yakhyo/uz-wiki huggingface dataset:
Hasaka tumani

Hasaka tumani () shimoli-sharqiy Suriyada joylashgan Hasaka muhofazasi tarkibidagi tuman. Tumanning ma’muriy markazi Hasaka shahri. 2004-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, tuman aholisi 480,394 kishini tashkil qilgan.

Demografiya 
1939-yilda Fransiya mandati organlari Hasaka hududidagi turli etnik va diniy guruhlar uchun quyidagi aholi sonini maʼlum qilgan.

Nohiyalari 
Hasaka tumani tarkibida yettita nohiya mavjud boʻlib, ular quyidagilar (aholi soni 2004-yil holatiga koʻra):

Manbalar 

Hasaka tumani
Hasaka muhofazasi tumanlari
Suriyadagi suryoniy jamiyati
Al-Hol nohiyasi

Al-Hol nohiyasi () shimoli-sharqiy Suriyada joylashgan Hasaka muhofazasi sharqiy qismidagi Hasaka tumani nohiyasi.

Nohiya Hasakaning sharqida joylashgan. Gʻarbda Xobur havzasi va sharqda Iroq bilan chegarani ham kesib oʻtgan Sinjar togʻlari bilan chegaradosh.

2004-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, nohiya aholisi 14,804 kishini tashkil qilgan.

Shaharlari, shaharchalari va qishloqlari

Manbalar 

Hasaka tumani
Al-Hol
Hijoz (Damashq)

Al-Hijoz () Suriya poytaxtis Damashq shahrining Qanavat munitsipalitetiga qarashli mahalla va tuman. 2004-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, hudud aholisi 5,572 kishini tashkil qilgan. Mahalla 20-asr boshlarida, Suriyadagi Usmoniy hukmronligining soʻnggi yillarida tashkil etilgan. Mahalla shaharda 1913-yilda tashkil etilgan Hijoz temir yoʻl vokzali atrofida qurilgan. 1914—1916-yillarda Usmoniy Damashqi gubernatori Jamol Posho temir yoʻl vokzalidan Souq al-Hamidiyya bozorigacha boʻlgan mahallada Marja maydoni va Barada daryosiga parallel ravishda shariat an-Nosir (Gʻalaba koʻchasi) qurilishi boʻyicha topshiriq bergan. Yangi monumental yoʻlga yoʻl ochish maqsadida bir qancha masjidlar va turar-joy binolari buzib tashlangan.

Manbalar 

Damashq mahallalari
Hraki

Hraki () Suriyaning Idlib muhofazasida joylashgan Maarrat an-Nuʼman okrugining Maarrat an-Nuʼman nohiyasidagi qishloq. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Hraki aholisi 1,467 kishini tashkil qilgan.

Manbalar 

Maarrat an-Nuʼman okrugi aholi punktlari
Suriya aholi punktlari
Idlib muhofazasi aholi punktlari
Janudiya nohiyasi

Janudiya nohiyasi () Suriyaning Idlib muhofazasi tarkibidagi Jisr ash-Shugʻur okrugida joylashgan nohiya. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Janudiya nohiyasi aholisi 19,642 kishini tashkil qilgan.

Manbalar 

Jisr ash-Shugʻur okrugi aholi punktlari
Suriya aholi punktlari
Idlib muhofazasi aholi punktlari
Idlib muhofazasi nohiyalari
Mahalliy anesteziya

Mahalliy anesteziya (lokal behushlik) anesteziyaning bir turi boʻlib, nerv impulslarining uzatilishini toʻxtatib, jarrohlik sohasidagi ogʻriq va boshqa impulslarni blokirovka qilishdan iborat boʻladi.

Turlari

Neyroaksiyal (markaziy mintaqaviy) 

 Subaraknoid (umurtqa) anesteziya;
 Epidural anesteziya;
 Kaudal (sakral) anesteziya – bu sakrum darajasida epidural anesteziyaning alohida turi hisoblanadi;
 Kombinatsiyalangan umurtqa-epidural anesteziyasi;

Periferik mintaqaviy 

 Terminal (yuzaki, mahalliy)

Ushbu usul bilan nerv tugaydigan retseptorlarning oxiri bloklanadi. Bunga toʻqimalar yoki shilliq pardalarning sirtlarini mahalliy anestezik eritmalar bilan ogʻriqsizlantirish orqali erishiladi (koʻpincha 10% lidokain eritmasidan qoʻllanadi). Oftalmologiya va otorinolaringologiyada, shuningdek, endoskopik tekshiruvlar vaqtida bu suldan keng qoʻllanadi.

 Infiltratsiya

Ushbu usul bilan ham retseptorlar hamda kichik nervlar bloklanadi. Toʻqimalarga shprits va igna yordamida mahalliy anestezik eritma bilan qatlam qatlamini ogʻriqsizlantiriladi. Ushbu turdagi anesteziyaning usullaridan biri, „qattiq sudraluvchi infiltratsiya“ usuli, mashhur sovet jarrohi Aleksandr Vasilyevich Vishnevskiy tomonidan ishlab chiqilgan. Yiringli jarrohlikda (asepsiya qoidalarini buzish), malign oʻsmalarni jarrohlik uchun onkologiyada (ablastika qoidalarini buzish) bu usuldan foydalanish inkor qilinadi.

Mahalliy anesteziyalovchi moddalar 
Kimyoviy tuzilishiga koʻra ular amido-amid tarkibli va amido-ester tarkibli preparatlarga boʻlinadi.

Amido-amid
 Lidokain
 Prilokain
 Mepivakain
 Trimekain
 Dubikain
 Markain
 Etidokain
 Artikain
 Naropin
 Levobupikain
Amido-efir
 Kokain
 Novakain
 Xlorprokain
 Benzokain
 Tetrakain

Koʻrsatmalar 
– ambulator va statsionar sharoitlarda qisqa muddatli jarrohlik aralashuvlarda;

– umumiy anesteziya uchun kontrendikatsiyaga ega boʻlgan shaxslarda;

– boshqa jarrohlik mutaxassisliklari mutaxassislari tomonidan anesteziolog yoʻqligida amalga oshiriladigan manipulyatsiyalar paytida;

– harbiy maydon sharoitlari.

Qoʻllash mumkin boʻlmagan holatlar 
– mahalliy ogʻriqsizlantiruvchi vositalarga nisbatan allergik holat mavjud boʻlsa;

– ruhiy kasallik;- psixomotor qoʻzgʻalish;

– erta bolalik;

– nafas olish funktsiyasining buzilishi (sunʼiy shamollatish talab qilinishi mumkin);

– bemorning rad etishi.

Manbalar

Adabiyotlar 

 Petrov S. V., Umumiy jarrohlik, Sankt-Peterburg, „Peter“ nashriyoti, 2002 yil, 332-336-betlar.
 Anesteziologiya va reanimatsiya, ed. Dolina O. A., M. GEOTAR-Media, 2006, 212-224-betlar

Havolalar 
 Mahalliy anesteziya leksiya
 Stomatologiyada mahalliy anesteziya
Anesteziologiya
Anestetiklar
Konttijärvi koni

Konttijärvi koni – Finlandiyadagi va dunyodagi eng yirik oltin konlaridan biridir. Kon mamlakat shimolidagi Laplandiya hududida joylashgan. Konda 2,8 million unsiya oltin, 2,07 million unsiya palladiy va 0,58 million unsiya platina zaxiralari mavjud. Konda shuningdek, 0,19% mis va 0,07% nikeldan iborat 35,6 million tonna ruda zaxiralari ham mavjud.

Manbalar 

Finlandiyadagi nikel konlari
Finlandiyadagi mis konlari
Finlandiyadagi oltin konlari
Kostonjärvi

Kostonjarvi – Iijoki asosiy suv havzasidagi oʻrta kattalikdagi koʻl. U Finlandiyaning Shimoliy Ostrobotniya mintaqasida, Taivalkoski munitsipalitetida joylashgan. Koʻlning sirt balandligi energiya ishlab chiqarilishi tufayli deyarli 5 metrga oʻzgarib turadi.

