yakhyo/uz-wiki huggingface dataset:
Trankvilizator

Trankvilizator — tashvish, qo'rquv, zoʻriqish va psixologik buzilishlarni davolash uchun moʻljallangan, asosan, stress va taranglik holatlarini kamaytirish uchun moʻljallangan dori vositasi.

Etimologiyasi 
Trankvilizator soʻzi atama sifatida birinchi boʻlib F. F. Yonkman (1953) tomonidan reserpin preparatidan foydalangan holda olib borilgan tergov tadqiqotlari xulosalarida qoʻllangan boʻlib, preparat berilgan barcha hayvonlarga tinchlantiruvchi taʼsir koʻrsatgan.

Reserpin — markaziy taʼsirga ega rauvolfiya alkaloiddir. Bu soʻz bevosita odam va boshqa hayvonlardagi xotirjamlik holatini bildiradi.

Bu atama tibbiyot sohasida umuman ishlatilmaydi hamda antipsikotik yoki neyroleptik moddalarga nisbatan qoʻllanadi.

Atamadan odatda sedativning sinonimi sifatida foydalaniladi. Sogʻliqni saqlash mutaxassislari tomonidan qoʻllanganda alternativ yoki aniqroq atamalar bilan almashtiriladi:

 kichik trankvilizator odatda anksiyolitiklarga ishora qilsa,
 katta trankvilizator antipsikotiklarga ishora qilishi mumkin.

Kayfiyat stabilizatorlari ham trankvilizatorlar tasnifiga tegishli deya hisoblanadi.

Yana qarang 
 Sedativ
 Trankvilizator quroli

Manbalar 

Asabni tinchlantiruvchi dorilar
Dorilar
Nariman Atayev

Ataev Nariman Shamsutdinovich (1971-yil 25-yanvar, Oʻzbekiston SSR, Buxoro viloyati, Kogon —  2007-yil 25-may, Vladimir, Rossiya) — Oʻzbek professional bokschisi, Osiyo oʻyinlari gʻolibi, Osiyo chempioni.

Faoliyati 
1991-yilda Ataev yarim oʻrta vaznda SSSR xalqlari Spartakiadasida bronza medalini qoʻlga kiritdi. SSSR parchalanganidan so‘ng O‘zbekiston terma jamoasiga kelib qo‘shildi. 1993-yilgi Jahon chempionatida uch marta gʻalaba qozongan va chorak finalda ukrainalik Sergey Horodnichevga magʻlub boʻlgan. 1994-yilda Ataev besh marta gʻalaba qozondi, finalda Arkham Chenglayni (Tailand) nokautga uchratib, jahon chempionati gʻolibi boʻldi. 1994-yil kuzida u yarim finalda Nurjan Smanovga (Qozog'iston) yutqazib, Osiyo oʻyinlarining bronza medali sovrindori boʻldi. 1995-yilgi Osiyo chempionatida Narimon Atayev oltin medalni qo‘lga kiritdi.

Shundan soʻng, 1997-yilda Ataev finalda Nurjan Smanovga yutqazib, Osiyo chempionatining kumush medali sovrindoriga aylandi. U 1998-yilgi Jahon chempionatida gʻalaba qozongan va yarim finalda Diogenes Lunaga (Kuba) yutqazgan. 1998-yilgi Osiyo o‘yinlarida yarim finalda Parkpoom Yangponak (Tailand)ga yutqazib, bronza medali bilan kifoyalangan. O‘zbekiston Respublikasi Davlat jismoniy tarbiya va sport qo‘mitasining boks bo‘yicha sportchi-yo‘riqchisi Nariman Ataev Oʻzbekiston Respublikasi birinchi prezidenti I.Karimov tomonidan,1997-yil 27-avgust Pf-2083-son qarori bilan „Oʻzbekiston belgisi“ koʻkrak nishoni bilan taqdirlangan.

Nariman Ataev Rimda oʻtkazilgan yengil atletika turida oʻrta vazn toifasida xalqaro oltin medal sohibi boʻlgan. 1998-yil O‘zbekiston bokschilari butun Osiyo mintaqasida eng kuchli ekanliklarini yana bir bor namoyish etishgan, Tailand poytaxti Bangkok shahrida o‘tkazilgan Osiyo o‘yinlarida Nariman Ataev 67 kg vazn toifasida jangda qatnashib bronza medali bilan taqdirlangan. Osiyo oʻinlarida Qozog‘istonlik Nurjan Smanov 1994-yilda o‘z faoliyatida bir qancha xalqaro musobaqalarda ishtirok etgan tajribali bokschi bo‘lgan va yarim finaldayoq o‘zining asosiy raqibi Nariman Atayevni mag‘lub etgan.

Nariman Ataev Doʻstlik ordeni bilan ham taqdirlangan.

1998-yilgi jahon chempionatida Nariman Ataev bir marta g‘alaba qozongan, yarim finalda Diogen Lunaga (Kuba) yutqazgan. 1998-yilgi Osiyo o‘yinlarida yarim finalda Parkpoom Yangponak (Tailand)ga qarshi ringgda yutqazib, bronza medali bilan taqdirlangan.

Professional martabasi 
2001-yilda Ataev professional ringda chiqishni boshladi. Faqat 6 ta jang oʻtkazgan, oxirgisi 2007-yil 14-aprel, Vladimir, Rossiyada boʻlgan. Bir oy oʻtgach, u oʻldirilgan va oʻsha Vladimirda dafn etilgan.

Manbalar

Havolalar 
Musobaqa natijalari amateur-boxing.strefa 
1971-yilda tugʻilganlar
25-yanvarda tugʻilganlar
Kogonda tugʻilganlar
Buxoro viloyatida tugʻilganlar
2007-yilda vafot etganlar
27-mayda vafot etganlar
Vladimirda vafot etganlar
Oʻzbekistonlik erkak bokschilar
Oʻzbekiston uchun Osiyo oʻyinlari bronza medali sohiblari
Oʻzbekistonlik Olimpiada oʻyinlarida ishtirok etgan bokschilar
SSSRda tugʻilganlar
Rossiyada vafot etganlar
Oʻzbekiston kishilari
Bokschilar
Oʻzbekiston bokschilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Gʻalaba

G‘alaba — Qoraqalpogʻiston Respublikasiga qarashli qishloq. Toʻrtkoʻl tumani tarkibiga kiradi.

Manbalar 

Toʻrtkoʻl tumani aholi punktlari
Sayyid Mir Kulol me’moriy majmuasi

Sayyid Mir Kulol meʼmoriy majmuasi — Buxoro viloyati Kogon tumani Suxor qishlogʻida qurilgan meʼmoriy majmua (XV asr). Mazkur majmuada Sayyid Mir Kulol qabri, masjid, minora, tahoratxona va hovuz joylashgan.
Sayyid Mir Kulol majmuasi Buxoro shahridan 25 km uzoqlikda joylashgan boʻlib, xojagon tariqatining oltinchi piri Amir Kulol (1281—1370) maqbarasi joylashgan. Maqbarada joylashgan gumbaz atrofida kufiy xatida „Mulk Xudonikidir“ degan yozuv mavjud. Maqbaradagi qabrtosh „Oʻzbekiston madaniyati va sanʼati forumi“ jamgʻarmasi harakati bilan oʻrnatilgan. Maqbara ichki qismini bezatishda Gretsiyadan keltirilgan oq marmar toshdan, ichki qismida esa Gʻazgʻon konidan olib kelingan marmarlar esa qabr ustiga qoʻyilgan. Qabrtosh nastaqil xatida yozilgan va ikki tomonida suls xatida oʻng tomonida Qur’oni karimning „Fotir“ surasi 28 oyati, chap tomoninda esa „Yunus“ surasi 62 oyati naqsh bilan bitilgan. Sayyid Mir Kulol meʼmoriy majmuasi joylashgan qishloqning sharqiy tomonida 41 zinapoyali Mir Kulol jomeʼ masjidi boʻlgan ammo 1937-yilda buzib tashlangan. Mustaqillik yillarida majmuada qayta Jomeʼ masjidi bunyod etilgan. 1995-yilda Sayyid Mir Kulol majmuasida joylashgan maqbara 1995-yilda pokistonlik shayx Maʼruf homiyligida qayta qurilgan. Buxoro viloyati Samoyiddin Husenov tashabbusi bilan majmuada 1197-yil taʼmirlash ishlari boshlanib, 1998-yilda yakunlangan. Oʻzbekiston Respublikasi birinchi prezidenti Islom Karimov tashabbusi bilan 2007-yilda majmuada qayta qurish ishlari boshlanadi va yakunlanadi. Ushbu ziyoratgohda qoʻsh gumbazli maqbara, kirish darvozasi, oshxona, tahoratxona, minora, hovuz va bogʻ barpo qilingan.

