yakhyo/uz-wiki huggingface dataset:
Carles Puyol

Karles Puyol Saforkada (, , 13-aprel 1978 Pobla-de-Segur, Ispaniya) — ispan futbolchi, Barselona klubi va Ispaniya terma jamoasi himoyachisi. Barselona klubida jamoa sardori.

Ispaniya futbolchilari
Yashayotgan insonlar
FC Barcelona
FC Barcelona futbolchilari
Futbol boʻyicha jahon chempionlari
2010-yil oltin toʻp sovrini nomzodlari
Erkak futbolchilar
2006-yil oltin toʻp sovrini nomzodlari
Ruud van Nistelrooy

Ryutgeryus Yoxannes Martinius van Nistelroy (; 1-iyul 1976, Oss, Gollandiya), Rud van Nistelroy nomi bilan mashxur() — sobiq golland futbolchisi, hujumchi. FIFA 100 roʻyxatiga kirgan buyuk futbolchilardan biri. Gollandiya, Angliya va Ispaniya chempionatlarida bombardir boʻlishga erishgan. Yuqoridagi uchta mamlakat chempioni unvoniga ham sazovor boʻlgan. Futbol Tarixi va Statistikasi Federatsiyasi tomonidan tuzilgan 2001-yildan 2010-yilgacha boʻlgan muddatdagi dunyoning eng yaxshi bombardirlari reytingida Ruud birinchi oʻrinni egallagan.

2012-yil 14-mayda Ruud „Malaga“ bilan yangi shartnoma tuzish taklifiga rad javobini berib, futboldagi faoliyatini yakunlaganini maʼlum qildi
.

Manbalar 

FIFA 100
Niderlandlar futbolchilari
Yashayotgan insonlar
2008-yil oltin toʻp sovrini nomzodlari
2007-yil oltin toʻp sovrini nomzodlari
Erkak futbolchilar
2005-yil oltin toʻp sovrini nomzodlari
2004-yil oltin toʻp sovrini nomzodlari
UEFA Chempionlar Ligasi to‘purarlari
Fernando Morientes

Fernando Morientes Sanches (; 5-aprel 1976, Kaseres, Ispaniya) — ispaniyalik futbolchi, hujumchi. „Real Madrid“ tarkibida uch marta — 1998, 2000, 2002-yillarda UEFA Chempionlar Ligasi gʻolibi boʻlgan. Bundan tashqari u Ispaniya va Fransiya chempioni nomiga ham sazovor boʻlgan. 2003/04 mavsumda u Chempionlar ligasi toʻpurari boʻlishga erishdi.

Ispaniya futbolchilari
Yashayotgan insonlar
Real Madrid CF futbolchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
2004-yil oltin toʻp sovrini nomzodlari
UEFA Chempionlar Ligasi to‘purarlari
Vicente del Bosque

Visente del Boske Gonsales, 1-nchi markiz del Boske (; 23-dekabr 1950, Salamanka) — ispaniyalik sobiq futbolchi, murabbiy. 2008-yildan beri Ispaniya terma jamoasi bosh murabbiyi. Murabbiylik faoliyatida u jahon chempioni, ikki karra Yevropa chempioni, ikki karra Chempionlari ligasi gʻolibi, Ispaniya chempioni, Qit'alararo kubok va UEFA superkubogi sohibi boʻlishga erishgan. Dunyo murabbiylari tarixida jahon chempionati, Yevropa chempionati va Chempionlar ligasini yuta olgan yagona murabbiy hisoblanadi.

Manbalar

Havolalar  

Yashayotgan insonlar
Ispaniyalik erkak futbolchilar
Erkak futbol yarim himoyachilari
Erkak futbol himoyachilari
Real Madrid CF futbolchilari
Real Madrid CF murabbiylari
FIFA Jahon chempionati 2014 murabbiylari
FIFA Jahon chempionati 2010 murabbiylari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Budjet

Budjet (qadimiy Fransuzcha „baguete“-karmon, sumka) – bu davlat va mahalliy oʻz-oʻzini boshqarish vazifalari va funksiyalarini moliyaviy taʼminlash uchun moʻljallangan pul mablagʻlari jamgʻarmalarini toʻplash va sarflash shaklidir.

Taʼrif 
 davlat budjeti – moliyaviy rejalar tizimida yetakchi oʻrinda turadi va davlatning asosiy moliya rejasi hisoblanadi:
 davlat budjeti – moliya tizimining barcha asosiy moliya institutlari – daromadlar, xarajatlar, davlat qarzlari birlashadigan va oʻzaro bogʻlanadigan markaziy boʻgʻini hisoblanadi;
 davlat budjeti – davlatning soliqlar yordamida jamlanadigan eng yirik markazlashtirilgan pul jamgʻarmasidir. Davlat budjeti davlat tomonidan oʻz funksiyalari va vazifalarini amalga oshirish yoʻlida sarflanadi. Tasdiqlangan budjet qonun kuchiga ega.

Davlat budjetining mohiyati 
 davlat budjeti – davlat pul mablagʻlarining (shu jumladan davlat maqsadli jamgʻarmalari mablagʻlarining) markazlashtirilgan jamgʻarmasi boʻlib, unda daromadlar manbalari va ulardan tushumlar miqdori, shuningdek moliya yili mobaynida aniq maqsadlar uchun ajratiladigan mablagʻlar sarfi yoʻnalishlari va miqdori nazarda tutiladi;
 budjet iqtisodiy kategoriya sifatida oʻzining tegishli moddiy ifodasiga ega boʻladi.

Budjet munosabatlari davlatning markazlashtirilgan pul mablagʻlari jamgʻarmasida moddiylashadi. Bu jamgʻarma taqsim qilinishi sababli uning shakllanishi va sarflanishi qiymat xarakati orqali ifoda etiladi. Bu jarayon davlat tomonidan yigʻiladigan va sarflanadigan pul resurslari oqimlari koʻrinishiga ega boʻladi.

Oʻz iqtisodiy mohiyatiga koʻra davlat budjeti – bu iqtisodiyot, ijtimoiy-madaniy tadbirlar, mudofaa va davlat boshqaruvi extiyojlarini moliyalashga moʻljallangan budjet jamgʻarmasini shakllantirish hamda, undan foydalanish masalalarida milliy daromadni qisman milliy boylikni ham qayta taqsimlash borasida davlat bilan yuridik va jismoniy shaxslar oʻrtasida yuzaga keladigan pul munosabatlaridir.

Byudjet (ing. budget – hamyon, mablagʻ) – belgilangan muddat (yil, kvartal) uchun ishlab chiqilgan, meʼyorlashtirilgan hamda qonuniy ravishda tasdiqlangan daromadlar va harajatlar yigʻindisi. Budjet davlat darajasida (qarang Davlat byudjeti), shuningdek viloyat, tuman (mahalliy hokimiyat), xoʻjalik subʼyektlari, oila yoki shaxs darajasida tuzilishi mumkin. Budjetni tuzish va belgilangan tartibda tasdiqlash oʻz navbatida uning amal qilishi hamda bajarilishi ustidan nazorat yuritishni talab qiladi. Budjetda harajatlarning daromadlardan ortib ketishi budjet taqchilligi muammosini keltirib chiqaradi (qarang budjet taqchilligi), shu bois doimiy ravishda ularning muvofiqligi taʼminlab boriladi. Oʻzbekiston Respublikasining budjet tizimi tuzilishi va uni boshqarish asoslari, davlat byudjetini tuzish, koʻrib chiqish, qabul qilish, ijro etish tartibi va boshqa masalalar Oʻzbekiston Respublikasining „Byudjet tizimi toʻgʻrisida“ qonuni (2000-yil 14 dekabr) bilan tartibga solinadi.

Adabiyotlar 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Havolalar 
 Origin of the word
 Byudjet

Iqtisodiyot
Iqtisodiy huquq
Burchak

Burchak deb bir nuqtadan chiqqan ikki nur orasida hosil boʻlgan geometrik shaklga aytiladi.