Yana qarang 

 Finlandiyadagi koʻllar roʻyxati

Manbalar 

Finlandiyadagi koʻllar
Kotisaari

Kotisaari – Finlandiyaning Rovaniemi yaqinidagi Kemijoki daryosidagi orol. 1800-yillarning oxiridan boshlab, orol yogʻoch tayyorlash uchun anʼanaviy qal’a sifatida ishlatilgan. Biroq, 1980-yillarga kelib, yuk mashinalar qayiqlarni yogʻochni tashishning asosiy usuli sifatida almashtirilgan va undan yogʻoch ishlab chiqarish uchun istehkom sifatida foydalanish oʻz nihoyasiga yetgan.

Lapland Safaris kompaniyasi maydan oktyabr oyigacha orolga sayohatlarni amalga oshiradi. Ular eski qayiqxonani ham tavernaga aylantirganlar.

Manbalar 

Finlandiyadagi orollar
Kummatti

Kummati Finlandiyaning Raahe shahrida joylashgan tuman. 1960-yillargacha u qishloq boʻlgan; birinchi koʻp qavatli uy 1966-yilda qurilgan. Kummatti muammoli mahalla sifatida nom qozongan va uy-joy standartlari 2000-yillarda eng qadimgi turar-joy binolarini taʼmirlash orqali yaxshilangan.

Mahalliy xizmatlarga Hesburger restorani, Teboil stansiyasi, kasb-hunar instituti, boshlangʻich maktab, bolalar bogʻchasi, politsiya boʻlimi va roʻyxatga olish idorasi kiradi.

Manbalar 

Raahedagi tumanlar
Kuohattijärvi

Kuoxattijärvi – Vuoksi asosiy suv havzasidagi oʻrta kattalikdagi koʻl. U Finlandiyada Shimoliy Kareliya mintaqasida joylashgan.

Yana qarang 

 Finlandiyadagi koʻllar roʻyxati

Manbalar 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Finlandiyadagi koʻllar
Anb

Anb () Suriyaning Idlib muhofazasidagi Ariha tumanining Muhambal nohiyasida joylashgan qishloq. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Anb aholisi 1,064 kishini tashkil qilgan.

Manbalar 

Ariha tumanidagi aholi punktlari
Idlib muhofazasidagi aholi punktlari
Idlib muhofazasidagi qishloqlar
Andnaniya — Farjein

Andnaniya — Farjein () Suriyaning Idlib muhofazasidagi Jisr ash-Shugʻur okrugining Darkush nohiyasida joylashgan qishloq. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Andnaniya — Farjein aholisi 517 kishini tashkil qilgan.

Manbalar 

Jisr ash-Shugʻur okrugi aholi punktlari
Idlib muhofazasi aholi punktlari
Suriya aholi punktlari
Anqrati

Anqrati () Suriyaning Idlib muhofazasidagi Idlib okrugining Saraqib nohiyasida joylashgan qishloq. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Anqrati aholisi 982 kishini tashkil qilgan.

Manbalar 

Idlib tumani aholi punktlari
Idlib muhofazasi aholi punktlari
Suriya aholi punktlari
Aqrabat

Aqrabat () Suriyaning Idlib muhofazasidagi Idlib okrugining Idlib nohiyasida joylashgan qishloq. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Aqrabat aholisi 1,086 kishini tashkil qilgan.

Manbalar 

Idlib tumani aholi punktlari
Idlib muhofazasi aholi punktlari
Suriya aholi punktlari
Kuhijärvi

Kuohijärvi – Finlandiyadagi koʻl. U Kokemäenjoki va Kymijoki havzalari orasidagi drenaj boʻlinmasida Lummene va Vesijako koʻllaridan boshlanadigan koʻllar zanjirining bir qismidir, u yerdan gʻarbga tomon oqib oʻtadi va Kuohijärvi, Kukkia, Iso-Roineikäk, Iso- Roineikäk va Izo-Roineikäk koʻllari orqali Mallasvesi koʻliga quyiladi. Koʻl Kokemäenjoki havzasining bir qismi boʻlib, katta qismi Tavastiya Proper mintaqasidagi Hämeenlinna shahri (sobiq Hauho munitsipaliteti hududida) va kichikroq qismi Palkane munitsipalitetida joylashgan.

Yana qarang 

 Finlandiyadagi koʻllar roʻyxati

Manbalar

Havolalar 
 Fin atrof-muhit instituti: Finlyandiyadagi koʻllar
 Etelä-Savon ympäristökeskus: Saimaa, nimet ja rajaukset 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Finlandiyadagi koʻllar
Aqrabat (Idlib)

Aqrabat () Suriyaning Idlib muhofazasidagi Harem okrugining Ad-Dana nohiyasida joylashgan qishloq. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Aqrabat aholisi 388 kishini tashkil qilgan.

Manbalar 

Harem okrugi aholi punktlari
Idlib muhofazasi aholi punktlari
Suriya aholi punktlari
Nodirjon Soyibov

Nodirjon Soyibov (2003-yil 15-dekabrda tugʻilgan) – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston Superligasining „Soʻgʻdiyona“ futbol klubi yarim himoyachisi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Erkak futbol darvozabonlari
Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Soʻgʻdiyona Jizzax futbolchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Areima

Areima () Suriyaning Tartus muhofazasi tarkibidagi Tartus okrugida joylashgan qishloq. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Areima aholisi 507 kishini tashkil qilgan.

Mintaqaning muhim strategik ahamiyati tufayli u yerda Areima qalʼasi qurilgan.

Manbalar 

Tartus okrugi aholi punktlari
Tartus muhofazasi aholi punktlari
Suriya aholi punktlari
Ariba (Idlib)

Ariba () Suriyaning Idlib muhofazasidagi Harem okrugining Harem nohiyasida joylashgan qishloq. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Ariba aholisi 575 kishini tashkil qilgan.

Manbalar 

Harem okrugi aholi punktlari
Idlib muhofazasi aholi punktlari
Suriya aholi punktlari
Kuorasjärvi

Kuorasjärvi – Lapuanjoki asosiy suv havzasidagi oʻrta kattalikdagi koʻl. U Finlandiyaning Alavus munitsipalitetidagi Janubiy Ostrobotniya mintaqasida joylashgan.

Yana qarang 

 Finlandiyadagi koʻllar roʻyxati

Manbalar 

Finlandiyadagi koʻllar
Ariha tumani

Ariha tumani () Suriyaning shimoli-gʻarbidagi Idlib muhofazasida joylashgan tuman. Maʼmuriy markazi Ariha shahri. 2004-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, tuman aholisi 175,994 kishini tashkil qilgan.

Nohiyalari 
Ariha tumani tarkibida 3 ta nohiya mavjud boʻlib, ular quyidagilar (aholi soni 2004-yil holatiga koʻra):

 Ariha nohiyasi (ناحية أريحا): aholi soni 83,487.
 Ihsim nohiyasi (ناحية إحسم): aholi soni 65,409.
 Muhambal nohiyasi (ناحية محمبل): aholi soni 27,098.

Manbalar 

Ariha tumani
Idlib muhofazasi tumanlari
Ariha nohiyasi

Ariha nohiyasi () Suriyaning Idlib muhofazasi tarkibidagi Ariha tumani tarkibida jolyashgan nohiya. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Ariha nohiyasi aholisi 83,487 kishini tashkil qilgan.

Manbalar 

Idlib muhofazasi nohiyalari
Kuusvesi

Kuusvesi – Finlandiyaning markaziy qismidagi oʻrta kattalikdagi koʻl. U Laukaa munitsipalitetida joylashgan. U Kymijoki asosiy suv havzasiga tegishli. Kuusvesi koʻliga kirish Simunankoskidan, chiqishi esa Finlyandiyaning tezkor himoya qilish dasturi bilan himoyalangan Tarvaalanvirta oqimlari orqali amalga oshiriladi.