Manbalar

Adabiyotlar

Ilmiy adabiyotlar 
 
 

Oʻzbekiston meʼmoriy yodgorliklari
Buxoro meʼmoriy yodgorliklari
Buxoro viloyati
Meʼmoriy yodgorliklar
Valentin Gusyev

Valentin Nikitovich Gusev (1937-yil 24-yanvar, Bikovo qishlogʻi, Ramenskiy tumani, Moskva viloyati, SSSR – 2013-yil 12-aprel, Sankt-Peterburg, Rossiya) – sovet futbolchisi, hujumchi va murabbiy. SSSR sport ustasi (1962).

Biografiyasi 
Leningrad futboli tarbiyalanuvchisi. „Samolyet“, „Bolshevik“, „Iskra“ yoshlar jamoalarida oʻynagan.

1955—1956-yillarda Lisichanskning „Shaxtyor“ jamoasi safida Voroshilovgrad viloyati chempionatida oʻynagan. 1958-yilda Leningradning LTI klubida, 1959—1960-yillarda Luganskning „Trudovie rezervi“ tarkibida oʻynadi. 1961-yilda Leningradga qaytib, „Admiralteets“da va keyingi mavsumda "Zenit" da oʻynadi. 1963-yil iyun oyida Kishinyovning Moldova klubiga koʻchib oʻtdi, 1964—1965-yillarda Lvovning „Karpat“ jamoasida oʻynadi. Keyingi ikki mavsumni yana „Zenit“da oʻtkazdi, shundan soʻng u jamoadan chetlatildi. Oxirgi klubi —"Selstroy" Poltava (1968).

1961-yil SSSR kubogining yarim finalchisi.

Neft (mashinasozlik) texnikumini tugatgan (1959), Lugansk mashinasozlik institutida tahsil olgan (1959). P. F. Lesgaft nomidagi GOLIFK Lvov jismoniy tarbiya institutini Lvov jismoniy tarbiya institutini tamomlagan (1964—1970).

Astraxanning Leninogorets jamoasida katta murabbiy (1969-yil fevral – 1970-yil iyun), Leningradda K. E. Voroshilova nomidagi „Zvezda“ jamoasida murabbiy boʻlib ishlagan (1970-yil may – 1973-yil oktyabr). Leningrad Bolsheviklar zavodi jamoasi (1973-yil noyabr – 1975-yil dekabr), Leningrad Zenit sport maktabida murabbiy-oʻqituvchi, bosh oʻqituvchi (1976-yil yanvar – 1980-yil fevral), Buxoro klubida murabbiy (1980-yil fevral – 1980-yil noyabr), Leningraddagi „Smena“ sport maktabi (1980-yil dekabr – 1982-yil oktyabr), Leningrad „Spartak“ sport maktabi (1984-yil fevral – 1984-yil iyun), LOS DSO „Trud“ Leningrad (June) bolalar sport maktablarida da bosh murabbiy (1984—1987).

Manbalar

Havolalar 

 Valentin Gusev 70 yoshda!
 Futbol.lg.ua saytida
 zenit-history.ru saytidagi statistika
SSSR sport ustasi
SSSR futbolchilari
2013-yilda vafot etganlar
12-aprelda vafot etganlar
1937-yilda tugʻilganlar
24-yanvarda tugʻilganlar
Mamadiyor Qahhorov

Mamadiyor Qahhorovich Qahhorov (1923-yilda tug‘ilgan) — geliotexnika sohasi olimi, qishloq xo‘jalik fanlari nomzodi.

Ta’limi va mehnat faoliyati 
Mamadiyor Qahhorov 1923-yil 9-mayda hozirgi Buxoro viloyati Olot tumanining Xalifa qishlog‘ida dehqon oilasida tug‘ilgan. Olot tumanidagi sobiq Kirov nomli o‘rta maktabni tugatgan. 1942—1945-yillarda Ikkinchi jahon urushida qatnashgan. 1949-yili Buxoro davlat pedagogika instituti (hozirgi Buxoro davlat universiteti)ning Fizika-matematika fakulteti fizika bo‘limini tugatib, o‘zi o‘qigan maktabda fizika o‘qituvchisi va ilmiy bo‘lim mudiri bo‘lib ishlagan. 1950—1952-yillarda shu maktab direktori bo‘lib faoliyat ko‘rsatgan. 1952—1956-yillarda Buxoro qishloq xo‘jalik texnikumida o‘qituvchilik qilgan.

Mamadiyor Qahhorov 1954-yildan boshlab 1998-yilgacha Buxoro davlat pedagogika instituti (1993-yildan Buxoro davlat universiteti) Fizika-matematika fakultetida va keyinchalik Umumiy texnika fanlari va mehnat fakultetida dotsent lavozimida ishlagan. Institutda ish faoliyatini assistentlikdan boshlab dotsentlik darajasigacha ko‘tarilgan. 1963-yilda Toshkent Irrigatsiya va qishloq xo‘jaligini mexanizatsiyalash injenerlari instituti (hozirgi „Toshkent irrigatsiya va qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash muxandislari instituti“ Milliy tadqiqot universiteti)ni sirtdan o‘qib tugatgan.

Ilmiy faoliyati 
Mamadiyor Qahhorov 1973-yil qishloq xo‘jalik fanlari nomzodi ilmiy darajasini olgan. Ilmiy ishining mavzusi — „Paxta urug‘i (chigit)ni ekish oldidan quyuqlashtirilgan quyosh nuri bilan impulsli nurlantirishning ahamiyati“. Bu usul paxta hosildorligini 4—5 sentner/gektarga oshirish va sifatini yaxshilash imkoniyatini beradi hamda Toshkent viloyatidagi jamoa xo‘jaliklarida professor G‘.Y.Umarov rahbarligida sinovdan o‘tkazilib, yaxshi natijalarga erishiladi.

Ilmiy ishi natijalari bo‘yicha „Geliotexnika“ jurnalida hamda Olmaota, Yerevan, Kishinyov, Kiyev va Toshkentda bo‘lgan bir necha xalqaro konferensiya materiallarida maqolalari chop qilingan. Uning ilmiy ishlariga professor Q.B.Boybo‘tayev rahbarlik qilgan. Ilmiy ishini muvaffaqiyatli davom ettirib, oxirigacha yetkazishida professor G‘.Y.Umarov rahbarlik qilib yaqindan ko‘maklashgan, g‘o‘za biologiyasi bo‘yicha esa professor A.A.Shaxov (Moskva biologiya institutida) rahbarlik qilgan. Shu bilan birga tajribalarni o‘tkazishda professor R.Avezov yaqindan yordam bergan.

Manbalar 

Geliotexnik olimlar
Qishloq xoʻjaligi sohasi olimlari
Buxoro davlat universiteti dotsentlari
Buxoro davlat universiteti bitiruvchilari
Olot tumanida tugʻilganlar
Sarbaz

Sarbaz (sarvaz) („boshini xavf ostiga qoʻyish“; oddiy askar;) — eron, shuningdek, muntazam qoʻshinlarning buxorolik piyoda askari hisoblangan.

Bu atama Markaziy Osiyoning boshqa davlat va xalqlari orasida ham qoʻllangan.

Tarixi 
Abbos Mirzo tomonidan olib borilgan harbiy islohotlar natijasida birinchi marta Fors imperiyasida muntazam piyodalar Sarbaz deb atala boshlangan. Muntazam fors qoʻshinlarini Yevropa modeli boʻyicha tashkil etish dastlab 1807-yilda general Gardan boshchiligida Tehronga kelgan fransuz harbiy instruktorlari tomonidan amalga oshirilgan. Biroq, Eron tez orada fransuzlar bilan shartnomani buzdi va 1809-yildan boshlab ingliz instruktorlari allaqachon Fors armiyasini qayta tashkil etishda qatnashdilar.
1837-yilda harbiy islohot natijasida Buxoro amirligiga amir Nasrullo (1827—1860) boshchiligida muntazam piyodalar korpusi — Sarbaz kiritilgan. Buxoro lashkarining Sarbazi umrbod xizmat qilgan. Ular asosan nayza, kamon va chaqmoqlar bilan qurollangan, qizil kiyim kiygan edilar. Nasrulloh davrida ikki mingdan ortiq sarboz bor boʻlgan. Keyinchalik ularning soni olti mingga yetkazilgan.
Sarbazning birinchi harbiy instruktori Tabrizlik Abdusamatxon boʻlgan, keyinchalik bu vazifani asirga olingan rus askarlari yoki dezertirlari bajargan.

