Qodir Tyuryakulov

Qodir Tyuryakulovich Tyuryakulov (Toʻraqulov) (, 1900-yil 1-dekabr — 1960-yil) — sovet davlat arbobi, sanoatchi, iqtisodchi.

Biografiyasi 
Qodir Tyuryakulovich Tyuryakulovning millati qozoq, u Oʻzbekistonning Qoʻqon shahrida tugʻilgan. Olimning kelib chiqishi qoʻngʻirot elining koʻtenshi urugʻi mangʻitoy turkumiga borib taqaladi.

Tyuryakulov rus-tuzum maktabida oʻqigan, olti yillik Qoʻqon oliy boshlangʻich maktabini tugatgandan soʻng 1934—1936-yillarda  Stalin nomidagi Moskva sanoat akademiyasining yengil sanoat fakultetida ikki yil tahsil olgan.

Maʼlumoti boʻyicha tugallanmagan oliy iqtisodchi;

1918-yildan Qizil Armiya safida xizmat qilgan;

1920-yildan Kommunistik partiya aʼzosi.

1921—1923-yillarda Fargʻona viloyati Konibodam volost militsiyasining boshligʻi.

1923—1924-yillarda Fargʻona viloyati Oʻsh UgorRevkomi raisi.

1924—1925-yillarda Qoʻqon ijroiya qoʻmitasi raisining oʻrinbosari.

1925—1927-yillarda Fargʻona viloyati Andijon okrplani raisining oʻrinbosari.

1927-yilda Turkiston Avtanom Sovet Sotsialistik Respublikasi xalq moliya komissari Akbar Islomovning singlisi Komila bilan turmush qurgan. 1928-yilda ularning qizi Saida Tyuryaqulova dunyoga kelgan.

1927—1928-yillarda Qoʻqon okrugi „Oʻzbekbirlashuvi“ning mudiri.

1928—1931-yillarda 1-Qoʻqon paxta zavodi direktori.

1931—1933-yillarda OʻzSSR OʻzPaxtatrest boshligʻining oʻrinbosari.

1933—1934-yillarda SSSR,,OʻrtaOsPaxta" raisining oʻrinbosari;

1934—1936-yillarda Stalin nomidagi Moskva sanoat akademiyasining talabasi.

1936—1938-yillarda Tojikiston ASSR qishloq xoʻjaligi xalq komissarining oʻrinbosari va Tojikiston ASSR qishloq xoʻjaligi xalq komissari;

Uning ukasi Nazir Tyuryaqulov qatl etilgandan soʻng, 1938-yil 12-fevralda Qodir Tyuryaqulov hibsga olinib, qatagʻon qilingan. 1960-yil 31-noyabrda Pskentda vafot etgan va u Qoʻqon shahrida dafn etilgan.

Oilasi va avlodlari 

 Akasi — Tyuryakulov, Nazir Tyuryakulovich — sovet partiyasi aʼzosi, davlat arbobi, diplomat, jurnalist, filolog. SSSRning Saudiya Arabistoni Podshohligidagi muxtor vakili, Maorif xalq komissari va Turkiston Avtanom Sovet Sotsialistik Respublikasi Markaziy Ijroiya Komiteti raisi.
 Turmush oʻrtogʻi — Turkiston Avtanom Sovet Sotsialistik Respublikasi birinchi xalq moliya komissari Akbar Islomovning singlisi Kamila Islomova Qoʻqon shahrida dafn etilgan.
 Qizi -  Saida Qodirovna Tyuryaqulova Qoʻqon shahrida dafn etilgan.
 Nabirasi — Elyar Toʻraqulov (Musabaev)  Oʻzbekiston Respublikasi Qoʻqon shahrida yashaydi.

Fotogalereyasi

Yana qarang 

 Katta terror
 Xalq dushmani
 Siyosiy qatagʻon qurbonlarini xotirlash kuni
 SSSRdagi qatagʻonlar
 Stalinistik repressiyalar
 Tyuryakulov, Nazir Tyuryakulovich

