Milojko Spajić

Milojko „Mickey“ Spajić (serb va chernogor kirillcha: Милојко Спајић; 1987-yil 24-sentyabrda tugʻilgan) – chernogoriyalik siyosatchi va moliya muhandisi, 2023-yil oktyabridan beri Chernogoriya Bosh vaziri. Shuningdek, u 2020-yildan 2022-yilgacha Chernogoriya hukumati va Zdravko Krivokapić kabinetida Moliya va ijtimoiy taʼminot vaziri boʻlib ishlagan.

Spajić markaziy „Europe Now“ partiyasining prezidenti. 2024-yil holatiga koʻra, u fransiyalik Gabriel Attal, burkina-fasolik Ibrahim Traoré va ekvadorlik Daniel Noboadan keyin dunyodagi toʻrtinchi eng yosh davlat rahbaridir.

Yoshligi va taʼlimi 
Spajić 1987-yil 24-sentyabrda Chernogoriya, SFR Yugoslaviyaning Pljevlja shahrida tugʻilgan. Spajić yepiskop Metodije Ostojić bilan qarindosh. U Pljevlja gimnaziyasini eng yaxshi talabalardan biri sifatida tamomlagan va Yaponiyaning Saitama universiteti va Osaka universitetida oʻqishni davom ettirgan. Keyinroq, Yaponiya hukumati stipendiyasi sohibi sifatida ekometrika boʻyicha yapon tilida tahsil olgan. Talabalar almashinuvi dasturi doirasida Spajić Tsinghua universitetida ham tahsil oladi. U Fransiyadagi HEC Paris biznes maktabida stipendiya sohibi sifatida magistr darajasini oldi.

Oʻzining serb-xorvat tilidan tashqari, u ingliz, yapon, xitoy, rus va fransuz tillarini ham biladi.

Moliya sohasidagi faoliyati 
Oʻqishni tugatgandan soʻng Spajić AQShning Wall Street shahrida, Parij va Tokio shaharlarida ishlagan. Siyosatga qoʻshilishdan oldin u Goldman Sachs uchun kredit tahlilchisi boʻlib ishlagan, shuningdek, Das Capital SGning Singapurdagi venchur kapital fondining hamkori boʻlgan.

Siyosiy faoliyati 
2020-yilgi parlament saylovi

Spajić siyosiy faoliyatini partiyasiz siyosatchi sifatida boshlagan va 2020-yilgi parlament saylovlarida Zdravko Krivokapićning ekspertlar jamoasi aʼzosiga aylangan. Spajić Chernogoriyaga qaytishiga bir qancha sabablar borligini, lekin ulardan asosiysi bahsli „Din erkinligi toʻgʻrisida“gi qonunning qabul qilinishi ekanligini va qonun Chernogoriya tizimida qancha muammolar toʻplanib qolganini koʻrsatib berganini aytdi. Vaziyat yaxshilanmaguncha, u Chernogoriyadan boshqa davlatga koʻchib oʻtmasligini va hech bir investor „Serb pravoslav cherkovi (SOC) kabi muassasalar mavjud boʻlgan davlatga ishonmasligini“ takidlaydi. Diniy inqiroz davrida u Qoʻshma Shtatlarda Serb pravoslav cherkovi va Chernogoriya serblari manfaatlarini himoya qilishda ishtirok etgan.

Moliya va ijtimoiy taʼminot vaziri 
Spajić 2020-yil 4-dekabrda Moliya va ijtimoiy taʼminot vaziri sifatida qasamyod keltirdi va Bosh vazir Zdravko Krivokapić davrida faoliyat olib bordi. Spajić va Iqtisodiyot vaziri Jakov Milatović oʻz davrida munozarali „Europe now“ iqtisodiy islohot dasturini taqdim etishdi va amalga oshirishdi. Parlament inqirozidan soʻng Bosh vazir Krivokapić Chernogoriya parlamenti Bosh vazir oʻrinbosari Dritan Abazovićni lavozimidan chetlashtirish tashabbusi bilan chiqdi va uning oʻrniga Spajićni Bosh vazir oʻrinbosari lavozimiga tayinlashni taklif qildi. Spajić butun vazirlik maoshini xayriya qilganini tasdiqlagan.

