yakhyo/uz-wiki huggingface dataset:
Maysajonning sarguzashtlari

„Maysajonning sarguzashtlari“ () — rus yozuvchisi Sergey Rozanov qalamiga mansub qissa. 1928-yil yozilgan qissa rus adabiyotida bola koʻz qarashidan yozilgan ilk asarlarning biridir. Asarda katta shaharda adashib qoluvchi bolakay haqida hikoya qilinadi.

„Maysajonning sarguzashtlari“ rusiyzabon kitobxonlar orasida keng tanilgan. Asar Rozanov hayoti davomida 17 marta nashr qilingan. Uning asosida 1976-yil film suratga olingan. Qissani oʻzbek tiliga Hakim Pirmuhamedov tarjima qilgan.

Syujeti 
Qissada bosh qahramon Maysajon Moskva shahrida ota-onasi bilan yashaydi. U hamma narsani bilishni xohlaydi. Qahramon qiziquvchanligi tufayli shaharda adashib qoladi va turli sarguzashtlarni boshidan kechiradi.

Qahramonlari 
 Maysajon – bosh qahramon
 Maysajonning otasi
 Maysajonning onasi

Oʻzbekcha tarjimasi 
Asarni oʻzbek tiliga 1958-yil „Detgiz“ nashriyotida chop etilgan ruscha nashridan Hakim Pirmuhamedov qisqartirib tarjima qilgan. Oʻzbekcha nashr 1974-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya“ nashriyotida chop etilgan.

Manbalar

Havolalar 
 „Maysajonning sarguzashtlari“ Ziyouz saytida

Qissalar
7-SER

„7-SER“ („7-siljuvchi elektron robot“) – oʻzbek yozuvchisi Hojiakbar Shayxov hamda jurnalist Tohir Hobilov yozgan ilmiy-fantastik qissa va hikoyalar toʻplami. 1972-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya“ nashriyotida chop etilgan. Toʻplamga Shayxovning yetti hikoyasi hamda Hobilovning „Hikmat afandining oʻlimi“ qissasi kiritilgan.

„7-SER“ Shayxov oʻz adabiy karyerasining ilk yillarida yozgan asarlardan biridir. Tanqidchi va adabiyotshunos Pirmat Shermuhamedov „7-SER“ qissasini salbiy baholagan. Xususan, Shermuhamedov „Adib robotning tuzilishi, oʻziga xos ishlash usuli, Farhodning hayratlanishi haqida maʼlumotlar berish bilan cheklanib qolgan“, deb yozgan.

Qissa va hikoyalar 
Hojiakbar Shayxov
 „7-SER“
 „Tasodifiy qoʻnish“
 „Toshdagi izlar“
 „Maydon panohida“
 „Mars, Fobos, Deymos va Inson“
 „Gʻaroyib tushlar“
 „Kelgindilar“

Tohir Hobilov
 „Hikmat afandining oʻlimi“

Manbalar

Havolalar 
 „7-SER“ Ziyouz saytida

Hikoya kitoblar
Qissalar
Ellada qahramonlari

„Ellada qahramonlari“ (), toʻliq nomi „Ellada qahramonlari. Qadimgi Gresiya afsonalaridan“ () – yunon xalq afsonalari toʻplami. Toʻplamni rus bolalar yozuvchisi Vera Smirnova tuzgan va bolalar uchun moslashtirib, nashrga tayyorlagan.

„Ellada qahramonlari“ toʻplamini Mirziyod Mirzoidov oʻzbek tiliga tarjima qilgan. Oʻzbekcha tarjima ikki marta nashr qilingan. Birinchi nashr 1957-yil OʻzSSR Davlat badiiy adabiyot nashriyotida, ikkinchi nashri 1976-yil „Yosh gvardiya“ nashriyotida chop etilgan.

Afsonalar 

Argonavtlar
 Oltin junli qoʻchqor
 Bir oyogʻiga shippak kiygan odam
 Joʻnab ketish
 Lemnos orolida
 Ayiq togʻi
 Kemadagi janjal
 Bebriklar mamlakatida
 Argonavtlar Salmidessda. Finey kaptari
 Ochilib-yopilib turadigan qoyalar orasida
 Yoʻl oxiri
 Yazon Kolxida shohi huzurida
 Sehrgar Medeya
 Ares dalasida
 Oltin junli terini olib qochish
 „Argo“ning qaytib kelishi
 Yazonning oʻlimi

Gerakl
 Qahramonning tugʻilishi
 Gera Geraklni halok etmoqchi boʻladi
 Yoʻl tanlash
 Birinchi qahramonlik. Gerakl Nemey arslonini oʻldiradi
 Ikkinchi qahramonlik. Gerakl Lerney ajdahosini oʻldiradi
 Uchinchi qahramonlik. Greakl Keriney ohusini quvib yetadi
 Toʻrtinchi qahramonlik. Gerakl yerni Erimanf toʻngʻizidan xalos qiladi
 Beshinchi qahramonlik. Gerakl Stimfal qushlarini haydab yuboradi
 Oltinchi qahramonlik. Gerakl Avgiy otxonasini tozalaydi
 Yettinchi qahramonlik. Gerakl Krit buqasini boʻysundiradi
 Sakkizinchi qahramonlik. Gerakl Diomedning otlarini olib keladi
 Toʻqqizinchi qahramonlik. Gerakl jangda yengib, Ippolitaning kamarini olib keladi
 Oʻninchi qahramonlik. Gerakl okeanga yoʻl ochadi va Garionning podasini haydab keladi
 Oʻn birinchi qahramonlik. Gerakl dunyoning chekkasiga borib, Gesperidalarning olmasini olib keladi
 Oʻn ikkinchi qahramonlik. Gerakl oʻliklar dunyosiga tushadi va Kerberni yengadi
 Gerakl asirlikda
 Gerakl Prometeyni ozod qiladi
 Geraklning oʻlimi

Oʻzbekcha tarjimasi 
„Ellada qahramonlari“ toʻlamini oʻzbek tiliga 1955-yil „Detgiz“ nashriyoti chop etgan ruscha nashridan Mirziyod Mirzoidov tarjima qilgan.  Oʻzbekcha tarjima ikki marta nashr qilingan. Birinchi nashr OʻzSSR Davlat badiiy adabiyot nashriyotida, ikkinchi nashri 1976-yil „Yosh gvardiya“ nashriyotida chop etilgan. Rejissyor Olimjon Salimov „Oyina“ nashri uchun tuzgan muhim adabiy asarlar roʻyxatiga „Ellada qahramonlari“ toʻplamini kiritgan.

Manbalar 

Afsona kitoblar
Samanta

„Samanta“ () — rus yozuvchisi Yuriy Yakovlev yozgan qissa va hikoyalar toʻplami. 1990-yil Toshkent shahrida „Choʻlpon“ nashriyotida chop etilgan. Toʻplam oʻrta maktab yoshidagi bolalar uchun moʻljallangan.

Toʻplamga Yakovlevning taniqli „Samanta“ qissasining ilk va yagona oʻzbekcha tarjimasi kiritilgan boʻlib, uni oʻzbekchaga Baxtiyor Bobonov oʻgirgan. Qissada Sovet Ittifoqi Kommunistik Partiyasi bosh kotibi Yuriy Andropov bilan maktub orqali yozishgan va pirovardida kotib taklifi bilan Sovet Ittifoqiga tashrif buyurgan AQShlik qizaloq Samantha Smith haqida hikoya qilinadi. Toʻplamga kiritilgan uch hikoyani esa Mirzamurod Alimov tarjima qilgan. Hikoyalarda Ikkinchi jahon urushi fojialari haqida soʻz yuritiladi.

Qissa va hikoyalar 
Qissalar
 „Samanta“ (Baxtiyor Bobonov tarjimasi)

Hikoyalar
 „Koʻktargʻoq“ (Mirzamurod Alimov tarjmasi)
 „Boʻlinma turgan joyda“ (Mirzamurod Alimov tarjmasi)
 „Yulya“ (Mirzamurod Alimov tarjmasi)

Manbalar 

Hikoya kitoblar
Qissalar
Kanizak (roman)

„Kanizak“ (, yaʼni kvarteronka), toʻliq nomi „Kanizak yoxud uzoq magʻribdagi sarguzashtlar“ (, yaʼni „Kvarteronka yoxud bir oshiqnining Luizianadagi sarguzashtlari“) — irlandiyalik-amerikalik yozuvchi Thomas Mayne Reid romani. Ilk bor 1856-yil chop etilgan.

Roman asosida Dion Boucicault „The Octoroon“ pyesasini sahnalashtirgan. „Kanizak“ romanini Erkin Mirobidov oʻzbek tiliga tarjima qilgan. Oʻzbekcha tarjima 1991-yil Toshkent shahrida „Kamalak“ nashriyotida chop etilgan.

