yakhyo/uz-wiki huggingface dataset:
Uspenskiy tumani (Krasnodar oʻlkasi)

Uspenskiy tumani – Rossiyaning Krasnodar oʻlkasi tarkibidagi maʼmuriy-hududiy birlik va munitsipal tuzilma (munitsipal okrug).

Maʼmuriy markazi – Uspenskoye qishlogʻi.

Munitsipal tuman Krasnodar oʻlkasining janubi-sharqiy qismida joylashgan. Sharqda Stavropol oʻlkasining Kochubeevskiy tumani bilan, janubda Otradnenskiy tumani bilan, gʻarbda esa Novokubanskiy tumani va Armavir shahar okrugi bilan chegaradosh. Tumanning maydoni – 1129,98 km².

Mintaqaning asosiy daryolari – Kuban, Urup va Bechug. Iqlimi nam moʻʼtadil, yozi issiq, qishi salqin.

Tarixi 
Uspenskiy tumani 1924-yil 2-iyunda Janubi-Sharqiy mintaqaning Armavir tumani tarkibida tashkil etilgan. U Kuban-Qora dengiz mintaqasining tugatilgan Armavir departamenti hududining bir qismini oʻz ichiga olgan.

Dastlab okrug tarkibiga 24 qishloq sovetlari kirgan: Bratsko-Opochinovskiy, Vrevskiy, Galitsinskiy, Gusarovskiy, Gʻarbiy, Egorlikskiy, Karamurzinskiy, Konokovskiy (Konokovo qishloq’i), Konokovskiy (Konokovskiy qishlogʻi), Kurgokovskiy, Livonskiy, Malaminskiy, Maryinskiy, Nadzornenskiy, Nikolaevskiy, Novokavkazskiy, Ovechkovskiy, Panteleimonovskiy, Piskunovskiy, Janubiy xutorlar ittifoqi (Velikobratskiyx.), Trexselskiy, Ubezhenskiy, Urupskiy va Uspenskiy.

 1924-yil 16-noyabrdan boshlab mintaqa Shimoliy Kavkaz hududi tarkibiga kiradi.
 1929-yil 6-noyabrda okrug tugatilib, uning hududi Armavir, Otradnenskiy va Nevinnomissk tumanlari oʻrtasida boʻlingan.
 1934-yil 31-dekabrda hudud qayta tiklandi.
 1937-yil 13 sentyabrdan beri Uspenskiy tumani Krasnodar oʻlkasi tarkibiga kiradi.
 1962-yil 28-apreldan 1975-yil 21-fevralgacha Uspenskiy tumani tugatilib, uning hududi Novokubanskiy tumani tarkibiga kiritildi.
 1993-yilda qishloq kengashlari faoliyati toʻxtatildi, qishloq hokimliklari hududlari qishloq okruglariga aylantirildi.
 2005-yilda munitsipal hududda qishloq tumanlari chegarasida 10 ta qishloq aholi punkti tashkil etildi.

Aholining oʻrtacha yoshi: 38,1 yosh. Erkaklarning oʻrtacha yoshi esa: 35,6 yil. Ayollarning oʻrtacha yoshi: 40,3 yil.

Aholining oʻrtacha yoshi: 37,0 yil. Erkaklarning oʻrtacha yoshi esa: 34,5 yil. Ayollarning oʻrtacha yoshi: 39,4 yil.

Viloyatning maʼmuriy-hududiy tuzilishining bir qismi sifatida Uspenskiy tumani 10 ta qishloq okrugini oʻz ichiga oladi.

Uspenskiy tumani iqtisodiyotining asosi: qishloq xoʻjaligi – 46%, sanoat – 41%, savdo – 11% va qurilish – 1%.

Havolalar 

 

 Uspenskiy tumani maʼmuriyatining rasmiy veb-sayti 
 Viloyat ijroiya hokimiyati portalida Uspenskiy tumani 

Krasnodar oʻlkasi
Rossiya
Kalamata xalqaro aeroporti

"Kapitan Vassilis Konstantakopulos" nomidagi Kalamata xalqaro aeroporti ()  – Gretsiyaning Kalamata shahridagi aeroport. Asosan yozda reyslarni qabul qiladi. 2013-yil mart oyida Aegean Airlines aeroportda baza tashkil qildi.

Umumiy tavsifi 
Aeroport Kalamata va Messini oʻrtasida GR-82 (Pilos – Kalamata – Sparta) avtomagistrali va Pamisos daryosi tekisligidagi poezd yoʻllarining gʻarbiy qismida joylashgan. Uchish-qoʻnish yoʻlagi taxminan 2,7 km uzunlikda boʻlib, shimoldan janubga shimolda avtomagistraldan tekislikkacha choʻziladi. Terminal sharqda joylashgan va unga GR-7 / E55 / E65 (Kalamata – Tripoli – Korinf) avtomagistrallari orqali kirish mumkin.

Uchish-qoʻnish yoʻlagining gʻarbida Gretsiya havo kuchlarining harbiy bazasi va havo tayyorlash boʻlimi joylashgan. Havo bazasi fuqarolik samolyotlari bilan bitta uchish-qoʻnish yoʻlagidan foydalanadi.

Tarixi 
Kalamata xalqaro aeroporti 1959-yilda ochilgan. Charter reyslari 1986-yilda aeroportdan tashqarida amalga oshirila boshlandi va 1991-yilda yangi terminal qurildi. Xuddi shu yili Gretsiya fuqarolik aviatsiyasi aeroport operatori lavozimini egalladi. 2012-yilda aeroportga Vassilis C. Konstantakopulos nomi berildi.

Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar 
Kalamata aeroportida quyidagi aviakompaniyalar tomonidan muntazam va charter reyslari amalga oshiriladi:

Baxtsiz hodisalar va falokatlar 

 1971-yil 16-oktyabrda Olympic Airways aviakompaniyasining NAMC YS-11 turbovintli mintaqaviy layneri oʻgʻirlab ketildi. U Kalamata xalqaro aeroportidan Hellinikon xalqaro aeroportiga joʻnab ketgan edi. Bortda Livanga olib ketishni talab qilgan bir odam boʻlgan. Samolyotga hujum uyushtirilgan va samolyotni olib qochgan odam qoʻlga olinganidan soʻng barcha 64 yoʻlovchi va ekipaj aʼzolari omon qolgan. Oʻgʻirlik bir kundan kamroq davom etdi.
 2001-yil noyabr oyida oʻn toʻrtta avia spotter (oʻn ikkita britaniyalik va ikkita gollandiyalik) aviabazada samolyotlarni suratga olayotgan paytda politsiya tomonidan hibsga olindi.

Yer usti transporti 
Aeroportda jamoat transporti yoʻqligi tanqid qilingan. Aeroportga borishning yagona yoʻli – bu mashina, taksi yoki avtobus sanaladi. Messini va Kalamataga qoʻshni temir yoʻl liniyasi 2011-yilda yopilgan edi.

Manbalar

Havolalar 
 Kalamata xalqaro aeroporti (KLX)
 Kalamata xalqaro aeroporti (en)

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Gretsiya aeroportlari
Filatov uy muzeyi

Filatov uy muzeyi – Oʻzbekistonning Samarqand shahrida joylashgan, istefodagi rus ofitseri Dmitriy Filatov nomidagi memorial inshoot. 1868-yilda ochilgan. Samarqand shahri Mahmud Qoshgʻariy koʻchasida joylashgan.

Tarixi 
Dmitriy Filatov Oʻrta Osiyoga 1865-yilda Akmoladan kichik tuyalar karvoni bilan kelgan. Baʼzi maʼlumotlarga koʻra, Filatov Toshkentni egallagan general-mayor M.N.Chernyayevning Rossiya ekspeditsiya korpusida ishlagan. Uning vazifasi qoʻshinlarni oziq-ovqat, ichimliklar va harbiy materiallar bilan taʼminlash boʻlgan. Uch yil Toshkentda boʻlib, yetarli mablagʻ toʻplagandan soʻng, Filatov Samarqandga koʻchib oʻtgan va umrining qolgan qismini shu yerda oʻtkazgan.