Burchak — bir nuqtadan chiqqan ikki nur (yarim toʻgʻri chiziq)dan tashkil topgan shakl. Nurlar burchak tomonlari, ular chiqadigan nuqta burchak uchi deb ataladi. Uchidagi harf yordamida burchak /LA shaklida, uchi va tomonlarida yotgan nuqtalar yordamida.VAS shaklida belgilanadi. Burchak tomonlari orqali tekislik oʻtkazilsa, u tekislikni ikki qismga ajratadi. Agar burchak tomonlaridan nurlarni burchak uchidan qarshi tomonga davom ettirganda u tekislikning qaysi qismini kesmasa, shu qism Burchakning ichki tomoni deb ataladi. Tomonlari bir toʻgʻri chiziqni tashkil qilgan burchak yoyiq, uning yarmi esa toʻgʻri burchak deb ataladi. Toʻgʻri Burchakdan kichik burchaklar oʻtkir. kattalari oʻtmas burchak deyiladi. Bir tomoni umumiy, qolgan ikki tomoni bir toʻgʻri chiziqni tashkil qiluvchi burchak qoʻshni burchaklar, ikki toʻgʻri chiziqning kesishishidan hosil boʻlgan burchaklar vertikal burchaklar deb ataladi. Tekislikdagi burchakning ichki qismi gradus yoki radian (=57°)larda oʻlchanadi. Maye, yoyiq burchak 180° yoki p, toʻgʻri burchak 90° yoki p/2 ga teng boʻladi.

Burchakni teng ikkiga boʻluvchi nur uning bissektris a s i deyiladi. Ikki toʻgʻri chiziqni uchinchi toʻgʻri chiziq kesib oʻtganda hosil boʻlgan burchaklar quyidagicha ataladi (rasm): / bilan 5; 2 bilan b; J6H 7; 4 bilan 8 Burchaklar moye Burchaklar; 3 bilan 6; 4 bilan 5 burchaklar ichki almashinuvchi; / bilan 8; 2 bilan 7 burchaklar tashki almashinuvchi Burchaklar; 3 bilan 5; 4 bilan 6 burchaklar ichki bir tomonli; 1 bilan 7; 2 bilan 8 tashqi bir tomonli burchaklar.

Shuningdek tekislikning ushbu nurlar orasidagi barcha nuqtalaridan hosil boʻlgan shaklga ham burchak deyiladi. Umuman aytganda, bu ikki nur ikkita burchak hosil qiladi, chunki ular tekislikni ikkiga boʻladi. Shu burchaklardan biri ichki, boshqasi esa tashqi deyiladi.

Burchak  belgisi bilan ifodalanadi, bu belgini 1634-yili fransuz matematigi Pierre Hérigone taklif qilgan.

Matematik ifodalarda α, β, γ, θ, φ va hokazo yunon harflari bilan belgilanadi. Pi bilan adashtirmaslik uchun π belgisi bilan burchak belgilanmaydi.

Yana qarang 

 Trigonometriya
 Geometriya
 Figura
 Radian

Manbalar 

Matematika
Geometriya
Soslan Tigiyev

|}

Soslan Vaznoyevich Tigiyev (oset. Тыджыты Вазнойы фырт Сослан; 1983-yil 12-oktyabr kuni Shimoliy Osetiyaning Vladikavkaz shahrida tug'ilgan) - osetiyalik erkin kurashchi, musobaqalarda Oʻzbekiston nomidan ishtirok etadi, erkin kurash bo'yicha Jahon kubogi sohibi, 2008-yili Pekin va 2012-yilgi London Olimpiadalarining kumush va bronza medallari egasi. Xalqaro toifadagi sport ustasi.

Hayoti
1983-yil 12-oktyabr kuni Shimoliy Osetiyaning Vladikavkaz shahrida, Tigiyevlar oilasida, egizak akasi Batraz bilan birga tug'ilgan. Egizaklar yoshligidan harakatchan bo'lishgan va onasi ularni bir yildan beri bolakaylarning akasi - Taymuraz shug'ullanayotgan erkin kurash to'garagiga topshirishga qaror qilgan. 1998-yili Soslan Moskvadagi Butunjahon o'smirlar o'yinlarida bronza medalini qo'lga kiritadi, biroq shu musobaqadan so'ng, jarohat sabab faoliyatida uzilish yuzaga keladi. 2005-yildan e'tiboran yana katta sportga qaytgan Soslan musobaqalarda ketma-ket yutuqlarga erisha boshlaydi. 2006-2010-yillar davomida - Shimoliy Osetiya davlat Agrar universitetida tahsil oldi.

Sport faoliyati
Soslanning faoliyati nisbatan yaxshi kechadi. U 2005-yildan beri Oʻzbekiston nomidan xalqaro musobaqalarda ishtirok etib keladi. Shu yili Uxanda bo'lib o'tgan Osiyo chempionatida ikkinchi o'rinni oladi. 
2006-yil Ukraina davlatida oʻtkazilgan xalqaro turnirda 1-oʻrin, Rossiya Federatsiyasi davlatida oʻtkazilgan xalqaro turnirda 3-oʻrinlarni egallagan.
2006-yili esa Guangchjouda bo'lib o'tgan jahon chempionati va Dohada bo'lib o'tgan Osiyo oʻyinlarida bronza medallarni qo'lga kiritadi. Shu yili, Toshkent shahrida oʻtkazilgan „Mustaqillik Kubogi“ xalqaro turnirida 3-oʻrinlarni egallagan.
2007-yili Krasnoyarskda bo'lib o'tgan jahon chempionatida birinchi o'rinni qo'lga kiritadi. 
2008-yil Shveysariya davlatida oʻtkazilgan Olimpiada oʻyinlariga yoʻllanma beruvchi xalqaro turnirda oltin medalni qoʻlga kiritib, Olimpiada oʻyinlariga yoʻllanmasiga ega boʻldi.

2008-yili Pekinda bo'lib o'tgan Olimpada o'yinlarida kumush medal egasiga aylanadi. 
2009-yili esa Bokuda o'tkazigan "Golden Grand Prix" musobaqasi g'olibiga aylandi. 2012-yili esa Londonda o'tkazilgan Olimpiada o'yinlari bronza medal egasiga aylandi.
2008-yil avgust oyida Xitoyning Pekin shahrida oʻtkazilgan XXIX-yozgi Olimpiada oʻyinlarida munosib ishtirok etib 2- oʻrin.
2012-yil Angliyaning London shahrida oʻtkazilgan 2012 Yozgi Olimpiya oʻyinlarida 3-oʻrinni egalladi.

Mukofotlari
2006-yildan erkin kurash boʻyicha Oʻzbekiston milliy terma jamoasi aʼzosi. Erkin kurash boʻyicha xalqaro toifadagi sport ustasi.
2008-yili „Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan sportchi“ faxriy unvoni.
2012-yil „Oʻzbekiston iftixori“ faxriy unvoni bilan taqdirlangan.

Diskvalifikatsiya
7-noyabr kuni Associated Press axborot agentligi ikkita manbaga asoslanib, Soslan Tigiyevning organizmidan taqiqlangan metilgeksanamin moddasi topilgani va 2012-yilgi London Olimpiadasi medalidan mahrum etilishi haqida xabar tarqatdi. Shu kuni Xalqaro Olimpiya Qoʻmitasi ushbu xabarni tasdiqladi.

Manbalar

Oʻzbekiston kurashchilari‎
Emilio Butragueño

Emilio Butraguenyo dos Santos (, 22-iyul 1963, Madrid) — sobiq ispaniyalik futbolchi , Ispaniya terma jamoasi markaziy hujumchisi. Ikkita jahon chempionati qatnashchisi. Ramziy FIFA 100 roʻyxatiga kiritilgan. Hozirda u „Real Madrid“ning vitse-prezidenti. 
80-yillarda Butraguenyo Meksika terma jamoasi aʼzosi Ugo Sanches bilan birgalikda oʻynadi. Emilioning sheriklaridan biri Michel boʻlgan.

Ispaniya futbolchilari
FIFA 100
Yashayotgan insonlar
Erkak futbolchilar
0 (son)

0 (nol, lotincha nullus — „hech“) sonlar oʻqida manfiy va musbat sonlarni ajratuvchi butun son. Baʼzan natural sonlar qatoriga qoʻshiladi.

