yakhyo/uz-wiki huggingface dataset:
El Ten Eleven

El Ten Eleven – Los-Anjelesda joylashgan post-rok dueti. El Ten Eleven nomi Lockheed L-1011 TriStar layneri nomidan olingan.

Faoliyati

2008—2010 
Guruh 2010-yil 9-noyabrda "Itʼs Still Like a Secret" nomli toʻrtinchi studiyaviy albomini chiqardi.

Manbalar

Havolalar 

 
 Spin Review 

Musiqiy guruhlar
Musiqa haqidagi chala maqolalar
Bagerhat masjid shahri

Bagerhat masjid shahri ( ; tarixan Xalifatobod nomi bilan tanilgan) – Bangladeshning Bagerhat tumanidagi YuNESKOning Jahon merosi obyekti.

Masjidlar 
Quyida shahardagi koʻp sonli xarobalar orasidan qayta tiklangan masjidlar, qabrlar yoki maqbaralar va boshqa yodgorliklarning qisman roʻyxati keltirilgan.

Oltmish gumbazli masjid 

Oltmish gumbazli masjid mamlakatdagi eng qadimgi masjidlardan biri.

Singar masjidi 
Singar masjidi Oltmish gumbaz masjidining qarshisida joylashgan. Bu kvadrat shakldagi bir gumbazli masjiddir. Bigi Begni masjidi va Chuna Khola masjidi ham bir gumbazli, lekin hajmi jihatidan ancha katta.

Manbalar

Havolalar 

 Bagerhatdagi masjidlar va maqbaralar
 Bangladeshdagi eng yaxshi tarixiy masjidlar Sayohatdosh
 YuNESKOning Google Sanʼat va Madaniyat toʻplamidagi tarixiy Bagerxat masjidi bilan tanishing

Bangladesh
Arxitektura
DDR3 SDRAM

Double Data Rate 3 (DDR3 SDRAM) - yuqori tarmoqli interfeysga ega sinxron dinamik tezkor kirish xotirasi (SDRAM) boʻlib, undan 2007-yildan beri foydalaniladi.

Avlodlari 
2012-yil sentabr oyida JEDEC DDR4 ning yakuniy spetsifikatsiyasini chiqardi. DDR3 ga nisbatan DDR4 ning asosiy afzalliklari orasida soat chastotalarining yuqori standartlashtirilgan diapazoni shuningdek, ma'lumotlarni uzatish tezligi kiradi.

Modullar

Manbalar

Havolalar 

 JEDEC standarti № 79-3 (JESD79-3: DDR3 SDRAM)
 DDR3 SDRAM standarti JESD79-3F
 JESD79-3 ga 1-ilova - 1,35 V DDR3L-800, DDR3L-1066, DDR3L-1333, DDR3L-1600 va DDR3L-1866 (JESD79-3-1A.01)
 JESD79-3 ga 2-ilova - 1,25 V DDR3U-800, DDR3U-1066, DDR3U-1333 va DDR3U-1600
 JESD79-3 ga 3-sonli qo'shimcha - 3D Stacked SDRAM
 SPD (Serial mavjudligini aniqlash), JEDEC standarti № 21-C (JESD21C: qattiq holat xotiralari uchun JEDEC konfiguratsiyalari)
 SPD ilova K - DDR3 SDRAM modullari uchun ketma-ket mavjudligini aniqlash (SPD) (SPD4_01_02_11)
 DDR, DDR2, DDR3 xotira uyalari sinovi
 DDR3 sinxron DRAM xotirasi

Kompyuter
Texnik detallar haqidagi chala maqolalar
Kashmir bilan birdamlik kuni

Kashmir bilan birdamlik kuni () Pokistonning milliy bayramidir. 1990-yildan beri har yili nishonlanadi. Pokiston hukumati Kashmir xalqlari bilan birdamligini eʼlon qiladi, bu pokistonliklar Kashmir separatistlari rahbarlariga siyosiy yordam koʻrsatishidan iborat. Islomobod maʼlumotlariga koʻra Jammu va Kashmir Hindiston tomonidan bosib olingan hudud boʻlib, bu davlatning tub aholisi hind hukmronligidan mustaqillik uchun kurashmoqda.

Tarixi 
1990-yilda „ Jamoati Islomi“ partiyasi rahbari Qozi Husayn Ahmad Kashmir bilan birdamlik kunini davlat bayrami deb belgilashni taklif qildi. Bu kun Pokistonning Jammu va Kashmirning Hindiston qismidagi isyonchi guruhlarni qoʻllab-quvvatlashiga bagʻishlangan hamda pokistonliklarning Kashmir xalqlari bilan birdamligini bildiradi.

Manbalar 

 Pokiston Bayramlari
 dam olish 5-fevral
 milliy bayramlar
Uziguma

Uzigumi (shuningdek: uzi gumi; umumiy permcha „*až“ — „angelika“ va udmurtcha „gumi“ — „truba“dan) — soyabon oʻsimlikining (anjelika oʻrmoni yoki anjelika) poyadan boʻylama nay shaklidagi udmurt xalq cholgʻu asbobi.

Tayyorlash usuli 
Uziguma uchun oʻsimlik poyasining ikkita pastki qismi kesiladi, ichki tugunli lintellar teshiladi yoki yondiriladi. Poyaning keng uchida bir tomonlama qiya kesilgan va toʻrtburchak shaklidagi hushtak tayyorlanadi. Asbobning moʻrtligi tufayli anʼanaviy material oʻrniga zamonaviylari qoʻllanadi: plastmassa yoki metall quvurlar (masalan, changʻi ustunlari), rezina shlang va boshqalar.

Shakli 
Uzigumi — uzunligi 500-800 mm, hushtak bilan kesilgan va oʻynash teshiklari boʻlmagan ochiq boʻylama lab tirqishli nay (yon teshiklari boʻlgan namunalar ham maʼlum). Shkafning rolini cholgʻu boshining qiya kesimiga kiritilgan ijrochi labi bajaradi. Uzigumaning barcha oʻlchamlari inson tanasi qismlarining oʻlchamlari bilan bogʻliq: asbobning uzunligi — qoʻllarning uzunligi bilan, qalinligi — bosh barmogʻining qalinligi bilan.

Foydalanish 
Repertuarni marosim (yollash, toʻy, mehmon), mehnat (rafting paytida ijro etiladigan qoʻshiqlar), raqs va dit ohanglari, improvizatsiyalar tashkil etadi.

Uziguma ishlab chiqarishning soddaligi uning keng tarqalishiga yordam berdi. Asbob asosan choʻponning muhitida ishlatilgan; bundan tashqari yoshlar bayram davomida uning sadolari ostida raqsga tushishdi. Ulugʻ Vatan urushi davrida uziguma qishloqdagi yagona musiqa asbobi edi .

Oʻyin davomida uzigumalar chap qoʻl bilan vertikal yoki gorizontal holatda (ijrochi uchun qulaylikka qarab) ushlab turiladi, uni oʻng tomonga yoʻnaltiradi. Ovoz unga havo puflash orqali chiqariladi va turli xil zarba kuchi va lab apparatining kuchlanishi, shuningdek, asbobning pastki uchini yopish yoki ochish tufayli oʻzgaradi  . Past registrdagi tovushning tabiati shivirlash effekti bilan boʻgʻiladi, yuqori registrda keskin hushtak chalinadi. Ular uzigumalarni yakkaxon, ham ansamblda boshqa cholgʻu asboblari bilan, agar ularning oʻlchovi mos kelsa (masalan, akkordeon bilan) chalgan .

Manbalar

Adabiyotlar 

 Uzigumi // Udmurtskaya Respublika : Ensiklopediya / gl. red. V. V. Tuganaev. — 2-e izd., ispr. i dop. — Ijevsk : Izdatelstvo „Udmurtiya“, 2008. — 768 s. — 2200 ekz. — ISBN 978-5-7659-0486-2.
 Uzigumi // Udmurtskaya Respublika : Kultura i iskusstvo : Ensiklopediya / gl. red. A. Ye. Zagrebin. — Ijevsk : Udmurtskiy institut istorii, yazika i literaturi UrO RAN, 2012. — 540 s. — 300 ekz. — ISBN 978-5-901304-62-4.
 
 

Puflama asboblar
udmurt musiqa asboblari
Aerofonlar
 tarixiy musiqa asboblari
Ukeke

Ukeke (gav. 'ūkēkē) — Gavayi torli cholgʻu asbobi. Acacia koa turidagi qattiq yogʻochdan qilingan. Asbobning uzunligi 40-60 sm boʻlgan, kengligi esa 4 sm ga yaqin yogʻoch ramkada ikki yoki uchta torli boʻlgan. Yuqoridan skelet yassi, pastdan biroz egilgan. Baʼzan iplar orasiga mayda boʻlaklar qoʻyilib, ularning bir-biriga tegishiga toʻsqinlik qilgan.