Yana qarang 

 Finlandiyadagi koʻllar roʻyxati

Manbalar 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Finlandiyadagi koʻllar
Armala (Idlib)

Armala () Suriyaning Idlib muhofazasidagi Jisr ash-Shugʻur okrugining Bidama nohiyasida joylashgan qishloq. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Armala aholisi 911 kishini tashkil qilgan.

Manbalar 

Jisr ash-Shugʻur okrugi aholi punktlari
Idlib muhofazasi aholi punktlari
Suriya aholi punktlari
Kyyjärvi koʻli

Kyyyarvi koʻli – Finlandiyaning Kyyyarvi munitsipalitetidagi oʻrta kattalikdagi koʻl. Bu Markaziy Finlandiyadagi uzluksiz suv oqimi boʻlgan Saarijärvi oq suv yoʻlining boshlangʻich nuqtasidir.

Yana qarang 

 Finlandiyadagi koʻllar roʻyxati

Manbalar 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Finlandiyadagi koʻllar
Kyyjärvi
Konnevesi koʻli

Konnevesi – Finlandiyadagi koʻl. U Kymijoki asosiy suv havzasidagi juda katta koʻl. Poxjois-Savo va Keski-Suomi hududlarida joylashgan. Janubiy Konnevesi uchun yangi milliy bogʻni tashkil etish rejasi (2014-yil) ishlab chiqilgan. Suv sifati yaxshi.

Manbalar

Havolalar 

 
 Lake Konnevesi in the Jarviwiki Web Service 

Webarxiv andozasi wayback havolalari
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Finlandiyadagi koʻllar
Oshqozon bezlari

Oshqozon bezlari – bu oshqozonning boʻshligʻida joylashgan bezlar boʻlib, ular hazm qilish jarayonida muhim rol oʻynaydi. Ularning sekretsiyasi oshqozon shirasini tashkil etadi. Oshqozon bezlari shilliq qavatidagi oshqozon boʻshliklariga (foveolalar) ochiladi. Oshqozon shilliq qavati oshqozonlardagi parietal hujayralari tomonidan eritilgan oshqozon kislotasi va eritilgan ovqatlanish fermentlari pepsinidan himoya qilish uchun zarur boʻlgan oshqozon mukozasini hosil qiladigan yuzaki oshqozon hujayralari (foveolar hujayra) qoplaydi.

Oshqozon bezining ikkita turi bor, Ekzokrin oxsintik bez va endokrin pilorik bez. Oshqozon bezining asosiy turi – bu tubi va qorin tanasida joylashgan oksintik bez boʻlib, bu bez qorin maydonining taxminan 80 foizini tashkil etadi. Ushbu bezlarni koʻpincha oddiygina oshqozon bezlari deb ham atashadilar. Oksintik bezda gidroklor kislotasi va ichki faktorni ishlab chiqaradigan parietal hujayralari va pepsinogen va oshqozon lipasi ishlab chiqaradgan bosh hujayralarini oʻz ichiga oladi.

Bezlarning turlari 

Oshqozon bezlari – bu oshqozonning boʻshligʻida joylashgan bezlar boʻlib, ular hazm qilish jarayonida muhim rol oʻynaydilar. Barcha bezlarda oshqozonni va qisman oshqozon chuqurlarini qoplaydigan, oshqozonning boʻynidagi oshqozon boʻshligʻida oshqozon shirasini hosil qiluvchi Foveolar hujayralari mavjud.

Oshqozon bezlari asosan tashqi yaʼni Ekzokrin bezlari hisoblanadi va ularning barchasi oshqozon shilliq qavatining oshqozon chuqurchalari ostida joylashgandir. Oshqozon shilliq qavatida son-sannoqsiz chuqurchalar bor boʻlib, ularning har birida 3-5 tadan oshqozon bezlari joylashgan. Tashqi sekretsiya yaʼni Ekzokrin bezlarning (oxintik bezlarning) hujayralari – shilliq qavat boʻyin hujayralari, bosh hujayralar va parietal hujayralardir. Shilliq qavat boʻyni hujayralari shilliq ishlab chiqaradi, parietal hujayralar gidroklor kislotasi va ichki faktorni eritadi, bosh hujayralarga pepsinogen va oshqozon lipazini eritadi.

Hujayra turlari 

Oshqozon yoʻllari ichida millionlab oshqozon chuqurchalari (Foveola deb ham tanilgan) mavjud va ularning kerakli torayishi oshqozonining quvurli shaklini belgilaydi. Birdan ortiq quvurlar birdan ortiq hujayra turini joylashtirishga imkon beradi. Har bir oshqozon bezlarining shakli bir xil; ularning barchasi chuqurning kirish qismiga eng yaqin boʻlgan boʻyni mintaqasini va quvurlarning pastki qismlarida bazali mintaqalarga ega deb taʼriflanadi. Oshqozon shilliq qavatidagi epiteliy chuqurlikka olib kiradi va boʻyniga epiteliy hujayralari qisqa ustunlardagi granular hujayralarga aylanadi.

Klinik ahamiyat 
Fundik bez polipozi – bu tibbiy sindrom boʻlib, unda oshqozon tubi va qorin tanasida fundik bez poliplar koʻp boʻladi.

Zararli anemiya, zararli parietal hujayralar B12 vitaminini soʻrilishi uchun zarur boʻlgan oʻziga xos boʻlgan ichki omilni ishlab chiqarmasligi natijasida kelib chiqadi. Bu B12 vitamini yetishmasligining eng keng tarqalgan sababidir.

Shuningdek qarang 
Oʻsmir inson tanasida turli xil hujayra turlarining roʻyxati

Adabiyotlar

Havolalar 
Veterinar histologiya vt.edu

 Kasalliklar
 Gistologiya
 Fiziologiya
Anatoliy Lisakovskiy

Anatoliy Ivanovich Lisakovskiy (1947-yil 27-yavar, Odessa – 26-sentyabr 1982-yil, Odessa) – sovet sobiq futbolchisi, hujumchi pozitsiyasida oʻynagan. SSSR sport ustasi.

Futbolchilik faoliyati 
U 1965-yilda Odessaning „Chernomorets“ klubining oʻrinbosarlar jamoasida oʻynagan. 1966-yilda Odessaning „Avtomobilist“ jamoasida oʻynagan. 1967-yildan SKA Odessa jamoasida oʻynay boshlagan. SKA jamoasidagi oʻtkazgan ikki mavsumidan soʻng, 1969-yil iyul oyida u CSKAga koʻchib oʻtgan. CKSA klubi tarkibida ikkita oʻyin oʻtkazgan. 1968-yil 17-iyul kuni SSSR kubogining chorak finalida Kiyevning „Dinamo“ jamoasiga qarshi oʻyinda (1: 0, soat) 57-daqiqada, 8-avgustda, „Torpedo Kutaisi“ klubiga qarshi chempionat oʻyinida (1:0) maydonga tushgan. 1970/1971-yillarda „Zorya Voroshilovgrad“ tarkibida oliy ligada oʻynagan. 1972-yili Toshkentning „Paxtakor“ jamoasi bilan birgalikda oliy ligaga yoʻl olgan va keyingi mavsumda 17 oʻyinda 5 ta gol urdi. U oʻz faoliyatini 1974-yilda ikkinchi liganing „Krivbas“ Krivoy Rog jamoasida yakunlagan.

Vafoti 
U 1982-yilda 35 yoshida vafot etgan. U Odessadagi 2-xristian qabristoniga dafn qilingan.

Shaxsiy hayot 
Anatoliyning opasi Alla taniqli futbolchi Valeriy Porkuyanning rafiqasi. Oʻgli Andrey ham futbolchi sifatida faoliyat yuritgan va futbol hakami sifatida ishlagan.