Buxoroda bu atama 1920-yilda, sovet hokimiyati oʻrnatilgandan soʻng qoʻllanishdan chiqdi.

Tojikiston, Oʻzbekiston va Qozogʻistonda „askar“ maʼnosida qoʻllanadi.

Manbalar
Boruxi Kalxot

Boruxi Kalxot (1845, Buxoro — 1891, Samarqand) — Shashmaqomning Buxoro ijrochilik maktabi vakillaridan biri.

Tarjimayi holi 
Boruxi Kalxot 1845-yili Buxoro shahrida bo‘yoqchi kosib oilasida tug‘ildi. U musiqa mashg‘ulotini juda yoshligidan boshlagan. Bu xonandada ajoyib xotira, bir marta eshtishdayoq eslab qolish, har qanday sharoitda ham bilgan maqomlarni bekam-u ko‘st, boshqalarga mohirona yetkazish xususiyatlari kuchli bo‘lgan. Uning taniqli xonanda bo‘lib yetishuvida u tug‘ilib o‘sgan Buxorodagi mavjud san’at muhiti, ayniqsa, Shashmaqom ijrochiligi va maqomchilar: Otajalol, Otag‘iyos, Sharofxon, Tursunxo‘ja, Qori Karomat, Hojixon, Qurboncha, Levicha singari bir qator atoqli ijrochilarning hissasi katta bo‘lgan.

Buxoro amiri Muzaffar bilan uchrashuvidan keyin u saroydagi bir qator hofiz va sozandalar bilan yaqindan tanishadi. Bu uning xonandalik san’atining yanada rivojlanishi, repertuarining boy va mazmundor bo‘lishiga yo‘l ochadi. Hofiz keyinchalik Samarqandga ko‘chib boradi. U Samarqandning sharqiy qismida joylashgan Mahallayi Sharq (yoki Yahudiyon)da istiqomad qilgan. Yangi muhit, xonanda-sozandalar, maqom ijrochiligining samarqandcha uslublarini o‘zlashtira boshlaydi. Hofiz Samarqandda Buxoro Shashmaqomi ijrochilik yo‘llarini puxta egallagan, uni maromida ijro etadigan yetuk san’atkor bo‘lib kelganligi tufayli tez orada shuhrat qozona boshlaydi.

Dastlabki xonandalik qadamini Buxoroda turli marosimlar, to‘y qo‘shiqlari va shundan keyin Shashmaqom bilan boshlagan hofiz hayotining so‘nggi yillarigacha mana shu xalq musiqa merosini ijro etish bilan mashg‘ul bo‘ladi.

Vafoti 
Hofiz Boruxi Kalxot ko‘p yashamadi, u 1891-yilda 46 yoshida vafot etdi. Ammo shu qisqa umri davomida xalq musiqasi ulkan xazinasining bir talay qismini o‘rgandi, ijro etdi va muhlislarga yetkazdi.

Manbalar 

Buxoro amirligi xonandalari
Xonandalar
Buxoroda tugʻilganlar
Yusuf Akobirov

Yusuf Akobirov (1937-yil 1-oktabr, Buxoro viloyati, SSSR — 2011-yil 12-oktabr, Dushanbe, Tojikiston) — tojik adibi, SSSR Yozuvchilar uyushmasi (1980) va Tojikiston Yozuvchilar uyushmasi (1963) mukofoti sovrindori. Abu Abdulloh Rudakiy nomidagi Tojikiston Davlat mukofoti (1980), Tojikiston faxriy aʼzosi (1997), Tojikiston xalq yozuvchisi (2001).

Biografiyasi 
Yusuf Akobirov 1937-yil 1-oktyabrda Buxoro viloyati, G‘ijduvon tumani, Soʻktare (hozirgi Sadriddin Ayniy) qishlogʻida tugʻilgan. Oʻrta maktabni tugʻilib oʻsgan shahrida tamomlagach, V. I. Lenin nomidagi Tojikiston Davlat universitetining tojik filologiyasi fakulteti tamomlagan (1959). Keyin bir muddat „Sadoi Sharq“ oylik gazetasida boʻlim mudiri, 1960—1961-yillarda kinoyozuvchilar oliy kursi talabasi (Moskva), „Sovet Tojikistoni“ adabiy xodimi. „Sadoi Sharq“ oylik gazetasi mas’ul kotibi (1971—1974), Tojikiston Davlat adabiyot qoʻmitasi mukofoti mas’ul kotibi (1978), 1980—1981-yillar Afgʻoniston Demokratik Respublikasida tarjimonlik qilgan.

Oʻlimi 
Yusuf Akobirov 2011-yil 12-oktyabrda vafot etgan.

Ijodi 
U talabalik chogʻlaridayoq yozuvchilik bilan shugʻullangan, 1958-yilda Xo‘jand davlat teatrida sahnalashtirilgan „Rudakiy“ dramasini yozgan. Soʻngra „Osiyo toʻxtaganda“ (1963), „Men izlagan qiz“ (1964), „Munira“ (1965), „Balogʻat“ (1968) qissalari, „Qandak gul qard“ ocherk va hikoyalar kitobi (1965). „Osmon musaffo“ (1969), „Sadriddin Ayniy“ (Sh. Harisov bilan 1968, Moskva), „Otalar yurti“ (1974), „Norak“ (1979), „Muhabbat vodiysi“ romanlari (1980), „Umid olami“ (1980), „Kecha va ertaga sayohat“ (1980) ocherk va hikoyalar toʻplamini omma eʼtiboriga havola etdi va kitobxonlar orasida mashhur boʻldi.

„Osiyo toʻxtaganda“ (1973) va „Balogʻat“ (1984) filmlari asosida badiiy filmlar yaratildi.

Uning aksar hikoya va romanlari Moskva va Sovet Ittifoqining boshqa shaharlaridagi nufuzli nashrlarda koʻp nusxada chop etilgan. Uning alohida asarlari boshqa tillariga tarjima qilingan va nashr etilgan.

Uning „Laylatul qadr“ dramasi Abulqosim Lohutiy nomidagi Davlat akademik drama teatrida sahnalashtirilgan. U F. Dostoyevskiy, A. Chexov, M. Avezov, A. Muxtor, S. Ahmad, M. Levin, Z. Doʻstmatov va boshqalarning asarlarini tojik tiliga tarjima qilgan.

Mukofotlari 

 Abu Abdulloh Rudakiy nomidagi Tojikiston Davlat mukofoti (1980),
 SSSR MK va SSSR Yozuvchilar uyushmasining adabiy mukofoti (1980).
 Tojikistonda xizmat koʻrsatgan xodim (1997),
 Tojikiston xalq yozuvchisi (2001).

Manbalar 

Dushanbeda vafot etganlar
2011-yilda vafot etganlar
12-oktyabrda vafot etganlar
Buxoro viloyatida tugʻilganlar
1937-yilda tugʻilganlar
1-oktyabrda tugʻilganlar
Namoz Hotamov

Namoz Hotamov — olim, tarixchi, tarix fanlari doktori (1991), professor. Tojikiston taʼlimi aʼlochisi (2003).