Xossalari 
 Har qanday sonning 0 bilan yigʻindisi oʻsha sonning oʻziga teng.
 Har qanday sonning 0 ga koʻpaytmasi 0 ga teng.
 Nol manfiy yoki musbat belgiga ega emas.
 Nolni ikkiga boʻlganda butun son (0) chiqqani uchun 0 juft sondir.
 Nolni har qanday songa boʻlganda 0 chiqadi (0/0 dan tashqari, bu holda natija noaniq).
 Kompleks sonlarni nolga boʻlish mumkin emas.

Havolalar 
 Nol tarixi   (inglizcha)

0000
Abbos Atoyev

|}

Abbos Abdurazzoqovich Atoyev 1986-yil 7-iyun kuni Buxoro viloyati, Vobkent tumanida tugʻildi. 2008-yil Buxoro davlat universitetini tamomlagan.

 2004-yilda Janubiy Koreyada boʻlib oʻtgan yoshlar orasida jahon chempionatida bronza medali sovrindori, 2004-yilda Turkiyada boʻlib oʻtgan talabalar orasida jahon chempionatida kumush medali sovrindori.
 2007-yilda Moʻgʻulistonda boʻlib oʻtgan Osiyo chempionatida, 2007-yil Amerika Qoʻshma Shtatlari jahon chempionatida oltin medalni qoʻlga kiritgan.
 2005-2012-yillar mobaynida Qozogʻiston, Ukraina, Chernogoriya, Xitoy Taypey, Turkiya, Finlandiya davlatlarida boʻlib oʻtgan xalqaro musobaqalarda oltin medallarni qoʻlga kiritgan. Rossiya, Bolgariya, Germaniya, Armanistonda boʻlib oʻtgan xalqaro musobaqalar sovrindori.
 2009-yil Italiyada boʻlib oʻtgan jahon chempionatlarida oltin medalni qoʻlga kiritgan.
 2010-yilning 13-16-noyabr kunlari Xitoyning Guanchjou shahrida XVI-Osiyo oʻyinlarida 2-oʻrinni egalladi
 2012-yil Qozogʻistonning Osiyo Olimpiya saralash musobaqasida oltin medal sohibiga aylandi va shu bilan London Olimpiyadasiga yoʻllanmani qoʻlga kiritdi.
 2012-yilda Angliyaning London shahrida oʻtkazilgan XXX Olimpiada oʻyinlarida muvaffaqiyatli ishtirok etib bronza medalini qoʻlga kiritdi.

Mehnat faoliyati 
 2004-2008 — Buxoro davlat universiteti talabasi
 2004-2009 — Buxoro viloyati 2-son iqtisoslashtirilgan bolalar olimpiya zahiralari sport maktabida boks boʻyicha murabbiy
 2009-h.v. — Markaziy harbiy sport klubida harbiy xizmatchi

Mukofotlari 
Boks boʻyicha xalqaro toifadagi sport ustasi.
 2005-yil „Oʻzbekiston belgisi“ koʻkrak nishoni;
 2007-yil „El-yurt hurmati“ ordeni;
 2009-yil „Oʻzbekiston iftixori“ faxriy unvoni;
 2012-yil Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan sportchi.

Manbalar 

1986-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Oʻzbeklar
Oʻzbekistonlik erkak bokschilar
Oʻzbekistonlik Olimpiada oʻyinlarida ishtirok etgan bokschilar
Oʻzbekistonning Olimpiada oʻyinlarida bronza medali olgan sportchilari
AIBA boks boʻyicha jahon chempionati sovrindorlari
Oʻzbekiston uchun Osiyo oʻyinlari kumush medali sohiblari
SSSRda tugʻilganlar
Oʻzbekiston kishilari
Tayinsha

Tayinsha — (qoz. Тайынша, تايىنشا) Qozogʻistondagi shahar (1962-yildan buyon). Shimoliy Qozogʻiston viloyati Tayinsha tumanining maʼmuriy markazi (1932-yildan buyon), temir yoʻl stansiyasi. Viloyat markazi sanlmish — Petropavlovsk shahridan janubga tomon 120 km masofada, Shagʻalali daryosining soʻng qirgʻogʻida joylashgan. Aholisi 11,647 kishi (2013). Tayinsha orqali Koʻkchatov — Petropavlovsk temir yoʻli oʻtadi.

Tarixi 
1997-yilgacha Krasnoarmeysk shahri deb nomlandi va avvalgi Koʻkchatov viloyatining Krasnoarmeysk tumanining markazi boʻldi.

Sanoati 
1996-yilgacha Tayinshada sozlash-mexanik, sut-non zavodlari, qurulish materiallari kombinati, jihoz fabrikasi, v.h. faoliyat yuritgan. Narx iqtisodiga oʻtishiga binoan ularning barchasi xususiylashtirilib, AJ-lar va MChB-larga biriktirildi. Shaharda 2006-yil bioetanol ishlab chiqaruvchi kompleks „Bioxim“ tashkil etilgan.

Ijtimoiy soha 
Tayinshada umumiy bilam beruvchi 5 maktab, kasibiy-texnik litsey, kinoteatr, madaniyat uyi, tuman kasalxonasi, tuberkulez kasalxonasi, oilaviy-shifokorlik ambulatoriya, v.h. faoliyat yuritmoqda.

Manbalar 

Qozogʻiston shaharlari
Tayinsha tumani aholi punktlari
Munitsipalitet

Munitsipalitet (nemischa "Munizipalitat", lotincha "municipium" — oʻzini oʻzi idora qiluvchi jamoa) — bir qancha mamlakatlarda mahalliy boshqaruv va oʻzini oʻzi boshqaruvchi saylab qoʻyiladigan organlarning majmui. Ayrim mamlakatlarda (masalan, AQSH, Buyuk Britaniya) shahar boshqaruv organlarigina munitsipalitet deb ataladi. Moskva shahrida mahalliy oʻzini oʻzi boshqaruvchi organ munitsipalitet deb ataladi, u munitsipal yigʻilish va mahalliy maʼmuriyat boshligʻi (munitsipalitet rahbari)ni oʻz ichiga oladi. munitsipalitet tegishli maʼmuriyhududiy birlik aholisi tomonidan saylanadi va unga konstitutsiyaviy huquqda xalq-huquqiy korporatsiyalari sifatida qaraladi. Odatda, munitsipalitet mer, burgomistr va shahrik. boshchiligidagi saylab qoʻyiladigan rayosat hamda ijrochi mulozimlar devonidan iborat boʻladi. Munitsipalitet munitsipal korxonalar, turar joy fondi va boshqa mulklar egasi boʻlishi mumkin; u davlat maktablari, sanitariya xizmati idoralari, mahalliy politsiya, bir qancha mamlakatlarda esa tibbiy xizmat va ijtimoiy taʼminot boʻyicha turli muassasalarni boshqaradi. munitsipalitetning asosiy daromad manbai aholidan yigʻiladigan mahalliy soliqlardir.

Munitsipalitet (, , dan) — aniq belgilangan hududga va unda yashovchi aholisiga ega oʻzini-oʻzi boshqaruvchi maʼmuriy-hududiy birlik (odatda aholi punktlari guruhi, shahar, shahar tipidagi qishloq yoki qishloq).

Odatda, har xil davlatlarda ikki xildagi maʼmuriy birlikni munitsipalitet deb ataydilar:
 Shahar munitsipalitetlari — (odatda yirik) shahar va oʻsha darajadagi mavjud boʻlgan asosan qishloq tumanlarini oʻz ichiga oluvchi maʼmuriy birliklar. Bunday holatda boshqaruv organlari odatda mer va shahar kengashi (yoki munitsipal kengash) hisoblanadi.
 Ayrim mamlakatlarda yagona aniqlangan darajadagi (odatda 2- yoki 3-) maʼmuriy birlik, undagi shaharlarning mavjudligi va ularning soniga qaramasdan munitsipalitet deb hisoblanadi. Koʻpchilik bunday mamlakatlarda munitsipalitet — saylov organlari tomonidan boshqariladigan eng kichik maʼmuriy birlik.