Odatda Gavayiliklar sevgi kuylarini ijro etishda ukekedan foydalanishgan. Shuning uchun cholgʻu ayniqsa yoshlar orasida mashhur boʻlgan.

Ijro paytida asbobning bir uchi ijrochining lablari orasida boʻlishi uchun boʻylab ushlab turildi. Keyin musiqachi barmoqlari bilan yoki hindiston yongʻogʻi bargining oʻrta qismi yoki oʻralgan dumaloq boʻlagi bilan torlarni tezda yulardi. Ukekening bir uchi ogʻizda boʻlgani uchun oʻyin davomida ogʻiz ham qoʻllangan (masalan, til va lablar harakati yordamida turli tovushlar chiqarilgan).

Manbalar 

Torli asboblar
Hawaiiy musiqa asboblari
Chordofonlar
string musiqa asboblari
Fleksaton

Fleksaton (  — „kavisli“ va  — „kuchlanish“ yoki „ohang“) — zarbli musiqa asbobi, maʼlum bir balandlikdagi metall idiofon. 1924-yilda AQShda patentlangan.

Chalish texnikasi 
Ijrochi oʻynayotganda oʻng qoʻlidagi fleksatonni dastagidan ushlab, plastinkaning boʻsh uchini bosh barmogʻi bilan bosib turadi. Asbob chayqalganda toʻplar qamishga tegib, tovush chiqaradi. Ovoz balandligi bosh barmoq bosimi bilan oʻrnatiladi: plastinka qanchalik koʻp egilgan boʻlsa, tovush shunchalik baland boʻladi. Fleksatonning tembri jiringlaydi, qichqiradi, yuqori registrda — oʻtkir ovozga ega. Ovoz balandligini tartibga solish qiyin, ammo maʼlum texnik koʻnikmalar bilan tovushlarni taxminan ikki oktava ichida ajratib olish mumkin: birinchidan uchinchigacha va undan yuqori. Fleksatonni oʻynashning eksperimental usullari orasida oʻrnatilgan bolgʻa oʻrniga uchburchak yoki ksilofondan yasalgan tayoqlardan va hatto skripka kamonidan foydalanish kiradi.

Dizayn 
Fleksaton — uchlari bir oz egilgan, uzunligi taxminan 180 millimetr, tagida taxminan 60 millimetr kengligi, qarama-qarshi tomonga torayib ketgan yupqa poʻlat plastinka. Plitaning keng uchi simli ramkaning tagida tutqich bilan oʻrnatiladi va tor uchiga ikkita moslashuvchan novda biriktiriladi, ularning har birining uchida metall yoki yogʻoch toʻp bor.

Fleksatonning musiqada qoʻllanishi 
Fleksaton uchun eslatmalar haqiqiy tovushga koʻra yuqori nuqtada yoziladi. Simfonik orkestr partiturasida fleksaton qismi odatda quvurli qoʻngʻiroq qismining ostiga, uchburchak qismining ustiga yoziladi (zarbli cholgʻu asboblari ijrochilar tomonidan qanday guruhlanganligiga qarab, u yoki bu qismning partituradagi oʻrni oʻzgarishi mumkin).

Mavjudligining dastlabki kunlarida fleksaton jazzda ishlatilgan, ammo tez orada klassik musiqa bastakorlari ham qiziqish uygʻota boshladilar: Artur Xonegger („Antigona“), Ervin Shulxof (Birinchi simfoniya), Arnold Schoenberg (Orkestr uchun variatsiyalar; opera „Bugundan ertaga“ va „Muso va Horun“), Dmitriy Shostakovich („Burun“ operalari va „Mtsensk okrugi Makbet xonim“), Aram Xachaturyan (Fortepiano kontserti). Fleksaton keng qoʻllanilmaganiga qaramay, uning oʻziga xos tembri baʼzan pop musiqa va kinoda talabga ega. Hans Verner Henze, Dyordji Ligeti, Krzysztof Penderecki, Sofiya Gubaydulina, Alfred Shnittke, Sergey Slonimskiy va boshqa avangard bastakorlarning asarlarida fleksaton qismlari mavjud.

Adabiyotlar 

 
 Andreeva O. F. Udarnі іnstrumenti suchasnogo simfonіchnogo orkestru. Kiev: Muzichna Ukraïna, 1985.

 Idiofonlar
Xitiriki

Xitiriki () — anʼanaviy eski (VIII asr) yapon puflama asbobi boʻlib, yapon mumtoz musiqasida keng namoyon boʻlgan gobo guruhidan. Kichkinaligiga qaramay, xitiriki boy va baland ovoz chiqaradi. Odatda bambukdan tayyorlanadi. Diapazon — bir oktava.

Tarixi 
Hozirgi vaqtda bu asbob yapon madaniyatining tantanali qoʻshiqlari va raqslarida qoʻllanadi.

Xitiriki zamonaviy goboyning toʻgʻridan-toʻgʻri oʻtmishdoshlari hisoblangan, qadim zamonlardan beri maʼlum boʻlgan va turli madaniyatlarda oʻzining asl shaklida saqlanib qolgan, masalan, bombarda, trubka, jaleika, duduk, gaita, zurna kabi asboblarni anglatadi.

Xitiriki Yaponiyada keng tarqalgan boʻlishiga qaramay, Xitoy uning vatani hisoblanadi, xitiriki VIII asrda yapon madaniyatiga kirgan Xitoyning guan (bili) asbobidan kelib chiqqan.

Xitirikining tuzilishi 
Asbobning oxirida qoʻsh qamish, shuningdek, sozlash halqasi mavjud boʻlib, u tovushni takrorlashda muhim rol oʻynaydi, chunki u tovush balandligi va ohangini tartibga soladi.

Asbobning tanasini gilos daraxti qobigʻi bilan bezash odatiy holdir. Tananing yon tomonlarida teshiklar mavjud.

Xitirikining musiqada tutgan oʻrni 
Meyji restavratsiyasi davrida xitiriki yapon klassik musiqasi gagaku spektakllarining zamonaviy instrumental guruhiga kirdi.

Xitiriki ishlatadigan anʼanaviy yapon musiqasining eng mashhur qismlari orasida:

 Mikagura — yiliga bir marta 15-dekabrda anʼanaviy cholgʻu asboblari joʻrligida sudda ijro etiladigan qoʻshiqlarning uzoq sikli;
 Yamato-uta, yamato-may: Yamato raqslari va qoʻshiqlari — rasmiy kiyimdagi toʻrt yoki oltita raqqosa tomonidan ijro etiladigan qisqa asarlar;
 Saybara — qadimgi yapon xalq qoʻshiqlaridan kelib chiqqan va IX asrdan beri aristokratlar orasida keng tarqalgan xalq qoʻshiqlari. Bizgacha yetib kelgan qadimiy qoʻlyozmalarda 60 dan ortiq asarning misralari va sarlavhalari qayd etilganiga qaramay, hozirda oz qismi ijro etilmoqda;
 Komagaku raqslari hamrohligi.

Manbalar 

Puflama asboblar
Aerofonlar
Yaponiya musiqa asboblari
Yog'och shamol musiqa asboblari
Gagaku
Ikkita Qamishli shamol musiqa asboblari
Хutsin

Xutsin — Xitoyning kamonli cholgʻu asbobi.

Tarixi 
Taxminlarga koʻra kamonli torli cholgʻu asboblari Xitoyda VIII asrning oʻrtalaridan boshlab mashhurlikka erisha boshladi. Xutsinning birinchi navlaridan biri oʻsha davrda Si  xalqi orasida keng tarqalgan boʻlsa kerak, asta-sekin xanlar orasida ham mashhurlikka erishdi. „Xutsin“ nomining birinchi eslatilishi Song imperiyasi davriga (miloddan avvalgi X-XIII asrlarga) tegishli. Shunday qilib XI asrda sayohatchi Shen Ko oʻz sheʼrlaridan birida Oʻrta Osiyodan kelgan xitoylik harbiy asirlar tomonidan otning dumidagi sochdan yasalgan kamon bilan oʻynaladigan xutsinning gʻamgin tovushlarini tasvirlaydi.

Bugungi kunga kelib, xutsinlar oilasining eng mashhur asboblari erhu, jinxu,  ), gaohu va banhu, Xitoyda esa bu asbobning bir necha oʻnlab turlari mavjud.

