yakhyo/uz-wiki huggingface dataset:
Turkiya aviatsiyasi

Turkiya Yevropani Kavkaz, Yaqin Sharq va Shimoliy Afrikadagi rivojlanayotgan bozorlar bilan bogʻlaydigan va rivojlanayotgan aviatsiya markazidir.

Aviyakompaniya 

1983-yilda turk aviakompaniyalari bozori liberallashtirildi. Ilgari faqat davlat kompaniyalariga mamlakat aeroportlariga xizmat koʻrsatishga ruxsat berilgan boʻlsa, 1983-yilda „Fuqaro aviatsiyasi“ toʻgʻrisidagi qonun qabul qilinishi bilan xususiy kompaniyalarga ham ruxsat berildi. Tartibga solish raqobat muhitini yarata olmaganligi sababli, Turkiyaning milliy aviatashuvchisi Turkish Airlinesning kvazimonopoliyasi yanada mustahkamlandi. Faqat 2003-yilga kelib kirish uchun asosiy toʻsiqlar olib tashlandi, bu esa raqobatning kuchayishiga olib keldi, garchi Turkish Airlines hukumat tomonidan qoʻllab-quvvatlanishda davom etayotgan boʻlsada. Yevropa, Osiyo, Afrika va Janubiy Amerikadagi 280 ta yoʻnalishga rejali reyslar bilan Turk Havo Yoʻllari 2015-yil fevral oyi holatiga koʻra koʻpgina mamlakatlarga xizmat koʻrsatuvchi bir qancha yoʻnalishlar boʻyicha dunyoning toʻrtinchi yirik aviatashuvchisi boʻlgan.

Aeraportlar 
2000-yillardan boshlab mamlakat fuqaro aviatsiyasining jadal rivojlanishini boshdan kechirdi, bu sanoatning oʻsishi jahon oʻrtacha koʻrsatkichidan oʻn baravar tez edi. Turkiya aeroportlari 2003-yilda bor-yoʻgʻi 34 million yoʻlovchiga xizmat koʻrsatgan boʻlsa, 2010-yilda bu raqam 105 millionga yetdi, ularning 52 foizi xalqaro reyslar edi. Turkiya aeroportlari 2012-yilda 130 million yoʻlovchiga xizmat koʻrsatib, mamlakatni Yevropaning oltinchi yirik aviatsiya bozoriga aylantirdi.

Istanbuldagi Otaturk nomidagi aeroport 2015-yilda 61,8 million yoʻlovchiga xizmat koʻrsatib, dunyodagi eng gavjum aeroportlar roʻyxatida 11-oʻrinni egalladi. Ushbu eskirgan aeroport 2018-yilda Yangi Istanbul aeroporti nomini oladi. Dastlab 90 million yoʻlovchiga xizmat koʻrsatadigan dunyodagi eng yirik terminal bilan yangi aeroport yoʻlovchi tashish hajmini oshiradi, yana ikkita terminal qurish rejalashtirilgan, bu esa yiliga 150 million yoʻlovchiga xizmat koʻrsatish imkoniyatini taqdim qiladi.

Manbalar 

Turkiya aviatsiyasi
Abu Hamam

Abu Hamam () Suriyaning Deir ez-Zor muhofazasining Abu Kamol okrugida joylashgan shaharcha. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Abu Hamam aholisi 21,947 kishini tashkil qilgan.

Suriya fuqarolar urushi 

Abu Hamam Islomiy davlat tomonidan 2017-yil 1-dekabrda egallangan.

2022-yil 3-mart kuni Suriya Demokratik kuchlari jangchisi shaharda Islomiy davlat jangarilari tomonidan otib o‘ldirilgan.

2022-yil 3-iyun kuni Suriya kuchlari shaharda kontrabandaga qarshi operatsiya boshlaganidan so‘ng ikki jangchi va bir kontrabandachi halok bo‘lgan.

Manbalar 

Furot daryosi boʻyidagi aholi punktlari
Suriya aholi punktlari
Deir ez-Zor muhofazasidagi aholi manzilgohlari
Abu Hardub

Abu Hardub () Suriyaning Deir ez-Zor muhofazasidagi Mayadin okrugida joylashgan shaharcha. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Abu Hardub aholisi 8,657 kishini tashkil qilgan.

Kurdlar va koalitsiya tarafdori boʻlgan manbalar 2018-yil 2-yanvar kuni SDF Abu Hardub shaharlarini egallab olgani haqida xabar bergan.

Manbalar 

Furot daryosi boʻyidagi aholi punktlari
Suriya aholi punktlari
Deir ez-Zor muhofazasidagi aholi manzilgohlari
Vincas Krėvė-Mickevičius

Vincas Krėvė-Mickevičius ( 1882—1954) – Litva yozuvchisi, nosir, shoir, tanqidchi, dramaturg, publitsist, tarjimon va davlat arbobi. Litva adabiyotining klassik namoyondalaridan biri hisoblanadi.

U realistik aniqlikni romantik yuksaklik bilan uygʻunlashtirgan, turli janrdagi asarlar yaratgan. Tarixiy asarlar yaratuvchisi, Injil tarjimoni, Litva adabiyotida adabiy folklorizm asoschisi, shuningdek keng stilistik amplitudasiga ega yozuvchi.

Hayoti 
Vincas Krėvė 1882-yil 19-oktyabrda Troki tumani Merech volostining Subartonis qishlogʻida tugʻilgan. Mitskevichlar qishloqda Krewe deb ham atalgan, shuning uchun yozuvchi bu familiyani taxallus sifatida tanlagan. V.Kreve Merkin maktabida qishloq oʻqituvchisi qoʻl ostida oʻqigan, keyin Vilnada xususiy maktabga qabul qilinadi. Imtihonlarni musofir talaba sifatida topshirib, 1898-yilda Vilna diniy seminariyasiga oʻqishga kiradi. U ruhoniylikni oʻzida his qilmay, ikki yildan keyin seminariyani tark etdi. 1904-yilda Kreve Kiyevdagi Avliyo Vladimir imperator universitetiga oʻqishga kiradi va u yerda filologiya fakultetida tahsil oladi. 1905-yilda Lemberg universitetida oʻqishni davom ettiradi. 1908-yilda u Lemberg universitetini filologiya fanlari doktori ilmiy darajasi bilan tamomlagan, Kiyev universitetida imtihonlarni topshirgan va professorlikka tayyorlanish uchun taklif qilingan. Maoshi kam boʻlgani uchun universitetni tashlab, Bokuga koʻchib oʻtdi va shahar gimnaziyasida rus tili va adabiyotidan dars beradi. 1913-yilda Kiyev universitetida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qiladi va qiyosiy tilshunoslik boʻyicha magistrlik darajasini oladi.

1947-yilda Kreve AQShga koʻchib oʻtdi va Filadelfiyaga joylashdi. Pensilvaniya universitetida rus va polyak tillari boʻyicha dars bergan. Vinkas 1954-yil 7-iyulda Pensilvaniyada vafot etgan va 1992-yilda vatanida qayta dafn etilgan.

Ijodi 
Adabiyotdagi debyutini sheʼrlar bilan boshlagan. „Sarunas“ dramasi („Šarunas“, 1911), „Dainavos şalies senų žmonių padavimai“ („Dainava mintaqasi keksa odamlari afsonalari“) stiliz qilingan afsonalar toʻplamining muallifi.

Manbalar 

1882-yilda tugʻilganlar
1954-yilda vafot etganlar
Litva yozuvchilari
Artak Ghulyan

Artak Ghulyan (; 1958-yil 28-dekabr) – arman arxitektori va dizayneri, arxitektura fanlari doktori, dotsent va Xalqaro arxitektura akademiyasining professori. 2013-yil sentabr oyida „Armaniston Respublikasida xizmat koʻrsatgan meʼmor“ unvonini oldi. 2013-yil dekabr oyida u Muqaddas Etchmiadzin onasi qoshidagi Vatche va Tamar Manukyan qoʻlyozmalari kutubxonasi binosini loyihalashtirgani uchun „Armaniston Respublikasi Davlat mukofoti“ bilan taqdirlandi.