Dmitriy Filatov tashabbusi bilan Rossiya imperiyasi tarkibida boʻlgan Samarqand shahrida 1868-yilda vino ishlab chiqaruvchi kichik korxona tashkil etilgan. Qisqa vaqt ichida Samarqand vinosining gʻayrioddiy taʼmi haqidagi xabarlar butun dunyoga tarqaladi. Oʻzbekistonda oʻtkazgan yillar davomida Filatov 40 ga yaqin uzum navlarini Yevropa va boshqa hududlardan olib kelib, sinovdan oʻtkazgan. Shuningdek, u baʼzi mahalliy navlarga ham yuqori baho berib, ulardan ishlab chiqarishda foydalangan. 1883-yilda, ishlab chiqarish boshlanganidan 15 yil oʻtib, Parijdagi xalqaro vinolar va konyaklar koʻrgazmasida oʻzining toʻliq innovatsiyasini hisobga olgan holda, Filatovning „Biishti“ vinosi (xuddi shu nomdagi uzum navidan olingan, nomi „jannat“ deb tarjima qilinadi) oltin medalni qoʻlga kiritdi. Shu voqeadan keyin butun dunyodan kolleksionerlar Samarqandga bu ajoyib navli vino uchun kela boshlashgan. Antverpenda oʻtkazilgan jahon vino tanlovida kumush medal bilan taqdirlangan. 1904-yilda esa Samarqandda butun Oʻrta Osiyoda yagona uzumchilik va vinochilik maktabi ochiladi.

Sovet hukumati hokimiyatga kelishi bilan, Filatov Samarqandni tark etishga majbur boʻlgan, lekin zavod omborlariga oʻzining eng zoʻr vinolarini yashirishga ulgurgan va ular omborda bir necha oʻn yillar davomida saqlangan. Keyinchalik taʼmirlash ishlari natijasida yashiringan vinolar topilgan. Yarim asr oʻtgan boʻlsa-da, bu vinolar oʻz taʼmini yoʻqotmagandi, balki yanada pishib, boy taʼmga ega boʻlgandi. Hozir Filatov sharoblari kolleksiyasi zavodning vinochilik muzeyida saqlanmoqda. Vinochilik muzeyi va tatib koʻrish xonasi XIX asr oxirida barpo etilgan tarixiy binoda, rus savdogari Dmitriy Filatovning uyida joylashgan.

Galereya

Manbalar 

Oʻzbekistondagi madaniy meros obyektlari
Samarqand muzeylari
Qorabogʻ inqirozi (2023)

2023-yilning 19—20-sentyabr kunlari Ozarbayjon oʻzini boʻlginchi deb eʼlon qilgan Arsax davlatiga qarshi harbiy hujum boshladi. Ushbu hujum Togʻli Qorabogʻ boʻyicha 2020-yilgi oʻt ochishni toʻxtatish toʻgʻrisidagi kelishuvning buzilishi sifatida baholandi. Hujum xalqaro miqyosda Ozarbayjonning bir qismi deb tan olingan, ammo aholisini armanlar tashkil etadigan Togʻli Qorabogʻning bahsli mintaqasida boʻlib oʻtdi. Hujumlar Ozarbayjonning Arsax Respublikasini blokirovka qilishi natijasida yuzaga kelgan inqiroz kuchayib borayotgan sharoitda sodir boʻldi. Bu esa zarar koʻrgan mintaqada oziq-ovqat, dori-darmon va boshqalar kabi zaruriy mahsulotlarning sezilarli darajada tanqisligiga olib keldi.

Hujum boshlanganidan bir kun oʻtib, 20-sentabr kuni Rossiyaning Togʻli Qorabogʻdagi tinchlikparvar kuchlari qoʻmondonligi vositachiligida Togʻli Qorabogʻda harbiy harakatlarni toʻliq toʻxtatish toʻgʻrisida kelishuvga erishildi. Ozarbayjon 21-sentyabr kuni Yevlaxda Togʻli Qorabogʻ armanlari vakillari bilan uchrashuv oʻtkazdi. Keyingi oyda navbatdagi uchrashuv boʻlib oʻtishiga kelishildi. Ozarbayjon otashkesimni buzgani haqida 21-sentabr kuni Arsax va Xonkandidagi mahalliy aholi xabar berdi.

Inson huquqlari tashkilotlari va genotsidning oldini olish boʻyicha mutaxassislar mahalliy arman aholisi xavf ostida yoki faol ravishda etnik tozalash hamda genotsidga duchor boʻlayotganini bildirgan holda bir nechta ogohlantirishlar tarqatdi. Xalqaro jinoiy sudning birinchi prokurori Luis Moreno Ocampo yana bir arman genotsidi sodir boʻlishidan ogohlantirib, xalqaro hamjamiyatning harakatsizligini Ozarbayjon hech qanday jiddiy oqibatlarga duch kelmasligi ehtimoli bilan bogʻladi.

Manbalar
Markaziy banklar roʻyxati



Jahon zaxira valyutalari taqsimoti ulushi boʻyicha yirik markaziy banklar 
Manba: Rasmiy valyuta zaxiralarining jahon valyutasi tarkibi, Xalqaro valyuta jamgʻarmasi

Markaziy banklar alifbo tartibida 
Bu markaziy banklarning roʻyxati. Xalqaro miqyosda faqat ayrim mamlakatlar tomonidan (qisman) tan olingan mamlakatlar yulduzcha (*) bilan belgilanadi.

Sobiq yurisdiksiyalarning markaziy banklari 

 Amsterdam shahri – Amsterdam banki (1609-1791)
 Barselona shahri – Taula de canvi de Barcelona (1401-1714)
 Britaniya Sharqiy Afrikasi – Sharqiy Afrika valyuta kengashi (1919-1966)
 Xorvativa mustaqil davlati –  (Hrvatska Državna Banka, 1941-1945)
  – Chexoslovakiya milliy banki (1926–1939 va 1945-1950) and Chexoslovakiya davlat banki (1950–1992)
 Frankfurt erkin shahri –  (1854-1875)
 Genuya Respublikasi – Sent Georg banki (1407-1805)
 GDR –  (1948-1968) va Staatsbank der DDR (1968-1990)
 Hamburg erkin va Ganza shahri – Hamburger Bank (1619-1875)
 Koreya Yaponiya va Amerika mustamlakasi davrida – Koreya banki (1909–1950)
  – Manchou Markaziy banki (1932-1945)
 Umumiy hukumat – Polsha Emissiya banki (1940-1945)
 Prussiya qirolligi –  (1765-1846) va  (1847-1875)
 Sardiniya qirolligi –  (1849-1861), bankning oʻzi  (1846-1849) vaBanca di Torino (1847-1849) larning birlashishi natijasida tashkil topgan
  – Vietnam milliy banki (1954-1975)
 Ikki Sitsiliya qirolligi – Banco di Napoli, 1463-yildan 1926-yilgacha turli nomlar bilan markaziy bank rolini bajargan
 Toskana buyuk gertsogligi – Banca di Firenze (1816-1893), 1857-yildan  deb qayta nomlangan
  – Xalq banki (1917-1922) va Gosbank (1922-1991)
 Venetsiya Respublikasi – Banco del Giro (1524-1806)
  – Serbiya milliy banki, keyinchalik Serblar, xorvatlar va slovenlar qirolligi milliy banki (1920-1929), Yugoslaviya qirolligi milliy banki (1929-1946) va Yugoslaviya milliy banki (1946-2003) deb nomi oʻzgartirilgan

Yana qarang 

 Afrikaning markaziy banklari va valyutalari
 Karib havzasi markaziy banklari va valyutalari
 Markaziy va Janubiy Amerikaning markaziy banklari va valyutalari
 Yevropa markaziy banklari va valyutalari
 Davlatlar pul birliklari roʻyxati
 Xalqaro valyuta jamgʻarmasi
 Xalqaro hisob-kitoblar bankixalqaro valyuta va moliyaviy hamkorlikni rivojlantiruvchi va markaziy banklar uchun bank vazifasini bajaradigan xalqaro tashkilot.

Manbalar

Havolalar 

 Centralbanksguide.com: Jahon Markaziy banklari veb-sayti
 BIS.org: Xalqaro hisob-kitoblar banki—BIS.org: Dunyoning markaziy banklari roʻyxati – veb-saytlarga havolalar bilan .

Markaziy banklar
Banklar roʻyxati
Yudai Koike

Judaju Koike (; 1995- yil 5-noyabrda, Aichi, Yaponiya) – yaponiyalik futbolchi, himoyachi pozitsiyasida oʻynaydi. Hozirda Oʻzbekiston Pro ligasida ishtirok etadigan Samarqandning „Dinamo“ jamoasi futbolchisi.