Syujeti 
Buyuk britaniyalik Edward () yangi hayot izlab Amerikaga keladi. Edward boy oilaning oʻzida oq tanlilar, hindular, qora tanlilar hamda Lotin Amerikasi xalqlari qoni boʻlgan goʻzal kanizagi Aurorani () sevib qoladi. Edward erkin odam, Aurora esa qul boʻlgani uchun ikki yosh koʻp toʻsiqlarga duch keladilar. Shuning uchun Edward Aurorani olib qochishga qaror qiladi. Ikki yoshning orzusi amalga oshishida ularga doʻstlari yaqindan yordam beradi.

Qahramonlari 
 Aurora () – qurama kanizak, bosh qahramon sevgan qiz
 Eugenie Besanson () – Auroraning kreoli, mademuazel
 Scipio () – Eugenie Besansonning xizmatkori
 Edward () – bosh qahramon, sayohatchi
 Gabriel () – ilon avrovchi, zanji
 Reigart () – doktor, Edwarning doʻsti
 Gayarre () – prokuror, Edwardning dushmani

Oʻzbekcha tarjimasi 
Asarni oʻzbek tiliga 1956-yil „Detgiz“ nashriyoti chop etgan ruscha nashridan Erkin Mirobidov tarjima qilgan. Oʻzbekcha nashr 1991-yil Toshkent shahrida „Kamalak“ nashriyotida chop etilgan.

Izohlar

Manbalar

Havolalar 
 „Kanizak“ Oʻzbekiston milliy kutubxonasi saytida
 „Kanizak“ Gutenberg loyihasida 

Romanlar
Ajdodlarimiz qismati

„Ajdodlarimiz qismati“ (, yaʼni „Olov uchun kurash“) — fransuz yozuvchisi J.-H. Rosny qalamiga mansub tarixiy roman. Ilk bor 1909-yil nashr qilingan. Alohida asar sifatida esa 1911-yil chop etilgan.

Asardagi hodisalar qadim zamonda sodir boʻladi. Romanning asosiy qahramonlari ibtidoiy odamlar boʻlib, asarda ularning olovni oʻzlashtirish uchun qilgan kurashi haqida hikoya qilinadi. Roman bir necha tilga, jumladan, oʻzbek tiliga tarjima qilingan. Asarni oʻzbek tiliga Xayrulla Ergashev tarjima qilgan.

Syujeti 
Oulhamrlar () qabilasi asrlar davomida olovni saqlab keladi, ammo uni yaratishni bilmaydi. Dushmanlarga qarshi kurash davomida qabila olovi oʻchib qoladi. Qabila boshchisi Faouhm () olovni topib kelgan odamga qizi Gammlani () uzatishni vaʼda qiladi.

Bu chaqiriqqa botir Naoh () rozi boʻladi. Naoh yana ikki botir – Nam () va Gawni () oʻziga sherik qilib oladi. Qabilaning Gammlaga erishishni xohlovchi yana boshqa aʼzolari – aka-uka Aghoolar () Naohga raqib boʻladi.

Naoh sheriklari bilan odamlar uchun xavf tugʻdiradigan xudularda olov izlaydi. Ular yovvoyi hayvonlar, boshqa qabilalar tugʻdirgan xavf-xatarga duch keladilar. Naoh va uning doʻstlari nihoyat Agoolarni yengib chiqib, qabilaga olovni qaytaradilar.

Qahramonlari 
 Faouhm () – Oulhamrlar () qabilasi boshchisi
 Gammla () – Faouhmning qizi
 Naoh () – olov topib keluvchi botir
 Nam () – Naohning doʻsti
 Gaw () – Naohning doʻsti
 Aka-uka Aghoolar () – Naoning raqiblari

Oʻzbekcha tarjimasi 
Asarni oʻzbek tiliga 1966-yil „Detgiz“ nashriyoti chop etgan nashrga asoslanib Xayrulla Ergashev tarjima qilgan. Oʻzbekcha nashr 1974-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya“ nashriyotida chop etilgan. Oʻzbek tilidagi nashrni tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: A. Shomirzayev – muharrir, N. Pirogov – rassom, K. Nazarov – rasmlar muharriri, L. Shishikina – texnik muharrir, M. Nazirova – musahhih. Kitob adadi – 30 000 nusxa.

Havolalar 
 „Ajdodlarimiz qismati“ Lib.ru saytida 

Romanlar
Bremenlik mashshoqlar

„Bremenlik mashshoqlar“ () — olmon yozuvchilari aka-uka Grimmlar qalamiga mansub ertak. Aarne–Thompson klassifikatsiyasi boʻyicha ertak 130-raqamga ega: asarda egasi kerak boʻlmagan hayvonlar yangi uy topadi. Asar qahramonlari „bremenlik“ deb atalsa-da, ular aslida shaharga yetib bormaydilar.

Ertak asosida bir necha film, multfilm, myuzikl hamda teatr postanovkasi tayyorlangan. Ertak oʻzbek tilida bolalar uchun moslashtirilib boʻyash kitobi oʻlaroq nashr qilingan.

Syujeti 
Ertakning asosiy qahramonlari — oʻz xoʻjayinidan xafa boʻlgan eshak, it, mushuk va xoʻroz Bremen shahriga musiqachilik qilish uchun yoʻl oladilar.

Ammo bir kunda Bremenga yetib bora olmayidalar va oʻrmonda tunashga qaror qiladilar. Eshak va it katta daraxt ostida, mushuk shoxlarda, xoʻroz esa daraxtning eng tepasiga chiqib uxlaydi.

Qahramonlar oʻrmonda ketayotib eski kulbani koʻrib qoladilar. Bremenlik mashshoqlar bir-birlarining ustiga chiqib, oʻz „kuy“larini ijro etadilar – eshak hangraydi, it uvillaydi, mushuk miyovlaydi, xoʻroz qichqiradi. Ularning ovozini eshitgan qaroqchilar qoʻrqib, qochib ketadi.

Har kim oʻz odati boʻyicha uyquga ketadi: eshak hovlida, it – eshik ortida, mushuk – pechka ustida, xoʻrox esa uy tomida uxlagani yotadi.

Oʻsha kuni kech qaroqchilarning yetakchisi kulbani kim egallab olganini tekshirish uchun yugurdaklaridan birini yuboradi. Ammo uni mushuk tirnaydi, it qopadi, eshak tepadi, xoʻroz esa kulba tomida turib baland qichqiradi. Qoʻrqib ketgan qaroqchi yetakchisi oldiga kelib, uyni dahshatli jonzotlar egallab olganini aytib beradi. Qaroqchilar kulbaga qaytib kela olmaydi, bremenlik mashshoqlar esa uni oʻzlariga uy qilib oladilar.

Qahramonlari 
 Eshak
 It
 Mushuk
 Xoʻroz

Oʻzbekcha nashr 
„Bremenlik mashshoqlar“ 1987-yil Sankt-Peterburg shahrida „Lenizdat“ nashriyotida rus tilida boʻyash kitobi oʻlaroq chop etilgan. Mazkur nashr uchun ertakni A. Vvedenskiy bolalar uchun moslashtirib hikoya qilgan. Asar rasmlarini G. Yasinskiy chizgan. 1988-yil „Lenizdat“ nashriyotida aynan shu kitob oʻzbek tilida chop etilgan.

Manbalar

Havolalar 

 „Bremenlik mashshoqlar“ Lib.ru saytida (A. Vvedenskiy bolalar uchun moslashtirgan versiya) 

Olmon ertaklari
Dankoning alangali yuragi

„Dankoning alangali yuragi“ () — rus yozuvchisi Maksim Gorkiy qalamiga mansub afsona. Muallif asarni qadimiy bessarab afsonasiga tayanib yozgan. „Dankoning alangali yuragi“ „Larra haqida afsona“ rivoyati hamda Izergil ismli qariyaning hayoti haqidagi hikoya bilan birgalikda „Izergil kampir“ () nomli hikoyaga kiritilgan.

Muallif hikoya va undagi afsonalarni 1894-yil yozgan. Asar ilk bor 1895-yil „Samara gazetasi“da chop etilgan. „Dankoning alangali yuragi“ni A. Rahimiy oʻzbek tiliga tarjima qilgan.

Syujeti 
Bir qabila vakillari asrlar davomida bir dashtda yashab keladi. Keyin boshqa qabila kelib, mahalliy aholini oʻrmonga quvib yuboradi. Qabila dashtga qayta olmaydi, oʻrmonda esa zaharli botqoqlar kutadi. Birdan Danko ismli odam kelib, qabilani oʻrmon orqali boshqa dashtga olib oʻtishni taklif qiladi.