Ghulyan koʻplab binolar va yodgorliklarining muallifi, ammo uning shon-sharafi asosan yangi arman cherkovlarining evolyutsion dizayni bilan bogʻliq.

Hayoti 
Artak Ghulyan 1958-yilda Ozarbayjon Sovet Sotsialistik Respublikasi tarkibidagi Togʻli Qorabogʻ avtonom viloyatidan tashqarida, koʻpchilik armanlardan tashkil topgan Shohumyan viloyatining Gülüstan qishlogʻida tugʻilgan. Uning ota-onasi qishloq maktabida oʻqituvchi boʻlgan.

1976-yilda oʻzining tugʻilib oʻsgan qishlogʻida oʻrta taʼlimni faxriy diplom bilan tugatgandan soʻng, Gʻulyan Sovet davrida Karl Marks nomidagi Politexnika instituti nomi bilan mashhur boʻlgan Armaniston Milliy arxitektura va qurilish universitetining arxitektura fakultetida tahsil olish uchun Yerevanga koʻchib oʻtgan. 1981-yilda universitetni tamomlagan.

1981-yildan 1988-yilgacha Ghulyan Politexnika institutining arxitektura fakultetida arxitektura dizayni asoslaridan dars beruvchi assistent oʻqituvchi boʻlib ishlagan. 1988—1991-yillarda Armaniston Milliy Fanlar Akademiyasi Sanʼat institutida Arxitektura boʻlimida ishlagan. 1991—1994-yillarda Ghulyan Armaniston Respublikasi Yodgorliklarni muhofaza qilish boshqarmasining Oʻrta asr yodgorliklari boʻlimi boshligʻi boʻlib ishlagan. 1994-yilda Milliy akademiyaning rassomlik institutida kishlagan. 1988—2010-yillarda Ghulyan bir vaqtning oʻzida Armaniston Milliy arxitektura va qurilish universitetining arxitektura fakultetida meʼmor nazariyasi va tarixiy obidalarni restavratsiya qilish boʻyicha maʼruzalar oʻqigan. 2002-yilda Ghulyan dotsent boʻldi, keyinroq 2006-yilda Armaniston Arxitektura va qurilish universitetida arxitektura fanlari nomzodi ilmiy darajasini oldi. Artak Ghulyan Yerevan Brusov nomidagi tillar va ijtimoiy fanlar universiteti bitiruvchisi Hasmik Stepanyanga uylangan. Ularning 2 nafar farzandi bor.

Galereya

Artak Ghulyan ishlarida naʼmunalar

Manbalar

Havolalar 

 Artak Ghulyan biography 

Armaniston arxitektorlari
Emilija Vileišienė

Emilija Vileišienė née Jasmantaite (1861–1935) – litvalik jamoat faoli. Zodagon oilada tugʻilgan, u Smolniy institutida oʻqigan va katta akasi bilan Sankt-Peterburg va Kavkazda yashagan. Akasi ogʻir kasal boʻlib qolganda, ular Vilnyusga koʻchib oʻtishgan, u yerda Vileišiene turmush oʻrtogʻi Antanas Vileišis bilan uchrashadi. Ayni vaqtda Litva madaniy hayotida faollik koʻrsatadi. U Vilnyusdagi Litva oʻzaro yordam jamiyati, xizmatchilar uchun Avliyo Zita jamiyati, madaniy Ruta jamiyati kabi turli Litva tashkilotlarining faol aʼzosi boʻlgan. Birinchi jahon urushi yillarida u Litva urush jabrdiydalariga yordam koʻrsatish jamiyati boshqaruvi aʼzosi boʻlgan. U urush qochqinlariga yordam koʻrsatishni tashkil etishda faollik koʻrsatgan. Urushdan keyin u Vilnyusda qoladi va Polsha hukumati tomonidan bir necha marta hibsga olinganiga qaramay, faol jamoatchilik hayotini davom ettirdi. 1928—1930-yillarda u koʻplab litvalik-amerikalik jamoalarni aylanib, yetimlar va kambagʻallar uchun xayriya yigʻadi.

Hayoti 
Vileišienė 1861-yil 13-yanvarda Kishinyovda tugʻilgan. Kishinyovda otasi Rossiya imperatorlik armiyasi safida boʻlgan. Uning ota-onasi Samogitiyadan kelgan Litva zodagonlaridan biri edi. 1870-yilda u olijanob qizlar uchun Smolniy institutiga taʼlim olish uchun yuborilgan. Taʼlim 12 yil davom etadi hamda fizika va geografiyadan tortib raqs va xulq-atvorga qadar keng koʻlamli fanlarni qamrab oladi.

Uning akasi Jonas Jasmantas (1849—1906-yillar) Sankt-Peterburg universitetida oʻqigan va uni tugatgandan soʻng Rossiya Imperiyasi Moliya vazirligiga ishga joylashadi. 1875-yilda ota-onasi vafot etgandan soʻng, Vileišiene akasi bilan birga yashay boshlaydi va Sankt-Peterburgda Litva madaniy hayotiga qoʻshiladi. U akasining orqasidan Kavkazga boradi, Jasmantas u yerda yetti yil davomida moliyaviy inspektor lavozimida ishlaydi. Ular Sankt-Peterburgga qaytib kelishadi. Jasmantas 1894-yilda qattiq kasal boʻlib qoladi. Vileišienė oʻz vaqtini Pyatigorskda akasi bilan oʻtkazadi.

Vafoti 
Emilija Vileišienė 1935-yil 26-avgustda yanvar oyida sodir boʻlgan Avliyo Nikolay cherkovidagi yurak xurujidan soʻng vafot etgan. Uning dafn marosimida koʻplab litvalik faollar ishtirok etgan va u Rasos qabristoniga dafn etilgan.

Manbalar 

Litvalik ayollar
Hrachya Ghaplanyan nomidagi drama teatri

Hrachya Ghaplanyan nomidagi drama teatri () – 1967-yilda Armaniston Respublikasining Yerevan shahrida Hrachya Ghaplanyan tomonidan tashkil qilingan drama teatri. Teatr Yerevanning Kentron tumanida, Isaxakyan koʻchasi, 28-uyda joylashgan.

U 1967-yilda Hrachya Gaplanyan rejissiyorligidagi Vsevolod Vishnevskiyning „An Optimistic Tragedy“ () spektakli bilan ochib berilgan.

Hrachya Ghaplanyan nomidagi drama teatri shu paytgacha Rossiya, Amerika Qo'shma Shtatlari, Gruziya, Bolgariya, Polsha, Angliya, Ruminiya, Vengriya kabi koʻplab mamlakatlarda gastrol safarlarida boʻlgan hamda mashhur ingliz drammaturgi William Shakespeare sharafiga uyushtirilgan bir qancha festivallarda ishtirok etgan.

Teatr dasturida klassik va zamonaviy turdagi koʻplab asarlar mavjud boʻlib, teatrda shu paytgacha 100 dan ortiq spektakllar qoʻyilgan.

Teatrda rol ijro etgan mashhur aktyorlar orasida Mari Rouz Abusefian, Ashot Ghazaryan, Hrachya Ghazaryan, Rafael Kotanjyan, Evelina Shahiryan, Levon Sharafyan va Anaxit Topchyan kabi teatr aktyorlari bor.

Bugungi kunda teatr repertuarida 20 ta spektakl mavjud.

Xodimlari

Badiiy rahbari 
1986-yildan buyon teatrning badiiy rahbari lavozimida Armen Khandikyan ishlab kelmoqda.

Direktorlari 
Shu paytgacha Hrachya Ghaplanyan nomidagi drama teatri direktori lavozimida Hrachya Harutyunyan, Grigor Khachatryan, Robert Harutyunyan, Armen Barseghyan va Jean-Pierre Nshanyanlar ishlab kelishgan.