Manbalar 

27-yanvarda tugʻilganlar
1947-yilda tugʻilganlar
26-sentyabrda vafot etganlar
1982-yilda vafot etganlar
SSSR erkak futbolchilari
SSSR sport ustasi
Futboldagi erkak hujumchilar
FC Kryvbas Kryvyi Rih futbolchilari
Paxtakor jamoasi futbolchilari
PFK SSKA Moskva futbolchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Dilshodbek Misraliyev

Dilshodbek Misraliyev (Дилшодбек Мисралиев) – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston Superligasining „Soʻgʻdiyona“ futbol klubi yarim himoyachisi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Futbol yarim himoyachilari
Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Soʻgʻdiyona Jizzax futbolchilari
Isroil Malikov

Isroil Malikov (Исроил Маликов) – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston Superligasining „Soʻgʻdiyona“ futbol klubi yarim himoyachisi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Erkak futbol himoyachilari
Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Soʻgʻdiyona Jizzax futbolchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Angel Face

Andoza parametrlari
Angel Face – pushti rangli floribunda atirgul navi. U ilk marta Herbert Swim va Weeks Rose Growers tomonidan yetishtirilgan. 1968-yilda AQShga olib keltirilgan. 2002-yilda All-America Rose Selections tanlovida gʻolib deb topilgan.

Taʼrifi 
Charles hamda Brigid Quest-Ritson tomonidan yozilgan Encyclopedia of Roses kitobida Angel Face atirguliga taʼrif berib oʻtilgan. Unda bu gul navining 30 yil oldin yaratilgani, binafsha ranglisi shu turga mansub gullar ichida eng yaxshisi ekanligi aytilgan. Bunga koʻra floribundaning eski turlari yangilaridan avzalroq ekanligi isbotlangan.

Angel Face tashqi koʻrinishidan butasimon boʻlib. Tik oʻsadi. Balandligi 3 fut keladi, barglari keng va yaltiroq. Asosan yashil rangda. Poyasi uzun boʻlib, guldastalar tayyorlash uchun kesib olishga juda qulay. Siyrak butalardan iborat boʻlsa-da, koʻp gul hosil qiladi. Quyoshli ochiq joylarda, nam va quritilgan tuproqlarda ham yaxshi oʻsadi. Gullarining rang hosil qilishi ham mintaqasidagi quyoshga bogʻliq degan tahminlar mavjud. Gullari koʻpincha uch qirrali qirqilgansimon, pushti, binafsha, yoqut ranglarga ega. Poyasida bitta dona yoki toʻpgullar hosil qilib bir nechtagacha ochiladi. Hushboʻy va shirin hidli, hidi boʻyicha ham bir qancha sovrinlarni olgan.
Mahalliy yetishtirishda mavsumga qarab hasharotlarga qarshi dezinfeksiyalar, kasallik va boshqa tashqi omillarga qarshi choralar qoʻllash kerak. Hidining oʻtkir va hushboʻyligi sababli ham turli hasharotlar, asalarilarni oʻziga jalb qiladi.

Mukofotlari 
All-America Rose Selections (AARS) mukofoti gʻolibi (1969-yil).

Manbalar
Anatoliy Klimakov

Anatoliy Ivanovich Klimakov (1925-yilda tugʻilgan) – sovet sobiq futbolchisi, hujumchi va yarim himoyachi pozitsiyalarida oʻynagan.

Biografiya 
Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi, 1945-yildan Moskva harbiy okrugi alohida ofitser brigadasining kichik leytenanti. "1941-1945 yillardagi Ulugʻ Vatan urushida Germaniya ustidan qozonilgan gʻalaba uchun" medali bilan taqdirlangan.

Futbolchi sifatida 1946-yilda Moskva harbiy okrugi jamoasida ikkinchi guruh ligasida oʻynagan va jamoasi bilan oʻz zonasida uchinchi oʻrinni egallagan. Keyingi yili u havo kuchlari tarkibida oliy ligada oʻynagan. Debyut oʻyinini 1947-yil 20-mayda CDKAga qarshi oʻtkazgan. Hammasi boʻlib 1947-yilning may-iyun oylarida oliy ligada 6 ta oʻyin oʻtkazgan va shundan soʻng jamoani tark etgan.

1950—1953-yillarda ODO (Toshkent) jamoasida oʻynagan. 1953-yilda armiya jamoalari tarqatib yuborilgach, u yarim mavsumni Pomirda (Leninobod) oʻtkazgan. Faoliyatining oxirida u ikki mavsum Kalininning Spartak jamoasida oʻynadi. Bu jamoalarning barchasi "B" toifasidagi ligada ishtirok etgan.

Keyingi taqdir nomaʼlum.

Manbalar

Havolalar 

  (1)
  (2)

1925-yilda tugʻilganlar
SSSR erkak futbolchilari
Erkak futbol yarim himoyachilari
Futboldagi erkak hujumchilar
Xoʻjand klubi futbolchilari
Sverdlovets klubi futbolchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Sanjar Rashidov

Sanjar Rashidov (Санжар Рашидов) – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston Superligasining „Soʻgʻdiyona“ futbol klubi yarim himoyachisi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Erkak futbol himoyachilari
Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Soʻgʻdiyona Jizzax futbolchilari
Nasaf klubi futbolchilari
Bunyodkor klubi futbolchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Nikolay Chekanov

Nikolay Grigoryevich Chekanov (1921-yil 30-iyun, Pavlovskiy Posad, Moskva gubernatorligi – 1974-yil 22-aprel, Pavlovskiy Posad) – sovet futbolchisi.

Faoliyati 
Faoliyati davomida u Sovet Ittifoq ligalari ishtirokchilari, Kiyevning „Dinamo Kiyev“, „Spartak Kiyev“, Moskvaning „Spartak“ (Moskva), Toshkentning DO (Toshkent) jamoalarida va Stupino shahri jamoasida oʻynagan.

Manbalar

Havolalar 

 fanat1k.ru veb-saytidagi profil
 Spartakmoskva.ru veb-saytidagi profil
1921-yilda tugʻilganlar
30-iyunda tugʻilganlar
Alifbo boʻyicha shaxsiyatlar
22-aprelda vafot etganlar
1974-yilda vafot etganlar
SSSR erkak futbolchilari
Erkak futbol himoyachilari
Sverdlovets klubi futbolchilari
FC Spartak Moskva futbolchilari
Dinamo Kiyev futbolchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Sherzod Mirzajonov

Sherzod Mirzajonov (Шерзод Мирзажонов) – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston Superligasining „Soʻgʻdiyona“ futbol klubi hujumchisi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Erkak futbol himoyachilari
Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Soʻgʻdiyona Jizzax futbolchilari
Bunyodkor klubi futbolchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Sergey Maluxin

Sergey Alekseyevich Maluxin (; 1962-yil 26-avgust, SSSR) – sovet va rus futbolchisi va himoyachi pozitsiyasida oʻynagan.

Faoliyati 
"Neftyanik" sport klubi (Otradniy) tarbiyalanuvchisi. U „Torpedo“ (Togliatti), , „Rotor“, „Dinamo“ (Stavropol), „Zvezda“ (Gorodishche), „Torpedo“ (Voljskiy), „Volgar“ va Jizzaxning „Soʻgʻdiyona“ klublarida oʻynagan. 1985-yilda u SSSR oliy ligasida Rostovning SKA jamoasi tarkibida 28 ta oʻyin oʻtkazgan.

