparev – rassom, H. Rahmatullayev – rasmlar muharriri, V. Demchenko – texnik muharrir, S. Saydolimov – musahhih. Kitob adadi – 60 000 nusxa.

Manbalar

Havolalar 
 „Plutoniya“ Ziyouz saytida

Romanlar
Oq tanli sardor

„Oq tanli sardor“ (), toʻliq nomi „Oq tanli sardor: Shimoliy Amerika afsonasi“ () — irlandiyalik-amerikalik yozuvchi Thomas Mayne Reid qalamiga mansub roman. Ilk bor 1855-yil chop etilgan. Asarni oʻzbek tiliga Erkin Mirobidov tarjima qilgan. Oʻzbekcha nashr 1990-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya“ nashriyotida chop etilgan.

„Oq tanli sardor“ Mayne Reidning eng taniqli asarlaridan biridir. Romanda Shimoliy Amerikaning mahalliy aholisi boʻlmish hindularning amerika va ispan bosqinchilariga qarshi kurashi haqida soʻz yuritiladi.

Syujeti 
Romandagi hodisalar 18-asr oxiri-19-asr boshida Meksikada sodir boʻladi. Romanda Shimoliy Amerikaning mahalliy aholisi boʻlmish hindularning amerika va ispan bosqinchilariga qarshi kurashi haqida soʻz yuritiladi. Mayne Reid romanni 1840-yillarda Amerika va Meksika oʻrtasida boʻlib oʻtgan urushda boshidan kechirganlariga asoslanib yozgan.

Qahramonlari 
 Carlos () – oq tanli sardor
 Rosita () – Carlosning singlisi
 Catalina de Cruces () – Carlosning sevgilisi
 Don Juan () – Rositaning sevgilisi
 Antonio () – Carlosning yaqin doʻsti
 Josefa () – Antonioning qalligʻi
 Roblado() – Carlosning ashaddiy dushmani, kapitan
 Vizcarra () – Robladoning doʻsti, Carlosning dushmani
 Joaquin () – Carlosning dushmani, iyezuit
 Gomez () – Carlosning dushmani
 Don Ambrosio () – Catalinaning otasi
 Vicenza () – Catalinaning oqsochi, aygʻoqchi
 Manuel () va Pepe () – bizon ovchilari, Carlosni izlaganlar
 Andres () – otboqar, Catalinaga doʻst

Oʻzbekcha tarjimasi 
Asarni oʻzbek tiliga 1956-yil „Detgiz“ nashriyoti chop etgan ruscha nashridan Erkin Mirobidov tarjima qilgan. Oʻzbekcha nashr 1990-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya“ nashriyotida chop etilgan. Oʻzbek tilidagi nashrni tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: Shavkat Turob – muharrir, E. Kigay – rassom, R. Zufarov – rasmlar muharriri, V. Demchenko – texnik muharrir, B. Yunusov – musahhih. Kitob adadi – 100 000 nusxa.

Manbalar

Havolalar 
 „Oq tanli sardor“ Ziyouz saytida

Romanlar
Turk hikoyalari

„Turk hikoyalari“ — turk yozuvchilari qalamiga mansub hikoyalar toʻplami. Toʻplamga 16 turk yozuvchisining 21 hikoyasi kiritilgan. Hikoyalarni rus tilidan oʻzbek tiliga Hikoyat Mahmudova tarjima qilgan.

Hikoyalar 

Oʻrxon Kamol
 „Eng muhimi, non!“
 „Bezori“

Mahmud Ozay
 „Qochoq“
 „Jannat bogʻi“

Mehmed Seyda
 „Dovyurak Ahmad“

Sabohiddin Qudrat Oqsol
 „Qosh qorayganda“

Najot Jumali
 „Joʻxorizorda“

Ziyod Salim oʻgʻli
 „Qudratli Salim“
 „Machta uchidagi odam“

Oʻktoy Oqbol
 „Zangi buzilgan soat“

Komron Shipal
 „Onaizor“

Muzaffar Buyruqchi
 „Bolakay“

Chingiz Yoʻrik
 „Odamlarni yolgʻiz qoldirmang“

Bilge Karasu
 „Tut xiyoboni“

Tariq Dursun Kakinch
 „Ota“
 „Ochiq eshik ortida“

Bakir Yulduz
 „Germaniyada qilingan“
 „Emikdoshlar“

Tahsin Yujel
 „Ilhom“

Temirtosh Jayhun
 „Agar oʻgʻil boʻlsa“

Adnan Oʻzyalchinor
 „Ish tashlash“

Oʻzbekcha tarjimasi 
Asarni oʻzbek tiliga 1976-yil „Xudojestvennaya literatura“ nashriyoti chop etgan nashrga asoslanib Hikoyat Mahmudova tarjima qilgan. Oʻzbekcha nashr 1979-yil Toshkent shahrida Gʻafur Gʻulom nomidagi adabiyot va sanʼat nashriyotida chop etilgan. Oʻzbek tilidagi nashrni tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: A. Qosimov – muharrir, V. Nemirovskiy – rassom, A. Bobrov – rasmlar muharriri, E. Potapova – texnik muharrir, M. Qudratova – musahhih. Kitob adadi – 100 000 nusxa.

Manbalar

Havolalar 
 „Turk hikoyalari“ Ziyouz saytida

Hikoya kitoblar
Gobseck

„Gobseck“ () — fransuz yozuvchisi va dramaturgi Honoré de Balzac qalamiga mansub qissa. Muallif qissani 1830-yil yozgan. „Gobseck“ keyinchalik Balzacning „La Comédie humaine“ („Inson komdediyasi“) romanlar toʻplamida chop etilgan.

„Gobseck“ ilk bor eskiz oʻlaroq 1830-yilning mart oyida „l’Usurier“ („Sudxoʻr“) nomi bilan „La Mode“ jurnalida chop etilgan. Oʻsha yilning avgust oyida „Le Voleur“ jurnalida ham chop etilgan. Qissa toʻlaligicha „les Dangers de l’inconduite“ nomi bilan Mame-Delaunay tomonidan chop etilgan. Mazkur versiya 1835-yil „Papa Gobseck“ nomi bilan Madame Charles-Béchet tomonidan ham chop etilgan. Qissa „Gobseck“ tituli bilan 1842-yil „La Comédie humaine“ toʻplamida chop etilgan.

Syujeti 
Qissadagi hodisalar Burbonlar restavratsiyasi davrida sodir boʻladi. Uning bosh qahramoni Anastasie de Restaud boy burjuaning qizi boʻlib, aristokratga turmushga chiqadi, ammo his-tuygʻusiz hayotidan zerikadi. Anastasie Maxime de Trailles degan shaxs bilan oshiq-mashuq boʻladi va bor mulkini unga sarflaydi. Anastasie sudxoʻr Jean-Esther van Gobseckdan moliyaviy yordam soʻraydi. Maître Derville esa Gobseckning huquqshunosi boʻladi. Pirovardida Anastasie oilasidan ham, oilaviy boyliklaridan ham ayriladi.

Oʻzbekcha tarjimasi 
„Gobseck“ni oʻzbek tiliga Mirziyod Mirzoidov hamda Mahkam Mahmudov tarjima qilgan. Qissa oʻzbek tilida Balzacning „Sagʻri teri tilsimi“ qissasi bilan birga toʻplam oʻlaroq chop etilgan. Toʻplam 1981-yil Toshkent shahrida Gʻafur Gʻulom nomidagi adabiyot va sanʼat nashriyotida chop etilgan. Toʻplamni nashrga tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: M. Tursunov – muharrir, V. Pletuxin – rassom, A. Bobrov – rasmlar muharriri, E. Saidov – texnik muharrir, M. Abdusalomova – musahhih. Kitob adadi – 600 000 nusxa.

Havolalar 
 „Gobseck“ Ziyouz saytida

Qissalar
Yillar armoni

„Yillar armoni“, toʻliq nomi „Yillar armoni: Sheʼrlar va dostonlar“ — oʻzbek shoiri Abdulla Oripov qalamiga mansub sheʼriy toʻplam. 1983-yil Toshkent shahrida Gʻafur Gʻulom nomidagi adabiyot va sanʼat nashriyotida 35 ming nusxada chop etilgan. 1987-yil ayni nashriyotda qayta chop etilgan. Asar uchun adabiyotshunos va munaqqid Matyoqub Qoʻshjonov kirish soʻz yozgan. 

