yakhyo/uz-wiki huggingface dataset:
Yandex

Yandex (talaffuzi: Yandeks) – Rossiyada eng mashhur internet qidiruv sistemasi hamda eng katta internet-portali. Yandex.ru, kompaniyaning sayti, 1997-yilning kuzida ochilgan.

Yandex Internet boʻyicha dokumentlarni oʻzbek, rus, ukrain, qozoq, belarus, ingliz, olmon va fransuz tillarida qidirishga imkon beradi.

2006-yilning boshidan „Yandex“ qidiruvi Mail.ru portaliga oʻrnatilgan.

2011-yil may oyida Yandex birlamchi ommaviy taklifni oʻtkazdi va 2004-yilda Googleʼning IPOʻga chiqishidan beri barcha internet-kompaniyalardan koʻproq daromad keltirdi.

Kompaniyaning ustuvor yoʻnalishi – qidiruv tizimini rivojlantirish, ammo yillar davomida Yandex katta miqdordagi aktivlarga ega yirik korporatsiyaga aylandi; 2017-yilda Yandex 50 dan ortiq turli veb-xizmatlarni taqdim etdi. 2013-yilda Yandex qidiruv tizimi qayta ishlangan soʻrovlar soni boʻyicha dunyo qidiruv tizimlari orasida toʻrtinchi oʻrinni egalladi (2014-yil boshida oyiga 6,3 milliarddan ortiq). 2020-yil dekabr holatiga koʻra, Alexa.com reytingiga koʻra, yandex.ru sayti mashhurlik boʻyicha dunyoda 49-oʻrinni va Rossiyada 4-oʻrinni egallaydi.

Yandexning reklama kompaniyalari 
Koʻp yillar davomida Yandex deyarli mijoz va ijrochi sifatida ishlaydigan uchinchi tomon reklama agentliklarining xizmatlariga murojaat qilmadi. 2000-yillarning ikkinchi yarmida vaziyat oʻzgardi.

Dizayn 
Yandeksga asos solingan kunidan boshlab, kompaniya Artemiy Lebedev Studiyasi bilan hamkorlikda ishlashadi.

Servislari 
Informatsion qidiruvlar:
 Poisk – Qidiruv
 Katalog – Veb saytlarning tematik katalogi.
 Novosti – Kunnning asosiy yangiliklari. Yangiliklar ichida qidirish imkoni bor.
 Poisk po blogam i forumam  – RSS – korinishiga ega boʻlgan resurslar ichida qidiruv hamda aktual soʻrovlarning reytingi.
 Market – Sotuv va hizmat takliflari boʻyicha qidiruv va modellar ichida tanlash.
 Slovari – Ensiklopedialar, maʼlumotnomalar, lugʻat-tarjimonlar.
 Kartinki – Tasvirlar (rasmlar) qidiruvi.
 Karti – Rossiya va Yevropa xaritalari, Rossiyaning katta shahari (har bir uyning aniqligi bilan), xarita ichida qidiruv.
 Adresa  – Firmalarni va tashkilotlarni kontakt informaciyasi orqali qidiruv.
 Afisha – Kino, teatr, koncertlar, sport, klublar haqida informaciya.
 Pogoda – Ob-havo xabarlari.
 Teleprogramma – Tele-koʻrsatuvlar programmasi.
Personallashtirilgan:
 Pochta – Elektron pochta.
 Pochta  – Yangi veb-interfeysli elektron pochta, AJAX qoʻllangan.
 Spamooborona  – Spamni filtirlash.
 Narod – Personal internet-sahifalari uchun bepul hosting.
 Dengi  – Toʻlov sistemasi, Internetda tovar va hizmatlarni toʻlashga imkon beradi.

Manbalar

Havolalar 

 Portal va qidiruv sistemasining bosh sahifasi
 „Yandex“ning forumi 
 Rasmiy qoʻllanma

Informatika
Internet
Piksel

Piksel (ingl. pixel, «PICture'S ELement» soʻz birikmasidan qisqartma) — rastr grafikasida raqamli tasvirning eng kichik birligi.Piksel - bu bitta nuqta, yoki ekrandagi kichkina katakchalardan tashkil topgan ko'rinish, displeydagi nuqta. Piksel oʻz navbatida 3 ta rangdan iborat. bu 3 ta rang: qizil, yashil va koʻk. Shu uchta rang ochlashib-toʻqlashib, bir necha million xil rangni ifoda eta oladi. Koʻpchilik s40 telefonlarda ekran o'lchami 240x320 bo'ladi. Bu degani, eniga 240ta piksel, bo'yiga 320ta piksel degani. Endi telefoniz ekraniga qarab, bir pikselni aniqlashga harakat qiling.. Megapiksel odatda rasmlar o'lchamini (bo'yi va eniga ketgan piksellar hajmini) anglatadi va buni rasm sifatiga hech qanaqa a'loqasi yo'q. 1MP bu bir million piksel demakdir. Aytaylik, 1000x1000 o'lchamdagi rasm bir megapiksel hisoblanadi. U rasm HD sifatli bo'lishi ham, yoki o'ta past sifatli bo'lishi ham mumkin. Misol uchun, 640x480 rasmni olaylik: agar 640ga 480ni koʻpaytirsak, 307 200 pikselni tashkil etarkan. Demak bu rasm 0.3MP demakdir. Yoki 2048×1536 rasm. Bunda 3 145 728 piksel mavjud. Demak, bu 3.2MP ekan! .Xo'sh, 5MPlik kamera bilan 12MPlik kamera orasidagi farqni angladizmi? Farqi shu rasm o'lchamida va kamera olgan rasmni sifatida. Telefon kamerasi pikseli qancha yuqori bo'lsa rasm shuncha tiniq va sifatli bo'ladi sababi piksellar soni koʻp bo'lgani uchun ranglar aniq va yaqol, yorqin ko'rinadi. Piksel o'lchami va soni display sifatini aniqlaydi. Manitor ekranidagi xar bir santimeterda.koʻproq piksellar yaxshiroq rasm xosil qiladi. Misol uchun, 2.1 MP rasm 2, 073,600 pikseldan iborat.
Industrial

Industrial musiqa (sanoat musiqasi) - qator elektronik va tajribaviy musiqa janrlari yig'indisini belgilovchi atama. Ilk bor 1970 yillar o'rtalarida o'sha payt uchun g'ayriodatiy bo'lmish Idustrial Records musiqalari shunday nomlana boshlandi. Bu so'z avangard musiqadan (Throbbing Gristle, Einstürzende Neubauten, Coil va Laibach kabilar) tortib noise loyihalar (Merzbow yoki Whitehouse), EMB (DAF, Front 242, Skinny Puppy, Front Line Assembly va Nitzer Ebb), Industrial rock (KMFDM, Nine Inch Nails), industrial metalgacha (Ministry yoki Godflesh) yoki hatto William S. Burroughs va J.G. Ballard kabi yozuvchilarni taʼriflashda ham ishlatiladi.

Atama bu musiqa yangi avlod odamlari uchun yaratilganini, avvalgi musiqa esa ko'proq "qishloqi" ekanligini urg'ulash maqsadida kiritilgandi. Xususan, u bu musiqa tayyorlanishi jarayonini anglatish uchun xizmat qilgan bo'lishi ham mumkin, biroq hozirda ko'pchilik bu so'zni og'ir mashinasozlik sanoati va insonning ichki olami orasidagi estetik munosabatlarning ko'rinishi, deb tushunadi. Bu mavzuda Peter Christopherson (Industrial Records) "Industrial Records'ning o'sib kelayotgan musiqa sanoatini rad etish haqidagi g'oyasidan maqsad sizga musiqaning nima uchun mo'ljallangan ekanligini aytish edi", degan.

Tarix

Dastlabki alomatlar 

Luigi Russolo'ning 1913 yilgi Shovqinlar san'ati asari zamonaviy musiqa industrial falsafasining ilk namunasi, deya eʼtirof etiladi. Russolo'ning musica futurista'''sidan so'ng Pierre Schaeffer va musique concrète keldi va bu tovush yozilgan tasmalarning qirqimlari bilan manipulyaciya qiluvchi hamda dastlabki analog elektronik qurilmalar yordamida tovush hosil qilib qo'shuvchi ibtidoiy industrial musiqa paydo bo'lishiga turtki bo'ldi.

