yakhyo/uz-wiki huggingface dataset:
Surur ibn Musaʼid

Surur ibn Musaʼid ibn Said (, taxminan 1754-yilda tugʻilgan1788-yilda vafot etgan) Zayd urugʻidan boʻlib, 1773–1788-yillarda Makka amiri va sharifi boʻlgan.

1773-yil 6-fevralda sharif Surur ibn Musaʼid Makkaga bostirib kirib, amakisi sharif Ahmad ibn Saidga qarshi chiqqan holda oʻzini amir deb eʼlon qilgan.

Hijriy 1202-yil Rabiussoni oyining 18-kunida (milodiy 1788-yil 27-yanvar) vafot etgan va Jannat al-Mu’alla qabristonining Xadicha binti Xuvaylid maqbarasiga dafn etilgan.

Nikohi va farzandlari 
1768-yilda Surur ibn Musaʼid Marokash sultoni Sidi Muhammad III ning qizi va uning rafiqasi Lalla Fotima bint Sulaymon al-Alaviyning farzandi malika Lalla Lubobaga uylangan.

Surur ibn Musaʼidning taniqli farzandlari:

 Abdulloh
 Yahyo
 Said
 Hasan
 Ahmad
 Muhammad

Manbalar

Adabiyotlar 
 
 
 
 

Makka shariflari
1788-yilda vafot etganlar
Dzyudo 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida – erkaklar 90 kg

2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida dzyudo boʻyicha erkaklar oʻrtasida 90 kg vazn toifasida musobaqa 2024-yil 31-iyul kuni Fransiyaning Parij shahridagi Grand Palais Éphémère sahnada boʻlib oʻtadi.

Natijalar

A guruhi

B guruhi

C guruhi

D guruhi

Takroriy bahs

Final

Manbalar 

Dzyudo Olimpiada oʻyinlarida
Tohir Ahmadaliyev

Toxir Muxtorovich Axmadaliev (oʻzbekcha: Toxir Muxtorovich Axmadaliev; 1965-yil 3-noyabrda tugʻilgan, Andijon viloyati, Oʻzbekiston SSR) – oʻzbek siyosatchisi, IV chaqiriq Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi deputati. Oʻzbekiston Liberal-demokratik partiyasi aʼzosi.

Biografiya 

Tohir Axmadaliyev 1965-yil 3-noyabrda Andijon viloyatida tugʻilgan. 1988-yilda Toshkent xalq xoʻjaligi instituti va 1994-yilda Sankt-Peterburg davlat iqtisodiyot va moliya universitetini tamomlagan, oliy maʼlumot olgan. Kasbi iqtisodchi va matematik.

2019-yil 22-dekabrda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasiga Andijon viloyatidagi 20-sonli Chinobod saylov okrugidan deputati etib saylangan. U Qonunchilik Palatasining demokratik institutlar, nodavlat notijorat tashkilotlari va fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari masalalari boʻyicha qoʻmitasi aʼzosi hisoblanadi.

Manbalar 

1965-yilda tugʻilganlar
3-noyabrda tugʻilganlar
Andijonda tugʻilganlar
Siyosatchilar
Deputatlar
Foruq I

Foruq I ( Fārūq al-Awwal; 11-fevral 1920 – 18-mart 1965) — Misr shohi (1936-1952).

Manbalar 

Misr
Shukr ibn Abu al-Futuh

Toj al-Maʼali Abu Abdulloh Shukr ibn Abu al-Futuh al-Hasan ibn Jaʼfar al-Hasaniy () (1061-yilda vafot etgan), shuningdek, Muhammad nomi bilan ham tanilgan, Makkaning toʻrtinchi va oxirgi Musaviy amiri boʻlgan. Hijriy 400-yilda (milodiy 1010) otasi Abu al-Futuhning vafotidan keyin Makka taxtini meros qilib olgan. Hukmronligi davrida madinalik Banu Husayn qabilasiga qarshi urush olib borib, har ikki muqaddas shaharni ham oʻz qoʻliga olgan. Hijriy 403-yilda (milodiy 1012) Sulaymoniylardan boʻlgan Abu Toyib Dovud ibn Abdulrahmon tomnidan taxtdan agʻdarilgan.

Shukr ibn Abu al-Futuhning bir nafar qizi boʻlib, Abu Hoshim Muhammad ibn Jaʼfarga turmushga chiqqan. Shukrning oʻgʻillari boʻlmaganligi bois qullaridan biri uning oʻrniga amir etib tayinlangan, ammo tez orada amirlik Sulaymonlar sulolasi shariflari tomonidan bosib olingan. Hijriy 455-yil oxirida (milodiy 1063) Ali as-Sulayhiy Makkani egallab, Abu Hoshim Muhammadni amir etib tayinlagan. Shukr ibn Abu al-Futuh hijriy 453-yil Ramazon oyida (milodiy 1061-yil sentabr-oktyabr) vafot etgan.

Manbalar 

Makka shariflari
1061-yilda vafot etganlar
Husayn Komil

Husayn Komil ( Ḥusayn Kāmil; 21-noyabr 1853 – 9-oktyabr 1917) — Misr shohi (1914-1917).

Manbalar 

Misr
Manila koʻrfazida neftning toʻkilishi

2024-yilgi Manila koʻrfazida neftning toʻkilishi - 2024-yil 25-iyulda Manila koʻrfazida Filippin bayrogʻi ostidagi MT Terra Nova sanoat yonilgʻi tankerining agʻdarilishi va choʻkishi natijasida davom etayotgan neftning toʻkilishi. Tankerda qariyb 1,5 million litr (taxminan 400 000 gallon) sanoat moyi boʻlgan, u choʻkib ketganidan keyin kemadan neft toʻkila boshlagan.

Tavsifi 
Filippinda 2024-yil iyul oyi oxirida Gaemi toʻfoni sabab kuchli yogʻingarchilik va kuchli shamollar kuzatilgan. LSEG Eikon maʼlumotlariga koʻra, kema 1415 tonna dedveytli tonnajni tashish imkoniga ega boʻlgan. Neft tankeri Filippinning markaziy qismidagi Iloilo shahridan qatnashga moʻljallangan boʻlib, bortida oʻn yetti nafar ekipaj aʼzosi boʻlgan.

Choʻkishi 
2024-yil 25-iyul kuni ertalab kema agʻdarilib, Batan provinsiyasidagi Limay qirgʻoqlaridan taxminan yetti kilometr (4,3 milya) uzoqlikda, 34 metr chuqurlikka choʻkib ketgan. Ekipaj aʼzolaridan 16 nafari qutqarib olingan, biri halok boʻlgan. Halok boʻlgan ekipaj aʼzosining murdasi Limay qirgʻogʻi yaqinidan topilgan.

Taʼsiri 
2024-yil 25-iyulda Filippin qirgʻoq qoʻriqlash xizmatidan olingan xabarlarga koʻra, „koʻp miqdordagi“ neft toʻkilishi „bir necha“ kilometrga qadar yoyilgan va Manila qirgʻoqlarida harakatlanish xavfli boʻlib qolgan. Kontr-admiral sohil qoʻriqchisi Armando Baliloning taʼkidlashicha, neftning toʻkilishi Manila koʻrfazining dengiz muhitiga zarar yetkazish bilan bir qatorda, mahalliy baliqchilarning turmush tarziga ham jiddiy taʼsir koʻrsatishi mumkin. Uning taʼkidlashicha, agar butun 1,494 million litr neft koʻrfazga tarqalsa, neftning toʻkilishi Filippin milliy tarixidagi eng katta hajmlisi boʻlishi mumkin.

26-iyul holatiga koʻra, rasmiylar aniqlangan neftning toʻkilishi sanoat yonilgʻi yukidan emas, balki kema dvigatelidan tushganligini tasdiqlagan. Bundan tashqari, sanoat yonilgʻi yukidan neftning oqib chiqish holatlari aniqlanmagan. Filippin qirgʻoq qoʻriqlash xizmatining baholashi shuni koʻrsatdiki, suv yuzasidagi neft pardasining maydoni ikki kilometrga yetgan.

