yakhyo/uz-wiki huggingface dataset:
Jiydadoshlar



Jiyda (Elaeagnus) turkumi. 

Ingichka bargli jiyda, Qosh jiyda (Elaeagnus angustifolia) balandligi 8 m gacha boʻlgan kichik daraxt yoki buta boʻlib, Markaziy Osiyo yoki Kavkaz daryo toʻqaylarida keng tarqalgan asosiy darxt oʻsimligi hisoblanad. Bu jiyda turining tuproq tanlamasligi, shoʻr yerlarda oʻsishga moslashganligi oʻrmon melioratsiyasida qadirlanadi. Barglarining manzarali hususiyatiga koʻra koʻkalamzorlashtirishda keng foydalanish mumkin. Mirzachoʻlda shoʻrlangan yerlarda keng ekilmoqda. Barglari ellipssimon yoki lansetsimon shakilda. 5-8 sm uzunlikda, yuqori tomoni yashil rangda, ostki qismi kumushsimon rangda. Barglarini yozib boʻlgach gullaydi. Gullari juda hushboʻyligi bilan ajralib turadi. Gullari qoʻngʻiroqcha koʻrinishida sariq rangda, barg qultigʻida 1-3 donagacha joylashadi.

Mevalari 1,5 sm uzunlikkacha boʻlgan donacha, unsimon shirin meva etiga ega. 3-4 yoshdan mevaga kiradi. Yogʻochi duradgorlikda ishlatiladi. Juda chuqur oʻsuvchi ildiz tizimiga ega. Dastlabki hayot bosqichida tezroq oʻsib rivojlanadi, kuchli shoʻrlangan va toshloq tuproqlarda 5 yoshida 4 m balandlikka yetadi. Issiqqa, qurgʻoqchilikka chidamli, eng asosiysi boshqa daraxtlar oʻsa olmaydigan shoʻrhoklarda bemalol oʻsa oladi. Urugʻidan, qalamchalar orqoli koʻpaytiriladi, toʻnkasidan bachkilar hosil qilib tez oʻsadi, 60-80 yilgacha yashaydi. Ixotazorlar barpo etishda keng qoʻllanadi.

Sharq jiydasi (Elaeagnus orientalis) ushbu jiyda areali Pomir-Oloy, Kavkaz Markaziy Osiyo togʻlari hududlarini qamrab olgan, 500 metrdan baland togʻ yonbagʻirlarida koʻplab oʻsadi. 7–8 m balandlikkacha rivojlanuvchi daraxt, daraxt tanasi toʻq jigarrang, barglari lansetsimon shakilda oq gʻubor bilan qoplangan. Sharq jiydasining yirik mevali shakillari xalq seleksiyasi maxsuli boʻlib, „non jiyda“ nomi bilan atalgan

Non jiyda Oʻzbekistonning deyarli barcha viloyatlarida aholi tomonidan koʻplab oʻstiriladi, ayniqsa uning shoʻrlangan va sizot suvlari tuproq yuzasiga yaqin joylarda oʻsuvchi ekotiplari oʻrmon melioratsiyasi uchun katta ahamiyatga egadir.

Uzoq oʻtmishda jiyda mevasi mahalliy aholining asosiy oziq-ovqat maxsulotlaridan biri xisoblangan, mevasi quritilgan holda qish-bahor mavsumida isteʼmol qilingan. Shu sababli non jiyda doimo seleksiya predmeti sifatida oʻrganilgan, yirik mevali va sershox shakillari yaratilgan.

Meva tarkibida 40-67,8% qandlar, 11% oqsil, 36% gacha tanidlar, 0,44-2,46% organik kislotalar, 100 mggacha C,B,PP,E vitaminlari mavjud. 