Faoliyati 

 2018: Alytus DFK „Dainava“ (Birinchi liga)
 2018—2019: FC Kupiškis (Birinchi liga)
 2020: Telšiai „Djiugas“ (Birinchi liga, A Liga)

DFK Dainava 
Professional darajadagi dastlabki faoliyatini 2018-yilda Litvaning 1-ligasida Alytusning „Dainavas“ jamoasida boshladi. Yozgi tarnasferlar oynasida esa „Kupishkios“ klubiga oʻtdi.

FC Kupiškis 

2019-yilda mavsumda „FC Kupiškis“ jamoasi tarkibida birinchi ligada 24 oʻyin oʻtkazib, 7 ta gol muallifi boʻlgan.

FC Dziugas 
2020-yilda 28-yanvarda „Djiugas Telshiai“ jamoasi bilan shartnoma imzolangani xabar qilindi. 2021-yilda 27-may „FK Sūduva“ jamoasiga qarshi oʻyinda u kuchli oʻyin koʻrsatdi va 16-turning ramziy jamoasiga kiritildi. 2023-yilda Samarqandning „Dinamo“ jamoasi jamoasi bilan shartnoma imzoladi.

Faoliyat statistika 

 Liga statistikasi

  Jamoa A ligada o'ynadi;

Manbalar

Havolalar 

 alyga.lt veb-sayti
 lithuvosfutbolas.lt
 Transfermarkt
 FUTBOL YOʻLI
 livescore.in/ru
 fcdziugas.lt
 Globalsportsarchive
 

1995-yilda tugʻilganlar
5-noyabrda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Futboldagi erkak hujumchilar
Erkak futbolchilar
Yaponiyalik erkak futbolchilar
Dinamo Samarqand futbolchilari
Oʻzbekistondagi chet ellik erkak futbolchilar
Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari
Alen Mašović

Alen Mašović (; 1994-yil 7-avgust, Novi Pazar, Yugoslaviya) – serbiyalik futbolchi, Bosniyaning „Tuzla Siti“ klubida hujumchi sifatida oʻynaydi.

Futbolchilik faoliyati 
Yugoslaviyaning Novi Pazar shahrida tugʻilgan. Alen professional futbolchilik faoliyatini boshlashdan avval „Partizan FK“ yoshlar jamoalarida oʻynagan.

2015-yil 21-iyulda u Vozdovac bilan shartnoma imzoladi.

2021-yil 4-avgustda u Vojdovacga qaytdi. 2022-yilgi mavsumda Oʻzbekiston Superligasi vakili Qarshining „Nasaf“ jamoasida oʻynagan.

Manbalar

Havolalar 
 
 Alen Mašović at J.League (archive) (in Japanese)
 Alen Mašović stats at utakmica.rs 

1994-yilda tugʻilganlar
7-avgustda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Serbiyalik erkak futbolchilar
Futboldagi erkak hujumchilar
Nasaf klubi futbolchilari
Oʻzbekistondagi chet ellik erkak futbolchilar
Alifbo boʻyicha sportchilar
Umid (futbol klubi, Toshkent)

Umid – Toshkent shahar Shayxontohur tumanining futbol klubi. Futbol boʻyicha 1991-yilgi SSSR Ikkinchi kichik ligasi 9-zonasida qatnashgan.

Manbalar

Havolalar 
 Footballfacts.ru saytida jamoa profili
 Transfermarkt saytida jamoa profili

Toshkent futbol klublari
Shayxontohur tumani
Oʻzbekiston futbol klublari
Alifbo boʻyicha futbol klublari
1991-yilda tashkil etilgan futbol klublari
Kattaqoʻrgʻon-Dinamo (futbol klubi)

Kattaqoʻrgʻon – Samarqand viloyati Kattaqoʻrgʻon tumanining futbol klubi. Futbol boʻyicha 2008-yilgi Oʻzbekiston Birinchi ligasida qatnashgan.

Manbalar 

Samarqand viloyati futbol klublari
Kattaqoʻrgʻon tumani
Oʻzbekiston futbol klublari
Alifbo boʻyicha futbol klublari
1995-yilda tashkil etilgan futbol klublari
AOZSK (futbol klubi)

Andijon olimpiya zaxiralari sport kolleji futbol klubi, qisqacha AOZSK – Andijon viloyatining futbol klubi. 2004 va 2005-yilgi birinchi liga bahslarida, 2005-yilgi Oʻzbekiston Kubogida qatnashgan.

Manbalar 

Andijon viloyati futbol klublari
Oʻzbekiston futbol klublari
Alifbo boʻyicha futbol klublari
2004-yilda tashkil etilgan futbol klublari
Yigiruvchi (futbol klubi)

Yigiruvchi – Jizzax viloyatining futbol klubi. 2005-yilgi Oʻzbekiston Kubogida qatnashgan.

Manbalar 

Jizzax viloyati futbol klublari
Oʻzbekiston futbol klublari
Alifbo boʻyicha futbol klublari
1993-yilda tashkil etilgan futbol klublari
Registon (poyezd)

„Registon“ – Toshkent – Samarqand va Samarqand – Toshkent yoʻnalishida haftasiga uch marta qatnovchi markali tezyurar poyezd. Samarqanddagi mashhur Registon maydoni nomi bilan atalgan.

Tarixi 
XX asr oxirida Samarqand uzoq tarix va madaniy merosga ega boʻlgan shahar sifatida dunyoning turli burchaklaridan tobora koʻproq sayyohlarni oʻziga jalb qila boshladi, biroq Toshkent yoʻnalishida qatnovchi poyezdlar Yevropa qulaylik standartlari va ergonomikaga javob bermay qoldi, bu takomillashtirilgan ergonomikaga ega va Yevropa standartlariga mos keladigan yangi, qulay poyezdlarni yaratishga olib keldi. Poyezd „Registon“ nomini oldi, u 6 ta vagon – 3 ta ekonom klass vagonlari, 2 ta biznes klass vagonlari va bar va bufetga ega 1 ta restoran vagonidan iborat. Birinchi qatnov 2003-yil 20-mayda amalga oshirilgan.

Vagonning texnik xususiyatlari 
61-4170 oʻrindiqli yoʻlovchi saloni vagoni yoʻlovchilarni temir yoʻl vokzallarining asosiy yoʻnalishlari boʻylab 1520 mm kalibrli, 200 km/soat tezlikda tashish uchun moʻljallangan. Vagonlarning dizayni yoritish, ergonomika, mikroiqlim, shovqin va tebranishlar, sanitariya meʼyorlari, hamda yongʻin xavfsizligi talablariga toʻliq javob beradi.

Vagon zanglamaydigan poʻlat plitalardan yasalgan boʻlib, bu korpusning konteyner ogʻirligini kamaytirish va taʼmirlash va tiklash ishlarisiz xizmat muddatini oshirish imkonini berdi.

Turbokompressorli konditsioner (2400 rpm) mikroprotsessorli qurilma yordamida issiq mavsumda vagondagi havo haroratini 24 ° C darajasida avtomatik boshqarishni taʼminlaydi.

Oynaning yangi dizayni va yangi issiqlik izolatsiyasidan foydalanish yuqori darajadagi ovozni yutish darajasini taʼminlaydi va issiqlik uzatish koeffitsiyentini kamaytiradi, bu esa oʻz navbatida energiyani tejash va qulaylikni oshiradi.

Poyezdning maksimal tezligi soatiga 160 km.

Manbalar 

Temir yoʻllar
Oʻzbekiston temir yoʻl vokzallari
Akaki Shulaia

Akaki Shulaia (; 1996-yil 6-sentyabr) – gruziyalik futbolchi, Navoiyning „Qizilqum“ klubi va Gruziya terma jamoasi yarim himoyachisi. U 21 yoshgacha boʻlganlar terma jamoasida ham oʻynagan.

Futbolchilik faoliyati 
2023-yil yoz oyida Navoiyning „Qizilqum“ jamoasi bilan shartnoma izmolagan.