Yoʻlda qabila aʼzolarining Dankodan jahli chiqib, uni oʻldirmoqchi boʻladilar. Danko esa koʻkragidan alangali yuragini chiqarib, odamlarni dashtga olib boradi, manzilga yetib borganidan keyin halok boʻladi. Uning halok boʻlganini bir odam payqaydi xolos. Oʻsha odam nimadandir hayiqib, Dankoning haliyam yonib turgan yuragini oyoqlari bilan bosadi. Yurak oʻchib qoladi, ammo uning uchqunlari qoladi. Bu uchqunlar dashtda haliyam miltirab turadi.

Oʻzbekcha tarjimasi 
„Dankoning alangali yuragi“ bir necha tilga tarjima qilingan. Asarni oʻzbek tiliga A. Rahimiy tarjima qilgan. Oʻzbekcha nashr 1989-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya“ nashriyotida chop etilgan. Asar rasmlarini G. Li chizgan.

Manbalar

Havolalar 
 „Qariya Izergil“ Lib.ru saytida 

Afsona kitoblar
Xayrli tun

„Xayrli tun“ — oʻzbek shoiri Madamin Mamatkarim qalamiga mansub sheʼriy toʻplam. 1990-yil Toshkent shahrida „Yulduzcha“ nashriyotida chop etilgan. Toʻplamga maktabgacha yoshdagi bolalar uchun moʻljallangan sheʼrlar kiritilgan.

Manbalar 

Sheʼriy kitoblar
Dovyurak kampir va qoʻrqoq chol

„Dovyurak kampir va qoʻrqoq chol“ — saam xalq ertagi. Ertak hazilomuz boʻlib, unda eridan ombordan oziq-ovqat mahsulotlarini olib kelishni iltimos qilgan kampir haqida hikoya qilinadi.

Ertakni rus tilidan oʻzbek tiliga G. Normatova tarjima qilgan. Oʻzbekcha tarjima 1989-yil Toshkent shaharida „Yosh gvardiya“ nashriyotida „Dovyurak kampir va qoʻrqoq chol“ nomi bilan chop etilgan toʻplamga kiritilgan.

Manbalar 

Saam ertaklari
Zumrad va Qimmat (toʻplam)

„Zumrad va Qimmat“ — oʻzbek xalq ertaklari toʻplami. Ilk bor 1988-yil Toshkent shahrida Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat nashriyotida chop etilgan. 1990-yil „Oʻzbekiston“ nashriyotida qayta nashr qilingan.

„Zumrad va Qimmat“ „Oʻzbek xalq ijodi“ koʻp jildli kitoblar seriyasiga kiritilgan. Toʻplamning ikkinchi nashriga A. Hakimjonova muhrarrirlik qilgan. Asar rasmlarini O. Perova chizgan. 

Toʻplam 1988-yil Toshkent shahrida Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat nashriyotida rus tilida chop etilgan.

Manbalar 

Oʻzbek xalq ijodi
Ertaklar toʻplamlari
Cholbolaning ertaklari

„Cholbolaning ertaklari“ — oʻzbek yozuvchisi Neʼmat Aminov qalamiga mansub ertaklar toʻplami. 1990-yil Toshkent shaharida „Choʻlpon“ nashriyotida chop etilgan. Toʻplamga kichik yoshdagi maktab bolalari uchun moʻljallangan ertaklar kiritilgan.

Manbalar 

Ertaklar toʻplamlari
Sirli koʻzacha

„Sirli koʻzacha“ () — rus yozuvchisi Viktor Shchepotev qalamiga mansub ertaklar toʻplami. Muallif ertaklarni Shimoliy Kavkaz xalqlari ertaklariga tayanib yozgan. Toʻplam ilk bor 1967-yil Moskva shaharida „Malish“ nashriyotida chop etilgan. 1976-yil aynan shu nashriyotda qayta nashr qilingan. 

Toʻplamga katta yoshdagi maktab bolalari uchun moʻljallangan ertaklar kiritilgan. Asar rasmlarini O. Zotov chizgan.

Manbalar 

Ertaklar toʻplamlari
Ertaklarning kumush kitobi

„Ertaklarning kumush kitobi“ — chex yozuvchisi Božena Němcová qalamiga mansub ertaklar toʻplami. Toʻplamga kichik yoshdagi maktab bolalari uchun moʻljallangan ertaklar kiritilgan.

Toʻplamni rus tilidan oʻzbek tiliga S. Saydaliyeva tarjima qilgan. Oʻzbekcha nashr 1988-yil Toshkent shaharida „Yosh gvardiya“ nashriyotida chop etilgan. Asar rasmlarini T. Shumskaya chizgan. 1986-yil aynan shu nashriyotda muallifning boshqa ertaklar i „Ertaklarning oltin kitobi“ nomi bilan chop etilgan.

Toʻplam 1982, 1986-yillarda Olmaotada hamda 2016-yilda Sankt-Peterburgda rus tilida, 1984-yil Dushanbeda tojik tilida chop etilgan.

Yana qarang 
 „Ertaklarning oltin kitobi“

Manbalar

Havolalar 
 „Ertaklarning kumush kitobi“ Kitob.uz saytida

Ertaklar toʻplamlari
Ulugʻ kun

„Ulugʻ kun“ — oʻzbek yozuvchisi Iboxon qalamiga mansub qissa. Ilk bor 1959-yil Toshkent shahrida „Oʻzadabiynashr“ nashriyotida chop etilgan, 1982-yil „Yosh gvardiya“ nashriyotida qayta chop etilgan.

Asarda Ikkinchi jahon urushi yillari davomida ota-onasidan ajralgan bolalar hayoti haqida hikoya qilinadi. „Ulugʻ kun“ sovet davrida oʻzbek tilidagi bolalar adabiyotiga salmoqli hissa qoʻshgan Iboxonning eng taniqli asarlaridan biri boʻlib, „Oʻzbek tilining izohli lugʻati“da asardan bir necha iqtibos keltirilgan.

Syujeti 
Bosh qahramonlar Hasan va Zuhraning otasi urushga chaqiriladi va bolalarini qoʻshni ayol Qumri xolaga topshiradi. Otalarining iltimosiga koʻra, Qumri xola bolalarni maxsus hunar maktabiga yuboradi.

Maktab direktori va boshqalar ularni juda yaxshi kutib oladi. Zuhra oʻzi xohlaganday elektroobmotka sexida, Hasan esa slesar-remontchilik boʻlimida ishlashni boshlaydi. Lekin Hasan mashinist boʻlishni xohlagandi. Hasanning istagini bilgan oʻqituvchilari uch yilda slesarlikni tamomlagandan keyin, mashinistlarni hozirlovchi maxsus maktabga yuborishga vaʼda berishadi.

Uch yildan soʻng Zuhra oʻzi xohlaganday elektrik boʻlib yetishadi. Hasan esa mashinistlikni oʻrganish uchun maxsus oʻqishga yuboriladi. Oradan yillar oʻtib, Hasan ham mashinist boʻlib yetishadi. Oʻqituvchilari Hasan va Zuhradan juda mamnun boʻlishadi. Hasan va Zuhra otalari xohlaganday yaxshi hunar egalari boʻlib yetishishadi.

Qahramonlari 
 Hasan – ota-onasidan yetim qolgan oʻsmir; bosh qahramon
 Zuhra – Hasanning singlisi; bosh qahramon
 Qumri xola – qoʻshni ayol
 Gorbunov – maxsus hunar maktabi direktori
 Kuznetsov – maktab bosh masteri
 Tursunov – komsorg (komsomol tashkilotchisi)
 Omonov – bosh tarbiyachi
 Yoʻldosh – Hasanning doʻsti

Manbalar 

Qissalar
Chinovnikning oʻlimi. Koʻr muzikachi

„Chinovnikning oʻlimi. Koʻr muzikachi“ — rus yozuvchilari Anton Chexov hamda Vladimir Korolenko qalamiga mansub qissa va hikoyalar toʻplami. 1988-yil Toshkent shahrida Gʻafur Gʻulom nomidagi adabiyot va sanʼat nashriyotida chop etilgan.

Toʻplamga Chexovning bir necha hikoyasi hamda Korolenkoning „Koʻr muzikachi“ qissasi kiritilgan. Toʻplam bolalar uchun moʻljallangan. Asar kirish soʻzini A. Umarov yozgan, rasmlarini K. Ishin chizgan.

Manbalar 

Qissalar
Hikoya kitoblar
Ilich Razlivda

„Ilich Razlivda“ — rus yozuvchisi Lyubov Rudneva inqilobchi Nikolay Yemelyanovning Vladimir Lenin haqidagi xotiralariga asoslanib yozgan qissa. Qissa ilk bor 1957-yil Moskva shahrida „Detgiz“ nashriyotida chop etilgan. 1965-yil qayta nashr qilingan. Asar rasmlarini A. Kadushkin chizgan.