Janr rivojlanishidagi yana bir muhim harakatlar Dadaizm va Fluxus edi. Masalan, Erik Satie'ning Sons industriels ("Sanoat tovushlari", 1920) asari taʼsiri.

Edgard Varèse ham elektronik musiqada kashshoflardan boʻlgan. Masalan, uning Poème électronique'' asari 1958 Brussel Jahon Yarmarkasidagi Philips pavilyonida namoyish etilgan.

Musiqa
Industrial
Hosting

Hosting (ingl. web hosting) – Internet hosting xizmatining bir turi boʻlib, jismoniy va yuridik shaxslarga oʻzlarining web-sahifalarini internetga uzluksiz ulangan web-serverlarga joylashtirish xizmatini nazarda tutadi.

Manbalar

Havolalar
John Dolmayan

John Dolmayan - System of a down guruhining drummeri. 1973 yil 15 iyulda Livanda tugʻilgan.
Johnning uslubini baʼzi munaqqidlar "shizofrenik" deyishgan.
Tama Starclassic markali barabanlardan foydalanadi, eng kichigi - 6 dyuym, eng kattasi esa 20 dyuymli.

Havolalar 

Yashayotgan insonlar
Grammy mukofoti sovrindorlari
Claude Monet

Oscar-Claude Monet (Oskar-Klod Mone, 1840—1926.5.12) – fransuz rassom, impressionizm oqimining asoschilaridan biri.

Biografiyasi 
Klod Mone 14 fevral 1840-yil Parijda tavallud topgan.

Eng mashhur asarlari 
 Vpechatlenie. Vosxodyaщee solnse. 1872
 Topolya na Epte. 1891
 Dama s zontikom (Madam Mone s sinom). 1875
 Sad xudojnika v Vetyoye. 1880
 Lyagushatnik. 1869
 Parlament. Effekt tumana. 1904
 Terrasa v Sent-Adress. 1867
 Jenщini v sadu. 1866—67
 Dama v sadu Sent-Adress. 1867
 Park Monso. 1876
 Dorojka v sadu Jiverni. 1900
 Sad xudojnika v Jiverni. 1900
 Sena v Arjantyoye. 1875
 Bulvar kaputsinok v Parije. 1873
 Ruanskiy sobor v polden. Garmoniya v golubom i zolotom. 1894
 Vodyanie lilii. Oblaka. 1903
 Regata v Arjantyoye. Okolo 1872
 Bulvar kaputsinok. 1873
 Vokzal Sen-Lazar. 1877
 Skala-arka k zapadu ot Etreta. 1883
 Bordigera. Italiya. 1884
 Sad v Bordigere. Utro. 1884
 Стогa sena. Kones leta. 1890—91
 Topolya na Epte. Osen. 1891
 Parlament. London. 1905
 Kuvshinki. 1906
 Yaponskiy mostik. 1918—24
 Mol v Truvile. Otliv. 1870
 Plyaj v Truvile. 1870
 Temza nije Vestminstera. 1871
 Prud s kuvshinkami. 1899

Adabiyotlar 
 Sapego I. K. Mone [Albom].— L., 1969;
 Georgievskaya Ye. B. K. Mone [Albom].— 2-e izd.— M., 1974;
 Bogemskaya K. G. K. Mone.— M., 1984

Yana qarang 
 Francesco Filippini

Linklar 
 Claude Monet
 Impressionistlarning Rasmlari saytidagi Klod Monening umri va ijodi 
 Klod Monening rasmlar galereyasi
 Monening rasmlari 
 Klod Monening rasmlar galereyasi
 Klod Mone 
 Claude Monet – Zoomable Paintings
 Claude Monetʼs Paintings

Impressionizm
Fransiya Rassomlari
IBM

International Business Machines Corporation (savdo belgisi sifatida IBM nomi ostida tanilgan), Big Blue (Katta Moviy) laqabiga ega, bosh qarorgohi Nyu-York shtatining Armonk shahrida joylashgan Amerika xalqaro texnologiya kompaniyasidir va dunyoning 175 dan ortiq mamlakatlarida faoliyat yuritadi. IBM dunyodagi eng yirik sanoat tadqiqot tashkiloti hisoblanadi, u 19 ta tadqiqot markaziga ega bo'lib, o'nlab mamlakatlarda faoliyat olib boradi. Kompaniya 1993 yildan 2021 yilgacha ketma-ket 29 yil davomida AQShda biznes tomonidan yaratilgan eng koʻp yillik patentlar bo'yicha rekordni qo'lga kiritgan.

IBM 1911 yilda Computing-Tabulating-Recording Company (CTR) nomi ostida tashkil etilgan bo'lib, yozuvlarni saqlash va o'lchash tizimlari ishlab chiqaruvchi kompaniyalarni birlashtirgan holding kompaniya edi. 1924 yilda kompaniya nomi "International Business Machines" deb o‘zgartirildi va tez orada perforatsion kartalar asosidagi hisoblash tizimlarining yetakchi ishlab chiqaruvchisiga aylandi. 1960-1970 yillarda System/360 misolida ko‘rilgan IBM asosiy kompyuter tizimi dunyodagi yetakchi hisoblash platformasi bo‘lib, kompaniya AQShdagi kompyuterlarning 80 foizini va butun dunyo bo‘yicha kompyuterlarning 70 foizini ishlab chiqargan.

IBM 1980-yillarda IBM Personal Computer bilan mikrokompyuter bozoriga kirib keldi va bu mahsulot tez orada PC nomi bilan tanildi, bu IBM ning eng ko‘p sotilgan mahsulotlaridan biri bo‘ldi. Biroq, IBM ning yetarlicha uzoqni ko‘ra olmagani sababli, PC intellektual mulk qonunlari bilan yaxshi himoyalanmagan edi. Natijada, IBM tez orada PC bozorida o‘zining bozor ustunligini yangi paydo bo‘layotgan raqobatchilarga yo‘qota boshladi.

Manbalar

Havolalar 

 IBMning rasmiy sayti
 IBMning dasturiy taʼminoti
 Deep Blue
 Blue Gene

Informatika
AQSh shirkatlari
Texnologiya
Ma'lumot kompaniyalari
Kompyuter sistemalari kompaniyalari
Nyu-York shahridagi tashkil topgan kompaniyalar
Moskva fizika-texnika instituti

Moskva Fizika-Texnika Instituti (Davlat Universiteti) (qisqartmalari MFTI(DU), MFTI, Fiztex) (Moskovskiy fiziko-texnicheskiy institut (gosudarstvenniy universitet))

Tarih

Rekrorlar 
O´sha paytda holi MDUning maxsus savollar prorektori, Sergey Alekseevich Xristianovich aslida MFTIning birinchi rektori desa boʻladi.

1951-yilda general-leytenant Ivan Fyodorovich Petrov boshqara boshladi

1952-yilning aprelidan va to 1987-yilgacha MFTIni akademik Oleg Mixaylovich Belocerkovskiy boshqardi.

1987-yildan 1997-yilgacha Nikolay Vasilyevich Karpov Fiztexni boshqardi.

Va 1997-yildan hozirgi kungacha MFTIni Nikolay Nikolayevich Kudryavcev boshqarmoqda.

Fakultetlari 
 Radiotexnika va Kibernetika Fakulteti
 Umumiy va Amaliy Fizika Fakulteti 
 Aerofizika va Kosmik Tadqiqotlar Fakulteti 
 Molekulyar va Biologik Fizika Fakulteti 
 Fizik va Kvant Elektronika Fakulteti 
 Aeromexanika va Uchuvchi Texnika Fakulteti 
 Boshqaruv va Amaliy Matematika Fakulteti 
 Fizika va Energetika Muammolari Fakulteti 
 Innovaciya va Yuqori Texnologiyalar Fakulteti

MFTI ustozlari 

Oliy oʻquv yurtlari
Moskva viloyati
Moskva
Institutlar
Diyarbakır (viloyat)

Diyorboqir. Turkiyada bir viloyat. Hazir soni oz bo'lsa ham o'tmishda Diyorboqirda joylashgan Turkmanlar koʻp edi. Turkmanlar o'tgan kun sayin Kurdlaship ketishdi. Turkmanlar shaharda koʻpchilikni tashkil qilganda shaharni Qaroqala ataydilar. 