Tarjimayi holi 
Namoz Hotamov 1946-yil 1-sentyabrda Buxoro viloyati, [[Peshko tumani|, Shoboti qishlog‘ida tug‘ilgan. Otasi — Bosar Hotamov ikkita katta urushda qatnashgan dehqonlardan biri hisoblangan: Sovet Ittifoqining Finlandiya bilan urushi; va Ikkinchi jahon urushi qatnashchisi. Onasi — Idimo Abdulloeva. 1962-yilda tojik tilida faoliyat yurituvchi oʻrta maktabni tamomlagan. 1967-yilda Tojikiston Davlat universitetining tarix fakultetini tugatgan. 1971-yilda Tojikiston Davlat universitetining Sovet Ittifoqi tarixi kafedrasiga oʻqituvchi boʻlib ishga taklif qilingan. 1971—1980-yillarda kafedrada assistent, katta o‘qituvchi va dotsent lavozimlarida ishlagan. 1980-yildan Ahmad Donish nomidagi Tarix, arxeologiya va etnologiya institutida katta ilmiy xodim sifatida ishlagan. Tojikiston Respublikasi Fanlar Akademiyasida tahsilni davom ettirib, 1995-yilgacha akademiyaning tarix bo‘limi katta ilmiy xodimi va mudiri lavozimlarida ishlagan. 1991-yildan professor, keyinchalik 2001—2013-yillarda Tojikiston Tadbirkorlik va servis institutida kafedra mudiri lavozimlarida ishlagan va hozirda oʻqituvchilik faoliyatini davom ettirmoqda. Namoz Hotamov Ahmad Donish nomidagi Tarix, arxeologiya va etnologiya institutida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilish kengashi aʼzosi. Shuningdek, Tojikiston Taʼlim vazirligi huzuridagi Milliy taʼlim kengashi aʼzosi va Rossiya Federatsiyasi VAC eksperti.

Ilmiy faoliyati 
1974-yilda nomzodlik, 1991-yilda doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. 250 dan ortiq maqolalar, shu jumladan 3 ta darslik, 9 ta monografiya va „Tarixi xalqi tojik“ kitobining 4, 5, 6 boblari (ruscha Istoriya tadjikskogo naroda, 6 jild. Dushanbe, 1998—2011) muallifi. Ahmad Donish nomidagi Tarix, arxeologiya va etnologiya ilmiy-tadqiqot instituti oʻqituvchisi. U Tojikiston Fanlar akademiyasining bitiruvchisi hisoblanadi. Namoz Hotamov rahbarligida shogirdlari bir doktorlik, uch nafar nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilishgan. Tojikistondagi universitet, respublika va xalqaro anjuman va simpoziumlarda maʼruza qilgan.

Manbalar

Havolalar 

 Tadbirkorlik va servis instituti sayti  Boygonӣ shudaast 25 2012 yil aprel yil

Buxoro viloyatida tugʻilganlar
1946-yilda tugʻilganlar
1-sentyabrda tugʻilganlar
Ulugʻbek Ibragimov

Ulugʻbek Ibragimov(1975-yil 26-mart) – yengil vazn toifasidagi oʻzbek bokschisi. Ulugʻbek Ibragimov 1990-yillar oʻrtalarida boks boʻyicha Oʻzbekiston terma jamoasi safida toʻp surgan, xalqaro turnirlar gʻolibi va sovrindori, Atlantadagi yozgi Olimpiya oʻyinlari ishtirokchisi.

Biografiyasi 
Ulugʻbek Ibragimov 1975-yil Navoiy viloyatida tavallud topgan. Ulugʻbek Ibragimga Valeriy Dmitrievich Ovcharenko murabbiy boʻlgan.

1995-yilda Oʻzbekiston terma jamoasining asosiy tarkibiga qoʻshilgan, Toshkentda boʻlib oʻtgan Osiyo chempionati va Berlindagi jahon chempionatida ishtirok etgan – har ikki holatda ham yengil vazn toifasida chorak finalgacha yetib borgan.
1996-yilda Ulugʻbek Ibragimov Sebu shahridagi mer kubogini qoʻlga kiritgan. Ulugʻbek Ibragimov Tailanddan boʻlib oʻtgan Olimpiya chempionatida Somluk Kamsingni magʻlub etgan. Ushbu gʻalaba evaziga Atlantadagi Yozgi Olimpiya oʻyinlarida mamlakat sharafini himoya qilish huquqini qoʻlga kiritgan – 57 kg vazn toifasida Ulugʻbek Ibragimov turnir jadvalidagi birinchi raqibidan muvaffaqiyatli oʻtgan, ikkinchi jangida 1/8 finalda 4:8 hisobida Falk Xyustedan magʻlub boʻlgan va shu tariqa medallar uchun kurashni tark etgan.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Oʻzbekistonlik erkak bokschilar
Oʻzbekistonlik Olimpiada oʻyinlarida ishtirok etgan bokschilar
21-asrda Oʻzbekiston sportchilari
Oʻzbekiston kishilari
Oʻzbekistonda tugʻilganlar
Oʻzbekiston bokschilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Mirsad Ramić

Mirsad Ramić (1992-yil 6-dekabrda, Bosniya va Gersegovinada tugʻilgan) — bosniyalik professional futbolchi, Bosniya Premer-ligasi klubi „Igman Konjich“ jamoasida markaziy hujumchi pozitsiyasida oʻynaydi.

Futbolchilik faoliyati 
Ramić „Jeljezničar“ jamoasi bilan katta muvaffaqiyatga erishdi, 2011/12-yilgi mavsumda Premer-liga va kubokni qoʻlga kiritdi. 2016-17 yilgi mavsumda Bosniya va Gersegovina Birinchi ligasida Ramich „GOŠK Gabela“ jamoasi bilan ligada gʻolib chiqdi va Bosniya Premer-ligasiga koʻtarildi. 2019-yilning may oyida u klub Birinchi ligaga tushib ketganidan keyin „GOŠK“ klubini tark etdi.

2019-yilning 31-mayida, „GOŠK“ jamoasi bilan shartnomasi yakunlanganidan bir necha kundan soʻng, Ramich „Tuzla Siti“ bilan uch yillik shartnoma imzoladi.

Yutuqlar 
Željezničar

 Bosniya Premer-ligasi : 2011-12
 Bosniya kubogi : 2011-12

GOŠK Gabela

 FBH Birinchi ligasi : 2016-17

Manbalar

Havolalar 

 Mirsad Ramich Sofascoreda
Yashayotgan insonlar
1992-yilda tugʻilganlar
Bosniya va Gersegovina futbolchilari
Futbol assotsiatsiyasi hujumchilari
Erkak futbolchilar
Oppoq Xo‘ja

Xidayatulla Oppoq Xo‘ja ibn Xo‘ja Muxammad Yusuf — faqih, Sharqiy Turkistonning diniy va siyosiy arbobi.
(milodiy 1626 — 1693/94).

Oppoq Xo‘janing otasi Muhammad Yusuf Sharqiy Turkiston yoki „Olti shahr“ga O‘rta Osiyodan kelgan. Mashhur avliyo tasavvuf namoyondasi Maxdumi Aʼzam avlodidan bo‘lib,Sharqiy Turkiston mintaqasida naqshbandiylik ta’limotini yoygan.

Hokimiyat tepasiga kelishi 
XVI-asrning 60 yillarida Qoshgʻar zodagonlari hokimiyat tepasiga Oppokxoʻjani ko‘tarishadi, biroq qoratogʻli urugʻiga qarshi kurashda magʻlubiyatga uchragach, Sharqiy Turkistonni tark etishga majbur boʻladi. SHundan so‘ng Oppoq Xo‘ja otasining izidan borib, Xitoyning Sing shahriga (Gansu/Singhay) vaʼz qilish uchun boradi (taxminan 1671-1672).U yerlarda ko‘plab shogirdlar yetishtirgan Oppoq Xo‘ja XVIII-asrda koʻplab tasavvufiy maktablarining paydo boʻlishiga katta taʼsir koʻrsatgan, shuningdek, Kashmir va Tibetga ham safar qilgan. 1678 yilda Qashg‘arda hokimiyat tepasiga qaytadi.

Vafoti 
Oppoq Xo‘ja 1694 yilda vafot etgach, Qashg‘ar yaqinidagi Yogʻdu deb nomlangan joydagi ota-buvalari qabri yoniga dafn etilgan. Ushbu joy OppoqHo‘ja ziyoratgohi deb ataladi. Appakxoʻja maqbarasi Sharqiy Turkistonning meʼmoriy diqqatga sazovor joylaridan biridir. Uning avlodlari „Oqtog‘lilar Xo‘jasi“ nomi bilan, yuz ellik yildan ortiq vaqt mobaynida Qashg‘arda muhim rol o‘ynadi.

Manbalar 

Tasavvuf
FC Energetik-BGU Minsk

FC Energetik-BGU Minsk - Minsk shahrida joylashgan Belarus futbol klubi. „RCOR-BGU“ stadionida oʻynaydi.