Aktyorlari 
Hrachya Ghaplanyan nomidagi drama teatri truppasida Guzh Manukyan, Artur Utmazyan, Evelina Shahiryan, Robert Harutyunyan, Hrachya Harutyunyan, Gohar Igityan, Luiza Ghambaryan va boshqalar bor.

Manzili 
Hrachya Ghaplanyan nomidagi drama teatri Armaniston poytaxti Yerevan shahri Isahakyan koʻchasi 28-uyda joylashgan.

Galereya

Manbalar 

Armaniston teatrlari
Lachezara Stoyeva

Lachezara Stoyeva (; 1977-yilda tugʻilgan) – bolgar diplomati, hozirda Bolgariyaning Birlashgan Millatlar Tashkilotidagi doimiy vakili lavozimida ishlamoqda. 2022-yildan 2023-yilgacha Birlashgan Millatlar Tashkiloti Iqtisodiy va Ijtimoiy Kengashining yetmish toʻqqizinchi prezidenti boʻlgan.

Biografiyasi 
Stoyeva Sofiya universitetida siyosatshunoslik va London Iqtisodiyot maktabida Yevropa siyosati va hukumati boʻyicha tahsil olib, ikkala institutda magistrlik darajasini ega boʻlgan.

2002-yilda Bolgariya Tashqi ishlar vazirligiga ishga kirgan, 2012-2013-yillarda Xalqaro taraqqiyot hamkorlik departamenti va 2013-2014-yillarda Qurol-yarogʻ nazorati va tarqalmaslik departamentini boshqargan.

Stoyeva Tashqi ishlar vazirligida Birlashgan Millatlar Tashkilotining Iqtisodiy, moliyaviy va maʼmuriy masalalar departamentini boshqarishdan oldin 2016-yildan 2019-yilgacha Bolgariyaning Birlashgan Millatlar Tashkilotidagi Doimiy vakili oʻrinbosari lavozimida ishlagan (ilgari oʻrinbosar vazifasini bajargan).

2021-yilda Birlashgan Millatlar Tashkilotidagi Doimiy vakil etib tayinlangan va 2022-yilda Birlashgan Millatlar Tashkilotining Iqtisodiy va Ijtimoiy Kengashi prezidenti lavozimiga bir yillik muddatga saylangan.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1977-yilda tugʻilganlar
Elżbieta Pleszczyńska

Elżbieta Pleszczyńska () – Polshalik statistika professori, nogironlar huquqlarini himoya qilish faoli.

Biografiyasi 
Elżbieta Pleszczyńska Varshava universitetining matematika, fizika va kimyo fakultetida matematika magistri darajasini 1956-yilda olgan. Elżbieta 1972-yilgacha PAS Matematika institutida ishlagan, 1965-yilda diskriminant tahlili boʻyicha fan nomzodi ilmiy darajasini olgan. Uning „Matematik qatorlarni tahlil qilishda trendni baholash muammolari“ nomli gabilitatsion ishi 1973-yilda qabul qilingan. 1967—1968-yillarda Uels universitetida (Buyuk Britaniya) va 1971—1972-yillarda Monreal universitetida tadqiqotchi boʻlgan. 1973-yilda PAS Hisoblash fanlari institutiga koʻchib oʻtdi. 1977, 1979 va 1989-yillarda Polsha Fanlar akademiyasi tomonidan mukofotlangan. 1981-yilda u CNR taklifiga binoan Italiyaga tashrif buyuradi. 2000-yilda Elżbieta Pleszczyńska Kembrij universitetida tashrif buyurib maslahatchi sifatida qisqa vaqt davomida faoliyat yuritgan.

Ilmiy qarashlari 
Pleshchinskaya klassik statistik yondashuvni tanqid qilgani bilan mashhur. Klassik parametrik usullar, masalan, Pearson korrelyatsiya koeffitsienti yoki eng kichik kvadratlar usuli, faqat taqqoslanadigan taqsimot turlari uchun natija beradi deb qayd etgan. Parametrik usullar har doim foydalanish shartlaridan tashqarida ishlaydi. Biroq, keyinchalik ularning natijalari ishonchli deb hisoblanib, natijada notoʻgʻri farazning „ilmiy“ tasdiqlanishiga olib keladi. Ayrim sabablarga koʻra, Elżbieta Pleszczyńska tadqiqot maʼlumotlarini tahlil qilish va parametrik boʻlmagan statistikaning kuchli tarafdori hisoblanadi.

Ijtimoiy faoliyati 
Elzbeta Pleshchenskaya Varshavada jismoniy imkoniyati cheklangan odamlarni qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmasiga asos solgan. Koʻp yillar davomida u Fondga rahbarlik qildi. Uning rahbarligidagi jamgʻarma texnologiyalardan foydalangan holda nogironlarni professional reabilitatsiya qilish va sogʻayib ketish uchun juda ham katta hissa qoʻshdi.
Oʻzining davriy maʼruzalarida Pleshchinskaya doimiy ravishda jamoatchilik eʼtiborini nogironlar huquqlariga qaratadi.

Manbalar 

1933-yilda tugʻilganlar
Polsha professorlari
Operosa

Operasa – Bolqonda har yili oʻtkaziladigan klassik musiqa festivali boʻlib, asosan operaga bagʻishlangan; orkestr, vokal va yakkaxon cholgʻu musiqalari konsertlarini ham oʻz ichiga oladi. Festivalning asosiy tadbiri Chernogoriyaning Herceg Novi shahrida boʻlib oʻtadi.

Tarix va faoliyati 

Operosa 2006-yilda fin mezzo-soprano Katerin Xaataja tomonidan tashkil etilgan, maqsadi opera va klassik musiqada yosh isteʼdodlarni targʻib qilish va yosh musqichilar faoliyatini rivojlantirish. Birinchi ochiq opera festivali 2007-yil iyun oyida Varna shahrida Evxinograd saroyi bogʻida Motsartning „Don Juan“ operasi bilan boshlandi. Keyingi yili Sofiyada Ivan Vazov nomidagi milliy teatrda festival spektakllari boʻlib oʻtdi. 2009—2010-yillarda Operosa Evxinogradga Frensis Pulenkning „Odam ovozi“ va Charlz Gunoning „Romeo va Juletta“ operalari bilan boshlangan.

2011-yilda Operosa Serbiyada Belgrad yoshlar markazida opera spektakllarini sahnalashtirdi, bu u yerda birinchi marta boʻlib oʻtdi. 2012-yilda festival Belgraddagi Ilya Kolarac fondida, shuningdek, Sofiyadagi Betaxausda Georg Telemanning „Pimpinone“ asari va mahorat darslari bilan barokko operasiga bagʻishlangan holda boʻlib oʻtdi. 2013-yilda festival Chernogoriyaning Herceg Novi shahrida „Madaniyat kechasi“ doirasida boʻlib oʻtdi. 2014-yil sentabr oyida Operosa Charlz Gunodning „Romeo va Juletta“ asari bilan Tivatda Chernogoriyaning birinchi xalqaro toʻliq hajmdagi opera spektaklini sahnalashtirdi. 2015-yildan beri Operosa opera festivali Herceg Novi eski shaharchasida joylashgan Forte Mare dengiz qal’asida va Kanli Kula qal’asidagi ochiq amfiteatrda oʻtkazilmoqda.

2012-yilda boshlangan Operaosa Academia maxsus taʼlim dasturi Bolgariya, Serbiya va Chernogoriyada faoliyat yuritadi. U yil davomida yosh opera va mumtoz musiqa ijrochilari uchun mahorat saboqlari, seminarlar va kichik opera spektakllari bilan treninglar oʻtkazadi. Festival shuningdek, yosh Bolqon musiqachilarini mukofot va stipendiyalar bilan qoʻllab-quvvatlaydi.