Yutuqlar

Jamoaviy

Milliy musobaqalar 

 Gruziya chempionati chempioni: 2019, 2020

Yana qarang 

 Gruziyaning 17 yoshgacha boʻlgan futbol jamoasi
 Gruziyaning 19 yoshgacha boʻlgan milliy futbol jamoasi
 Gruziyaning 21 yoshgacha boʻlgan futbol jamoasi

Manbalar

Havolalar 

 Transfermarktdagi profil 
 Soccerwaydagi profil 
 UEFA rasmiy veb-saytidagi profil 19 yil., 21 yoshda 
 Profil SFF rasmiy veb-saytida (gruzin tili)

1996-yilda tugʻilganlar
6-sentyabrda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Oʻzbekistondagi chet ellik erkak futbolchilar
Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Qizilqum klubi futbolchilari
Gruziyalik erkak futbolchilar
Kitadaitōjima

, shuningdek Kita Daitō, Kita-Daitō-shima va Kitadaitō shaklida ham qoʻllanadi, Daitō orollari guruhining eng shimoliy qismidagi orol boʻlib, Filippin dengizi janubidagi Yaponiyaning Okinava prefekturasida joylashgan. Orol Shimajiri tumanidagi Kitadaitō qishlogʻining bir qismi sifatida boshqariladi. Orol butkul qishloq xoʻjaligiga asoslangan. Bu hududda plyajlar mavjud emas, ammo baliq ovlash uchun baliq ovlash porti, uchta parom dok va mahalliy parvozlar uchun aeroport (Kitadaito aeroporti) (aerport kodi „KTD“) faoliyat yuritadi.

Geografiyasi 
Kitadaitōjima nisbatan izolyatsiya qilingan marjon oroli hisoblanib, arxipelagning eng katta oroli Minamidaitojimadan taxminan  shimolda va Okinava shtatining Naxa shahridan  uzoqlikda joylashgan. Arxipelagdagi boshqa orollarda boʻlgani kabi, Kitadaitōjimada ham koʻtarilgan marjon atolli boʻlib, tik qirgʻoq boʻyidagi ohaktosh qoyasi (orolning sobiq qirrali marjon rifi) va botiq markazi (orolning sobiq lagunasi) mavjud. Orol taxminan oval shaklda boʻlib, aylanasi taxminan  ,uzunligi  va  ni tashkil qiladi. Eng baland nuqtasi dengiz sathidan  balandlikda joylashgan. Orolning ichki qismida bir nechta kichik chuchuk suv havzalari ham mavjud.

Aholisi 
Orol markazidagi qishloqda taxminan 660 nafar (2013-yil 1-iyun holatiga koʻra) aholi istiqomat qiladi.

Iqlimi 
Kitadaitōjima tropik yomgʻirli oʻrmon iqlimiga ega boʻlib (Köppen iqlim tasnifi Af), yozi juda issiq va qishi esa yumshoq kechadi. Kitadaitōjimada oʻrtacha yillik harorat  ni tashkil etadi. Yil davomida yogʻingarchilik miqdori sezilarli darajada boʻlib, eng seryogʻin oy – may, eng quruq oy esa – fevral hisoblanadi. Orolda tez-tez tayfunlar boʻlib turadi. Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori  ga teng, shundan eng koʻp yomgʻir yogʻadigan oy sentyabr hisoblanadi. Avgustda eng yuqori harorat  atrofida va eng past harorat yanvarda, taxminan  atrofida boʻladi. Eng baland koʻrsatkich –  boʻlib, bu holat 2017-yil 7-sentabrda qayd etilgan. Eng past koʻrsatkich esa 2015-yil 15-fevralda aniqlangan va  ni tashkil qilgan.

Galereya

Manbalar

Havolalar 
 rasmiy bosh sahifa

Daitō orollari
Okinava prefekturasidagi orollar
Okidaitōjima

, shuningdek Oki Daitō Island or Oki-Daitō yoki Oki-no-Daitō shaklida ham qoʻllanadi, lekin asosan  varianti keng qoʻllanadi. U Yaponiyaning Okinava provinsiyasi janubi-sharqida joylashgan Daitō orollari guruhidagi tashlandiq orol hisoblanadi. U Okinavaning Shimajiri tumanidagi Kitadaitō qishlogʻining bir qismi sifatida boshqariladi.

Geografiyasi 
Okidaitōjima nisbatan izolyatsiya qilingan marjon oroli boʻlib, arxipelagning eng katta oroli Minamidaitojimadan taxminan  janubda va Kitadaitōjima orolidan  janubda, prefektura markazi Naha shahridan  shimoli-gʻarbda joylashgan. Arxipelagdagi boshqa orollarda boʻlgani kabi, Okidaitōjima ham koʻtarilgan marjon atolli boʻlib, tik qirgʻoq boʻyidagi ohaktosh qoyalari (orolning sobiq qirgʻoqli marjon rifi) va tubsiz markazi (orolning sobiq lagunasi) mavjud. Orol taxminan uchburchak shakliga ega boʻlib, aylanasi taxminan  va maydoni  ni tashkil etadi. Eng baland nuqtasi dengiz sathidan  balandlikda joylashgan. 20-asrning boshlarida fosfat qazib olish boʻyicha keng koʻlamli operasiyalar amalga oshirilganligi hamda oʻnlab yillar davomida Amerika Qoʻshma Shtatlari dengiz kuchlari tomonidan bombardimon va oʻq otish poligoni sifatida ishlatilganligi sababli, oroldagi tuproq qatlami juda yomon ahvolda, daraxtlar ham oʻsmaydi.

Iqlimi 
Okidaitō nam subtropik iqlimga ega (Köppen iqlim tasnifi Cfa) boʻlib, yozi juda issiq, qishi esa yumshoq kechadi. Yil davomida yogʻingarchilik sezilarli darajada kuzatiladi; eng yomgʻirli oy iyun, eng quruq oy esa fevral hisoblanadi. Orol hududida tez-tez tayfunlar yuzaga keladi.

Oʻz-oʻzini himoya qilish kuchlarining mashq poligoni 
2013-yil oktabr oyi oxirida Okidaitōjima JSDF tomonidan olisdagi orollarni dushman hujumlaridan himoya qilish salohiyatini sinab koʻrish uchun jonli oʻt oʻchirish dengiz mashqlari va amfibiya desantlarini oʻz ichiga olgan JSDF tomonidan keng koʻlamli mashqlar oʻtkaziladigan joyga aylantirilishi eʼlon qilindi. Bu JSDF tomonidan oʻtkazilgan eng katta mashgʻulotlardan biri boʻlib, unda kamida 34,000 askar, kemalar va samolyotlar ishtirok eta oladi.

Yana qarang 

 Choʻl oroli
 Orollar roʻyxati

Manbalar

Havolalar 

 Rasa Industries
 oceandots.com
 „Oʻz-oʻzini mudofaa kuchlari uzoq orolda keng koʻlamli urush oʻyinlariga tayyorlanmoqda“ The Japan Times /AFP-JIJI, 2013 yil 24 oktyabr

Daitō orollari
Slava Ukraini

„Ukrainaga shon-sharaf!“ (, ) — Ukraina suvereniteti va xorijiy agressiyaga qarshilik ramzi sifatida tanilgan Ukraina milliy salomidir. Bu Ukraina Qurolli Kuchlarining jangovar hayqiriqidir. Bu koʻpincha „Qahramonlarga shon-sharaf!“ degan javob bilan birga keladi. (, ).

Bu ibora birinchi marta 20-asrning boshlarida turli xil variantlarda paydo boʻlgan, u 1917 yildan 1921 yilgacha Ukraina mustaqillik urushi paytida ukrainaliklar orasida mashhur boʻlgan. „Qahramonlarga shon-shuhrat!“ birinchi marta Ukraina mustaqillik urushi paytida yoki 1920-yillarda Ukraina millatchilari ligasi aʼzolari orasida paydo boʻlgan.

1930-yillarda u oʻta oʻngchi Ukraina millatchilari tashkiloti (OUN) shiori sifatida keng tarqaldi, shuningdek, Sovuq urush davrida Gʻarbdagi ukrain diaspora guruhlari va qochqinlar jamoalari. Sovet Ittifoqida bu ibora Sovet va keyinchalik Rossiya hukumati tomonidan taqiqlangan va obroʻsizlangan. Bu ibora oxir-oqibat Ukrainada Sovet Ittifoqining qulashi munosabati bilan mustaqillik uchun kurashayotgan paytda yana paydo boʻldi. 2014 yilgi Ukraina inqilobi va Rossiya-Ukraina urushi paytida undan foydalanish yana qayta tiklandi, bu davrda u Ukrainada keng tarqalgan ramzga aylandi.