Klubning eng yuqori yutuqlari: Belarus Oliy ligasida 2-oʻrin va Belarus kubogining yarim finali.

Tarix 
Jamoa 1996-yilda „Zvezda Minsk“ nomi bilan tashkil etilgan. Jamoa nomidagi BGU qoʻshimchasi ruscha qisqartma boʻlib, Belarus davlat universitetini anglatadi.

Zvezda-VA-BGU 2002-yilda Premyer-ligada debyut qilgan va u yerda 2005-yilgacha oʻynagan. 2006-yildan beri jamoa quyi ligalarda oʻynaydi.

2006-yilda Zvezda-BGU Belarus kubogining yarim finaliga chiqdi.

Ism oʻzgarishi 

 1996-yil: Zvezda Minsk sifatida tashkil etilgan
 1998-yil: Zvezda-VA-BGU Minsk deb oʻzgartirildi 
 2005-yil: Zvezda-BGU Minsk deb oʻzgartirildi
 2017-yil: Energetik-BGU Minsk deb oʻzgartirildi

Stadion 
Klub oʻz uy uchrashuvlarini „RCOR-BGU“ stadionida oʻtkazadi (Belarus davlat universitetining futbol boʻyicha olimpiya tayyorgarligi respublika markazi).Stadion sigʻimi 1500 oʻrin. Maydon maysasi sunʼiydir. Manzil: Minsk, Semashko koʻchasi, 13-uy. 2020-yil may oyidan u vaqtincha Molodechno shahrida joylashgan. 2021-yil may oyidan vaqtincha Borisovda joylashgan

Yutuqlar 
Birinchi liga

 Vitse-chempion: 2001 , 2018

Ikkinchi liga

 Chempion: 1998
 Bronza medali sohibi : 2013

.

Hozirgi tarkib

Ichki musoboqalar tarixi

Manbalar

Havolalar 

 Rasmiy veb-sayt 
 RCOP-BGU veb-sayti 

Energetik-BGU Minsk
Energetik-BGU Minsk
1996-yilda tashkil etilgan futbol klublari
Alifbo boʻyicha futbol klublari
Oʻsh aeroporti

Oʻsh xalqaro aeroporti (; )  – Qirgʻizistonning Oʻsh viloyati markazi Oʻsh shahriga xizmat koʻrsatuvchi aeroport. 2016-yilda aeroport orqali 1 million 210 ming 576 nafar yoʻlovchi tashilgan, bu oʻtgan yilga nisbatan 33 foizga koʻproq.

Oʻsh xalqaro aeroporti – Fargʻona vodiysidagi eng yirik aeroportlardan biri, "„Manas“ xalqaro aeroporti“ AJ Oʻsh filiali tomonidan boshqariladi. Qirgʻizistonning „janubiy poytaxti“ – Oʻsh shahridan 9 km shimolda joylashgan. Oʻsh mamlakat poytaxti Bishkek shahridan 689 km, Toshkentdan 322 km, Namangandan 103 km, Andijondan 43 km uzoqlikda. Dengiz sathidan balandligi – 892 m. Aerodrom „B“ toifaga (MAK) va „4D“ (ICAO) toifaga kiradi.

Ish vaqti – tun-u kun. Oʻsh aeroportida uchta uchish yoʻli mavjud. Platformada bir vaqtning oʻzida 14 ta samolyot tura oladi. Samolyotlarni toʻxtash joyiga kiritish, agar kerak boʻlsa, eskort mashinasi tomonidan amalga oshiriladi. Aeroport aproni hozirda umumiy maydoni 59 200 kv. m. Unish-qoʻnish yoʻlagi uzunligi 3212 m, eni 45 m. Ishga tushirish sanasi 1974-yil. 1992-yilda xalqaro aeroport maqomini olgan. Asosiy operator: Avia Traffic Company. 2012-yilda aeroport 835,9 ming yoʻlovchiga xizmat koʻrsatgan, yoʻlovchi aylanmasining oʻsishi 2011-yilga nisbatan 18 foizni tashkil etdi. 2019-yilda uchish-qoʻnish yoʻlagini rekonstruksiya qilish ishlari yakunlandi, hozirda uchish-qoʻnish yoʻlagining umumiy uzunligi 3212 metrni tashkil etadi.

Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar

Baxtsiz hodisalar va falokatlar 

 2011-yil 28-dekabrda Bishkekdan Oʻshga QH3 reysini amalga oshirayotgan, EX-020 roʻyxatidan oʻtgan Qirgʻiziston Tupolev TU-134A samolyoti 73 yoʻlovchi va 6 ekipaj aʼzosi bilan Oʻsh aeroportining 12-uchish-qoʻnish yoʻlagiga tuman va koʻrish masofasining cheklanishi sharoitida qattiq qoʻndi, natijada oʻng asosiy uzatma qulab tushdi, oʻng qanotning ajralib ketdi va samolyot orqaga qarab dumalab ketdi. Samolyot uchish-qoʻnish yoʻlagining oʻng chetidan taxminan 10 metr narida yumshoq yerda toʻxtadi. Chap qanotdan yoqilgʻining sizib chiqishi oʻt chiqishiga sabab boʻldi va aeroport favqulodda xizmatlari tomonidan tezda oʻchirildi. Bir yoʻlovchi ogʻir tan jarohati, 24 kishi yengil tan jarohati (miya chayqalishi, koʻkarishlar) oldi, shundan 16 nafari mahalliy shifoxonalarga yetkazildi.

 2015-yil 22-noyabr kuni mahalliy Avia Traffic kompaniyasining EX-37005 raqami bilan roʻyxatdan oʻtgan 768-reysida parvoz qilgan Boeing 737-300 samolyoti Oʻsh aeroportida qattiq qulab tushdi, natijada 8 kishi jarohatlandi va barcha qoʻnish moslamalari yirtilib ketdi. Samolyot uchish-qoʻnish yoʻlagidan chiqib ketdi va chap dvigateli ishdan chiqdi.

Yer usti transporti 
Aeroportga shahardan 107 va 142-sonli yoʻnalishli mikroavtobuslar (marshrutka) orqali yetib olish mumkin.

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy veb-sayt
 Current weather for UCFO
 Accident history for OSS

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Qirgʻiziston aeroportlari
Oʻsh bino va inshootlari
Fargʻona vodiysi
Oʻsh transporti
МАМ aviakompaniyasi
Sovet Ittifoqida qurilgan aeroportlar
Buxoro tasviriy sanʼat muzeyi

Buxoro tasviriy sanʼat muzeyi — Buxoro davlat muzey-qoʻriqxonasi tarkibidagi muzey. Mazkur muzey Buxoro davlat muzey-qoʻriqxonasi tarkibida 1982-yilda tashkil etilgan.

Muzey tarixi 
Buxoro tasviriy sanʼat muzeyi 1982-yilda Oʻzbekiston SSR markaziy komiteti birinchi kotibi Sharof Rashidov tashabbusi bilan tashkil etilgan. Muzey binosi ikki qavvatli boʻlib, 1912-yilda rus injeneri Margulis va arxitektori Sakovichlar loyihasiga asosan qadimgi Shohrud arigʻi ustida murakkab meʼmorchilik inshooti sifatida rus savdogari va mesenati Savva Morozov firma magazini va Azov-Don banki boʻlimi sifatida qurilgan. Ushbu binoda sovetlar toʻntarishidan keyin 1980-yilgacha davlat banki joylashgan. Maxsus taʼmirlangan binoda Buxoro davlat muzey-qoʻriqxonasi qarashli 3 ta mustaqil boʻlim tashkil qilingan boʻlib, birinchisi Buxoro Tasviriy sanat muzeyi boʻlimi, ikkinchisi Tarixiy qoʻlyozmalar ilmiy markazi, uchinchisi Foto va hujjatlar fondi hisoblanadi.