Yemelyanov 1917-yil Leninning Sestroresk shahri yaqinidagi Razliv qishlogʻida yashirganlarning biri boʻlgan. Qissada sovet mafkurasiga mos ravishda Lenin obrazi ideallashtirilgan. Qissa oʻzbek tiliga ham tarjima qilingan.

Manbalar 

Qissalar
Oilamiz quvonchi

„Oilamiz quvonchi“ () — boshqird yozuvchisi Mustay Karim qalamiga mansub qissa. Ilk bor 1951-yil nashr qilingan. Asar rus, oʻzbek, tuva, turkman, qoraqalpoq hamda vyetnam tillariga tarjima qilingan, koʻpab toʻplamlarga kiritilgan.

Qissada Ikkinchi jahon urushida ishtirok etgan xalqlarning doʻstligi, boshqird oilasi boqib olgan yetim ukrain qizi haqida hikoya qilinadi.

Tarjimalari 
Qissani rus tiliga V. Oseyeva tarjima qilgan. Oseyeva tarjimasi bir necha marta, jumladan, 1952-, 1953-, 1954-, 1965- yillarda nashr qilingan. Oseyeva tarjimasi yana bir necha adabiy toʻplamga kiritilgan.

Qissa 1988-yil vyetnam tiliga ham tarajima qilingan. Oʻsha yili M. Dorju asarni tuva tiliga tarjima qilgan. 1989-yil G. Izimbetov qissani qoraqalpoq tiliga oʻgirgan. 1990-yil T. Meredov qissani turkman tiliga tarjima qilgan. „Oilamiz quvonchi“ oʻzbek tiliga ham tarjima qilingan.

Manbalar 

Qissalar
Uch boʻtaloq va sirli qovoq

„Uch boʻtaloq va sirli qovoq“ — oʻzbek shoiri hamda yozuvchisi Tursunboy Adashboyev qalamiga mansub sheʼrlar va ertaklar toʻplami. Toʻplamga yana bir necha chet ellik shoir sheʼrlari hamda xorojiy xalqlarning anʼanaviy sheʼrlari tarjimasi ham kiritilgan. 

Toʻplam 1990-yil Toshkent shahrida „Choʻlpon“ nashriyotida chop etilgan. Asar rasmlarini L. Galina chizgan. Toʻplamga bolalar uchun moʻljallangan sheʼrlar va ertaklar kiritilgan.

Boʻlimlar 
 Sadoqatim va mehrim
 Bolalikni xotirlab
 Sehrli olam
 Men suv ichgan chashmalar
 K. Chukovskiy
 R. Mingʻalim
 N. Yusupov
 N. Dumbadze
 Yu. Marsinkyavichyus
 V. Danko
 S. Maʼmur
 Q. Junushev
 Q. Murzaliyev
 O. Annadurdiyev
 Uchqun
 G. Gabriyelyan
 N. Tulupova
 V. Berestov
 O. Driz
 B. Zaxoder
 B. as-Safadiy
 Y. Bjexva
 W. de la Mare
 Otboqar
 Teskari hisob

Manbalar 

Sheʼriy kitoblar
Ertaklar toʻplamlari
Oyqor (qissa)

„Oyqor“ — oʻzbek yozuvchisi Nurali Qobul qalamiga mansub qissa. Ilk bor 1978-yil chop etilgan. Asarda sovet davrida qishloq xoʻjaliginign kollektivlashtirilishi haqida hikoya qilinadi.

Qissani L. Samoyov rus tiliga tarjimga qilgan. Ruscha nashr 1982-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya“ nashriyotida chop etilgan.

Manbalar 

Qissalar
Qirgʻoqlar

„Qirgʻoqlar“ — oʻzbek yozuvchisi Murodjon Mansurov qalamiga mansub qissa. 1975-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya“ nashriyotida chop etilgan. Qissa kitobxonlar tomonidan yaxshi kutib olingan.

Asarni nashrga tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: Safar Barnoyev – muharrir, I. Vaxitov – rassom, T. Muhamedov – rasmlar muharriri, L. Jixarskaya – texnik muharrir, M. Toirov – musahhih. Kitob adadi – 30 000 nusxa.

Manbalar 

Qissalar
Ivan Ivanovich bilan Ivan Nikoforovich oralarida boʻlib oʻtmish janjallar hikoyati

„Ivan Ivanovich bilan Ivan Nikoforovich oralarida boʻlib oʻtmish janjallar hikoyati“ () — rus yozuvchisi Nikolay Gogol qalamiga mansub qissa. Ilk bor 1834-yil Aleksand Smirdinning „Novoselye“ almanaxida chop etilgan. 1835-yil kichik oʻzgartirishlar bilan muallifning „Mirgorod“ qissalar toʻplamiga kiritilgan. Asarni Nabi Alimuhamedov oʻzbek tiliga tarjima qilgan.

Syujeti 
Qissada ikki yaqin doʻst – Ivan Ivanovich va Ivan Nikiforovich arzimagan narsa ustidan janjallashib qoladi. Ivan Ivanovich Ivan Nikiforovich, Ivan Nikiforovich esa Ivan Ivanovich ustidan sudga arz qiladi. Sudya ikki doʻstni oʻz arzini qaytib olishga chaqiradi, ammo ikki doʻst bunga rozi boʻlmaydi.

Ularning umumiy doʻstlari ikkisini yarashtirishga harakat qiladi, ammo ularning urinishlari zoye ketadi. Oradan 12 yil oʻtib, ikkisiga ishni yopishni vaʼda qiladilar. Bu orada ularning koʻp doʻstlari oʻladi, ammo ular sud qarorini kutib yuraveradilar.

Qahramonlari 
 Ivan Ivanovich Pererepenko – pomeshchik
 Ivan Nikiforovich Dovgochxun – Ivan Ivanovichning qoʻshnisi, pomeshchik
 Gapka – Ivan Ivanovichning kalitdori
 Gorpina – Ivan Nikiforovich uyidagi kampir
 Agafiya Fedoseyevna – Ivan Nikiforovichning tanishi
 Demyan Demyanovich – sudya
 Taras Tixonovich – sud kotibasi
 Pyotr Fyodorovich – gorodnichiy
 Anton Prokofyevich Golopuz – gorodnichiy mehmoni
 Ivan Ivanovich (bosha) – gorodnichiy mehmoni, gʻilay
 Orishko – sud xizmatkori

Oʻzbekcha tarjimasi 
Asarni oʻzbek tiliga Nabi Alimuhamedov tarjima qilgan. Oʻzbekcha nashr 1972-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya“da chop etilgan. Asarni nashrga tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: A. Shomirzayev – muharrir, D. Sinitskiy – rassom, K. Nazarov – rasmlar muharriri, L. Shishkina – texnik muharrir, D. Obidova – musahhih. Adadi – 30 000 nusxa.

Havolalar 

 „Ivan Ivanovich bilan Ivan Nikoforovich oralarida boʻlib oʻtmish janjallar hikoyati“ Lib.ru saytida 

Qissalar
Qor malikasi

„Qor malikasi“ () — dan yozuvchisi Hans Christian Andersen qalamiga mansub ertak. Ilk bor 1844-yilning 21-dekabrida „Yangi ertaklar. Birinchi jild. Ikkinchi toʻplam. 1845“ () toʻplamida chop etilgan. Asarda Gerda va uning doʻsti Kay misolida yaxshilik va yovuzlik oʻrtasidagi kurash haqida hikoya qilinadi.

7 boʻlimga boʻlingan „Qor malikasi“ muallifning eng uzun va eng mashhur ertagidir. Asar Andersen qalamiga mansub koʻplab ertaklar toʻplamlariga kiritilgan. Ertak dunyoning oʻnlab tiliga, jumladan, oʻzbek tiliga tarjima qilingan.

Syujeti 
„Qor malikasi“ ertagida Kay ismli bola va Gerda ismli qizcha boshidan kechirgan sarguzashtlar haqida hikoya qlinadi. Kayni Qor malikasi oʻz qasriga olib ketadi. Malika uning yuragiga muz parchasini joylashtiradi. Natijada bolakay qoʻpol va shafqatsiz boʻlib qoladi.

Gerda qoʻrqmasdan Gerda qasriga boradi. U Kayni topadi, ammo doʻsti oʻzgarib qoglanini payqaydi. Shunday boʻlsa-da, Gerda oʻz mehri bilan Kayning muzlagan yuragini eritishga muvaffaq boʻladi. Kay va Gerda Qor malikasini yolgʻiz qoldirib, yanada yaqinroq doʻstlar oʻlaroq uyga qaytadilar.