Operosa Eks-an-Provens opera festivali, Qirolicha Yelizaveta kapellasi, Aldeburg festivali, Xelsinki festivali, La Monnaie teatri, Gollandiya milliy operasi va Kalouste Gulbenkian fondi kabi xalqaro opera institutlari bilan tajriba almashishda hamkorlik qiladi. 2017-yilda festival Yevropa Ittifoqining Creative Europe madaniy dasturi tomonidan birgalikda moliyalashtirish uchun tanlangan.

Operosa festivalida qatnashgan musiqachilar va musiqiy guruhlar orasida: qoʻshiqchilar Jennifer Larmore, Darina Takova, Marijana Miyanovich, Katerina Haataja, Martin Lloyd-Evans, Tim Xopkin, Set Yorra kabi ijodkorlar bor.

Manbalar

Havolalar 
 Официальный сайт
 Operosa Montenegro Opera Festival
Chernogoriya festivallari
Kazys Grinius

Kazys Grinius (talaffuzi: [kɐˈzʲiːs ˈɡʲrʲɪnʲʊs], 1866-yil 17-dekabr – 1950-yil 4-iyun) – Litvaning uchinchi prezidenti boʻlib, 1926-yil 7-iyundan 1926-yil 17-dekabrgacha ushbu lavozimni egallagan. Ilgari u 1920-yil 19-iyundan 1922-yil 18-yanvargacha Litvaning beshinchi Bosh vaziri boʻlib ishlagan. Holokost paytida odamlarni qutqargani uchun vafotidan soʻng, 2016-yilda Litva hayotni qutqaruvchi xochi (inglizcha: Life Saving Cross) bilan taqdirlangan va Xalqlar orasida solih (inglizcha: Righteous Among the Nations) deb tan olingan.

Hayoti 

Grinius Rossiya imperiyasining bir qismi boʻlgan Avgustuv gubernatorligidagi Marijampole yaqinida joylashgan Selema shahrida tugʻilgan. U Imperator Moskva universitetida tibbiyot fakultetida tahsil olgan. Yoshligidan Litva siyosiy faoliyatiga aralashib, Rossiya imperiyasi tomonidan taʼqibga uchragan. 1896-yilda u Litva Demokratik partiyasi (LDP) va Litva xalq dehqonlari ittifoqi (LVLS) partiyalarining asoschilaridan biri edi. Oʻsha yili u Joana Pavalkytėga uylangan. Bir muncha vaqt ular Virbalisda yashagan. 1899-yilda ularning oʻgʻli Kazys, 1902 yilda esa qizi Grajina tugʻildi. Birinchi jahon urushi paytida ular Kislovodskda yashagan. 1918-yilda Qizil Armiya hujumi paytida uning xotini va qizi rus terrorchilari tomonidan oʻldirilgan. Ular Kislovodsk qabristoniga dafn qilingan.

1918-yilda Litva mustaqillikka erishgach, Grinius Litva xalq dehqonlari ittifoqi partiyasi aʼzosi sifatida Taʼsis majlisiga aʼzo boʻldi. U 1920-yildan 1922-yilgacha bosh vazir lavozimida ishlagan va Sovet Ittifoqi bilan shartnoma imzolagan. U 3-chaqiriq Litva Respublikasi Seymi tomonidan prezident etib saylangan. Biroq u atigi olti oy xizmat qilgan. U Litvani egallash uchun yaqin orada kommunistik fitna borligini daʼvo qilgan Antanas Smetona boshchiligidagi toʻntarish natijasida agʻdariladi. Grinius keyinchalik Kaunasda tibbiyot bilan shugʻullangan. 1941-yilda fashistlar Germaniyasi Litvaga bostirib kirganida, Grinius Litvani har qanday xorijiy kuchlar tomonidan bosib olinishiga qarshi chiqqani uchun nemislar bilan hamkorlik qilishdan bosh tortadi. 1944-yilda Sovet armiyasi Litvani qayta bosib olgach, u Gʻarbga qochgan va 1947-yilda AQShga koʻchib ketgan.

Kazys Grinius 1950-yilda Chikagoda vafot etgan. 1990-yilda Litva mustaqillikka erishgach, uning qabri Litvaga qaytariladi va qayta dafn etiladi.

Galereya

Manbalar 

Litva prezidentlari
Teodora Duxovnikova

Teodora Duxovnikova ( ; qizlik familiyasi Ivanova; 1977-yil 14-dekabrda tugʻilgan) - bolgar aktrisasi. BNT ning Undercover (2011–2013) serialidagi rollari bilan tanilgan. “Boyka: Undisputed” (2016) va “Omnipresent” (2017) filmlaridagi rollari bilan ham tanilgan.

Yoshligi va taʼlimi 
Duhovnikova 1977-yil 14-dekabrda Bolgariyaning Sofiya shahrida tugʻilgan. Qadimgi tillar va madaniyatlar milliy maktabini, keyinroq Milliy teatr va kino sanʼati akademiyasini tamomlagan.

Filmografiyasi

Film

Serial

Dublyaj

Manbalar

Havolalar 

 

Yashayotgan insonlar
1977-yilda tugʻilganlar
Muhammadrasul Abdumajidov

Muhammadrasul Abdumajidov (Муҳаммадрасул Абдумажидов) – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston Superligasining „Paxtakor“ klubida himoyachi sifatida toʻp suradi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Paxtakor jamoasi futbolchilari
Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Oʻzbekistonda tugʻilganlar
Oʻzbekiston kishilari
Chernogoriya arxitekturasi

Chernogoriya arxitekturasi Rim va Venetsiyadan Usmonlilar imperiyasigacha va zamonaviy davrlarga qadar koʻplab taʼsirlarning aralashmasidan hosil boʻlgan.

Xususiyatlari 
Chernogoriya bir qator muhim madaniy va tarixiy joylarga, jumladan, Roman, Gotika va Barokko uslublariga oid meros ob’ektlariga ega.

Chernogoriya qirgʻoqboʻyi mintaqasi, ayniqsa, diniy yodgorliklari bilan mashhur, jumladan Avliyo Trifon sobori, Avliyo Luqo bazilikasi (800 yildan ortiq), Savina monastiri, Chetinye va boshqalar.

Baʼzan Venetsiya Chernogoriyasi deb ataladigan bu hudud, asosan, Cattaro (Kotor) va Perastoda (Perast) joylashgan venetsiya meʼmorchiligi bilan toʻla. Qadimgi Kattaro shahri YUNESKOning Jahon merosi roʻyxatiga kiritilgan.

Arxitektura va diniy sanʼatdagi Vizantiya taʼsiri, ayniqsa, mamlakatning ichki qismida yaqqol namoyon boʻladi.

Chernogoriya meʼmorchiligining aksariyati Vizantiya, Lotin yoki Venetsiya (Gotik, Roman, Barokko) va Usmonlilar uslubida qurilgan.

„Storica Cattaro“ arxitekturasi 
Toʻrt asrlik Venetsiya hukmronligi shaharga tipik Venetsiya meʼmorchiligini berdi. Bu Kotorni YUNESKOning Jahon merosi ob’ektiga aylantirishga hissa qoʻshdi.

Cattaroning Venetsiya istehkom tizimi (venetsiyaliklar uni „Kotor“ deb atashadi), uni dengizdan himoya qiladi, aslida uzunligi 4,5 km, balandligi 20 m va kengligi 15 m boʻlgan devor boʻlib, dunyoning tarixiy qadriyatlaridan biri sifatida saqlanib qolgan.

Qoʻrgʻonlarning qurilishi XVIII asrgacha davom etgan va qayta qurilgan. Cattaroning eng qadimgi darvozasi, shaharda mavjud boʻlgan uchta darvoza, qisman IX asrda qurilgan Janubiy darvozadir. Shimoliy va Asosiy darvozalar XIV asrning birinchi yarmida Uygʻonish davri uslubida qurilgan. Rim meʼmorchiligining Adriatikadagi eng yorqin yodgorligi 1166-yilda IX asrdagi sobiq maʼbad qoldiqlari ustiga qurilgan Avliyo Trifon sobori hisoblanadi. Bu yerda XIV asrga oid freskalarning qoldiqlari va XIV asrdan XX asrgacha boʻlgan mahalliy va Venetsiyalik aholi tomonidan qurilgan koʻplab yodgorliklar mavjud.