Transport kotibi Jaime Bautistaning maʼlum qilishicha, tanker choʻkish vaqtida taxminan 1494 metrik tonna sanoat yoqilgʻisini olib ketayotgan boʻlgan. Kuchli toʻlqinlar tufayli neftning toʻkilish va tarqalish holati tezlashgan. Sohil qoʻriqlash xizmati 97 metr uzunlikdagi qirgʻoq qoʻriqlash kemasini keyingi toʻkilishning oldini olish uchun joʻnatgan, bir nechta kichikroq kemalar ob-havo sharoiti yetarlicha barqarorlashguncha kutish holatida qoldirilgan.

Manbalar 

Bataan tarixi
Neft toʻkilishi
Islom Sharipov

Islom Sharipov (Ислом Шарипов) – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston Pro ligasining „Qoʻqon 1912“ klubi yarim himoyachisi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Erkak futbol yarim himoyachilari
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari
Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Qoʻqon 1912 klubi futbolchilari
Dinamo Samarqand futbolchilari
Sherdor klubi futbolchilari
Unired FC klubi futbolchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Mob Psycho 100

Mob Psycho 100 (yapon. モブサイコ100) – yapon mangasi, ONE taxallusi ostidagi rassom tomonidan yaratilgan. 2012-yil 18-apreldan 2017-yil 22-dekabrgacha Ura Sunday’da nashr qilingan. Anime 16 jilddan tashkil topgan.

Bones studiyasi Mob Psycho 100 anime moslashuvini chiqardi  . Birinchi mavsum 2016-yilning iyulidan sentabriga qadar chiqarilgan, ikkinchi mavsum 2019-yilning yanvaridan apreliga qadar chiqarildi. 2021-yil 20-oktabrda uchinchi mavsum eʼlon qilindi.

2016 yil iyul holatiga koʻra manga 1,2 million nusxadan ortiq sotilgan.

Oʻyin jarayoni 
Asosiy qahramon – oʻrta maktab oʻquvchisi Shigeo Kageyama kuchli ekzorsist boʻlib, u oʻzining kamtarinligi tufayli „Mob“ laqabini olgan. Mob oʻz qobiliyatlarini xavfli deb biladi va oʻzini boshqarishni yoʻqotmaslik uchun his-tuygʻularini bosib yuradi. U oddiy insondek yashashga harakat qiladi, ammo baʼzida u oʻz his-tuygʻularini boshqara olmaydi va natijada ekzorsistlik qobiliyatlarini boshqara olmay qoladi. Arataka Reigen, Mobning murabbiysi, oʻzini XXI asrning Eng buyuk ekstrasensi ataydi. Serial Mobning sarguzashtlari haqida

Manbalar 

Manga
Anime
Yapon sanʼati
Jasurbek Mahmudjonov

Jasurbek Mahmudjonov (Жасурбек Маҳмуджонов) – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston Pro ligasining „Qoʻqon 1912“ klubi hujumchisi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Futboldagi erkak hujumchilar
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari
Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Qoʻqon 1912 klubi futbolchilari
Mirzohidjon Jalilov

Mirzohidjon Jalilov (Мирзоҳиджон Жалилов) – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston Pro ligasining „Qoʻqon 1912“ klubi darvozaboni.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Erkak futbol darvozabonlari
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari
Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Qoʻqon 1912 klubi futbolchilari
Turon klubi futbolchilari
Dinamo Samarqand futbolchilari
FC Istaravshan klubi futbolchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Hamzaxon Xoʻjayev

Hamzaxon Xoʻjayev (Ҳамзахон Хўжаев) – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston Pro ligasining „Qoʻqon 1912“ klubi darvozaboni.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Erkak futbol darvozabonlari
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari
Qoʻqon 1912 klubi futbolchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Ismoil Posho

Ismoil Posho (; 31-dekabr 1831 – 2-mart 1895) — Misr shohi (1863-1879).

Manbalar 

Misr
Usmonali Abdukarimov

Usmonali Abdukarimov (Усмонали Абдукаримов) – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston Pro ligasining „Qoʻqon 1912“ klubi himoyachisi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Erkak futbol himoyachilari
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari
Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Qoʻqon 1912 klubi futbolchilari
Navbahor futbolchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Oʻzbekistonda tugʻilganlar
Oʻzbekiston kishilari
Gulbahor (maʼnolari)



Pokiston 
 Gulbahor (mahalla) – Karachi yaqinidagi mahalla

Qirgʻiziston 
 Gulbahor (Aravon) – Oʻsh viloyati Aravon tumanidagi qishloq

Oʻzbekiston 
 Gulbahor (Arnasoy tumani) – Jizzax viloyati Arnasoy tumanidagi shaharcha (2009 y.)
 Gulbahor (Xovos tumani) – Sirdaryo viloyati Xovos tumanidagi shaharcha (2009 y.)
 Gulbahor – Toshkent viloyati Yangiyoʻl tumanidagi shaharcha (1943 y.)
Birlashgan Millatlar Tashkilotining Aholishunoslik jamgʻarmasi (UNFPA)

Birlashgan Millatlar Tashkilotining Aholishunoslik jamgʻarmasi – (UNFPA) reproduktiv salomatlikni targʻib qilish, gender tengligi va ayollar huquqlarini kengaytirish, gender asosidagi zoʻravonlikning oldini olish, shuningdek, Oʻzbekistondagi demografik jarayonlardan xabardorlikni oshirish kabi sohalarda faoliyat olib boradi.

1969-yilda BMT Taraqqiyot jamgʻarmasi tomonidan boshqariladigan Aholishunoslik faoliyati sohasidagi jamgʻarma tashkil etilgan. Jamgʻarma 1971-yildan buyon BMT Bosh Assambleyasi tomonidan boshqarilib kelinmoqda. 1987-yilda bu jamgʻarma hozirgi – BMT Aholishunoslik jamgʻarmasi (UNFPA) nomini oldi.

BMT Aholishunoslik jamgʻarmasining asosiy maqsadi har bir inson – erkak, ayol, bolaning sogʻlom hayot kechirish va teng imkoniyatlarga ega boʻlish huquqlarini himoya qilish kabilar hisoblanadi. BMT Aholishunoslik jamgʻarmasi (UNFPA) jahon mamlakatlariga kambagʻallikni qisqartirish boʻyicha siyosatni oʻtkazish va dasturlarni amalga oshirish, yoshlar, xotin-qizlarni himoya qilish va boshqa yoʻnalishlarda aholiga doir maʼlumotlardan foydalanishda yaqindan yordam koʻrsatadi.

Jamgʻarma aholi turmushini yaxshilash, barqaror rivojlanishni taʼminlash bilan bogʻliq maqsadlarga erishishda xalqaro hamjamiyatga yaqindan koʻmaklashib kelmoqda. Aholi tarkibining oʻzgarishi, sonining oshishi yoki kamayishi, tugʻilish va oʻlim miqdori, odamlarning koʻchishi kabi hodisalar inson hayoti, mamlakatning ijtimoiy, iqtisodiy rivojlanishiga katta taʼsir koʻrsatadi. Bundan tashqari, UNFPA tomoni aniqlanadigan ayollar sogʻligʻi, reproduktiv salomatligi, huquqlarining himoyalanishi kabi koʻrsatkichlar ham aholi holatiga taʼsir etadi.

UNFPA Oʻzbekistondagi vakolatxonasini 1993-yilda ochgan. Jamgʻarma mamlakatimizda 2016–2020 yillarga moʻljallangan dasturini amalga oshirgan. Ushbu dasturda reproduktiv salomatlik, inson huquqlarini himoyalash, aholishunoslikka doir maʼlumotlardan rivojlanish sohasidagi loyihalarda foydalanish borasida tegishli davlat idoralarining salohiyatini oshirish kabi masalalar koʻrib chiqilgan.

