yakhyo/uz-wiki huggingface dataset:
Damashq qamali

Damashq qamali 1400-yilda Temuriylar imperiyasi va Misr Mamluklari oʻrtasida kelib chiqqan boʻlib, ushbu 2 davlatning oʻzaro urushi davridagi hal qiluvchi ahamiyatga ega qamal hisoblanadi. Turli xil manbalarda koʻra ushbu qamal haqida har xil rivoyatlar mavjud. Ulardan eng mashxuriga koʻra, qamaldan soʻng Mamluklar sultoni An-Nasr Faraj uzur soʻrash maqsadida imomlarni Amir Temur huzuriga yuboradi. Biroq, Temur ularni (tahminan 30 mingdan ortiq aholini) masjid ichida yoqib yuboradi.

Temuriylar imperiyasi va Mamluklar davlati oʻrtasidagi diplomatik munosabatlar 1385-yilda oʻrnatilgan boʻlib, ushbu vaqt davomida Mamluklar davlati sultonlari Amir Temur bilan oʻzaro munosabatlarda oʻzlarining dushmanlik alomatlarini yaqqol namoyish qildi hamda Amir Temurga qarshi kurashish uchun Usmonlilar imperiyasi va Sivas qirolligi bilan harbiy ittifoq tuzishga harakat qildi. Buning natijasida Mamluklar davlati va Temuriylar imperiyasi oʻrtasida urush yuzaga keldi. Urush natijasiga koʻra Mamluklar davlati Mustamlakachi davlatdan vassal davlatga aylandi.

Boshlanish sabablari 

Temur Chingizxondan keyingi Markaziy Osiyo dagi hukmdorlardan biri edi. Uzoq va tinimsiz kurashlar orqali u Moʻgʻullar imperiyasini qayta tiklashga intildi.

Suriya shaharlariga hujum qilishdan avval Temur Damashqqa elchi yuborgan va u shaharning Mamluk noibi Sudun tomonidan qatl etilgan. 1400-yilda Misrning mamluk sultoni Nosir-ad-Din Faraj bilan urush boshlab, Mamluklarning Suriyadagi hududlariga bostirib kiradi. Temur qoʻshinlari 1400-yil noyabrida Halabni egalladi U shahar tashqarisida 20 000 bosh suyagidan iborat minora qurishni buyurib, koʻplab aholini qirgʻin qildi. Halabni egallagandan soʻng, Temur oʻz yurishini davom ettirdi va u yerda Xamani, yaqin atrofdagi Homs va Baalbek bilan birga Damashqni qamal qildi.

Qamal 

Mamluk sultoni Nosir-ad-Din Faraj boshchiligidagi qoʻshin Damashq tashqarisida Temur tomonidan magʻlubiyatga uchratildi va Temurning rahm-shafqatiga koʻra shaharni tark etdi. Qoʻshini magʻlubiyatga uchragach, Mamluk sultoni Qohiradan Ibn Xaldun bilan muzokaralar olib borish uchun bir vakil yubordi, biroq ular olib chiqib ketilgach, shaharni talon-toroj qildi.

Mustaqil guvohlar tomonidan tasdiqlangan, ayniqsa ayanchli voqealardan biri mashhur Umaviylar masjidi va boshqa koʻplab binolarning yoqib yuborilishi edi. Taniqli imomlar va diniy ruhoniylar Temur huzuriga borib, Alloh nomidan shafqat so‘radilar. Temur ularni ayollari va bolalari bilan masjidlarda boshpana topishlariga ishontirdi. Shunday qilib, ular 30 000 dan ortiq kishini tashkil qilganda; eshiklarni qulflab, tiriklayin yoqib yubordi.

Natija 

Damashq qoʻlga kiritilgandan soʻng, Temur imperiyasi endi mintaqada paydo boʻlgan yana bir kuch — Usmonli imperiyasi bilan chegaradosh edi. Temur keyinchalik Anqara jangi Usmonli sultoni Boyazidni magʻlub etish uchun ketadi.

Manbalar 

Temuriylar ishtirokidagi qamallar
Amir Temurning janglari
Damashq qamallari
Oʻrta asrlar Damashqi
Halab qamali

Halab qamali 1400 yilda Temuriylar imperiyasi va Mamluklar sultonligi oʻrtasidagi urush mobaynida sodir boʻlgan muhim voqealardan biri.

Tarix 
1400-yilda Temur qoʻshinlari Armaniston va Gruziya zabt etishdi, soʻngra Sivas (viloyat), Malatya (viloyat) va Ayntobni egallab oldilar. Keyinchalik Temur qoʻshinlari ehtiyotkorlik bilan Halab tomon yurdilar va u yerda har kecha shaharga yaqinlashganda mustahkam qarorgoh qurishga intildilar. Mamluklar shahar devorlari tashqarisida ochiq jang qilishga qaror qildilar. Ikki kunlik toʻqnashuvlardan soʻng Temurning otliq qoʻshinlari yoy shaklida tezlik bilan harakatlanib, dushman chizigʻi qanotlariga hujum qilishdi, uning markazi esa Hindistondan kelgan fillarni oʻz ichiga olgan holda mustahkam ushlab turdi. Otliqlarning shiddatli hujumlari Halab hokimi Tamardash boshchiligidagi mamluklar safini buzib, shahar darvozalari tomon qochishga majbur qildi. Shundan soʻng Temur Halabni egalladi, soʻng shahar tashqarisida 20 000 bosh suyagidan iborat minora qurishni buyurib, koʻplab aholini qirgʻin qildi.

Temurning Halab qamalida Suriyaga bostirib kirishi chog‘ida Ibn Tag‘ribirdiyning yozishicha, Temurning tatar askarlari Halabning tubjoy ayollarini ommaviy zo‘rlaganlar, ularning bolalarini qirg‘in qilganlar, ayollarning aka-uka va otalarini esa Halabda sodir bo‘lgan to‘dali zo‘rlashlarni tomosha qilishga majburlaganlar. masjidlar. Ibn Tagʻribirdining aytishicha, bolalar va ayollar masjidga panoh topishga harakat qilgandan soʻng, Halabdagi Buyuk masjidda ayollarni arqon bilan bogʻlagan tatarlar barcha bolalarni oʻldirgan. Tatar askarlari kichik masjidlarda ham, Ulugʻ masjidda ham ochiqchasiga janob ayollar va bokira qizlarni zoʻrlaganlar. Ayollarning akalari va otalari qiynoqqa solinib, qarindoshlarining zoʻrlanishini kuzatishga majbur boʻlishdi. Koʻchalar va masjidlardagi jasadlar Aleppoga hid bosdi. Ayollar turli erkaklar tomonidan bir necha marta guruhli zoʻrlangan holda yalangʻoch holda saqlangan.

Manbalar 

Amir Temurning janglari
Temuriylar ishtirokidagi qamallar
Futbol boʻyicha 2023-yilgi Oʻzbekiston Kubogi

Futbol boʻyicha 2023-yilgi Oʻzbekiston Kubogi (Футбол бўйича 2023-йилги Ўзбекистон Кубоги) — har yili oʻtkaziladigan Oʻzbekiston kubogi musobaqasining 31-mavsumi boʻlib, futbol boʻyicha Oʻzbekiston kubogi final bosqichi hisoblanadi. Kubok sohibi 2024-25-yilgi Osiyo Chempionlar Ligasida ishtirok etish huquqini qoʻlga kiritadi. „Nasaf“ klubi amaldagi chempion hisoblanadi.