Galereya

Manbalar 

Chernogoriya madaniyati
Muhammadali Usmonov

Muhammadali Usmonov (2004-yil 9-dekabrda tugʻilgan) – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston Superligasining „Paxtakor“ klubida himoyachi sifatida toʻp suradi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Paxtakor jamoasi futbolchilari
Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Kominotto

Kominotto (), baʼzan Kominetto deb ham ataladi, Gozo orolining shimoliy qirgʻogʻida joylashgan Maltaga qarashli Oʻrta yer dengizi orollaridan biri. U nisbatan kattaroq boʻlgan Jomino (Komino) oroli yaqinida joylashgan va Malta arxipelagining bir qismi hisoblanadi. Orolning oʻlchami  ni tashkil etadi, u Maltaning eng katta odam yashamaydigan oroli hisoblanadi. Kominotto Jomino shahridan  shimoli-gʻarbda joylashgan.

Kominotto oʻzining betakror qirgʻoq chizigʻi, toza suvi va dengiz hayoti bilan mashhur.

Orol koʻplab sayyohlik maskanlariga ega. Ayniqsa, uning koʻk tusli lagunasi akvalang bilan suv ostiga shoʻngʻishni xush koʻruvchi sayyohlar orasida juda mashhur boʻlgan.

Geografiyasi 
Kominotto taxminan 2,5 gektar (6,2 akr) lik maydonni egallaydi va oʻzining betakror qirgʻoq chizigʻi va toshloq yerlari bilan ajralib turadi. Komino va Kominotto oʻrtasida Moviy Laguna joylashgan (maltacha: Bejn il-Kmiemen, soʻzma-soʻz tarjimasi „Kominoslar oʻrtasida“). Sayyohlar tomonidan tez-tez tashrif buyuriladigan Moviy laguna Kominottoning gʻavvoslari va suvga shoʻngʻuvchilari bilan mashhur. Orolda shuningdek, odamlar suzib oʻtishlari mumkin boʻlgan kichik gʻor bor. Kichik hajmiga qaramay, Kominotto turli xil yovvoyi tabiat naʼmunalariga ega, jumladan, orol qoyalarida dengiz qushlarining bir nechta turlari yashaydi.

Tarixi 
Kominotto uzoq tarixga ega boʻlib, u qadimda rimliklar tomonidan ov qilish joyi sifatida foydalanilgan. Soʻnggi asrlarga kelib orolda odamlar yashamaganligi uchun, orolning yovvoyi tabiati erkin rivojlangan. Keyinchalik, sayyohlar uchun sokin dam olish joyi boʻlib xizmat qila boshlagan.

Turizm 
Kominotto – yaqin atrofdagi Komino va Maltadan qayiqda bir kunlik masofa uzoqligida joylashgan sayyohlar orasida mashhur boʻlgan joy. Suv ostiga shoʻngʻish va gʻavvoslik bu oroldagi eng ommalashgan mashgʻulotlardandir.

Kirish 
Kominotto oroliga asosiy Malta orolidan yoki qoʻshni Komino orolidan qayiqda kirish mumkin. Bir nechta turoperatorlar Kominottoga qayiqda sayohat qilishlikni taklif etishadi.

Muhofazaga olinishi 
Ekologik ahamiyati tufayli Kominotto qoʻriqlanadigan hududning bir qismi boʻlib, uning ekotizimini va yovvoyi tabiatini kelajak avlodlar uchun saqlab qolish muhim ahamiyat kasb etadi. Tabiatni muhofaza qilish harakatlari orolning atrof-muhitini saqlab qolish va u yerda uchraydigan mahalliy turlarni inson taʼsiridan himoya qilishga qaratilgan.

Galereya

Yana qarang 

 Jomino
 Malta
 Malta orollari

Manbalar 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Comino
Maltadagi orollar
Bilol Tupliyev

Bilol Tupliyev (Билол Туплиев) — oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston Superligasining „Bunyodkor“ klubida markaziy yarim himoyachi sifatida toʻp suradi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Bunyodkor klubi futbolchilari
Erkak futbol yarim himoyachilari
Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Ivet Goranova

Ivet Goranova (, 2000-yil 6-martda tugʻilgan) – bolgariyalik karatechi. Yaponiyaning Tokio shahrida boʻlib oʻtgan 2020-yilgi Yozgi Olimpiya oʻyinlarida ayollar oʻrtasida 55 kg vazn toifasida oltin medalni, shuningdek, Belarusning Minsk shahrida boʻlib oʻtgan 2019-yilgi Yevropa oʻyinlarida oʻz toifasida oltin medalni qoʻlga kiritgan.

Faoliyati 
2018 yilda Goranova Ispaniyaning Madrid shahrida boʻlib oʻtgan karate boʻyicha jahon chempionatida ayollar oʻrtasida kumite boʻyicha 55 kg vazn toifasida bronza medallaridan birini, 2019-yilda Ispaniyaning Gvadalaxara shahrida boʻlib oʻtgan karate boʻyicha Yevropa chempionatida ayollar oʻrtasida kumite boʻyicha 55 kg vazn toifasida bronza medallaridan birini va oʻsha yili Goranova Belarusning Minsk shahrida boʻlib oʻtgan Yevropa oʻyinlarida ayollar oʻrtasida kumite boʻyicha 55 kg vazn toifasida oltin medalni qoʻlga kirigan. Finalda ukrainalik Anjelika Terliuga ustidan gʻalaba qozongan.

Goranova Fransiyaning Parij shahrida boʻlib oʻtgan Jahon Olimpiya saralash turnirida Bolgariya nomidan qatnashish huquqini qoʻlga kiritgan. Ayollar oʻrtasida 55 kg vazn toifasida oltin medalga sazovor boʻlgan. 2021-yil noyabr oyida Goranova Birlashgan Arab Amirliklarining Dubay shahrida karate boʻyicha oʻtkazilgan jahon chempionatida ayollar oʻrtasida 55 kg vazn toifasida bronza medallaridan birini qoʻlga kiritgan.

Goranova 2022-yilda AQShning Birmingem shahrida boʻlib oʻtgan Jahon oʻyinlarida ayollar oʻrtasida kumite boʻyicha 55 kg vazn toifasida ishtirok etgan. 2023-yilda Polshada boʻlib oʻtgan Yevropa oʻyinlarida ayollar oʻrtasida 55 kg vazn toifasida kumush medalni qoʻlga kiritgan. Finalda ukrainalik Anjelika Terliugaga imkoniyatni boy bergan. Bir necha oy oʻtgach, Goranova Vengriyaning Budapesht shahrida boʻlib oʻtgan 2023 yilgi karate boʻyicha jahon chempionatida ayollar oʻrtasida 55 kg vazn toifasida kumush medalni qoʻlga kiritgan.

Yutuqlari

Mukofotlari 

 Bolgariyada yilning eng yaxshi sportchisi (2021)

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
2000-yilda tugʻilganlar
Mahmud Muhammadjonov

Mahmud Muhammadjonov – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston Superligasining „Bunyodkor“ klubida yarim himoyachi sifatida toʻp suradi. Oʻzbekiston milliy U-23 terma jamoasi tarkibida Misrga qarshi oʻyinda maydonga tushgan.

Klub faoliyati 
2021-yilda Bunyodkor futbol akademiyasiga kelgan va haligacha shu jamoada oʻynaydi.