Yuqori Mesopotamiya
Erzurum viloyati

Erzurum viloyati —Turkiya tarkibidagi viloyat.

Geografiya 
Erzurum viloyatlar bilan chegaradosh: sharqda - Ağrı va Kars, shimolda - Ardahon, Artvin va Rize, gʻarbda — Bayburt va Erzinjon, janubda — Bingyol va Mush.
Sakarya

Sakarya – Turkiyaning Artvin viloyati Ardanuç tumanidagi qishloq. Aholisi 170 nafar (2021).

Manbalar

Ardanuç tumanidagi qishloqlar
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Bamberg

Bamberg Germaniyaning Bavariya yerida joylashgan shahardir. Ushbu shahar Maydoni — 54,58 km2. Aholisi — 70004 kishi (2010). Shaharda bitta Universitet, Pivozavodlar hamda davlat idoralari joylashgan. Bamberg 1993-yili UNESCO tomonidan jahon madaniyati xazinalari roʻyxatiga kiritilgan.

Geografiyasi

Hududi 
Bambergning hududi  kmdir. Dengiz sathidan oʻrtacha  m balandlikda joylashgan.

Demografiyasi

Fotogalereya

Manbalar 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Germaniya shaharlari
Alfavit boʻyicha butun jahon yodgorliklari
Yangiyoʻl

Yangiyoʻl (1934-yil gacha Qovunchi qishlogʻi) – Toshkent viloyatidagi shahar. Chirchiq daryosining oʻng sohilida, Katta Oʻzbekiston trakti yonida, oʻrtacha 307 m balandlikda. Temir yoʻl stansiyasi. Aholisi 60,3 ming kishi (2005). Shahar oʻrtasidan Kurkuldak arigʻi, shahar chekkasidan Joʻnariq kanali oʻtgan. 10 dan ortiq sanoat korxonasi, 500 dan ziyod kichik va oʻrta biznes korxonasi, 1500 dan ortiq tadbirkor faoliyat koʻrsatadi. „Russi—SA“ qoʻshma korxonasi ishlab turibdi. Mebel, poyabzal fabrikalari, un, yogʻmoy kti, biokimyo, temirbeton konstruksiyalari, paxta tozalash, gʻisht, eksperimental kolbasa, vinokonyak, konserva, kanop zavodlari, qandolatpazlikxamirturush birlashmasi, avtokorxonalar, qurilishtaʼmirlash tashkilotlari va boshqalar mavjud. 13 umumiy taʼlim, bolalar va oʻsmirlar musiqa, sport maktablari, akademik litsey, 3 kasb-hunar (texnologikiqtisodiyot, tibbiyot, maishiy xizmat) kolleji bor. 11 kutubxona, madaniyat uyi, 12 klub, madaniyat va istirohat bogʻi, Usmon Yusupov uymuzeyi, Alisher Navoiy xiyoboni, „Motamsaro ona“ yodgorligi mavjud. Markaziy kasalxona, tugʻruqxona, bir necha poliklinika, dorixonalar, ayollar konsultatsiyasi aholiga xizmat koʻrsatadi.

Tarixi 
1934-yilgacha Qovunchi posyolkasi nomi bilan atalgan. Chirchiq daryosining oʻng qirgʻogʻida joylashgan.

Toshkent shahridan Yangiyoʻlgacha masofa 20km.

Aholisi: 80 000 (2001).

Ishlab chiqarish 
Yogʻ-moy kombinati, biokimyo, paxta qayta ishlash, kolbasa, un ishlab chiqarish, konserva mahsulotlari, temir-beton materiallari, qandolatchilik mahsulotlari, oyoq kiyim fabrikasi.

oziq-ovqat kolleji, Kasb-hunar kolleji, Tibbiyot kolleji.

Mashhur kishilar: 
 Usmon Yusupov – Siyosatchi.
 Azizullo Izzatullayev (1925 – 1991) – Oʻzbekistonning davlat va jamoat аrbobi, Yangiyoʻl tumani ijroiya qoʻmitasi raisi oʻrinbosari (1962-1983 yillar), "Vatan urushi" va „Hurmat belgisi“ ordenlari sohibi.
 Darvishbek Rahmonov (8.04.1952) – "Qaldirgʻoch" namunali sirk truppasi asoschisi, tashkilotchisi, badiiy rahbari va Oʻzbekistonning taniqli sirk sanʼati аrbobi.
 Ulugʻbek Soliboyev (4.08.1969 – Oʻzbekistonning jamoat arbobi, „O’zbekiston temir yo’llari“ Aksiyadorlik jamiyati elektr xoʻjaligi boʻlimi boshligʻi, bosh revizori.
 Rauf Parfi – Shoir.
 Hamroqul Tursunqulov – paxtashunos, 3 marta sotsiolistik mehnat qahramoni.

Manbalar 

Toshkent viloyati shaharlari
Shuhrat Mirxoldorshoyev

Shuhrat Mirxoldorshoyev 1982-yilda Namangan shahrida tavallud topgan. Futbolchilik faoliyatini Navbahor (Namangan) futbol klubida boshlagan. Sobiq oʻzbek professional futbolchisi. U 2004-yilda IFFHS talqini boʻyicha dunyoning eng samarali top-divizioni toʻpurarini qoʻlga kiritdi. Hozirda Namangan futbol federatsiyasi prezidenti.

Jamoalardagi faoliyati 
Faoliyatini 1999—2000-yilda „Navbahor“ klubida boshlagan. Mirxoldirshoev faoliyati davomida turli klublarda oʻynagan. Turli yillarda „Mash’al“, „Nasaf“, „Andijon“ klublarida toʻp surgan. Gennadiy Krasnitskiy nomidagi toʻpurarlar klubi aʼzosi. U Gennadi Krasnitskiy klubi toʻpurarlar klubiga kirib, 195 ta gol bilan Liga oʻyinlarida Anvar Berdiev va Zafar Xolmurodovdan keyin 3-oʻrinni egallab turibdi. Hammasi boʻlib u barcha musobaqalarda 222 ta gol urgan (2014-yil 7-noyabr holatiga koʻra). Shuhrat Oliy ligada bir necha bor toʻpurarlar safida borganinga qaramay chempion boʻla olmagan.

Maʼlumot uchun: Oyin va Gollar ligadagi musobaqalarga oid

Xalqaro martaba 
2000-yil 1-sentabrda terma jamoada debyut qilgan va 3ta oʻyinda maydonga tushgan.

Yutuqlari

Klub 

 Nasaf Qarshi

 Oʻzbekiston Ligasi runner-up: 2011

 Oʻzbekiston kubogi runner-up: 2011

Individual 

 Oʻzbekiston ligasi toʻpurari (2): 2003, 2004
 Gennadi Krasnitskiy klubi : 222 gol
 IFFHS dunyoning eng samarali top-divizionida yilning eng yaxshi toʻpurari (1) (1): 2004

Manbalar

Havolalar 
 Shuhrat Mirxoldorshoyev
 Shuhrat Mirxoldirshoev Soccerwayda
 Shuhrat Mirxoldirshoev Transfermarktda

5-martda tugʻilganlar
1982-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Futboldagi erkak hujumchilar
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Navbahor futbolchilari
Andijon klubi futbolchilari
Nasaf klubi futbolchilari
Mashʼal klubi futbolchilari
Oʻzbekiston milliy terma jamoasi erkak futbolchilari
Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Osiyo oʻyinlari 2002 futbolchilari
Oʻzbekistonning Osiyo oʻyinlaridagi sportchilari
SSSRda tugʻilganlar
Oʻzbekiston SSRda tugʻilganlar
Oʻzbekiston kishilari
Futbolchilar
Alifbo boʻyicha sportchilar
Mustafo Bayramov

Mustafo Bayamov Jaʼfarovich (; 1964-yil 7-yanvar) – 1980-yillar oxiri va 1990-yillar boshida Namanganning Navbahor Futbol Klubida futbolchi boʻlib toʻp surgan. Klubning eng shonli va tajribali oʻyinchilaridan biri. Hozirda ayni shu klubda murabbiy lavozimida ishlamoqda.