Qahramonlari 
 Kay () – katta shaharda yashovchi kichik bolakay, Gerdaning doʻsti
 Gerda () – Kayning qoʻshnisi, doʻsti
 Qor malikasi – qor bilan dunyo kezuvchi malika
 Troll – voqelikni oʻzgartiruvchi koʻzgularni yasaydigan yovuz qahramon
 Buvi – Kayning buvisi
 Sehrgar kampir – Gerdani oʻzi bilan olib qolishga urinuvchi sehrgar
 Qargʻa – yovvoyi qargʻa
 Oʻrgatilgan qargʻa – Qor malikasi saroyida yashovchi qargʻa, yovvoyi qargʻaning doʻsti
 Malika – Gerdaga yordam beruvchi malika
 Shahzoda – kelib chiqishi kambagʻal oiladan boʻlgan shahzoda
 Oʻgʻri kampir – Gerdani ushlab olgan oʻgʻrilarning biri
 Oʻgʻri qizaloq – oʻgʻrilar kattasining qizi
 Bae () – Gerdani qor malikasi saroyiga eltuvchi bugʻu
 Saam ayol - Gerda va Baega yordam beruvchi saam ayol
 Fin ayol – Qor malikasi qasri yaqinida yashovchi fin ayol

Havolalar 

Daniya ertaklari
Yoz oqshomi

„Yoz oqshomi“ — rus shoiri Aleksandr Blok qalamiga mansub sheʼriy toʻplam. 1990-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya“ nashriyotida 100 ming nusxada chop etilgan. Sheʼrlarni oʻzbek tiliga Abdul Jalil tarjima qilgan. Toʻplamga bolalar uchun moʻljallangan sheʼrlar kiritilgan. Asar rasmlarini Dilyus Mursalimov chizgan.

Manbalar 

Sheʼriy kitoblar
Tushda kechgan umrlar

„Tushda kechgan umrlar“ — oʻzbek yozuvchisi Oʻtkir Hoshimov qalamiga mansub roman. 1993-yil yozib tugatilgan roman ilk bor „Sharq yulduzi“ jurnalida serialashtirilgan. Kitob oʻlaroq 1994-yil Toshkent shahrida „Sharq“ nashriyotida chop etilgan.

„Tushda kechgan umrlar“ Hoshimovning eng taniqli asarlaridan biridir. Roman tanqidchilar tomonidan yaxshi kutib olingan. Oʻzbekiston xalq yozuvchisi Said Ahmad „Romanni loqayd-hayajonsiz oʻqib boʻlmaydi. U kitobxonni larzaga soladi. Xalq boshiga kulfatdan boshqa narsa solmagan qonli urushni boshlagan telba urushqoqlarga dil-dilidan qargʻish yogʻdiradi“, deya yuqori baholagan.

Qahramonlari 
Romanda bosh qahramon Rustamning fojiaviy qismati orqali afgʻon urushining maʼnosiz mohiyati ifoda etilgan. Butun umri davomida totalitar rejim siyosatining qalqoni va qilichi sifatida ish koʻrgan, necha minglab halol odamlar dilini jarohatlagan, yostigʻini quritgan Komissar ham oʻziga xos fojiaviy obrazdir. Bu kimsaning fojiasi shundaki, u oʻzi olib borgan qora ishlarni haq deb biladi. Shuningdek, asarda Qurbonoy xola obrazi boʻlib, u boshiga tushgan qiyinchiliklarni matonat bilan yenggan oʻzbek ayoli timsolida gavdalanadi.

Manbalar

Havolalar 
 Oʻtkir Hoshimov: „Haqiqiy yozuvchi Xudo koʻngliga solganini yozadi“, Xurshid Davron kutubxonasi

Romanlar
Professor Douelning boshi

„Professor Douelning boshi“ () — rus yozuvchisi Aleksandr Belyayev qalamiga mansub ilmiy-fantastik roman. Muallifning eng mashhur asarlaridan biri. Asarning ilk versiyasi 1925-yil „Rabochaya gazeta“ gazetasida qissa oʻlaroq chop etilgan. Roman toʻlaligicha oʻsha yili „Vsemirniy sledopit“ jurnalida chop etilgan.

Asarda kishi boshini yangi tanaga oʻrnatish masalasi haqida hikoya qilinadi. Roman bir necha tilga, jumladan, oʻzbek tiliga tarjima qilingan. 1984-yil asar asosida „Professor Douelning vasiyati“ filmi suratga olingan.

Syujeti 
Professor Douel va uning yordamchisi, jarroh va doktor Kern tanadan uzilgan organlarni saqlab qolish haqida izlanishlar olib boradi. Doktor Kern professor Douelni oʻldiradi. Kern professorning boshini tirik saqlab, undan ilmiy sirlarni oladi. Ammo Kernning yangi yordamchisi Mari Loran boʻlib oʻtgan ishlardan xabar topadi. Kern Loran oʻz sirlarini fosh qilmasligi uchun uni soxta ruhiy xastalar shifoxonasiga qamatadi.

Kern izlanishlarini davom ettiradi. Yosh ayolning boshini yangi tanaga qoʻyadi. Tana Doulning doʻstlaridan birining oʻgʻli yaxshi koʻrgan qizga tegishli boʻladi. Oʻsha bola doktor Kern laboratoriyasidan qochib chiqqan yosh ayolning tanasini tanib qoladi.

Douelning oʻgʻli doʻsti bilan birga Mari Loranni ozod etadilar. Doktor Kern oʻzini ixtirochi, deb eʼlon qilishga oshiqadi. Ammo Douelning qizi va Mari Loran professorning boshini kameralar oldiga olib kelib, haqiqatni fosh etadilar. Professor Douelning boshi hammasini aytib berib, oʻladi. Sharmanda boʻlgan doktor Kern esa oʻz joniga qasd qiladi.

Qahramonlari

Kishilar 
 Kern – professor, xoin jarroh
 Mari Loran – vrach, Kernning yordamchisi
 Jon – qora tanli xizmatkor
 Anjelika Gay – halok boʻlgan qoʻshiqchi; uning tanasidan Kern oʻz maqsadlarida foydalanadi
 Malla Marta – Brikening dugonasi
 Jan – Martining turmush oʻrtogʻi
 Madam Loran – Marining onasi
 Arman Lare – rassom
 Artur Douel – professor Douelning oʻgʻli
 Shaub – avstraliyalik rassom, Larening doʻsti
 Ravino – jinoyatchi vrach, ruhiy shifoxona boshligʻi

Boshlar 
 Douel – professor, olim jarroh
 Toma Bush – halok boʻlgan quruvchi; uning boshini Kern tiriltiradi
 Brike – halok boʻlgan bar qoʻshiqchisi; uning boshini Kern tiriltiradi

Havolalar 
 „Professor Douelning boshi“ Lib.ru saytida 

Romanlar
Ostin-ustin

„Ostin-ustin“ () — fransuz yozuvchisi Jules Verne qalamiga mansub ilmiy-fantastik roman. Ilk bor 1889-yil nashr qilingan. Asar „Yerdan oyga“ hamda „Oy atrofida“ romanlari bilan birgalikda „Baltimor zambarak klubi“ haqidagi romanlar trilogiyasini tashkil etadi.

Asar qahramonlari Arktika muzlari ostidagi koʻmir qatlamlarini olish uchun yer oʻqini oʻzgartirmoqchi boʻladilar. Roman bir necha tilga, jumladan, oʻzbek tiliga tarjima qilingan.

Syujeti 
„Yerdan oyga“ hamda „Oy atrofida“ romanlarida oyga parvoz qilgan „Zambarak klubi“ aʼzoladi Arktikaning oʻrganilmagan hududlarida tadqiqot olib boradilar. Qahramonlar u yerda koʻmir qatlamlari bor, deya taxmin qiladilar. Ular yer oʻqini oʻzgartirib, Arktika muzlarini eritmoqchi boʻladilar.

Qahramonlari 
 J.T. Maston () – matematik, olim; bosh qahramon
 Barbicane () – „Zambarak klubi“ raisi
 Nicholl () – „Zambarak klubi“ aʼzosi
 Alcide Pierdeux () – fransuz matematigi
 Evangelina Scorbitt () – amerikalik beva ayol

Oʻzbekcha tarjimasi 
Roman oʻzbek tilida 1960-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya“ nashriyotida chop etilgan. Oʻzbek tilidagi nashrni tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: K. Poʻlatov – muharrir, K. Nazariv – rasmlar muharriri, Ya. Pinxasov – texnik muharrir, N. Komilov – musahhih. Kitob adadi – 30 000 nusxa.