Tarix

Kelib chiqishi 
Ukraina tarixchilari salomlashish ildizlari Taras Shevchenko asarlarida borligini taʼkidlaydilar. Shevchenko Osnovianenkoga 1840 yilgi sheʼrida „Ukraina shon-sharafi“ iborasini ishlatgan:

Birinchi boʻlib „Ukrainaga shon-sharaf!“ iborasining ishlatilishi maʼlum. „Dunyo boʻylab shon-shuhrat!“ (), Xarkovda 19-asr oxiri — 20-asr boshlarida Ukraina talabalar jamoasida sodir boʻlgan.

Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishi 

Bu ibora Ukraina askarlari va ularning tarafdorlari orasida Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishidan keyin ruhiy holatni koʻtarish uchun juda mashhur boʻldi. Bu shior butun dunyo boʻylab namoyishchilar tomonidan Ukraina bilan birdamlik uchun Rossiya elchixonalari va tegishli milliy hukumatlarga Rossiyani SWIFTdan chiqarib tashlash va Ukraina ustidagi havo hududini yopish kabi turli talablarga hamroh boʻlgan.

Manbalar

Bibliografiya 

 
 
 
 

Rossiyaning Ukrainaga bosqini
Turobbek Toʻrabekov

Turobbek Toʻrabekov (1898-yil, Jizzax – 1929-yil, Jizzax) – Sovet hukumatiga qarshi kurashgan milliy istiqlolchilik harakati aʼzosi.

Hayoti 
1898-yili Zomin tumanining Achchi qishlogʻi Qultepa mahallasida dehqon oilasida tugʻilgan. Toʻrabekov dastlab eski maktabda, soʻng rus-tuzem maktabida tahsil olgan. 1917-yilning fevral oyigacha Zomin pristavida tilmoch sifatida ishlagan. 1917-yilgi oktabr inqilobidan keyin 1919-yilga qadar Qoratosh volost ijroiya komitetida rais boʻlgan. T.Toʻrabekov Jizzax ijroiya qoʻmitasiga saylanadi. Toʻrt oy oʻtib esa Jizzax militsiya boshligʻi lavozimiga tayinlanadi.

Turobbek Toʻrabekov 1921-yilning oktabr oyida Samarqand ChKga ishga kiradi. Shundan keyin esa Jizzax VChKning rahbarlik lavozimiga tayinlanadi. 1922-yilning mayida Turobbek Toʻrabekov Jizzax ugormilitsiyasi boshligʻi M.Yoʻldoshev, Jizzax volost ijroiya komiteti raisi A.Jonsoʻfiyevlar – hammasi 10 yigiti bilan „bosmachi“lar tomoniga oʻtib ketadi. Ular Sangzor vodiyda samarqandlik Ochilbek qoʻrboshi bilan uchrashgan. Bu vaqtda Zarafshon vodiysida Ochilbek, Hamroqulbek, Matcho beklari hamda Oʻratepada Xolboʻtabek qoʻrboshilar sovet hukumatiga qarshi kurashayotgan edi. T.Toʻrabekov, M.Yoʻldoshev, A.Jonsoʻfiyevlar 200 yigit bilan 1923-yilga qadar bolsheviklarga qarshi jang olib borgan. Milliy istiqlolchilik harakati aʼzolariga Anvar poshoning yigitlaridan Yusuf Ziyobey va Zaki Validiy Toʻgʻon, bir nechta tatar harbiylar maslahatchi boʻlgan. Biroq, qoʻrboshilar sovet askarlari bilan kurashlarda tinimsiz qurbonlar berishda davom etgan. Qoʻrboshilarning baʼzilari Sovet Ittifoqi bilan kelishib kafolat xati oladi. Turobbek Toʻrabekov yigitlari bilan Afgʻonistonga chekinadi.

Keyinchalik toshkentlik muftiy Sadriddinxon bilan Eronga koʻchib oʻtadi. Toʻrabekov Mashhad shahriga borib 1927-yilga qadar har xil ishlar bilan shugʻullangan. Muftiy Sadriddinxon huzuriga tez-tez tashrif buyurib, uning holidan xabardor boʻlib turadi. Yurtdoshlari bilan aloqani uzmaslik maqsadida shaharda etikdoʻzlik bilan shugʻullanadi. 1927-yilning mart oyida maxfiy sur’atda Oʻzbekiston SSRga qaytib, biroz muddat yashaydi. 1927-yilda yana Eronga borib, Turkistonda koʻrgan-bilganlarini Zaki Validiy Toʻgʻon va Mustafo Choʻqayevlarga yozib joʻnatadi. Toʻrabekovning xabarlari 1927-yilda „Yangi Turkiston“ gazetasining 5–6-sonlarida maqola sifatida chop etiladi va unda sovetlarning barcha kirdikorlari ochiq bayon qilingan edi.

Turobbek Toʻrabekov 1928-yilning avgustda akalari Usmonbek, Hazratqul va boshqalar bilan birga Erondan SSSRga qaytadi. Tugʻilgan joyida dehqonchilik qilib kun kechiradi. 1929-yili kuzda Munavvarqori Abdurashidxonov va uning „Milliy ittihod“ jamiyatiga qarshi ochilgan soxta jinoiy ish doirasida boshqa jizzaxlik ziyolilar qatori qamoqqa olinadi va otib tashlanadi.

Manbalar 

1898-yilda tugʻilganlar
Jizzaxda tugʻilganlar
1929-yilda vafot etganlar
Valeriy Shaveyko

Valeriy Ivanovich Shaveyko (; 1956-yil 4-fevralda tugʻilgan) – sobiq sovet futbolchisi, SSSR sport ustasi (1979), rossiyalik murabbiy, hakam va inspektor.

Futbolchilik faoliyati 
Bolaligida u tennis, boks, dzyudo bilan shugʻullangan. 10 yil ichida yunon-rum kurashi boʻyicha „Dinamo“ jamiyati chempionligini qoʻlga kiritgan. Minsk-5 sport maktabida murabbiy Leonid Lapunov qoʻl ostida taʼlim olgan. 1974-yilda professional futbolda Minskning „Dinamo“ klubi tarkibida debyutini amalga oshirgan. Dinamo jamoasi tarkibida yetti mavsum davomoda toʻp surgan soʻng, bosh murabbiy Eduard Malofeev Shaveykoning „Neftchi“ PFK bilan uy uchrashuvidagi magʻlubiyatda (0:2) ayblovidan keyin jamoani tark etishga qaror qildi.

1981-yilda Shaveyko Moskvaning „Torpedo“ klubiga borishga qaror qildi. Yanggi jamoasi tarkibida avval birgalikda oʻynagan tanish doʻstlari Kruglov, Petrenko, Vasilyev, Prigoda kabi futbolchilar bilan jamoada asosiy futbolchilardan biriga aylandi. 1986-yilgi SSSR kubogi gʻolibi, 1982-yilgi finalchi 1988-yilda Toshkentning „Paxtakor“ jamoasida ikkita oʻyin oʻtkazgan, keyinroq Polshada (Sovet harbiy chempionatida Shimoliy kuchlar guruhida oʻynagan) va Rossiya chempionatida „Metallurg“ Novotroitsk FK va „Lada Dimitrovgrad“ jamoalarida oʻynagan.

Hakamlik faoliyati 
1996–2004-yillarda oliy ligada futbol hakami boʻlib ishlagan va 48 ta oʻyin oʻtkazgan. 1999-yil 7-noyabrda „Lokomotiv“ (Sankt-Peterburg) – „Tyumen“ oʻyini oʻtkazilgach, ikki yilga futboldan chetlatilgan va oliy divizion oʻyinlarida hakamlik qilish huquqidan mahrum etilgan. 2007-yilda u Moskvaning Torpedo FShM klubi direktori oʻrinbosari etib tayinlandi. 2008-yildan futbol oʻyinlari inspektori.

Manbalar

Havolalar 

 Statistika igr v evrokubkax

1956-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
SSSR erkak futbolchilari
Erkak futbol himoyachilari
Belaruslik erkak futbolchilar
Rossiyalik futbol murabbiylari
Paxtakor jamoasi futbolchilari
Torpedo Moskva klubi futbolchilari
Rossiyalik erkak futbolchilar
Alifbo boʻyicha sportchilar
Orif Olimjonov

Orifjon Olimjonov (1898-yil, Jizzax – 1937-yil 9-oktyabr, Leningrad) – Samarqand viloyati xalq taʼlimi boʻlimi mudiri, OʻzSSR Markaziy ijroiya qoʻmitasi raisi Yoʻldosh Oxunboboyevning shaxsiy kotibi.