Futbolchilik faoliyati

Yutuqlar 

 Oʻzbekiston Kubogi sohibi: 1992, 1995

Manbalar

Havolalar 

 
 Mustafo Bayramov Transfermarkt saytida
 

7-yanvarda tugʻilganlar
1964-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Erkak futbol himoyachilari
Navbahor futbolchilari
Paxtakor jamoasi futbolchilari
Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Oʻzbekistonlik futbol murabbiylari
Navbahor klubi murabbiylari
Oʻzbekiston Superligasi murabbiylari
Alifbo boʻyicha sportchilar
SSSRda tugʻilganlar
Oʻzbekiston SSRda tugʻilganlar
Oʻzbekiston kishilari
Futbolchilar
Saydullo Tursunov

Futbolchi.Namangan viloyati Toʻraqoʻrgʻon shahri da tavallud topgan.

Futbolchilik faoliyati 
Navbahor futbol klubida toʻp surgan.

Yutuqlari 

 Oʻzbekiston Oliy Ligasi chempioni: 1996
 Oʻzbekiston Kubogi gʻolibi: 1992, 1995, 1998
 Oʻzbekiston Superkubogi gʻolibi: 1998

Havolalar 

 National football — Saydullo Tursunov
 Futbol yoʻli

 Transfermarkt — Futbolchi profili

Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Paxtakor jamoasi futbolchilari
Yoshlik Toʻraqoʻrgʻon klubi futbolchilari
Navbahor futbolchilari
Oʻzbekiston milliy terma jamoasi erkak futbolchilari
Abd

Abd (Arab tilida: عبد)  - keng ma’noda "qul" tushunchasi; shuningdek, majoziy
ma’noda aksariyat musulmonlar ismining tarkibiy qismi (mas., Abdurahmon, Abdurahim
va b.). Allohning quli, bandasi ma’nosini bildiradi. Qur’onda Alloh bilan inson o‘rtasidaga
munosabat xoja bilan qul o‘rtasidagi munosabatga o‘xshatilgan. Bunga binoan Alloh
insonlarga qanchalik g‘amxo‘r bo‘lsa, xojalar ham qullariga shunday g‘amxo‘r
bo‘lmoqliklari lozim. O’z ixtiyori bilan qulni ozod qilish solih amallardan sanalib, u yetim
yoki kambag‘alni ocharchilik paytida yedirib-ichirganida olgan savobidek savobga
erishadi. Xoja ichgan qasamini buzsa yoxud ataylab emas, bexosdan biror-bir
musulmonni o‘ldirsa, o‘ziga xos xun to‘lash shakli sifatida qul ozod qiladi. Ozod
qilinganlik yozma ravishda qayd etiladi. Muhammad (sav)ning yigirmatacha (ismlari
ma’lum) qullari bo‘lib, u zot ularni turli vaqtlarda ozod etganlar; payg‘ambar (sav)ning
ikki ayollari qul-cho‘rilardan bo‘lishgan, ozod ayollaridan farqli suratda ularga mahr
berilmagan. Musulmon huquqi barcha musulmonlarni erkin, ozod deb bilib, ularni
musulmon davlatlarida qul qilinishi, jumladan qarzi evaziga qulga aylantirilishi mumkin
emas deb hisoblaydi. Shunga binoan topib olingan go‘dak, hanafiylik ta’limotiga ko‘ra,
musulmonlar yashaydigan yurtdan topilgan bo‘lsa, musulmon va erkin hisoblanadi.
Islom Ensiklopediyasi
www.ziyouz.com kutubxonasi 3
Kimda-kim dalillarsiz uni qul deb da’vo qilsa, u qabul qilinmaydi. Biroq qulning islom
diniga kirishi, uning o‘z-o‘zidan erkin, ozod bo‘lganini bildirmaydi. Qonun
merosxo‘rlarning manfaatidan kelib chiqqan holda, vasiyatnomada qullarni, 1/3
qismidan ortig‘ini ozod etilishiga ruhsat etmagan. Cho‘ri bilan turmush qurish - unga
egalik qilishning shakllaridan biri. Agar tug‘ilgan farzand xojadan bo‘lsa (xoja uni o‘ziniki
deb tan olsa) cho‘ri umm valad ("go‘dak onasi")ga aylanadi va ayrim imtiyozlarga ega
bo‘ladi. Agar xojaning ozod xotini bo‘lmasa u cho‘riga uylanishi mumkin bo‘lgan, cho‘ri
esa, ozod ayolga nisbatan yarim huquqqa ega bo‘la olgan. Uning farzandlari erkin
hisoblangan, ya’ni bolalar otaga merosxo‘r bo‘lganlar. Shuning uchun cho‘ridan
tarqalganlik shaxsning sha’niga dog‘ tushirmagan. Ko‘pchilik xalifalar (mas., Horun arRashid) cho‘rilarning farzandlari bo‘lishgan. Qullar xojalarining roziligi bilan oila qurish
huquqiga ega bo‘lganlar, bu hatto Qur’onda ham tavsiya etilgan. Ajralish uchun xojaning
roziligini olish shart emas, hatto xoja o‘z qullarining nikohini bekor qilishga haqqi
bo‘lmagan. Diniy jihatdan musulmon-qul erkin musulmonlar bilan teng deb bilingan,
biroq juma namozida bo‘lish hamda zakot to‘lash va sadaqa berish uning uchun
majburiy hisoblanmagan. Bordi-yu, namoz paytida erkin musulmon bo‘lmasa, qul
imomlikka xam o‘tishi mumkin bo‘lgan, lekin mustaqillikni talab etuvchi bironta ham
diniy mansablarni (qozi, muhtasib, maosh oluvchi imom) unga topshirish mumkin
bo‘lmagan. Islom davlatlarida qulchilik 20-a. o‘rtalarigacha saqlanib kelgan. Jazoirda -
1848 y., O’rta Osiyoda 1865-73 yillarda rasman, amalda esa 20-a. 1-choragida,
Afg‘oniston, Eron, Iroqda- 1923-29 yillarda, Saudiya Arabistonida - 20-a.ning 70-y.larida
bekor qilingan.

Atamalar
Ahl ul-Bayt

Ahl ul-Bayt (arab tilida: أهل البيت,Ahl al-Bayt) soʻzi uy yoki oila odamlari maʼnosini bildiradi. Islom madaniyatida ushbu soʻz Muhammadning oilasini (birga yashovchilarini) bildiradi.
Zakot

Zakot (arab. — tozalanish, sadaqa berish) — molmulk va daromaddan beriladigan sadaqa, xayrehson. Islomning 5 asosiy talablaridan biri. Shariatta muvofiq, muayyan boylikka ega boʻlgan musulmon Zakot beradi. Zakot beruvchi kishining mablagʻi oʻzi va qaramogʻidagilarning zaruriy ehtiyojlaridan ortiqcha boʻlishi lozim. Bu mablagʻga kishining jamgʻarmasi, doʻkonda sotiladigan narsalari, sotaman deb olib qoʻygan narsalari, birovga bergan qarzi kiradi. Qurʼoni karimning ayrim suralarida Zakot namoz bilan yonmayon zikr etilgan. U yilda bir marta berilishi shart boʻlgan xayrehson (sadaqa) qatoriga kiradi va ayni vaqtda ibodat hisoblanadi. Zakot miqdori mablagʻlarning 1/40 ulushi (2,5%)ga teng. Zakotni zakot berolmaydigan musulmonlar olishga haqli. Zakot avval qarindoshlar orasidagi muxtojlarga, bunday qarindoshlar boʻlmasa, kambagal, qarzdor, musofirlarga beriladi. Dehqonlar va chorvadorlardan olinadigan Zakot miqdori bir oz boshqacharoq belgilangan. Zakotning asl hikmati faqir va muhtojlarning hojatini chiqarmoqdir.