Yutuqlar 

 RSFSR kubogi gʻolibi: 1980

Manbalar

Havolalar 

 
 Profil na sayte footbook.ru 
1962-yilda tugʻilganlar
26-avgustda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
SSSR erkak futbolchilari
Erkak futbol himoyachilari
FC Volgar Astrakhan futbolchilari
Soʻgʻdiyona Jizzax futbolchilari
FC Energiya Volzhsky futbolchilari
FC Lada-Tolyatti futbolchilari
PFC Dinamo Stavropol futbolchilari
FC SKA Rostov-on-Don futbolchilari
FC Rotor Volgograd futbolchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Nizomiddin Farhodov

Nizomiddin Farhodov (Низомиддин Фарҳодов) – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston Superligasining „Soʻgʻdiyona“ futbol klubi himoyachisi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Erkak futbol himoyachilari
Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Soʻgʻdiyona Jizzax futbolchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Abdulhamid Turgʻunboyev

Abdulhamid Turgʻunboyev (Абдулҳамид Турғунбоев) – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston U-17 terma jamoasining hujumchisi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Futboldagi erkak hujumchilar

Andijon SGS futbolchilari
Andijon klubi futbolchilari
Godmanchester Xitoy koʻprigi

Godmanchester Xitoy ko'prigi II darajali bino va Huntingdonshir Godmanchester shahrining nishoni (hozir Angliya Cambridgeshire qismi sifatida boshqariladi) hisoblanadi. Bu Great Ouse daryosida chigit oqimidan o'tgan piyoda ko'prikdir va ko'prikning nomi ham shuni ko'rsatadi, ko'prik ko'rinishi Xitoy uslubida qurilgan. Dastlab 1827-yilda me'mor Jeyms Gallier tomonidan loyihalashtirilgan, ammo yog'ochli maydon yomon holatga tushib, 1960-yilda mahalliy kengash tomonidan nusxa bilan almashtirilgan .

Ko'prikning kelib chiqishi biroz boshqacha. 18-asrning o'rtalarida  shahar daryo bo'yida Huntingdonshirning qabul qiluvchi generalining saroyi qurilgan davrda, "Xitoy Chippendale" mashhur bo'lgan. O'sha orolda bir oz kichikroq xitoy ko'prigi ham bor edi. Bu bir necha o'n yilliklar o'tgach, jamoat ko'prining qurilishiga ilhom bo'lgan bo'lishi mumkin - uning oq yog'och ham Xitoy Chippendale uslubida qurilgan.

Ko'prikning yog'och qismi 2010-yil 9-fevral seshanba kuni maxsus kranlar orqali olib tashlanadi. Yorkshyerda CTS Bridges tomonidan qurilgan nusxasi esa 15-fevral va 16-fevral kuni joylashtiriladi.

Xalq madaniyatida 
Ko'prik  The Howl & The Hum tomonidan ijro etilgan "Godmanchester Xitoy ko'prigi" qo'shig'ining asosiy mavzusi sifatida keltirilgan .

Manbalar 

Xitoy
Xitoy Arxitekturasi
Old Bridge, Huntingdon

Huntingdon va Godmanchester o'rtasidagi Eski ko'prik (hozir Angliya shtatining Cambridgeshire shtatining bir qismi) Buyuk Ouse daryosi ustida qurilgan o'rta asrdagi tosh ko'prik.

Tarixi 
Shahar uzoq vaqtdan beri Ermine ko'chasi (Londondan Linkoln va York gacha aloqa yo'li ) va turli sharq-g'arbiy savdo yo'nalishlari bilan Great Ouseni kesib o'tadigan muhim ko'prik bo'lib xizmat qilgan. Ermine ko'chasi birinchi navbatda daryoni hozirgi ko'prikning g'arbida bo'lgan deb hisoblangan bir ford orqali kesib o'tgan bo'lishi mumkin degan taxminlar mavjud  .  Keksa  Edvard X asrning boshlarida hozirgi ko'prikning g'arbidan bir necha metr uzoqlikda yog'och ko'prik qurdiradi va atrofdagi Xuntingdon qal'asini qayta qurish uchun buyuradi. 1107-yilgacha Sent Ives birinchi ko'prik qurilishiga qadar oqimdan pastga ko'prik yo'qligi va tashqi savdo daryosi Huntingdongacha oqimdan yuqoriga o'tishi mumkin bo'lgan.

Ko'prikni ta'mirlash mas'uliyati asrlar davomida bahs-munozaralar ostida bo'ladi. 1259-yilda sudning hukmi bilan viloyat bu ko'prikni tamirlash uchun pul to'lash kerakligini buyuradi. Shunga qaramay, ko'prik yomon holatga kelib qolgan va 1329-yilga kelib u parchalanish xavfi ostida deb e'lon qilingan.

Hozirgi ko'prik taxminan 1332-yil atrofida qurilgan bo'lib, daryoning har ikki qirg'og'ida ish boshlangani.Markaziy iskala yaqinidagi yengil burilish ikki yarmining mos kelmasligi natijasidir. Piyodalar uchun chuqurchalar tashkil etuvchi oltita kamardan iborat bo'lib, ular tosh bilan qoplangan, shimol tomonda uchburchak, janubda esa yarim olti burchakli .

Ko'prik dastlab piyoda va ot tashish uchun mo'ljallangan edi (ko'prikda og'irroq transport o'tishi uchun odamlar turishi uchun chuqurchalar mavjud), ammo hozirda faqat yengil avtomobillar harakati uchun xizmat qiladi. Piyodalar oqimdan bir necha metr yuqorida parallel piyoda ko'prigidan foydalanishadi. Mahalliy og'ir transport vositalari A1307-dan Brampton Hut o'rtacha sohasi orqali A14 viadukt yoki A141-dan foydalanishi kerak .

1950-yilda tarixiy Angliya 1128636 tomonidan Huntingdon ko'prigii I darajali ro'yxatga olingan va  Qadimgi yodgorlik hisoblanadi . Monks ko'prigi esa II darajali roʻyxatga olingan, aslida o'rta asrning oxirida joylashgan ko'prik 1.3 km G'arbda uchraydi.

Manbalar 

 Shaharni muhofaza qilish, shu jumladan qisqacha tarix
Angliya
Jasur Hikmatullayev

Jasur Hikmatullayev (Жасур Ҳикматуллаев) – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston U-17 terma jamoasining markaziy yarim himoyachisi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Erkak futbol himoyachilari
Bunyodkor klubi futbolchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Muhammadali Raimov

Muhammadali Raimov (Муҳаммадали Раимов) – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston U-17 terma jamoasining yarim himoyachisi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Erkak futbol himoyachilari

Olimpik MobiUz futbolchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Aminbek Yoqubov

Aminbek Yoqubov (2006-yil 27-dekabrda tugʻilgan) – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston U-17 terma jamoasining yarim himoyachisi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Erkak futbol himoyachilari

Lokomotiv Toshkent futbol klubi futbolchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Tizimli qizil yugurik

Tizimli qizil yugurik TQYU – etiologiyasi noaniq surunkali autoimmun kasallik boʻlib, aʼzolar va toʻqimalarning immun yalligʻlanishi va aʼzolar yetishmovchiligi bilan namoyon boʻluvchi kasallik.

Kasallik statistikasi 

Bu kasallik erkaklarga nisbatan oʻsmir qizlar va yosh ayollarda yaʼni reproduktiv yoshda 11-30 yoshgacha ayol va qizlarda koʻproq uchraydi. Kasallik ayollarda erkaklarga nisbatan 1:10 nisbatda kuzatiladi. Kasallanish har 100000 aholidan 5 tasida kuzatiladi. Yevropa va Shimoliy Amerikada har 100000 aholining 40 tasi shu kasallikga chalinadi.

Kasallik etiologiyasi 

Noaniq holda. Tarixiy kuzatuvlar asosida kasallik bakteriyalardan: streptokokk, sil tayoqchasi, stafilokokk kabi bakterial faktorlar; surunkali virusli infeksiyalar: RNK saqlovchi va retroviruslarda; genetik faktorlar: HLAA1, B8, DR2, DR3 genotipga ega odamlarda kuzatiladi.

Kasallikni qoʻzgʻatuvchi omillar 

 Antibakterial ingolatsiya
 Vaksinatsiya
 Sovuqqotish
 Turli infeksiyalar
 Oʻsma kasalliklari

Bu kasallik „tizimli kasallik“ boʻlgani uchun ham barcha sistemaga taʼsir oʻtkazmay qolmaydi.