Boshqa mamlakatlarda 
Munitsipalitet quyidagi mamlakatlar maʼmuriy birligi hisoblanadi:

2-daraja 
 Ozarbayjon munitsipalitetlari ()
 Angola munitsipalitetlari ()
 Braziliya munitsipalitetlari ()
 bermud munitsipalitetlari () — 2 shahar
 Venesuela munitsipalitetlari ()
 Gvatemala munitsipalitetlari ()
 Gonduras munitsipalitetlari ()
 Gruziya munitsipalitetlari ()
 Dominika Respublikasi munitsipalitetlari ()
 Indoneziya shahar munitsipalitetlari ()
 Kamboja munitsipalitetlari (, кронг) — shaharlar

3-daraja 
 Argentina munitsipalitetlari ()
 Boliviya munitsipalitetlari ()
 Zimbabve munitsipalitetlari ()
 Ispaniya munitsipalitetlari ()

Sifat 
Munitsipal sifati shuningdek Rossiya, Ukraina va boshqa Sovet davridan keyingi mamlakatlarda davlat mulkchiligi obʼyektlariga nisbatan qoʻllanadi.

Yana qarang 
 Nomunitsipal hudud
 Mahalliy oʻzini-oʻzi boshqarish

Havolalar 
 «Муниципалитет » Rossiya jurnali
 Положение о муниципалитете внутригородского муниципального образования Отрадное в городе Москве

Manbalar 

Maʼmuriy birliklar
Mahalliy oʻzini-oʻzi boshqarish
Savmalkoʻl (Volodar qishloq okrugi)

Savmalkoʻl qishlogʻi (qoz. Саумалкөл, ساۋمالكول) — Shimoliy Qozogʻiston viloyati Igirtov tumanidagi qishloq, tuman markazi. Viloyat markazi Petropavlovsk shahridan 92 km oraliq masofada joylashgan. Aholisi 9,709 kishi (2012).

Tarixi 
Poydevorini 1854-yili Rossiya va Ukrainadan koʻchib kelganlar quradi. 1993-yili Volodar tumani Igirtov deb nomlanganda, Volodar qishlogʻi Savmalkoʻl qishlogʻi boʻlib oʻzgartirildi.

Ijtimoiy soha 
Qishloqda 4 ta oʻrta maktab, 2 ta toʻliqsiz oʻrta maktab, cherkov, machit, madaniyat uyi v.h faoliyat yuritmoqda.

Manbalar 

Qozogʻiston qishloqlari
Igirtov tumani aholi punktlari
Baden-Vyurtemberg

Baden-Vyurtemberg — (olm. Baden-Württemberg) Olmoniya yerlaridan biridir. U Olmoniyaning janubi-sharqida joylashgan boʻlib, maydoni 35.751,46 km²ni tashkil etadi. Aholisi 10 807 000 nafar (31. Mai 2012). Poytahti Stuttgart shahri.

Maʼmuriy boʻlinishi

Baden-Vyurtemberg oʻttiz besh tumanga (Landkreise) va to'qqizta mustaqil shaharga (Stadtkreise) bo'lingan, ikkalasi ham Frayburg, Karlsrue, Shtutgart va Tübingenning to'rtta ma'muriy okrugiga (Regierungsbezirke) birlashtirilgan.

 Xarita

Shuningdek, Baden-Vyurtembergda biron bir tumanga tegishli boʻlmagan toʻqqizta qoʻshimcha mustaqil shahar mavjud:

Boshqa davlat organlari
Baden-Vyurtemberg Bosh Audit boshqarmasi davlat idoralarining davlat mablagʻlaridan toʻgʻri foydalanishni nazorat qilish uchun mustaqil organ sifatida faoliyat yuritadi.

Gallereya

Manbalar

Havolalar 
 Baden-Vyurtemberg rasmiy sahifasi

Olmoniya yerlari
Qiziljar (tuman)

Qiziljar tumani — Shimoliy Qozogʻiston viloyatining shimoliy qismida joylashgan hudud. Qiziljar tumani 1997-yili Beskoʻl va Sokolov tumanlarini biriktirish natijasida tashkil topdi. Tumanning maʼmuriy markazi – Beskoʻl qishlogʻi.

Geografiyasi 
Tuman maydoni 6,15 ming km2. Tuman markazi — Beskoʻl qishlogʻi. Viloyat markazi bilan oraliq masofasi 12 kilometr.
Qiziljar tumani shaharga yaqin va Yesil daryosining yoqasida joylashgan. Janubida Yesil va Magʻjan Jumabaev, sharqida Oqqayin, gʻarbida Mamlyut tumanlari bilan va shimolida Rossiyaning Tumen viloyati bilan chegaradosh.

Aholisi 
Tuman aholisi 2010-yil 1-yanvardagi maʼmulot boʻyicha 49 393 kishini tashkil qiladi.

Tuman aholisining milliy tarkibi (1-yanvar 2010-yil):
 ruslar — 30 885 kishi (62,53 %)
 qozoqlar — 6 841 kishi (24,49 %)
 olmonlar — 1 891 kishi (3,83 %)
 ukrainlar — 1 587 kishi (3,21 %)
 tatarlar — 862 kishi (1,75 %)
 beloruslar — 521 kishi (1,05 %)
 polyaklar — 267 kishi (0,54 %)
 armanlar — 160 kishi
 chuvashlar — 111 kishi
 ozarbayjonlar — 110 kishi
 litvalar — 84 kishi
 mordvalar — 84 kishi
 boshqirdlar — 72 kishi
 oʻzbeklar — 62 kishi
 chechenlar — 51 kishi
 boshqalar — 550 kishi (1,11 %)
 Umumiy — 49 393 kishi (100,00 %)

Aholi punktlari 
Tumanning katta qishloqlari:
 Beskoʻl
 Sokolov
 Arxangel
 Novokamen
 Novonikol
 Rassvet
 Yakor
 Bogolyubov
 Peterfeld

Transporti 
Tuman boʻyicha Qozogʻistonning (Petropavlovsk — Almati), Rossiyaning Janubiy Ural temir yoʻli; Petropavlovsk — Esim (RF), Petropavlovsk — Koʻkchatov, Petropavlovsk — Qoʻrgʻon, Petropavlovsk — Omsk (RF) avtomobil yoʻllari, Ufa — Petropavlovsk — Omsk neft quvuri oʻtadi.

Taʼlim 
Tumanda 67 ta umumiy bilim beruvchi maktab, 2 ta kasibiy-texnik maktab, Novonikol „Yosh oʻspirimlar uyi“, 2 ta bolabogʻcha, viloyat yosh oʻspirinlar va bolalarning velosport sport maktabi, bolalar va yosh oʻspirinlarning jismoniy tarbiya maktabi, Arxangel korreksiya bolalar uyi, yetim bolalar uchun Sokolov maxsus maktab-internati, 9 ta madaniyat uyi, 6 ta klub, 15 ta kutubxona, 3 kinoteatr faoliyat yuritmoqda.

Tibbiyot 
Tumanda markaziy kasalxona, qishloq kasalxonasi, 9 oilaviy-shifokorlik ambulatoriya, 8 feldsher-akusherlik punkt, 47 feldsher punkt, 14 dorixona, 1 sanepidstansa bar. 1989-yili Pribrejniy qishloq okrugining hududida radon suvi topildi, bu qaynar koʻzi asosida davolash profilaktoriyasi faoliyat yuritmoqda. 1991-yili Mixaylov qishlogʻida er osti mineral suvlarini ishlab chiqarish yoʻlga qoʻyildi.

OAV 
Qiziljar tumanida 1967-yildan boshlar rus tilida „Mayak“, 2003-yildan qozoq tilida „Qiziljar“ gazetalari chiqariladi.

Manbalar 

Qozogʻiston tumanlari
Oʻbit Musirepov (tuman)

Oʻbit Musirepov tumani (qoz. Ғабит Мүсірепов ауданы, عابيت مۇسىرەپوۆ اۋدانى)— Shimoliy Qozogʻiston viloyatining janubi-gʻarbida Yesil daryosining yoqasida joylashgan. Tuman 1969-yili tashkil topdi. Tuman maydoni 11,1 ming km2. 2010-yil 1-yanvarda tuman aholisi 48,2 ming kishini tashkil qildi. Tuman aholisining zichligi 4,3 kishi/km². Maʼmuriy markazi — Novoishimka qishlogʻi, Viloyat markazi bilan oraliq masofasi 270 kilometr.