2022-yil — Oʻzbekiston U-20 milliy terma jamoasi bilan Osiyo chempionatida 6 ta uchrashuvda maydonga tushib Osiyo chempionligini qoʻlga kiritgan.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Erkak futbol himoyachilari
Erkak futbol yarim himoyachilari
Bunyodkor klubi futbolchilari
Paxtakor jamoasi futbolchilari
Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Dohodno Zdanie

Dohodno Zdanie (bolgarcha: Dohodno zdanie; soʻzma-soʻz tarjimasi: foydali bino) — Bolgariyaning Ruse shahri markazidagi Ozodlik maydonida 1898–1902-yillarda mahalliy teatr tomoshalarini oʻtkazish uchun qurilgan neoklassik uslubdagi ajoyib bino. Bu nom qurilish maqsadi bilan bog'liq ya'ni maktab vasiylik kengashini teatr zali, kutubxona, kazino va do'kon ijarasi orqali mablag' bilan ta'minlash uchun qurilgan. Bugungi kunda Dohodno Zdanie madaniy yodgorlik va Rusening ramzlaridan biri hisoblanadi.

Olti a'zodan iborat shahar komissiyasi bino loyihasini 1896-yilda yakunlash talablarini qabul qildi. Bularga kamida to'qqiz do'kon, ikki qavat, 200 kvadrat metrlik kazino, 300 kvadrat metrlik teatr zali va 200 kvadrat metrlik kutubxona kiradi. Nufuzli hakamlar hay'ati binoni qurish bo'yicha tanlovda ishtirok etgan 15 ta loyihani muhokama qildi va 1897-yil 20-fevralda avstriyalik arxitektor Piter Pol Brangning "Voilà une idée" loyihasini tanladi. 1898-yil 26-yanvardagi kim oshdi savdosida qurilish pudratchilari Gatyu Tsonev va Petar Atanasov g'alaba qozondi. Rus munitsipaliteti nomidan qurilish menejeri Georg Lang edi (chunki arxitektor noqulay sharoitlarni taklif qilgan), pudratchilar nomidan esa menejer Frank Scholz edi.

Binoning qurilishi dastlabki xarajatlarning 350 000 levaga ko'tarilishi tufayli jiddiy moliyaviy muammolarga duch keldi, maktab vasiylik kengashi o'z mulkini garovga qo'yib, Stremlenie kompaniyasidan dastlab 200 000, keyin esa yana 50 000 qarz olishga majbur bo'ldi. Girdap Bank bilan yana 600 000 leva kredit shartnomasi tuzilgan. Munitsipalitet o'zining qoramol so'yish kvitansiyasini va maktab vasiylik kengashining do'konlarini va Dohodno Zdaniening o'zini garovga qo'ygan.

Dastlabki meʼmor Raul-Pol Brank tomonidan yaratilgan qishloq xoʻjaligi va urush timsoli boʻlgan haykallar tashqi koʻrinishiga koʻra oʻta nemischa boʻlgani uchun maʼqullanmadi va T.Petkov tomonidan qayta qurilib, koʻproq bolgarcha qilib qoʻyildi. Teatr zali loyihasi san'at o'qituvchisi Trunichek va Ruminiya milliy teatri Buxarestda ishlagan bezak bo'yicha mutaxassis Joran Romeo tomonidan yaratilgan.

Qurilishni yakunlash uchun mablag' yo'qligi sababli, maktab vasiylik kengashi binoning amalda tugatilishidan oldin Dohodno Zdanie o'rta qismini, teatr zali va qahvaxonani qarzga olishga majbur bo'ldi. 1899-yil iyuldan 1900-yil martgacha uchta auksion o'tkazildi, ammo nomzodlar topilmadi.

Bino 1900-yilda qurib bitkazilgan deb hisoblangan, ammo teatr zali to'liq bo'lmagan. Birinchi teatr spektakli 1901-yilda kazino zalida bo'lib o'tdi. 1902-yilda sahna va teatr zali yakunlangan.

Galereya

Adabiyotlar
Fungus qoyasi

Fungus qoyasi (baʼzan qoʻziqorin qoyasi deb ham ataladi, maltaliklar orasida Il-Ġebla tal-Ġeneral nomi bilan tanilgan) – Malta arxipelagidagi Gozo oroli qirgʻogʻida, Dveyradagi dumaloq shaklga ega qora lagunaga kiraverishdagi balandligi  lik katta ohaktosh boʻlagi koʻrinishidagi kichik orolchadir. U San Lawrenz shahrining yurisdiktsiyasiga kiradi.

Tarixi 
Hospitaller ritsarlari qoyaning tekis hududida oʻsadigan malta qoʻziqorini deb nomlanuvchi oʻsimlikni topib oladilar. Aslida u qoʻziqorin emas, balki gullaydigan oʻsimlik boʻlib, bu oʻsimlik oʻzidan yoqimsiz hid taratadi. Oʻsha paytda shifokorlar uning dorivor xususiyatlariga ega ekanligiga ishonishgan. Ritsarlar uni yaralarni davolovchi va dizenteriyadan halos etuvchi vosita sifatida qabul qilishgan. Ular uni shunchalik qadrlashganki, koʻpincha taniqli zodagonlarga va Malta orollariga tashrif buyuruvchi sayyohlarga oʻsimlikni sovgʻa sifatida berishgan.

Grand Master Pinto 1746-yilda orolchani chegara bian oʻrab himoyalashga qaror qiladi. Buzgʻunchilar ritsarlarning galleylarida eshkakchi sifatida orolchaga kelib, bu yerdagi noxushliklarni keltirib chqarishadi. Shu sabali, hududdagi oʻsimlikni himoyalash uchun Master Pinto oʻsha yerga doimiy qoʻriqchi ham qoʻyadi.

Lekin Pintoning harakatlari nooʻrin boʻlib chiqadi. Farmakologlar bugungi kunda Fucus coccineus melitensis oʻsimligining tibbiy taʼsirini oʻrganishmoqda.

Hozirgi vaqtda qoʻziqorin oʻsadigan hududlar qoʻriqxona hisoblanadi. Biroq, yaqin atrofdagi qirgʻoq choʻmilish uchun qulayligi sababli ham, bu yerda suv ostiga shoʻngʻuvchilar va havaskor suzuvchilar tez-tez tashrif buyurishadi.

Quyosh botishini Fungus qoyasidagi teshik orqali suratga olish mumkin.

Galereya

Manbalar

Havolalar 

Webarxiv andozasi wayback havolalari
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
San Lawrenz
Maltadagi odam yashamaydigan orollar
Maltadagi orollar
Sarmadzhiev uyi

Sarmadzhiev uyi (bolgarcha: qshcha na S’rmadjiev, kashta na Sarmadjiev) – Bolgariya poytaxti Sofiya markazidagi neo-barokko uslubidagi uy. Sarmadzhiev uyi Tsar Osvoboditel bulvari va Krakra koʻchasi burchagida, Sofiya universiteti rektorati va Eagles koʻprigi oʻrtasida joylashgan. Uy avstriyalik bolgar arxitektori Fridrix Grünanger tomonidan loyihalashtirilgan va 1903-yilda huquqshunos va diplomat Xaralampi Sarmadzhiev uchun qurilgan. 1916-yildan beri u Usmonli imperiyasi va uning vorisi Turkiya Respublikasiga tegishli. Hozirda u Turkiyaning Bolgariyadagi elchisi qarorgohi sifatida xizmat qilmoqda.

Tarixi 

Doktor Xaralampi (yoki Xaralambi) Sarmadzhiev 1860-yilda Bolxradda tugʻilgan, keyin Rossiya imperiyasida yashagan bessarab bolgar boʻlgan. Buxarestda huquqshunoslik boʻyicha oʻqib, huquqshunoslik bilan shugʻullangan. Parijdagi Sorbonna universitetini tugatgandan soʻng, Sarmadzhiev Bolgariya Knyazligida joylashdi. Yelena ismli ayol bilan oila qurdi. U bilan toʻrt oʻgʻil va bir qizi bor edi. Sarmadzhiev 1895—1902-yillarda Tashqi ishlar vazirligining yuridik maslahatchisi va bosh kotibi, keyinchalik Belgrad va Venada diplomat boʻlib ishlagan. 1902-yilda u oʻzining shaxsiy yuridik amaliyotini boshlash uchun Bolgariyaga qaytib keldi va uyni Fridrix Grünangerga topshirdi. Grünanger oʻsha paytda Bolgariyada yetakchi meʼmor boʻlgan, Sofiyadagi Qirollik saroyida va boshqa koʻzga koʻringan vazifalarda ishlagan.