XVII asrda  kabi turli xil xutsinlar Kunshan operasiga hamrohlik qilish uchun mashhur boʻldi.

Tavsifi 
Odatda xutsin dumaloq, olti burchakli yoki sakkiz burchakli korpusdan va unga biriktirilgan barmoq panelidan iborat. Xutsinning koʻp navlari ikkita torli (baʼzan uch yoki toʻrtta boʻlsa ham) va ikkita sozlash qoziqqa ega boʻlib, ovoz paneli ilon terisidan yoki yupqa yogʻochdan qilingan. Yoy uchun odatda otning dumidagi ot juni ishlatiladi.

Dizayni oʻxshash asboblar Xitoyning qoʻshni mamlakatlarida ham qoʻllanadi: Moʻgʻuliston, Koreya, Yaponiya, Vyetnam, Tailand, Laos va Kambodja.

XX asrda anʼanaviy ipak torlar ham neylon bilan oʻralgan poʻlat torlar bilan almashtirila boshlandi, bu esa asboblarning ovozini oʻzgartirdi.

Manbalar

Adabiyotlar 

 
musiqa asboblari
Chordofonlar
Xitoy musiqa asboblari
Firudin Safarov

Firudin Sattar oʻgʻli Safarov (1933-yil 1-avgustda tugʻilgan) — sovet-ozarbayjon, oʻzbek musiqachisi, rejissor, musiqa oʻqituvchisi. Ozarbayjon xalq artisti (1992-yilda), Oʻzbekiston SSR xalq artisti (1986-yilda). Hamza nomidagi Oʻzbekiston SSR Davlat mukofoti laureati. Toshkent davlat konservatoriyasi professori.

Tarjimai hol 
Firudin Sattor oʻgʻli Safarov 1933-yil 1-avgustda Boku (Ozarbayjon) shahrida tugʻilgan.

Maktabni bitirgach, uni musiqaga boʻlgan qiziqishi Firudinni Ozarbayjon davlat konservatoriyasining zarbli cholgʻu asboblari boʻyicha tahsil olishga undaydi. 1953-1964-yillarda Uzeyir Gojibekov nomidagi Ozarbayjon davlat simfonik orkestrida buyuk dirijyor Niyoziy rahbarligida ta’lim olgan. 1968-yilda esa u Rim-Korsakov nomidagi Leningrad davlat konservatoriyasining musiqali teatr rejissorligi fakultetini tamomlagan.

1968-yilda Ozarbayjon Davlat akademik opera va balet teatrida rejissor sifatida Safarov qisqa vaqt ichida bir qancha opera spektakllarini sahnalashtirdi, qobiliyatli rejissor sifatida teatr sohasida obroʻ-e’tiborga ega boʻldi. Ijodiy faoliyati davomida unga Ozarbayjon Respublikasida oʻtkaziladigan 40 ga yaqin davlat miqyosidagi tadbirlarni tayyorlash topshirilgan.

1977-yilda Navoiy nomidagi Toshkent akademik katta opera va balet teatriga ishga taklif qilinadi. Uzoq vaqt shu teatrda bosh rejissor boʻlib ishladi. U yillar davomida 60 ga yaqin opera spektakllarini, jumladan, P.I.Chaykovskiyning “Qaroqchi”, “Iolanta”, K.Verdining “Traviata”, “Rigoletto”, “Trubadur”, Rossinining “Sevilya sartaroshi”, S.Prokofevning “Olov ichidagi farishta” va boshqalarni sahnalashtirgan.

Fridun Safarov Oʻzbekistondagi ommaviy bayramlarning badiiy rahbari va sahnalashtiruvchi-rejissori sanalgan.

Ozarbayjondan tashqarida boʻlgan Safarov Ozarbayjon Davlat akademik opera va balet teatrida daho Uzeyir Gojibekovning “Layli va Majnun”, “Goʻroʻgʻli” operalarini, shuningdek, Ozarbayjon bastakori Vasif Adigoʻzalovning "Notavon", zamonaviy turk bastakori Nevit Kodallaning “Van Gog” operalarini sahnalashtirishga muvaffaq boʻldi.

Uzoq yillar mobaynida Toshkent davlat konservatoriyasi opera kadrlarini tayyorlash fakultetida oʻqituvchi boʻlib samarali faoliyat olib borgan. Firudin Safarov 2002-yildan Toshkent davlat konservatoriyasi professori boʻlgan.

Ayni kunda u Toshkentda yashab, ijod qiladi.

Mukofotlar 

 Ozarbayjon Respublikasi xalq artisti — 1992-yilda 
 Oʻzbekiston SSR xalq artisti — 1986-yilda. 
 Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan artist — 1981-yilda. 
 “Birinchi Pyotr” operasini sahnalashtirgani uchun Hamza nomidagi Oʻzbekiston SSR Davlat mukofoti — 1981-yilda.

Manbalar 

Hamza nomidagi Oʻzbekiston Davlat mukofoti laureatlari
Kishilar
Ozarbayjon rejissorlari
Bokuda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Oʻzbekiston rejissyorlari
O‘zbekiston musiqa o‘qituvchilari
O‘zbekiston konservatoriyasi o‘qituvchilari
Baqo Sodiqov

Baqo Qodirovich Sodiqov (1941-yil 13-iyul, Buxoro, Oʻzbekiston SSR) — sovet ssenariychisi va rejissori. Tojikistonda xizmat koʻrsatgan san’at arbobi, qirqdan ziyod hujjatli filmlar muallifi.

Tarjimai hol 
Sodiqov Baqo 1941-yil 13-iyulda Buxora shahrida dunyoga keladi. Boʻlajak rejissor maktabni bitirgach, institutga kirishga harakat qiladi. Omadi chopmagan 1959-1960-yillarda Sodiqov Buxoro teatri aktyori  sifatida kichiq rollar ijro eta boshlaydi. Undagi qobiliyat uni 1960-1961-yillarda A.N.Ostrovskiy nomidagi Toshkent teatr va rassomchilik institutining aktyorlik fakultetiga yetaklaydi. U 1967-yil A.N.Ostrovskiy nomidagi Toshkent teatr va rassomchilik institutining rejissorlik fakultetini tamomlagan. Aktyor oʻz ustida ishlab 1978-yil - ssenariy mualliflari va rejissorlar oliy kurslarini (E. Lotanu qoʻl ostida) tamomlagan.

Sovrin va mukofotlar 

 1986-yil — Mangeym xalqaro kinofestivali (Hakamlar hay’atining faxriy diplomi, “Adonis XIV” filmi) 
 1987-yil — BKF(Hakamlar hay’atining maxsus mukofoti, "Loy qushlar" filmi uchun) 
 1988-yil — Moskva xalqaro kinofestivali ("Adonis XIV " filmi uchun FIPRESCI mukofoti,) 
 1988-yil — MKF Odenseda ("Adonis XIV" filmi uchun Gran-pri) 
 1992-yil — Rudakiy nomidagi Tojikiston Davlat mukofoti (“Buxoro Muborak shahar” filmi)

Filmografiyasi

Rejissorlik ishi 

 2003-yil — Fidoyilar (Oʻzbekiston) 
 1996-yil — Buyuk Amir Temur (Oʻzbekiston) 
 1995-yil — Imom Al-Buxoriy (Tojikiston, Oʻzbekiston) 
 1992-yil — Orol (Qozogʻiston, Tojikiston) 
 1992-yil — Josus (Qozogʻiston, Tojikiston) 
 1990-yil — Muborak Buxoro 
 1988-yil — Tornado 
 1982-yil — Qishki tuman vaqti 
 1979-yil — Loy qushlar 
 1977-yil — Adonis XIV (hujjatli film)

Mualliflik faoliyati 

 1996-yil — Buyuk Amir Temur (Oʻzbekiston) 
 1995-yil — Imom Al-Buxoriy (Tojikiston, Oʻzbekiston) 
 1992-yil — Ostrov (Qozogʻiston, Tojikiston) 
 1992-yil — Josus (Qozogʻiston, Tojikiston) 
 1990-yil — Buxoro Muborak shahar 
 1988-yil — Tornado 
 1979-yil — Loy qushlar

Manbalar 

Kishilar
Buxoroda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
1941-yilda tugʻilganlar
13-iyulda tugʻilganlar
Toshkent sanʼat instituti bitiruvchilari
Oʻzbekistonlik ssenariychilar
O‘zbekiston kinorejissyorlari
Atatürk ve Kurtuluş Savaşı muzeyi

Atatürk ve Kurtuluş Savaşı muzeyi ( — Anıtkabir majmuasida Mustafa Kemal Atatürk maqbarasi joylashgan Şeref zalining ostidagi 3 ming m2 hududni oʻz ichiga olgan va 1960-yil 21-iyunda ommaga ochilgan tarixiy muzey.