Har yili 11 iyul – Jahon aholishunoslik kuni „1 milliard oʻsmir“, „Tenglik kuch bagʻishlaydi“, „Siz oilani rejalashtirib, kelajakni rejalaysiz“, „Har bir shaxs muhim“, „Reproduktiv salomatlik xizmatlaridan hamma teng foydalana olsin“, „Yoshlarga investitsiya kiritib“, „Favqulodda vaziyatda nochor aholi“, „Oilani shakllantirish inson huquqi“ kabi bir qator shiorlar ostida nishonlanadi. 2020-yilda bu sana koronavirus pandemiyasi sharoitida ayollarning reproduktiv salomatligi va kurrai zaminimizda gender tenglikni taʼminlashga bagʻishlandi. Oʻzbekiston tarixida birinchi marta milliy parlamentda ayollar soni BMT tomonidan belgilangan tavsiyalarga mos darajaga yetdi. Oliy Majlis Qonunchilik palatasiga saylangan 150 nafar deputatning 48 nafari yoki 32 foizini xotin-qizlar tashkil etgan edi.

Manbalar 

BMT aʼzolari
BMT kishilari
Jamoliddin Hikmatov

Jamoliddin Hikmatov (Жамолиддин Ҳикматов) – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston Pro ligasining „Doʻstlik“ klubi darvozaboni.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Erkak futbol darvozabonlari
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari
Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Doʻstlik Toshkent futbolchilari
AGMK futbolchilari
Oqtepa klubi futbolchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Ulugʻbek Oʻrinboyev

Ulugʻbek Oʻrinboyev (Улуғбек Ўринбоев) – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston Pro ligasining „Doʻstlik“ klubi darvozaboni.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Erkak futbol darvozabonlari
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari
Doʻstlik Toshkent futbolchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Oʻzsuvta’minot

„Oʻzsuvtaʼminot“ AJ (, ) “– respublika boʻylab suv taʼminoti va kanalizatsiya tizimini yanada yaxshilash va ichimlik suvidan oqilona foydalanish, suv taʼminoti va kanalizatsiya obyektlarini qurish, rekonstruksiya qilish, avariyalarni oʻz vaqtida bartaraf etish xizmatlarni amalga oshiradigan korxona.

2024-yil 24-yanvar holatiga koʻra, „Oʻzsuvtaʼminot“ aksiyadorlik jamiyatining ustav fondi 2,3 trillion soʻmni tashkil etadi.

O'zbekiston Respublikasi Davlat aktivlarini boshqarish agentligi „Oʻzsuvtaʼminot“ AJ ning 100 foizlik aksiyalar paketiga egalik qiladi.

Tarixi 
2019-yil 26-noyabrda „Oʻzsuvtaʼminot“ aksiyadorlik jamiyati O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining „Aholining ichimlik suvi bilan taʼminlanganlik darajasini oshirish va uning sifatini yaxshilash uchun Oʻzbekiston Respublikasining suv resurslarini boshqarishni takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida“gi PF-5883-son qarori va Oʻzbekiston Respublikasi Davlat aktivlarini boshqarish agentliginining 2020-yil 9-martdagi 108-sonli buyrugʻiga asosan aksiyadorlik jamiyati tashkil etilgan.

Rahbariyat 
 Suvonqulov Ahmad Xudayshukurovich – AJ boshqaruv raisi;
 Xaydarov Taxir Abidjanovich – AJ boshqaruv raisining birinchi oʻrinbosari;
 Raxmatullayev Xurshid Xotamjonovich – AJ boshqaruv raisining oʻrinbosari;
 Yusupov Komilbek Shuxratovich – AJ boshqaruv raisining oʻrinbosari.

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy Facebook sahifasi
 Rasmiy Telegram sahifasi
 Rasmiy Instagram sahifasi
 Rasmiy YouTube kanali

Davlat tashkilotlari
Gleb Xarin

Gleb Xarin (Глеб Харин) – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston Pro ligasining „Doʻstlik“ klubi darvozaboni.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Erkak futbol darvozabonlari
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari
Doʻstlik Toshkent futbolchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Xushnudbek Avilov

Xushnudbek Avilov (Хушнудбек Авилов) – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston Pro ligasining „Doʻstlik“ klubi himoyachisi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Erkak futbol darvozabonlari
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari
Doʻstlik Toshkent futbolchilari
Paxtakor jamoasi futbolchilari
Qoʻqon 1912 klubi futbolchilari
Andijon klubi futbolchilari
Navbahor futbolchilari
Turon klubi futbolchilari
Andijon SGS futbolchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Oʻzbekistonda tugʻilganlar
Oʻzbekiston kishilari
Futbolchilar
Choshtepa (maʼnolari)



Toponimlar 
 Choshtepa – Qashqadaryo viloyati Shahrisabz tumanidagi shaharcha
 Choshtepa koʻchasi (Toshkent) – Toshkent shahar Sergeli tumanidagi koʻcha

Arxeologiya yodgorliklari 
 Choshtepa-1 (Navoiy viloyati, Xatirchi tumani) – Navoiy viloyati Xatirchi tumanidagi arxeologiya yodgorligi
 Choshtepa (Qashqadaryo viloyati, Kasbi tumani) – Qashqadaryo viloyati Kasbi tumanidagi arxeologiya yodgorligi
 Choshtepa-1 (Qashqadaryo viloyati, Kitob tumani) – Qashqadaryo viloyati Kitob tumanidagi arxeologiya yodgorligi
 Choshtepa-2 (Qashqadaryo viloyati, Kitob tumani) – Qashqadaryo viloyati Kitob tumanidagi arxeologiya yodgorligi
 Choshtepa (Qashqadaryo viloyati, Chiroqchi tumani) – Qashqadaryo viloyati Chiroqchi tumanidagi arxeologiya yodgorligi
 Choshtepa (Samarqand viloyati, Kattaqoʻrgʻon shahri) – Samarqand viloyati Kattaqoʻrgʻon shahridagi arxeologiya yodgorligi
 Choshtepa (Samarqand viloyati, Paxtachi tumani) – Samarqand viloyati Paxtachi tumanidagi arxeologiya yodgorligi
 Choshtepa (Samarqand viloyati, Payariq tumani) – Samarqand viloyati Payariq tumanidagi arxeologiya yodgorligi
 Choshtepa-2 (Samarqand viloyati, Payariq tumani) – Samarqand viloyati Payariq tumanidagi arxeologiya yodgorligi
 Choshtepa (Samarqand viloyati, Samarqand tumani, Arabxona) – Samarqand viloyati Samarqand tumanidagi arxeologiya yodgorligi
 Choshtepa (Samarqand viloyati, Samarqand tumani, Past Oxaliq) – Samarqand viloyati Samarqand tumanidagi arxeologiya yodgorligi
 Choshtepa (Samarqand viloyati, Urgut tumani) – Samarqand viloyati Urgut tumanidagi arxeologiya yodgorligi
 Choshtepa (Surxondaryo viloyati, Denov tumani) – Surxondaryo viloyati Denov tumanidagi arxeologiya yodgorligi
 Choshtepa (Toshkent shahri, Yunusobod tumani) – Toshkent shahri Yunusobod tumanidagi arxeologiya yodgorligi
 Shoshtepa – Toshkent shahri hududida qad koʻtargan eng qadimiy qishloq va ilk qoʻrgon

Boshqalar 
 Choshtepa jome masjidi – Toshkent shahar Sergeli tumanidagi masjid
 Choshtepa (metro bekati) – Toshkent metropoliteni Chilonzor yoʻli bekatlaridan biri
Ulugʻbek Xoliqov

Ulugʻbek Xoliqov (Улуғбек Холиқов) – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston Pro ligasining „Doʻstlik“ klubi himoyachisi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Erkak futbol darvozabonlari
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari
Doʻstlik Toshkent futbolchilari
Lokomotiv BFK futbolchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Kozimjon Nurmatov

Kozimjon Nurmatov (Козимжон Нурматов) – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston Pro ligasining „Doʻstlik“ klubi himoyachisi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Erkak futbol darvozabonlari
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari
Doʻstlik Toshkent futbolchilari
Lokomotiv BFK futbolchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Yangiqishloq (maʼnolari)