Jamoalar 
Oʻzbekiston Kubogi 2023-yil „Qarshi markaziy stadioni“da boʻlib oʻtadigan finalga chiqish uchun 38 ta jamoa ishtirok etadigan musobaqadir  Musobaqa Oʻzbekiston futbol Ligasi tizimidagi 38 ta jamoadan iborat. Oʻzbekiston Superligasidan 14 ta va qolgan 2 ta ligadan (Oʻzbekiston Pro ligasi va Oʻzbekiston Birinchi ligasi) 24 ta jamoa qatnashmoqda. Tarixda ilk bor Oʻzbekistonning 3-darajali ligasi Oʻzbekiston Birinchi ligasidan jamoalar Oʻzbekiston Kubogiga jalb qilindi.

Final mezboni 
2023-yilgi Oʻzbekiston Kubogi final oʻyini mezboni sifatida 4 ta stadion biri qur’a tashlash orqali orqali tanlab olindi. Davogar stadionlar roʻyxatida Bunyodkor stadioni, JAR stadioni, Qarshi Markaziy stadioni, Istiqlol stadionlari bor edi. Qur’a natijalariga koʻra 2023-yilgi Oʻzbekiston Kubogi final uchrashuvi Qarshi Markaziy stadionida boʻlib oʻtishi belgilandi.

Qur’a va format 
Dastlabki saralash bosqichida Oʻzbekiston Birinchi ligasining 8 ta jamoalari ishtirokida Oʻzbekiston Kubogi guruh bosqichiga chiqish 2 yoʻllanma uchun oʻtkaziladi. Qura tashlash marosimi 2023-yil 7-mart kuni UzSport telekanalida PFL hodimi Zohir Akramxonov va Futbolchilar uyushmasi hodimi Islom Inomov tomonidan oʻtkazilgan.

Saralash bosqichi

1-saralash bosqichi

2-saralash bosqichi

Guruh bosqichi 
Guruh bosqichi uchrashuvlari 2023-yil 2-aprel sanasida boshlanib 3-iyun sanasida yakunlandi.

A guruhi

B guruhi

C guruhi

D guruhi

E guruhi

F guruhi

G guruhi

H guruhi

Pley-off bosqichi

Qur’a 
Oʻzbekiston Kubogi Pley off bosqichiga 2023-yil 5-iyunda qur’a tashlandi. Guruh bosqichida birinchi oʻrinni egallagan jamoalar alohida savatcha hosil qilib oʻyinlarni oʻz maydonida qabul qilish imkoniyatiga ega boʻldi. Oʻyinlar 2023-yil 8-10-avgust kunlari oʻtkailishi belgilangan. Chorak final bosqichlariga 2023-yil 16-avgustda qur’a tashlandi va oʻyinlar rasmiylari tayinlandi. Yarim final bosqichiga 2023-yil 3-sentyabrda qur\a tashlandi.

Nimchorak final

Chorak final

Yarim final

Final

Toʻpurarlar

Yana qarang 

 Futbol boʻyicha 2023-yilgi Oʻzbekiston Superligasi
 Futbol boʻyicha 2019-yilgi Oʻzbekiston Liga Kubogi
 Futbol boʻyicha 2023-yilgi Oʻzbekiston Pro ligasi
 Futbol boʻyicha 2023-yilgi Oʻzbekiston Birinchi ligasi
 Futbol boʻyicha 2023-yilgi Oʻzbekiston Ikkinchi ligasi

Manbalar

Havolalar 

 Oʻzbekiston Kubogi pfl.uz rasmiy sayti
 OʻzPFL Rasmiy telegram kanali

2023-yilda Oʻzbekiston futboli
Zunnun Misriy

Zunnun Misriy, Abulfayz Savbon binni Ibrohim (vafoti hijriy 245-yil, milodiy 859-yil) — “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Qohira yaqinidagi Ixmim shahrida tugʻilgan. Molik ibn Anasdan hadis ilmini oʻrgangan. Magʻriblik Isrofil ismli shayxning muridi. Zunnun Misriy tasavvuf va hol ilmi boʻyicha birinchilardan boʻlib, nazariy fikrlarni bayon qilgan orif sifatida tanilgan. Tasavvufdagi barcha tariqatlarning silsilasida uning nomi bor.

Imom Ahmad Hanbal, Valid bin Abdulloh, Abulhusayn Nuriy, Abu Yaʼqub Hoshimiy, Abbos bin Hamza Nisoburiy, Abu Said Xarroz, Abu Abdulloh Nabojiy, Abdulloh Hozir, Ali bin Muvaffaq, Abu Amr Dimishqiy, Ibrohim bin Dovud Qassor Raqqiy, Abu Muhriz Sheroziy, Fotima Nisoburiya, Joriyayi Savdo, Imraʼatun Majhula kabi orif zotlar bilan suhbatda boʻlgan. Sahl bin Abdulloh Tustariy, Yusuf bin Husayn Roziy, Muhammad bin Hasan Javhariy, Abu Abdulloh Jallo kabi yirik soʻfiylar Zunnun Misriyning shogirdlari sanaladi. 

Zunnun Misriy 245-hijriy-qamariy, 859-milodiy yilda samoʻ majlisida vajd holida olamdan oʻtgan.

Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayx hayotiga bogʻliq bobni aynan kiritgan.

Manbalar 
Navoiyshunoslik

Havolalar
Qolgʻuta

Qolgʻuta () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Qorday tumanidagi qishloq. Stepnovskiy qishloq okrugi tarkibiga kiradi. Tuman markazi Qorday qishlogʻidan 17 km shimoli-gʻarbda joylashgan. KATO kodi — 314855400.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 583 kishini (273 erkak va 310 ayol) tashkil qilgan. 20090-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 686 kishi (349 erkak va 337 ayol) yashagan.

Manbalar 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Qorday tumani aholi punktlari
Qarakemer (Qorday tumani)

Qarakemer () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Qorday tumaniga qarashli qishloq. Qarakemer qishloq okrugining maʼmuriy markazi. Tuman markazi Qorday qishlogʻidan 52 km sharqda joylashgan. KATO kodi — 314839100.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 3214 kishini (1851 erkak va 1363 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra qishloqda 2982 kishi (1467 erkak va 1515 ayol) yashagan.

Manbalar 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Qorday tumani aholi punktlari
Qarasu (Qorday tumani)

Qarasu (, 199?yilgacha — Chernaya Rechka) — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Qorday tumanidagi qishloq. Qorasuv qishloq okrugi maʼmuriy markazi. Tuman markazi Qorday qishlogʻidan 17 km sharqda joylashgan. KATO kodi — 314843100.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 3208 kishini (1555 erkak va 1653 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 3504 kishi (1740 erkak va 1764 ayol) yashagan.

Manbalar 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Qorday tumani aholi punktlari
Kenen (Jambul viloyati)

Kenen () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Qorday tumaniga qarashli qishloq. Kenen qishloq okrugining maʼmuriy markazi va u yerdagi yagona aholi punkti. Tuman markazi Qorday qishlogʻidan 52 km shimoli-sharqda joylashgan. KATO kodi — 314837100. Sobiq Kirov nomidagi qishloq taniqli oqin Kenen Azerboev sharafiga Kenen deb oʻzgartirilgan.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 2177 kishini (1099 erkak va 1078 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 2496 kishi (1249 erkak va 1247 ayol) yashagan.

Manbalar 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Qorday tumani aholi punktlari
Keru

Keru (, eski nomi — Novoaleksandrovka) — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Korday tumanidagi qishloq. Qarakemer qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 314839200.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 420 kishini (200 erkak va 220 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 304 kishi (152 erkak va 152 ayol) yashagan.

Manbalar 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Qorday tumani aholi punktlari
Koʻkadir

Koʻkadir () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Qorday tumanidagi qishloq. Algin qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 314832400.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 196 kishini (92 erkak va 104 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 169 kishi (89 erkak va 80 ayol) yashagan.