Ekspozitsiya boʻlimlari 
Muzey 3 ta ekspozitsiyadan tashkil topgan boʻlib, birinchisi XX asr tasviriy sanat ekspozitsiyasi, ikkinchisi Buxoro zargarlik sanʼati koʻrgazmasi, uchinchisi Oʻzbekiston Respublikasi davlat mustaqilligi ekspozitsiyasi.
1930-yillarda muzey kolleksiyasiga Pavel Benkov polotnolari, 1946—1949-yillarda M. I. Kurzin kartinalari va xalq ustalari portretlari, xalq ustasi mashhur zargar va miniaturachi Sadriddin Pochchaev (1870—1948) miniaturalari sotib olingan. 1957-yilda Oʻzbekiston rassomlarining Oʻzbekiston Davlat sanʼat muzeyidagi rasmlari toʻplami, 1960, 1962 va 1982-yillarda Oʻzbekiston SSR Rassomlar Direksiyasi koʻrgazmasi fondidan rasmlar, grafika asarlari sotib olingan. 1965 va 1972-yillarda Buxoroning havaskor rassomi Hasan Boboev asarlari, 1970-yilda G.V. Sobolev — Melexovning mashhur etyudlari sotib olingan. Sharqshunos olim arxeolog va etnograf S. N. Yurenev kolleksiyasidan olingan etyudlarning katta qismi 1960-yillarning boshlariga toʻgʻri keladi. 1970-yillarning oxiridan boshlab Buxoroda mahalliy rangtasvirchi va grafiklar B. Salomov, N. Boboev, A. Hazratov, M. Abdullaev, A. Barnoev, Z. Saidjonov, P. Gulkorovlar ish boshlagan. Ularning badiiy asarlari muzey kolleksiyasiga sotib olinib, Buxoro rassomlari boʻlimiga asos solingan.

Manbalar 

Oʻzbekiston meʼmoriy yodgorliklari
Buxoro
Buxoro muzeylari
Xoʻjand aeroporti

Xoʻjand xalqaro aeroporti ()  — Tojikistonning ikkinchi yirik shahri boʻlgan Xoʻjandga xizmat koʻrsatadigan aeroport. Xo‘jand sovetlar davrida Leninobod deb atalgan, shuning uchun IATA kodi LBD. U shahar tashqarisida, yaqin atrofdagi Boʻston shahrida joylashgan.

Infratuzilmasi 
Aeroport dengiz sathidan 442 metr balandlikda joylashgan. U 08/26 deb belgilangan bitta uchish-qoʻnish yoʻlagiga ega, asfalt yuzasi 3200 x 50 m oʻlchamda.

Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar

Manbalar 

aeroport

Airport
Tojikiston aeroportlari
Webarxiv andozasi wayback havolalari
Imom al-Buxoriy memorial muzeyi

Imom al-Buxoriy memorial muzeyi — Buxoro davlat muzey-qoʻriqxonasi tarkibidagi muzey. Mazkur muzey Buxoro davlat muzey-qoʻriqxonasi tarkibida 2001-yilda tashkil etilgan. Majmua Chashmai Ayyub maqbarasining sharqiy tomonida, tarixiy obidaga qaratib qurilgan.
Muzey buxorolik  arxitektor Zoyirshoh Qilichevning  loyihasi asosida qurilgan.

Muzey tarixi 
Imom al-Buxoriy memorial muzeyi Chashmai Ayyub maqbarasining sharqiy tomonida 2001-yilda bunyod etilgan. Majmua buxorolik arxitektor Zoyirshoh Qilichevning taqdim etgan loyihasi asosida qurilgan. Bino zamonaviy va qadimgi sharq meʼmorchiligini oʻzida mujassam etgan ikki qavatli maqbara koʻrinishida qad koʻtarilgan. Mahobatli kitob shaklida ishlangan minoraning ikki tomonidagi pillapoyalardan koʻtarilib Imom al-Buxoriy dafn qilingan, Samarqanddagi qabridan keltirilgan tuproq ustiga qoʻyilgan sharqona koʻk gumbaz yoniga chiqiladi. Ramziy maʼno kasb etuvchi ,,Kitob“ni nurlantirib turgandek, gumbaz oʻzgacha bir tarovat kasb etgan. Kitob va gumbazni ichiga olgan yarim-oy shaklida qurilgan binoning ikkinchi qavati old tomoni zamonaviy oynakori qilinib, kirish eshigi oʻrtadan qoʻyilgan.

Ekspozitsiya boʻlimlari 
Muzey yirik ikki boʻlimdan iborat boʻlib, birinchi boʻlim „Markaziy Osiyoda Islom madaniyati (IX—XII asrlar) ga bagʻishlangan. Boʻlimning toʻgʻrisida binoning yuqori qismida Imom al-Buxoriyning safar xaritasi keltirilgan. Boʻlim oʻn olti kichik qismdan iborat boʻlib, Imom al-Buxoriyning zamondoshlari va keyingi IX—XI asrlarda yashagan buyuk allomalar va ularning hayoti va ijodi haqida har bir boʻlim bitta allomaga bagʻishlanib namoyish etiladi. Shu zalning keyingi boʻlimlari IX—XI asrlarda islom dini, arxeologiya, arxitektura, uy roʻzgʻor buyumlari, oʻsha davrda qurilgan tarixiy obidalar qurilishi, xaritasi, yogʻoch oʻymakorligi, kulolchilik kabi ashyolarni oʻzida mujassam etgan boʻlimlardan iborat. Ikkinchi boʻlim, faqat Imom al-Buxoriyga bagʻishlangan boʻlib, uning hayoti va faoliyatini toʻliq yoritib beruvchi uch tilda yozilgan annotatsiya, devorda esa ilintirilib tugʻilganidan boshlab, bosib oʻtgan hayot yoʻli ketma-ketlikda davrma-davr berilib, kelib chiqishi poykentlik boʻlgani uchun Poykent tarixi va xaritasi, oʻsha davr Buxoro tarixi va islom dini, keyingilarida unga qoʻshimcha ravishda oʻsha davr muhiti va sharoiti, Movarounnahrda hukmronlik qilayotgan Somoniylar davlati va uning shaharlari, savdo aloqalari yoritilib beriladi. Shuningdek bu zaldagi vitrinalarda allomaning asarlariga yozilgan sharhlar, allomaning Samarqanddagi qabri maketi, hamda oʻsha davr etnografiyasini namoyon etgan eksponatlar ekspozitsiya namoyishiga qoʻyilgan.

Manbalar 

Oʻzbekiston meʼmoriy yodgorliklari
Buxoro
Buxoro muzeylari
Farxor aviabazasi

Farxor aviabazasi — Tojikistonning Farxor shahri yaqinida, poytaxt Dushanbedan  janubi-sharqda joylashgan harbiy aviabaza. U Hindiston havo kuchlari tomonidan Tojikiston havo kuchlari bilan hamkorlikda boshqariladi. Farxor Hindistonning oʻz hududidan tashqaridagi dastlabki harbiy bazasidir.

Tarixi 
1996–97-yillarda Hindiston razvetkasi (Tadqiqot va tahlil qanoti (RAW)) Tojikiston bilan Farxor aviabazasidan Afgʻoniston shimoliy ittifoqi yuqori balandlikdagi harbiy yuklarni tashish, ularning vertolyotlariga xizmat koʻrsatish va razvedka maʼlumotlarini yigʻish uchun foydalanish boʻyicha muzokaralarni boshladi. O‘shanda Hindiston Farxor mintaqasida kichik harbiy gospitalni boshqargan. Farxordagi shifoxona Tolibon bilan janglarda yaralangan Afg‘oniston Shimoliy ittifoqi a‘zolarini, jumladan, o‘ziga qarshi xudkush hujumidan so‘ng u yerga olib ketilgan harbiy yetakchi Ahmad Shoh Masudni davolash uchun foydalanilgan.

2002-yilda Hindiston Farxorda havo bazasi tashkil etayotganini tan oldi. U Rossiya yordami bilan himoyalangan. Aviabaza avariya holatida edi va 1980-yillardan beri foydalanilmaydi. Hindiston hukumati aviabazani 2005-yilgacha tiklash uchun 2003-yilda xususiy quruvchilar oʻrtasida 10 million dollarlik tender e’lon qildi.

Quruvchi tashkilot bankrot bo‘lganidan so‘ng, Chegara yo‘llari tashkiloti aviabaza rekonstruksiyasini yakunlash uchun ishga kirishdi.

Strategik joylashuvi va geosiyosiy oqibatlari 
Farxor havo bazasi Hindiston harbiylariga Hindiston yarimorolida kattaroq rol oʻynash uchun zarur chuqurlik va masofani beradi va Hindistonning Markaziy Osiyodagi oʻz kuchini loyihalashtirish harakatining yorqin ifodasidir.

