Qovurg‘a sinishi

Qovurgʻa sinishi – bu  qovurg‘a suyagining sinishi. Ushbu holat odatda nafas olish natijasida koʻkrak qafasida kuchli ogʻriq hosil qiladi. Qovurgʻa sinish joyida koʻkarishlar paydo boʻlishi mumkin. Bir nechta qovurgʻa bir necha joyda singan boʻlsa, koʻkrak qafasi sinib ketadi. Qovurgʻa sinishi natijasida pnevmotoraks, oʻpka kontuziyasi va pnevmoniya bilan asoratlanishi mumkin.

Qovurgʻa sinishi odatda koʻkrakka toʻgʻridan-toʻgʻri zarba berishdan, masalan, avtomobil to‘qnashuvi yoki ezilish natijasida kelib chiqadi. Yoʻtal yoki metastatik saraton qovurgʻa sinishiga olib kelishi mumkin. Koʻpincha toʻrtinchi, beshinchi va oltinchi qovurgʻalar sinadi. Birinchi yoki ikkinchi qovurgʻalarning sinishi koʻproq asoratlar bilan bogʻliq. Qovurgʻa sinishi tashxisi simptomlar asosida va tibbiy tekshiruv yordamida amalga oshirilishi mumkin.

Ogʻriqni nazorat qilish davolashning muhim qismidir. Bunga paratsetamol (asetaminofen), steroid boʻlmagan yalligʻlanishga qarshi dorilarni (NSAID) yoki opioidlar dan foydalanish kiradi. Yana bir variant nerv blokadasi boʻlishi mumkin. Singan qovurgʻalarni oʻrash mumkin boʻlsa-da, bu asoratlarni oshirishi mumkin. Koʻkrak qafasi boʻshligʻida jarrohlik amaliyoti natijalarni yaxshilashi mumkin. Ular travmadan keyingi keng tarqalgan jarohatlardir.

Belgilari va alomatlari 
Ushbu holat odatda nafas olish natijasida koʻkrak qafasida kuchli ogʻriq hosil qiladi. Qovurgʻa sinish joyida koʻkarishlar paydo boʻlishi mumkin.

Asoratlari 
Bir nechta qovurgʻalar bir necha joyda singanda, koʻkrak qafasi sinib ketadi. Qovurgʻa sinishi natijasida pnevmotoraks, oʻpka kontuziyasi va pnevmoniya bilan asoratlanishi mumkin.

Sabablari 
Qovurgʻa sinishlari dam olish paytida bevosita jarohatlar bilan yoki jarohatlarsiz sodir boʻlishi mumkin. Kardiopulmonar reanimatsiya (CPR) koʻkrak qafasining shikastlanishiga, jumladan, qovurgʻa va ko‘krak qafasi sinishiga olib kelishi maʼlum. Ular saraton yoki revmatoid artrit kabi kasalliklar natijasida ham paydo boʻlishi mumkin. Keksa odamlarda yiqilish qovurgʻa sinishiga olib kelishi mumkin boʻlsa-da, voyaga yetganlarda avtohalokatlar bunday jarohatlar uchun keng tarqalgan hodisa hisoblanadi.

Diagnostikasi 
Qovurgʻa sinishi belgilari quyidagilarni oʻz ichiga olishi mumkin:
 Nafas olishdagi ogʻriq

 Koʻkrak sohasida shish

 Koʻkrak sohasidagi jarohat

 Nafas qisishning kuchayishi

 Qonli yoʻtalishi (qovurgʻa oʻpkaga zarar yetkazgan boʻlishi mumkin)

Oddiy rentgen nurlari koʻpincha siljigan sinishlarni aniqlaydi, lekin koʻpincha siljimagan sinishlarni oʻtkazib yuboradi. Kompyuter tomografiyasi odatda ikkala turdagi sinishlarni ham aniqlay oladi.

Bolalarda koʻkrak qafasi devorlari kattalarga qaraganda egiluvchanroq boʻlganligi sababli, ularning qovurgʻalari sinishdan koʻra egilishi ehtimoli koʻproq. Shuning uchun bolalarda qovurgʻa sinishlari mavjudligi katta miqdordagi kuchga ishora qiladi va oʻpka kontuziyasi kabi ogʻir koʻkrak shikastlanishlarini koʻrsatishi mumkin. Qovurgʻa sinishlari ham keksa odamlarda jiddiy jarohatlanishning belgisidir.

Davolash 
Qovurgʻa sinishlari uchun maxsus davolash usuli mavjud emas, lekin turli yordam choralari koʻrilishi mumkin. Oddiy qovurgʻa sinishlarida ogʻriq harakatning pasayishiga, yoʻtalning susayishiga olib kelishi va buning oqibatida esa koʻkrak qafasining ikkilamchi infektsiyasi rivojlanishiga hissa qoʻshishi mumkin. Koʻkrak qafasi saratoni hayot uchun xavfli jarohat boʻlib, koʻpincha bir muncha vaqt davomida yordamchi ventilyatsiyani talab qiladi. Koʻkrak qafasi va qovurgʻaning birinchi sinishi yuqori darajali jarohatlar boʻlib, ular pastki ichki aʼzolarning shikastlanishini (masalan, oʻpka kontuziyasi) yoki masofadan turib (masalan, boʻyin umurtqa pogʻonasi shikastlanishi) tekshirishni talab qiladi. Sportchilardagi spontan sinishlar odatda ogʻriqni toʻxtatishni talab qiladi, masalan, yurak-qon tomir holatini saqlab qolish maqsadida qayiqda eshkak eshish lozim.

Nerv blokadalari 
Nerv blokadalari ogʻriqqa qarshi va qovurgʻa sinishi bilan bogʻliq nafas olish asoratlarini kamaytirish uchun ishlatilishi mumkin. Bularga rombsimon qovurg‘alararo blokada, epidural anesteziya, paravertebral blokada, tiklovchi umurtqalar tekisligi blokadasi va serratus oldingi tekislik blokadasi kiradi. Ogʻriqsizlantirish yoki xavfsizlik asosida bir asab blokadasidan boshqa blokadaga nisbatan foydalanishni qoʻllab-quvvatlaydigan dalillar juda kam.

Jarrohlik 
Qovurgʻa sinishlarini ichki fiksatsiya/taʼmirlash uchun davolash usullari quyidagilarni oʻz ichiga oladi:

 Judet va/yoki sanches plitalari/strutlar qovurgʻa atrofida egiluvchi chiziqlar boʻlgan metall plastinka boʻlib, keyin yana tikuvlar bilan mahkamlanadi.
 Bu borada turli xil qovurgʻa fiksatsiyasi tizimlar bor. Ularda ikkita variant mavjud: plastinkani qovurgʻaga mahkamlash uchun vintlardan foydalanadigan old konturli metall plita yoki qovurgʻaga tunnel qilingan va oʻrnatilgan vint bilan mahkamlangan ichki medullyar splint.
 Old qulflash plitalari metall plitalar boʻlib, ular plita boʻylab vintlar uchun teshiklarga ega. Plastinka qovurgʻa ustida joylashgan va kerakli holatda suyakka burab kiritiladi. Plitalar kesimning konturiga mos kelishi uchun egilishi mumkin.
 U-plastinkalarni qulflovchi vintlar yordamida qovurgʻalarning yuqori qismiga mahkamlash uchun ham ishlatish mumkin.

Yana qarang 
 Pulmonary hygiene

Manbalar

Havolalar 
 -
 , 
 

Suyak sinishi
Ko'krak jarrohligi
Tez tibbiy yordam