Havolalar 

 „Ostin-ustin“ Lib.ru saytida 

Romanlar
Muz qahramonlari

„Muz qahramonlari“ — oʻzbek yozuvchisi Yoqub Xaimov qalamiga mansub ertak-hikoya. 1987-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya“ nashriyotida chop etilgan. Asar rasmlarini V. Sosnovets chizgan.

Asarni nashrga tayyorlashda yana quyidagi shaxslar ishtirok etgan: A. Saidov – muharrir, R. Zufarov – rasmlar muharriri, U. Kim – texnik muharrir, S. Saidalimov – musahhih. Kitob adadi – 100 000 nusxa.

Manbalar 

Hikoya kitoblar
Ertaklar
Bogʻimizga taklif qilamiz

„Bogʻimizga taklif qilamiz“ — oʻzbek shoiri Oʻktir Rashid qalamiga mansub sheʼriy toʻplam. 1988-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya“ nashriyotida chop etilgan. Toʻplamga kichik yoshdagi bolalar uchun moʻljallangan sheʼrlar kiritilgan. Asar rasmlarini A. Suxarev chizgan.

Manbalar 

Sheʼriy kitoblar
Ola buzoq

„Ola buzoq“ — oʻzbek yozuvchisi va shoiri Gʻafur Gʻulom qalamiga mansub sheʼriy toʻplam. 1989-yil Toshkent shahrida „Yulduzcha“ nashriyotida chop etilgan. Toʻplamga kichik yoshdagi bolalar uchun moʻljallangan sheʼrlar kiritilgan. Asar rasmlarini S. Gilenko chizgan. Toʻplamga kiritilgan „Ola buzoq“ sheʼrida Gʻulom mahorat bilan neologizmlardan foydalangan.

Manbalar 

Sheʼriy kitoblar
Kulgixona

„Kulgixona“ — oʻzbek yozuvchisi va shoiri Toʻra Mirza qalamiga mansub sheʼrlar va ertaklar toʻplami. 1990-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya“ nashriyotida chop etilgan. Toʻplamga kichik yoshdagi bolalar uchun moʻljallangan sheʼrlar va ertaklar kiritilgan. Asar rasmlarini F. Basharova chizgan.

Manbalar 

Sheʼriy kitoblar
Ertaklar toʻplamlari
Quyosh nur sochadi

„Quyosh nur sochadi“ — arman yozuvchisi va shoiri Suren Murodyan qalamiga mansub sheʼrlar va ertaklar toʻplami. 1989-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya“ nashriyotida chop etilgan. Toʻplamga kichik yoshdagi bolalar uchun moʻljallangan sheʼrlar va ertaklar kiritilgan. Asar rasmlarini F. Basharova chizgan.

Manbalar 

Sheʼriy kitoblar
Ertaklar toʻplamlari
John de Lancie

John Sherwood de Lancie, Jr. (; 20-mart 1948-yilda tugʻilgan) — amerikalik aktyor, qiziqchi va musiqachi.

Manbalar

Havolalar 
 

Amerikalik erkak aktyorlar
Amerikalik musiqachilar
Amerikalik erkak ovoz aktyorlari
Amerikalik erkak qoʻshiqchilar
Yashayotgan insonlar
Abdullo Tangriyev

Abdullo Tangriyev (1981-yil 28 martda tugʻilgan) — oʻzbekistonlik dzyudochi. U yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari 2008ning +100 kg vazn toifasida kumush medalni qoʻlga kiritgan.

Faoliyati 
Abdullo Tangriyev 1981-yil 28 martda Surxondaryo viloyatida tugʻilgan. U 10 yoshidan dzyudo bilan shugʻullangan. 1995-yildan Chirchiq Olimpiya maktabida mashgʻulotlarga kirishgan. U oʻz isteʼdodini erta yoshidan namoyish eta olgan va 19 yoshida Oʻzbekiston Milliy Olimpiya terma jamoasiga chaqirilib, Yozgi Olimpiada oʻyinlari 2000da qatnashgan.
Ishga qabul qilish

Olimpiadadan soʻng 2001-yilda dzyudo boʻyicha Oʻzbekiston chempionligini qoʻlga kiritdi. 2003-yilda u Cheju provinsiyasida oʻtkazilgan superogʻir vazn toifasida birinchi marta Osiyo chempioni boʻldi. Keyingi yillarda (2005, 2007, 2008, 2011) dzyudo boʻyicha Osiyo chempioni boʻldi.

2003-yil xuddi shu yili Tangriyev Osaka shahrida boʻlib oʻtgan dzyudo boʻyicha 23-Jahon chempionatida uchinchi oʻrinni egalladi. 2005-yil (Rio-de-Janeyro) va 2009-yil (Rotterdam) dzyudo boʻyicha Jahon chempionatida ikki marta bronza medaliga sazovor boʻldi.

2008-yilda Yozgi Olimpiada Oʻyinlarida Tangriyev 100kg vazn toifasida musobaqaning final bosqichiga chiqdi va u kurashni boy berib ikkinchi oʻrinni egalladi. [2] [3] [4]

2012-yilda Yozgi Olimpiada oʻyinlari 2012da Tangriyev giyohvand moddalar sinovidan oʻtkazilganida nasha topilganligi sababli professional sportdan 2 yilga chetlashtirildi.

Manbalar 

Oʻzbekistonlik erkak dzyudochilar
SSSRda tugʻilganlar
Oʻzbekiston SSRda tugʻilganlar
Oʻzbekiston kishilari
Toʻpolonchining musibatlari

„Toʻpolonchining musibatlari“ () — olmon yozuvchisi Gerhard Holtz-Baumert qalamiga mansub qissa. Ilk bor 1958-yil chop etilgan. Asar kichik yoshdagi bolalar uchun moʻljallangan.

Qissani rus tiliga V. Rozanov tarjima qilgan. Asar oʻzbek tiliga ham tarjima qilingan.

Manbalar 

Qissalar
Kem bit?

„Kem bit?“ () () — rus shoiri Vladimir Mayakovskiy qalamiga mansub sheʼr. Sheʼr kichik yoshdagi bolalar uchun moʻljallangan boʻlib, bolalarni oʻzlari uchun biror kasbni tanlashga chorlaydi. Sheʼr misralari zinapoya pogʻonalari shaklida yozilgan. Shuning uchun ularning oʻrnini oʻzgartirib aytish mumkin.

„Kem bit?“ sheʼri kitob oʻlaroq ilk bor 1929-yil Moskva shahrida „Gosudarstvennoye izdatelstvo“ nashriyotida chop etilgan. Birinchi nashr rasmlarini Nisson Shifrin chizgan. Asar turli nashriyotlar tomonidan bir necha oʻn marta chop etilgan.

Manbalar

Havolalar 
 „Kem bit?“ Rossiya davlat kutubxonasi saytida 

Sheʼriy kitoblar
Jonli shlyapa

„Jonli shlyapa“ () — rus yozuvchisi Nikolay Nosov qalamiga mansub hikoya. Muallif hikoyani 1938-yil yozgan. Asar bir necha tilga, jumladan, oʻzbek tiliga tarjima qilingan, Hikoya asosida film va multfilm suratga olingan.

Hikoyani oʻzbek tiliga Sh. Boʻtayev tarjima qilgan. Oʻzbekcha nashr 1988-yil Toshkent shahrida „Yulduzcha“ nashriyotida chop etilgan.

Syujeti 
Hikoyada Vaska ismli mushukcha va Vova va Vadik ismli ikki doʻst haqida hikoya qilinadi. Vova va Vadik rasm chizayotib qandaydir shovqin boʻlayotganini eshitadilar. Tepada turgan shlyapa qulab tushadi. Ikki doʻst shlyapaga yaqinlashmoqchi boʻlishsa, u harakatga keladi.

Bolalar qoʻrqib ketadilar. Shlyapaga kartoshka uloqtirib koʻradilar. Pirovardida qulagan shlyapa ostida mushukcha qolganini anglab yetadilar.

Qahramonlari 
 Vova – bosh qahramon
 Vadik – bosh qahramon, Vovaning doʻsti
 Vaska – mushukcha

Oʻzbekcha tarjimasi 
Asarni rus tilidan oʻzbek tiliga Sh. Boʻtayev tarjima qilgan. Oʻzbekcha nashr 1988-yil Toshkent shahrida „Yulduzcha“ nashriyotida chop etilgan. Kitob rasmlarini G. Li chizgan.

Boshqa tillarga tarjimalari 
„Jonli shlyapa“ hikoyasi yana polyak () (1954), eston () (1958), olmon () (1962), frasuz () (1967), ingliz () (1971), fin () (1985), malagasi () (1985) hamda irland () (1988) tillariga tarjima qilingan.