Yana qarang 

 Ayniy aviabazasi

Manbalar 

Tojikiston aeroportlari
Xatlon viloyati
Tojikistonda aviatsiya
Entoni Yadgaroff

Entoni Yadgaroff (1949-yilda tugʻilgan) - Londonning Old Jewry shahrida joylashgan Allenbridge Group PLC  kompaniyasi asoschisi. Ushbu kompaniya aktivlarni boshqarish boʻyicha maslahatchi MJ Hudson tomonidan sotib olingan va uning sarmoyaviy maslahat boʻlimi hisoblanadi. Uning bosh direktori Odi Lahav.

Tarixi 
Entoni Yadgaroff buxorolik yahudiylaridan hisoblanadi. Uning ota-onasi Buxoroda tugʻilgan, bobosi Ibrohim Yadgarov  1921-yilda u yerdan ketgan. Uning otasi Ikkinchi Jahon urushi paytida Britaniya armiyasida xizmat qilgan mayor Rahamin Yadgaroff edi. Uning onasi Dora Yadgaroff urush yillarini Parijda oʻtkazgan Aaron Abramoffning qizi boʻlib, u yerda unga Asaf Achildiyev yordam bergan (ilgari sanab oʻtilgan). Uning akasi Lyuis Rafayel Yadgaroff va ikkita singlisi bor: Odetta Yadgaroff va taniqli fransuz yozuvchisi va teleboshlovchisi Per Assouline bilan turmush qurgan Anjela Assouline.

Karyerasi 
2010-yilda u Yevropa HFM haftaligida Xedj-fond sarmoya bo‘yicha eng yaxshi maslahat firmasi mukofotini qo‘lga kiritdi. U 2009-yilda innovatsiyalari, yutuqlari va alternativ sanoatga qoʻshgan hissasi bilan ajralib turadigan institutsional investorlar, toʻsiq fondlari menejerlari va maslahatchilarni eʼtirof etadigan Institutional Investor jurnalining 8-yillik Xedj fondi Industry Awards mukofotida Yilning Xedj fondi maslahatchisi roʻyxatiga kiritilgan. Yadgaroff investorlar nomidan muvaffaqiyatli qabul qilgan yirik moliya institutlari bilan boʻlgan bir qancha shov-shuvli janglardan soʻng "Ajdaho qotili" laqabini oldi.

Yahudiy jamiyati 
Yadgaroff Londondagi yahudiy jamiyatining ajralmas aʼzosi. U Gʻarbiy Marble Arch sinagogasining vitse-prezidenti boʻlib ishlagan va hozirda Buyuk Britaniyadagi eng yirik yahudiy qabriston jamiyati Gʻarbiy xayriya jamgʻarmasining gʻaznachisi hisoblanadi. Yadgaroffning jamiyatdagi boshqa lavozimlari orasida xalqaro yahudiy inson huquqlari tashkiloti Simon Vizental markazi direktori va Tel-Aviv universiteti gubernatori lavozimlari ham bor.

Shaxsiy hayoti 
Entoniy Yadgaroff rafiqasi Karen bilan Londonda yashaydi va uning Kamilla va Pandora ismli ikki qizi bor. U "shporlar" ning ashaddiy muxlisi.

Manbalar 

Buxoro yahudiylari
1949-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Optik datchiklar

Optik datchik ( fotoelektrik datchik  ) - optik elektron qurilma, fizik kattalikdagi kontaktsiz datchik  boʻlib, unda turli turdagi fotodetektorlar - fotodiod, fotorezistor, termal nurlanish detektoridan va hokazolardan foydalaniladi.

Qurilma va printsip 
Datchik uchta komponentdan iborat: nurlatuvchi, qabul qiluvchi va boshqaruv moslamasi (linzalar, optik tolalar, prizma va boshqalar)  . Qabul qilgich ko'rinadigan, infraqizil yoki ultrabinafsha diapazonlarida nurlatuvchidan elektromagnit to'lqinlarni qayd qiladi va bu yerda optik signal elektr signaliga aylanadi  .

Ishlatilishi 
Jismlarning holatini va harakatini aniqlanishida, sirt notekisligini, spektrometriyani, deformatsiyani va kuchlanishni  o`lchanishida, haroratni kuzatishda qoʻllanadi. Optik datchiklar shaffof va yarim-shaffof ob'ektlarni, suv bug'ini, tutunni, aerozollarni aniqlashda yordam  beradi. Optik datchiklar jarayonlarni avtomatlashtirilgan boshqarish tizimlarining ajralmas qismi sifatida , ob'ektlarning mavjudligi va sonini hisoblash, ularning yuzasida stikerlar, yozuvlar yoki teglar mavjudligini aniqlash, ob'ektlarni joylashtirish va saralash uchun keng qoʻllanadi.

Optik datchiklar yordamida siz masofani, oʻlchamlarini, darajasini, rangi va shaffoflik darajasini nazorat qilishingiz mumkin. Ular avtomatik yoritishni boshqarish tizimlariga, masofadan boshqarish moslamalariga oʻrnatiladi, xavfsizlik tizimlarida qoʻllanadi.

Yana qarang 

 Sensor
 Optika
 Katafot(yorug`lik qaytaruvchi)
 CCD - matritsa

Manbalar
Kiram Buxoroy

Kiram Abdullatif Buxoroiy ( ‎ tugʻilgan va vafoti nomaʼlum) – XVII-asr fors shoiri. Kiram Buxoroda tugʻilgan.

Kiram Buxoroda tugʻilib oʻsgan boʻlsa-da, taʼqib va taʼqiblarga uchrab, vatanini tashlab ketishga majbur boʻldi. U umrini sarson boʻlib oʻtkazdi. Uzoq sarson-sargardondan keyin yana Buxoroga qaytib keldi.

Abdulatif Kiram Buxoroyi XVII asrning buyuk shoirlaridan biri sifatida eʼzozlanadi. U koʻp kuchini oʻz-oʻzini tarbiyalash va takomillashtirishga bagʻishladi. U Sayido Nasafiy hayotligida koʻzga koʻringan notiqlardan biri boʻlib, sheʼriyatda Mirzo Bedil va Sohib Tabriziyga ergashdi . Uning tarjimai holi tafsilotlari hali ham kam maʼlum. Ayniqsa, Kiram Buxoroiy gʻazal janrining ustasi sifatida tanilgan. Uning gʻazallarining toʻliq toʻplami saqlanib qolgan.

Manbalar

Adabiyotlar 
 Saʼdiev S., Adabiyoti toҷik dar asri XVII, Dushanbe., 1985
 Gulshani Adab., ҷildi IV, Dushanbe, „Irfon“, 1977

Buxoro xonligi kishilari
Buxoroda vafot etganlar
Buxoroda tugʻilganlar
Zarafshon qirgʻovuli

Zarafshon qirgʻovuli (Phasianus colchicus) – asosan Zarafshon daryosi va Qashqadaryo vohasi, Samarqand, Buxoro, Navoiy viloyatlarida istiqomat qiladi.

Tarqalishi 
Tojikiston,Yevropa,Gʻarbiy va Oʻrta Osiyo,Afgʻoniston,Xitoy Koreya va Uzoq Sharqda boshqa turlari tarqalgan.

Yashash joylari 
Toʻqayzorlar, sohilboʻyi qamishzorlari, sugʻoriladigan yerlarda koʻchib yashaydi.

Tashqi koʻrinishi 
Kavkaz tustovuq tasnifga koʻra u tovuq goʻshti tartibiga kiritilgan. Bu uning ishlab chiqaruvchilardan kattaroqdir. Tana uzunligi 90 sm, vazni 1,7 – 2,0 kg. Urgʻochilar erkaklar kabi katta emas.

Uzoq uchli dumlar. Qanotlar yumaloq. Erkaklar shporlar bilan qurollangan, ularning har doim yorqin tuklari bor. Koʻz va yonoq atroflari teriga boʻyalgan.