Muzeyning Misak-ı Millî minorasi va İnkılap minorasi orasidagi qismi 1960-yildan boshlan Atatürk muzeyi nomi bilan ishlagan. Ushbu qism 2001-yil noyabr oyida qurilishlari boshlangan va 9 oy davomida qurib bitkazilgan yangi boʻlimlar bilan birlashtirildi va Büyük Taarruzning 80 yillik yubileyi arafasida, 2002-yil 26-avgust kuni prezident Ahmet Necdet Sezer va bosh vazir Bülent Ecevit tomonidan ommaga ochib berildi.

Muzeyning boʻlimlari 

Ushbu muzey toʻrt boʻlimdan iboratdir. Birinchi boʻlimda Ataturkning shaxsiy buyumlari, ikkinchi boʻlimda Çanakkale quruqlik va dengiz janglari panoramasi, uchinchi boʻlimda Sakarya jangi va Büyük Taarruz panoramasi va toʻrtinchi boʻlimda Ataturk inqiloblarining fotosuratlar va qabartmalar bilan boyitilgan tonozli koridor mavjud.

Birinchi qismdagi baʼzi qiziqarli qismlarlardan biri Otaturkning mumdan yasalgan haykali va uning iti Foksning tanasidir.

Ikkinchi va uchinchi boʻlimlardagi panoramalar Sakarya jangi va Türk Kurtuluş jangidagi voqealardan hikoya qiladi. Çanakkale jangi panoramasi oldida urushda qoʻllangan oʻqlar, qurollar, toʻplar, yonib ketgan gʻildiraklar va hoʻkiz aravalari koʻrgazmaga qoʻyilgan. Ssenariysi Turgut Özakman tomonidan yozilgan 40 metr uzunlikdagi panoramalarni tomosha qilgan muzey tashrifchisi Muammer SUn bastalagan musiqa, toʻp ovozi, kema ovozi, qilich tovushi, ot taqasi taqqillashi va „Alloh Alloh“ kabi urush effektlarini tinglaydi.

Muzey chiqishida Ataturk tugʻilgan uyning maketlari, birinchi parlament binosi, Turkiya harbiy akademiyasi, Turan Erolning Çanakkale jangidan tasvirlangan katta rasm, Ataturkning turli fotosuratlari mavjud.

Ataturk shaxsiy kutubxonasi 
Muzey tarkibida tashkil etilgan Ataturk shaxsiy kutubxonasi 2005-yil 26-iyunda tantanali ravishda ochildi. Kutubxonada Ataturkga tegishli 3 ming 123 kitob koʻrgazmaga qoʻyilgan.

Galereya

Manbalar 

Muzeylar
Mustafa Kemal Atatürk
Anıtkabir
Sinon

Sinon ( Sinop ismining qisqartirilgan shakli) — qadimgi yunon mifologiyasida Avtolikning nabirasi, Odisseyning amakivachchasi. Esimning oʻgʻli hisoblanadi.

Troyan urushi qatnashchisi. Odisseyning doʻsti. Qasddan troyanlarga taslim boʻlib, troyan otini shaharga sudrab borish fikriga ularni ishontirgan, bu esa Troyaning qulashiga olib kelgan. U axeylar uni xudolarga qurbon qilishga qaror qilishganini aytib, hiyla qilgan.

U Troyani istilo qilish kechasida Axilles qabrida mash’ala yoqib axeylarga ishora bergan. Va ichidan yunon qahramonlari chiqqan otni topib ochgan.

Delfidagi Polignotning rasmida tasvirlangan. Sofoklning „Sinon“ tragediyasi qahramoni (bir satr ham yetib kelmagan).

Yana qarang 

 Qqadimgi yunon mifologiyasi
 Troyan urushi

Manbalar 

 troyan urushi a'zolari
 qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
Fox Afsonalari
 Odyssey
Eneida Belgilar
Boris Gofurov

Boris Aleksandrovich Gʻofurov — oʻzbek teatr va kino aktyori, “Ilhom” teatrining badiiy rahbari.

1993-yilda Toshkent teatr va rassomchilik instituti Mark Vayl rahbarligida aktyorlik fakultetini tamomlagan. Drama-san’at maktabida aktyorlik mahoratidan saboq beradi. 2007-yil sentyabrdan buyon “Ilhom” teatrining badiiy rahbari boʻlib kelgan.

Filmografiyasi 

 1999-yil — Oqqush raqsi - Mitya 
 1999-yil — 90-yillar 
 2007-yil — Kechir - Said 
 2009-yil — Bugun bitta 
 2011-yil — Uzuk - produser 
 2014-yil — "Togʻa" 
 2018-yil — Mis quyosh - Gena, jangovar film

Ilhomdagi teatrlik faoliyati

Aktyorlik ishi 

 Kaligula (Alber Kamyuning “Kaligula” pesasida) 
 Samarqandlik oʻzbek shoh (Karla Gossining “Baxtli tilanchilar” spektaklida) 
 Sodda-tentak-bezori (“Klomadeus” spektaklida) 
 Alxanon (Isaak Qoshiqchining "Toybel va uning demonlari" spektaklida) 
 Oʻspirin yigitcha (Bertold Brextning “Gʻalvali toʻyi” pesasida) 
 Pyotr (Aleksey Kazansevning "Aka-uka va Liza" spektaklida) 
 Mullo Oxun (Abdulla Qodiriyning “Oppoq qora laylak” qissasi) 
 Navarr qiroli (Uilyam Shekspirning “Muhabbatning mevasiz kuchi” qissasida) 
 Onegin (Aleksandr Pushkinning "Erkin romantika" spektaklida) 
 Yigitcha (Aleksandr Pushkinning “Qur’onga taqlid” spektaklida) 
 Denni (Jon Steynbekning "Tortilla Flet" spektaklida) 
 Polkovnik Byalsev (Mark Vaylning "Anor an’anasi" qissasida) 
 Agamemnon (Esxilning “Oresteya” pesasida) 
 Klavdiy (Uilyam Shekspirning “Gamlet” pesasida) 
 Shoh Bahrom (Alisher Navoiyning “Yetti oy” pesasida) 
 Muzaffar (Karlo Gozsining "Baxtli tilanchilar" spektaklida) 
 Yigitcha (B.Brextning Gʻalvali toʻyi) 
 K.(K "Qal’asi" F.Kafka)

Rejissorlik ishi 

 Mixail Ugarov off-pufakchasi 
 X. Krausserning "Lordlar" 
 “Tungi qaroqchi” J. Battervort 
 "Roberto Zukko" B-M.Koltes 
 R.Shimmelpfen “Arabcha tun” 
 "Plyus minus yigirma" 
 Mark Vayl nomidagi Drama-san’ati maktabi “Ilhom” teatri “Bizning mahalla» VII studiyasi bitiruvchilari sinf-konserti – (2012) 
 V.Shvabning “Prezident” asarining sahnaviy improvizasiyasi 
 F.Shlendorfning "Oʻynoqi baraban"

Intervyu 

 Интервью в блоге Тимура Абдуллаева
 Интервью chaskor.ru 
 Интервью «Литературной газете»

Havolalar 

 Борис Гафуров на сайте ruskino.ru 
 Борис Гафуров на сайте театра «Ильхом»

Kishilar
Oʻzbekistonlik erkak aktyorlar
Yashayotgan insonlar
1972-yilda tugʻilganlar
17-iyulda tugʻilganlar
Toshkent sanʼat instituti bitiruvchilari
Oʻzbekiston teatr rejissyorlari
Avgusta

Avgusta () — ayollar  ismi. Lotincha Avgusta soʻzidan olingan boʻlib, muqaddas degan maʼnoni bildiradi . Augusta - Avgust (Avgust) erkaklar isming qizlar va ayyollarga ishlatiladigan shakli boʻlib, imperator Oktavianning ulugʻvor, buyuk, muqaddas degan ma'noni anglatadi  .

Bu Yunona (maʼbuda) va Nemesidlar uchun bir epitet edi. Rim imperatorining qarindoshi (xotini, opasi, onasi, qizi) faxriy unvoni sifatida ishlatilgan . Rus tilida erkaklar umr yoʻldoshini kinoyali qilib „августейшая“ deb atashadi .