Qirgʻiziston 
 Yangi-Qishloq (Novken tumani) – Jalolobod viloyati Novken tumanidagi qishloq
 Yangi-Qishloq (Qorasuv tumani) – Oʻsh viloyati Qorasuv tumanidagi qishloq

Tojikiston 
 Yangiqishloq (Asht tumani) – Asht tumani Iftixor QFYdagi qishloq

Oʻzbekiston 
 Yangiqishloq (Uchkoʻprik tumani) – Fargʻona viloyati Uchkoʻprik tumanidagi shaharcha
 Yangiqishloq (Kasbi tumani) – Qashqadaryo viloyati Kasbi tumanidagi shaharcha
 Yangiqishloq (Shahrisabz tumani) – Qashqadaryo viloyati Shahrisabz tumanidagi shaharcha
 Yangiqishloq (Chiroqchi tumani) – Qashqadaryo viloyati Chiroqchi tumanidagi mahalla
 Yangiqishloq QFY – Andijon viloyati Izboskan tumanidagi qishloq fuqarolar yigʻini
Rahmonjon Roʻziyev

Rahmonjon Roʻziyev (Раҳмонжон Рўзиев) – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston Pro ligasining „Doʻstlik“ klubi himoyachisi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Erkak futbol darvozabonlari
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari
Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Doʻstlik Toshkent futbolchilari
Neftchi (Fargʻona) futbolchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Abdulloh Shokirov

Abdulloh Shokirov (Абдуллоҳ Шакиров) – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston Pro ligasining „Doʻstlik“ klubi himoyachisi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Erkak futbol darvozabonlari
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari
Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Doʻstlik Toshkent futbolchilari
Neftchi (Fargʻona) futbolchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Asadbek Sharipov

Asadbek Sharipov (Асадбек Шарифов) – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston Pro ligasining „Doʻstlik“ klubi himoyachisi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Erkak futbol himoyachilari
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari
Doʻstlik Toshkent futbolchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Qanigut gʻori

Qanigut gʻori (mahalliy nomi – ) – Turkiston tizmasining Shimoliy yon bagʻirlaridagi geologik qoʻriqlanadigan hudud (tabiat yodgorligi) boʻlib, Qirgʻiziston Respublikasining Botken viloyati, Botken tumanida joylashgan . Gʻor 18 ta katta gʻor, chuqur boʻshliqlar, tor oʻtish yoʻllari va tunnellardan tashkil topgan. Uzunligi 6000 metr va chuqurligi 100 metrni tashkil qiladi
VI-asrdan XI-asrgacha gʻor qoʻrgʻoshin va temir koni sifatida xizmat qilgan. Oʻsha davrda bu yerda kumush va boshqa metallar va minerallar ham qazib olingan. Gʻorning birinchi konchilar arablar boʻlgan va keyinchalik qazish ishlarini xitoyliklar davom etishgan.

Tarixi 
Qanigut gʻori haqidagi ilk yozma maʼlumotlar miloddan oldingi II asrning boshlarida bu yerga kelgan xitoy sayyohi Chjyan Syan bitiklarida uchraydi.

Manbalar
Beshbuloq (maʼnolari)



Tojikiston 
 Beshbuloq (Vaxsh tumani) – Vaxsh tumani Kirov shahridagi daha

Oʻzbekiston 
 Beshbuloq – Qashqadaryo viloyati Dehqonobod tumanidagi shaharcha
 Beshbuloq (Guliston tumani) – Sirdaryo viloyati Guliston tumanidagi shaharcha

Boshqalar 
 Beshbuloq ko‘li – Surxondaryo viloyatidagi koʻl
Ryan Chew

Ryan Chew (1996-yil 12-avgustda tugʻilgan) – amerikalik badmintonchi. Akasi Phillip Chew bilan 2021-yilgi PanAmerika chempionatining juftlik bahslarida gʻolib chiqqan. Bobosi Don Chew asos solgan Orange okrugi badminton klubida shugʻullanadi. 2020-yilgi Tokio yozgi oʻyinlarida ishtirok etgan.

Yutuqlari

PanAmerika oʻyinlari 
Erkaklar oʻrtasidagi juftlik bahslar

Pan Am chempionati
Erkaklar oʻrtasidagi juftlik bahslar

BWF International Challenge/Series 
Erkaklar oʻrtasidagi juftlik bahslar

Manbalar
Xadra

Xadra – Shayxontohur dahasidagi mahallalardan biri, endilikda
eski shaharning markaziy maydoni.
Tarixchi Y.Gʻ.G ‘ulomov va folklorshunos H. T. Zaripovning fikricha, haddi roh „yoʻlning chekkasi, chegarasi“, yaʼni shaharning
chekkasi degan maʼnoni bildiradi. Tilshunos F. A. Abdullayev esa xadra „notekis, past-baland, adirlik (yer) demakdir“ deydi (adrang – adra —xadra).

Manbalar 

Mahallalar
Toshkent mahallalari
Vinson Chiu

Vinson Chiu (1998-yil 8-avgustda tugʻilgan) – amerikalik badmintonchi. 2022-yilgi Pan Am chempionatida sherigi Joshua Yuan bilan erkaklar oʻrtasidagi juftlik bahslarida kumush medalni qoʻlga kiritgan. Chiu, shuningdek, 2016-yilgi Pan Am oʻsmirlar chempionatida oʻgʻil bolalar va aralash juftlik bahslarida kumush va bronza medallarini qoʻlga kiritgan. Chiu hozirda Jennie Gai bilan aralsh juftlik bahslarida oʻynamoqda. Ular 2021-yilda Mexican International Challenge musobaqasida birgalikda oʻzlarinig ilk chempionliklarini qoʻlga kiritishdgan. Duet 2023-yilgi Panamerika oʻyinlarida aralash juftlik bahslarida kumush medalni qoʻlga kiritgan.

Chiu, shuningdek, bir vaqtlar indoneziyalik afsonaviy Tony Gunawan bilan hamkorlik qilgan va ular 2017-yilda AQSh xalqaro musobaqasida gʻolib chiqishgan.

Yutuqlari

PanAmerika oʻyinlari 
Aralash juftlik bahslar

Pan Am Championships 
Erkaklar oʻrtasidagi juftlik bahslar

Aralash juftlik bahslar

Pan Am Junior Championships 
Oʻgʻil bolalar oʻrtasidagi juftlik bahslar

Aralash juftlik bahslar

BWF International Challenge/Series (8 bora gʻolib, 9 bora finalchi) 
Erkaklar oʻrtasidagi juftlik bahslar

Aralash juftlik bahslar

  BWF International Challenge turniri
  BWF International Series turniri
  BWF Future Series turniri

Manbalar
Je veux

„Je veux“ (; ) – fransuz qoʻshiqchisi Zazning „Zaz“ (2010) nomli debyut studiyaviy albomidagi qoʻshigʻi. Qoʻshiq uning debyut singli ham hisoblanadi.

Yaratilishi 
Qoʻshiq matni Kerredine Soltani va Tryss tomonidan yozilgan. Ovoz yozish ishlari Kerredine Soltani va Alban Sautour tomonidan olib borilgan.

Treklist 
Raqamli singl (2010)
 „Je veux“ (3:37)

CD singl (2011)
 „Je veux“ (3:38)
 „Je veux“ (Live & Unplugged) (3:47)

Chartlar

Manbalar 

2010-yil qoʻshiqlari
Zaz qoʻshiqlari
Fransuz tilidagi qoʻshiqlar
Shomansur Saʼdullayev

Sa’dullayev Shomansur Shoxsaidovich (24.05.1951, Toshkent shahar, Oʻzbekiston) – Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining Oʻsimlik moddalari kimyosi instituti direktori, akademik, professor hamda Toshkent shahar Oliy Majlis senati aʼzosi.