Tarix 
1969-yil 28-mayda Koʻkchatov viloyati tarkibida Kuybishev tumani tashkil topdi. 1997-yil 2-mayda Tselinniy tumani deb qayta nomlandi. 1997-yil 3-mayda Koʻkchatov viloyati tarkibidan, Shimoliy Qozogʻiston viloyati tarkibiga qoʻshildi. 2002-yil 11-iyundan boshlab Oʻbit Musirepov tumani deb qayta nomlandi.

Aholisi 
Tuman aholisining milliy tarkibi (2010-yil 1-yanvar):
 ruslar — 19 257 kishi (39,92 %)
 qozoqlar — 16 405 kishi (34,01 %)
 ukrainlar — 5913 kishi (12,26 %)
 olmonlar — 2 126 kishi (4,41 %)
 beloruslar — 1 510 kishi (3,13 %)
 tatarlar — 749 kishi (1,55 %)
 ozarbayjonlar — 305 kishi (0,63 %)
 polyaklar — 268 kishi (0,56 %)
 ingushlar — 243 kishi (0,50 %)
 chechenlar — 152 kishi (0,32 %)
 chuvashlar — 143 kishi (0,30 %)
 mordvalar — 138 kishi (0,29 %)
 armanlar — 101 kishi (0,21 %)
 oʻzbeklar — 87 kishi (0,18 %)
 litvalar — 54 kishi (0,11 %)
 boshqalar — 632 kishi (1,31 %)
 Umumiy — 48 233 kishi (100,00 %)

Manbalar 

Qozogʻiston tumanlari
Mamlyutka

Mamlyutka — Qozogʻistondagi shahar (1969-yildan buyon), Shimoliy Qozogʻiston viloyati Mamlyut tumanining markazi (1932-yildan buyon, temir yoʻl bekati). Viloyat markazi — Petropavlovsk shahrining gʻarbigacha 40 km, oʻrmonli hududda joylashgan. Aholisi 7,338 kishi (2012). Rossiyadan koʻchib keluvchilarga atab 1814-yili poydevori qurildi.

Ijtimoiy soha 
Mamlyutka shahrida 3 ta umumiy bilim beruvchi maktab, litsey-maktab, 3 kutubxona, madaniyat uyi, tuman kasalxonasi, 2 dorixona va hokazolar faoliyat yuritmoqda.

Sanoati 
Mamlyutka orqali Omsk-Qorgʻon temir yoʻli, Qoʻstanoy — Petropavlovsk avtomobil yoʻli oʻtadi. Mamlyutkada tegirmonlar, agro sanoat kompleksining „Golden Greyn“ filiali, oʻrmon xoʻjaligi korxonasi va hokazolar faoliyat yuritadi.

Manbalar 

Qozogʻiston shaharlari
Mamlut tumani aholi punktlari
Veb-sayt

Veb-sayt yoki shunchaki sayt (;  – „toʻr“ va  – „joy“) deb kompyuter tarmogʻidagi bir elektron manzilda joylashgan elektron hujjatlar majmuiga aytiladi. Elektron manzil domen yoki IP shaklida boʻladi. Veb-saytni veb-sahifadan farqlash lozim: veb-sahifa veb-saytdagi sahifalardan biri, xolos.

Veb-sahifalar orasidagi giperhavola sayt navigatsiyasini boshqaradi, bu koʻpincha bosh sahifadan boshlanadi. Eng koʻp tashrif buyurilgan saytlar – Google, YouTube va Facebook.

Omma uchun ochiq boʻlgan barcha veb-saytlar birgalikda Butunjahon Internetini tashkil qiladi. Bundan tashqari, faqat shaxsiy tarmoqda kirish mumkin boʻlgan shaxsiy veb-saytlar ham mavjud. Kompaniyaning oʻz xodimlari uchun ichki veb-sayti, foydalanuvchilar ish stollari, noutbuklar, planshetlar va smartfonlar kabi turli xil qurilmalarda veb-saytlarga kirishlari mumkin. Ushbu qurilmalarda ishlatiladigan ilova veb-brauzer deb ataladi.

Tarix 
"Veb-sayt" yozilishida asl imlo boʻlsa-da (baʼzida „Veb-sayt“ katta harf bilan yozilgan, chunki „Web“ butunjahon Internetga ishora qilinganda toʻgʻri otdir), bu variant kamdan-kam qoʻllanila boshlandi va „veb-sayt“ standart imloga aylangan. Chikago uslubidagi qoʻllanma va AP Stylebook kabi barcha asosiy uslublar qoʻllanmalari bu oʻzgarishni aks ettirgan.

2009-yil fevral oyida 1995-yildan buyon Internet oʻsishini kuzatuvchi Netcraft internet-monitoring kompaniyasi, 2009-yilda domen nomlari va mazmuniga ega boʻlgan veb-saytlar soni 215.675.903 boʻlganini, 1995-yil avgustida esa atigi 19.732 veb-saytlar mavjudligini maʼlum qildi. 1 mlrd.ga yetganidan keyin. 2014-yil sentyabr oyida veb-saytlar paydo boʻldi, bu Netcraft tomonidan 2014-yil oktyabr oyida oʻtkazilgan Veb-server soʻrovida tasdiqlangan muhim voqea va Internet Live Stats birinchi boʻlib eʼlon qilgan – bu World Wide Web ixtirochisi Tim Berners-Lining ushbu tvitida tasdiqlanganidek – bu raqam Dunyodagi veb-saytlar soni keyinchalik kamaydi va 1 milliarddan past darajaga qaytdi. Bu faol boʻlmagan veb-saytlar sonining oylik oʻzgarishi bilan bogʻliq. 2016-yil mart oyiga kelib veb-saytlar soni 1 milliarddan oshdi va shu vaqtdan boshlab oʻsishda davom etdi. 2020-yil yanvar oyida Netcraft veb-serverlari tadqiqoti 1 295 973 827 veb-sayt mavjudligini va 2021-yil aprel oyida 10 939 637 vebga qaragan kompyuterlar va 264 469 666 noyob domenlarda 1 212 139 815 ta sayt mavjudligini maʼlum qildi. Barcha veb-saytlarning taxminan 85 foizi faol emas.

Manbalar

Havolalar 

 Internet Corporation For Assigned Names and Numbers (ICANN)
 World Wide Web Consortium (W3C)
 The Internet Society (ISOC)
Furot (daryo)

Furot ( / ; ; ) — Turkiya, Suriya va Iroq davlatlarini kesib oʻtuvchi, Gʻarbiy Osiyodagi eng katta daryolarning biri.

Daryo Muroddan boshlanadi, uzunligi 3065 km.ni tashkil qiladi, daryoga Qorasuv va Murod daryolari qoʻshiladi, uzunligi 2780 km, basseynning maydoni 765,8 ming km².

Havolalar 
 Bibliografiya po vodnim resursam i mejdunarodnogo prava 
 Yevreyskaya ensiklopediya: ssilki na Yevfrat v Vetxom Zavete
 Tigr i Yevfrat reki spora, detali konflikta i sotrudnichestva 
 Tureskaya Natsionalnaya politika ispolzovaniya vod Yevfrat — Tigr basseyna (TRYeX — STAGED PLAN) (Tureskiy)
 Kolleksiya fotografiy reki Yevfrat 
 Dokumentalniy film „Damming Yevfrat“ 

 
Turkiyadagi daryolar
Iroqdagi daryolar
Suriyadagi daryolar
Iroq Kurdistoni geografiyasi
Yuqori Mesopotamiya
Levant
IC 4301

IC 4301 Canes Venatici yulduz turkumidagi Sbc (ixcham choʻziq spiral galaktika) tipli galaktika.

Havolalar 
 IC 4301 Yangi umumiy katalog asl nashrida 
 IC 4301 Yangi umumiy katalog asl nashrida  
 IC 4301 haqida qayta tekshirilgan maʼlumot 
 IC 4301 SIMBAD omborida 
 IC 4301 Vizier omborida 
 IC 4301 NASA Extragalactic Database omborida 
 NGC/IC obyektlari ombori 

IC 4301
IC 4538

IC 4538 Tarozi yulduz turkumidagi SBc () tipli galaktikadir.