Adabiyotlar 
 Imom alBuxoriy, Hadis, 1j. T., 1991; Margʻinoniy Burhoniddin, Hidoya, 1j., T., 2000.

Zakot (arabcha :زكاة') islomiy hayr-ehson, sadaqa tushunchasini bildiradi. Musulmonlar oʻzlarining yillik daromadlari islomda belgilangan eng kam miqdor(Nisob)dan oshganda oʻz daromadlarining 2.5%ni jamiyatning belgilangan qatlamiga toʻlash majburiyatidadirlar. Zakot oʻzbek tilida "oʻsish"(yahshilik jihatidan), "oʻrtish","tozalanish","tarbiyalash","tozalash" maʻnolarini bildiradi.

Manbalar 

Islom
Kimono

Kimono(yapon tilida:着物 ) yapon milliy kiyimi boʻlib "kiyiladigan narsa(kiyim)" maʻnosini bildiradi. Dastlab kimono soʻzi barcha kiyim kechaklarni bildirgan va vaqt oʻtishi bilan ayollar, erkaklar va bolalar kiyadiga uzun milliy kiyimni bildirgan.

Kimono — yapon erkak va ayollarining anʼanaviy kiyimi; oʻzbek toʻniga oʻxshash bari ustma-ust (chapi oʻngi ustiga) oʻtkaziladi va belbogʻ ("obi") bilan mahkamlanadi. Keng yenglari ("sode") quyida solqilanadi. Ayollar Kimonosi belbogʻining oʻta kengligi va qoʻltiq oʻmizining oʻyigʻi kabi ichki qirgʻoqlari tikilmaydigan uzun yenglari bilan ajralib turadi. Ishlatiladigan matosi va bichimiga koʻra, Kimono tungi, uylik, kundalik, kishilik va marosim turlariga boʻlinadi.

Manbalar 

Kiyim
Aqiqa

Aqiqa (arab.- „chaqaloq sochini olish, qurbonlik soʻyish“) — musul-mon oilalarida yangi tugʻilgan bolaga ism qoʻyish va „qorin sochi“ (bolaning tugʻilgandagi sochi)ga qaychi urish bilan bogʻliq odat. Johiliyat davridagi turli maʼbud va maʼbudalarga atab qilinadigan kurbonliklar oʻrniga musulmon oilasida farzand tugʻilganligining shukronasi sifatida bir qoʻy soʻyib (imkoniyatga karab) A. marosimini oʻtkazishlik joriy etilgan. Islom anʼanasida A.ni chaqaloq tugʻilgan kunning 7 yoki 14, yoxud 21 kunlari oʻtkazish tavsiya etiladi. Bu kunlarda A. oʻtkazilmay qolinsa, soʻng qaysi kun-da, qachon amalga oshirilsa ham vazifa bajarilgan hisoblanaveradi. 

Aqiqa qurboni farzand tugʻilgandan boshlab voyaga etguncha qilinishi mumkin, faqat ettinchi kuni qurbonlik soʻyilishi koʻproq fazilatlidir. Farzand tugʻilgach ettinchi kuni unga ism qoʻyiladi va sochini olib, chiqqan sochi ogʻirligida oltin yoki kumush sadaqa qilinadi. Aqiqa qurbonligi uchun bir qoʻy soʻyilishi etarlidir. Oʻgʻil farzand uchun ikkita qoʻy soʻyilishi kerak degan qarashlar ham mavjud.

„Rasuli Akram sallallohu alayhi vasallam bizlarga oʻgʻil farzand uchun ikkita, qiz farzand uchun bir qoʻyni aqiqa sifatida qurbon qilishimizni buyurdilar“ Ibn Moja, 3163-hadis.

Yana hazrati Oisha roziallohu anhumadan qilingan rivoyatga koʻra Paygʻambarimiz sallallohu alayhi vasallam nabiralari Hasan va Husanlar (r.a) tugʻilgach ettinchi kuni aqiqa qurbonligi soʻydirib, ularga ism qoʻyganlar. (Tajridi Sarih tarjimasi, XI, 401)

Islomdan avval johiliya davrida arab jamiyatida faqat oʻgʻil farzandlar uchun qurbonlik soʻyilar, qizlar uchun bunday marosim umuman oʻtkazilmas edi. Islom bunga chek qoʻyib, qiz farzandlar uchun ham eʼtibor berilishini taʼminladi.

Manbalar 

http://uzislam.com 

Islom
Lumen (rock guruh)

Lumen – Ufa shahridan rossiyalik rok-guruh. Guruhning musiqasini pankka, rokka va alternativaga kiritish mumkin. 1998-yilda asos solingan.

Tarix 
1997-yil Ufada tashkil topgan bu guruh oʻzining sahnaga ilk bor chiqishini Viktor Tsoyning hotirasiga bagʻishlagan. 1999-yil 12-fevralga qadar guruh nomsiz boʻlgan edi. Musiqachilar lotin maqolini oʻzgartirib „Inson – inson uchun yorugʻlikdir“, dedilar, shundan LUMEN, yaʼni yorugʻlik nomi kelib chiqqan. Ufa klublarida chiqishni, Ural va Volga boʻylab yoshlar festivallarida chiqishni boshladilar. Kollektiv uchun Oʻrta Maxsus oʻquv yurtlari VIAlari orasida har yili oʻtkaziladigan konkursdagi gʻalaba katta hodisa boʻlib, LUMEN u yerda Ufa moliya-iqtisod kolleji nomidan borganlar. Ufaning 425-yilligiga bagʻishlangan ochiq konkurs festivalining laureat diplomini hamda „Oltin Standart“ respublika ochiq festivalining gran-prisini qoʻlga kiritib guruh ona shahrida shuhrat qozonadi va hamma eʼtiborli shahar musiqa tadbirlarida ishtirok etadilar. „Nash Format“ festivaliga atab „Navigator“ prodyusserlik markazi „Bizning Format. Birinchi Tajriba“ nomli ikki termani chiqaradi. Ularda guruhning ikki ashulasi boʻladi. Bu payt kollektivning tarkibi kengayadi. Musiqalariga skripka partiyalarini (Olga Kondratyeva) va klavishlarni (Artur Vildanov) qoʻshib musiqachilar chiqishlari stilistikasini oʻzgartiradilar.

2001-yil „Navigator“ klubida kollektivning yakkahon konserti boʻlib oʻtadi. Tadbirning yozuvi guruhning „jonli“ albomi uchun asos boʻladi. 2002-yil yozda musiqachilar Moskva shahrida boʻlib oʻtadigan Pank-festivalga taklif etiladilar. „Nashe Radio“ efirida jarang sochgan „Sid i Nensi“ ashulasi tezda mashhurlikka erishadi, „Chartova Dyujina“ning yuqori choʻqqisiga chiqadi va „Нашествие. Шаг двенадцатый“ terma albomiga kiradi.

Ufada „Navigator“ kichik adad bilan kompakt-kassetalarda ularning „Passatiji“ maksi-singlini chiqaradilar. „[Nash format 2002]]“ festivalining hedlaynerlaridan biri boʻlib LUMEN „Nash format. Vtoroy opit“ terma albomida „Volk“ taronasini yozadilar.

2003-yilning boshiga kelib „Lumen Bez Konservantov“ toʻliq albomi dunyo yuzini koʻradi. Oʻsha yilning oʻzida guruh muvaffaqiyat bilan „Nashestvie versiya 2003“ festivalida chiqadi. Tarkibini koʻp marotaba oʻzgartirgan guruh, kritiklar tomonidan pank-guruh deb sifatlanadi, lekin uning musiqasida granj, art-rok va rok-n-rollning elementlari bor.