Pravoslav tavalludchilari ( sanalar Grigorian kalendariga ko'ra berilgan ): 8 yanvar, 7 dekabr.

Eslatmalar 

 Ismlar
 Ayollar ismi
 Nemis ayol ismlari
Mirza Azizov

Mirza Azizov (1963-yil 22-dekabr, Namangan – 2021-yil 16-aprel, Toshkent) – sovet va oʻzbek aktyori va rejissori, Oʻzbekiston xalq artisti.

Tarjimai hol 
Mirza Azizov 1963-yil 22-dekabrda Oʻzbekistonning Namangan viloyati boʻlmish Chust shahrida dunyoga keladi. Oʻrta maktabni aʼlo baholarga tugatgach, Ostrovskiy nomidagi Toshkent davlat teatr va rassomchilik institutiga oʻqishga kirdi. Institutni tugatgach, 1989-yilda Muqimiy nomidagi Oʻzbekiston Davlat musiqali teatriga aktyor sifatida ishga qabul qilinadi.

Mirza Azizov 2016-yildan to 2021-yillargacha Muqimiy nomidagi Oʻzbek musiqali drama va komediya teatrining direktori boʻlib ishlab keldi.

Ijodiy faoliyati 
Mirza Azizov aktyorlik faoliyati davomida „Yusuf va Zulayxo“da Fir’avn, „Farhod va Shirin“da Baxrom, „Nodirabegim“ musiqali dramada Madalixon, „Alpomishning qaytishi“ spektaklida Alpomish, „Na malakman na farishta“da Mashrab, „Toʻptalgan tuygʻu“da Boysoat „Medeya“da Kreon kabi timsollarni mahorat bilan ijro etishi bilan tomoshabinlar qalbida muhim oʻrin egalladi.

Shuningdek aktyor Azizov oʻzini rejissor sifatida ham gʻoyaviy-badiiy jihatdan yetuk spektakllarni sahnalashtirishda ham isteʼdodini sinab koʻrdi. Uning „Toʻda“ spektakli 2005-yilda Qohirada boʻlib oʻtgan XVII Xalqaro eksperimental teatrlar festivalida 94 ta davlat ichida laureat boʻlgan. Mirza Azizov „Sinfdosh“, „Samolarga sigʻmaydigan qush“, „Baxil boy va xizmatkor“, „Toshkent malikasi“, „Uygʻonish“, „Layli va Majnun“, „Qalb dogʻiʻ“ kabi spektakllarda oʻzbek musiqali teatri rivojiga munosib hissa qoʻshdi.

Isteʼdodli aktyor koʻpgina filmlarda, jumladan, „Koʻngil koʻchalari“ serialida Sanjar, „Ostona“da mayor Moʻminov, „Imom Buxoriy“da habash, milliy serialimizdagi „Gulxan atrofida“da Hazrat Qorayevich va „Muhabbat sinovlari“ filmida Aziz Mirzayevich, „Tubanlik“da Turgʻun hoji, „Margʻiyona“da temirchi, „Muruvvat“da Qodir, „Muxabbatimsan“da Shuhratxoʻja, „Gumrohlar“da Mirza Mahmudov, „Novda“da bosh shifokor bosh rollarini oʻynagan.

Rejissorlik ishi 

 Banda
 Sinfdosh
 Samolarga boʻylagan qush
 Ochkoʻz boy va xizmatkor
 Toshkent malikasi
 Uygʻonish
 Layli va Majnun
 Koʻngil dogʻi

Mukofot va unvonlar 

 1999-yilda – "Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist" faxriy unvoni berilgan
 2015-yilda – "Oʻzbekiston Respublikasi xalq artisti"
 2014-yilda – Mirza Azizov „Yilning eng yaxshi aktyori“ Milliy kinomukofotiga nomzod boʻlgan
 2019-yil boshida – Oʻzbekiston xalq artisti Mirza Azizov Qirgʻiziston Respublikasida taʼsis etilgan adabiyot va sanʼat sohasidagi Chingiz Aytmatov nomidagi xalqaro mukofot sovrindori
 Fidokorona xizmatlari uchun ordeni (2021-yil);

Vafoti 
Oʻzbekiston xalq artisti Mirza Azizov 2021-yil 15-aprel kuni koronavirus xastaligidan soʻng 58 yoshida vafot etdi.

Oʻzbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev el ardoqlagan aktyor vafoti munosabati bilan uning oila aʼzolariga chuqur hamdardlik bildirdi

Manbalar

Havolalar 

 

Oʻzbekiston xalq artistlari
Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artistlar
Kishilar
Oʻzbekistonlik erkak aktyorlar
Toshkentda vafot etganlar
1963-yilda tugʻilganlar
22-mayda tugʻilganlar
Oʻzbekiston rejissyorlari
Federativ xartiya

1291-yilgi Federativ xartiya () — Shveysariya Konfederatsiyasining shakllanishiga asos boʻlgan Shvits, Uri va Untervalden kantonlarining harbiy ittifoqini rasmiylashtirgan hujjat.

Federativ Xartiya 1291-yilda Germaniyaning Gabsburg qiroli Rudolf I vafotidan soʻng, mintaqada Gabsburg hokimiyatini tiklashga harakat qilgan uchta Alp kantonlari vakillari tomonidan imzolangan. Nizomga koʻra, Shvits, Uri va Untervalden aholisi har qanday tashqi tajovuzga qarshi bir-birlariga harbiy yordam koʻrsatishni oʻz zimmalariga oldilar. Kantonlar ittifoqining xulosasi toʻliq Yevropa kommunal harakati doirasida boʻlgan boʻlsa-da, keyinchalik Federativ Xartiya Shveysariya Ittifoqiga asos solgan asosiy hujjat sifatida qabul qilindi va uni imzolashning chamalangan sanasi — 1-avgust — Shveysariyaning milliy bayrami deb eʼlon qilindi.

Havolalar 

 1291-yilgi Federal Xartiyaning toʻliq matni (lat.)
 Federal Xartiya tarixi
 Rus tilida tarjima va sharhi
 Federal Xartiya muzeyi
1291
Xalqaro shartnomalar
Shveysariyaning xalqaro shartnomalari
 Shveysariya Tarixi
 XIII asr xalqaro shartnomalari
 XIII asr qo'lyozmalari
Federalizm
 alifbo tartibida shartnomalar
Skotos

Skotos (, „zulmat, Qorongʻulik“) ― kamdan-kam tilga olinadigan qadimgi yunon xudosi. Sofoklning „Edip Kolonda“ tragediyasidagi qoʻriqchi Yevmenidni (Eriniy) Skotos va Geya („Yer va Zulmat“) qizlari deb ataydi; shundan keyin Edip ularni „Zulmat qizlari“ deb ataydi.

Esxinga koʻra, Eriniy Skotos va Geya yoki Skotos va Yevonimiyadan tugʻilgan. Yevmenidning onasini tarixchi Istr Geyaga ishora qilib Yevonimiya deb atagan.

Ehtimol, Skotos Gigin teogoniyasidagi Mglega mos keladi (ammo, D. O. Torshilov yozishicha, Giginning yunoncha asl nusxasida ). Sitseronning Ereb va tundan tugʻilgan xudolar roʻyxatidagi Tenebraga („zulmat“) ham mos kelishi mumkin.

Etimologiyasi 
Grekcha σκότος soʻzi „Iliada“da („koʻzlarni qorongʻulik qoplagan“ shakldagi iborasida) va boshqa matnlarda qayta-qayta qoʻllanadi, lekin umumiy ot sifatida keladi. Bundan tashqari, Gomer bu soʻzni „oʻlim“ maʼnosida (tὸn dὲ skestos ὅssie kiliyne) tilga oladi. Yevripid „σκότος πύλαι“ iborasini „yer osti dunyosining eshiklari“ maʼnosida ishlatadi. Esxil ona qornini bildirish uchun „σκότοισι“ soʻzini ishlatadi. Ksenofontda — majoziy maʼnoda „sir“ va „nomaʼlum“ (ὑπὸ σκότου), xuddi shu maʼnoda — Platonda ham.

Zamonaviy madaniyatda Skotos 
Yovuzlik xudosi Skotos G. Tertldavaning „ Videsse sikli“ da paydo boʻladi.