Soni 
1960-1970-yillarda keskin qisqarib, areyali janubida ummuman yoʻq boʻli ketgan. Hozirda soni barqarorlashgan(jami 5 mingtaga yaqin) boʻlsa-da, biroq muhofazaa choralariga bogʻliq. Oʻtgan asrning 90 yillarida Zarafshon Milliy tabiat bogʻida 3,5 ming atrofida yashagan.2015-yilga kelib ularning soni 1,6 mingtagacha kamayib ketgan. Paxta ekin maydonlarining qisqarishi va ularning donli hamda sabzavot ekinlari bilan almashish tufayli qirgʻovullar agrolandshaftlarda joylashib ola boshladi va bu odatiy tus oldi. Ayni paytdagi soni maʼlum emas 20 mingtadan ortiq deya taxmin qilinadi.

Yashash tarzi 
Poligam. Inini yerga quradi. Mart-iyul oyida 4-16 ta tuhum qoʻyadi va 23-24 kun bosib yotadi. Polaponlari avgust-sentyabr oylaridan ucha boshlaydi. Hasharotlar, chakanda mevalari va oʻtlarning urugʻlari bilan oziqlanadi.

Maʼlumot uchun Zarafshon qirgʻovuli Oʻzbekiston Respublikasi Qizil Kitobiga kiritilgan

Cheklovchi omillar 
Toʻqayzorlarning qisqarishi, suvloqlar yoʻqligi, yongʻinlar, toshqinlar, brakonyerlik,1960-1970-yillarda pestistiflarning haddan tashqari koʻp qoʻllanishi.

Koʻpaytirish. 
Zarafshon Milliy tabiat bogʻida koʻpaytirish tajribasi mavjud.

Muhofaza choralari 
Ovlash taqiqlangan. Zarafshon Milliy tabiat bogʻida muhofaza ostiga olingan.

Manbalar 

Qizil kitobga kiritilgan jonivorlar
Jaba Jighauri

Jambul „Jaba“ Jighauri (; 1992-yil 8-iyulda tugʻilgan) — gruziyalik futbolchi, yarim himoyachi.

Klub faoliyati 
Jigauri oʻz faoliyatini Tbilisining „Dinamo“ jamoasida boshlagan, u jamoadagi professional debyutini 2011-yilning 22-may kuni Kutaisining „Torpedo“ jamoasiga qarshi oʻtkazgan va 55-daqiqada „Dinamo Arena“ stadionida 1:2 hisobida magʻlub boʻlgan oʻyinda jamoasining yagona golini kiritgan edi.

2017-yil 14-yanvarda Jighauri FK Vardar bilan shartnoma imzoladi.

2018-yilning 27-fevralida Jig‘auri Qozogʻiston Premyer-ligasida „Aktobe“ klubi bilan shartnoma imzoladi. Keyingi hafta Jighauri yozgi transfer oynasigacha ijara asosida „Ordabasi“ jamoasiga koʻchib oʻtdi, Aleksandr Simchevich esa aksincha Aktobe jamoasiga ijara asosida shartnoma imzoladi.

2018-yilning 18-iyulida Jighauri Fransiya Liga 2 ligasida ishtirok etuvchi klubi „Grenobl Foot 38“ bilan ikki yillik shartnoma imzolad.

2019-yil 20-iyulda Jighauri Gruziyaning Erovnuli Ligasining klubi „Dinamo Batumi“ jamoasi bilan 1,5 yillik shartnoma imzoladi. 2023-yil Qarshining "Nasaf" jamoasi bilan shartnoma imzoladi.

Milliy terma jamoa 
Jigauri oʻzining 21 yoshgacha boʻlganlar toifasidagi birinchi xalqaro oʻyinini 2011-yilning 3-iyunida Xorvatiyaga qarshi 0:1 hisobida gʻalaba qozongan holda oʻtkazdi. 2016-yilning may oyida u birinchi marta Gruziyaning kattalar jamoasiga chaqirildi. U 27-may kuni Slovakiyaga 3:1 hisobida mag‘lub bo‘lib, Avstriyaning Uels shahrida so‘nggi 12 daqiqada Valeri Qazaishvilining o‘rniga maydonga tushdi.

Yutuqlar 
Dinamo Tbilisi 

 Umaglesi Liga : 2012-13, 2015-16
 Gruziya kubogi : 2012-13, 2014-15, 2015-16
 Gruziya Superkubogi : 2015

Chikhura 

 Gruziya Superkubogi : 2013
Nasaf

 Oʻzbekiston Kubogi sohibi: 2023
 Oʻzbekiston Superkubogi sohibi: 2023

Manbalar

Havolalar 

 
 Jaba Jighauri at EU-Football.info
 Jaba Jighauri — UEFA competition record (archive)

1992-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Gruziyalik erkak futbolchilar
Nasaf klubi futbolchilari
Oʻzbekistondagi chet ellik erkak futbolchilar
Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Erkak futbolchilar
FC Esxata Xoʻjand

Esxata Khujand – Tojikistonning Xoʻjand shahrida joylashgan futbol klubi. Klub hozirda birinchi divizion, Tojikiston Oliy ligasida oʻynaydi.

Tarixi 
FC Esxata Xoʻjand jamoasi 2020-yilgi mavsumda Tojikiston Birinchi Ligasida ikkinchi oʻrinni egallaganidan soʻng, 2020-yilda ilk bor Tojikiston Oliy ligasiga yoʻllanma oldi. Klub uy oʻyinlarini Xoʻjanddagi „Spartak“ stadionida oʻtkazadi.

Ichki tarix

Joriy tarkib

Boshqaruv tarixi

Manbalar

Havolalar 

 Transfermarkt.de maʼlumotlar bazasida
 Esxata Khujand soccerway.com bazasida
 Eskhata Khujand fussballzz.de bazasida

Esxata Xoʻjand
Esxata Xoʻjand
Esxata Xoʻjand
Mirmirza mitti

„Mirmirza mitti“  — oʻzbek yozuvchisi  Sobir Yunusov qalamiga mansub ertak-qissa. 1975-yil Toshkent shahrida „Lenin uchquni“ nashriyotida chop etilgan.

Manbalar 

Qissalar
Dmitriy Kondratovich

Dmitriy Andreyovich Kondratovich (1981-yil 24-iyun, Ukraina SSR)— ukrainalik futbolchi, yarim himoyachi.

Klubdagi faoliyati 
U futbolni Kiyevning Bulat klubida boshlagan, keyinroq Dnepropetrovsk Dnepr akademiyasiga oʻtgan. Dastlab u ikkinchi jamoada oʻynadi va 2000-yil 21-mayda u Ukraina Oliy ligasida Ternopil „Niva“ ga qarshi oʻyinda debyut qildi. 2002-yildan beri u „Nafkom-Akademiya“ (Irpin), „Ros“ (Bila Tserkva) va „Spartak-Xorobina“ (Sumi) klublarida ijara asosida oʻynagan.

2005-yilda u „Dnepr“da huquqiy bahsda gʻalaba qozondi va erkin agent maqomini oldi  . Keyin esa poytaxtning „Alyans“ havaskor klubida toʻp surdi. 2006-yilda "Qizilqum" bilan shartnoma imzolagan, 2008-yilda esa "Metalurg" (Bekobod) jamoasiga oʻtgan. 2010-yilning 28-aprelida shartnoma muddati nihoyasiga yetgach, u Ukrainaga qaytib, poytaxtning „Batkivshchina“ havaskorlar klubiga kelib qoʻshildi, keyinchalik Brovar tumanining „Favorit“ jamoasida oʻynadi.

Mukofotlari

Klublar 

 Viщa lіga Ukraїni

 Bronzoviy prizer (1): 2001

 Druga lіga chempіonatu Ukraїni

 Chempіon (1): 2003

Terma jamoada 

Yoshlar oʻrtasidagi Yevropa chempionati (U-19)

Kumush medal sohibi (1): 2000-yil

Manbalar

Havolalar 

 Statistika vistupіv v Ukraїnі na ofіsіynomu saytі UAF
 Vіzitna kartka futbolіsta na ofіsіynomu saytі UPL [Arxіvovano 6 kvіtnya 2020 u Wayback Machine.]
 Kondratovich Dmitro Andrіyovich na saytі transfermarkt.com (angl.)
 Statistika vistupіv gravsya na saytі allplayers.in.ua
 
 Profіl gravsya na saytі „Ukraїnskiy futbol“
Qizilqum klubi futbolchilari
Oʻzbekistondagi chet ellik erkak futbolchilar
Ukraina futbolchilari
Webarxiv andozasi wayback havolalari
1981-yilda tugʻilganlar
24-iyunda tugʻilganlar