Manbalar 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Qorday tumani aholi punktlari
Koʻktoʻbe (Qorday tumani)

Koʻktoʻbe (, eski nomi — Gornonikolskoe) — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Qorday tumanidagi qishloq. Sulutor qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 314856300.

Tarixi 
Gorno-Nikolskoye qishlogʻi 1911-yilda tashkil etilgan. 1913-yilda unda 80 ta xonadon boʻlgan. Qishloq Semirechensk viloyati, Pishpek tumani Pishpek uchastkasining Arxangelsk volosti tarkibiga kirgan.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 418 kishini (217 erkak va 201 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 317 kishi (153 erkak va 164 ayol) yashagan.

Manbalar 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Qorday tumani aholi punktlari
Kunbatis 1

Kunbatis 1 () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Qorday tumaniga qarashli qishloq. Masanchin qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 314847200.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 178 kishini (98 erkak va 80 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 289 kishi (144 erkak va 145 ayol) yashagan.

Manbalar 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Qorday tumani aholi punktlari
Joʻybor dahasi

Buxoroning Shaharning janubi-gʻarbiy tarafida, Qorakoʻl va Shirgaron darvozasi oraligʻida edi. Bu jaribda Havzi nav, Urganchien (Chaqari Sultonon), Puxtabofon, Xonaqoh Pistashikanon (Kaltaxoja), Shoh Malik, Chaqar, Abdullaxoja, Shahri nav, Kozi Zohid, Janafaron, Dastorbandon, Joʻyzar (Havzi Boboniyoz), Charmgaron, Xalifa Xudoydod, Chuqur mahalla, Tayi chorbogʻ (Guzari nav), Oʻzbekxoja, Vaqf, Havzi baland guzarlari joylashgan.

Manbalar 
Бухоро таълим тизими тарихи [Матн] / А.Жуманазар. Тошкент: Акаdеmnashr, 2017. 592 б.

 

Buxoro
Dovud Rastag'fariy

Dovud Rastagʻfariy (arabcha: داوود رستغفري – Dovud ibn Amr Rastagʻfariy Ishtixoniy) – roviy.

Mashhur arab tarixchisi Abdulkarim Samʼoniyning „Ansob“ kitobida shunday keltirilgan: "Samarqandning taniqli roviylaridan biri Dovud Rastagʻfariydir.

Faoliyati 
Najmiddin Umar Nasafiyning „Kitob al-qand fiy zikri ulamoi Samarqand“ kitobida keltirilishicha, Dovud Rastagʻfariy avval Nasafda qozilik qilgan. Soʻng, Abu Saʼiyd Abdurahmon ibn Saad ibn Abu Vaqqos Zuhriy Naysoburiy Boluviydan keyin Ishtixonda ham bir necha yil qozilik qilgan.

Ustozi 
U hadis ilmi sir-asrorlarini Ahmad ibn Hishom Ishtixoniydan oʻrgangan va hadis rivoyat qilgan.

Shogirdi 
Dovud Rastagʻfariydan Muhammad ibn Ibrohim Hamadvayh Ishtixoniy hadis rivoyat qilgan".

Vafoti 
U 985 yili Ishtixonda vafot etgan. Vasiyatiga koʻra uning jasadi Xartang qishlogʻiga olib kelinib, muhaddis Muhammad ibn Ismoil Buxoriy (810-870)ning qabri yoniga dafn etilgan.

Manbalar 

Olimlar
Islom:Shaxslar
Kunbatis 2

Kunbatis 2 () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Qorday tumanidagi qishloq. Masanchin qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 314847300.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 504 kishini (249 erkak va 255 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 607 kishi (293 erkak va 314 ayol) yashagan.

Manbalar 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Qorday tumani aholi punktlari
Darzab jangi (2017)

Darzob jangi — Tolibon askarlari, IShID — Xuroson viloyati jangchilari va afgʻon qurolli kuchlari askarlari oʻrtasida Jauzjon viloyatining Darzob tumanidagi qurolli toʻqnashuv.

Dastlabki hujumlar 

9-aprel kuni toʻrt nafar afgʻon askari, jumladan, bir boʻlinma komandiri IShID jangarilari bilan Darzobdagi soʻnggi toʻqnashuvlar hududiga borish chogʻida pistirmada halok boʻldi. Bir kun oʻtib, Tolibon IShID jangarilari bilan birga Darzob tumanidagi Alxaniy va Moʻgʻul qishloqlariga hujum qildi. Buning natijasida 13 nafar Tolibon jangarisi halok boʻldi, 10 nafar IShID jangarisi, jumladan IShID qoʻmondoni Mulla Gʻanzanfar ham yaralandi. Tolibon Alxaniyni qoʻlga olishga muvaffaq boʻldi, ammo Moʻgʻuldan chekindi. Bundan tashqari, Darzob yaqinida joylashgan Qush Tepa tumanidagi xavfsizlik postiga bostirib kirish oqibatida Tolibon qoʻmondoni Fayz Muhammad halok boʻldi, uning jangarilaridan biri yaralandi. Jangarilarning tuman chekkasidagi uyga raketa zarbasi berishi oqibatida bir nafar ayol fuqaro ham halok boʻlgan.

Tolibon va IShID oʻrtasidagi jang 

26-aprel kuni IShID Darzobda Tolibon bilan afyun bitimi tuzgan 3 nafar narkotik sotuvchisini oʻgʻirlab ketdi. Tolibon bir necha bor IShIDdan asirlarni ozod qilishni soʻragan, biroq rad javobi olgach Darzobda kuch toʻplay boshlagan. Shundan soʻng IShID Tolibonga hujum qilib, 79 nafar Tolibon jangchisini oʻldirgan, 57 nafarini yaralagan va yana 60 nafarini asir olgan. Halok boʻlgan Tolibon jangarilari orasida uch qoʻmondon, Tolibon nazoratidagi Qush Tepa tumani rahbari Shayx Hamidulla, Tavakkal, Shahzoda Mazlumyor va Mohibullohlar ham bor edi. Hoji Nokur ismli Tolibon qoʻmondonlaridan biri ham asirga olinganlar orasida edi. Shuningdek, 15 nafar IShID jangarisi halok boʻldi, 12 nafari yaralandi. IShID janglar natijasida Qush Tepa bilan birga Darzobning katta qismini Tolibondan tortib oldi.

Oqibat 

2018-yilda Tolibon Darzob tumani va uning atrofidagi tumanlarni IShID-Xdan tortib olish uchun yirik harbiy operatsiya boshladi. Jang 2 hafta 6 kun davom etdi. Shiddatli toʻqnashuvlardan soʻng IShID-X magʻlub boʻldi, guruhning Jauzjon viloyatidagi kuchlarining aksariyati oʻldirildi yoki asirga olindi. IShID-Xning 4 qoʻmondonidan 3 nafari Tolibonga taslim boʻldi. Jangda IShID-X qoʻmondonlaridan biri va „Islomiy davlat“ning Jauzjon boʻyicha qoʻmondon oʻrinbosari boʻlgan Hoji Murod oʻldirilgan. Tolibon qoʻmondoni Mulla Burjan qatl etilgan, Hoji Shokir esa jangda oʻldirilgan. Jang yakunida 200dan ortiq jangari Tolibonga taslim boʻldi.

Manbalar 

Afgʻoniston urushi
Qizilsay (Qorday tumani)

Qizilsay () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Qorday tumanidagi qishloq. Auxattin qishloq okrugi tarkibiga kiradi. Tuman markazi Qorday qishlogʻidan 40 km sharqda joylashgan. KATO kodi — 314833200.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 890 kishini (454 erkak va 436 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 1020 kishi (512 erkak va 508 ayol) yashagan.