Tarkib 

 Rustem Bulatov (Tem) – vokal
 Igor Mamayev (Garik) – gitara
 Evgeniy Ognev (John) – bas, 2007-yil martda guruhni tark etdi  .
 Evgeniy Shmel – bas, 2007-yil martdan
 Denis Shaxanov (Den) – barabanlar

Diskografiya

Studiyaviy albomlar 

 Bez konservantov (2003)
 Tri puti (2004)
 Svoboda (2005)
 Pravda? (2007)
 Mir (2009)
 Na chasti, 1-qism (2012)

Boshqa albomlar 
 Live in Navigator club (2002, konsert albomi)
 Passatiji (2003, maksi-singl)
 Odnoy krovi (2005, konsert albomi)
 Dishi (2006, konsert albomi)
 Burya (2007, konsert albomi)
 TV no more (2008, internet-singl)
 Labirint (2011, konsert albomi)

Havolalar 
 Lumen guruhining rasmiy sayti
 Lumen guruhi albomlarining rasmiy sayti
 Guruhning rasmiy boʻlmagan sayti

Rossiya musiqiy guruhlari
Daʼvat

Daʼvat (Arab tilida:دعوة daʼwah, chaqiruv maʼnosini bildiradi) arabcha soʻz boʻlib «taklif» yoki «taklifnoma» degan maʼnoni bildiradi. Islomiyatga koʻra musulmonlar boshqalarni Islomiyatga taklif qilish majburiyatidadirlar. Daʼvat odatda «Islomni tanitish» faoliyati deb bilinadi. Daʼvat musulmonlar va musulmon boʻlmaganlarga nisbatan qoʻllanishi mumkin.

Islom
Halol

Halol („erkin“, „bog‘lanmagan“, „tugunni yechish“) — 1) Ruxsat berish; farz, mandub va muboh tushunchalariga kiruvchi ruhsat etilgan xatti-harakatlar; man etilgan xatti-harakatlar (harom)ning ziddi. Halol haqidagi masalalarni fiqhning ahkom bo‘limi o‘rganadi. Shariatda esa, haromlik tuguni yechilgan, yaʼni haromlik sifati yo‘q narsaga halol deb aytiladi. Chunki, harom narsaning man qilish tuguni bo‘ladi. Halol narsada ana o‘sha tugun bo‘lmaydi, bo‘sh bo‘ladi. Hadisi sharifda halol ochiq-oydindir, deyilgan. Avvalo, nima narsalar halol ekani ochiq-oydindir; suv, sut, meva suvlari kabi ichimliklar, non, meva, poliz ekinlari, Allohning ismi aytib so‘yilgan halol hayvonlar go‘shtlari kabi taomlar, ruhsat berilgan kiyimlar va nikohga olingan shaxslar kabilar haloldir. Qolaversa, ushbu narsalarga ega bo‘lish ishonchli, shariatda ruhsat berilgan yo‘l bilan bo‘lishi kerak. Halol kasb deganda, aynan shu maʼnoda gap ketadi. Yaʼni, halol narsaga halol yo‘l bilan ega bo‘lish lozim. Halol mehnat, meros, hadya, ikki taraf roziligi bilan bo‘lgan tijorat tufayli qo‘lga kirgan mulk halol bo‘ladi. Musulmon odam uchun halol narsani talab qilish, haloldan molu mulk topish farzdir. Musulmon inson o‘zi halol bo‘lgan narsani, shariatda halol qilingan yo‘l bilan topib foydalanishi kerak. Shariatda halol hisoblangan narsani harom deb eʼtiqod qilgan odam kofir bo‘ladi. 2) Shar’iy nikoxdan o‘tishlari mumkin bo‘lgan ayol yoki erkak. 3) Haj ziyoratidan qaytib kelib, sochlarini oldirgan va kundalik kiyim-boshini kiyib, ruhsat etilgan barcha odatdagi ishlar va kasb-hunar bilan mashg‘ul bo‘lgan kishi holati.

Manbalar 
https://globalhalal.uz/

https://n.ziyouz.com/books/islomiy/boshqa/Islom%20Ensiklopediyasi.pdf Zuhriddin Husniddinov tahriri ostida ISLOM ENSIKLOPEDIYASI „Oʻzbekiston milliy entsiklopediyasi“ Davlat ilmiy nashriyoti, 2004

Adabiyot 
 Zuhriddin Husniddinov tahriri ostida ISLOM ENSIKLOPEDIYASI „Oʻzbekiston milliy entsiklopediyasi“ Davlat ilmiy nashriyoti, 2004

Islom atamalari
Islom
Ernesto Che Guevara

Ernesto Che Guevara (Ernesto Che Gevara, to`liq ismi Ernesto Guevara) (1928, 14 iyun, Argentina — 1967, 8 oktyabr, Boliviya) inqilobchi, 1959 yildagi Kuba inqilobining komandantesidir.

Argentinalik marksistik inqilobchi, tabib, partizanlarning yetakchisi, diplomat va harbiy nazariyotchi. Kuba inqilobining yirik namoyandasi, tasviri hamma joyda isyonlardagi global belgiga aylandi. 

Yosh tibbiyot talabasi sifatida Gevara Janubiy Amerikani kezib chiqdi va u ko'rgan qashshoqlik, ochlik va kasallik tufayli radikallashdi. Uning AQSh tomonidan Lotin Amerikasini kapitalistik ekspluatatsiyasi sifatida ko'rgan narsani bekor qilishga yordam berish istagi uning Gvatemaladagi prezident Yakobo Arbenz boshchiligidagi ijtimoiy islohotlarda ishtirok etishiga turtki berdi, uning oxir-oqibat Markaziy Razvedka Boshqarmasi ko'magida Birlashgan Fruit Kompaniyasining buyrug'i bilan ag'darilgan Gevaraning siyosiy mafkurasi mustahkamlandi.  Keyinchalik Mexiko shahrida Gevara Raul va Fidel Kastro bilan uchrashdi, ularning 26-iyul harakatiga qo'shildi va AQSh tomonidan qo'llab-quvvatlanadigan Kuba diktatori Fulgenso Batistani ag'darish niyatida Granma yaxtasida Kubaga suzdi.  Gevara tez orada qo'zg'olonchilar orasida mashhur bo'lib, ikkinchi darajali qo'mondon lavozimiga ko'tarildi va Batista rejimini ag'dargan ikki yillik partizan kampaniyasida hal qiluvchi rol o'ynadi. 

Kishilar
Institut

Institut (lotincha institutum — „oʻrnatish“) maʼlum turdagi muassasalarni taʼriflovchi atamadir. Xususan, ushbu atama quyidagilarga qoʻllanadi:

Institut (lotincha institum — tartibot, muassasa) — 1) turli ixtisoslashgan oʻquv yurtlari (oʻrta, oliy, malaka oshirish tizimi), ilmiy tadqiqot, loyihalash va b. muassasalarning nomi; 2) jamiyatdagi ijtimoiy tartibotlarning muayyan doirasini oʻz ichiga olgan huquqiy meʼyorlar majmui. Keng maʼnoda — ijtimoiy turmushni tashkil etuvchi va tartibga solib turuvchi ijtimoiy tuzilmaning bir unsuri — muassasalar, meʼyorlar, qadriyatlar, madaniyat namunalari, qaror topgan feʼl-atvor shakllari majmui: iqtisodiy I. (mas, mulkchilik, ish haqi), siyosiy I. (mas, davlat, armiya, partiya), moliyaviy I.lar (moliya va bank muassasalari) va sh.k.

 SSRI va MDH'da eng keng tarqalgan oliy tа’lim muаssаsаsi tipi.
 Baʼzi ilmiy-tadqiqot hamda loyiha muassasalari.
 Universitet fakulteti.
 Ijtimoiy munosabatlarga oid normalar majmui (ijtimoiy institutlar).
 Huquqshunoslikda bir turli munosabatlarni boshqaruvchi normalar majmui.

Manbalar
Headbang

Headbang yoki headbanging (hedbang, hedbanging deb talaffuz qilinadi; ingl. head — bosh, kalla, bang — tebratish, urish) heavy metal musiqasi ostida tushiladigan bir raqs turi boʻlib, unda boshni musiqa ritmiga monand tebratiladi. Headbang qilayotgan odamga headbanger, deyiladi. Headbangerning sochi uzun boʻlsa, raqs ayniqsa effektli koʻrinadi.
Headbangʻdan soʻng alkogol taʼsiriga oʻxshagan sarhush kayfiyat paydo boʻlishi kuzatiladi. Bu ham headbang qilishning sabablaridan biridir.