Havolalar 
 IC 4538 Yangi umumiy katalog asl nashrida  
 IC 4538 Yangi umumiy katalog asl nashrida  
 IC 4538 haqida qayta tekshirilgan maʼlumot 
 IC 4538 SIMBAD omborida 
 IC 4538 Vizier omborida 
 IC 4538 NASA Extragalactic Database omborida 
 NGC/IC obyektlari ombori 

IC 4538
Yulduz turkumlari
Yulduzlar
Yulduzlar jangi
Koinot
Gallaktikalar
Geograflar
Sayyoralar
IC 4819

IC 4819 Pavo yulduz turkumidagi Sc (ixcham spiral galaktika) tipli galaktikadir.

Havolalar 
 IC 4819 Yangi umumiy katalog asl nashrida 
 IC 4819 Yangi umumiy katalog asl nashrida  
 IC 4819 haqida qayta tekshirilgan maʼlumot 
 IC 4819 SIMBAD omborida 
 IC 4819 Vizier omborida 
 IC 4819 NASA Extragalactic Database omborida 
 NGC/IC obyektlari ombori 

IC 4819
Koinot
Kosmik kema

Kosmonavtlar
Kosmosdagi iqtisodiy faoliyat
Gallaktikalar
Girdob
]
Karikatura

Karikatura ( — „boʻrttirish“) deb satirik yoki hajviy tasviriy sanʼatga aytiladi. Satirik karikaturada ijtimoiy, siyosiy va boshqa muammolar fosh etiladi, korrupsiyaga berilganlar tanqid qilinadi. Hajviy karikatura esa biror kimsani tanqid qilmay, shunchaki kundalik mavzularni kulgili yoritadi.

Karikatura aniq ijtimoiy tanqidiy yoʻnalishga ega boʻlgan tasviriy sanʼat turi, grafika sohasi (rangtasvir va haykaltaroshlikda juda kam qoʻllanadi), hajv va kulgili qilib ishlangan rasm hisoblanadi. Tasvirda kulgili holat real va fantastik voqealar bilan yoʻgʻrilgan holda yaratiladi, harakterning oʻziga xos tomonlari boʻrttirilib, achchiq kulgi tugʻdiradigan qilib tasvirlanadi. Tasvirdagi maʼnoni izohlash va tasvirning taʼsirchanligini oshirish maqsadida karikaturaga matn (baʼzan sheʼr) ilova qilinadi.

karikatura xususiyatlari qadimgi davr sanʼati (Qadimgi Misr tasvirlari, Yunoniston vaza bezaklari, Qadimgi Rim freskalari) da, yapon va hind miniatyuralarida uchraydi. Ayniqsa, Uygʻonish davrida karikatura keng rivoj topdi (mas, Leonardo da Vinchi rasmlari). Karikatura janr sifatida jamiyatda yuzaga kelgan keskin ijtimoiy qaramaqarshiliklarni fosh etish zaminida shakllangan (U. Xogart, F.Goyya, O.Domye va b.ning karikaturalari).

Yevropa karikaturasi xususiyatlari ilk bor ingliz tasviriy sanʼatida shakllandi; karikatura uchun xos boʻlgan davrning ijtimoiy va davlat hayotidagi xalqaro siyosiy voqealarga hozirjavobligi namoyon boʻldi (mas, fransuzlarning inqilobiy, ruslarning Napoleonga bagʻishlangan xalq hajviy rasmlari). 19—20-asrlar chegarasida ijtimoiy kurashning avj olishi gaz. va jurnal grafikasi karikatura ni rivojlanishini, shuningdek, professional gaz. karikaturachilarining paydo boʻlishini taʼminladi, ular orasida mashhur yirik rassomlar ham bor edi.

20-asrda karikatura ijtimoiy kuchlar munosabatlaridagi murakkabliklarni aks ettirdi; Ikkinchi jahon urushi yillari u fashizmga qarshi kurashda muhim rol oʻynadi („TASS oynasi“, „Uz TAG oynasi“, plakatlar, varaqalar, front gazetalari va b.), koʻplab rassomlar shuhrat qozondi. Maxsus satirik nashrlar, kundalik gazetalar karikatura taraqqiyotiga va ommaviylashuviga keng imkoniyatlar yaratadi. Jahon karikaturami rassomlari (X. Bidstrup, Daniya; S. Venev, Bolgariya; Kukrinikslar, Rossiya va b.) tinchlikni saqlash va uni himoya qilish mavzuida karikatura namunalarini yaratishdi.

Oʻzbekistonda satirik jurnallar (ayniqsa, Mushtum jurnali) nashri karikatura janri taraqqiyotiga zamin yaratdi. Ustaa Moʻmin, D. Sinitskiy, A. Osheyko, L. Abdullayev, Telman Muhamedov, Narimon Ibrohimov, Alijon Xoliqov, Emil Roʻziboyev, Surʼat Salohitdinov, Husan Sodiqov va boshqalar rassomlarning karikaturalari, „Oʻzbekiston“ nashriyotining „Jangovar qalam“ plakatlar turkumlari hayotda uchrab turadigan illatlar (poraxoʻrlik, ichkilikbozlik, xoʻjasizlik, yulgʻuchlik va b.)ga qarshi kurashda, ularni fosh etishda muhim ahamiyatga ega boʻldi. Mustaqillik davrida karikatura boqimandachilik, giyohvandlik, qalloblik, aqidaparastlik kabilarni fosh etishda dolzarb ahamiyat kasb etmokda.

Manbalar

Havolalar 
 Uzbekistan Illustrated, oʻzbek karikaturasi Facebook guruhi

Sanʼat
Manas tumani

Manas tumani – Perudagi Cajatambo provinsiyasining besh tumanidan biri.

Manbalar 

 Lima mintaqasi tumanlari
Ozarbayjoncha Vikipediya

Ozarbayjoncha Vikipediya () — Vikipediyaning ozarbayjon tilidagi boʻlimi.

2002-yili tashkil topgan. Ilk maqolasi esa 2004-yilda yozilgan.

Hozirgi ahvoli 
-yil   oyi boʻyicha Ozarbayjoncha Vikipediyada  maqola mavjud.  foydalanuvchi roʻyxatdan oʻtgan, ularning  nafari oxirgi oy ichida kamida bitta tahrir qilgan,  foydalanuvchi esa administrator maqomiga ega. Jami tahrirlar soni — . Ozarbayjoncha Vikipediyaning teranligi (bugun):

Tarixi 
 29-iyul 2011-yilda — 75 000 maqola
 17-avgust 2011-yilda — 80 000 maqola
 18-sentyabr 2012-yilda — 90 000 maqola

Maqolalar soni boʻyicha turkiy tildagi Vikipediyalarning ichidan ozarbayjoncha Vikipediya 4-oʻrinda. Avvallari uzoq muddatgacha ikkinchi oʻrinni egallab keldi, ammo 2011-yilning oktabr oyida undan qozoqcha, 2013-yil martida esa oʻzbekcha Vikipediyalar oʻzib ketdi.

Hoziga kelib, ozarbayjon vikipediyasi Turkiy tildagi Vikipediyalarning ichidan Oʻzbekcha Vikipediyadan oshib ketgan holda, 3-oʻrinni egallab turmoqda.

Logotiplari

Yana qarang
 Vikipediya. Virtual ensiklopediya

Manbalar

Havolalar 
 Ozarbayjoncha Vikipediyaning bosh sahifa
 Ozarbayjoncha Vikipediyaning statistika diagrammasi
 Vikipediya kollektiv bilik mənbəyidir
 Vikipediyada bizə qarşı informasiya savaşı 
 „NƏ QƏDƏR MÜMKÜNSƏ DAHA TEZ“ 

Ozarbayjoncha ensiklopediyalar
Ozarbayjonda Internet
Boshqirdcha Vikipediya

Boshqirdcha Vikipediya (boshqirdcha. Башҡорт Википедияһы) — Vikipediyaning boshqird tilidagi boʻlimi.

2002-yili 2-iyunda tashkil etilgan, ammo ilk maqolasi 2005-yili 16-aprelda yozilgan. Bir yildan soʻng 100-maqola yozildi. Shundan buyon Boshqirdcha Vikipediya yaxshi rivojlanmoqda.

1000-maqola 2010-yili 7-dekabrda yozildi. Shunga binoan „Shunqor“ jurnalida Vikipediyaga bogʻliq maqola nashr etildi.