Tarjimai holi 
Shamansur Sagdullayev 1951-yilning 24-may sanasida Toshkent shahrida xizmatchi oilasida tugʻilgan tavallud topgan. 1968-yili Toshkent politexnika institutining kimyo-texnologiya fakultetiga oʻqishga kirgan. 1973-yilda oʻqishni „Asosiy organik va neftkimyoviy sintez texnologiyasi“ mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan va „muhandis-texnolog“ ixtisosligiga ega boʻlgan. 1974-yili Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining Sobir Yunusov nomidagi Oʻsimlik moddalari kimyosi institutida tajriba laboratoriyasida birinchi boʻlib laborant soʻngra esa kichik ilmiy xodim lavozimida faoliyat yuritgan. 1996-yil mart oyidan boshlab Oʻsimlik moddalari kimyosi institut direktorining ishlab chiqarish va innovatsiya masalalari boʻyicha oʻrinbosari, 2006-yil noyabr oyidan esa shu institut direktori lavozimida faoliyat yurita boshlagan. Tarix fanlari doktori hamda professor Shomansur Sa’dullayev ish faoliyati davomida 400 dan ortiq ilmiy ish yozgan hamda bu yozilgan ilmiy ishlarning 100 dan ziyodi nufuzli xalqaro jurnallarda chop etilgan.

Amaliyotga tatbiq qilingan 20 dan ortiq dorilar muallifi oʻlaroq Oʻzbekistonda ilk „Yaxshi ishlab chiqarish amaliyoti (GMP)“ sertifikatiga ega boʻlgan tabiiy va sintetik preparatlar substansiyalarini ishlab chiqarish korxonasini ishga tushirgan.

Mukofotlari 
2006-yili „Shuhrat“ medali sohibi, 2007-yil Oʻzbekiston Respublikasi davlat mukofotining fan va texnologiya sohasida laureati boʻlgan 2011-yil „Fidokorona xizmatlari uchun“ ordeni hamda 2021-yili. „Oʻzbekiston Respublikasi fan arbobi“ faxriy unvonini qoʻlga kiritgan.

Manbalar 

Toshkentda tugʻilganlar
Oʻzbekiston davlat arboblari
Shuhrat medali sohiblari
1951-yilda tugʻilganlar
24-mayda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Kimyogarlar
Li Yongbo

Li Yongbo (; pinyin: Lǐ Yǒngbō; 1962-yil 18-sentyabrda tugʻilgan) – isteʼfodagi xitoylik badmintonchi va Xitoy milliy badminton jamoasining sobiq bosh murabbiyi.

Faoliyati 
Oʻyinchi sifatida tezkorligi, reflekslari va kuchi bilan ajralib turadigan erkaklar oʻrtasidagi juftlik bahslari boʻyicha mutaxassis boʻlgan. 1980-yillarning oʻrtalaridan 1990-yillarning boshigacha doimiy sherigi Tian Bingyi bilan koʻplab xalqaro unvonlarga sazovor boʻlgan. Ular mashhur koreys juftligi Pak Ju Bong va Kim Mun Suning zamondoshlari hamda raqiblari boʻlib, sakkiz mavsum davomida badmintonning eng yirik juftlik musobaqalaridagi sovrinlarga oʻzaro ega chiqishgan. Dunyo boʻylab boshqa koʻplab turnirlar qatorida Li va Tian 1987 va 1989-yillarda (oʻsha paytda ikki yilda bir marta) jahon chempionatlarida, 1987, 1988 va 1991-yillarda oʻtkazilgan nufuzli Butun Angliya chempionatida va 1985, 1989 va 1991-yillarda Daniya Open chempionatida qatnashgan. Shuningdek, ular 1986, 1988 va 1990-yillarda ketma-ket jahon chempionligini qoʻlga kiritgan Xitoyning Thomas Cup (Erkaklar oʻrtasidagi xalqaro turnir) jamoalarida ham oʻynagan. Sheriklikda 1992-yilda Barselonada boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiya oʻyinlarida erkaklar oʻrtasidagi juftlik bahslarida bronza medalini qoʻlga kiritishgan.

2012-yilda Londonda boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiada oʻyinlarida Xitoyning badminton boʻyicha ayollar oʻrtasidagi juftlik bahslarda jamoa murabbiyi sifatida oʻyinchilari musobaqada gʻalaba qozongan Janubiy Koreya terma jamoasiga qarshi oʻyinda maʼlumot tarqatgani uchun diskvalifikatsiya qilingan. Li janjaldagi rolini tan olgan. Insayderlarning aytishicha, Li milliy va olimpiya musobaqalarida strategik ustunlikka erishish uchun qoʻrqitish taktikasini qoʻllagan. Magʻlub boʻlgan taqdirda, jamoasi boshqa Xitoy jamoasi bilan oʻyinga tushishidan choʻchigan.

Rio Olimpiadasida Xitoyning badminton boʻyicha terma jamoasi ikkita oltin medalni qoʻlga kiritgan. Shundan soʻng Li 2017-yilda faoliyatini yakunlagan.

Yutuqlari

Olimpiada oʻyinlari 
Erkaklar oʻrtasidagi juftlik bahslar

Jahon chempionati 
Erkaklar oʻrtasidagi juftlik bahslar

Jahon kubogi 
Erkaklar oʻrtasidagi juftlik bahslar

Asian Games 
Erkaklar oʻrtasidagi juftlik bahslar

IBF World Grand Prix (27 sovrin, 8 final) 
Badminton boʻyicha Jahon Gran-prisi Xalqaro badminton federatsiyasi (IBF) tomonidan 1983-yildan 2006-yilgacha oʻtkazilgan.

Erkaklar oʻrtasidagi juftlik bahslar

Manbalar

Havolalar
Aşık posho maqbarasi

Aşık posho maqbarasi () 14-asr turkiy soʻfiy shoiri Aşık poshoning (1332-yilda vafot etgan) dafn etilgan joyi. Mazkur yodgorlik majmuasi Turkiyaning Kirsehir shahrida joylashgan.

Manbalar 

Turkiyadagi maqbaralar
Saʼd ibn Zayd

Saʼd ibn Zayd ibn Zay ibn Muhsin () 1666-yildan 1702-yilgacha, 1692-yildan 1694-yilgacha, 1694-yildan 1702-yilgacha va 1704-yilda qisqa muddat Makka amiri va sharifi boʻlgan.

Tavalludi 
Saʼd ibn Zayd hijriy 1052-yilda (1642–1643) tugʻilgan. Zayd ibn Muhsinning oʻgʻli.

Hukmronligi 
Sharif Zayd 35 yil davomida Makkaga hukmronlik qilganidan soʻng hijriy 1077-yil Muharram oyi 3-kuni (milodiy 1666-yil 6-iyul) seshanba kuni Makkada vafot etdi. Uning Saʼd, Hasan, Muhammad Yahyo va Ahmad ismli toʻrt nafar oʻgʻli bor edi. Zayd vafot etgan vaqtda faqatgina Saʼd va Hasan Makkada boʻlishgan, Muhammad Yahyo Madinada, Ahmad esa Najdda boʻlgan.

Zaydning vafotidan keyin Makka amiri sifatida uning oʻrniga kim tayinlanishi borasida ashraflar oʻrtasida ixtilof paydo boʻldi. Koʻpchilik Hamud ibn Abdullohning tarafida boʻlib, uning daʼvosi otasi sharif Abdulloh ibn Hasan boʻlgan. Abdulloh dastlab Yamandan Zaydni oʻgʻli Muhammad ibn Abdulloh bilan birga hukmdor etib tayinlash uchun chaqirgan. Makka amirligiga tayinlanishi uchun Saʼdni faqatgina kichik bir ashraflar guruhi qoʻllab-quvvatladi. Ular orasida Muborak ibn Muhammad al-Horis, Roji ibn Qaytbay, Abdulmuttalib ibn Muhammad, Mudar ibn al-Murtado, Husayn ibn Yahyo, Foris ibn Barakot va Muhammad ibn Ahmad ibn Alilar bor edi. Ikkala tomon ham Jidda sanjagi va Makka shayxi al-harami sifatida Usmoniylar hukumatining oʻlkadagi vakili boʻlgan Imod ogʻaga murojaat qildilar. Imod ogʻa Saʼd foydasiga qaror qabul qildi va unga xila (sharaf libosi) yubordi.