Sarmadzhiev 1908-yilda vafot etdi va uyni oilasiga qoldirdi. Biroq, moliyaviy va shaxsiy qiyinchiliklar uning bevasi Yelenani 1914-yilda uyni Usmonli imperiyasiga ijaraga berishga majbur qildi. Ikki yil oʻtgach, 1916-yilda Usmonlilar mulkni qoʻlga kiritdilar. U dastlab elchixona, keyin esa Usmonlilar imperiyasi va uning voris davlati Turkiya tomonidan elchining qarorgohi sifatida foydalanilgan.

1913—1915-yillarda Sofiyada Usmonli harbiy attashesi boʻlib ishlagan vaqtlarida dunyoviy va respublikachi Turkiyaning boʻlajak asoschisi, Turkiyaning birinchi prezidenti Mustafa Kemal Atatürk Sarmadzhievlar uyida ishlagan. Uning idorasi bugungi kungacha saqlanib qolgan va Mustafa Kemal Atatürkning kichik muzeyi sifatida taʼmirlangan, lekin omma uchun ochiq boʻlmagan.

Sarmadzhiev uyini loyihalashdan oʻn yil oʻtib, Fridrix Grünanger oʻzi uchun Salzburgda dizayni boʻyicha deyarli bir xil uy qurdi. U Villa Xedvig yoki Grünanger villasi sifatida tanilgan.

1998-yildan beri Sarmadzhievlar uyi davlat ahamiyatiga molik madaniy yodgorlik sifatida muhofaza qilinadi.

Manbalar
Mimi Xristova

Mimi Nikolova Xristova (, 1993-yil 19-iyulda tugʻilgan) – bolgariyalik erkin kurashchi. 2016-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida ayollar oʻrtasida erkin usulda 58 kg vazn toifasida ishtirok etgan va 32-raundda Pürevdorjiin Orxonga magʻlub boʻlgan.

Karyerasi 
2020-yilda Serbiyaning Belgrad shahrida boʻlib oʻtgan yakka kurash boʻyicha 2020 yilgi Jahon kubogida Xristova ayollar oʻrtasida 65 kg vazn toifasida bronza medallaridan birini qoʻlga kiritgan. 2021-yildaItaliyaning Rim shahrida boʻlib oʻtgan Matteo Pellicon Ranking Series 2021 da 68 kg vazn toifasida kumush medalga sazovor boʻlgan. 2021-yil may oyida Yaponiyaning Tokio shahrida boʻlib oʻtadigan 2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida Bolgariyani himoya qilish uchun Jahon Olimpiya saralash turnirida qatnashish huquqini qoʻlga kiritgan. Ayollar oʻrtasida 68 kg vazn toifasida ishtirok etgan.

Serbiyaning Belgrad shahrida boʻlib oʻtgan 2022-yilgi kurash boʻyicha jahon chempionatida ayollar oʻrtasida 65 kg vazn toifasida Xristova bronza medali uchun bahsda magʻlub boʻlgan.

Xristova Bolgariyaning Sofiya shahrida 2023 yilda Dan Kolov va Nikola Petrov nomidagi turnirda ayollar oʻrtasida 65 kg vazn toifasida kumush medalni qoʻlga kiritgan. Ruminiyaning Buxarest shahrida boʻlib oʻtgan kurash boʻyicha 2024-yilgi Yevropa chempionatida 68 kg vazn toifasida bronza medallaridan birini qoʻlga kiritgan. Xristova 2024-yilda Fransiya poytaxti Parijda boʻlib oʻtadigan yozgi Olimpiada oʻyinlariga yoʻllanmani qoʻlga kiritish uchun Ozarbayjon poytaxti Boku shahrida boʻlib oʻtgan kurash boʻyicha 2024-yilgi Yevropa Olimpiya saralash turnirida ishtirok etgan. Ikkinchi ishtirokida ham musobaqadan chetlashtirilgan va Olimpiadaga yoʻllanma olgan. Xristova 2024-yilda Turkiyaning Istanbul shahrida boʻlib oʻtgan kurash boʻyicha Jahon olimpiya saralash turnirida ham Olimpiadaga yoʻllanma olgan holda ishtirok etgan.

Yutuqlari

Manbalar 

2020-yilgi Yozgi Olimpiada o'yinlaridagi kurashchilari
2016-yilgi Yozgi Olimpiada o'yinlaridagi kurashchilari
Yashayotgan insonlar
1993-yilda tugʻilganlar
Alifbo boʻyicha sportchilar
Rumyana Neykova

Rumyana Neykova (; 1973-yil 6-aprelda Sofiyada tugʻilgan) bolgariyalik eshkak eshuvchisi. Neykova 1992, 1996, 2000-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida yakkalik qayiqda kumush, 2004-yilgi Yozgi Olimpiya oʻyinlarida bronza va 2008-yilgi Yozgi Olimpiya oʻyinlarida oltin medalni qoʻlga kiritgan. Hozirgi murabbiyi turmush oʻrtogʻi Svilen Neykov. 2002-yilda 21-sentyabr kuni Sevilyada 7:07:41 lik natija bilan jahon rekordini oʻrnatgan va Bolgariyada yilning eng yaxshi sportchisi, shuningdek, FISA tomonidan yilning eng yaxshi eshkak eshuvchisi deb topilgan.

Neykova eshkak eshish bilan 1985-yildan beri shugʻullanadi, SSKA Sofiyada Verka Aleksiyeva bosh murabbiyligida mashgʻulotlarni boshlagan. 1989-yilda oʻsmirlar oʻrtasida vitse-jahon chempioni va 1990-yilda ushbu musobaqada chempion. Ayollar oʻrtasidagi juftlik va toʻrtlik bahslarida bir nechta muvaffaqiyatsiz urinishlardan soʻng, yakkakurashga oʻtgan va 1999-yilda Kanadada boʻlib oʻtgan jahon chempionatida ilk medalini qoʻlga kiritgan. Ushbu toifa boʻyicha ikkita jahon chempionligiga ega, 2002-yilda Sevilya va 2003-yilda Milanda, shuningdek, 2007-yilda Gifuda ikkinchi oʻrinni egallagan.

2000-yilda Sidneyda boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiada oʻyinlarida Bolgariyada hakamlarning oʻta bahsli qarori sifatida koʻrilgan suratda belaruslik Yekaterina Karstenga Olimpiada unvonini qiyinchilik bilan boy bergan. Olimpiadadan soʻng bir yillik tanaffusga chiqib, ota-onasi izidan borib, muvaffaqiyatli eshkak eshuvchiga aylangan Emilni dunyoga keltirgan. 2004-yilgi Afina Olimpiadasida yakkalik qayiqda germaniyalik Katrin Rutschow-Stomporowski va Karstendan keyin uchinchi oʻrinni egallagan. 2005-yilgi jahon chempionatida qoʻsh qayiqda ham qatnashib, Miglena Markova bilan birga ikkinchi oʻrinni egallagan.

Nihoyat Neykova 2008-yil Pekindagi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida amerikalik Michelle Guerette va bir yillik raqibi Karstenni ortda qoldirib, 16-avgust kuni oltin medalni olib, oʻzining ilk Olimpiya chempionligini qoʻlga kiritgan. Pekindagi unvoni bilan Neykova Olimpiya medallarining toʻliq toʻplami: kumush, bronza va oltinga ega boʻlgan.