„Yillar armoni“ Oripovning eng tanliqli sheʼriy toʻplamlaridan biri boʻlib, zamonaviy oʻzbek sheʼriyatidagi eng muhum asarlardan biri hisoblanadi. Toʻplamga kiritilgan sheʼrlar va dostonlar oʻzbek tilida soʻzlashuvchilar orasida keng tanilgan.

Manbalar 

Sheʼriy kitoblar
Choliqushi

„Choliqushi“ () – turk yozuvchisi Reşat Nuri Güntekin qalamiga mansub roman. Ilk bor 1922-yil chop etilgan. Asarda yosh oʻqituvchi Farida va uning Komronga boʻlgan muhabbati haqida hikoya qilinadi.

Romanni oʻzbek tiliga Mirzakalon Ismoiliy tarjima qilgan. Asar oʻzbek tilida bir necha marta nashr qilingan.

1966-yil „Choliqushi“ asosida film suratga olingan. 1986- hamda 2013-yillarda esa asar asosida teleserial olingan. 1986-yilgi serial „Oʻzbektelefilm“ kinostudiyasida oʻzbek tiliga dublyaj qilingan.

Syujeti 
Romandagi voqealar Birinchi jahon urushi arafasida yuz beradi. Asarning bosh qahramoni Feride ota-onasining vafotidan soʻng, hayotda turli qiyinchiliklarga duch keladi. Feride oʻz xolasining oʻgʻli Kamronni sevib qoladi. Kamron ham uni sevadi, ammo oilaviy sharoitga koʻra ular birga boʻla olmaydilar. Feride oʻqituvchi boʻlib ishlash uchun chekka qishloqqa ketadi. Asar soʻnggida ikki yosh nihoyat bir-biriga yetishadi.

Qahramonlari 
 Farida (Choliqushi) () — bosh qahramon
 Komron () — Faridaning sevgilisi
 Basima () — Faridaning xolasi, Komronning onasi
 Mujgon () — Faridaning xolavachchasi
 Oysha () — Faridaning xolasi, Mujgonning onasi
 Munisa () — Faridaning boqib olgan qizi
 Xayrullo () — yoshi keksa doktor
 Sayfuddin () — Komronning otasi

Oʻzbekcha nashr 
Romanni oʻzbek tiliga Mirzakalon Ismoiliy tarjima qilgan. Asar oʻzbek tilida bir necha marta, jumlaldan, 1968- hamda 1988- yillarda chop etilgan. Mazkur nashrlar Toshkent shahrida Gʻafur Gʻulom nomidagi adabiyot va sanʼat nashriyotida chop etilgan. Roman oxirida Miad Hakimov soʻngsoʻzi keltirilgan.

Manbalar

Havolalar 
 „Choliqushi“ Ziyouz saytida

Romanlar
Yaxshidir achchiq haqiqat

„Yaxshidir achchiq haqiqat“ — oʻzbek shoiri Erkin Vohidov qalamiga mansub sheʼriy toʻplam. 1992-yil Toshkent shahrida Abdulla Qodiriy nomidagi xalq merosi nashriyotida chop etilgan. Toʻplamga muallif 1980-yillar oxiri, 1990-yillar boshida yozgan sheʼrlar kiritilgan. Xoji Abdullo Orif toʻplamga muharrirlik qilgan va kirish soʻz yozgan.

Havolalar 
 „Yaxshidir achchiq haqiqat“ Ziyouz saytida

Erkin Vohidov sheʼriy toʻplamlari
Muhabbat (Qahhor asari)

„Muhabbat“ — oʻzbek yozuvchisi Abdulla Qahhor qalamiga mansub qissa. Muallif bu qissani 1968-yil yozgan. Asar kitob sifatida ilk bor 1969-yil Toshkent shahrida Gʻafur Gʻulom nomidagi adabiyot va sanʼat nashriyotida chop etilgan. „Muhabbat“ Qahhor tirikligida yozgan soʻnggi asardir. Qissada ikki yoshning oʻz muhabbati uchun kurashi haqida soʻz yuritiladi.

Asarni nashrga tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: X. Ergashev – muharrir, N. Xoliqov – rassom, Yu. Pavlov – rasmlar muharriri, A. Boboxonov – texnik muharrir, Sh. Zuhriddinov – musahhih. Kitob adadi – 75 000 nusxa.

Havolalar 
 „Muhabbat“ Ziyouz saytida

Qissalar
Chinobod

Chinobod — Oʻzbekiston Respublikasi Andijon viloyati Baliqchi  tumaniqarashli shaharcha. 2009-yilda shaharcha maqomi berilgan. Andijon viloyatiga qarashli Andijon va Namangan viloyatlati orasida joylashgan. Bu yerdan ikki viloyat markazigacha har ikkisiga 30 km, yaʼni markazda joylashgan.

Manbalar 

Baliqchi tumanidagi shahar tipidagi aholi punktlari
U dunyoda

„U dunyoda“ (), toʻliq nomi „U dunyoda, yoki haj qissasi“ — tojik yozuvchisi Fazliddin Muhammadiyev qalamiga mansub qissa. Muallif dinni tanqid qiluvchi ushbu asarni 1965-yil bir guruh musulmon bilan Makka va Madina shaharlariga qilgan haj davomida boshidan kechirganlariga asoslanib yozgan. Qissa ilk bor 1966-yil Dushanbe shahrida „Irfon“ nashriyotida chop etiglan. Muhammadiyev „U dunyoda“ va „Chekkadagi uy“ qissalari uchun 1965-yil Rudakiy nomidagi Tojikiston SSR davlat mukofoti bilan taqdirlangan.

Asarda Islom diniga satirik nazar bilan qaralgan. Muhammadiyev hajdan qaytib kelganidan keyin hoji unvonini olishdan bosh tortgan va „U dunyoda“ qissasini yozgan. Natijada 1986-yil radikal musulmonlar muallifni pichoqlab oʻldirgan.

Asarni 1968-yil Ashurali Ahmedov oʻzbek tiliga tarjima qilgan. 1970-yil Yuriy Smirnov rus tiliga tarjima qilgan. Ruscha nashr kitobxonlar tomonidan yaxshi kutib olingan. 1982-yil Cecīlija Dinere latish tiliga tarjima qilgan. 1983-yil „Maorif“ nashriyotida rus tilida qayta nashr qilingan.

Oʻzbekcha tarjimasi 
Asarni 1968-yil Ashurali Ahmedov oʻzbek tiliga tarjima qilgan. Oʻzbekcha nashrni tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: S. Rahimov – muharrir, G. Golovkov – rassom, Yu. Pavlov – rasmlar muharriri, M. Mirqosimov – texnik muharrir, M. Abdushukurova – musahhih. Kitob adadi – 15 000 nusxa.

Manbalar

Havolalar 
 „U dunyoda“ Lib.ru saytida 

Qissalar
Toshkentdagi ShHT sammiti (2004)

Shanxay Hamkorlik Tashkilotining 2004-yilgi sammiti — tashkilotga aʼzo davlat rahbarlarining Toshkentda 2004-yil 16-17-iyun kunlari boʻlib oʻtgan ucharshuvi.

Uchrashuvning asosiy masalasi mintaqaviy xavfsizlikni ta’minlashdan iborat edi. Olti davlat prezidentlari bir qator qo‘shma hujjatlarni imzolagan. Toshkentda ShHT mintaqaviy aksilterror tuzilmasi ijroiya qo‘mitasi binosining tantanali ochilishi bilan boshlangan. Tashkent Intercontinental mehmonxonasining Kongress-markazi binosida Tashkilot davlat rahbarlarining tor doiradagi uchrashuvi bo'ldi. Islom Karimov kun tartibini o‘qib eshittirdi. Ayni paytda shu binoda delegatsiyalarning kengaytirilgan yig‘ilishi bo‘lib o‘tgan.

Rasmiy suratga olishdan so‘ng Toshkent deklaratsiyasi, shuningdek, giyohvandlik vositalari va psixotrop moddalar kontrabandasini nazorat qilish to‘g‘risidagi bitim kabi bir qator hujjatlar imzolanishi bilan yakunlandi. Mo'g'uliston ShHT doirasida kuzatuvchi sifatida tasdiqlangan. Kengaytirilgan yig‘ilishda Afg‘oniston rahbarining ham chiqishi tinglandi.