Tarix 
Bosh silkitib raqsga tushish ibtidoiy zamonlardan beri maʼlum, u ritual bazmlar paytida odamlar trans holatida tushayotgan raqslarining bir qismini tashkil qilgan. Lekin rok musiqaga «headbang» raqsi va atamasi 1968-yili Led Zeppelinning Bostondagi konserti paytida kirib kelgan, deb hisoblanadi. Oʻsha konsertda birinchi qatorlarda turgan tinglovchilar boshlarini musiqaga monand ravishda silkitishni boshlashgan.

Usullar 
Headbangning koʻpgina usullari bor, jumladan:
 Up-and-down: eng keng tarqalgan usul, bunda headbanger boshini pastga va tepaga silkitadi.
 Windmill yoki Helicopter: boshni parraklar kabi aylantiriladi. Cannibal Corpse, Cradle of Filth va Slipknot musiqachilari tomonidan koʻp ishlatiladi.
 Drunk style: boshni mast-alast kimsadek betartib silkitish.
 Half-circle: boshni yarim aylana boʻyicha u yoqdan bu yoqqa silkitish. Slayer musiqachilari tomonidan qoʻllanadi.
 Side-to-side yoki No-no bang: boshni chap-oʻng tomonlarga tebratish (xuddi «yoʻq» deyotgandek). Static-X, Children of Bodom, Slipknot, System of a Down, Metallica va HIM musiqachilari ishlatishadi.
 Whiplash: up-and-down usulining tezlashgan koʻrinishi. Metallica va Rammstein musiqachilari baʼzida qoʻllashadi.

Sog‘liqqa taʼsiri 
Headbang boʻyin va umurtqa ogʻriqlarini keltirib chiqarishi mumkin, lekin bu ogʻriqlar bir-ikki kunda oʻtib ketadi. Biroq, agar headbangdan avval kerakli tayyorgarlik koʻrilmasa, boʻyin mashqlari qilinmasa, tomir tortishib qolishi mumkin. Uning miyaga zarari bor ekanligi ham daʼvo qilingan, ammo bu isbotlanmagan. Lekin har ehtimolga qarshi headbangli konsertlarga haftasiga bir marotabadan koʻp bormaslik tavsiya etiladi.

Shuningdek 
 Slam
 Mano cornuto

Heavy metal
Xalqaro birliklar tizimi

Xalqaro birliklar tizimi yoki SI () — fizik kattaliklarning asosiy va hosilaviy oʻlchov birliklar tizimi. 1960-yilda oʻlchov va tarozilar boʻyicha Parijda oʻtkazilgan 11-Bosh konferensiyada qabul qilingan. Xalqaro birliklar tizimini yettita asosiy birlik, ikkita qoʻshimcha birlik va hosilaviy birliklar tashkil etadi. Asosiy birliklar: uzunlik birligi — metr (m), massa birligi — kilogramm (kg), vaqt birligi — soniya (s), termodinamik temperatura birligi — Kelvin (K), tok kuchi birligi — amper (A), yorugʻlik kuchi — sham, kandela (kd) va modda miqdori — mol (mol). Qoʻshimcha birliklar: yassi burchak birligi — radian (rad), fazoviy burchak birligi — steradian (ster). Hosilaviy birliklar asosiy oʻlchov birliklaridan foydalanib maʼlum fizik qonuniyat asosida aniqlanadi. Bunda koeffitsiyent oʻlchamga ega emas va birga teng deb olinishi kerak.

Fizik kattalikning berilgan birliklar tizimidagi asosiy fizik kattaliklar oʻlchamlari bilan bogʻlanishi ifodasiga shu kattalikning oʻlchamliligi deb ataladi. SI tizimida asosiy kattaliklar uzunlik, massa, vaqt, elektr toki kuchi, termodinamik temperatura, yorugʻlik kuchi, modda miqdori oʻlchamliklari mos ravishda L, M, T, I, Q, J, L^ belgilari orqali ifodalanadi. Xalqaro birliklar tizimi fan va texnikaning barcha sohalarini oʻz ichiga kamrab oladi. Xalqaro birliklar tizimit.da mexanik, issiklik, elektr, magnit va boshqa kattaliklar oʻzaro bogʻlangan bo'ladi. Ushbu tizimning asosiy va hosilaviy birliklari amaliy oʻlchashlar uchun juda qulay hisoblanadi.

SI oʻlchov birliklari

Asosiy oʻlchov birliklar

Hosilaviy birliklar 
Hosilaviy birliklar asosiy oʻlchov birliklarini ustida oshirilgan matematik amallar natijasida yuzaga kelgan.

SI ga kirmaydigan oʻlchov birliklari 
SI ga kirmaydigan baʼzi bir oʻlchov birliklari, Oʻlchashlar bosh konferentsiyasi qarori bilan „SI bilan birgalikda qoʻllanishi mumkin“.

Havolalar 
 SI brochure Xalqaro oʻlchovlar va ogʻirliklar byurosining saytida SIning tavsifi.
 GOST 8.417-2002. 
 Bir birlikdan boshqasiga oʻtuvchi kalkulyatorlar toʻplami.

Manbalar 

 
Fizika
Birliklar tizimi
Oʻlchov birliklari
Velosiped

Velosiped ( — „tez“, pes — „oyoq“) pedallar orqali odam mushaklari kuchi bilan harakatlanuvchi, yer sirtida yurishgan mo‘ljallangan, g‘ildirakli transport vositasidir. Insonning harakatlanish vositalaridan biri. Qoʻlda (nogironlar velosipedi) va motor (dvigatel) yordamida harakatlantiriladigan velosipedlar ham bor. Velosiped gʻildirak, rama, egar, rul, pedal, zanjir va ikki charx (yulduzcha) dan iborat. Pedal bosilganda unga biriktirilgan charx zanjirni, zanjir esa orqa gʻildirak oʻqiga mahkamlangan charxni aylantiradi. Velosiped qoʻl yoki oyoq tormozi bilann toʻxtatiladi. Gʻildiraklarning oʻlchamiga qarab, erkaklar, ayollar va bolalar velosipedlari; vazifasiga qarab, oddiy, universal, sport, maxsus (sirkda, yuk tashishda ishlatiladigan, tirkama aravachali, veloriksha), velosiped-drezina (relsda yurish uchun) boʻladi. Dastlabki velosipedni Karl Drais (Olmoniya, 1818) yasagan. Hozirgi ikki gʻildirakli oddiy velosipedlarning tezligi 10—30 km/soat, ogʻirligi 8—16,5 kg. Motorli velosipedlar soatiga 30—50 km tezlik bilan harakatlanadi. Sport velosipedi ancha yengil boʻladi, tezligi soatiga 70 km dan oshadi.

Manbalar

Havolalar 
 Ehtiyot boʻling, velosipedchilar! , kun.uz

Transport vositalari
Toʻpponcha

Toʻpponcha bitta qoʻlda tutilib oʻt ochishga moʻljallangan otashli quroldir. Qisqa masofalardagi nishonni urish uchun ishlatiladi. Hujum qilishda ham, oʻzini himoya qilish uchun ham qoʻllanishi mumkin.

Otashli qurollar

en:Handgun
fa:سلاح کمری
Qalam

Qalam yogʻoch (ba’zan qogʻoz yoki plastmassa) silindr va uning ichiga solingan pigment va gil aralashmali yoki grafitli yozuv yoki chizuv qurolidir. Ruchkalardan farqli oʻlaroq, tarkibida suyuq boʻyoq boʻlmaydi.