Manbalar

Adabiyotlar 
 
 
 
 
Makka shariflari
Banu Qatoda
Anqara sinagogasi

Anqara sinagogasi () Turkiyaning poytaxti Anqaradagi eng katta sinagogadir. U Ulusda, Turkiya poytaxtining nurab borayotgan eski kvartalida qurilgan. Anqara sinagogasining qurilishi 19-asrga borib taqaladi va 1906-yilda italiyalik arxitektor tomonidan qaytadan qurilgan. Tarixiy bino yil davomida yopiq holatda saqlanadi, chunki u ibodat qilish uchun kerakli miqdordagi jamoatni yigʻa olmaydi.

Yana qarang 

 
 Turkiyadagi sinagogalar roʻyxati

Manbalar 

Turkiyadagi maqbaralar
Turkiyadagi sinagogalar
Mil. av. 63
Qosim ibn Hoshim

Qosim ibn Hoshim ibn Fulayta al-Hasaniy al-Alaviy () (1162-yilda vafot etgan) – 1155–1161-yillarda, keyinchalik qisqa muddat 1162-yilda Makka amiri. Havoshimlar nomi bilan mashhur sharifiylar sulolasiga mansub boʻlgan. Undan oldin otasi Hoshim ibn Fulayta Makka amiri boʻlgan. Qosim ibn Hoshimdan keyin esa uning oʻrnini amakisi Iso ibn Fulayta egallagan.

Manbalar 

Makka shariflari
1162-yilda vafot etganlar
Tugʻilgan yili nomaʼlum boʻlgan kishilar
Hoshimiylar sulolasi
Karakuş Tumulus

Karakuş Tumulus (shuningdek, Qoraqush) – Adiyamanning Kahta tumanidagi zamonaviy Chuqurtash qishlogʻi yaqinida, miloddan avvalgi 30-20-yillarda Kommageniyalik Mitridat II tomonidan qurilgan.

Karakush „qora qush“ degan maʼnoni anglatadi. Yodgorlik bu nomni olishining asosiy sababi yuqori qismida burgut boʻlgan ustunning mavjudligidir.

U Turkiyaning Kahta shahridan  uzoqlikda joylashgan. Tumulus har biri taxminan  boʻlgan uchta Dor ustunlaridan iborat baland ustun toʻplamlari bilan oʻralgan. Ustunlar tepasida stelalar, relyeflar, shuningdek, buqa, sher va burgut haykallari joylashtirilgan. Yozuvlarga koʻra bu yerda uch ayolning qirollik qabri borligini bilish mumkin.

Yodgorlikning shimoli-sharqidagi markaziy ustunning tashqi tomonida yunoncha yozuvlar yozilgan.

Milodiy 72-yilda Rim imperatori Vespasian tomonidan Kommageniya qirolligi qoʻshib olinganidan bir muncha vaqt oʻtgach, majmuaning omborxonasi talon-taroj qilingan.

Hududdagi asosiy qazishmalar Myunster universitetidan Friedrich Karl Dörner tomonidan amalga oshirilgan. Ustun 2023-yilda Turkiya-Suriya zilzilasida qulab tushgan.

Manbalar

Adabiyotlar 

 TA Sinclair, Sharqiy Turkiya: Arxitektura va arxeologik tadqiqot 4 : 59

Havolalar 

 Qorakus tumülüs ustunlari – Chukurtash koʻyi (Adiyaman viloyati, Sharqiy Turkiya)

Turkiyadagi maqbaralar
2023-yilgi Turkiya-Suriya zilzilasidan zarar koʻrgan binolar
Annie Xu

Annie Xu (1999-yil 22-oktyabrda tugʻilgan) – amerikalik badmintonchi, xalqaro elita musobaqalarida qatnashadi. Ikki karra Pan Am Junior chempioni; Panamerika oʻyinlari kumush medali sovrindori. Egizak singlisi Kerry Xu bilan birga Yozgi Universiada va Pan Am chempionati bronza medallari sovrindorlari.

Yutuqlari

PanAmerika oʻyinlari 
Ayollar oʻrtasidagi juftlik bahslar

Pan Am chempionati 
Ayollar oʻrtasidagi juftlik bahslar

Yozgi Universiada 
Ayollar oʻrtasidagi juftlik bahslar

Pan Am Junior Championships 
Qizlar oʻrtasidagi yakkalik bahslar

Qizlar oʻrtasidagi juftlik bahslar

Aralash juftlik bahslar

BWF International (4 sovrin, 5 final) 
Ayollar oʻrtasidagi juftlik bahslar

  BWF International Challenge turniri
  BWF International Series turniri
  BWF Future Series turniri

Manbalar
Qosim ibn Abu Hoshim

Abu Muhammad Qosim ibn Abu Hoshim Muhammad al-Hasaniy al-Alaviy () (1123 yoki 1124-yilda vafot etgan) Havoshimiylarning sharifiylar sulolasidan boʻlgan Makkaning ikkinchi amiri. Hijriy 487-yilda (milodiy 1094) otasi Abu Hoshim Muhammad ibn Jaʼfarning vafotidan soʻng oʻrinbosar boʻlgan. Abu Muhammad 1123 yoki 1124-yilda vafot etgan.

Uning oʻrniga oʻgʻli Fulayta ibn Qosim oʻtirgan.

Manbalar 

Makka shariflari
Hoshimiylar sulolasi
Unchi masjidi

Unchi masjidi (Panjobi, ) — Pokistonning Devorli Lahor shahriga olib boradigan Bhati darvozasi yaqinida, Hakiman bozori boʻylab joylashgan masjid. Boburiylar davrida qurilgan. Masjid imperator Akbar hukmronligi davridan qolgan boʻlishi mumkin.

Fon 
Masjidning nomi „Baland Masjid“ degan maʼnoni anglatadi va bu masjidning baland platformada qurilgani bilan bogʻliq. Vazir Xon masjidi va Badshahi masjidi kabi buyuk Boburiy masjidlaridan farqli oʻlaroq, masjid qurilgan yilni bildiruvchi hech qanday yozuv mavjud emas.

Tarixi 
Masjid koʻpincha Akbar hukmronligi davriga toʻgʻri kelgan deb aytiladi, biroq maʼlumotlarga koʻra, masjid keyinchalik, Avrangzeb hukmronligi davrida qurilgan boʻlishi ham mumkin.

Arxitekturasi 
Masjidda kichik tahorat havzasi mavjud. Masjidning gʻarbiy devori boʻylab joylashgan ikkita nishada Qur’on oyatlari, uchinchisida esa Akbar Jaloliddin Muhammad nomi yozilgan.

Yana qarang 

 Lahor
 Lahor masjidlari
 Islom arxitekturasi
 Boburiy arxitekturasi

Manbalar 

Boburiylar masjidi
Lahordagi masjidlar
Pan Am o‘smirlar o‘rtasidagi badminton chempionati

Pan Am oʻsmirlar oʻrtasidagi badminton chempionati – 2021-yil iyul oyida Badminton Pan Am (BPA) konfederatsiyasi tomonidan Amerika qitʼasidagi eng yaxshi badmintonchi oʻsmirlarini taqdirlash uchun 29-marta tashkil etilgan turnir.

Turnir bir vaqtning oʻzida 19 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar oʻrtasidagi aralash jamoaviy musobaqada va turli yosh guruhlari uchun oʻsmirlar shaxsiy musobaqasida oʻtkaziladi. Badminton Pan Am aʼzo davlatlari tadbirni tashkil etish uchun nomzod sifatida oldindan ariza topshirishlari mumkin. Pan Am Junior Team Badminton chempionati har yili Charles Nowles xotira kubogiga saralsh uchun oʻtkaziladi.

Pan Am o‘smirlar o‘rtasidagi badminton chempionati — Individual bahsda oltin medal sohiblari

Pan Am o‘smirlar o‘rtasidagi badminton chempionati — Aralash jamoaviy bahslar gʻoliblari

Manbalar 

Badminton boʻyicha musobaqalar
Stol tennisi 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida – erkaklar oʻrtasida yakkalik

Stol tennisi boʻyicha erkaklar oʻrtasidagi yakkalik bahslari Parijda boʻlib oʻtadigan 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarining stol tennisi dasturiga kiritilgan. Musobaqalar 2024-yilning 27-iyulidan 4-avgustiga qadar Parij Expo Porte de Versailles koʻrgazma va konferensiyalar markazida boʻlib oʻtdi.