Kasallikni tasdiqlovchi belgilar 

 „Kapalak“ simptomi.
Bu belgi tananing yuz sohasida, peshonada, burun, yanoqlar va iyakda qizil toshmalar koʻrinishida „kapalak“ shaklini hosil qiladi.

 LE hujayrasi yoki ANF titrining yuqoriligi
Biriktiruvchi toʻqima shikastlanganda zararlangan oʻchoqda amorf massali yadroning Kumbas reaksiyasida musbat qiymatga ega boʻlishi.

 Tana haroratining 37,5 dan yuqori ekanligi doimiy va bir vaqtda sodir boʻlishi, bosh, quloq, chanoq sohasida ogʻriq .

 Tanada alergik belgilar qizil toshmalar yoki tangacha dogʻlar paydo boʻlishi.

Kasallik darajalari 
 Oʻtkir
 Oʻtkir osti
 Surunkali

Surunkali shaklining oʻzi ham notartib fazalarga boʻlinadi:

A)Qaytalanuvchi poliartit yoki Serozit;

B)Diskoid valchonka sindromi;

D)Reyno sindromi;

G)Verlgof sindromi;

V)Epileptiform sindromi

Faollik darajasi:
yuqori(3), oʻrtacha(2), minimal(1)Nofaol darajasi:
remmesiya.

Manbalar 

 Revmatologiya
 Kardiorevmatologiya
tibbiyot kasalliklari
 Tibbiyot jurnallari 
 Dermatologiya
Jahongir Boʻriyev

Jahongir Boʻriyev (Жаҳонгир Бўриев) – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston U-17 terma jamoasining darvozaboni.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Erkak futbol darvozabonlari
Olimpik jamoasi futbolchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Mirasror Mirabrorov

Mirasror Mirabrorov (2003-yil 4-iyulda tugʻilgan) – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston Superligasining „Soʻgʻdiyona“ futbol klubi hujumchisi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Futboldagi erkak hujumchilar
Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Soʻgʻdiyona Jizzax futbolchilari
Hisorak suv omboridan suv sizib chiqishi

„Hisorak“ suv omboridan suv sizib chiqishi—2024-yil 10-iyun kuni Qashqadaryo viloyati Shahrisabz tumanida joylashgan „Hisorak GES“ UK boshqarmasiga qarashli Hisorak suv ombori toʻgʻonining chap tarafidan qoʻshimcha tunnel ochish maqsadida olib borilayotgan muhandislik texnik tadbirlari vaqtida suv sizib chiqishi holati. Ijtimoiy tarmoqlarda tarqalgan vahima xabarlar sabab, aholining baʼzi qismi ommaviy ravishda turar-joylarini tark etishgan, biroq vaziyatni nazoratga olish maqsadida rasmiylar suv ombori hududiga yetib borishgan. Tarmoqlar orqali Shahrisabz tumani hokimi, Qashqadaryo viloyati Favqulodda vaziyatlar boshqarmasi boshliqlari holat haqida munosabat bildirishgan.

Munosabatlar 
Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi 2024-yil 10-iyun kuni tezkor bayonot berdi:

Manbalar 

Qashqadaryo viloyati suv omborlari
Suv toshqinlari
Gipofosfatemik raxit

Gipofosfatemik raxit (lot. Hipofosfatemik raxit, HR), C-HFR, fosfatli diabet, D vitaminiga chidamli raxit – reabsorpsiyaning buzilishi tufayli organizmdan fosforning koʻpayishi natijasida raxit rivojlanishi bilan tavsiflangan genetik jihatdan geterogen kasalliklar guruhidir. Buyraklardagi fosfatlar, yaʼni fosforning birlamchi siydikdan qonga qayta soʻrilishi. Oʻrtacha namoyon boʻlish yoshi 6 oydan 1,5 yilgacha. Fosfor suyaklarning normal oʻsishi va rivojlanishi uchun zarur boʻlganligi sababli, bunday kasallikka chalingan bolalarda koʻpincha oʻrtacha balandlikdan past boʻyli va pastki oyoq-qoʻllarining deformatsiyasi mavjud.

Tarix 
Gipofosfatemik raxit birinchi marta 1935 yilda Donovan Jeyms Makkun tomonidan raxitga oʻxshash kasalliklarning alohida guruhi sifatida aniqlangan. Gipofosfatemik raxitning asosiy xarakteristikalari va uning metabolik jihatlari 1937- yilda F. Olbrayt, A. M. Butler va E. Bloomberg tomonidan tasvirlangan. Kasallikning rivojlanishiga taʼsir qiluvchi gen lokuslari, ularning xromosoma joylashuvi va irsiy oʻtish turlari qayd etilgan.

Epidemiologiya 
HFR kam uchraydigan irsiy kasallikdir. Gipofosfatemik raxitning eng keng tarqalgan X-bogʻlangan dominant shakli (PHEX geni) 1:20 000 yangi tugʻilgan chaqaloqlarda uchraydi. Boshqa shakllarning chastotasi nomaʼlum.

X-GFR ning meros usuli boʻyicha tasnifi 
 Agar ota X-bogʻlangan dominant HGF bilan kasal boʻlsa, unda 100% hollarda u kasallikni qizlariga oʻtkazadi, barcha oʻgʻillar sogʻlom boʻladi.
 Agar ona kasal boʻlsa, u holda kasallikni har ikki jinsdagi bolaga yuqtirish xavfi 50% ni tashkil qiladi.

X-GFR boʻlgan bolalarda asosiy simptomlar 
 Koʻkrak qafasining raxitik deformatsiyalari
 Bosh suyagining gʻayrioddiy shakli (hayotning birinchi yilida frontal tuberkulyarlarning gipertrofiyasi);
 Boʻyning pastligi;
 Yurish paytidan boshlab pastki ekstremitalarning progressiv deformatsiyasi;
 Yurishning buzilishi („oʻrdak“ yurishi);
 Pastki segmentning qisqarishi tufayli nomutanosib fizika;
 mushak gipotoniyasi;
 Suyaklar va mushaklardagi ogʻriqlar;
 Dvigatel faolligining pasayishi, yurish paytida tez charchash (bola tez-tez oʻtiradi);
 Kariyes va ildiz xoʻppozlari tufayli tishlarning kech chiqishi yoki erta yoʻqolishi.

Davolash 
Qondagi fosforning normal darajasiga erishish terapiya samaradorligining mezoni emas va davolashning maqsadi emas. Konservativ davoning asosiy maqsadi – suyak toʻqimalarining tuzilishini yaxshilash (radiografiyaga koʻra) va mushaklarni fosfor orqali energiya bilan taʼminlash, bu esa tananing toʻliq rivojlanishiga imkon beradi.

Prognoz 
Gipofosfatemik raxitni erta, aniq tashxis qoʻyish va toʻgʻri tanlangan davolash bilan prognoz juda qulaydir.

Havolalar 
 Gipofosfatemik raxit: patogenez, diagnostika, davolash
 Bolalarda gipofosfatemik raxit kasalligini aniqlash va kasallikni davolash haqida oʻquv qoʻllanma

Manbalar 

 Kasalliklar
 Tayanch-harakat tizimi
 Osteologiya
Al-Abyad vodiysi

Al-Abyad vodiysi (shuningdek, Wadi Abidh, Wadi Abiyad nomi bilan ham tanilgan) – Ummon Sultonligining al-Batina mintaqasidagi vodiy boʻlib, Maskat-Suhor avtomagistralidan taxminan  janubda joylashgan.

Yana qarang 
 Ummon Sultonligi

Manbalar 

Ummon Sultonligi geografiyasiga oid chala maqolalar
Al-Hijar vodiysi

Al-Hijar yoki al-Hijr vodiysi – Ummon Sultonligining shimoli-sharqiy qismidagi ad-Dahira viloyatida joylashgan vodiy.

1980-yillarning oxirida yuqori oqimdagi suv toshqinlari sabab vodiyning sugʻorish, qishloq xoʻjaligi va aholi punktlari katta salbiy taʼsir koʻrgan.