Manbalar

Havolalar 
 „Jonli shlyapa“ hikoyasining qisqartirilgan versiyasi Kitob.uz saytida 

Hikoya kitoblar
Ilon yuragi

„Ilon yuragi“ () — rus yozuvchisi Ivan Yefremov qalamiga mansub ilmiy-fantastik qissa. Muallif asarni 1958-yil yozgan.

Qissa ilk bor 1959-yil „Yunost“ jurnalida hamda „Yuz parsekli yoʻl“ toʻplamida chop etilgan. Asar bir necha tilga, jumladan, oʻzbek tiliga tarjima qilingan.

Syujeti 
„Tellur“ kosmik kemasi ekipaji fazoda oʻzga sayyoraliklar kemasiga duch keladi. Oʻzga sayyoraliklar odamlarga oʻxshaydi, ammo ftor bilan nafas oladi. Shu sabab ikki ekipaj shaffof oynaning ikki tarafida turib muloqot qiladi. Soʻngra har ikki kema oʻz yoʻlida davom etadi.

Qissada AQSh yozuvchisi Murray Leinsterning „Ilk kontakt“ hikoyasi tanqid qilinadi. Leisnter hikoyasida yerliklar oʻzga sayyoraliklar bilan bir-birining izidan bormaslikka kelishib oladi. „Ilon yuragi“ qissasida isnoniylik, ilm-fan hamda kommunizm olqishlangan.

Qahramonlari 
 Mut Ang – „Tellur“ kemasi qoʻmondoni
 Tey Eron – qoʻmondon yordamchisi va bosh astrofizik
 Kari Ram – elektron mexanik va astronavigator
 Afra Devi – biolog
 Tayna Dan – kimyogar
 Svet Sim – vrach
 Yas Tin – muhandis

Havolalar 
 „Ilon yuragi“ Fantastika laboratoriyasida 

Qissalar
Sehrgar shahar kezadi

„Sehrgar shahar kezadi“ () — rus yozuvchisi Yuriy Tomin qalamiga mansub qissa. Asar 1963-yil yozilgan, ilk bor oʻsha yili chop etilgan.

Asar dunyoning bir necha tiliga, jumladan, oʻzbek tiliga tarjima qilingan. 1970-yil qissa asosida „Temir eshik siri“ () filmi suratga olingan.

Mabalar

Havolalar 
 „Sehrgar shahar kezadi“ Lib.ru saytida 

Qissalar
John Travolta

John Joseph Travolta (1954-yil 18-fevral, Englewood) — amerikalik aktyor, komik va musiqachi.

Filmografiyasi

Manbalar 

Amerikalik erkak aktyorlar
Amerikalik erkak televideniye aktyorlari
Amerikalik erkak ovoz aktyorlari
Amerikalik erkak qoʻshiqchilar
Yashayotgan insonlar
Amerikalik erkak pop-qoʻshiqchilar
Amerikalik kinoprodyuserlar
Qoʻshiqlari Billboard Hot 100 xit-paradida eng yuqori pogʻonaga koʻtarilgan ijrochilar
Telefonda aytilgan ertaklar

„Telefonda aytilgan ertaklar“ () — italyan yozuvchisi Gianni Rodari qalamiga mansub ertaklar toʻplami. Ilk bor 1962-yil chop etilgan. Asar bir necha marta nashr qilingan.

Toʻplam bir necha tilga, jumladan, oʻzbek tiliga tarjima qilingan. Asarni oʻzbek tiliga rus tilidan Husan Roʻzimatov tarjima qilgan. „Telefonda aytilgan ertaklar“ muallifning oʻzbek tilidagi „Rim ertaklari“ toʻplamiga kiritilgan.

Havolalar 
 „Rim ertaklari“

Ertaklar toʻplamlari
Yigirma yil karavot ostida

„Yigirma yil karavot ostida“ () — rus yozuvchisi Viktor Dragunskiy qalamiga mansub hikoyalar toʻplami. Toʻplamdan muallifning Denis Korablyov ismli bola haqidagi „Denisning hikoyalari“ () hikoyalar sikliga kiritilgan hikoyalar oʻrin olgan. Deniska quvnoq, toʻgʻri soʻz, samimiy boʻla boʻlib, u ogʻir ahvolda qolganda ham tushkunlikka tushmaydi. Toʻplam 1978-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya“ nashriyotida chop etilgan.

Hikoyalarni Surayyo Saydaliyeva rus tilidan oʻzbek tiliga tarjima qilgan. Asarni nashrga tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: S. Barnoyev – muharrir, V. Losin – rassom, Q. Aliyev – rasmlar muharriri, L. Burkina – texnik muharrir, M. Ortiqova – musahhih. Kitob adadi – 45 000 nusxa.

Qahramonlari 
 Denis Korablyov () – bosh qahramon
 Denisning otasi
 Denisning onasi
 Mishka Slonov  () – Denisning sinfdoshi va doʻsti
 Kostik () – Denis va Mishkaning doʻsti
 Alyonka () – Denisning qoʻshnisi
 Raisa Ivanovna () – adabiyot oʻqituvchisi
 Boris Sergeyevich () musiqa oʻqituvchisi

Hikoyalar 

 Menga Singapur haqida soʻzlab bering ()
 Fantomas ()
 Yigirma yil karavot ostida ()
 Gʻildiraklar taq-taq-taqlab kuylaydi ()
 Ivan Kozlovskiyning shuhrati ()
 Menga nima yoqadi-yu ()
 Va nimalar yoqmaydi ()
 Mishka nimalarni yoqtiradi ()
 Grossmeysterning shlyapasi ()
 Josus Gazandayevning oʻlimi ()
 Etik kiygan mushuk ()
 Keksa dengizchi ()
 Karam shoʻrva professori ()
 Boʻyoqchilar
 Tik devorda motopoyga ()
 „U tirik, yaltirayapti“ ()
 Sir ochildi ()
 Ritsarlar ()
 Siz, sirkachlardan qolishmaymiz ()
 Ingliz Pavlya ()
 Roppa-rosa 25 kilo ()
 Bolalikdagi doʻstim ()
 Gʻozning kekirdagi ()
 Moviy osmondagi qizil shar ()
 Tarvuz koʻchasi ()
 „Katta“ konsert
 Shardagi qizcha ()
 Fil va radio ()
 Poyezddagi voqea yoki xalola-xoʻp 
 Fligeldagi yongʻin yoki muz ustidagi jasorat ()
 Tiniq daryo boʻyidagi jang ()
 Vankaning velosipedi
 Yuzi koʻk kishi ()
 Samolyetda uchishimga sal qolgani haqida ()
 Ajoyib fikr ()
 Minoradan suvga qanday sakraganim haqida
 Sayroqi qushlar koʻrgazmasi ()

Hikoya kitoblar
Olmos jilosi

„Olmos jilosi“ — oʻzbek yozuvchisi Hojiakbar Shayxov qalamiga mansub ilmiy-fantastik qissalar toʻplami. 1983-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya“ nashriyotida chop etilgan. Toʻplam rus tiliga ham tarjima qilingan.

Toʻplamga oʻzbek fazogiri Olmos Azizovning kosmik sarguzashtlari haqida hikoya qiluvchi besh qissa kiritilgan. Asarda sovet mafkurasiga mos ravishda kommunizm gʻoyalari olqishlangan. Toʻplamga Xudoyberdi Toʻxtaboyev taqrizchilik qilgan. Asar soʻnggida filolog Pirmat Shermuhamedovning Shayxov ijodi haqidai „Istiqlol shaydosi“ maqolasi keltirilgan.

Asarni nashrga tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: Anvar Obijdon  – muharrir, P. Anenkov – rassom, A. Gʻulomov – rasmlar muharriri, L. Burkina – texnik muharrir, S. Saydolimov – musahhih. Kitob adadi – 60 000 nusxa.

Qissalar 
 „Alanga“
 „Rene jumbogʻi“
 „Reya toshlari“
 „Qora tuynuk sari“
 „Olmos jilosi“

Manbalar 

Qissalar
Qoʻrqoq

„Qoʻrqoq“ () — rus yozuvchisi Lev Nikulin qalamiga mansub roman. Ilk bor 1961-yil Moskva shahrida „Sovetskiy pisatel“ nashriyotida chop etilgan. Asar besh boʻlimga boʻlingan. Roman bosh qahramoni Sergey Shcheglov () gestapoda qiynoqqa tutiladi va qoʻrqoq boʻlib qoladi. Asarni Mirziyod Mirzoidov oʻzbek tiliga tarjima qilgan.