Statistikasi 
 2008-yil 28-yanvar — 250 maqola
 2009-yil 2-dekabr — 500 maqola
 2010-yil 7-dekabr — 1 000 maqola
 2011-yil 31-avgust — 2 000 maqola
 2011-yil 1-sentyabr — 3 000 maqola
 2011-yil 10-sentyabr — 5 000 maqola
 2012-yil 20-yanvar — 10 000 va 15 000 maqola
 2012-yil 31-oktyabr — 20 000 maqola
 2012-yil 20-dekabr — 25 000 maqola
 2013-yil 12-fevral — 30 000 maqola
2012-yili 1-yanvarda maqolalar soni 6102 ga etdi, 19 va 21-yanvar oraligʻida botlarning yordamida 9300 maqola qoʻshildi. 20-yanvarda Boshqirdcha Vikipediyaning maqolalar soni 10000 dan 15000-ga etadi..

Hozirgi ahvoli 
-yil   oyi boʻyicha Boshqirdcha Vikipediyada  maqolalar mavjud.  foydalanuvchi roʻyxatdan oʻtgan, ularning  nafari oxirgi oy ichida kamida bitta tahrir qilgan,  foydalanuvchi esa administrator maqomiga ega. Jami tahrirlar soni — .
Teranligi (bugun):

Manbalar

Havolalar 
 http://www.e-novosti.info/blog/16.11.2007 

Boshqird tili
Qirgʻizcha Vikipediya

Qirgʻizcha Vikipediya () — Vikipediyaning qirg'iz tilidagi boʻlimi. 2002-yil 3-iyundan buyon faoliyat yuritmoqda.

Hozirgi ahvoli 
-yil - boʻyicha Qirgʻizcha Vikipediyada  maqolalar mavjud.  foydalanuvchi roʻyxatdan oʻtgan, ularning  nafari oxirgi oy ichida kamida bitta tahrir qilgan,  foydalanuvchi esa administrator. Jami tahrirlar soni — . Teranligi (bugun):

Statistika 

 2012-yil 14-sentyabr — 10 000 maqola.
 2012-yil 17-oktabr — 15 000 maqola.
 2012-yil 6-noyabr — 16 000 maqola.
 2012-yil 12-noyabr — 17 000 maqola.
 2012-yil 13-noyabr — 18 000 maqola.
 2012-yil 9-dekabr — 20 000 maqola.

Logotip

Manbalar

Havolalar 
 V Kirgizstane startovala Nedelya Vikipedii — Azattik, azattyk.org, 8.3.2011.
 Tinchtikbek Chorotegin. „Vikipediya“ v Kirgizstane: Misli vslux o nedavnix seminarax i vstrechax o kirgizskoy „Vikipedii“ // rus.azattyk.kg, 28.03.2011
 Vikipediyada kirgizcha maalimattar kөbөyүүdө — Azattik, azattyk.org, 3.11.2011.
 Bolee 4000 statey na kirgizskom yazike poyavilos v kirgizskoy Vikipedii  // soros.kg, 21.12.2011
 Elmurat Ashiraliev. „Vikipediya“ na kirgizskom uvelichilas v tri raza za polgoda // kloop.kg, 05.01.2012
 Budet kirgizskaya Vikipediya // Obshenatsionalnaya gazeta „Slovo Kirgizstana“, slovo.kg, 14-fevralya 2012
 10-letie kirgizskoyazichnoy „Vikipedii“ entuziasti namereni otmetit dobavleniem 20 tisyach novix statey  // knews.kg, 30-maya 2012
 Predstaviteli „Dvijeniya kirgizskix vikipedistov“ xotyat sovershit proriv v kolichestve statey na kirgizskom yazike v Vikipedii  // soros.kg (po soobsheniyu kg.akipress.org), 30.05.2012

Qirgʻiz tili
Salafchiqon

Salafchiqon () — Eronning Qum viloyatida joylashgan shahar.

Eron shaharlari
Qum ustoni shaharlari
Addison (Alabama)

Addison AQShning Alabama shtatida joylashgan shaharchadir. Winston okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 9,1 km2. 711 nafar aholi istiqomat qiladi (2007).

Manbalar 

Alabama shaharlari
Alifbo boʻyicha aholi punktlari
AQSh shaharlari
Akron (Alabama)

Akron AQShning Alabama shtatida joylashgan shaharchadir. Hale okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 1,4 km2. 436 nafar aholi istiqomat qiladi (2007).

Manbalar 

Alabama shaharlari
Alifbo boʻyicha aholi punktlari
AQSh shaharlari
Allgood (Alabama)

Allgood AQShning Alabama shtatida joylashgan shaharchadir. Blount okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 2,7 km2. 712 nafar aholi istiqomat qiladi (2007).

Manbalar 

Alabama shaharlari
Alifbo boʻyicha aholi punktlari
Anderson (Alabama)

Anderson AQShning Alabama shtatida joylashgan shaharchadir. Lauderdale okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 3,3 km2. 282 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).

Manbalar 

Alabama shaharlari
Alifbo boʻyicha aholi punktlari
Ardmore (Alabama)

Ardmore AQShning Alabama shtatida joylashgan shaharchadir. Limestone okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 5,3 km2. 1194 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).

Manbalar 

Alabama shaharlari
Alifbo boʻyicha aholi punktlari
Argo (Alabama)

Argo AQShning Alabama shtatida joylashgan shaharchadir. St. Clair, Jefferson County, Alabama|Jefferson okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 31,8 km2. 4071 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).

Manbalar 

Alabama shaharlari
Alifbo boʻyicha aholi punktlari
Ariton (Alabama)

Ariton AQShning Alabama shtatida joylashgan shaharchadir. Dale okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 13,1 km2. 746 nafar aholi istiqomat qiladi (2007).

Manbalar 

Alabama shaharlari
Alifbo boʻyicha aholi punktlari
Arley (Alabama)

Arley AQShning Alabama shtatida joylashgan shaharchadir. Winston okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 7,2 km2. 320 nafar aholi istiqomat qiladi (2007).

Manbalar 

Alabama shaharlari
Alifbo boʻyicha aholi punktlari
Ashford (Alabama)

Ashford AQShning Alabama shtatida joylashgan shaharchadir. Houston okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 15,8 km2. 2100 nafar aholi istiqomat qiladi (2009).

Manbalar

Havolalar 
 [www.ashfordcitygovernment.com Rasmiy sayti]

Alabama shaharlari
Alifbo boʻyicha aholi punktlari
Ashland (Alabama)

Ashland AQShning Alabama shtatida joylashgan shaharchadir. Clay okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 18,8 km2. 1873 nafar aholi istiqomat qiladi (2007).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti

Alabama shaharlari
Alifbo boʻyicha aholi punktlari
Autaugaville (Alabama)

Autaugaville AQShning Alabama shtatida joylashgan shaharchadir. Autauga okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 20,4 km2. 870 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).

Manbalar 

Alabama shaharlari
Alifbo boʻyicha aholi punktlari
Avon (Alabama)

Avon AQShning Alabama shtatida joylashgan shaharchadir. Houston okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 6,8 km2. 473 nafar aholi istiqomat qiladi (2007).

Manbalar 

Alabama shaharlari
Alifbo boʻyicha aholi punktlari
Coffeeville (Alabama)

Coffeeville AQShning Alabama shtatida joylashgan shaharchadir. Clarke okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 11,7 km2. 360 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 30,8 nafar kishi.

Manbalar 

Alabama shaharlari
Courtland (Alabama)

Courtland AQShning Alabama shtatida joylashgan shaharchadir. [[Lawrence County, AlabamaLawrence
]] okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 6 km2. 769 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 128,2 nafar kishi.

Manbalar 

Alabama shaharlari
1819-yilda tashkil etilgan aholi punktlari
Providence (Alabama)

Providence – AQShning Alabama shtatida joylashgan shaharchadir. Marengo okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 4,6 km2. 311 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 67,6 nafar kishi.

Manbalar 

Alabama shaharlari
Triana (Alabama)

Triana AQShning Alabama shtatida joylashgan shaharchadir. [[Madison County, AlabamaMadison
]] okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 3,3 km2. 458 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 138,8 nafar kishi.