Manbalar 

2008-yilgi Yozgi Olimpiyada oʻyinlari sovrindori
1973-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Draginja Vuksanović-Stanković

Draginja Vuksanović-Stanković (serb kirillcha: Драгиња Вуксановић-Станковић; 1978-yil 7-aprelda tugʻilgan) – chernogoriyalik huquqshunos, siyosatchi va Chernogoriya universiteti (Montenegro universiteti) ning huquq professori. U parlamentning sobiq aʼzosi va Sotsial-demokratik partiyaning sobiq prezidenti. 2018-yilgi prezidentlik saylovida Draginja Vuksanović mamlakat tarixidagi birinchi prezidentlikka oʻz nomzodini qoʻygan ayol boʻlgan, shuningdek, 2023-yilgi prezidentlik saylovi jarayonlarida ham ishtirok etgan.

Hayoti 
Draginja Vuksanović Chernogoriya Sotsialistik Respublikasining Bar shahrida, 1978-yil 7-aprelda tugʻilgan.

Draginja Vuksanović 2000-yilda Chernogoriya universitetining huquq fakultetini tamomlagan va 2005-yilda magistr, 2011-yilda esa ayni shu universitetda doktorlik darajasini olgan. Chernogoriya universitetining huquq fakulteti va dramatik sanʼat fakultetida professor boʻlib ishlaydi. Draginja Vuksanović fransuz va ingliz tillarida erkin suhbatlashadi, shuningdek, italyan va ispan tillaridan ham xabardor.

Draginja Vuksanovićning soʻzlariga koʻra, uning onasi Serbiyaning Pojega shahridan kelgan serblardandir.

Siyosiy faoliyati 
Draginja Vuksanović Chernogoriya Sotsial-demokratik partiyasi (SDP) aʼzosi va 2012-yildan buyon Chernogoriya parlamenti aʼzosi hisoblanadi. 2018-yil mart oyida Draginja Vuksanović boʻlajak prezidentlik saylovlarida oʻz nomzodini qoʻyishini eʼlon qilgan. U Chernogoriya tarixidagi birinchi prezidentlikka oʻz nomzodligini qoʻygan ayol boʻlgan. Uning nomzodligi Sotsial-demokratik partiya tomonidan koʻrsatilgan va DEMOS tomonidan qoʻllab-quvvatlangan. Draginja Vuksanović saylovda 8,2 foiz ovoz olib, uchinchi oʻrinni egallagan.

2019-yil 29-iyun kuni Draginja Vuksanović Sotsial-demokratik partiya prezidenti etib saylangan va u oʻsha paytdagi Chernogoriya siyosiy partiyasining yagona ayol prezidentiga aylangan. Draginja Vuksanović 2020-yilgi parlament saylovlarida kuzatilgan yomon natijalardan soʻng isteʼfoga chiqqan.

Yana qarang 

 Chernogoriya sotsial-demokratik partiyasi
 2018-yilgi Chernogoriya prezidentlik saylovi
 2023-yilgi Chernogoriya prezidentlik saylovi

Manbalar 

1978-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Montenegro universiteti bitiruvchilari
Montenegrolik ayol siyosatchilar
Yalıntaş, Karakoçan

Yalıntaş (kurdcha: Şewitiyan) - Turkiyaning Elazığ viloyatining Karakoçan tumanidagi qishloq. Uning aholisi 94 nafardan iborat. (2021). Qishloqda Kurdslar yashaydilar.

Manbalar 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Karakoçan tumanidagi qishloqlar
Podgoritsa temir yo‘l stansiyasi

Podgoritsa temir yoʻl bekati (chernogor tilida:Жељезничка станица Подгорица, oʻqilishi: Željeznička stanica Podgorica) – Chernogoriyaning Podgoritsa shahrida joylashgan temir yoʻl stansiyasi.

Tarixi 
Podgoritsadagi birinchi temir yoʻl stansiyasi 1927-yilda shaharning Stara Varoš (Eski shahar) qismidagi soat minorasi yonida qurilgan. Hozirgi stansiya avvalgisidan taxminan  uzoqlikda joylashgan. Yangi stansiya Ikkinchi jahon urushidan keyin qurilgan va 1970-yillargacha asta-sekin hozirgi shakliga keltirilgan.

Bu Podgoritsada joylashgan yagona poyezd stansiyasi hisoblanib, Chernogoriya temir yoʻllari uchun markaz boʻlib xizmat qiladi. Belgrad-Bar temir yoʻli stansiyada Nikshichga va Shkoderga boradigan liniya bilan birlashadi. Stansiya Podgoritsani shimoliy-janubiy yoʻnalishda ikkiga boʻluvchi magistral yoʻlda joylashgan oʻtish stansiyasi hisoblanadi.

Stansiya binosi doimiy yoʻlovchi stansiyasi sifatida emas, balki Chernogoriya temir yoʻl tizimini boshqarish markazi sifatida qurilishi rejalashtirilgan edi. Yoʻlovchi terminali alohida bino sifatida qurilishi kerak boʻlgan. Biroq mablagʻ yoʻqligi sababli hozirgi bino vaqtinchalik yoʻlovchi terminali vazifasini bajarib kelmoqda. Shunday qilib, kutish zali, restoran, chiptalar sotish hududi va chakana savdo obyektlari yetarli darajada sigʻimga ega emas va xizmat koʻrsatish sifati bir xil oʻlchamdagi shaharlarning asosiy stansiyalariga qaraganda ancha past koʻrsatkichni namoyish etadi.

Yoʻlovchilarga xizmat koʻrsatish uchun uchta yoʻlak mavjud. Stansiya terminali binosidan uzoqroqda joylashgan hudud Chernogoriyadagi eng katta temir yoʻl hovlisiga ega boʻlib, u yerda Chernogoriya temir yoʻl kompaniyalari tomonidan ishlatiladigan koʻplab xizmat koʻrsatish, taʼmirlash, yuk tashish va boshqa xizmat obyektlari joylashtirilgan. Stansiyani oʻrab turgan katta maydon, shtab-kvartirasi va stansiya binosida joylashgan operatsion xizmatlar bilan birgalikda, Chernogoriya temir yoʻl tizimining asosini tashkil qiladi.

Xizmatlar 
U Belgrad-Bar temir yoʻlidagi 52 ta rejalashtirilgan toʻxtash joylaridan biri va asosiy janubiy terminaldir (yuk poezdlari janubdan portgacha harakatlanadi). Stansiyaga Chernogoriya temir yoʻllari va Serbiya temir yoʻllari muntazam Serbiya – Chernogoriya yoʻnalishlari boʻyicha qatnovlarni amalga oshiradi, ammo yoz mavsumida u Makedoniya temir yoʻllari (Bar – Skopye liniyasi) va Rossiya temir yoʻllariga (Bar – Moskva liniyasi) ham xizmat koʻrsatadi.

Manbalar 

1927-yilda ochilgan temiryoʻl stansiyalari
Chernogoriyadagi temiryoʻl stansiyalari
Podgoritsada transport tizimi
Yarımca (Yavuzeli)

Yarımca  — Turkiyaning Gaziantep viloyatining Yavuzeli tumanidagi mahalla. Qishloqda chepni qabilasiga mansub alaviy turkmanlari istiqomat qiladi. 2022-yilda qishloqda 162 nafar aholi istiqomat qilgan.

Manbalar 

Yavuzeli tumanidagi mahallalar
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Büyükkarakuyu (Yavuzeli)

Büyükkarakuyu - Turkiyaning Gaziantep viloyati, Yavuzeli tumanidagi qishloq. 2022-yil qishloqda 3744 nafar aholi istiqomat qilgan.

Manbalar 

Yavuzeli tumanidagi mahallalar
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Yalıntaş (Karakoçan)

Yalıntaş (kurdcha: Şewitiyan) - Turkiyaning Elazığ viloyatining Karakoçan tumanidagi qishloq.Uning aholisi 2021-yilda 94 nafardan iborat edi.Qishloqda Kurdslar yashaydilar.

Manbalar 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Karakoçan tumanidagi qishloqlar