Hayoti 
Orifjon Olimjonov 1898-yilda Jizzax shahrida tugʻilgan. Dastlabki taʼlimni jadid va rus-tuzem maktablarida olgan. Otasi 1916-yilda sodir boʻlgan Jizzax qoʻzgʻolonining yetakchilaridan biri boʻlgan. Qoʻzgʻolon bostirilgach qamoqqa olingan. Orifjon Olimjonov otasini oqlash maqsadida siyosatga qadam qoʻydi. Orifjon Olimjonov 1919-yildan 1920-yilgacha musulmon yoshlari jamiyatining faol aʼzolaridan boʻlgan. U sovet maʼmurlari nazariga tushib, 1920–yildan 1922-yilga qadar Jizzax shahrining yoshlar ittifoqida (komsomol) mas’ul kotib vazifasida ishlagan.

Orifjon Olimjonov 1922—yilda Samarqand viloyat komsomol kotibi etib saylanadi. Bu vazifada 1923-yilgacha faoliyat yuritgan. 1924-yildan 1925-yilga qadar Samarqand viloyatining APO mudiri lavozimida ishlagan. 1925-yildan boshlab bir yil davomida Samarqand qishloq xoʻjalik texnikumi direktori boʻlgan. 1926—1927-yillarda Samarqand viloyati xalq taʼlimi boʻlimi mudiri vazifasida ishlagan. O. Olimjonov 1927-yilda Erondan qaytgan doʻsti Turobbek Toʻrabekov (Toʻrabekov milliy istiqlolchilik harakati aʼzosi sifatida sovetlarga qarshi kurashgan. Avval Afgʻonistonga, soʻngra Eronga qochib ketgan edi)ga uyida yashab turishga ruxsat beradi.

Orifjon Olimjonov 1928–yildan 1930-yilgacha Yangi turk alifbosi markazi kengashida mas’ul kotib boʻlgan, shu bilan birda Samarqand shahar okrug kompartiyasi tashkiliy boʻlimida mudir oʻrinbosari sifatida ishlagan. Bu vaqt oraligʻida Olimjonovning „Maorif va oʻqitgʻuvchi“ jurnalida bir qator maqolalari chop etilgan Ularning aksariyati lotin alifbosi toʻgʻrisida edi. Olimjonov 1930-yilning mart-iyun oylarida Andijonga yuborilgan va okrug kolxoz ittifoqining raisi vazifasiga tayinlangan. 1930-yil iyundan OʻzSSR Markaziy ijroiya qoʻmitasi raisi Yoʻldosh Oxunboboyevning shaxsiy kotibi lavozimida ishlagan. Biroq Olimjonovga 1929-yilning noyabr oyida soxta ayblovlar qoʻyiladi. Uni 1923-yilda Turkiya va Eronga pul joʻnatgan degan ayblov bilan qamoqqa olinadi. 1932-yilning 14-oktabrda esa OGPUning Oʻrta Osiyo boʻlimi tomonidan 10 yil muddatga mehnat tuzatish lageriga hukm etiladi. Olimjon Orifjonov jazoni Soloves lagerida oʻtaydi. 1937-yilning 9-oktabrida Leningradga keltirilib, otib tashlanadi.

Orifjon Olimjonov 1974-yil 30-avgustda OʻzSSR Oliy sudi tomonidan oqlangan va bu xabar oʻgʻli tibbiyot fanlari doktori, professor Oʻktam Oripovga yetkazilgan.

Manbalar 

1898-yilda tugʻilganlar
Jizzaxda tugʻilganlar
1937-yilda vafot etganlar
Dinamo (futbol klubi, Qashqadaryo)

Dinamo – Qashqadaryo viloyati Qarshi shahrining futbol klubi. Oʻzbekiston Pro ligasining ikki mavsumida qatnashgan.

Manbalar 

Qashqadaryo viloyati futbol klublari
Oʻzbekiston futbol klublari
Qarshida sport
Alifbo boʻyicha futbol klublari
2007-yilda tashkil etilgan futbol klublari
Mebelchi (futbol klubi)

Mebelchi – Toshkent viloyati Yangiyoʻl tumanining futbol klubi. Oʻzbekiston Pro ligasining ikki mavsumida qatnashgan.

Manbalar 

Toshkent viloyati futbol klublari
Oʻzbekiston futbol klublari
Alifbo boʻyicha futbol klublari
1993-yilda tashkil etilgan futbol klublari
Toʻqimachi (futbol klubi)

Toʻqimachi – Fargʻona viloyati Fargʻona shahrining mahalliy toʻqimachilik fabrikasiga tegishli futbol klubi. Koʻp maqsadli stadioni ham bor. Oʻzbekiston Pro ligasining 1997-yilgi mavsumida qatnashgan.

Manbalar 

Fargʻona viloyati futbol klublari
Oʻzbekiston futbol klublari
Alifbo boʻyicha futbol klublari
1994-yilda tashkil etilgan futbol klublari
Sokol (futbol klubi, Navoiy)

Sokol – Navoiy viloyati Uchquduq tumanining futbol klubi. Oʻzbekiston Pro ligasining ikki mavsumida qatnashgan.

Manbalar 

Navoiy viloyati futbol klublari
Oʻzbekiston futbol klublari
Alifbo boʻyicha futbol klublari
2007-yilda tashkil etilgan futbol klublari
Quva (futbol klubi)

Quva – Fargʻona viloyati Quva tumanining futbol klubi. Futbol boʻyicha Oʻzbekiston Pro ligasi, 1999, 2000, 2001, 2002, 2003-yilgi Oʻzbekiston Birinchi ligasida qatnashgan.

Manbalar 

Fargʻona viloyati futbol klublari
Oʻzbekiston futbol klublari
Alifbo boʻyicha futbol klublari
1998-yilda tashkil etilgan futbol klublari
Romitan (futbol klubi)

Romitan – Buxoro viloyati Romitan tumanining futbol klubi. Futbol boʻyicha Oʻzbekiston Pro ligasi, Oʻzbekiston Birinchi ligasida qatnashgan.

Manbalar 

Buxoro viloyati futbol klublari
Oʻzbekiston futbol klublari
Alifbo boʻyicha futbol klublari
2005-yilda tashkil etilgan futbol klublari
Yashnobod (futbol klubi)

Yashnobod - Toshkent shahar Yashnobod tumanining futbol klubi. Oʻzbekiston Pro ligasi, 2019-yilgi O'zbekiston kubogida qatnashgan.

Joriy tarkibi 
2023-yil 3-sentyabr holatiga

Manbalar 

Toshkent futbol klublari
Yashnobod tumani
Oʻzbekiston futbol klublari
Alifbo boʻyicha futbol klublari
2018-yilda tashkil etilgan futbol klublari
Nikita Shevchenko

Nikita Nikolayevich Shevchenko (, 27.11.2003, Toshkent, Oʻzbekiston) — oʻzbekistonlik futbolchi. 2023-yil 1-iyundan „Paxtakor“ klubi darvozaboni.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Paxtakor jamoasi futbolchilari
Saripul jangi

Saripul jangi – Milodiy 1501-yil boshida Bobur Samarqandni egallaganidan soʻng oʻzbeklar hukumdori Muhammad Shayboniy Buxoroga chekinadi va Samarqandni egallash uchun 1501-yil aprel-may oylarida tayyorgarlik koʻradi. Temuriy Zahiriddin Muhammad Bobur Shayboniyxon boshchilik qoʻshinni shaharga yetib kelguncha kutib olishga qaror qildi. Ikki qoʻshin Saripulda toʻqnash keldi, temuriylar va oʻzbeklar oʻrtasida mintaqa taqdirini hal qiluvchi jang boʻldi. Jangda Bobur yengilgan. Ushbu gʻalabadan soʻng Shayboniyxon birin-ketin Xorazm va Xurosonni bosib oldi.