Manbalar 

Alabama shaharlari
1819-yilda tashkil etilgan aholi punktlari
Abbeville (Alabama)

Abbeville AQShning Alabama shtatida joylashgan shahardir. Henry okrugi tarkibiga kiradi.

Aholisi 
2944 nafar aholi istiqomat qiladi (2007). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 74,1 nafar kishi.

Tarixi 
Yevropalik amerikaliklar 1819-yil boshida Alabama territoriyasidagi Abbeville shahrida faol savdo punktini tashkil qilishadi. Wiregrass region hududiga koʻchmanchilarning birinchi eshigi Abbevilledan oʻn toʻrt mil gʻarbda joylashgan Franklinda boʻlgan.

Mahalliy aholining taʼkidlashicha, Abbeville Muscogee nomlaridan boʻlmish Abbey Creekdan kelib chiqqan, Yatta Abba, yaʼni „dogʻoch daraxti bogʻi“ degan maʼnoni anglatadi.

Abbeville 1833-yilda Henry okrugi sifatida belgilangan; ilgari Kolumbiya boʻlgan. U 1853-yilda rasmiy ravishda tashkil etilgan.

Geografiyasi 
Maydoni – 40,4 km2. Shundan 40,3 km2 quruqlik, 0,1 km2 esa suv maydonidir.

Demografiyasi

2020-yilga koʻra 
2020-yilgi Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, shaharda 2,358 kishi, 1,029 xonadon va 604 oila istiqomat qilgan.

Abbeville birinchi marta 1850-yilgi AQSh aholini roʻyxatga olishida paydo boʻlgan. Garchi u 1860–1880-yillar oraligʻida alohida aholi soni haqida xabar bermagan boʻlsa-da, u 1890-yilda yana qaytib qoʻshiladi va shu kungacha har bir navbatdagi aholini roʻyxatga olishda takrorlanadi.

2000-yil holatiga koʻra 
2000 -yildagi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, shaharda 2987 kishi, 1172 xonadon va 787 oila istiqomat qilgan. Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 192,0 nafar kishi (74,1/km2). Har kvadrat mil (33,6/km2) uchun oʻrtacha 86,9 zichlikdagi 1353 ta uy-joy mavjud edi. Shaharning irqiy tarkibi 56,65% oq, 39,94% qora yoki afro-amerikalik, 0,07% osiyolik, 2,85% boshqa irqlardan va 0,50% ikki yoki undan ortiq irqlardan iborat edi. Aholining 3,52% ispan yoki lotin edi.

1172 ta xonadon mavjud boʻlib, ulardan 27,2 foizi 18 yoshgacha boʻlgan bolalar, 45,8 foizi er-xotinlar, 17,8 foizi eri boʻlmaganlar, 32,8 foizi oilasizlar edi. Barcha uy xoʻjaliklarining 30,8 foizi jismoniy shaxslardan iborat boʻlib, 17,4 foizida 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashaydiganlar bor boʻlgan. Uy xoʻjaliklarining oʻrtacha kattaligi 2,41 va oilaning oʻrtacha kattaligi 3,01 edi.

Shaharda aholi keng tarqalgan boʻlib, 22,9% 18 yoshgacha, 8,4% 18 yoshdan 24 yoshgacha, 22,1% 25 yoshdan 44 yoshgacha, 22,8% 45 yoshdan 64 yoshgacha va 23,8% 65 yosh yoki yoshi kattaroq. Oʻrtacha yoshi 42 yosh edi. Har 100 ayolga 82,6 erkak toʻgʻri kelgan. 18 va undan katta yoshdagi har 100 ayolga 78,2 erkak toʻgʻri keladi.

Shahardagi uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi 23,266 dollarni, oilaning oʻrtacha daromadi esa 37,917 dollarni tashkil etgan. Erkaklar oʻrtacha daromadi 26,250 dollarni, ayollarniki esa 20,603 dollarni tashkil qilgan. Shahar uchun aholi jon boshiga toʻgʻri keladigan daromad 17 215 dollarni tashkil etdi. Oilalarning qariyb 17,3 foizi va aholining 21,5 foizi qashshoqlik chegarasidan pastda, shu jumladan 18 yoshgacha boʻlganlar 21,1 foizni va 65 va undan katta yoshdagilar esa 29,6 foizni tashkil etgan.

Manbalar 

Alabama shaharlari
Alifbo boʻyicha aholi punktlari
AQSh shaharlari
Adamsville (Alabama)

Adamsville AQShning Alabama shtatida joylashgan shaharchadir. Jefferson okrugi tarkibiga kiradi.

Aholisi 
4522 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 97,8 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 50,8 km2. Shundan 50,8 km2 quruqlik, ,03 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 176 m baland.

Manbalar 

Alabama shaharlari
Alifbo boʻyicha aholi punktlari
AQSh shaharlari
Alabaster (Alabama)

Alabaster AQShning Alabama shtatida joylashgan shahardir. Shelby okrugi tarkibiga kiradi.

Aholisi 
30,352 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 426 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 53,1 km2. Shundan 53 km2 quruqlik, 0,1 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 153 m baland.

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti

Alabama shaharlari
Alifbo boʻyicha aholi punktlari
AQSh shaharlari
Albertville (Alabama)

Albertville AQShning Alabama shtatida joylashgan shahardir. Marshall okrugi tarkibiga kiradi.

Aholisi 
21160 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 307,6 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 67,5 km2. Shundan 67,2 km2 quruqlik, 0,3 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 332 m baland.

Manbalar

Havolalar 
 cityofalbertville.com Rasmiy sayti]

Alabama shaharlari
Alifbo boʻyicha aholi punktlari
AQSh shaharlari
Alexander City (Alabama)

Alexander City AQShning Alabama shtatida joylashgan shahardir. Tallapoosa okrugi tarkibiga kiradi.

Aholisi 
14875 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 149,3 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 101 km2. Shundan 100,5 km2 quruqlik, 0,4 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 215 m balandlikda joylashgan.

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti 

Alabama shaharlari
Alifbo boʻyicha aholi punktlari
AQSh shaharlari
Aliceville (Alabama)

Aliceville AQShning Alabama shtatida joylashgan shahardir. Pickens okrugi tarkibiga kiradi.

Aholisi 
2422 nafar aholi istiqomat qiladi (2007). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 221,3 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 11,6 km2. Shundan 11,6 km2 quruqlik, 0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 59 m balandlikda joylashgan.

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti 

Alabama shaharlari
Alifbo boʻyicha aholi punktlari
AQSh shaharlari
Anniston (Alabama)

Anniston AQShning Alabama shtatida joylashgan shahardir. Calhoun okrugi tarkibiga kiradi.

Aholisi 
23,106 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 203,8 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 116,5 km2. Shundan 117,7 km2 quruqlik, 0,1 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 219 m balandlikda joylashgan.

Manbalar

Havolalar 
 www.annistonal.gov Rasmiy sayti]

Alabama shaharlari
Alifbo boʻyicha aholi punktlari
Arab (Alabama)

Arab AQShning Alabama shtatida joylashgan shahardir. Marshall, okrugi tarkibiga kiradi.

Aholisi 
7691 nafar aholi istiqomat qiladi (2007). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 215,4 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 33,3 km2. Shundan 33,1 km2 quruqlik, 0,2 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 332 m balandlikda joylashgan.

Manbalar

Havolalar 
 Official Web Site Rasmiy sayti

Alabama shaharlari
Alifbo boʻyicha aholi punktlari
Ashville (Alabama)

Ashville AQShning Alabama shtatida joylashgan shahardir. St. Clair okrugi tarkibiga kiradi.

Aholisi 
2511 nafar aholi istiqomat qiladi (2007). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 44,9 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 50,3 km2. Shundan 50,1 km2 quruqlik, 0,2 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 176 m balandlikda joylashgan.

Manbalar 

Alabama shaharlari
Alifbo boʻyicha aholi punktlari
Athens (Alabama)

Athens AQShning Alabama shtatida joylashgan shahardir. Limestone okrugi tarkibiga kiradi.

Aholisi 
21897 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga auto nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 102,1 km2. Shundan 101,9 km2 quruqlik, 0,2 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 243.1 m balandlikda joylashgan.

Manbalar

Havolalar 
 [ Rasmiy sayti]

Alabama shaharlari
Alifbo boʻyicha aholi punktlari