„Europe Now“ partiyasi 
2022-yilda Spajić va Milatović „Europe Now“ (PES) siyosiy partiyasini tuzdilar, Spajić prezident, Milatović esa prezident oʻrinbosari lavozimini egalladi. PES 2022-yilgi mahalliy saylovlarda ishtirok etdi.

2023-yilgi saylovlar 
Spajić 2023-yilgi prezidentlik saylovlarida Chernogoriya prezidentligiga nomzodini qoʻyishga harakat qilgan, biroq uning nomzodi Serbiya va Chernogoriyaning ikki davlat fuqaroligini olgani aniqlangani uchun Davlat saylov komissiyasi (DSK) tomonidan rad etilgan. Ushbu yangilikdan soʻng u 2009-yilda Serbiya fuqaroligini olganligini va uning Serbiya fuqaroligidan voz kechish jarayoni hali ham davom etayotganini aytdi. Keyinchalik Spajić Yaponiyaga vizasiz borishi uchun Serbiya fuqaroligini qabul qilganini aytgan. Spajićning oʻrniga Milatović PES nomzodi sifatida saylovda ishtirok etdi va ikkinchi bosqichda 58,88% ovoz bilan amaldagi prezident Milo Đukanovićni magʻlub etdi.

Prezidentlik saylovlaridan soʻng Spajić masʼuliyatni oʻz zimmasiga olishga va 2023-yilgi parlament saylovlarida PESning saylov byulletenlari tashuvchisi boʻlishga tayyorligini aytdi. 26-aprel kuni u PESning saylovchilar roʻyxatiga rahbarlik qilishi tasdiqlandi. Saylov davomida Bosh vazir Dritan Abazović va Ichki ishlar vaziri Filip Adžić Spajićni 2023-yil martida Chernogoriyada hibsga olingan janubiy koreyalik kriptovalyuta ishlab chiqaruvchisi Do Kwon bilan aloqada boʻlganlikda aybladi. Abazovićning soʻzlariga koʻra, Do Kwon qamoqxonadan Abazović, Adžić, Adliya vaziri Marko Kovač va Bosh prokuror Vladimir Novovićga Spajić bilan aloqalari haqida maʼlumot beruvchi xat yuborgan. PES Spajićga qoʻyilgan ayblovlarni rad etdi va Do Kwon maktubni Abazović buyrugʻi bilan imzolaganini aytdi. PES parlament saylovlarida umumiy ovozlarning taxminan 25 foizini qoʻlga kiritib, Chernogoriya parlamentida eng koʻp oʻrinni egalladi. Saylovdan keyin Do Kwon Spajićni moliyaviy qoʻllab-quvvatlaganini rad etdi.

2023-yil 10-avgustda Prezident Jakov Milatović Spajićga yangi hukumatni tuzish vaklolatini berdi.

Chernogoriya Bosh vaziri 
31-oktyabrda Chernogoriya parlamenti yangi hukumat tarkibini tasdiqladi, unga Spajić Bosh vazir etib tayinlandi.

Siyosiy pozitsiyalari 
Spajić Chernogoriyaning Yevropa Ittifoqiga qoʻshilishini qoʻllab-quvvatlaydi, lekin Gʻarb siyosatchilari „Chernogoriya bilan qiziqmaydi“ deb hisoblaydi. Uning taʼkidlashicha, NATOga qoʻshilish „Chernogoriya uchun yaxshi harakat“, lekin u Boltiqboʻyi mamlakatlariga Chernogoriya askarlarini joylashtirishga toʻsqinlik qiladi. Spajić Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishini qoralab, uni agressiya deb hisobladi va garchi u sanksiyalar „Moskvani oʻz yoʻlida qatʼiy turishini mustahkamlaydi“ deb hisoblasa ham, Rossiyaga sanksiya qoʻyishni qoʻllab-quvvatlagan. Spajić Chernogoriyaning Kosovo mustaqilligini tan olishni bekor qilish haqidagi takliflariga qarshi va bu „bizning ortimizdagi mavzulardan biri“ deb oʻylashini aytgan. U Chernogoriya va Serbiya oʻrtasidagi yaqin munosabatlar tarafdori.

Shaxsiy hayoti 
Spajićning sobiq xotinidan bir qizi bor. U serb pravoslav cherkovining aʼzosi.

Manbalar

Havolalar  
 
Vazirlar
Bosh vazirlar