Qalam — 1) xat yozish, rasm solish, chizma chizish uchun ishlatiladigan chizmachilik quroli; yogʻoch yoki metall qobiq ichiga olingan moʻrt (sinuvchan) material (koʻmir, qoʻrgʻoshin, grafit, quruq boʻyoqdan qilingan oʻzak). Qadimda xalqlar, shu jumladan, Sharq xalqlarida xattotlar siyoh bilan yoziladigan qamish Qalamlardan foydalanishgan. Dastlabki Qalam Italiyada qora slanets loyidan 14-asrda qilingan, grafit Qalam 16-asrdan rasm boʻlgan. Fransuz olimi N.Kante 1790-yilda grafit sterjenli yogʻoch Qalamni ixtiro qilgan. 19-asrning 2-yarmida mexanik (sterjeni qisib qoʻyiladigan) yoki avtomatik (sterjeni burab chiqariladigan) Qalam paydo boʻldi va 20-asrda keng tarqaldi. Qalam oʻzagining qattiqlik darajasi boʻyicha yumshoq (ruscha belgilanishi M), qattiq (T) va oʻrtacha qattiq (MT) turlarga boʻlinadi. Qalam qora va boshqalar turli ranglarda sanoat korxonalarida ishlab chiqariladi. Qalam chizmachilik, rassomlik, loyihachilik, grimchilik, pardozandoz, duradgorlik va boshqalar sohalarda ishlatiladi; 2) sirtlarga oʻyib gul (naqsh) solishda va haykaltaroshlikda qoʻllanadigan metall asbob.

Oʻquv qurollari
Ofis jihozlari
Google Talk

Google Talk – Google kompaniyasi tomonidan yaratilgan belul messenjer.

Yana qarang 

 Google
 Jabber
 Gmail

Linklar 

 Rasmiy sahifasi
 Google Talk munozara guruhi
 Rus tilidagi rasmiy munozara guruxi

Google
Gʻildirak

Gʻildirak turli mashinalarda mexanik ish bajaruvchi, oʻz oʻqi atrofida aylanuvchi doirasimon uskunadir. Gʻildirak sirpanmay harakatlanish, demakki nisbatan kamroq kuch sarflash imkonini beradi. Odatda transport vositalarida qoʻllanadi. Ba’zan aylanuvchi doirasimon har qanday jismlarni ham gʻildirak deb atashadi.

Gʻildirak — mashina va mexanizmlarning aylanma harakatni uzatish yoki boshqa harakatga oʻzgartirib berish uchun xizmat qiladigan detali. Gupchakka oʻrnatilgan disk yoki spi-sali chambarak shakliga ega. Gʻ. mashina yoki mexanizm oʻqida erkin aylanishi yeki unga mahkamlab oʻrnatib qoʻyilishi (oʻq bilan birga aylanishi) mumkin.

Gʻ. insoniyatning ilk kashfiyotlaridan biri. U taxminan miloddan avvalgi 4 min-ginchi yillar oʻrtalaridan oldin maʼlum (Mesopotamiya). Suriladigan yuk ostiga qoʻyiladigan yogʻoch gʻaltakmolani ilk Gʻ. deb hisoblash mumkin. Dastlabki Gʻ. toʻgʻridan-toʻgʻri oʻqqa oʻrnatilgan diskdan iboratboʻlgan. Miloddan avvalgi 2 minginchi yillarga kelib Gʻ. ancha takomillashdi: avval spitsali, keyinchalik gupchakli va qayrilma gardishli Gʻ.lar yaratildi, keyinchalik Gʻ. mustahkamligini oshirish maq-sadida temirdan yasalgan gardishlar qoʻllana boshlandi. Dastlab, Gʻ. faqat pishiq yogʻochdan yasalgan va, asosan, arava, charxpalak; zambilgʻaltak (qarang Zambiya) uchun ishlatilgan. Oʻzbekiston hududida Oltintepa qad. shahar harobasidan topilgan 4 Gʻ.li (tegarchikli) sopol aravaning miloddan avvalgi 4—2-asrlarga oidligi aniqlangan. texnika rivojlanib, avtomobil, velo-siped va parovoz paydo boʻlgach, shinali va temir Gʻ.lar ishlatila boshladi. Gʻ. faqat transport vositalarining ham tayanchi, ham harakatlantirish vositasigina boʻlib qolmay, balki kulolchilikda, tegirmonlar, turbinalar, stanoklar va boshqalarda harakatni bir turdan ikkinchi turga aylantirish yoki tezligini oʻzgartirish uchun ham qoʻllanadi (qarang Tishli gʻildirak). 

Mexanika
Transport
Televizor

Televizor (TV) yoki oynayi jahon televizion signallarni qabul qilib, ularni tasvir va tovushga aylantirib beruvchi elektron qurilmadir.

Televizor (tele... va lot. viso — qarayman) — telestudiyadan uzatiladigan teleeshittirishlarning elektr signallari (telesignallar) ni qabul qilish, kuchaytirish hamda tasvir va tovushga aylantirish uchun moʻljallangan radioelektron qurilma. Rangli va oqqora, statsionar va koʻchma xillari bor. Televizion markazdan tarqatilgan elektr signallarini toʻlqinlarni qabul qiluvchi antenna tutib, kabel orqali televizorga uzatadi. Bunda tebranishlar kuchayadi, tasvir va tovush signallariga ajraladi, soʻngra kineskop va radiokarnayga oʻtadi. Generatorlar (satr yoyish va kadr yoyish generatorlari) vositasida kineskop ekranida televizion rastr hosil qilinadi. Oqqora televizorda tasvir signallari qora va yorugʻ elementlar koʻrinishida namoyon boʻladi. Qabul qilinadigan dasturlar soniga qarab, televizorlar bir, uch, besh, oʻn ikki, oʻttiz bir va boshqa kanalli boʻladi. Televizorda qabul qilish uchun metrli toʻlqinlar diapazonida ishlaydigan televizion kanallardan foydalaniladi. Detsimetrli diapazondagi dasturlarni qabul qilish uchun televizorlarga alohida moslama — konvertor qoʻyiladi. U detsimetrli signalni qabul qilib, chastotasini birinchi, ikkinchi yoki boshqa televizion kanal chastotasiga moslab beradi. Televizorlarning tuzilishi standartlashtirilgan. Ularning soddalashtirilgan sxemasi kanalning almashlab ulash bloki, tasvir va ovoz kanallari, sinxronlash kanallari, yoyuvchi blok va elektr quvvati bilan taʼminlovchi blokdan iborat. Telestudiyalar bir necha dasturni bir vaqtda uzatadi. Ulardan keragini koʻrish uchun televizorda sozlash blokidan foydalaniladi. Bu blok yuqori chastotali kuchaytirgich bilan tutashtirilgan boʻladi. Tasvir va tovush signallari bir-biridan farq qiladigan chastotalarda uzatilganligi uchun bu signallar kuchaytirilganidan soʻng yuqori chastotali tebranishlar ajraladi va boshqa-boshqa mustaqil kanallar boʻyicha ketadi. Tovush signallari tebranishlari tovush blokiga tushadi. Tasvir blokida detektor yuqori chastotali tebranishlardan tasvir signallarini ajratib oladi. Rangli televizorlarning tuzilishi ancha murakkab, ular oqqora televizorlardan ranglar kanali bloki va rangli kineskopi bilan farq qiladi. Rangli televideniye tizimi 3 kanalli boʻladi. Monoxrom tashkil etuvchilar — qizil (Q), koʻk (K) va zangori (3) ranglar rang qorgichida aralashadi, soʻngra uzatgich modulyatoriga oʻtadi. Tebranishlar qabul qilgichda qaytadan 3 chastota (Q, K va 3) kanaliga boʻlinib, rangli kineskopga oʻtadi. Sifat koʻrsatkichlari, ekranining oʻlchami va foydalanishga qulayligi boʻyicha televizor 4 sinfga boʻlinadi: I — III sinfdagisi — statsionar televizorlar, IV sinfdagisi — portativ (koʻchma) televizorlar. Odatda, televizor bosma montajdan keng foydalanilgan alohida konstruktiv bloklardan tuziladi. Televizorlarda, asosan, yarim oʻtkazgichli asboblar, integral platalar, tranzistorlar qoʻllanadi. Ekrani tekis va elektrolyuminoforda ishlaydigan, juda katta va mitti ekranli televizorlar yaratilgan. 

Televideniye
Telekommunikatsiyalar
Elektronika
Qoshiq

Qoshiq dasta va shu dastaning bir uchidagi kichkina tovoqchadan ibrat, suyuq, yarim suyuq yoki to‘kiluvchi (guruch, mosh kabi) taom suzishga, yeyishga va aralashtirishga mo‘ljallangan anjomdir.

Shuningdek 
 Sanchqi

Oshxona anjomlari

de:Essbesteck#Löffel