Manbalar

Adabiyotlar 

 Nazir Tyuryaqulov — SSSRning Saudiya Arabistoni Podshohligidagi vakolatli vakili (maktublar, kundaliklar, hisobotlar) (1928—1935). Ed. T. A. Mansurova, A. M. Syzdiqova. — M.: Rus Rariteti, 2000, 608 b.
 Fedor Pavlovich Leksashev — SSSRda xizmat koʻrsatgan neftchi. „Nazir va Qodir Tyuryaqulovlar xotiralari“, Qoʻqon. (1974)
 OʻzSSR CGA f.r.-17, d40, l, 27.
 A. I. Zavelev — „Turkistondagi fuqarolar urushi tarixi“ kitobi, Moskva 1959-yil.
 Mansurov T. A. „Elchi Nazir Tyuryaqulov. Diplomat, siyosatchi, fuqaro“ (2003)). ISBN 5-235-02660-8. Mansurov T. A. Nazir Tyuryaqulov (M.: Yosh gvardiya, 2004, 371 bet, 5000 nusxa.)
 B. A. Doʻstqoʻraev — Oʻzbekiston Jahon tillari instituti xalqaro jurnalistika kafedrasi dotsenti, „Nazir Toʻraqulov — jurnalist, muharrir“ („Muxbir“ jurnali, 1979-yil 12-son. Toshkent)
 B. A. Doʻstqoraev, „Istiqlolga tashna oʻtgan publitsist Nazir Toʻraqulov haqida“ („Ilmiy tiklanish“ gazetasi, 1995-yil 21-noyabr. Toshkent)
 Naim Karimov — Oʻzbekiston „Shahidlar xotirasi“ jamgʻarmasi vitse-prezidenti Nazir Toʻraqulov (b. Birinchilar, „Jannatmakon“ jurnali, 2011-yil 5-son. Toshkent)
 Fedor Pavlovich Leksashev — SSSRda xizmat koʻrsatgan neftchi. „Nazir va Qodir Tyuryaqulov xotiralari“, Qoʻqon, Oʻzbekiston (1974)
 Doktor Majid Abdelaziz al Turkiy „SSSR vakolatli vakili“ (2004))
 Doktor Majid Abdelaziz bin Nosir al Turkiy „Muxtor vakil Nazir Turequlov — Turkiston tarixini yaratuvchisi“ (2011) Ar-Riyod, Saudiya Arabistoni Qirolligi)
 Bolsheviklar rahbariyati. 252, 256-betlar; CPSSAC;
 Mansurov T. Nazir Tyuryaqulov — Sovet Ittifoqining Hijoz, Najd va unga qoʻshilgan viloyatlardagi vakolatli vakili (1932-yildan — Saudiya Arabistoni Qirolligi) // Nazir Tyuryaqulov — SSSRning Saudiya Arabistoni Podshohligidagi vakolatli vakili: (Xatlar, kundaliklar, xabarlar. 1928-1935). M., 2000. S. 7-35; Krouli, 1970-yil. 158-bet.

Havolalar 

 
 Gazeta Yegemen Qazaqstan. KOROL ARXIVІNDYeGІ BYeS SURYeT
 I eto vse o nyom. Galina Galkina  Arxivnaya kopiya ot 4 marta 2016 na Wayback Machine
 Tair MANSUROV, doktor politicheskix nauk: Kak sovetskiy posol N.Tyuryakulov pokoryal arabskix prinsev (istoriya)  Arxivnaya kopiya ot 4 marta 2016 na Wayback Machine
 Moskva: v serii JZL vishla kniga o diplomate-kazaxe 
 Agentstvo KAZINFORM. Torekulov Nazir 
 Soobщenie Posolstva RK v RF
 Gazeta Yegemen Qazaqstan. Korol arxivіndegi bes suret
 Turakulov, Nazir Turakulovich (na uzb. yazike)
 Tair MANSUROV, doktor politicheskix nauk: Kak sovetskiy posol N. Tyuryakulov pokoryal arabskix prinsev (istoriya)  Arxivnaya kopiya ot 4 marta 2016 na Wayback Machine
 Nazir Toʻraqulovich Toʻraqulov
 Visokaya nagrada pochetnomu professoru YeNU D. Madjed at-Turki
 Kodir Toʻrakulov
 Polpred Sovetskogo Soyuza
 Marina Xegay „Polpred svoego vremeni“

1900-yilda tugʻilganlar
Qoʻqonda tugʻilganlar
1960-yilda vafot etganlar
1-dekabrda vafot etganlar
Toshkent viloyatida vafot etganlar
Qoʻqonda dafn etilganlar
Sovet Ittifoqi Kommunistik Partiyasi aʼzolari
Butunittifoq sanoat akademiyasining bitiruvchilari
SSSRda qatag‘on qilinganlar
Qozogʻiston inqilobchilari
Oʻzbekiston inqilobchilari
Rossiya inqilobchilari
Turkiston kishilari
Oʻsh uyezdi yetakchilari
Tojikiston SSR xalq komissarlari va vazirlari