Makrolidlar

Makrolidlar - bu dorilar guruhi asosan antibiotiklardan tashkil topgan, ularning kimyoviy tuzilishi makrosiklik 14 yoki 16 a'zoli lakton halqasiga asoslangan bo'lib, unga bir yoki bir nechta uglevod qoldiqlari biriktirilgan. Makrolidlar poliketidlar sinfiga kiradi, tabiiy kelib chiqishga ega birikmalar hisoblanadi.

Makrolidlar shuningdek quyidagilarni o'z ichiga oladi:

 9 va 10 uglerod atomlari orasidagi 14 a'zoli lakton halqasiga azot atomini kiritish natijasida olingan 15 a'zoli makrosiklik tuzilma boʻlgan azalidlar ;
 Ketolidlar 14 a'zoli makrolidlar bo'lib, ularda keto guruhi uglerod 3 da lakton halqasiga biriktirilgan.

Bundan tashqari, makrolidlar guruhi nominal ravishda immunosupressant preparatni o'z ichiga oladi - takrolimus, uning kimyoviy tuzilishi 23 a'zoli lakton halqasi.

Makrolidlar eng kam zaharli antibiotiklar qatoriga kiradi. Makrolid antibiotiklari mikroblarga qarshi vositalarning eng xavfsiz guruhlaridan biri bo'lib, bemorlar tomonidan yaxshi o'zlashtiriladi. Makrolidlarni qo'llashda gemato- va nefrotoksiklik, xondro- va artropatiya rivojlanishi, markaziy asab tizimiga toksik ta'sir, fotosensitivlik va boshqa antimikrob dorilar sinfiga xos boʻlgan bir qator nojo'ya dori reaksiyalari, xususan og'ir toksik-allergik sindromlar va antibiotik bilan bog'liq diareya juda kam uchraydi.anafilaktik reaksiyalar kuzatilmagan.

Tarixi 
Makrolidlar sinfini boshlab bergan eritromitsin 1952-yilda Amerika farmatsevtika kompaniyasi "Eli Lili"olimlari tomonidan tuproq aktinomitsetasi Streptomyces erythreus va penitsillinlarga allergiyasi bor bemorlarda muqobil dori sifatida gramm-musbat bakteriyalar keltirib chiqaradigan infektsiyalarni davolashda ishlatilgan. Eritromitsin bugungi kungacha shifokorlar arsenalida o'z o'rnini saqlab qoldi.

Makrolidlar doirasining kengayishi 70-80-yillarda mikoplazmalar, xlamidiyalar, kampilobakterlar va legionellalar kabi hujayra ichidagi patogenlarga qarshi yuqori faolligi tufayli sodir boʻlgan.

Bu farmakokinetik va mikrobiologik ko'rsatkichlari yaxshilangan yangi makrolid preparatlarini ishlab chiqish va klinikaga joriy etish, shuningdek, ba'zi bir eski makrolidlarni, masalan, spiramitsinni batafsilroq o'rganish uchun rag'bat bo'ldi.

1996-yilda Yangi Kaledon Leucascandra caveolata gubkalarda 18-a'zoli makrolidlarning yangi guruhi topildi, bu Leucascandrolide A deb ataladi.

Umumiy xususiyatlar 

 asosan bakteriostatik ta'sir;
 gram-musbat kokklarga (streptokokklar, stafilokokklar) va hujayra ichidagi va membrana parazitlariga (mikoplazmalar, xlamidiyalar, kampilobakteriyalar va legionellalar) qarshi faollik;
 to'qimalarda yuqori kontsentratsiyalar (plazmadan yuqori darajadagi tartiblar);
 b-laktamlar bilan o'zaro allergiya yo'q;
 past toksiklik.

Makrolidlar tasnifi 
Makrolid antibiotiklari olinish usullari va kimyoviy tuzilish asoslariga qarab bir necha guruhlarga bo'linadi.

Eslatmalar

Adabiyotlar 

 
  (недоступная ссылка)

Havolalar 

 Antibiotiklar va antimikrob terapiya   Архивная копия 
 Homiladorlik va laktatsiya davrida makrolidlarni qo'llashning dolzarb jihatlari 
 Asl preparatlar va preparatlar - Rossiya Federatsiyasida eng keng tarqalgan makrolidlarning nusxalari
 Eritromitsin - birinchi makrolid (mavjud havola)
 Spirovet - veterinariya tibbiyotida foydalanish. http://www.ceva-russia.ru/Produkciya-kompanii/Spisok-preparatov/SPIROVET
Makrolidlar va azalidlar