Manbalar

Adabiyotlar 

 Rosher lugʻati. T. 4. Stb. 1022-1023
Yunon xudolari
 alifbo tartibida xudolar
 qadimgi Yunon xudolari
Alisher Navoiy aruzi

ALISHER NAVOIY ARUZI

1. Alisher Navoiy. Xazoyin ul-maoniy (Ilmiy-tank;idiytekst asosida nashrga tayyorlovchi X-Sulaymonov). 4 jildlik.1-4-jildlar. — T.: Fan, 1959-1960.2. Alisher Navoiy. Ilk devon. 1466-yilda kuchirilgankulyozmaning faksimil nashri. Nashrga tayyorl. X.Sulaymon. — T.:Fan, 1968.3. Alisher Navoiy. Ovduyunli muxlislar devoni. 1471-yildakuchirilgan ^ulyozmaning faksimil nashri. Nashrga tayyorl.A.Erkinov / All Shir NavaʼL Divan of the Aq qoyunlu Admirers(1471). Tokyo, 2015.4. Alisher Navoiy. Badoeʼ ul-bidoya. MAT. 20 jildlik. — T.:Fan, 1987. 1-j.5. Alisher Navoiy. Navodir un-shщoya. MAT. 20 jildlik. — T.:Fan, 1987. 2-j.6. Alisher Navoiy. Xazoyin ul-maoniy. MAT. 20 jildlik. T.:Fan, 1988-1990. 3 −6 -j.7. Alisher Navoiy. Xazoyinul maoniy. TAT. 10 jildlik. — T.:Rafur Gulom nomidagi NMIU, 2011. 1 −4 -j.8. Alisher Navoiy. Xazoyin ul-maoniy. Nashrga tayyorl.O.Davlatov. Turt jildlik. — T.: TAMADDUN, 2011. 1 −4-j.9. Alisher Navoiy: somusiy lugat. 1-2-jildlar /Masʼulmux, arrir Sh.Sirojiddinov. — T.: Sharq, 2016.10. Isxodov Yo. Alisher Navoiyning ilk lirikasi: Filol. fan.nomzodi diss… — T., 1963.11. Rustamov A. Navoiyning badiiy maxorati. — T.: Adabiyotna sanʼat, 1979.12. Erkinov A. Navoiyning muxlislari tomonidan tuzilganyana bir devoni / / Uzbek tili va adabiyoti. — T.: Fan, 2012. — № 1.13. Yusupova D. Aruz alifbosi (Navoiy poetikasi fanidan saboqlar).T.: Akademnashr, 2015.14. Xojiax;medov A. Navoiy aruzi nafosati. — T.: Fan, 2006./ADABIYOTLAR:Main va manbalar:Ilmiy-nazariy adabiyotlar: 

Alisher Navoiy
Michaela Polleres

Michaela Polleres (tugʻ. 1997-yil 15-iuyl, Avstriya) — avstriyalik dzudochi, 70 kg gacha vazn toifasida, Avstriya terma jamoasi aʼzosi. 2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari kumush medali sovrindori, 2021-yilgi dzudo boʻyicha Jahon chempionatining bronza medali sovrindori, Yevropa chempionati va Yevropa oʻyinlari sovrindori.

Faoliyati 
Michaela Polleres 70 kg gacha vazn toifasida kurash olib boradi va xalqaro sport maydonlarida Avstriya sharafini himoya qiladi. 2018-yilda Tel-Avivda (Isroil) boʻlib oʻtgan kattalar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida u 70 kg gacha boʻlgan vazn toifasida bronza medalini qoʻlga kiritdi. Oʻsha yili Cancúnda (Meksika) va Toshkentda (O'zbekiston) oʻtkazilgan Gran-pri turkumiga kiruvchi turnirlarda 70 kg gacha vazn toifasida gʻolib boʻldi.

2019-yilda Minskda (Belarus) dzudo boʻyicha II Yevropa oʻyinlari musobaqalarida ishtirok etdi. 1/4 finalda u polshalik sportchi Daria Pogorzelekga yutqazdi. Avstriya tarkibida jamoaviy bahslarda u Yevropa oʻyinlarining bronza medalini qoʻlga kiritdi.

2020-yilda Praga shahrida (Chexiya) boʻlib oʻtgan ayollar oʻrtasida dzudo boʻyicha Yevropa chempionatida u 70 kg gacha vazn toifasida birinchi uchrashuvda magʻlub boʻlgan edi. U 2021-yilda Doʻha shahrida (Qatar) boʻlib oʻtgan dzudo boʻyicha „World Masters“ turnirida ham xuddi shu toifada ishtirok etgan.

2021-yil iyun oyida Budapeshtda (Vengriya) boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida Polleres 70 kg gacha vazn toifasida uchinchi oʻrin uchun kurashda irlandiyalik sportchi Megan Fletcherni magʻlub etib, bronza medalini qoʻlga kiritdi. Oʻsha yili Tokioda (Yaponiya) boʻlib oʻtgan Olimpiada oʻyinlarida 70 kg gacha vazn toifasida avstriyalik sportchi turnirning kumush medalini qoʻlga kiritdi. U finalda uchun kurashda yaponiyalik dzyudochi Chizuru Araini yutqazib qoʻydi.

Manbalar 

15-iyulda tugʻilganlar
1997-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlaridagi dzyudochilar
2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlaridagi dzyudochilar
Alifbo boʻyicha sportchilar
Ijrochilarni , fonogrammalarni ishlab chiqaruvchilarni va radioeshittirish tashkilotlari huquqlarini himoya qilish to‘g‘risidagi xalqaro konvensiya

Ijrochilarni , fonogrammalarni ishlab chiqaruvchilarni va radioeshittirish tashkilotlari huquqlarini himoya qilish toʻgʻrisidagi xalqaro konvensiya - davlatlararo konvensiya (Rim , 26/10/1961), uning imzolanishi bilan ijrochilarning, shu jumladan, fonogrammalarni ishlab chiqaruvchilar va radioeshittirish tashkilotlari (turdosh huquqlar sohasidagi huquq egalari) huquqlarini himoya qilish maqsadida bir qator shartnomalar tuzilgan.

Hozirda maʼmuriy vazifalar Jahon intellektual mulk tashkiloti tomonidan boshqariladi.

2020-yilda 95 ta davlat konvensiyaga aʼzo boʻlgan.

Rim konvensiyasining Rossiyada qoʻllanishi 
Rossiya Federatsiyasi Hukumatining 2002-yil 20-dekabrdagi 908-sonli qaroriga binoan 2003-yil 26-mayda Rossiya Rim konventsiyasiga qoʻshildi. 2014-yil sentabr oyida Rossiyaning Intellektual mulk huquqlari boʻyicha sudi WIPO v. Metro Cash & Carry ishini koʻrib chiqib, Rim konvensiyasining orqaga qaytish kuchiga ega emasligini aniqladi: 2003-yil 26-maygacha yozilgan xorijiy yozuvlar Rossiya Federatsiyasida himoyalanmagan va ular jamoat joylarida ijrochilar va musiqa bilan bogʻliq muammolarsiz ijro etilishi mumkin. Biroq, sud qarori hali ham toʻlanishi kerak boʻlgan asarlar mualliflariga chegirmalarga taalluqli emas.
Qaror Rossiyaning 2003-yil 26-maydagi Ijrochilarni, fonogrammalarni ishlab chiqaruvchilarni va radioeshittirish tashkilotlarini himoya qilish toʻgʻrisidagi xalqaro konvensiyaga (Rim konvensiyasi) qoʻshilganligi bilan izohlangan, shu sababli ushbu sanadan oldin qilingan xorijiy yozuvlar uning amal qilishiga taalluqli emas va Rossiyada mualliflik huquqi bilan himoyalanmagan.

— Intellektual mulk boʻyicha ombudsman Anatoliy Semenov

Yana qarang 

 Jahon intellektual mulk tashkiloti
 Eksklyuziv huquq
 Ijrochi
 Fonogramma yaratuvchisi
 Mualliflik huquqi va turdosh huquqlarni jamoaviy boshqarish

Manbalar

Havolalar 

 Ijrochilarni, fonogrammalarni ishlab chiqaruvchilarni va radioeshittirish tashkilotlarini himoya qilish toʻgʻrisidagi xalqaro konventsiya matni (rus. ) WIPO Lex maʼlumotlar bazasida — WIPO rasmiy veb-sayti.
Rim
Intellektual mulk huquqi
BIMT tomonidan boshqariladigan xalqaro shartnomalar
 Rim
 alifbo tartibida shartnomalar
.hack//GIFT

.hack//GIFT — .hack//SIGN anime seriyasiga (ularning 29-qismi hisoblanadi) va .hack oʻyin tetralogiyasiga qoʻshimcha ravishda 2003 -yilda Bee Train tomonidan yaratilgan OVA anime boʻlib, barcha toʻrtta oʻyinni sotib olib Yaponiyada bepul taqdim etilgan. GIFT — bu SIGN va seriyadagi oʻyinlarning qasddan kanonik boʻlmagan parodiyasi boʻlib, deyarli barcha hazillar.hack olami bilan tanish boʻlmagan tomoshabinlar uchun juda begona va tushunarsizdir. Koʻpgina kulgili topilmalar faqat yapon tilida maʼnoga ega boʻlganligi sababli, GIFT hech qachon boshqa tillarga dublyaj qilinmagan, hatto rasmiy ingliz tilidagi tarjimasida ham izohlisubtitrlar bilan cheklangan.