Manbalar 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Qorday tumani aholi punktlari
Masanchi (qishloq)

Masanchi () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Qorday tumaniga qarashli qishloq. Masanchi qishloq okrugining maʼmuriy markazi. U Qirgʻiziston bilan chegarada, viloyatning maʼmuriy markazi Qorday qishlogʻidan taxminan 46 km janubi-sharqda joylashgan. KATO kodi — 314847100.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 8926 kishini (4527 erkak va 4399 ayol) tashkil qilgan.
2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 13606 kishi (6914 erkak va 6692 ayol) yashagan.
Hozirda aholi soni 20 ming kishiga yetgan.
Masanchida — 90% dunganlar, 5% qozoqlar, 5% ruslar istiqomat qiladi.

Tarixi 
U 1878-yilda Dungan qishlogʻi Yinpan oʻrnida tashkil etilgan. 1965-yilgacha Qorakoʻniz yoki Qorakunuz deb atalgan.

Dungan 
Qishloq Oʻrta Osiyo, jumladan, qozoqlar, dunganlarning oʻziga xos „poytaxti“ hisoblanadi. Dungan xalqi tarixi muzeyi Masanchi qishlogʻidagi Madaniyat uyida joylashgan. Har yili Sortoʻbe qishlogʻida boʻlgani kabi bu yerda ham „Dungan etnosi kuni“ bayrami nishonlanadi. Qozogʻiston dunganlar uyushmasi (ADK) koʻmagida qishloqda Biyanx haykali ochilgan.

Mojaro 
2020-yil 7-fevral kuni Jambul viloyati, Qorday tumani, Masanchi qishlogʻida igʻvo va millatlararo nizolarni qoʻzgʻatish oqibatida qirgʻin sodir boʻlib, undan asosan dungan millatiga mansub odamlar jabr koʻradi. Ikki oddiy odam oʻrtasida sodir boʻlgan otishma tufayli mojaro oʻgʻirlik va Masanchi qishlogʻiga hujumga aylanib ketadi. Muammo imkon qadar tezroq hal qilinadi. Har ikki tomon bilan ushbu favqulodda holatga qarshi kurashish boʻyicha maxsus komissiya tuzilib, profilaktik suhbat oʻtkaziladi.
Oʻz yaqinlarini himoya qilish uchun chiqqan 11 dungan halok boʻlgan, 40 kishi yaralangan, 30 ta uy va 23 ta mashina yonib ketgan.

Manbalar 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Qorday tumani aholi punktlari
Muzbel (Jambul viloyati)

Muzbel (, 199?-yilgacha — Kurday) — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Qorday tumanidagi qishloq. Algin qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 314832600.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 270 kishini (144 erkak va 126 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 184 kishi (104 erkak va 80 ayol) yashagan.

Tarixi 
Qishloqda 30-motorli miltiq polki joylashgan boʻlib, keyinchalik 8-gvardiya motorli miltiq diviziyasi tarkibiga kiritilgan.

Iqtisodiyoti 

2011-yilda Qozogʻistonning Jambil viloyatidagi Qorday dovonida quvvati 1,5 MVt boʻlgan shamol stansiyasi ishga tushirilgan. Stansiya dengiz sathidan 1200 metr balandlikda qurilgan. Shamolning oʻrtacha yillik tezligi 5,9 m/s. 2014- yilda „Qorday“ shamol elektr stansiyasida quvvati 1,0 MVt boʻlgan Vista xalqaro shamol turbinalari soni quvvati 21 MVt ga, soni esa 9 donaga yetkazilgan. 2016-yil oktabr oyida „Qorday“ shamol elektr stansiyasi agregatlari soni 40 taga yetgan.

Topografik xaritasi 
 K-43-30 Georgievka xaritasi. Masshtab: 1 : 100 000. Hududning 1982-yildagi holati. 1986-yilgi nashri.

Manbalar 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Qorday tumani aholi punktlari
Nogʻaybay (Jambul viloyati)

Noʻgʻaybay (, 1999-yilgacha — Irgʻayti) — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Qorday tumanidagi qishloq. Noʻgʻaybay qishloq okrugi maʼmuriy markazi. KATO kodi — 314849100.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 1864 kishini (926 erkak va 938 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 1845 kishi (925 erkak va 920 ayol) yashagan.

Manbalar 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Qorday tumani aholi punktlari
Oʻtor (Jambul viloyati)

Oʻtor  () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Qorday tumanidagi qishloq. Oʻtor qishloq okrugining maʼmuriy markazi. Tuman markazi Qorday qishlogʻidan 69 km shimoli-sharqda joylashgan. KATO kodi — 314851100.

Tarixi 
1941-yil 30-iyunda Oʻtor ishchilar posyolkasi maqomini olgan.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 4355 kishini (2156 erkak va 2199 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 4540 kishi (2239 erkak va 2301 ayol) yashagan.

Manbalar 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Qorday tumani aholi punktlari
Oʻtegen (Jambul viloyati)

Oʻtegen (, eski nomi — Kenes) — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Qorday tumanidagi qishloq. Qorasuv qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 314843200.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 1156 kishini (585 erkak va 571 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 1220 kishi (598 erkak va 622 ayol) yashagan.

Manbalar 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Qorday tumani aholi punktlari
Saribastau (Jambul viloyati)

Saribastau () – Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Qorday tumaniga qarashli qishloq. Noʻgʻayboy qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi – 314849300.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 269 kishini (125 erkak va 144 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 228 kishi (115 erkak va 113 ayol) yashagan.

Manbalar 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Qorday tumani aholi punktlari
Saribulaq (Jambul viloyati)

Saribulaq () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Qorday tumanidagi qishloq. Saribuloq qishloq okrugining maʼmuriy markazi. Tuman markazi Qorday qishlogʻidan 41 km shimoli-gʻarbda joylashgan. KATO kodi — 314853100.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 2152 kishini (1056 erkak va 1096 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 2953 kishi (1453 erkak va 1500 ayol) yashagan.

Tarixi 
U Tolkanovskaya volost, Sukulukskaya volost va Djalankuzovskaya volostining tutashgan joyida joylashgan.

Manbalar 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Qorday tumani aholi punktlari
Stepnoye (Jambul viloyati)

Stepnoye () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Qorday tumaniga qarashli qishloq. Stepnoy qishloq okrugining maʼmuriy markazi. U Qirgʻiziston bilan chegarada, viloyatning maʼmuriy markazi Qorday qishlogʻidan taxminan 9 km shimoli-gʻarbda, dengiz sathidan 606 metr balandlikda joylashgan. KATO kodi — 314855100.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 2208 kishini (1095 erkak va 1113 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra qishloqda 2795 kishi (1385 erkak va 1410 ayol) yashagan.

Manbalar 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Qorday tumani aholi punktlari
Istaravshan (futbol klubi)

FK Istaravshan () — Istaravshan shahrida joylashgan tojikistonlik professional futbol klubi boʻlib, Tojikiston Oliy ligasida ishtirok etadi. Klub 2013-yilda professional faoliyati toʻxtatilgan, ammo keyinchalik 2019-yilda qayta faoliyat boshlagan.

Tarixi 
2004-yilda „Oʻroteppa“ nomi bilan Tojikiston kubogi finalida „Parvoz Bobojon Gʻofurov“ klubiga qarshi oʻyinda magʻlub boʻlib 2-oʻrin sohibi, Tojikiston ligasida esa 6-oʻrinni egalladi.