Saralash

Jadval

Qura tashlash 
Qura tashlash marosimi 2024-yil 24-iyulda boʻlib oʻtgan.

Saralangan sportchilar 
Musobaqada 64 nafardan ortiq sportchi ishtirok etganligi sababli, 1 dan 32-oʻringacha boʻlgan sportchilar toʻgʻridan-toʻgʻri 1/64 bosqich bahslarining eng yuqori pogʻonalariga joylashtirildilar. 33-dan 48-gacha boʻlgan tennischilar oʻrtasida 1/64 bosqich oʻyinlarining qolgan pozitsiyalari uchun qur’a tashlandi.

1.  Wang Chuqin 
2.  Fan Zhendong 
3.  Félix Lebrun 
4.  Hugo Calderano 
5.  Lin Yun-ju 
6.  Tomokazu Harimoto 
7.  Dang Qiu 
8.  Jang Woo-jin 
9.  Dimitrij Ovtcharov 
10.  Shunsuke Togami 
11.  Alexis Lebrun
12.  Marcos Freitas
13.  Darko Jorgić
14.  Quadri Aruna
15.  Cho Dae-seong
16.  Omar Assar
17.  Jonathan Groth 
18.  Anton Kallberg 
19.  Truls Moregard 
20.  Kao Cheng-jui
21.  Álvaro Robles
22.  Edward Ly
23.  Nicholas Lum
24.  Sharath Kamal Achanta
25.  Liam Pitchford
26.  Finn Luu
27.  Ovidiu Ionescu
28.  Kirill Gerassimenko
29.  Mohamed El-Beiali
30.  Wong Chun Ting
31.  Noshad Alamiyan
32.  Tomislav Pucar
33.  Andy Pereira
34.  Nicolás Burgos
35.  Anders Lind
36.  Daniel Habesohn
37.  Tiago Apolónia
38.  Andrej Gaćina
39.  Wang Yang
40.  Eduard Ionescu
41.  Milosz Redzimski
42.  Brian Afanador
43.  Alberto Miño
44.  Allegro Martin
45.  Santiago Lorenzo
46.  Marcos Madrid
47.  Izaac Quek
48.  Vitor Ishiy

49 dan 64 gacha boʻlgan oʻyinchilar saralash bosqichining eng yuqori pogʻonalariga joylashtirildi. Agar dastlabki bosqichda ularga raqib boʻlmagan taqdirda 64-raundga yoʻl olishadi.

49.  Harmeet Desai
50.  Daniel González
51.  Ibrahima Diaw
52.  Luka Mladenovic
53.  Cedric Nuytinck
54.  Olajide Omotayo
55.  Eugene Wang
56.  Panagiotis Gionis
57.  Mehdi Bouloussa
58.  Saheed Idowu
59.  Kanak Jha|
60.  Deni Kožul
61.  Fabio Rakotoarimanana
62.  Yaroslav Zhmudenko
63.  Nima Alamian
64.  Vicky Wu

65 dan 67-gacha boʻlgan oʻyinchilar dastlabki bosqichning eng quyi oʻrinlariga joylashdilar:

65.  Vladislav Ursu66.  Zaid Abo Yaman

67.  Santoo Shrestha

Jadval

Finals

Yuqori yarmi

1-qismi

2-qismi

Pastki yarmi

3-qismi

4-qismi

Dastlabki bosqichlar

Manbalar

Havolalar 
 Jadval

Stol tennisi 2024-yilgi Yozgi Olimpiya oʻyinlarida
Toshqoʻrgʻon (maʼnolari)

Toshqoʻrgʻon:

Toponimlar 
 Toshqoʻrgʻon – Afgʻonistonning shimoliy qismidagi shahar
 Tosh-Qoʻrgʻon (Qadamjoy tumani) – Qirgʻiziston Respublikasi Botken viloyati Qadamjoy tumanidagi qishloq
 Toshqoʻrgʻon (Kasbi tumani) – Oʻzbekistonning Qashqadaryo viloyati Kasbi tumanidagi qishloq

Arxeologiya yodgorliklari 
 Toshqoʻrgʻon-1 – Namangan viloyati Yangiqoʻrgʻon tumanidagi arxeologiya yodgorligi
 Toshqoʻrgʻontepa – Fargʻona viloyati Fargʻona tumanidagi arxeologiya yodgorligi

Arxeologiya
Alifbo boʻyicha aholi punktlari
2024-yilgi Pan Am badminton chempionati

XXVII Pan Am badminton chempionati 2024-yil Amerika qitʼasida oʻtkazilgan badminton boʻyicha qitʼa chempionati. 2024-yilning 10—13-aprel kunlari Gvatemalada boʻlib oʻtgan.

Turnir 
2024-yilgi Pan Am badminton chempionati 27-bor oʻtkazilgan. Ushbu turnir Badminton Pan America ruxsati bilan Gvatemala badminton federatsiyasi tomonidan tashkil etilgan.

Oʻtkazilgan joy 
Ushbu turnir Gvatemala shahridagi Teodoro Palacios Flores gimnaziyasida boʻlib oʻtgan.

Taqsimlov 
Quyida Pan Amerika badminton chempionati uchun BWF ballar tizimiga asoslangan turnirning har bir bosqichi uchun ochko taqsimoti bilan jadvallar keltirilgan, bu Super 300 musobaqasiga teng.

Medallar jamgʻarmasi

Sovrindorlar

Medallar jadvali

Erkaklar oʻrtasidagi yakkalik bahslar

Set

 Brian Yang (yarim final)
 Kevin Cordón (chempion)
 Ygor Coelho (yarim final)
 Uriel Canjura (final)
 Jonathan Matias (uchinchi raund)
 Luis Ramón Garrido (chorak final)
 Howard Shu (chorak final)
 Victor Lai (chorak final)

Final

Top oʻyinchilar

1-boʻlim

2-boʻlim

Past natija koʻrsatgan oʻyinchilar

3-boʻlim

4-boʻlim

Ayollar oʻrtasidagi yakkalik bahslar

Set

 Beiwen Zhang (chempion)
 Michelle Li (final)
 Juliana Vieira (chorak final)
 Wenyu Zhang (chorak final)
 Lauren Lam (yarimfinal)
 Inés Castillo (uchinchi raund)
 Rachel Chan (yarimfinal)
 Talia Ng (musobaqani tark etgan)

Final

Top oʻyinchilar

1-boʻlim

2-boʻlim

Past natija koʻrsatgan oʻyinchilar

3-boʻlim

4-boʻlim

Erkaklar oʻrtasidagi juftlik bahslar

Set

 Adam Dong / Nyl Yakura (final)
 Kevin Lee / Ty Alexander Lindeman (ikkinchi raund)
 Vinson Chiu / Joshua Yuan (yarimfinal)
 Job Castillo / Luis Montoya (yarimfinal)

Final

Top oʻyinchilar

1-boʻlim

2-boʻlim

Past natija koʻrsatgan oʻyinchilar

3-boʻlim

4-boʻlim

Ayollar oʻrtasidagi juftlik bahslar

Set

 Catherine Choi / Josephine Wu (yarimfinal)
 Annie Xu / Kerry Xu (final)
 Francesca Corbett / Allison Lee (champions)
 Jaqueline Lima / Sâmia Lima (yarimfinal)

Final

Top oʻyinchilar

1-boʻlim

2-boʻlim

Past natija koʻrsatgan oʻyinchilar

3-boʻlim

4-boʻlim

Aralash juftlik bahslar

Set

 Ty Alexander Lindeman / Josephine Wu (yarimfinal)
 Vinson Chiu / Jennie Gai (final)
 Presley Smith / Allison Lee (chempions)
 Fabrício Farias / Jaqueline Lima (yarimfinal)

Final

Manbalar

Havolalar  
Tournament link: individual results

Badminton boʻyicha musobaqalar
Rubinshteyn-Taybi sindromi

Rubinshteyn-Taybi sindromi (RTS) kamdan-kam uchraydigan genetik holat boʻlib, boʻyi past, oʻrtacha va ogʻir oʻrganish qiyinchiliklari, oʻziga xos yuz xususiyatlari, keng bosh bilan tavsiflanadi. Kasallikning boshqa xususiyatlari taʼsirlangan shaxslar orasida farq qiladi. Bu xususiyatlar 16-xromosomada joylashgan CREBBP geni va 22-xromosomada joylashgan EP300 genidagi mutatsiya yoki deletsiya natijasida yuzaga keladi.