Shuningdek, .hack//GIFT da personajlarni chizishning oʻziga xos uslubi ham keng maʼlum boʻlib, „super-deformatsiyalangan“ ga bir oz oʻxshash, ammo boshqa animelarda hali aniq analoglarga ega emas.

Syujeti 
Syujet Helba oʻyinchilarni oʻyinni tozalashi bilan tabriklashi va ularni gʻira-shiradagi issiq buloqlariga taklif qilish bilan boshlanadi. Ayni paytda, Orka oʻlik holda topiladi va voqea joyidagi birinchi oʻyinchi Balmung uning qotilligida ayblanadi. Butun epizod „Gʻira-shiradagi issiq buloqlar“ga borish uchun poyga qilayotgan qahramonlar atrofida aylanadi, chunki Balmung haqiqiy qotilni topib, oʻz ismini oqlashga harakat qiladi.

Personajlar

Havolalar 

 Ofitsialniy sayt proekta .
  v ensiklopedii .hack//Wiki
 ) v ensiklopedii Bee Train Fan Wiki

Anime
.hack
9 (film)

9 — stichpank janridagi rejissor Sheyn Aker tomonidan suratga olingan va 2005-yilda birinchi marta chiqarilgan ilmiy fantastik qisqa kompyuter animatsion filmi. Multfilm Rossiyada 2009-yil 9-sentabrda (dunyo premyerasi 2009-yil 19-avgust) chiqarilgan „9“ toʻliq metrajli filmi uchun asos boʻlib xizmat qildi.

Syujeti 
Vayron qilingan parallel koinotning apokaliptik dunyosida soʻnggi tirik latta qoʻgʻirchoqlar sirli artefakt yordamida qoʻgʻirchoqlarni ovlaydigan va ularning „ruhlarini“ oʻgʻirlaydigan sezgir mexanik hayvonlarga qarshi omon qolish uchun kurashadi. „9“ nomli bosh qahramon hayvonlardan birini oʻldirib, uning artefaktiga egalik qilish orqali oʻlgan qabiladoshlarning „jonlarini“ ozod qiladi. Qoʻgʻirchoqlar qanday gapirishni bilmagani uchun bir-birlari bilan imo-ishoralar bilan muloqot qilishadi.

Jamoa 

 Rejissor, senarist, animator — Sheyn Aker
 Musiqa — Earganik
 Ovoz dizayni — David Steinvedel
 Ovozni ishlab chiqish — Mayk Bauer, Kriket Meyers, Lonni Sion, Foley Mikser, Den Finli

Mukofotlar va nominatsiyalar 
Mukofotlari

 Talabalar Akademiyasi mukofotlari — Eng yaxshi animatsiya uchun oltin mukofot.
 SIGGRAPH — Shouning eng yaxshisi
 Animex — 3D belgilar animatsiyasi uchun Birinchi mukofot.
 Televizion sanʼat va fanlar akademiyasi — Birinchi mukofot, „Noanʼanaviy animatsiya“
 Florida kinofestivali, Nyuport-Bich kinofestivali — Eng yaxshi qisqa metrajli multfilm

Nominatsiyalari

 2006-yil — Eng yaxshi qisqa metrajli film uchun Akademiya mukofoti "Oy va oʻgʻil: xayoliy suhbat" filmiga topshirildi.

Qiziq faktlar 

 Muallifning tan olishicha, film dizayni aka-uka Kueylar, Yan Shvankmayer va aka-uka Lauenshteynlar (Kristof va Volfgang Lauenshteyn) ishlaridan ilhomlangan.
 Filmni suratga olish uchun toʻrt yarim yil vaqt ketgan. Sheyn Aker uni boʻsh vaqtida uy kompyuterida yaratgan.
 Sheyn Aker renderlash uchun Maya 1.5-5.5, tekstura yaratish uchun Adobe Photoshop, kompozitsiyalash uchun Adobe After Effects va filmni yaratishda tahrirlash uchun Adobe Premiere dasturidan foydalangan.
 Epizodlardan birida multfilm qahramonlari chiqindixonada topilgan stol lampasidan lampochkani burab olishadi, u Pixar animatsiya studiyasi introsida ishlatiladigan Luxo lampasiga oʻxshaydi.

Manbalar

Havolalar 

 Shane Acker rasmiy sayti
 Earganik

AQSh kompyuterli animatsion filmlari
2005-yil animatsion filmlari
2015-yil filmlari
AQSh animatsion filmlari
AQSh ilmiy fantastik filmlari
AQSh sarguzasht filmlari
AQSh animatsion qisqa hajmli filmlari
Alyonushka va askar (multfilm)

Alyonushka va askar — 1974-yilgi sovet qoʻgʻirchoq multfilmi. U Vladimir Lifshits va Irina Kichanova-Lifshitsning ertak-pyesasi asosidagi Leningrad davlat ertak qoʻgʻirchoq teatrining spektakliga asoslangan.

Rus ertaklari asosida „Ekran“ IB qoʻgʻirchoq multfilmlarining uchinchi va oxirgisi.

Syujeti 
Bir askar xizmatdan uyga qaytayotib, yoʻlda keksalardan tunashga joy soʻradi. Ular askarga oʻz kulfatlarini aytadi — Ilon Gorinich uchib kelib, qizlari Alyonushkani oʻgʻirlab ketgan. Askar Ilonning oldiga borib, uni ozod qilishni vaʼda qiladi, lekin uch boshli Ilonning oʻzi tez orada uchib kelib, keksalarni yana qoʻrqitadi. Avvaliga askar Ilonni qurol bilan otib tashlamoqchi boʻladi, ammo boshqa yaxshiroq usul oʻylaydi. Va askar hiyla-nayrangga oʻtib, Ilonga qoʻriqchi boʻlib yollanadi.

Ilon saroyiga kelib, Ilon bilan birga askar hammomda bugʻlanadi va shunda Ilon qayin hididan kuda qoʻrqishini bilib oladi. Ilonni kuch bilan yenga olmasligini anglab yetgan askar hiyla ishlatishga qaror qiladi. U bir boshini ikkinchisiga qayraydi va ular bir-birlarini yoʻq qilishadi. Askar va Alyonushka qariyalarnikiga qaytishi bilanoq, kuchli shamol koʻtarilib, yana Ilon Gorinich paydo boʻladi.

Askar uchinchi marta aqlini ishga solib, hoʻngrab yigʻlay boshlaydi. Ilon askar oʻlishdan qoʻrqyapti deb oʻylaydi, ammo askar sirkda boʻlmaganligi uchun yigʻlayotganini aytadi. Ilon boshlari unga sirk uyushtirishga vaʼda berishdi. Tomosha davomida Alyonushka Ilondan qayin toʻnkasiga aylanishini soʻraydi. Ilon daraxtga aylana olmagani uchun askar qizdan ataylab kechirim soʻrashini eshitib, iltimosini bajaradi.

Askar yogʻochga aylangan Gorinichni olib, pechkaga uloqtiradi. Keyin esa kutilmaganda pechdan kichkina Ilon chiqadi, undan barcha yomonliklar ketib, yaxshi ilonga aylangandi. Qariyalar va ularning qizi bu oʻzgarishlardan yoqasini ushlaydi. Ular birdan askarni eslashadi, u bu vaqtda ezgu ishlar qilish uchun yoʻlida davom etayotgan edi.

Ijodkorlar 

 Senariy muallifi va rejissor: Yuriy Eliseyev
 Badiiy rahbar: N. Polyakova
 Operator: Nikolay Kalinin
 Bastakor: Boris Kravchenko
 Ovoz muhandisi: T. Fradis
 Muharrir: N. Zarubina
 Muharrir: Alisa Feodoridi
 Rejissor: Vladimir Popov

Ovoz beruvchilar 

Qoʻgʻirchoq multfilmlar
Sovet multfilmlari
1974-yil karikaturalari
 SSSRning animatsion televizion filmlari
Multfilmlar keyin "ekran"
rus ertaklari uchun Multfilmlar
 askarlar haqida Multfilmlar
 ajdaho haqida Multfilmlar
Anomalisa

Anomalisa – 2015-yilda ishlangan Amerika animatsion filmi. Ssenariy Charlie Kaufman tomonidan oʻz pyesasi asosida yozilgan.