Manbalar 

Ummon Sultonligi geografiyasiga oid chala maqolalar
Banu Avf vodiysi

Bani Auf vodiysi () – Ummon Sultonligining Doxiliya muhofazasidagi vodiy. Vodiy nomi qadimgi davrdagi al-Avfiy () ismli kishilar bilan bogʻliq.

Manbalar

Havolalar 

 Vodi Bani Avf Ummon
 Vodi Bani Avf – Ummon
Ummon Sultonligi geografiyasiga oid chala maqolalar
Mikrosefaliya

Mikrosefaliya ( – kichik va  – bosh) – bosh suyagi va shunga mos ravishda tananing boshqa qismlarining normal oʻlchamlari bilan miya hajmining sezilarli darajada qisqarishi. Mikrosefaliya aqliy yetishmovchilik bilan birga yuzaga chiqadi. Bu kam uchraydigan kasallik boʻlib, oʻrtacha 6-8 mingtadan 1 tasida uchraydi .

Mikrosefaliya sabablari 
Mikrosefaliya sabablari turli omillar boʻlishi mumkin: radiatsiya, infektsiyalar, dorilar, genetik kasalliklar va boshqalar. Tugʻma mikrosefaliyaning sabablaridan biri intrauterin infektsiyalar boʻlishi mumkin – masalan, qizilcha, sitomegalovirus, toksoplazmoz, Denga isitmasi, ehtimol Zika isitmasi va boshqalar. Mikrosefaliya quyidagi sindromlarga xosdir:

 trisomiya 18 (Eduards sindromi);
 trisomiya 13 (Pata sindromi);
 trisomiya 21 (Daun sindromi);
 Cri de Cat sindromi ;
 Miller-Dieker lissensefali sindromi ;
 Prader-Villi sindromi va boshqalar;
 xomilalik spirtli ichimliklar sindromi ;
 Digidropteridin reduktaza yetishmovchiligi – bemorlarning 25 foizida mikrosefaliya kuzatilad;
 5,10-Meteniltetragidrofolat sintetaza yetishmovchiligi.

Davolash 
Mikrosefaliya uchun maxsus davolash mavjud emas. Davolash asosan paydo boʻlgan simptomlarni bartaraf etishga qaratilgan boʻladi.

Eslatmalar

Havolalar 

 Mikrosefaliya // MedlinePlus
 NINDS mikrosefaliya haqida maʼlumot sahifasi (pdf )
Kasalliklar
Daun sindromi
Pata sindromi
Sääksi koʻli

Saaksi koʻli ( yoki shunchaki Sääksi) – Finlandiyaning Uusimaa shahridagi 260 gektarlik katta koʻl. Nurmijärvi va Hyvinkää munitsipalitetlari oʻrtasidagi chegarada, Salpausselkä deb nomlangan tizma shakllanish qismida joylashgan. Röykkä va Kiljava qishloqlari Saaksi koʻli yaqinida.

Saaksi koʻli – drenaj ariqsiz yer osti suvli koʻl va uning suvi tuproq orqali oʻzgaradi. Koʻl juda chuqurlikda va koʻlning eng chuqur qismi sakkiz metr chuqurlikka ega. Koʻldagi suv juda toza va koʻlda yaxshi kislorod holati mavjud. Koʻl suvining buferlik qobiliyatini koʻrsatadigan ishqoriylik darajasi juda past. Saaksi koʻli Finlandiyaning eng katta buloqli koʻllaridan biridir.

Taxminan 800 metr uzunlikdagi Saaksi plyaji Nurmijärvi va Hyvinkää aholisi orasida juda mashhur, ammo u Uusimaaning boshqa qismlaridan ham tashrif buyuruvchilarni jalb qiladi.

Koʻl 1870-yilda Aleksis Kivining The Seven Brothers (Yetti aka-uka) romanida xayoliy Ilvesyarvi koʻli uchun namuna boʻlib xizmat qilgani aytiladi.

Yana qarang 

 Hiidenvesi
 Tuusula koʻli
 Valkjärvi (koʻl)

Manbalar

Havolalar 

 Saaksi koʻlining Fonektada joylashgan joyi

Finlandiyadagi koʻllar
Hyvinkää
Iboundiou

Iboundiou — Togo Respublikasi Kara regioni Bassar prefekturasida joylashgan qishloq.

Manbalar

Havolalar 
 Maplandia.com saytida sunʼiy yoʻldoshdan olingan tasvir

Kara regionidagi aholi punktlari 
Bassar prefekturasi
Idambado

Idambado — Togo Respublikasi Kara regioni Bassar prefekturasida joylashgan qishloq.

Manbalar

Havolalar 
 Maplandia.com saytida sunʼiy yoʻldoshdan olingan tasvir

Kara regionidagi aholi punktlari 
Bassar prefekturasi
Ikokoueni

Ikokoueni — Togo Respublikasi Kara regioni Bassar prefekturasida joylashgan qishloq.

Manbalar

Havolalar 
 Maplandia.com saytida sunʼiy yoʻldoshdan olingan tasvir

Kara regionidagi aholi punktlari 
Bassar prefekturasi
Ikpasse

Ikpasse — Togo Respublikasi Kara regioni Bassar prefekturasida joylashgan qishloq.

Manbalar

Havolalar 
 Maplandia.com saytida sunʼiy yoʻldoshdan olingan tasvir

Kara regionidagi aholi punktlari 
Bassar prefekturasi
Immoudo

Immoudo — Togo Respublikasi Kara regioni Bassar prefekturasida joylashgan qishloq.

Manbalar

Havolalar 
 Maplandia.com saytida sunʼiy yoʻldoshdan olingan tasvir

Kara regionidagi aholi punktlari 
Bassar prefekturasi
Inare

Inare — Togo Respublikasi Kara regioni Bassar prefekturasida joylashgan qishloq.

Manbalar

Havolalar 
 Maplandia.com saytida sunʼiy yoʻldoshdan olingan tasvir

Kara regionidagi aholi punktlari 
Bassar prefekturasi
Lämsänjärvi

Lämsänjärvi – Finlandiyaning Oulu shahridagi Oulunsuu tumanida joylashgan kichik koʻl. Koʻlning shimoli-sharqiy tomonida joylashgan jamoat plyaji va gʻarbiy tomonda 1936-yilda qurilgan cherkov tomonidan boshqariladigan lager binosi mavjud. Ilgari koʻl juda sayoz botqoq suvi boʻlgan, ammo 1980-yillarning boshida u chuquqrroq qilib kavlangan va hozirgi koʻrinishiga keltirilgan. Koʻl boʻylab piyodalar va velosipedlar uchun yoʻllari, qishda changʻi va qor avtomobillari uchun yoʻllar oʻtadi. 2014-yilda plyaj suzuvchilar orasida diareya va qusish avj olganidan keyin yopilgan va suv namunalarida norovirus va adenoviridalar borligi tasdiqlangan, ular kichikroq suv havzalarida oson tarqaladi. Suv sifati har yili suzish mavsumi boshlanishidan oldin tekshiriladi.

Manbalar 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Finlandiyadagi koʻllar
Lannevesi

Lannevesi – Markaziy Finlandiyaning Kymijoki asosiy suv havzasidagi oʻrta kattalikdagi koʻl. Saarijärvi munitsipaliteti hududida joylashgan. Lannevesi suvi shimolga, Summasjarviga tomon Lannejoki daryosi boʻylab oqadi.

Koʻl yaqinida Lannevesi qishlogʻi bor.

Yana qarang 

 Finlandiyadagi koʻllar roʻyxati

Manbalar 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Finlandiyadagi koʻllar
Al-Maavil vadisi

Al-Maavil vadisi – Ummon Sultonligining Janubiy al-Batina gubernatorligida joylashgan viloyat. Hudud Barkaning janubiy qismida, mamlakatning ichki qismida joylashgan boʻlib, koʻpchilik uni Barkaning bir qismi sifatida adashtirib yuboradi.