Manbalar 

Toshkent
ShHT sammitlari
Shanxay hamkorlik tashkiloti
Toshkentdagi ShHT sammiti (2010)

Shanxay Hamkorlik Tashkilotining Toshkentdagi sammiti — tashkilotga a'zo davlat rahbarlari, kuzatuvchilar va hamkorlar ishtirokidagi 2010-yilda Toshkentda bo'gan yig'ilishi. Sammitda Qirgʻizistondagi vaziyat muhokama qilindi

Manbalar 

ShHT sammitlari
Toshkent
2010-yil voqealari
Shanxay hamkorlik tashkiloti
Paxtaobod (Sirdaryo viloyati)

Paxtaobod — Sirdaryo viloyati Sardoba tumanidagi shaharcha (1984-yildan). Tuman markazi. Viloyat markazi (Guliston shahri) dan 95 km, yakin temir yoʻl stansiyasi — Paxtakor (25 km). Aholisi 12,2 ming kishi (2000).

P.da tuman hokimiyati binosi, maʼmuriy muassasalar, kurilish tashkilotlari, avtokorxona, aloqa boʻlimi, umumiy taʼlim maktablari, musika maktabi, kasb-hunar kolleji, markaziy kutubxona, madaniyat uylari, madaniyat va istirohat bogʻi, stadion, markaziy kasalxona, poliklinika, dorixona, savdo va maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchalari mavjud. P. — Guliston yoʻnalishida avtobuslar qatnaydi.

Manbalar 

Sardoba tumani
Sirdaryo viloyatining shahar tipidagi aholi punktlari
Temirtanlar

„Temirtanlar“ — oʻzbek yozuvchisi Qudrat Doʻstmuhamedov qalamiga mansub ilmiy-fantastik qissa va hikoyalar toʻplami. 1987-yil Toshkent shahrida „Yulduzcha“ nashriyotida chop etilgan. Toʻplamga 11 hikoya hamda 1 qissa kiritilgan.

Toʻplamni Tohir Malik hamda Rustam Obidov taqriz qilgan. Asarni nashrga tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: A. Xudoyberdiyev – muharrir, O. Galitskaya – rassom, F. Basharova – rasmlar muharriri, E. Tolochko – texnik muharrir, R. Qayumov – musahhih. Kitob adadi – 60 000 nusxa.

Qissa va hikoyalar 
Hikoyalar
 „Oltin tuxum“
 „Hayotbaxsh nur“
 „Mangu parvoz“
 „Uddaburonlar“
 „Tegmanozik“
 „Temirtanlar“
 „Qariya“
 „Kashfiyot“
 „Mustahkamlik chegarasi“
 „Kim odam?“
 „Ilon“

Qissalar
 „Fidoyilar“

Manbalar

Havolalar 
 „Temirtanlar“ Ziyouz saytida

Qissalar
Tom Sawyerning yangi sarguzashtlari

„Tom Saywerning yangi sarguzashtlari“ () (, yaʼni „Tom Sawyer xorijda“) — amerikalik yozuvchi Mark Twain qalamiga mansub roman. Muallif asarni 1894-yil yozgan.

Roman Jules Verne qalamiga mansub sarguzasht hikoyalarga parodiya oʻlaroq yozilgan. Asar Tom Sawyer haqidagi boshqa asarlarning davomidir. Romanni rus tilidan oʻzbek tiliga Abduvoris Abdumajidov tarjima qilgan.

Syujeti 
Asar bosh qahramonlari Tom, Huck va Jim havo sharida Afrika boʻylab sayohat qilishadi. Sayohatlari davomida sherlar, oʻgʻrilar hamda burgalarga duchor boʻladilar hamda dunyoning ayrim moʻjizalarini, jumladan, Misr piramidalarini koʻradilar. „Huckleberry Finn sarguzashtlari“ hamda „Tom Sawyer, detektiv“ asarlaridagidek „Tom Saywerning yangi satguzashtlari“ ham Huck Finn otidan birinchi shaxsda soʻzlab beriladi.

Qahramonlari 
 Tom Sawyer () – bosh qahramon
 Huckleberry Finn  (), Huck () – Tomning doʻsti
 Jo () – Tomning doʻsti

Oʻzbekcha tarjimasi 
Romanni oʻzbek tiliga Abduvoris Abdumajidov tarjima qilgan. Oʻzbekcha nashr 1980-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya“ nashriyotida chop etilgan. Oʻzbekcha nashrda „Tom Saywerning yangi satguzashtlari“ romani bilan birgalikda „Muxbir bilan suhbat“ () hamda „Gubernatorlikka saylovlar“ () qisqa hikoyalari ham berilgan.

Havolalar 
 „Tom Saywerning yangi satguzashtlari“ Ziyouz saytida

Romanlar
Hikoya kitoblar
Yodgor (qissa)

„Yodgor“ — oʻzbek yozuvchisi Gʻafur Gʻulom qalamiga mansub qissa. Ilk bor 1936-yil chop etilgan. Bir necha marta nashr qilingan. Asarni L. Satserdotova rus tiliga tarjima qilgan.

Qissada yangi odam xarakterining shakllanishi tasvirlangan. Asarda inson tarbiyasi Joʻra, Saodat va Mehrixon obrazlari yordamida ochib berilgan.

Manbalar

Havolalar 
 „Yodgor“ Ziyouz saytida

Qissalar
Ivan Vasilyevich kasbini oʻzgartiradi

Ivan Vasilyevich kasbini oʻzgartiradi () — SSSR tarixiy komediyasi. 1973-yilda Mixail Bulgakovning shu nomdagi romani asosida suratga olingan. Film Sovet Ittifoqida keng miqyosda ommalashgan va postsovet mamlakatlarda bugunga qadar mashhur boʻlib keladi. Filmning oʻzbekcha dublyajiga Omon Abdurazzoqov, Yoqub Ahmedov, Hamza Umarov, Mukambar Rahimova, Amin Turdiyev, Obid Yunusov, Toʻlqin Tojiyev, Oʻktam Luqmonova ovoz berishgan.

Syujeti 
Voqea 1973-yilda Moskvada boshlanadi. Muhandis Aleksandr Timofeyev (Shurik) oʻz kvartirasida vaqt mashinasi ustida ishlaydi. Tasodifan, u oʻz turar-joy binosi boshqaruvchisi Ivan Vasilyevich Bunsha va vaziyat tufayli uyga kirib qolgan oʻgʻri Georgiy Miloslavskiyni Ivan Vasilyevich Grozniy davriga yuboradi. Bunsha Ivan Grozniy va Miloslavskiy xuddi shu nomdagi knyaz qiyofasida kiyinib, oʻzlarini niqoblashga majbur boʻlishadi. Shu bilan birga, haqiqiy Ivan Grozniy xuddi shu mashina tomonidan Shurikning kvartirasiga tushib qoladi va zamonaviy hayot bilan tanisha boshlaydi. Shurik esa hammani qaytib kelishi uchun mashinani tuzatishga harakat qiladi. Nazoratchi Bunsha va Ivan Grozniy bir-biriga oʻxshash, ammo butunlay boshqacha xarakterga ega, bu esa ikki shaxsning kulgili holatlariga tushib qolishiga olib keladi. Miloslavskiy tomonidan buyumlari oʻgʻirlangan Anton Shpak tomonidan xabar berilgan militsiya, vaqt mashinasini taʼmirlayotgan Shurikning uyiga kelib, Ivan Grozniyni gumonlanuvchi sifatida olib ketadi. Bu vaqtda Bunsha va Miloslavskiyning asl qiyofasi fosh boʻlib qoladi va ular saroy soqchilari bilan kurashishga majbur boʻladilar. Film Bunsha, Miloslavskiy va Ivan Grozniyni oʻz joylariga qaytishlari bilan tugaydi. Butun film voqealari Shurikning tushi ekanligi maʼlum boʻladi.

Rollarda

Manbalar

Havolalar 
 
 
 Trailer and Screenshot
 Screenshots and the script of the film compared with the original play by Bulgakov

1973-yil filmlari
Sovet Ittifoqi filmlari
Birinchi tabassum

„Birinchi tabassum“ — oʻzbek yozuvchisi Safar Barnoyev qalamiga mansub qissalar toʻplami. 1972-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya“ nashriyotida chop etilgan.

Asarni nashrga tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: Surayyo Saydaliyeva – muharrir, A. Xalilov – rassom, L. Miroyedova – rasmlar muharriri, L. Puzenko – texnik muharrir, M. Rustamov – musahhih. Kitob adadi – 30 000 nusxa.

Qissalar 
 „Birinchi tabassum“
 „Nur yogʻilgan kun“
 „Tutash yoʻllar“

Qissalar
Farogʻat oʻlkasi

„Farogʻat oʻlkasi“ () — rus yozuvchisi Ilya Brajnin qalamiga mansub ilmiy-fantastik qissa. Ilk bor 1954-yil chop etilgan.

Asarni oʻzbek tiliga Meli Joʻra va A. Rahmonqulov tarjima qilgan. Oʻzbekcha nashr 1961-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya“ nashriyotida chop etilgan.

Oʻzbekcha tarjimasi 
Asarni oʻzbek tiliga 1955-yil „Detgiz“ nashriyoti chop etgan ruscha nashridan Meli Joʻra va A. Rahmonqulov tarjima qilgan. Oʻzbekcha nashr 1961-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya“ nashriyotida chop etilgan. Oʻzbek tilidagi nashrni tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: N. Turmuhammedov – muharrir, D. Sinitskiy va Sh. Bulgakov – rassomlar, K. Nazarov – rasmlar muharriri, T. Rahimov – texnik muharrir, I. Hamroyev – musahhih. Kitob adadi – 15 000 nusxa.

Manbalar

Havolalar 
 „Farogʻat oʻlkasi“ Lib.ru saytida 

Qissalar
Ikki okean siri

„Ikki okean siri“ () — rus yozuvchisi Grigoriy Adamov qalamiga mansub ilmiy-fantastik roman. Ilk bor 1938-yil chop etilgan. „Ikki okean siri“ni oʻzbek tiliga Lutfulla Alimov tarjima qilgan.

Romanda „Pioner“ sovet suv osti kemasining Leningraddan Vladivostokka Atlantika hamda Tinch okeanlari orqali qilgan sayohati haqida hikoya qilinadi.

Syujeti 
Sovet diplomatining 14 yoshli oʻgʻli Pavlik Atlantika okeani shimolida minib olgan kemasi choʻkib ketishi ortidan „Pioner“ suv osti kemasi bortiga tushadi. „Pioner“ oʻzgacha kema boʻlib, u sovet ilm-fanining eng yaxshi yutuqlarini oʻzida mujassam etgan boʻladi.

Kema Yaponiyaning kuchayib borayotgan dengiz flotiga qarshi chiqish uchun Leningraddan Tinch okeani floti tomon yoʻl oladi. Romanda „Pioner“ kemasi ekipaji ushbu sayohat davomida boshidan kechirganlari haqida hikoya qilinadi.

Qahramonlari 
 Pavlik – sovet diplomatining 14 yoshli oʻgʻli

Oʻzbekcha tarjimasi 
Asarni oʻzbek tiliga 1954-yil „Detgiz“ nashriyoti chop etgan nashirdan Lutfulla Alimov tarjima qilgan. Oʻzbekcha nashr 1964-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya“ nashriyotida chop etilgan. Oʻzbekcha nashrni tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: Surayyo Saydaliyeva – muharrir, A. Vasin va B. Markevich – rassomlar, K. Nazarov – rasmlar muharriri, T. Rahimov – texnik muharrir, M. Rustamov – musahhih. Kitob adadi – 20 000 nusxa.

Romanlar
Kuyov va kelin

„Kuyov va kelin“ — dan yozuvchisi Hans Christian Andersen qalamiga mansub ertaklar toʻplami. 1971-yil Toshkent shahrida Adabiyot va sanʼat nashriyotida chop etilgan. Toʻplamga kiritilgan ertaklarni rus tilidan S. Yoʻldoshev tarjima qilgan.

Manbalar 

Ertaklar toʻplamlari
Ovsar Wilson

„Ovsar Wilson“ () () — amerikalik yozuvchi Mark Twain qalamiga mansub roman. Ilk bor 1893-94-yillada „The Century Magazine“ jurnalida chop etilgan. Kitob oʻlaroq 1894-yil nashr qilingan. Asar bir necha tilga, jumladan, oʻzbek tiliga tarjima qilingan.

Syujeti 
Missuri shtatining Dawsonʼs Landing shaharchasining oʻzbilarmon va egoist turgʻuni Tom Driscoll () boy amakisini oʻldiradi. Hamma qotillikda italiyalik aka-uka Capellolardan () gumonsiraydi.

Shaharga koʻchib kelgan David Wilson () barmoq izlarini oʻrganishga qiziqadi. Oʻsha paytda jinoyatlarni barmoq izlari yordamida yechish keng tarqalmagan boʻladi. Shuning uchun ham shahar aholisi Vilson vaqtini behuda narsaga sarflaydi, deb unga „ovsar“ laqabini berishadi.

Sudda Vilson barmoq izlari yordamida qotillikni Tom amalga oshirganini dalillab beradi. Bundan tashqari, Vilson Tom goʻdakligida almashib qolganini va Driscoll oilasining haqiqiy merosxoʻri emasligini koʻrsatib beradi.

Romanda Missuridagi irqchilik tasvirlangan. Hatto qonida ozgina qora tanlilar qoni boʻlganlar ham tahqirlanadi. Bunga hamma, hatto qaysidir maʼnoda qora tanlilarning oʻzlari ham oddiy qaraydi.

Qahramonlari 
 Roxy () – qul qiz
 Thomas „Tom“ Driscoll () – Percy Driscollning oʻgʻli; goʻdakligida Roxining bolasi Chambers () bilan almashib qoladi
 Chambers () – Roxyning bolasi
 Aka-uka Capellolar () – bir-birga juda oʻxshash italiyalik egizaklar
 David "Pudd'nhead" Wilson () – huquqshunos

Oʻzbekcha tarjimasi 
Asarni oʻzbek tiliga „Pravda“ nashriyoti 1980-yil chop etgan ruscha nashridan Shoir Usmonhoʻjayev tarjima qilgan. Oʻzbekcha nashr 1986-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya“ nashriyotida chop etilgan.

Havolalar 
 Ovsar Wilson Project Gutenberg saytida 
 Ovsar Wilson Lib.ru saytida 

Romanlar
Birinchi muallim. Boʻtakoʻz. Oq kema

„Birinchi muallim. Boʻtakoʻz. Oq kema“ — qirgʻiz yozuvchisi Chingiz Aytmatov qalamiga mansub qissalar toʻplami. Toʻplam 1986-yil Toshkent shahrida „Oʻqituvchi“ nashriyotida chop etilgan. Toʻplamga „Birinchi muallim“, „Boʻtakoʻz“ hamda „Oq kema“ qissalari kiritilgan. Asar rasmlarini V. Slabunov chizgan.

Birinchi muallim 

„Birinchi muallim“ qissasi ilk bor 1962-yil chop etilgan. Asarni oʻzbek tiliga Zaynab tarjima qilgan.

Qissada taʼlim-tarbiyaning Qirgʻizistonning olis qishloqlariga yetib borishi haqida soʻz yuritiladi. Rejissor Andrey Konchalovskiy 1965-yil qissa asosida „Birinchi muallim“ filmini suratga olgan.

Boʻtakoʻz 

„Boʻtakoʻz “ qissasi ilk bor 1960-yil chop etilgan.

Qissadagi voqeralar katta hayotdan olisdagi kichik choʻlquvarlar kollektivida sodir boʻladi. Asarda hayotni sevuvchi oʻsmir Kamol qoʻpol traktorchi Abubakirga shogird tushadi. Abubakir Kamolning porloq orzu-istaklarini puchga chiqarishga urinadi.

Oq kema 

„Oq kema“ qissasi ilk bor 1970-yil „Noviy mir“ jurnalida chop etilgan. Asarni oʻzbek tiliga Asil Rashidov tarjima qilgan.

Qissada Issiqkoʻl boʻyida yashovchi yetti yoshli yetim bola haqida hikoya qilinadi. 1975-yil qissa asosida „Qirgʻizfilm kinostudiyasida film suratga olingan. Film SSSR davlat mukofoti bilan taqdirlangan.

Manbalar

Havolalar 
 „Birinchi muallim“ Ziyouz saytida
 „Boʻtakoʻz“ Ziyouz saytida
 „Oq kema“ Ziyouz saytida

Qissalar
Vayronalik shunday boshlandi...

„Vayronalik shunday boshlandi...“ () —  nigeriyalik yozuvchi Chinua Achebe qalamiga mansub roman. Ilk bor 1958-yil Buyuk Britaniyada William Heinemann Ltd tomonidan chop etilgan. Roman ingliz tilida yozilgan zamonaviy Afrika romanlarining eng yaxshi namoyondasi oʻlaroq baholanadi.

„Vayronalik shunday boshlandi...“ Afrika maktablarida dars programmasiga kiritilgan va ingliz tilida soʻzlashuvchi dunyoda keng oʻrganiladi. Roman nomi Irland shoiri W. B. Yeatsning „Ikkinchi kelish“ deb nomlanuvchi sheʼrdagi misradan olingan.

Asarda igbolar (asarda „ibo“ deb berilgan) yetakchisi Okonkwo () Umuofia () deb ataluvchi xayoliy Nigeriya qishlogʻida boshidan kechirganlari haqida hikoya qilinadi. „Endi halovat yoʻq“ () (1960)  hamda „Xudo nayzasi“ () (1964) romanlari „Vayronalik shunday boshlandi...“ romanining davomi boʻlib, bu uch roman trilogiyani tashkil etadi.

Syujeti 
Romanda igbolar yetakchisi va kurash boʻyicha chempion Okonkwo () Umuofia () deb ataluvchi xayoliy Nigeriya qishlogʻida boshidan kechirganlari haqida hikoya qilinadi. Roman uch qismga boʻlingan boʻlib, birinchi qismda Okonkwoning oilasi va ulgʻayishi hamda igbolarning urf-odatlari hazida soʻz yuritiladi. Ikkinchi va uchinchi qismlarda esa Britaniya imperiyasi mustamlakachiligi hamda xristian missionerlarning igbo jamiyatiga oʻtkazgan taʼsiri haqida hikoya qilinadi.

Qahramonlari 
 Okonkwo () – igbolar yetakchisi
 Ekwefi () – Okonkwoning ikkinchi ayoli
 Unoka () – Okonkwoning otasi
 Nwoye () – Okonkwoning oʻgʻli
 Ikemefuna () – qoʻshni qabiladan garovga olib kelingan bola
 Ezinma () – Okonkwoning sevimli qizi
 Obierika () – Okonkwoning eng yaqin doʻsti
 Ezeudu () – Umofiya qariyalaridan biri

Oʻzbekcha tarjimasi 
Asarni oʻzbek tiliga 1964-yil „Xudojestvennaya literatura“ nashriyoti chop etgan ruscha nashrga asoslanib Sharif Yusupov tarjima qilgan. Oʻzbekcha nashr 1968-yil Toshkent shahrida Gʻafur Gʻulom nomidagi adabiyot va sanʼat nashriyotida chop etilgan. Asar oxririda V. Vavilov yozgan soʻngsoʻz keltirilgan. Oʻzbek tilidagi nashrni tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: A. Quljonov – muharrir, Yu. Zorkin – rassom, N. Kalentyev – rasmlar muharriri, V. Shuklinova – texnik muharrir, S. Tohirov – musahhih. Kitob adadi – 15 000 nusxa.

Romanlar
Zamin dargʻasi

„Zamin dargʻasi“ — rus shoiri Sergey Yesenin qalamiga mansub sheʼriy toʻplam. 1971-yil Toshkent shahrida Gʻafur Gʻulom nomidagi adabiyot va sanʼat nashriyotida 35 ming nusxada chop etilgan. Sheʼrlarni rus tilidan oʻzbek tiliga Erkin Vohidov tarjima qilgan. Toʻplamga „Zamin dargʻasi“, „Singlimga xat“, „Hayot yoʻlim“, „Xotira“, „Oʻttiz oltilar dostoni“ kabi oʻzbek tiliga ilk bor oʻgirilgan sheʼrlar ham kiritilgan.

Toʻplamga oʻzbek tilida soʻzlashuvchi kitobxonlar orasida keng tanilgan „Fors taronalari“ sheʼrlar turkumi kiritilgan. Bundan tashqari, asarga „Yigirma oltilar balladasi“, „Ulugʻ jang qissasi“, „Oʻttiz oltilar dostoni“ hamda „Anna Snegina“ doston va balladalari jamlangan.

Havolalar 
 Toʻplamga kiritilgan „Fors taronalari“ turkumi Ziyouz saytida

Sheʼriy kitoblar
Sherlock Holmes haqida hikoyalar (1966)

„Sherlock Holmes haqida hikoyalar“ () — shotland yozuvchisi Arthur Conan Doyle yaratgan izquvar Sherlock Holmes haqidagi hikoyalar toʻplami. Toʻplam 1966-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya“ nashriyotida chop etilgan. Oʻzbek tilidagi mazkur toʻplamga 12 ta hikoya kiritilgan.

Hikoyalarni oʻzbek tiliga 1956-yil Moskvada „Detgiz“ nashriyotida chop etilgan ruscha nashridan Vahob Roʻzimatov tarjima qilgan.

Toʻplamdagi 4 hikoya „The Adventures of Sherlock Holmes“ („Sherlock Holmes sarguzashtlari“) (1892), 3 hikoya „The Memoirs of Sherlock Holmes“ („Sherlock Holmesning memuarlari“) (1894), 5 hikoya „The Return of Sherlock Holmes“ („Sherlock Holmesning qaytishi“) (1905) toʻplamlaridan olingan.

Mazkur toʻplamni nashrga tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: E. Mirobidov – muharrir, N. Seytlin – rassom, G. Jirnov – rasmlar muharriri, S. Kapriyelova – texnik muharrir, M. Azimboyeva – musahhih. Kitob adadi – 15 000 nusxa.

1989-yil „Sherlock Holmes haqida hikoyalar“ga kiritilgan 12 hikoya va yangi tarjima qilingan 6 hikoya „Yulduzcha“ nashriyotida yangi toʻplam oʻlaroq chop etilgan.

Qahramonlari 
 Sherlock Holmes () – izquvar, bosh qahramon
 Doktor Watson () – Holmesning doʻsti
 Missis Watson () – doktor Uotsonning rafiqasi
 Missis Hudson () – Holmes turgan uyning bekasi

Hikoyalar

Yana qarang 
 „Sherlock Holmes haqida hikoyalar (1989)“

Havolalar 

 „Zapiski o Sherloke Xolmse“ Acdoyle saytida 
 „Sherlock Holmes haqida hikoyalar“ (1989) Ziyouz saytida

Detektiv hikoyalar
Hikoya kitoblar
Feliks Dzerjinskiy haqida hikoyalar

„Feliks Dzerjinskiy haqida hikoyalar“ () — rus yozuvchisi Yuriy German qalamiga mansub hikoyalar toʻplami. Ilk bor 1947-yil Leningrad shahrida „Detgiz“ nashriyotida chop etilgan.

Hikoyalarda rus inqilobchisi va siyosatchisi Feliks Dzerjinskiyning hayoti va revolutsion faoliyati haqida hikoya qilinadi. Asarda sovet mafkurasiga mos ravishda Dzerjinskiy obrazi ideallashtirilgan.

Hikoyalarni Xayrulla Ergashev oʻzbek tiliga tarjima qilgan. Oʻzbekcha nashr 1978-yil Toshkent shahrida Gʻafur Gʻulom nomidagi adabiyot va sanʼat nashriyotida chop etilgan. Oʻzbekcha toʻplamga ruscha nashrdagi 27 hikoyaning faqat 11 tasi kiritilgan.

Hikoyalar 
 „Repetitor“
 „Boshmoqlar“
 „Hovli sayri“
 „Turmadagi qoʻzgʻolon“
 „Qochish“
 „Novominsk qissasi“
 „Anhor“
 „Bolalar“
 „Suratlar“
 „Poʻstin“
 „Tor koʻchada“

Oʻzbekcha tarjimasi 
Asarni oʻzbek tiliga 1955-yil Leningrad shahrida „Detgiz“ nashriyoti chop etgan ruscha nashridan Xayrulla Ergashev tarjima qilgan. Oʻzbekcha nashrga ruscha nashrdagi 27 hikoyaning faqat 11 tasi kiritilgan. Oʻzbekcha nashr 1978-yil Toshkent shahrida Gʻafur Gʻulom nomidagi adabiyot va sanʼat nashriyotida chop etilgan. Oʻzbek tilidagi nashrni tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: M. Mirzoidov – muharrir, T. Shumskaya – rassom, A. Kiva – rasmlar muharriri, U. Kim – texnik muharrir, M. Abdusalomova – musahhih. Kitob adadi – 30 000 nusxa.

Manbalar

Havolalar 
 „Feliks Dzerjinskiy haqida hikoyalar“ Lib.ru saytida 

Hikoya kitoblar
Taras Bulba

„Taras Bulba“ () — rus yozuvchisi Nikolay Gogol qalamiga mansub qissa. Ilk bor 1835-yil muallifning „Mirgorod“ qissalar toʻplamida chop etilgan.

Qissada zaporojyelik kazak Taras Bulba va uning oʻgʻillari Ostap va Andriyning polyaklarga qarshi kurashdagi ishtiroki haqida hikoya qilinadi. Asar tarixiy hodisalarga asoslanib yozilgan. Qissa bir necha tilga, jumladan, oʻzbek tiliga tarjima qilingan.

Syujeti 
Qissaning asosiy qahramonlari zaporojyelik kazak Taras Bulba va uning oʻgʻli Ostap va Andriydir. Oʻgʻillar Kiyev akademiyasida tahsil olib, uyga qaytib kelishadi. Soʻngra ota va ikki oʻgʻil zaporojyelik kazaklar markazi Sechga otlanadilar.

Sechda qahramonlar boshqa kazaklarga qoʻshilib, polyaklarga qarshi jang qiladilar. Oʻqishda polyak qizni sevib qolgan Andriy sevgilisi oldiga borib, polyaklar safiga qoʻshiladi. Bundan jahli chiqqan ota janglarning birida oʻgʻlini oʻldiradi. Ostapni esa polyaklar asir olib, dorga osadi. Janglarning birida Taras Bulbani ham asir olib, qatl etishadi.

Qahramonlari 
 Taras Bulba – zaporojyelik kazak
 Ostap – Taras Bulbaning katta oʻgʻli
 Andriy – Taras Bulbaning kichik oʻgʻli
 Nikolay Pototskiy – polyak siyosatchisi va harbiy yetakchisi

Oʻzbekcha tarjimasi 
Asar oʻzbek tilida bir necha marta nashr qilingan. Ilk bor 1952-yil Toshkent shahrida OʻzSSR Taʼlim va pedagogika nashriyotida chop etilgan. Oʻzbek maktablari uchun moʻljallangan ushbu nashrda ruscha-oʻzbekcha lugʻat keltirilgan.

Qissa 1976-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya“ nashriyotida qayta chop etilgan. Mazkur nashrni tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: Nabi Alimuhamedov – tarjimon, A. Shomirzayev – muharrir, I. Kart – rassom, Q. Aliyev – rasmlar muharriri, T. Gulak – texnik muharrir, M. Toirov – musahhih. Kitob adadi – 60 000 nusxa.

Manbalar

Havolalar 
 „Taras Bulba“ Lib.ru saytida 

Qissalar
Qizcha va qushqanot

„Qizcha va qushqanot“ () — ukrain yozuvchisi Vladimir Kiselyov qalamiga mansub bolalar uchun moʻljallangan roman. Muallif asarni 1966-yil yozgan. Romandagi sheʼrlarni Leonid Kiselyov yozgan. „Qizcha va qushqanot“ni oʻzbek tiliga Meli Normatov bilan Jamol Erkinxoʻjayev tarjima qilgan.

Asardagi hodisalar 1960-yillarda Kiyev shahrida sodir boʻladi. Bosh qahramon Olya va uning doʻstlari qush kabi qanot qoqib uchadigan moslama ixtiro qiladilar va birga turli tajribalarni oʻtkazadilar.

Syujeti 
Asardagi hodisalar 1960-yillarda Kiyev shahrida sodir boʻladi. Oʻn uch yoshli Olya kimyo va sheʼriyatga qiziqadi va doʻstlari bilan uchuvchi moslamani ixtiro qiladi. Olya sinfdan qolgan oʻquvchi Kolyaga doskaga chiqishdan qoʻrqmaslikni oʻrgatadi. Olya va Kolya yaqin doʻstlarga aylanadilar.

Qahramonlari 
 Olya – oʻn uch yoshli qizaloq, bosh qahramon
 Kolya – sinfdan qolgan bolakay, Olyaning doʻsti
 Lena – aʼlochi oʻquvchi va bilagʻon
 Vitya – Olyaning yana bir doʻsti

Oʻzbekcha tarjimasi 
„Qizcha va qushqanot“ni oʻzbek tiliga 1968-yil „Detskaya literatura“ nashriyoti chop etgan ruscha nashridan Meli Normatov bilan Jamol Erkinxoʻjayev tarjima qilgan. Oʻzbekcha nashr 1974-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya“ nashriyotida chop etilgan. Oʻzbek tilidagi nashrni tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: Surayyo Saydaliyeva – muharrir, A. Shterenberg – rassom, L. Miroyedova – muqova rassomi, K. Nazarov – rasmlar muharriri, L. Shishikina – texnik muharrir, M. Ilyosov – musahhih. Kitob adadi – 45 000 nusxa.

Havolalar 
 „Qizcha va qushqanot“ Lib.ru saytida 

Romanlar
Mary Poppins (toʻplam)

„Mary Poppins“ () — britan yozuvchisi P. L. Travers qalamiga mansub ertak-qissalar toʻplami. 1975-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya“ nashriyotida chop etilgan. Mazkur toʻplamga Poppins haqida muallif yaratgan sakkiz qissaning ikkitasi kiritilgan.

Qissalarni rus tilidan oʻzbek tiliga Surayyo Saydaliyeva tarjima qilgan. Toʻplamga „17-uy“ () hamda „Mary Poppinsning qaytib kelishi“ () qissalari kiritilgan.

17-uy 
„17-uy“ () Marry Poppins () haqidagi birinchi kitob boʻlib, ilk bor 1934-yil chop etilgan. Unda London shahrining Cherry Tree Lane () koʻchasidagi 17-xonadonda yashovchil mister va missis Banks (), ularning farzandlari Jane () va Michael () hamda egizaklar John () va Barbara () haqida hikoya qilinadi. Bolalarning enagasi Katie Nana () jahl bilan chiqib ketishi ortidan kuchli sharqiy shamol enaga Mary Poppinsni katta sumkasi bilan birga xonadonga olib keladi. Poppins enagalik qilishga rozi boʻladi („shamol oʻzgargunicha“). Bolalar enagalari qattiqqoʻl, maqtanchoq va qoʻpol boʻlishiga qaramasdan, sehrgara oʻxshash ajoyib shaxs ekanligiga amin boʻladilar. Mary Poppins bolalar bilan turli qiziqarli mashgʻulotlarni bajaradi. Asar soʻnggida qilgan ishlaridan qoniqqan enaga soyabonini ochadi, gʻarbdan esgan shamol esa uni olib ketadi.

Mary Poppinsning qaytib kelishi 
„Mary Poppinsning qaytib kelishi“ () enaga Marry Poppins () haqidagi ikkinchi kitobdir.  Poppins ketganidan keyin Bankslar () xonadonida tinchlik yoʻqoladi. Kunlarning birida Michael () varrak uchiradi. Varrak oʻzi bilan birga Poppinsni olib tushadi. Poppins Bankslar xonadoniga qaytib, yana bolalarga enagalik qila boshlaydi. Bolalar yana bir bor Poppins bilan turli-tuman ajoyib sarguzashtlarni boshdan kechiradilar. Poppins bu safar ham Bankslar xonadonini tark etadi, ammo ehtiyoj tugʻilsa yana qaytishini aytadi.

Oʻzbekcha tarjimasi 
Qissalarni rus tilidan oʻzbek tiliga Surayyo Saydaliyeva tarjima qilgan. Toʻplam 1975-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya“ nashriyotida chop etilgan. Oʻzbek tilidagi ushbu toʻplamga faqat „17-uy“ () (1934) hamda „Mary Poppinsning qaytib kelishi“ () (1935) qissalari kritilgan.Toʻplamni nashrga tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: M. Boboyeva – muharrir, G. Kalinovskiy – rassom, Q. Aliyev – rasmlar muharriri, L. Burkina – texnik muharrir, M. Ortiqova – musahhih. Kitob adadi – 45 000 nusxa.

Havolalar 

Qissalar
Ertaklar toʻplamlari
Ustasi farang

„Ustasi farang“ — turk yozuvchisi Oʻrxon Kamol qalamiga mansub hikoyalar toʻplami. Toʻplamga muallifning 21 hikoyasi kiritilgan. Hikoyalarning aksari Kamolning „Birodarlik ulushi“ () toʻplamidan olingan. Hikoyalarni rus tilidan oʻzbek tiliga Ahmad Qurbonbekov tarjima qilgan. Toʻplamga kiritilgan hikoyalar Kamolning boshqa ishlari kabi sotsialistik realizm janrida yozilgan.

Hikoyalar

Oʻzbekcha tarjimasi 
„Ustasi farang“ni oʻzbek tiliga 1967-yil „Nauka“ nashriyoti chop etgan ruscha nashridan Ahmad Qurbonbekov tarjima qilgan. Oʻzbekcha nashr 1972-yil Toshkent shahrida Gʻafur Gʻulom nomidagi adabiyot va sanʼat nashriyotida chop etilgan. Oʻzbek tilidagi nashrni tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: B. Saydaliyev – muharrir, G. Li – rassom, A. Li – rasmlar muharriri, T. Smirnova – texnik muharrir, Sh. Sobirova – musahhih. Kitob adadi – 30 000 nusxa.

Manbalar 

Hikoya kitoblar
Koʻr muzikachi

„Koʻr muzikachi“ () — rus va ukrain yozuvchisi Vladimir Korolenko qalamiga mansub qissa. Ilk bor 1886-yil chop etilgan. 1898-yil kitob oltinchi bor nashr etilganidan keyingina Korolenko asar matnini tahrir qilishdan to‘xtadi.

Qissada onadan koʻzi ojiz boʻlib tugʻilgan isteʼdodli bola haqida hikoya qilinadi. Asarni oʻzbek tiliga Tojiboy Qosimov tarjima qilgan.

Syujeti 
Ukraina janubi-gʻarbida qishloqda yashovchi boy pomeshchiklar uyida koʻr bola tugʻiladi. Unga Pyotr ismini  berishadi. Bolaning onasi hamda togʻasi Maksim bolakayga ovozlar maʼnosini va jismlarni ushlab aniqlashni oʻrgatadilar.

Pyotrda Evelinadan boshqa doʻsti boʻlmaydi. Ulgʻaygach ikkisining doʻstligi yanada kuchayadi. Pyotr Evelinaga uylanadi, juftlik oʻgʻil koʻradi. Otasi oʻgʻli ham koʻri boʻlishidan qoʻrqadi. Ammo bolasi soppa-sogʻ boʻladi.

Oradan uch yil oʻtib Pyotr musiqiy isteʼdodi tufdayli nom chiqaradi. Kiyevda koʻplab odam koʻr muzikachi ijrosini eshitish uchun toʻplanadi. Maksim Pyotr hayotni toʻliq his qilganiga amin boʻladi, bunga oʻz hissasini qoʻshganidan suyunadi.

Qahramonlari 
 Pyotr – koʻr muzikachi
 Maksim – Pyotrning togʻasi
 Evelina – Pyotrning rafiqasi

Oʻzbekcha tarjimasi 
Asarni oʻzbek tiliga Korolenkoning 1953-yil „Pravda“ nashriyoti chop etgan „Asarlar“ toʻplamidan Tojiboy Qosimov tarjima qilgan. Oʻzbekcha nashr 1981-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya“ nashriyotida chop etilgan. Oʻzbekcha nashrni tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: D. Bekilova – muharrir, A. Vizel – rassom, A. Gʻulomov – rasmlar muharriri, L. Burkina – texnik muharrir, M. Yunusova – musahhih. Kitob adadi – 75 000 nusxa. Shuningdek, qissa „Chinovnikning oʻlimi. Koʻr muzikachi“ toʻplamiga ham kiritilgan.

Manbalar 

Qissalar
Tatyana Karimova

Tatyana Akbarovna Karimova () — Oʻzbekiston Respublikasining birinchi prezidenti Islom Karimovning turmush oʻrtoʻgi. 1991-yildan 2016-yilgacha Oʻzbekistonning birinchi xonimi boʻlgan.

Faoliyati 
Ikkinchi jahon urushidan keyingi ogʻir yillarda Xabarovskda harbiy oilada tugʻilgan Karimova asli kelib chiqishi rus va tojik boʻlgan (ota tomondan tojik, onasi tomondan rus). 1952-yilda ota-onasi bilan Fargʻona viloyatiga koʻchib kelgan.Uning yaqinlaridan singlisi — Tamara Sobirova bor. Tatyana Oʻzbekiston Fanlar Akademiyasi Iqtisodiyot institutida tadqiqotchi boʻlib ishlagan. Islom Karimov birinchi xotini Natalya Petrovna Kuchmi bilan 1964-yilda ajralishigan va 1967-yilda Tatyana Akbarovnaga uylangan. Ikki qizi, Gulnora Karimova (1972 yil tugʻilgan) va Lola Karimova-Tillayeva (1978 yil tugʻilgan) bor. Bundan tashqari, besh nabirasi: Iman Karimova, Maryam Tillyaeva, Umar Tillyaev, Safiya Tillyaeva ham bor.

Karimova mamlakat mustaqillikka erishganidan to 2016-yilda turmush o‘rtog‘i Islom Karimov vafotigacha O‘zbekistonning birinchi xonimi bo‘lgan. U turli xayriya loyihalarida ishtirok etgan va davlat vazifalarini bajargan, shuningdek, erining siyosatining ko'plab sohalarida juda taniqli maslahatchi bo'lgan . 

2013-yilda Tatyana Karimova va uning toʻngʻich qizi Gulnora Karimova oʻrtasidagi adovat Twitterga yoyildi. Gulnora Karimova onasini amakivachchasi Akbarali Abdullayevning hibsga olinishiga yoʻl qoʻygani uchun „yoʻq qilishga“ urinayotganlikda aybladi. u singlisi Lola Karimova-Tillayevani ham „sehrgarlik“da ayblagan. Gulnora Karimovaning Twitterdagi hisobi ayblovlardan koʻp oʻtmay toʻxtatilgan va u 2014-yilda uy qamogʻiga qoʻyilgan. Karimova 2016-yilda Islom Karimov vafotiga qadar xayriya ishlari va rasmiy davlat funksiyalari bilan shugʻullangan.

Shaxsiy hayoti 

Tatyana Karimova bo‘lajak turmush o‘rtog‘i Islom Karimov bilan Samarqandda o‘qish paytida tanishgan:Ko‘p o‘tmay, Tatyana Akbarovnaning so‘zlariga ko‘ra, Karimov yotoqxonaga kelgan va bog‘da sayr qilish chog‘ida kutilmaganda unga turmushga chiqish taklifi bilan chiqqan. Bo'lajak turmush o'rtoqlar oilaviy oqshomlarda bir nechta uchrashuvlar va Xalqaro xotin-qizlar kuni arafasida parkda sayrdan keyin turmush qurishdi. Islom Karimovning oʻzi birinchi rafiqasi Natalya Petrovna Kuchmi (1938-yil — 2008-yil 28-aprel) bilan 1964-yildan 1968-yilgacha nikohda boʻlgan . Birinchi nikohdan o'g'il bor — Pyotr Islomovich Karimov.

Karimovlar oilasining Gulnora Karimova (1972-yilda tug‘ilgan) va Lola Karimova-Tillayeva (1978-yilda tug‘ilgan) ikki qizi bor edi. Bundan tashqari, ularning beshta nevaralari bor edi: kichik Islom Karimov, Imon Karimova, Mariam Tillayeva, Umar Tillayev va Safiya Tillayeva. Tatyananing Tamara Sobirova ismli singlisi bor .