Premyerasi Telluride kinofestivalida boʻlib oʻtdi, shundan soʻng film 72-Venetsiya kinofestivalida namoyish etildi va u yerda hakamlar hayʼatining Gran-prisi bilan taqdirlandi.

Syujeti 
Yozuvchi Michael Stone hammani monoton ovozli bir xil odamga oʻxshatib qoʻyadigan kamdan-kam uchrovchi ruhiy kasallikdan aziyat chekadi. Bir kuni xizmat safari chogʻida Michael „anomal mavjudot“ Lisa Hesselmanni uchratib qoladi, u qizning ovozi va tashqi koʻrinishidan hayrat va zavqqa tushadi.

Ovoz berganlar 
 David Thewlis – Michael Stone
 Jennifer Jason Leigh – Lisa Hesselman
 Tom Noonan – boshqa personaj

Ishlab chiqarilishi 
Filmni syomkasi uchum mablagʻ, dastlab, Kickstarter’da toʻplandi, u yerda loyiha 406 237 dollar yigʻdi, film, taxminan, 40 daqiqa davom etishi aytildi. Muvaffaqiyatli mablagʻ yigʻilgandan soʻng Starburns Industries qoʻshimcha mablagʻ ajratdi va filmning davomiyligi uzaytirildi.

Tanqid va eʼtiroflar 
Multfilm kinotanqidchilar tomonidan yuqori baholandi. Rotten Tomatoes filmida 148 ta sharh asosida film 91 % reytingga ega boʻlib, oʻrtacha 10 tadan 8,3 ball olgan. RogerEbert.com sharhlovchisi Mett Seytz filmni toʻrt yulduzdan 3,5 yulduzga baholadi. Mashhur Rolling Stone sinchisi (tanqidchi) Piter Travers Charli Kaufman dohiyona asar yaratishga muvaffaq boʻlganini taʼkidlab, unga 4 yulduz berdi. Metacritic veb-saytida oʻrtacha balli 88 edi.

Manbalar 

Ingliz tilidagi filmlar
2015-yil filmlari
2015-yil animatsion filmlari
AQSh filmlari
AQSh komediya filmlari
Paramount Pictures filmlari
AQSh dramatik filmlari
Apelsin, multfilm

"Apelsin" — Sovet qisqa metrajli multfilmi. Lyudmila Zubkovaning sheʼriga asoslangan.

8-sonli "Quvnoq karusel" multiplikatsion almanaxining uchta syujetidan ikkinchisi.

Syujeti 
Hayvonlar bir joyga yigʻilib, apelsinni baham koʻrmoqchi boʻlishadi. Toʻsatdan boʻri bostirib kirib, uni oʻgʻirlab ketadi. Bir chetga borib u apelsinni boʻlaklab, yolgʻiz oʻzi yemoqchi boʻladi, ammo qolgan hayvonlar yetib kelib boʻlaklarni olib qochishadi, boʻriga esa apelsinning poʻchogʻigina qoladi.

Suratga olish guruhi

Adabiyotlar 

 

 „Apelsin“, avt. Lyudmila Zubkova, god izdaniya: 2001, izdatelstvo: AST, Astrel.

Manbalar

Havolalar 

Sovet multfilmlari
 1976-yil karikaturalari
"Soyuzmultfilm" studiyasining karikaturalari
qiziqarli karusel
 Galina Barinovaning Karikaturalari
 Lyudmila Zubkovaning ssenariylari bo'yicha Multfilmlar
 SSSR 1976-yil chizilgan multfilmlar
El Apóstol

El Apóstol (oʻzbekcha: Apostol) 1917-yilda ishlangan Argentina animatsion filmidir. Bu film dunyodagi birinchi toʻla metrajli multfilm hisoblanadi.

Syujeti 
Argentina prezidenti Xipolito Yrigoyen arshi aʼloga tushib qoladi. U Buenos-Ayresni korrupsiya va axloqsizlikdan tozalamoqchi boʻladi, ammo buning oʻrniga uni vayron qiladi.

Yaratilish tarixi 
Siyosiy karikaturalarga ixtisoslashgan italiyalik muhojir Kvirino Kristiani 1916-yilda yana bir italiyalik, Argentina kinosining asoschilaridan biri Federiko Valle bilan uchrashdi. Uning rahbarligi ostida u „Buenos-Ayres provinsiyasiga bostirib kirish“ qisqa animatsion satirasini suratga oldi, shundan soʻng u kattaroq film yaratishga kirishdi.

Filmda 58 000 kadr bor edi, bundan tashqari, Kristiani binolar maketlaridan foydalangan. U siyosiy xronika masalalarida Valle tomonidan sinab koʻrilgan fototaxlash texnikasidan foydalangan. Rejissor tabiiy yorugʻlikda ishlash uchun uyining tomida suratga olgan.

Film biroz muvaffaqiyatga erishgan boʻlsa-da, nusxalarning aksariyati oʻsha paytdagi odat boʻyicha sellyuloid taroqlarini yasashga ketgan. Saqlanib qolgan yagona nusxasi 1926-yilda Vallening studiyasida yongʻinda kuyib ketgan.

Manbalar

Adabiyotlar

Havolalar 
 

1917-yil filmlari
1917-yil animatsion filmlari
Argentina filmlari
Argentina animatsion filmlari
Ispan tilidagi filmlar
Ovozsiz filmlar
Ara, bara, pux!

Ara, bara, pux! — „Soyuzmultfilm“ studiyasida 1986-yilda Vladimir Pekar tomonidan xayoliy olam haqida suratga olingan sovet anomatsion multfilmi.

Syujeti 
Afsun orqali oʻz fantaziyalarining rang-barang olamiga koʻchirilgan kichkina qiz haqidagi hikoya. Xayoliy mamlakatda barcha oddiy narsalar butunlay boshqacha koʻrinadi.

Rang-barang qalpoqchalar kiygan mitti odamchalar pryanik-uyda yashaydi va sehrli dunyoning hayvonot va nabototi ruschada tushuntirish bera oladi. Bunday dunyoda hatto oʻquv jarayoni ham zerikarli emas, balki hayajonli va qiziqarli. Kattalar yana qiziqarli bolalar dunyosiga tushish va barcha muammolarni kichkina odamning koʻzi orqali koʻrib chiqish imkoniyatiga ega.

Multfilm ustida ishlaganlar

Manbalar

Havolalar 

 „Ara, bara, pux!“ na „Animator.ru“
 
 
Soyuzmultfilm
Sovet multfilmlari
 1986-yil SSSR karikaturalari
 qo'lda chizilgan multfilmlar
 1980-larning chizilgan karikaturalari
Vladimir Bakerning Karikaturalari

 qisqa metrajli multfilmlar
 rus tilidagi Multfilmlar
Troil

Troil (boshqa Τρωλλος) — qadimgi yunon mifologiyasida troyan shahzodasi, Priam va Gekubaning oʻgʻli, troyan urushi qatnashchisi. „Iliada“da uning oʻldirilgani qayd etilgan.

Bu Apollonning oʻgʻli yoki Apollonning sevgilisi deb ataladi. Likofronga koʻra, Axill unga muhabbat qoʻygan.

Troyan urushining boshida Axill tomonidan oʻldirilgan, bir hikoyaga koʻra, u otlarni sugʻorish uchun oqimga chiqqanda. Axill Troilnipistirmadan chiqardi va uniFimbrayning Apollon ibodadxonasida (Apollodorga koʻra, urush boshida oʻldirdi; yoki Axilles uni qoʻlga olib, boʻgʻib oʻldirishni buyurgan). Boshqa bir hikoyaga koʻra, u shahar devorlaridan tashqarida ot minish bilan shugʻullanayotganda, Axill uni oʻlim bilan yaralagan.

Keyingi anʼana 
Yuno ibodadxonadagi rasmda tasvirlangan. Frinix fojeasining „Troil“, Sofoklning „Troil“ fojiasi tragediyasining bosh qahramoni. Troil va Kressidaning sevgi motivi Uilyam Shekspirning „Troil va Kressida“ fojeasida qoʻllanadi.

Yana qarang 
 Qadimgi yunon mifologiyasi
 Troyan urushi

Manbalar 

Qadimgi yunon tilidagi gomoerotik motivlar m
Priamning bolalari
Qadimgi yunon miflarining qahramonlari
Troyan urushi ishtirokchilari