Syujeti 
Bosh qahramon Sergey Shcheglovni () gestapo qiynoqqa tutadi. Natijada u qoʻrqoq boʻlib qoladi. Sevgan yori Rozini () tashlab qochadi. Yashirin tashkilot aʼzosi Deniza () ismli qizning payiga agentlar tushganini koʻradi, ammo uni ogohlantirishdan qoʻrqadi. Natijada bir necha kishi natsistlar qoʻlida halok boʻladi. Koʻp qiyinchiliklarga duchor boʻlgan Shcheglov Rossiyadan kelgan sayyohlarni uchratib qolmagunicha xor-zorlikda kun kechiradi.

Qahramonlari 
 Sergey Shcheglov () – bosh qahramon
 Rozi () – Shcheglovning yori
 Deniza () – yashirin tashkilot aʼzosi

Oʻzbekcha tarjimasi 
Romanni Mirziyod Mirzoidov 1961-yil „Sovetskiy pisatel“ nashriyotida chop etgan nashrga asoslanib oʻzbek tiliga tarjima qilgan. Oʻzbekcha nashr 1965-yil Toshkent shahrida „Toshkent“ Badiiy adabiyot nashriyotida chop etilgan. Oʻzbek tilidagi nashrni tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: S. Rahimov – muharrir, V. Porotikov – rassom, I. Nirkov – rasmlar muharriri, L. Parpixoʻjayev – texnik muharrir, I. Qobilov – musahhih. Kitob adadi – 15 000 nusxa.

Manbalar 

Romanlar
Hotamjon Ketmonov

Hotamjon Abdurahmonovich Ketmonov (rasmiy manbada — Ketmonov Xatamjon Abduraxmonovich; 1969-yil 22-may, Andijon, OʻzSSR) — Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Qonunchilik palatasi deputati, 2015 va 2016-yildagi prezidentlik saylovlarida OʻzXDPdan koʻrsatilgan nomzod.

Hayoti 
Hotamjon Ketmonov 1969-yilda Andijon viloyati Baliqchi tumanida tavallud topgan.

1993-yilda Andijon davlat pedagogika institutini rus tili va adabiyoti o‘qituvchisi mutaxassisligi bo‘yicha tamomlagan.

Mehnat faoliyati 
Hotamjon Ketmonov mehnat faoliyatini Farg‘ona viloyati Toshloq tumanidagi 28-maktabda o‘qituvchi sifatida boshlagan. 1995-yildan 2004-yilga qadar Farg‘ona viloyati xalq taʼlimi boshqarmasi bosh mutaxassisi, bo‘lim boshlig‘i, boshliq o‘rinbosari lavozimlarida faoliyat yuritgan.

2004—2013-yillarda Andijon viloyati hokimining jamoatchilik va diniy tashkilotlar bilan aloqalar bo‘yicha o‘rinbosari lavozimida ishlagan.

2013-yildan hozirgi kungacha — O‘zbekiston Xalq demokratik partiyasi Markaziy Kengashi raisi.

2014-yil 21-dekabrda bo‘lib o‘tgan saylov natijalariga ko‘ra Ketmonov 11-son Bo‘z saylov okrugi bo‘yicha O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi deputati etib saylangan. 2015-yil yanvar oyidan buyon O‘zXDP rahbari, O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi Spikeri o‘rinbosari.

2016-yil 17-sentabr kuni — O‘zXDP Markaziy Kengashi tomonidan 2016-yil 4-dekabrda bo‘lib o‘tgan navbatdan tashqari Prezident saylovida O‘zbekiston Prezidentligiga nomzod sifatida ko‘rsatilgan.

O‘zbekiston Xalq demokratik partiyasi aʼzosi. 2015-yilgi prezidentlik saylovlarida OʻzXDP nomidan nomzodligi koʻrsatilgan.

2019-yilda — hukumat qarori bilan Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Taʼlim sifatini nazorat qilish davlat inspeksiyasi boshlig‘ining birinchi o‘rinbosari etib tayinlangan. Joriy yilning 1-iyun kuni Ketmonov boshqa ishga o‘tganligi bois, o‘z xohishiga muvofiq OʻzXDP yetakchiligidan ozod etilishini so‘rab, ariza bilan Plenum aʼzolariga murojaat etgan va uning arizasi koʻrib chiqilgan holda partiya yetakchiligidan ozod etilgan. Ketmonovning ushbu lavozimdan ketishi munosabati bilan Plenumda Oʻzbekiston Xalq demokratik partiyasi Markaziy Kengashi Ijroiya qoʻmitasi aʼzolari, joylardagi partiya vakillarining takliflariga asosan, Oʻzbekiston Xalq demokratik partiyasi Markaziy Kengashi raisi vazifasiga Inoyatov Ulugʻbek Ilyasovichning nomzodi tavsiya etilgan. Plenum aʼzolari tomonidan bir ovozdan Inoyatov Ulugʻbek Ilyasovichning nomzodi qoʻllab-quvvatlanilgan va Inoyatov Oʻzbekiston Xalq demokratik partiyasi Markaziy Kengashi raisi etib saylangan.

Mukofotlari 
Hotamjon Ketmonov mehnat faoliyati davomida „O‘zbekiston Respublikasi mustaqilligining 15 yilligi“ ko‘krak nishoni (2006), „O‘zbekiston Respublikasi mustaqilligining 20 yilligi“ ko‘krak nishoni (2011), "Mehnat shuhrati" ordeni (2018) kabi mukofotlar bilan taqdirlangan.

Manbalar 

Oʻzbekiston yetakchilari
Andijon davlat universiteti bitiruvchilari
Jungli kitobi

„Jungli kitobi“ () — ingliz yozuvchisi Rudyard Kipling qalamiga mansub hikoyalar toʻplami. Ilk bor 1894-yil chop etilgan. Asarda va uning davomi boʻlmish „Ikkinchi jungli kitobi“da (1895) junglida boʻrilar katta qilgan Mowgli () ismli bola haqida hikoya qilinadi.

Hikoyalar masal boʻlib, ularda hayvonlar yordamida maʼnaviy saboq beriladi. Asarning asosiy qahramonlari orasida Sher Khan () ismli sher hamda Baloo () ismli ayiqlar bor.

„Jungli kitobi“ asosida bir necha film va multfilm suratga olingan. Asar bir necha tilga, jumladan, oʻzbek tiliga tarjima qilingan.  Oʻzbekcha nashr 1990-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya“ nashriyotida chop etilgan.

Oʻzbekcha tarjimasi 
„Jungli kitobi“ni oʻzbek tiliga rus tilidan M. Zokirov tarjima qilgan. Kitob oʻzbek tilida shunchaki „Mowgli“ nomi bilan nashr qilingan. Oʻzbekcha nashr 1990-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya“ nashriyotida chop etilgan. Asar rasmlarini G. Jirnov chizgan.

Manbalar

Havolalar 

 „Jungli kitobi“ Gutenberg loyihasida 

Hikoya kitoblar
Tirik sayyoralar

„Tirik sayyoralar“ — oʻzbek shoiri Erkin Vohidov qalamiga mansub sheʼriy toʻplam. Ilk bor 1978-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya“ nashriyotida 60 ming nuxsada chop etilgan. Vohidov toʻplamga kiritilgan sheʼrlarning ayrimlarini xorijiy mamlakatlarga qilgan sayohatlaridan ilhomlanib yozgan. 

„Tirik sayyoralar“ toʻplami 1983-yil qoraqalpoq tiliga tarjima qilingan. Toʻplamga kiritilgan sheʼrlar „Sharqiy qirgʻoq“ (1980) toʻplamidan oʻrin olgan sheʼrlar bilan bir qatorda 2014-yil chop etilgan „Zamin sayyorasi“ sheʼriy toʻplamiga kiritilgan.

Manbalar 

Erkin Vohidov sheʼriy toʻplamlari
Oʻzbekiston prezidentlik saylovi (1991)

Oʻzbekiston Prezidenti saylovi 1991-yilning 29-dekabr kuni boʻlib oʻtdi. Saylovchilarning kelishi 94,2 %ni tashkil etdi. Unda Islom Karimov gʻalaba qozondi.

Manbalar 

Saylovlar
Guldursun (Saidmurodov asari)

„Guldursun“ — oʻzbek shoiri hamda yozuvchisi Qadam Saidmurodov qalamiga mansub sheʼriy toʻplam. Toʻplamga bir ertak ham kiritilgan. Asar 1990-yil Toshkent shahrida „Choʻlpon“ nashriyotida chop etilgan. Asar rasmlarini A. Selivanov chizgan.

Manbalar 

Sheʼriy kitoblar
Yoqut (asar)

„Yoqut“ — tojikistonlik yozuvchi Zayniddin Doʻstmatov qalamiga mansub qissalar, hikoyalar va ocherklar toʻplami. 1982-yil Dushanbe shahrida „Irfon“ nashriyotida chop etilgan. Asar rasmlarini S. Loginov chizgan.

Manbalar 

Hikoya kitoblar
Qissalar