Al-Maavildagi oʻnlab arxeologik minoralar, qalʼalar, qasrlar va qadimiy masjidlar viloyat tarixining uzoq oʻtmishga ega ekanligidan va uning shonli oʻtmishidan dalolat beradi.

Qoʻrgʻonlari va qal’alari 
Al-Maavil vadida koʻplab arxeologik minoralar, qoʻrgʻonlar va qal’alar mavjud. Viloyatning bunday tarixiy merosi oʻzida nafaqat harbiy va mudofaa jihatlarini aks ettiradi, balki mintaqa boshdan kechirgan madaniy va sivilizatsiya xilma-xilligini ham namoyish etadi.

Sufala qal’asi ushbu tarixiy meros namunalaridan biri boʻlib, oʻtmishda strategik tekshiruv va mudofaa punkti boʻlib xizmat qilgan. Bundan tashqari Afi qishlogʻidagi Shayx boʻlmasi ham hududning diniy va maʼnaviy merosini oʻzida aks ettiradi, shuningdek, oʻsha vaqtda diniy faoliyat va taʼlim markazi boʻlgan boʻlishi ham mumkin.

Banu Salim qal’asi al-Maavil vodiysidagi tarixiy obyektlardan biri boʻlib, muayyan tarixiy davrlar yoki muhim voqealar bilan bogʻliq boʻlishi mumkin. Katta ehtimol bilan ushbu qal’adan tarixda qoʻriqlash markazi yoki boshqaruv hududi sifatida foydalanilgan.

Manbalar 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Lappalanjärvi

Lappalanjärvi – Finlandiyadagi oʻrta kattalikdagi koʻl, Kymenlaakso mintaqasidagi Kouvola munitsipalitetida joylashgan. U Kymijoki asosiy suv havzasiga qarashli.

Yana qarang 

 Finlandiyadagi koʻllar roʻyxati

Manbalar 

Finlandiyadagi koʻllar
Ulugʻbek Kenjayev

Ulugʻbek Kenjayev (Улуғбек Кенжаев) – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston Superligasining „Soʻgʻdiyona“ futbol klubi himoyachisi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Erkak futbol himoyachilari
Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Soʻgʻdiyona Jizzax futbolchilari
Bunyodkor klubi futbolchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Banu Xolid vadisi

Banu Xolid vadisi – Ummon Sultonligining Shimoliy ash-Sharqiya gubernatorligidagi viloyat.

Manbalar 

Ummon Sultonligi geografiyasiga oid chala maqolalar
Infalebou

Infalebou — Togo Respublikasi Kara regioni Bassar prefekturasida joylashgan qishloq.

Manbalar

Havolalar 
 Maplandia.com saytida sunʼiy yoʻldoshdan olingan tasvir

Kara regionidagi aholi punktlari 
Bassar prefekturasi
Lentiira

Lentiira – Finlandiyaning oʻrta kattalikdagi choʻl koʻli. U Oulujoki asosiy suv havzasiga tegishli va Kainuu viloyatidagi Kuhmo munitsipalitetida joylashgan. Koʻl juda tor va chuqur boʻlib, uzun koʻrfazlarga ega. U Lentiira- Iivantiira-Lentua baydarka marshruti boʻlib, bu yoʻnalish Tar marshruti deb ham ataladi.

Yana qarang 

 Finlandiyadagi koʻllar roʻyxati

Manbalar 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Finlandiyadagi koʻllar
Lestijärvi koʻli

Lestijärvi koʻli – Finlandiyaning Markaziy Ostrobothnia, Lestijärvi shahrida joylashgan oʻrta kattalikdagi koʻl. Bu Finlandiyadagi eng katta 64-koʻl. Lestijärvi koʻliga katta perch va pike baliqlarini ovlash uchun koʻplab baliqchilar kelishadi. Mintaqaning barcha koʻllari sayoz, jumladan, Lestijarvi ham.

Yana qarang 

 Finlandiyadagi koʻllar roʻyxati

Manbalar

Havolalar 
 Järvivikidagi Lestijärvi 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Finlandiyadagi koʻllar
Lestijärvi
Livojärvi

Livojärvi – Iijoki asosiy suv havzasidagi oʻrta kattalikdagi koʻl. Finlandiyaning Laplandiya mintaqasidagi Posio munitsipalitetida joylashgan. Suv sifati yaxshi.

Yana qarang 

 Finlyandiyadagi koʻllar roʻyxati

Manbalar

Havolalar 

 Posiolapland.com  – Posio turizmi

Finlandiyadagi koʻllar
Kabir vadisi

Kabir vadisi – Ummon Sultonligining shimoli-sharqiy qismida, Maskat gubernatorligining Ruvi shahri yaqinidagi shaharcha.

Manbalar 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Ummon Sultonligi geografiyasiga oid chala maqolalar
Maaria-Paattinen

Maaria-Paattinen (fin:S:t Marie-Patis; shvedcha S:t Marie-Patis) – palata (, ) Turku, Finlandiya, 9-boʻlimi sifatida ham tanilgan. Boʻlim shahar hududining deyarli yarmini oʻz ichiga oladi va aholisi eng siyrak tuman hisoblanadi. U shaharning shimolida joylashgan boʻlib, Maaria va Paattinen nomi bilan atalgan, bu ikki sobiq munitsipalitet Turkuga qoʻshilgandan keyin tuzilgan.

Maaria-Paattinen Turkuning aholisi boʻyicha ikkinchi eng kichik palatasidir, atigi 8 756 nafar aholi istiqomat qiladi (2004-yil holatiga koʻra). Aholi soni har yili 0,95% ga oshadi. Boʻlim aholisining 22,66 foizini 15 yoshgacha boʻlgan yoshlar, 9,92 foizini 65 yoshdan oshganlar tashkil etadi. Palataning lingvistik tuzilishi quyidagicha: 95,76% fin, 1,29% shved va 2,95% boshqa millat vakillari.

Tumanlar 
Palata beshta tumandan iborat.

Yana qarang 

 Turku tumanlari

Manbalar
Vudam al-Sahil

Vudam al-Sahil – Ummon Sultonligining Janubiy al-Batina gubernatorligi Batina mintaqasida joylashgan qirgʻoq boʻyidagi qishloq. Vudam al-Sahil baliq ovlash hamda Hindiston va Sharqiy Afrika kabi mamlakatlar bilan bogʻliq savdo aloqalarining boy tarixiga ega. Bugungi kunda Vudam al-Sahilda Said ibn Sulton dengiz bazasi, al-Musannah shahri va Millenium Resortlar joylashgan. Qishloq 2010 yilda Osiyo plyaj oʻyinlariga mezbonlik qilgan.

Manbalar 

Ummon Sultonligi geografiyasiga oid chala maqolalar
Vutayya

Vutayya () – Ummon Sultonligining shimoli-sharqiy qismida, poytaxt Maskat shahrida joylashgan qishloq.

Manbalar 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Ummon Sultonligi geografiyasiga oid chala maqolalar
Inkoukoumamne

Inkoukoumamne — Togo Respublikasi Kara regioni Bassar prefekturasida joylashgan qishloq.

Manbalar

Havolalar 
 Maplandia.com saytida sunʼiy yoʻldoshdan olingan tasvir

Kara regionidagi aholi punktlari 
Bassar prefekturasi
Insadou

Insadou — Togo Respublikasi Kara regioni Bassar prefekturasida joylashgan qishloq.

Manbalar

Havolalar 
 Maplandia.com saytida sunʼiy yoʻldoshdan olingan tasvir

Kara regionidagi aholi punktlari 
Bassar prefekturasi
Insalabou

Insalabou — Togo Respublikasi Kara regioni Bassar prefekturasida joylashgan qishloq.

Manbalar

Havolalar 
 Maplandia.com saytida sunʼiy yoʻldoshdan olingan tasvir

Kara regionidagi aholi punktlari 
Bassar prefekturasi