2012-yilda klub stadioni 3 million dollarga rekonstruksiya qilindi va uning sigʻimi 20 000 oʻringa koʻtarildi. Istaravshan sport majmuasi 2012-yil 27-oktabr kuni Tojikiston Prezidenti Emomali Rahmon tomonidan rasman qayta ochilgan edi.

2013-yilgi mavsum yakunida moliyaviy muammolar tufayli „Istaravshan“ oʻz faoliyatini toʻxtatdi, uning oʻrniga Tojikiston ligasida „Daleron-Oʻrotepa“ FK oʻynadi.

2019-yil 14-mart kuni Toxirjon Moʻminov Istaravshan boshqaruvchisi etib tayinlandi va klub qayta jonlanishiga turtki boʻldi.

Nomlar tarixi 

 1938-1980: Spartak
 1981-1991: Trikotajnik
 1992-1995: Istaravshan
 1999-yil : Istaravshan
 2003-yil : Istaravshan
 2004-yil : Oʻrotepa
 2009- : Istaravshan

Ichki tarix

Hozirgi tarkib

Manbalar

Havolalar 

  Official club website
 FK Istaravshan at Soccerway

Tojikiston futbol klublari
Alifbo boʻyicha futbol klublari
1938-yilda tashkil etilgan futbol klublari
Batyarstvo

Batyarstvo — XIX asr oʻrtalaridan XX asr oʻrtalarigacha mavjud boʻlgan Lvov submadaniyati. Submadaniyatning nomi vengercha betyár soʻzi bilan berilgan, bu „qaroqchi“, „sarguzashtchi“ degan maʼnoni anglatadi va eron tillaridan olingan. Lvovda batyar — turli xil tashabbuslar va xavfli hazillarga qodir boʻlgan jasur odamdir. Batyarlarning koʻpchiligi shahar atrofi aholisi (ayniqsa, Lichakovo va Podzamche), tavernalar va „bogʻlar“ — turli xil oʻyin-kulgilar uchun plebey ichimlik muassasalarida toʻplanganlar.

Batyarlar maxsus jargondan foydalanganlar (Lvov „balak“ deb nomlangan), Lvovda qisman qoʻllangan polyak, ukrain, nemis va yahudiy soʻzlarining aralashmasi boʻlgan: galba „pivo krujkasi“, ment „politsiyachi“, randka 'sevishganlar sanasi', spasikati 'spoil', shkrabi 'etik'. 1933-yilda Lvovda Tonko (Xenrilom Fogelfengerom) va Shepcho (Kazimejem Vaydoy) ishtirokida „Veselaya lvovskaya volna“ radio dasturi paydo boʻldi, buning natijasida Polshaning boshqa mintaqalari Batyar submadaniyati yaxshiroq bilishadi.

Qoʻshiq Batyarovning madhiyasi hisoblangan, bastakor Henrik Wars tomonidan Emanuelya Shlextera soʻzlariga yozilgan „Faqat Lvovda“ (), keyinchalik bu shaharning norasmiy madhiyasiga aylandi. Batyarizm, asosan, polyaklar orasida keng tarqalgan edi, bu faqat Lvovdagi polshalik batyar folkloridan dalolat beradi.

Lvov shahar kengashining 2008-yil 1-maydagi qaroriga binoan shaharda har yili Batyar kuni joriy etildi.

Yana qarang 

 Ragul
 Polivalniy ponedelnik
 Stilyagi

Manbalar 

Lvov madaniyati
Lvov tarixi
Ijtimoiy sinf submadaniyatlari
Irina Melnikova

Irina Nikolaevna Melnikova (1918-yil 24-oktabr, Mena, Chernigov viloyati — 2010-yil 3-noyabr) — sovet va ukrain tarixchisi. Tarix fanlari doktori, professor, Ukraina SSR Fanlar akademiyasining muxbir aʼzosi.

Biografiyasi 

 1940-yil — KDUning tarix fakultetini imtiyozli diplom bilan tugatgan.
 Germaniya-Sovet harbiy mojarosi boshlanishi bilan Ikkinchi Jahon urushi doirasida u Qozogʻistonga, Chimkent shahriga evakuatsiya qilindi. Melnikova Janubiy Qozogʻiston pedagogika institutida (1941—1942) majburiy muhojirlikda tarixdan dars bera boshladi.
 1946-yil — KDU tarix fakulteti Ilmiy kengashida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan.
 1947—1959-yillarda SSSR Fanlar akademiyasining Slavyanshunoslik institutida ishlagan.
 1957-yildan Ukraina SSR Fanlar akademiyasining Tarix institutida ishlagan.
 1962-yil — doktorlik dissertatsiyasini himoya qildi.
 1967-yil — professor.
 Ukraina SSR Fanlar akademiyasining muxbir aʼzosi (1973-yil 27-dekabr).
 Melnikova ukrainalik tarixchi Andrey Lixolatning rafiqasi edi.

Mukofotlari 

 D.Manuilskiy nomidagi Ukraina Fanlar akademiyasi Prezidiumi mukofoti laureati.
 Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1967), Xalqlar doʻstligi (1978), Oktabr inqilobi (1986) ordenlari kavaleri.
 Ukrainada xizmat koʻrsatgan fan va texnika arbobi (2002).

Ish yuritishi 

 Chexoslovakiya tarixi 3 jildda. / Ed. I. N. Melnikova, A. I. Nedorezova, S. I. Prasolova, N. A. Shlyonova. M., 1960-yil.
 Melnikova I. N. 1918—1929-yillarda Chexoslovakiyada sinfiy kurash. M., 1982-yil.

Manbalar

Havolalar 

 https://web.archive.org/web/20090519140255/http://www.nas.gov.ua/Person/M/Pages/MelnykovaIM.aspx
 http://www.history.org.ua/JournALL/journal/2008/6/22.pdf
 http://www.nbuv.gov.ua/portal/all/herald/2008-10/a10-N10.pdf
Sovet tarixchilari
Xalqlar doʻstligi ordeni sohiblari
Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Oktabr Inqilobi ordeni sohiblari
5-darajali Knyaz Yaroslav Mudriy ordeni sohiblari
Kiyevda vafot etganlar
2010-yilda vafot etganlar
3-noyabrda vafot etganlar
1918-yilda tugʻilganlar
24-oktyabrda tugʻilganlar
Abu Bakr Alouddin Kosoniy

Abu Bakr Alouddin Kosoniy. Toʻliq ismi — Abu Bakr ibn Masʼud ibn Ahmad Alouddin Kosoniy - faqih.

Abu Bakr Alouddin Kosoniy faqih Alouddin Muhammad Samarqandiyning shogirdidir.
Rum podshohining elchisi sifatida Halabga Nuriddin Mahmud huzuriga yuborilgan. Shu podshohning hukmronlik davrida Damashqda hanafiylik mazhabi imomi mansabida turgan. U Maliku-l-ulamo laqabi bin mashhur boʻlgan.

Asarlari 
"Tuhfatu-l-fuqaho" ("Faqihlar tuhfasi") asariga "Badoiʼu-s-sanoiʼ fi tartibi-sh-sharoiʼ" ("Shariat tartibida ajoyib sanʼatlar") nomli sharh bitgan.

Vafoti 
Abu Bakr Alouddin Kosoniy hijriy 587 yil rajab oyining 10-kuni (mil. 3 avgust 1191 y.)da Halab shahrida vafot etgan.

Manbalar

Adabiyotlar 
Oʻrta asr Sharq allomalari va mutafakkirlari ensiklopediyasi. Masʼul muharrirlar Sh. Ziyodov, O.Muhammadiev. Samarqand: Imom Buxoriy xalqaro markazi nashriyoti, 2016.

Faqih
Islom:Shaxslar
Husayn ibn Abu Shahob Xarqoniy

Husayn ibn Abu Shahob Xarqoniy (1054-1130) – faqih.

Husayn ibn Abu Shahob ibn Ahmad ibn Hamza ibn Husayn ibn Qosim ibn Hamza ibn Hasan ibn Ali ibn Ubaydulloh ibn Hasan ibn Ubaydulloh ibn Abbos ibn Ali ibn Abu Tolib Alaviy Xarqoniy hijriy 446/milodiy1054-yili Ustrushananing Xarqona qishlogʻida tavallud topgan. Asli xalifa Ali ibn Abi Tolib (k.v.) avlodlaridandir.
Dastlabki ilmlarni oʻz qishlogʻi Xarqonada olib, keyinchalik ilm-maʼrifat talabi bilan Samarqandga boradi va shu yerda muqim yashab qoladi. Uning amakisi mashhur hanafiy faqih­lari­dan biri, zamonasida imomlar sayyidi nomiga musharraf boʻlgan Abu Shujo Muhammad ibn Ahmad ibn Hamza ibn Husayn edi. Husayn ibn Abu Shahob Xarqoniy hadislarni Abulqosim Mahmud ibn Ahmad Zahriydan rivoyat qilgan. Undan hadislarni Najmuddin Abu Hafs Umar ibn Muhammad ibn Ahmad Nasafiy rivoyat qilgan. Husayn ibn Abu Shahob Xarqoniy 76 yoshida 524/1130-yili Samarqand shahrida vafot etgan.

Adabiyotlar 

 Samarqandlik allomalar

Manbalar 

Samarqandlik allomalar
Muhammad Zahiriy Samarqandiy

Muhammad Zahiriy Samarqandiy (toʻliq ismi: Muhammad ibn Ali ibn Muhammad ibn Hasan Kotib Zahiriy Samarqandiy)(XII asr— vafoti 1128-yildan keyin) — adib va olim.

Hayoti 
Alloma qoraxoniylar sulolasidan boʻlgan Qilich Tamgʻoch xoqon ibn Qilich Qoraxon (1163-1178) davrida yashagan va shu xon saroyida sohibi devoni insho (yozishmalar devonining boshligʻi) boʻlib ishlagan.
„Agʻrazu-s-siyosa fi arazi-r-riyosa“ („Hukmron-likni boshqarishda siyosatning vazifalari“) uning dastlabki asari boʻlib, unda afsonaviy Jamshid (podshoh)dan to Saljuqiy Sulton Sanjar­­gacha (1118—1157) oʻtgan shohlarning davlat­ni boshqarish masalasida aytgan hikmatli soʻzlari jamlangan. Muallif shohlarning hikmatli soʻzlarini turli izohlar bilan toʻldiradi va asarda juda koʻp qiziqarli tarixiy voqealar haqida soʻz yuritadi. Akademik V. V. Bartold bu asar qoʻlyozmasi bilan qiziqqan va „Moʻgʻullar istilosi davrida Turkiston“ nomli asarining ruscha nashriga ilova qilib undan parcha bostirgan.
Zahiriy nomini Sharqqa tanitgan asari uning „Sindbodnoma“ asaridir. „Sindbodnoma“ asosida hind tilida mashhur boʻlgan qadimgi „Siddxapati“ („Donolar haqida bob“) kitobi yotadi. Abbosiy xalifalaridan Abu Jaʼfar Abdulloh Mansur (712-775) 753-775 yillar, Abu Abdulloh Muhammad Mahdiy (745-785) 775-785 yillar va Horun ar-Rashid (766-809) 785-809 yillar davrida „Sindbodnoma“ ham uch marta arab tiliga tarjima qilingan.
Asbagʻa Sijistoniy „Sindbodnoma“ni „Katta sindbod“, Musa Kisraviy (vaf. 850 yil atrofi) esa „Kichik sindbod“ nomi bilan tarjima qilgan.
950-951 yili somoniylar amiri Nuh ibn Nasrning (943-954 yillari amir boʻlgan) amri bilan „Sindbodnoma“ xoja Amid Abulfavoris Fanoroʻziy tomonidan pahlaviy tili­dan dariy tiliga tarjima qilingan. Bu tarjima badiiy qimmatga ega boʻlmagani uchun unchalik shuhrat qozona olmagan.
„Sindbodnoma“ni fors tilida qaytadan hayot-baxsh etgan Muhammad Zahiriy boʻldi. U bu asarni zamona didiga mos qilib qaytadan ishlagan, unga badiiy tus bergan va Qilich Tamgʻoch hoqonga taqdim etgan.
Zahiriy asarining bir qoʻlyozmasi Britaniya muzeyida, ikkinchisi qirollikka qarashli Osiyo uyushmasi kutubxonasida saqlanadi. Turkiyada „Sind­bodnoma“ning bir qancha qoʻlyozma nusxalari mavjudligi 1948-yilda aniqlangan.
„Sindbodnoma“ bilan sobiq ittifoq sharq­shunos olimlaridan dastlab Ye. E. Bertels qizi­qib, „XII asr tojik prozasi namunasi“ nomli maqolani yozgan. Keyinchalik kitob rus tiliga tarjima qilinib, soʻz boshi va izohlari bilan nashr etilgan.
OʻzR FA sharqshunoslik institutining keksa ilmiy xodimi Yunusxon ota Hakimjonov tomoni­dan „Sindbodnoma“ oʻzbek tiliga ham tarjima qilinib, 1993-yilda nashr etilgan.
„Sindbodnoma“ qoʻlyozmalarining bir nusxasi Beruniy nomidagi sharqshunoslik institutida (inv. № 9318), yana bir nusxasi Sankt-Peterburg Sharqshunoslik institutida (inv. № 352) saqlanmoqda.

Manbalar

Havolalar 

Samarqandlik allomalar
Aziz Mahmud Hudoiy

Aziz Mahmud Hudoiy Uskudariy — (1541 yil- 1628yil) olim; shoir.

Aziz Mahmud Hudoiy Junayd Bag‘dodiy avlodidan b‘lib, Sayyid" unvoniga ega. U 1541 yili Sharaflikochisar shahrida tugʻigan.

Faoliyati 
Aziz Mahmud Hudoiy Istanbuldagi „Ayasofiya“ masjidida koʻp yillar imomlik qilgan.  U Hudoiy tahallusi bilan nazmiy pandnomalar, she’rlar yozgan. Shu bois, xalq orasida Mahmud Hudoiy boʻlib tanilgan.

Vafoti 
Aziz Mahmud Hudoiy 1628 yili Istanbul Uskudarda vafot etgan.

Adabiyotlar 
 Aziz Mahmud Hudayi, by professorDr.H. Kamil Yilmaz, Istanbul-2020, ISBN: 978-605-68070-0-8

Manbalar 

Olimlar
Tasavvuf
Bayron Molina

Bayron Molina Figueroa (; 1993-yil 10-may, Tegusigalpa) — gonduraslik bokschi, birinchi vazn toifasi vakili. U 2012-yildan beri Gonduras milliy boks terma jamoasida oʻynamoqda, Markaziy Amerika oʻyinlarining bronza medali sovrindori, Markaziy Amerika chempionatining bronza medali sovrindori, Londondagi Yozgi Olimpiya oʻyinlari ishtirokchisi. 2015-yildan buyon u professional boks bilan ham shugʻullanadi.

Hayoti 
Bayron Molina 1993-yil 10-mayda Tegusigalpada tugʻilgan.

Karyerasi 
U 2012-yilgi mavsumda kattalar oʻrtasidagi xalqaro darajadagi birinchi muvaffaqiyatga erishdi, u Gonduras terma jamoasining asosiy jamoasiga kirganida va San-Xosedagi Markaziy Amerika chempionatiga tashrif buyurgan va u yerdan birinchi vazn toifasida qoʻlga kiritilgan bronza mukofotini olib kelgan. Uni yarim final bosqichida kosta-rikalik David Ximenas toʻxtatdi. Bir qator muvaffaqiyatli chiqishlari tufayli u Londondagi Yozgi Olimpiya oʻyinlarida mamlakat sharafini himoya qilish huquqiga ega boʻldi. U 49 kg vazn toifasida faqat bitta jang oʻtkazdi, u dastlabki bosqichda Hindiston vakili Devendro Singxga yutqazgan edi.

London Olimpiadasidan keyin Molina Gonduras boks jamoasining asosiy jamoasida qoldi va yirik xalqaro turnirlarda qatnashishda davom etdi. Shunday qilib, 2013-yilda u San-Xosedagi Markaziy Amerika oʻyinlarida yarim finalda nikaragualik Sezar Mendozaga yutqazib, bronza medalini qoʻlga kiritdi. Bir yil oʻtgach, u Markaziy Amerika va Karib dengizi oʻyinlari uchun saralash turnirida gʻolib chiqdi, ammo oʻyinlarda ishtirok etmadi.

2017-yilda u Tegusigalpada boʻlib oʻtgan Pan-Amerika chempionatida boks bilan shugʻullangan, shuningdek, Gamburgdagi Jahon chempionatida mamlakatni himoya qilgan, u yerda u 1/16 finalda toʻxtatilgan.

Kasbiy faoliyati 
2015-yilda Bayron Molina professional faoliyatini boshladi va yil davomida professional darajada uchta gʻalaba qozondi. 2017-yilda u Gonduras olimpiya terma jamoasida oʻynash uchun ushbu sohadagi faoliyatini toʻxtatdi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1993-yilda tugʻilganlar
10-mayda tugʻilganlar
Gonduras bokschilar
Alifbo boʻyicha sportchilar
Qalbaki oʻyin

Qalbaki oʻyin (The Imitation Game) 2014-yilda ekranlarga chiqarilgan tarixiy drama janridagi AQSh filmidir. Black Bear Pictures, Bristol Automotive va Orange Corp studiyalari tomonidan ishlangan hamda The Weinstein Company tomonidan tarqatilgan. Film rejissori — Morten Tyldum, produserlari — Nora Grossman, Ido Ostrowsky va Teddy Schwarzman, ssenariy muallifi esa Graham Mooredir. Filmda bosh rollarni Benedict Cumberbatch, Keira Knightley, Matthew Goode, Rory Kinnear, Charles Dance va Mark Strong ijro etgan.

Filmning ilk relizi 2014-yilda boʻlib oʻtgan. Film mablagʻi $14 millionni tashkil etib, kartina umumjahon boʻylab $233 million daromad qilgan.

Syujeti 
1951-yilda ikki politsiyachi — Nock va Staehl matematik Alan Turingni uyiga bostirib kirib, uni soʻroq qiladi. Soʻroq paytida Turing Nockga Ikkinchi jahon urushi paytida Bletchley Parkda ishlagan vaqtini soʻzlab beradi.

1928-yilda yosh Turing maktab-internatda oʻqiydi. U u yerda oʻzini baxtsiz his qilardi. Shuningdek, maktab-internatdagi boshqa oʻquvchilar uni masxara qilishardi. Kunlarning birida Turing Christopher Morcom bilan doʻstlashadi. Christopher Turningda kriptografiyaga nisbatan qiziqish uygʻotadi. Vaqt oʻtib Turing uni yoqtirib qoladi. Biroq, Christopher koʻp oʻtmay sil kasalligidan vafot etadi.

1939-yilda Buyuk Britaniya Germaniyaga urush eʼlon qilganda, Turing Bletchley Parkga boradi. Komandor Alastair Denniston boshchiligida u Hugh Alexander, John Cairncross, Piter Hilton, Keith Furman va Charles Richardsdan iborat kriptografiya jamoasiga qoʻshiladi. Jamoa natsistlar kodlangan xabarlarni joʻnatish uchun ishlatadigan Enigma mashinasini analiz qilishga harakat qiladi.

Rollarda

Oʻzbekcha dublyaj 
 Elyor Nosirov — Alan Turing
 Feruza Musayeva — Joan Clarke
 Shomahmud Rasulov
 Erkin Bozorov
 Abdujabbor Fayziyev
 Baxtiyor Yusupov
 Nazokat Abdurahmonova

Dublyaj rejissori — Javohir Akromov.

Musiqasi

Manbalar

Havolalar 

 

2014-yil filmlari
Ingliz tilidagi filmlar
AQSh filmlari
AQSh triller filmlari
AQSh dramatik filmlari
LGBT mavzuli filmlar
Rory Kinnear

Rory Michael Kinnear (talaffuzi: Rori Maykl Kinner; 1978-yil 17-fevralda tugʻilgan) – ingliz aktyori va dramaturgi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Angliyalik erkak televideniye aktyorlari
Angliyalik erkak aktyorlar
1978-yilda tugʻilganlar
Joy (film)

Joy () 2015-yilda ekranlarga chiqarilgan komediya-drama janridagi AQSh filmidir. Fox 2000 Pictures, Davis Entertainment, Davis Entertainment Company, Annapurna Pictures va TSG Entertainment studiyalari tomonidan ishlangan hamda 20th Century Fox tomonidan tarqatilgan. Film rejissori — David O. Russell, produserlari — John Davis, Megan Ellison, Jonathan Gordon, Ken Mok va Russell, ssenariy muallifi esa Russelldir. Filmda bosh rollarni Jennifer Lawrence, Robert De Niro, Édgar Ramírez, Diane Ladd, Virginia Madsen, Isabella Rossellini va Bradley Cooper ijro etgan.

Lawrence ushbu filmdagi roli uchun Oltin globus mukofoti oldi, Oscar mukofotiga esa nomzodlikni qoʻlga kiritdi.

Joy filmining ilk relizi 13-dekabr 2015-yilda boʻlib oʻtgan. Film mablagʻi $60 millionni tashkil etib, kartina umumjahon boʻylab $101 million daromad qilgan.

Syujeti 
1990-yilda Nyu-York shtatining Peconic shahrida istiqomat qiluvchi Joy Mangano ismli ayol murakkab oilaviy hayotni boshdan kechirib, moliyaviy jihatdan qiynaladi. Joy ikki farzandi, kun boʻyi toʻshakda serial tomosha qiladigan yolgʻiz onasi — Terri, onasi tomonidan buvisi Mimiʼni boqishi kerak boʻladi. Joyning muvaffaqiyat qozongan oʻgay singlisi — Peggy doimo Joyni muvaffaqiyatsiz nikohi uchun bolalari koʻz oldida koyiydi.

Rollarda 

 Jennifer Lawrence — Joy Mangano 
Isabella Crovetti-Cramp — yosh Joy Mangano
 Robert De Niro — Rudy Mangano
 Bradley Cooper — Neil Walker
 Édgar Ramírez — Tony Miranne
 Diane Ladd — Mimi
 Virginia Madsen — Terri Mangano
 Dascha Polanco — Jackie
 Emily Nunez — yosh Jackie
 Elisabeth Röhm — Peggy Mangano
 Madison Wolfe — yosh Peggy Mangano
 Isabella Rossellini — Trudy
 Melissa Rivers — Joan Rivers
 Donna Mills — Priscilla
 Susan Lucci — Danica
 Maurice Benard — Jared
 Laura Wright — Clarinda
 Jimmy Jean-Louis — Toussaint
 Drena De Niro — Cindy

Manbalar

Qoʻshimcha oʻqish uchun 
 David O. Russell, Joy, Faber & Faber, 2015-yil.