Tarixi 
1500-yilda Samarqand aholisi shayxulislom Abulmakorim rahnamoligida temuriylar sulolasi boshqaruvini tiklash uchun harakat qildi. Zahiriddin Muhammad Bobur Mirzo 1500-yilning kuzida Samarqandga yurish boshladi. Bu paytda Shayboniyxon Samarqanddan tashqarida Konigil (shahardan tashqaridagi hukmdorlar hordiq chiqaradigan joy)da edi. Aholi tomonidan Samarqandning darvozasi Bobur Mirzoga ochib berilgan. Bobur qoʻshini Shayboniyxonning shahardagi 600 kishilik garnizonini qirib tashlaydi va shaharni egallaydi. Ushbu gʻalabadan soʻng Bobur Mirzo Samarqand taxtini ikkinchi marta egallaydi. Shayboniyxon Buxoroga chekinadi va boʻlajak hal qiluvchi jangga tayyorgarlik koʻra boshlaydi. Buxoroda Shayboniyxonning ukasi Mahmud Sulton Sulton hukmronlik qilgan

Dastlabki toʻqnashuvlar 
Muhammad Shayboniy Soʻgʻddagi (Tojikiston) Dabusi qal’asini egallaydi. Bobur Shayboniyxonni magʻlubiyatga uchratish uchun Buxoro tomon yoʻl oladi. 1501-yilning may oyida Buxoro yoʻlida Shayboniyxon Bobur qoʻshinlarining qarama-qarshi tomoniga qarab oʻtib, undan toʻrt chaqirimcha uzoqlikda qarorgoh qurdi. Bobur oʻz qarorgohini ariqlar bilan mustahkamlagan. Shayboniy tungi kutilmagan hujumlarni amalga oshirishga urinib koʻradi, lekin qarorgoh juda yaxshi mustahkamlangan sababli hujumlar samara bermadi.

Jang 
Ikkala tomon urushga tayyorlandi. Bobur oʻng qanot va chap qanot hamda markazdan qoʻshinni toʻrt qismga boʻlgan holda Samarqanddan Buxoro tomon oqib oʻtadigan Koʻhik (Zarafshon daryosi) boʻylab hujumga oʻtadi. Dushman qoʻshini nisbatan koʻp boʻlib, uning oʻng tomoni Bobur qoʻshinlarining chap qanotini yengib oʻtadi. Shayboniyxon jangda toʻlgʻama usulidan foydalangan. Temuriy hukmdor Bobur qoʻshini yengiladi va oʻsha kuni kechqurun Samarqandga yetib keladi.

Urushdan keyin 
Boburning eng tajribali zobitlari Ibrohim Tarxon, Ibrohim Saru va Sulton Ahmad Tambolning ukasi Xalil Tambol va uning eng yaxshi askarlari halok boʻldi. Omon qolgan zobitlar turli yoʻnalishlarga tarqalib ketgan. Bobur Samarqandga yetib borganidan soʻng Kobulga borib, bu yerda 1504-yilning sentabr oyida oʻz hokimiyatini oʻrnatadi.

Manbalar 

Buxoro tarixi
Temuriylar imperiyasi ishtirokidagi janglar
C5+1

C5+1 diplomatik sammiti boʻlib, 2015-yildan beri har yili Markaziy Osiyoning beshta davlati Qozogʻiston, Qirgʻiziston, Tojikiston, Turkmaniston va Oʻzbekiston tashqi ishlar vazirlari oʻrtasida AQSh Davlat kotibi bilan hamkorlikda oʻtkazilib kelinadi. Sammitda AQShning Markaziy Osiyoning beshta davlati bilan munosabatlarini yaxshilash va mustahkamlashni, shuningdek, Markaziy Osiyoning boshqa davlatlar bilan bogʻliq muammolariga yechim topishga, jumladan, Afgʻonistondagi urush, Suriyadagi fuqarolar urushi, terrorga qarshi kurash, giyohvand moddalar va odam savdosiga qarshi kurash, savdo munosabatlariga oid iqtisodiy masalalar, mintaqadagi ish oʻrinlarining oʻsishi va atrof-muhit muammolariga qarshi kurash kabi mintaqaviy muammolarni muhokama qilish maqsad qilingan.

C5+1 AQSh — Rossiya munosabatlari 2014-yilda yomonlashgandan soʻng Markaziy Osiyo davlatlarida Rossiyaga qarshi taʼsir oʻtkazishga qaratilgan Amerika Qoʻshma Shtatlarining urinishi sifatida qaraladi. AQSh esa bu harakatlarni Rossiyaning Sovet Ittifoqini tiklashiga qarshi ambitsiya deb biladi.

Tarixi
Olti davlat oʻrtasidagi birinchi uchrashuv 2015-yil 26-sentyabrda Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh Assambleyasining yetmishinchi sessiyasida boʻlib oʻtdi. Oʻsha paytdagi AQSh davlat kotibi John Kerry yangi koʻp tomonlama muloqot platformasini yaratish maqsadida besh davlat tashqi ishlar vazirlari bilan uchrashdi.. BMTdagi uchrashuvdan soʻng, oktyabrdan noyabrgacha Kerry besh davlatning har biriga tashrif buyurdi, bu AQSh davlat kotiblarining 1992-yildagi James Baker tashrifidan keyingi ilk tashrifi edi.

Yana qarang
Oʻzbekistonning tashqi siyosati
Qozogʻiston — Amerika Qoʻshma Shtatlari munosabatlari
Qirgʻiziston — Amerika Qoʻshma Shtatlari munosabatlari
Tojikiston — Amerika Qoʻshma Shtatlari munosabatlari
Amerika Qoʻshma shtatlari — Turkmaniston munosabatlari
AQSh — Oʻzbekiston munosabatlari

Manbalar

Oʻzbekiston tashqi siyosati
Qozogʻistonning tashqi siyosati
Qirgʻizistonning tashqi siyosati
Tojikistonning tashqi siyosati
Turkmanistonning tashqi siyosati
Oʻzbekiston-AQSh munosabatlari
Shahzod Azmiddinov

Shahzod Azmiddinov (07.08.2000, Toshkent, Oʻzbekiston) — oʻzbekistonlik futbolchi. 2021-yil 1-yanvardan „Paxtakor“ klubi himoyachisi.

Yutuqlar 

 Oʻzbekiston Superligasi chempioni: (4) 2020, 2021, 2022, 2023
 Oʻzbekiston Kubogi sohibi: (1) 2020
 Oʻzbekiston Superkubogi sohibi: (2) 2021, 2022

Manbalar

Havolalar 

 Shahzod Azmiddinov Transfermarkt saytida
 

Yashayotgan insonlar
Erkak futbol himoyachilari
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Paxtakor jamoasi futbolchilari
Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Oʻzbekistonda tugʻilganlar
Oʻzbekiston kishilari
Futbolchilar
Oʻzbekistonda bolalar mehnati

Oʻzbekistonda paxta sanoatida majburiy bolalar mehnati keng tarqalgani xabar qilingan edi. 2007-yilda BBC Newsnight hisobotida aytilishicha, bu majburiy mehnat har yili ikki yarim oy davomida, toʻliq Oʻzbekiston davlati nazorati ostidagi paxta sanoatida sodir boʻladi. Ozodlik radiosi oʻzbek huquq faollari bolalarni majburiy mehnatga jalb qilish „qasddan oʻtkazilgan davlat siyosati“ ekanligini taʼkidlagani haqida xabar bergan.

Asda, Gap, Marks & Spencer va Tesco kabi bir qator gʻarb chakana savdo kompaniyalari davlatning bu harakatlarini boykot qildi. Rasmiy ravishda taqiqlangan boʻlsa-da, 2009-yilda, amaliyot hali ham davom etayotgani xabar qilingan.

Bu amaliyotlar jahon miqyosida keng yoritilganidan soʻng bu amaliyotga chek qoʻyish majburiyatini olgan holda, Oʻzbekiston Vazirlar Mahkamasi 18 yoshga toʻlmagan hech kimning paxta terimida qatnashmasligini taʼminlash niyatida ekanligini maʼlum qildi, bu haqda AQSh Departamenti hisobotida taʼkidlangan. Xuddi shu hisobotda, shuningdek, Oʻzbekiston hukumati 2014-yilning kuzgi paxta yetishtiriladigan hududlarida XMT metodologiyasidan foydalangan holda monitoring olib borgani, 41 nafar ishchi bola topilgani, 19 nafar maktab mutasaddilari va fermer xoʻjaliklari rahbarlariga tegishli jazo choralari koʻrilgani taʼkidlangan.

Baʼzi nodavlat tashkilotlar, xususan, Inson huquqlari boʻyicha Oʻzbekiston-Germaniya Forumi (UGF) ham butun dunyoda, ham Evropada bu axloqsiz amaliyotlar haqida ogohlikni oshirishga harakat qilgan. UGF nodavlat-notijorat tashkilot, Save the Children Central Asia tomonidan qoʻllab-quvvatlanadi.