Bunday holatda boʻlgan odamlarda saratonsiz va saraton oʻsmalari, leykemiya va limfoma rivojlanish xavfi ortadi. Bu holat baʼzan autosomal dominant shakl sifatida uchraydi va nasldan-naslga meros boʻlib oʻtadi. Bu kasallik 125 000-300 000 ta tugʻilgan boladan 1 tasida uchraydi.

Tarix 
Rubinshteyn-Taybi sindromi birinchi marta 1957 yilda fransuz ortopediya tibbiyot jurnalida grek shifokorlari: Mixail, Matsukas va Teodoru tomonidan norasmiy ravishda qayd etilgan. Tibbiyot jurnali yetti yoshli bolaning bosh barmogʻi tubdan qiyshaygan, uzun burun, mushak gipotoniyasi, shuningdek, jismoniy va aqliy rivojlanmaganligi haqida xabar berdi. Oʻsha paytda yunon shifokorlari tomonidan tilga olingan amaliy tadqiqot anomaliya deb hisoblangan, chunki bunday oʻziga xos jismoniy va ruhiy xususiyatlarga ega boʻlgan bolalarning boshqa holatlari qayd etilmagan. Sindromni kashf qilish uchun akkreditatsiyadan oʻtgan va shuning uchun uning nomi bilan atalgan shifokorlar kashf etilgan paytda bu jurnal haqida bilishmagan. Biroq, eʼtirof etilishicha, 1957 yilda fransuz ortopediya tibbiyoti jurnalida eʼlon qilingan holat RTSning birinchi xabar qilingan holati boʻlishi mumkin.

Genetika 
Rubinshteyn-Taybi sindromi koʻp hollarda CREBBP genidagi mutatsiyalar bilan tavsiflanadi. CREBBP geni boshqa koʻplab genlarning faoliyatini nazorat qilishga yordam beradigan oqsil hosil qiladi. CREB-bogʻlovchi oqsil deb ataladigan protein hujayra oʻsishi va boʻlinishini tartibga solishda muhim rol oʻynaydi va homila normal rivojlanishi uchun zarurdir. Agar CREBBP genining bir nusxasi oʻchirilsa yoki mutatsiyaga uchrasa, hujayralar CREB bogʻlovchi oqsilning normal miqdorining faqat yarmini hosil qiladi. Ushbu protein miqdorining kamayishi tugʻilishdan oldin va keyin normal rivojlanishni buzadi, bu Rubinshteyn-Taybi sindromining belgilari va alomatlariga olib keladi.

Davolash 
RTSni tiklaydigan yoki davolaydigan davolash mavjud emas. Biroq, bemorlarda simptomlarni boshqarish va kamaytirish usullari mavjud. Alomatlarning keng doirasi mavjudligi sababli, RTS bilan ogʻrigan bemorlar har bir oʻziga xos simptomga eʼtibor qaratadigan mutaxassislarga yuboriladi. Kognitiv rivojlanishdan aziyat chekadigan odamlar odatda maxsus taʼlim dasturlari va nutq terapiyasining bir qismidir. Yurak, tish, eshitish va buyrak anomaliyalari uchun muntazam tekshiruv va monitoring zarur. Kasallangan shaxslar va ularning oilalari uchun genetik maslahat ham tavsiya etiladi.

Havolalar 
 Rubinshteyn-Taybi sindromining kelib chiqish sabablari
 Rubinshteyn-Taybi sindromining dastlabki belgilari va davolash

Manbalar 

 Kasalliklar
 Biokimyo
 Genetika
 Nevrologiya
Komil Jalilov

Komil Jalilov (1979-yil 18-dekabr, Samarqand, OʻzSSR) — oʻqituvchi, taʼlim boʻyicha mutaxassis.

Hayoti 
Komil Jalilov 1979-yil 18-dekabrda Samarqand shahrida tavallud topgan.

Taʼlimi 
Dastlab, 1996–2000-yillarda Samarqand davlat chet tillari instituti bakavr darajasi boʻyichada tahsil olgan. Soʻng 2000–2002-yillarda Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universitetini va 2017–2018-yillarda London universiteti kolleji Taʼlim institutida (, toʻliq: ) Chevening dasturi bo‘yicha “O‘quv dasturlarini ishlab chiqish, pedagogika va pedagogik baholash” mutaxassisligi bo‘yicha magistr darajasini olgan. Bundan tashqari 2007–2008-yillarda AQShning Columbia universitetida „Pedagogik psixologiya va tillarni o‘qitish metodikasi“ yoʻnalishida va 2011–2013-yillarda Toshkent xalqaro Vestminster universitetida „Taʼlim berish va o‘qitish nazariyasi va amaliyoti“ yoʻnalishi boʻyicha malaka oshirgan.

Faoliyati 
Komil Jalilov 2001–2005-yillarda Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universiteti qoshidagi akademik litseyda oʻqituvchi sifatida, 2009–2012-yillarda Toshkent xalqaro Vestminster universiteti huzuridagi akademik litseyda direktor oʻrinbosari lavozimida, 2012–2014-yillarda M. V. Lomonosov nomidagi Moskva davlat universitetining Toshkent filialida oʻqituvchi sifatida, 2013–2015-yillarda O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Davlat Test Markazi Chet tillarni bilish va egallash darajasini baholash boshqarmasida baholovchi va test topshiriqlarini ishlab chiquvchi, bo‘lim boshlig‘i o‘rinbosari lavozimlarida, 2016–2019-yillarda Alisher Navoiy nomidagi Toshkent davlat oʻzbek tili va adabiyoti universitetida oʻqituvchi sifatida, 2021–2022-yillarda Prezident taʼlim muassasalari agentligida metodika bo‘limi boshlig‘i lavozimida faoliyat yuritgan. 2021-yildan Toshkent shahridagi Webster universitetida faoliyat yuritmoqda.

Ilmiy faoliyati 
Komil Jalilov faoliyati davomida bir qancha kitob va qoʻllanmalar yozgan.

 2011-yil — „Ingliz tilidan mavzulashtitrilgan testlar to‘plami“ (“Abituriyent-2011” loyihasi turkumidan);
 2014-yil — „English: Key to Success“ (2 tomli);
 2016–2018-yillar — „Exam Skills for Teachers and Learners of English“;
 2018-yil — „Practice Tests for Exam Skills for Teachers and Learners of English“;
 2020-yil — „Baholar nazariyasi asoslari“.

Maktab darsliklari mojarosi 
Komil Jalilov 2022-yilda yangi maktab darsliklari yozishda muallif boʻlgan. Lekin ijtimoiy tarmoqlarda darsliklar yuzasidan eʼtirozlar kelib tushgan. Darslik mualliflari Shavkat Mirziyoyevga murojaat bilan chiqishgan.

Manbalar

Havolalar 

Samarqandda tugʻilganlar
Oʻqituvchilar
Sirojiddin Solijonov

Sirojiddin Solijonov (Сирожиддин Солижонов) – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston Pro ligasining „Doʻstlik“ klubi himoyachisi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Erkak futbol himoyachilari
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari
Doʻstlik Toshkent futbolchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Ilhom Ubaydullayev

Ilhom Ubaydullayev (Илҳом Убайдуллаев) – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston Pro ligasining „Doʻstlik“ klubi himoyachisi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Erkak futbol himoyachilari
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari
Doʻstlik Toshkent futbolchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar