Letychiv

Letichiv (;  ; ) — Gʻarbiy Ukrainaning Xmelnitskiy viloyati sharqiy qismidagi shahar. U chor davridan beri maʼmuriy markaz boʻlgan, ilgari Podoliya viloyatida, hozir esa maʼmuriy jihatdan Xmelnitskiy tumani tarkibiga kiradi. Unda Ukrainaning romadalaridan biri boʻlgan Letychiv posyolkasi Xromada maʼmuriyati joylashgan. 2001-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra 11 081 kishini tashkil qilgan. Hozirgi aholi soni esa 10,183 kishini tashkil qiladi. Shaharda gʻisht zavodi, sut zavodi, qurilish materiallari zavodi bor. Shahar Xmelnitskiy va Vinnitsa oʻrtasida, Volk va Janubiy Bug daryolarining qoʻshilish joyida joylashgan.

Tarixi 
1362-yilda tashkil etilgan. Birinchi tarixiy eslatma 1411-yildagi tatar bosqinlari bilan bogʻliq. U dastlab palisad qalʼasi, keyin 1429-yilda Magdeburg qonuni boʻyicha aholi punkti sifatida tilga olinadi. Har tomondan tabiiy xandaklar boʻlsa ham, Letichivda Podoliya viloyatining boshqa istehkomlarini (masalan, Medjiboj yoki Kamenets Podilskiy) barakali topografik relyef yoʻq edi. Shunday qilib, Letychivga hujum qilish osonroq va himoyalanish qiyinroq edi. Shu sababli, rus davrigacha Letychiv yaqin atrofdagi Medjibojga boʻysunuvchi rol oʻynagan.

Dominikalik rohiblar XV asr oxirida Letichivga Isoning onasi Maryamning ikonasini olib kelishdi. Letychiv 1453-yil, 1516-yil, 1558-yil va 1567-yillarda tatarlarning Polshaga bosqinidan aziyat chekdi.

1546-yilda birinchi Assotsiatsiya cherkovi qurilgan. 1569-yilda qirol Stiven Batory Letychivga oʻzining birinchi gerbini taqdim etdi. Unda Volk daryosini ifodalovchi boʻri koʻrsatilgan.

1598-yilda Yan Potocki shaharning zaif yogʻoch istehkomlarini Letychiv qalʼasi deb nomlanuvchi keng tosh istehkomlar bilan almashtirdi. Ularning juda oz qismi bugungi kunda saqlanib qolgan, bitta minora va Assotsiatsiya cherkovi atrofidagi qoʻshni devorlar (1605-yilda Potokki tomonidan qayta qurilgan) bundan mustasno.

Taniqli odamlari 

 Ustim Karmalyuk (1787—1835), taniqli oʻgʻri va toʻda rahbari, ukrainalik Robin Gud va xalq qahramoni hisoblanadi. U asosan boy zodagonlardan talon-toroj qilgan va boylikni dehqonlarga taqsimlagan. U Letychiv qabristoniga dafn etilgan. U yerda uning xotirasiga haykal oʻrnatilgan.
 Oskar Uilyams (1900—1964), amerikalik shoir, Letichivda yahudiy ota-onasida tugʻilgan.
 Letychiv Oystacher oilasidan boʻlgan Jozef „Doc“ Stacher (1902—1977) AQShga, keyinroq Isroilga koʻchib kelgan taniqli yahudiy jinoyat boshligʻi edi. U Meyer Lanskiy va Bugsi Sigelning yahudiy mafiyasi bilan yaqin aloqada boʻlgan (uning ota-onasi Maks Sigel va Jenni Goldshteyn Sigel Letichivdan kelgan).

Galereyasi

Bibliografiyasi 

 Chapin, Devid A. va Weinstock, Ben, Letichevdan kelgan yoʻl: Sharqiy Yevropadagi unutilgan yahudiy jamoasining tarixi va madaniyati, 1-jild . iUniverse, Linkoln, NE, 2000.
 Chapin, Devid A. va Weinstock, Ben, Letichevdan kelgan yoʻl: Sharqiy Yevropadagi unutilgan yahudiy jamoasining tarixi va madaniyati, 2-jild .ISBN 0-595-00667-1 iUniverse, Linkoln, NE, 2000.

Manbalar

Havolalar 

 Letychivdan yoʻl. Devid Chapin va Ben Vaynstokning kitobi
 Letychivdan yoʻl — onlayn oʻqish versiyasi
 Letychiv haqidagi maqola 
 Ikkinchi jahon urushi paytida Letychiv yahudiylarining oʻldirilishi, Yad Vashem veb-saytida.

Ukraina