Manbalar

Yana qarang 
 Oʻzbekistonda inson huquqlari

Oʻzbekistonda bolalar
Oʻzbekistonda mehnat
Oʻzbekistonda qashshoqlik
Oʻzbekistonda inson huquqlarining buzilishi
Oʻzbekiston haqidagi chala maqolalar
Mamlakatlar boʻyicha bolalar mehnati
Oʻzbekistonda yoshlar
Arendal aeroporti

Arendal aeroporti () – Norvegiyaning Froland munitsipalitetidagi Blakstadheia shahrida joylashgan umumiy aviatsiya aeroporti hisoblanadi. Aeroport bitta 1199 metrli asfaltli uchish-qoʻnish yoʻlagiga ega. Aeroport taxminan Arendal shahar markazidan uzoqlikda joylashgan.

Tarixi

Løddesøl taklifi 
Arendal yaqinida aeroport qurish boʻyicha takliflar birinchi marta 1930-yillarning oxirida boshlangan. Kristiansand aeroporti 1939-yil 1-iyunda Norvegiyaning uchinchi quruqlikdagi aeroporti sifatida ochilgan. Oʻshandan beri u rejalashtirilgan reyslar bilan Arendalga eng yaqin aeroport hisoblanadi.

Kengayish 

Uchish-qoʻnish yoʻlagini 1200 meterga uzaytirish 2001-yilda rejalashtirilgan. 2003-yildan boshlab aeroport qurilishiga Arendal va Froland munitsipalitetlari tomonidan bir oz mablagʻ ajratilgan.

Aeroport imkoniyatlari 
Aeroport Arendal shahar markazidan 15 km shimoli-gʻarbda joylashgan. Aeroport yagona, 1220 m asfaltlangan uchish-qoʻnish yoʻlagiga ega. Aeroport oʻrtacha dengiz sathidan  balandlikda joylashgan.

Baxtsiz hodisalar 
1996-yil 24-iyulda ichida toʻrt kishi boʻlgan Piper Cherokee samolyoti uchish-qoʻnish yoʻlagidan chiqib ketgan. Samolyotda boʻlgan toʻrt kishining barchasi, jumladan Agderposten matbuot fotografi va aeroport kompaniyasi rahbari tirik qolgan. Hodisaga samolyotga meyordan koʻp yuk yuklangani sabab boʻlgan.

Manbalar 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
1996-yilda tashkil etilgan aeroportlar
Norvegiya aeroportlari
Mercédès Jellinek

Mercédès Jellinek (talaffuzi: Mersedes Yellinek, 16-sentyabr 1889-yilda tavallud topgan) – Avstriyalik tadbirkorning qizi, uning ismi sharafiga „Mercedes“ avtomobillar markasi nomlangan.

Biografiyasi 
Otasi Emil Jellinek avstriyalik bankir va Gottlib Daymlerga tegishli avtomobil ishlab chiqarish korxonasining hamkori boʻlib, ushbu korxonada ishlab chiqariladigan mashinalar seriyasini qizining ismi bilan nomlagan.

1902-yilda „Mercedes“ soʻzi rasman savdo belgisi sifatida roʻyxatdan oʻtkazilgan. Shu yilning oʻzida Parijdagi avtomobillar koʻrgazmasidagi stendda Mercedesning portreti ilingan edi.

Mercedec Venada yashagan va ikki marta turmush qurib, ajrashgan. Suyak saratoni tufayli 1929-yilda vafot etgan.

Manbalar

Havolalar 
 Mercedes-Benz profile of Mercedes Jellinek 
 Ladenburgda joylashgan K.Bents avtomobil muzeyi
Dee Haslam

Dee Haslam – amerkalik tadbirkor ayol. Dee Haslam RIVR Media asoschisi va ijrochi prodyuseri, Haslam Sports Group direktori. Di turmush oʻrtogʻi Jimmy Haslam bilan birga Milliy futbol ligasining Klivlend Brauns klub ham egasidir.

Dee Haslam va uning turmush oʻrtogʻi Jimmy Haslam Milliy Futbol Ligasining (NFL) Klivlend Brauns jamoasining rahbarilari hisoblanadi. Haslamlar oilasi shuningdek, MLS 2020 kubogining gʻolib jamoasi tomonidan taʼkidlangan, Major League Soccer (MLS) Kolumbus ekipajining egalik guruhini asosiy investorlaridir biri. Bundan tashqari, Haslamlar Milliy Basketbol Assotsiatsiyasining „Miluoki Bucks“ klubining ham mualliflaridir. U shuningdek,Pilot Flying J.Yuk mashinalari toʻxtash tarmogʻining oilaviy egalik guruhining bir qismidir.

Manbalar
Canelones (Urugvay)

Canelones (ispancha talaffuzi:kaneˈlones) – Urugvaydagi Canelones departamentining poytaxti. Shahar nomi daryo boʻyida oʻsadigan „kanelon“ deb ataladigan doljin turidan olingan. 2010-yildan buyon shahar, shuningdek, Canelones munitsipalitetining qarorgohi hisoblanadi.

Geografiyasi 
Shahar Montevideodan 50 km shimolda 5-marshrut va 64-marshrut kesishgan joyda joylashgan. Shahar Arroyo Kanelon Chiko daryosining gʻarbiy qirgʻogʻi bilan tutashgan.

Tarixi 
Canelones shahri 1783-yil 24-aprelda Villa Guadalupe nomi bilan tashkil etilgan. Keyinchalik u respublikaning oldingi toʻqqiz departamentidan birining poytaxtiga aylandi. Bu yerga temir yoʻl 1874-yilda kelgan, 1908-yilda Montevideodan 5-milliy marshrut ochilgan. 1916-yil 2-martda shahar nomi Canelonesga oʻzgartirildi va uning maqomi 5.400-sonli Ley qonuni bilan shaharga koʻtarildi.

Aholisi 
2011-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Canelones aholisi 19,865 kishidan iborat boʻlgan. Canelones xuddi shu nomdagi departamentning poytaxti boʻlsa-da, departamentning boshqa ikkita shahri, Syudad de la Kosta va Las-Pyedras bilan solishtirganda aholisi ancha kamroq.

Manba: Urugvay Milliy Universiteti.

Iqtisodiyoti 
Shaharda koʻplab kichik va yirik uzumzorlar hamda vino zavodlari mavjud. 1987-yilda „Frigorífico Canelones“ omborxonasi tashkil etilgan boʻlib, u oʻsha paytdan beri shahar sanoatiga hissa qoʻshib kelmoqda.

Ibodat joylari 
 Guadalepu cherkovi.

Mashhur shaxslari 
 Diego Lugano, Urugvay futbol terma jamoasi sardori.
 Pablo Gabriel Garsiya, PAOK FC futbolchisi.
 Matias Vecino, futbolchi.
 Fakundo Peraza (1992-yil 27-iyulda tugʻilgan), futbolchi.
 Robert Siboldi, sobiq futbolchi va Santos Lagunaning menejeri.
 Sebastyan Rodriges (1992-yilda tugʻilgan), futbolchi.
 Andrea Trujillo, hamshira.

Manbalar

Havolalar 
 INE map of Canelones, Paso Espinosa and Paso Palomeque

Alifbo boʻyicha aholi punktlari
Urugvay aholi punktlari
1782-yilda tashkil etilgan hududlar
Atago stansiyasi

Atago stansiyasi () – Yaponiya davlati Miyagi prefekturasining Matsushima shahrida joylashgan temir yoʻl stansiyasi. Sharqiy Yaponiya temir yoʻl kompaniyasiga qarashli.

Liniyalari 
Atago stansiyasi Tohoku magistral liniyasi tarkibida. Ushbu stansiya Tokio temiryoʻl liniyasining boshlanish joyidan 377,2 km uzoqlikda joylashgan.

Stansiya tarkibi 
Stansiyada ikkita raqamsiz qarama-qarshi yon platformalar mavjud boʻlib, asosiy vokzal binosi mavjud emas.

Tarixi 
Atago stansiyasi 1962-yil 1-iyulda ochilgan. Stansiya 1987-yil 1-aprelda Yaponiya milliy temir yoʻllari (JNR) xususiy kompaniyasi tarkibiga kiritilgan.

Manbalar