Manbalar 

Islom Karimov
Xabarovskda tugʻilganlar
Oʻzbekistonlik iqtisodchilar
Oʻzbekiston Prezidentlarining turmush oʻrtoqlari
Karimovlar oilasi
Koʻkorol chiroqlari

„Koʻkorol chiroqlari“, baʼzan „Koʻkorol chirogʻlari“ deb yoziladi — oʻzbek yozuvchisi Hakim Nazir qalamiga mansub qissa. Ilk bor 1954-yil chop etilgan. 1958-yil qayta ishlanib, „Soʻnmas chiroqlar“ nomi bilan nashr qilingan. Asarni A. Udalova rus tiliga tarjima qilgan.

Qissada mehnat jarayonida yoshlar xarakterida ishchanlik, tashabbuskorlik, uyushqoqlik, rostgoʻylik kabi ijobiy fazilatlarning shakllanishi tasvirlangan. Asarda Sovet Ittifoqi mafkurasiga mos ravishda sotsializm va kollektiv mehnat olqishlangan.

Nashrlar 
Qissa ilk bor 1954-yil Toshkent shahrida Oʻzbekiston SSR davlat nashriyotida chop etilgan. Mazkur nashrni tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: Yu. Shamsharov – muharrir, A. Venediktov - rassom, F. Raxmatullin – texnik muharrir, Sh. Qoʻshboyeva – musahhih. Adadi – 30 000 nusxa.

Qissa 1958-yil qayta ishlanib, „Soʻnmas chiroqlar“ nomi bilan nashr qilingan.

Manbalar 

Qissalar
Somon yoʻli elchilari

„Somon yoʻli elchilari“ — oʻzbek yozuvchisi Tohir Malik qalamiga mansub ilmiy-fantastik qissa. Muallif bu qissani 1978-yil yozgan. Asar kitob sifatida ilk bor 1979-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya“ nashriyotida chop etilgan. „Somon yoʻli elchilari“ muallifning ikkinchi yirik qissasidir. Asar rus tiliga tarjima qilingan.

Asarda arxeolog Davronning qazishma ishlari davrida boshidan oʻtkazgan kechinmalari haqida hikoya qilinadi. Davron qazishma ishlari olib borayotib oltin haykalchalar topadi. Bu buyumlar yordamida yerliklar oʻzga sayyoraliklar bilan oʻtmishda aloqada boʻlgani yoki yoʻqligini aniqlashga urinadi.

Asarni nashrga tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: Shamsi Odil – muharrir, T. Shumskaya – rassom, E. Valiyev – rasmlar muharriri, L. Burkina – texnik muharrir, S. Saydalimov – musahhih. Kitob adadi – 60 000 nusxa.

Boʻlimlari 
 „Muqaddima“
 „Vakil“
 „Umidsizlik“
 „Qaltis hazilmi“
 „Yangi avlod“
 „Burgaga achchiq qilib“
 „Meros“
 „Uloq“
 „Xotima“

Manbalar 

Qissalar
Adiba mehri

„Adiba mehri“ yoki „Buvi“ () — chex yozuvchisi Božena Němcová qalamiga mansub qissa. Muallif asarni 1855-yil yozgan. Muallifning eng mashhur asari boʻlmish bu qissa chex adabiyotining eng muhim asarlaridan biri hisoblanadi.

Qissa chex tilida 300 martada oshiq nashr qilingan, dunyoning 21 tiliga, jumladan, oʻzbek tiliga tarjima qilingan. Asarda muallifning bolaligi badiiy toʻqima yordamida hikoya qilinadi.

Syujeti 
Qissada Němcová hayoti ideallashtirilgan tarzda hikoya qilinadi. Asarda mahalliy aholi udumlari bilan bir necha ayolning tuygʻulari tasvirlanadi. Undagi voqealar buvi qizining oilasi bilan birga yashash uchun koʻchib kelganidan keyin sodir boʻladi. Buvining otboqar oʻlaroq ishlovchi kuyovi tez-tez safarga ketadi. Asarda bosh qahramonlar buvi, Viktorka hamda knyaginyalar hayoti haqida hikoya qilinadi. Barunka obrazida muallifning oʻzi gavdalanadi. Ammo qissa Barunka nomidan hikoya qilinmaydi.

Qahramonlari 
 Buvi – taqvodor, oqila, marhamatli va mehribon ayol
 Barunka – Buvining katta nevarasi; muallif bolaligiga asoslanib yaratilgan obraz
 Knyaginya – yuqori statusli, adolarli va mehribon ayol; muallifning homiyi Kateřina Zaháňskága asoslanib yaratilgan obraz
 Terezka – bosh qahramonning katta qizi
 Viktorka – aqldan ozgan qiz

Oʻzbekcha tarjimasi 
Asarni oʻzbek tiliga 1956-yil Moskva Davlat badiiy adabiyot nashriyotida chop etilgan ruscha nashridan M. Islomov tarjima qilgan. Oʻzbekcha nashr 1960-yil Toshkent shahrida Oʻzbekiston SSR davlat badiiy nashriyotida chop etilgan. Oʻzbekcha nashrni tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: X. Gʻulomova – muharrir, O. Apuxtin – rassom, G. Ostapenko – rasmlar muharriri, M. Parpixoʻjayev – texnik muharrir, E. Mirobidov – musahhih. Kitob adadi – 15 000 nusxa.

Qissalar
Muqaddas xazina

„Muqaddas xazina“, toʻliq nomi „Muqaddas xazina: Ertaklar, hikoyalar, kissalar“ – rus yozuvchilari qalamiga mansub ertak, qissa va hikoyalarni oʻzida jamlagan oʻzbekcha toʻplam. 1987-yil Toshkent shahrida „Yulduzcha“ nashriyotida chop etilgan. Toʻplamga Vladimir Odoyevskiy, Konstantin Ushinskiy, Vladimir Dal, Ivan Turgenev, Anton Chexov, Lev Tolstoy hamda Vladimir Korolenkolarning taniqli asarlari kiritilgan.

Ertak, qissa va hikoyalar 
Vladimir Odoyevskiy
 „Ayoz bobo“ (Zuhriddin Isomiddinov tarjimasi)
 „Toʻrt karning mashmashasi haqida hind rivoyati“ (Zuhriddin Isomiddinov tarjimasi)
Konstantin Ushinskiy
 Hikoya va ertaklar (qarang Mirmuhamedov tarjimasi)
Vladimir Dal
 „Eng zoʻr qoʻshiqchi“ (Zuhriddin Isomiddinov tarjimasi)
 „Qorqiz“ (Zuhriddin Isomiddinov tarjimasi)
 „Gʻirrom sichqon bilan saxiy chumchuq haqida ertak“ (Zuhriddin Isomiddinov tarjimasi)
 „Har kim oʻz boshiga oʻzi xoʻjayin“ (Zuhriddin Isomiddinov tarjimasi)
Ivan Turgenev
 „Mumu“ (I. Shamsharov tarjimasi)
Anton Chexov
 „Oʻgʻil bolalar“ (X. Ahrorova tarjimasi)
 „Qashqa“ (E. Jabborov tarjimasi)
 „Kashtanka“ (X. Ahrorova tarjimasi)
 „Vanka“ (O. Rahimiy tarjimasi)
Lev Tolstoy
 „Odamga ikki gaz yer kifoya“ (K. Qahhorova tarjimasi)
 „Akula“ (B. Omonov tarjimasi)
 „Sakrash“ (B. Omonov tarjimasi)
 „Bulka“ (B. Omonov tarjimasi)
 „Bulka va toʻngʻiz“ (B. Omonov tarjimasi)
 „Milton va Bulka“ (B. Omonov tarjimasi)
 „Toshbaqa“ (B. Omonov tarjimasi)
 „Bulka va boʻri“ (B. Omonov tarjimasi)
 „Pyatigorskda Bulkaga nima boʻldi?“ (B. Omonov tarjimasi)
 „Bulka va Miltonning oʻlimi“ (B. Omonov tarjimasi)
Vladimir Korolenko
 „Koʻr muzikachi“ (T. Qosimov tarjimasi)

Manbalar

Havolalar 
 „Muqaddas xazina“ Ziyouz saytida

Hikoya kitoblar
Qissalar