Havolalar 
 
 
 
 
 

TSG Entertainment filmlari
20th Century Fox filmlari
2015-yil filmlari
AQSh komediya filmlari
AQSh dramatik filmlari
Cheksizlik sari

Cheksizlik sari () 2016-yilda ekranlarga chiqarilgan AQSh ilmiy fantastik filmidir. Columbia Pictures, LStar Capital, Village Roadshow Pictures, Wanda Pictures, Original Film, Company Films va Start Motion Pictures studiyalari tomonidan ishlangan hamda Sony Pictures Releasing tomonidan tarqatilgan. Film rejissori — Morten Tyldum, produserlari — Stephen Hamel, Michael Maher, Neal H. Moritz va Ori Marmur, ssenariy muallifi esa Jon Spaihtsdir. Filmda bosh rollarni Jennifer Lawrence, Chris Pratt, Michael Sheen, Laurence Fishburne va Andy García ijro etgan.

Filmning ilk relizi 14-dekabr 2016-yilda boʻlib oʻtgan. Film mablagʻi $110-150 millionni tashkil etib, kartina umumjahon boʻylab $303 million daromad qilgan.

Syujeti 
5000 kolonist va 258 ekipaj aʼzosini Yer sayyorasidan Homestead II sayyorasiga Avalon fazo kemasida yoʻl oladi. Fazo kemasi 120 yilda manzilga yetib borishi tufayli undagi barcha kishilar gibernatsiyaga tushiriladi. Fazo kemasi yoʻlga chiqqaniga 30 yildan boʻlganida, asteroid toʻqnashuvi sabab kemaning ayrim qismlariga zararlanadi. Bu nosozlik esa yoʻlovchi — James „Jim“ Prestonʼni belgilangan muddatdan 90 yil oldin uygʻonishiga olib keladi.

Uygʻonganiga bir yildan oshgach, Jim tushkunlikka tushib qoladi. Fazo kemasida u bilan gaplashishga faqat Arthur ismli robot-barmen bor boʻladi. Jim oʻz joniga qasd qilish haqida oʻylar ekan, uxlab yotganlar orasida Aurora Lane ismli yosh va goʻzal ayolni koʻrib qoladi. Fazo kemasida yolgʻizlikda oʻlib ketishni istamagan Jim Aurorani uygʻotishni istaydi, biroq uning hayotini buzishni istamagani uchun oʻzini bunday qilishdan tiyinishga harakat qiladi. Biroq, oxir-oqibat Jim uni uygʻotadi va uni nosozlik sabab uygʻonganiga ishontiradi. Fazo kemasida umrini oxirigacha qolishni istamagan Aurora yana qayta uxlash yoʻllarini izlaydi. Tushkunlikka tushib, tajribalari haqida yozishni boshlaydi.

Oradan bir-ikki yil oʻtib, ikkalasi bir-birini sevib qoladi. Jim Auroraga turmush qurishni taklif etishidan oldin, Arthur beixtiyor uning uygʻonishi haqidagi haqiqatni Auroraga aytib qoʻyadi. Bundan jahli chiqqan Aurora hatto Jimga jismonan hujum ham qiladi. Jim buning uchun kechirim soʻraydi, ammo Aurora jahl bilan uning uzrini rad etib, u bilan aloqalarni toʻxtatadi.

Rollarda 
 Jennifer Lawrence — Aurora Lane, jurnalist va yozuvchi
 Chris Pratt — Jim Preston, muhandis
 Michael Sheen — Arthur, robot-barmen
 Laurence Fishburne — Gus Mancuso 
 Andy García — kapitan Norris 
 Julee Cerda va Nazanin Boniadi — gologramma-instruktorlar
 Aurora Perrineau — Celeste

Manbalar

Havolalar  
 
 
 
 
 
 

Columbia Pictures filmlari
AQSh filmlari
AQSh 3D filmlari
2016-yil 3D filmlari
2016-yil filmlari
AQSh ilmiy fantastik filmlari
AQSh sarguzasht filmlari
Robotlar haqidagi filmlar
AQSh romantik filmlari
Sony Pictures filmlari
AQSh dramatik filmlari
Xilvatdagi uy

Xilvatdagi uy () 2012-yilda ekranlarga chiqarilgan AQSh triller filmidir. FilmNation Entertainment va A Bigger Boat Productions studiyalari tomonidan ishlangan hamda Relativity Media tomonidan tarqatilgan. Film rejissori — Mark Tonderai, produserlari — Aaron Ryder, Peter Block va Hal Lieberman, ssenariy muallifi esa David Louckadir. Filmda bosh rollarni Jennifer Lawrence, Max Thieriot, Gil Bellows va Elisabeth Shue ijro etgan.

Filmning ilk relizi 21-sentabr 2012-yilda boʻlib oʻtgan. Film mablagʻi $6,9-10 millionni tashkil etib, kartina umumjahon boʻylab $44 million daromad qilgan.

Syujeti 
Yaqinda ajrashgan shifokor Sarah Cassidy (Elisabeth Shue) va uning 17 yoshli qizi Elissa (Jennifer Lourens) kichik shaharchaga koʻchib oʻtishadi. Ularga qoʻshnilari dahshatli bir hikoyani soʻzlab beradi. Hikoyaga koʻra shunday: Toʻrt yil oldin Carrie-Anne Jacobson ismli qiz ota-onasini oʻldirib, oʻrmonga qochib ketadi va shu bilan uni hech kim qaytib koʻrmaydi.

Rollarda

Manbalar

Havolalar  
 
 

2012-yil filmlari
AQSh filmlari
AQSh triller filmlari
Ingliz tilidagi filmlar
AQSh dahshatli filmlari
Pocahontas (film)

Pocahontas 33chi toʻliq metrajli Disney animatsion filmidir. 1995-yilda ekranlarga chiqarilgan. Walt Disney Pictures va Walt Disney Feature Animation studiyalari tomonidan ishlangan hamda Buena Vista Pictures Distribution tomonidan tarqatilgan. Film rejissorlari — Mike Gabriel va Eric Goldberg, produseri — Jim Pentecost, ssenariy mualliflari esa Carl Binder, Susannah Grant va Philip LaZebnik'dir. Filmda bosh qahramonlarga Irene Bedard, Mel Gibson, David Ogden Stiers, Russell Means, Christian Bale, Billy Connolly va Linda Hunt ovoz bergan.

Filmning ilk relizi 16-iyun 1995-yilda boʻlib oʻtgan. Film mablagʻi $55 millionni tashkil etib, kartina umumjahon boʻylab $346 million daromad qilgan. Filmning davomi — Pocahontas II: Journey to a New World — 1998-yilda chiqarilgan.

Syujeti

Ovoz berganlar 
 Irene Bedard — Pocahontas
 Mel Gibson — John Smith 
 David Ogden Stiers — John Ratcliffe  
 John Kassir — Meeko 
 Russell Means — Powhatan
 Christian Bale — Thomas 
 Billy Connolly — Ben va Joe Baker — Lon 
 Linda Hunt — Grandmother Willow 
 Danny Mann — Percy 
 Frank Welker — Flit 
 Michelle St. John — Nakoma 
 James Apaumut Fall — Kocoum 
 Gordon Tootoosis — Kekata

Musiqasi

Manbalar

Havolalar 
 
 
 

1995-yil filmlari
Ingliz tilidagi filmlar
AQSh filmlari
1995-yil animatsion filmlari
AQSh animatsion filmlari
AQSh dramatik filmlari
AQSh romantik filmlari
Walt Disney Pictures filmlari
AQSh komediya filmlari