Kumushsimon jiyda (Elaeagnus argentea Pursh) ushbu jiyda turning vatani Shimoliy Amerika boʻlib, MDH davlatlarida madaniylashtirilgan holda uchraydi. aaKichik daraxt yoki buta koʻrinishida 1–3 m balandlikka ega boʻlib, tana poʻstlogʻi toʻq kulrang, barglari kumushsimon gʻubor bilan qoplangan. Mevalari xuddi qushjiyda mevalari kabi choʻzinchoq-dumaloq.

 Koʻkalamzorlashtirishda keng foydalaniladi, qurgʻoqchilikka chidamsiz lekin sovuqqa chidamli. Daryo qirgʻoqlarini, jarliklarni mustahkamlashda keng foydalaniladi. May oyi boshlarida gullaydi, sentyabr-oktyabr oylarida mevasi pishib yetiladi. Non jiyda daraxtining yogʻochi mustaxkam, qurilish sohasidaham ishlatsa boʻladi
Yangi zamonaviy san'at muzeyi

Yangi zamonaviy sanʼat muzeyi () — Nyu-Yorkdagi zamonaviy sanʼat muzeyi, XX—XXI asr oxirlaridagi dunyodagi eng yirik sanʼat asarlari toʻplamidan biri.

Muzey tarixi 
Yangi zamonaviy sanʼat muzeyi 1977-yilda Nyu-Yorkdagi Uitni muzeyida rasm va haykaltaroshlik boʻyicha kurator boʻlgan Marsiya Taker (Marcia Tucker, 1940-2006) tomonidan tashkil etilgan. 1983-yilda Yangi muzey xodimlari 41- Venetsiya sanʼat biennalesida Amerika pavilyonining dizayni uchun mas’ul edilar. 1999-yildan beri muzey direktori Liza Fillips (Lisa Phillips), shuningdek, ilgari Uitni muzeyida kurator boʻlib ishlagan.

Har yili Yangi muzey kamida oltita yirik koʻrgazmani, shu jumladan yakkaxon koʻrgazmalarni tashkil qiladi. Qoidaga koʻra, sanʼat olamida oʻz nomini qozongan, lekin hali bunday yirik va nufuzli muzey hududlarida namoyish etilmagan rassomlar taqdim etiladi. Shunday qilib, 1980-yilda bu yerda Jeff Koonsning birinchi shaxsiy koʻrgazmasi boʻlib oʻtdi. 1987-yilda muzeyda fojiali halok boʻlgan rassom Ana Mendietaning asarlari retrospektivasi boʻlib oʻtdi. 2001-yilda Yangi muzeyda janubiy afrikalik rassom Uilyam Kentrijning birinchi AQSh retrospektivi boʻlib oʻtdi. 2006-yilda u Andrea Zittel asarlarining birinchi koʻrgazmasini ham oʻtkazdi.

Mavjudligining dastlabki 5-yilida muzey faqat byuro shaklida taqdim etilgan. U tomonidan tashkil etilgan koʻrgazmalar turli ijaraga olingan binolar hududida oʻtkazildi. 1983-yilda Yangi muzey 583 Broadwaydagi Astor binosiga koʻchib oʻtdi. 1994-yilda bino sotilgandan soʻng, muzey oʻzining ikkinchi qavatidagi binolarni ijaraga oldi. 2005-yilda Yangi muzey yana yapon meʼmorlari Kazuyo Sejima va Ryuyo Nishizava tomonidan qurilgan Boverydagi (Nyu-York) etti qavatli binoga koʻchdi. Uning tantanali ochilishi 2007-yil dekabr oyida boʻlib oʻtdi. Bu yerdagi umumiy koʻrgazma maydoni taxminan  ni tashkil qiladi.

Eslatmalar

Havolalar 

 Yangi zamonaviy sanʼat muzeyining rasmiy sayti
Muzeylar
Sanʼat
San'at muzeyi
Yoʻsinlar

Yoʻsinlar-Yoʻsinlarning yer yuzida 2500 ga yaqin turi uchraydi. Ular asosan sernam tuproqlarda oʻsishga moslashgan. Yoʻsinlar barg va poyali oʻsimliklar boʻlib, ularda ildiz boʻlmaydi. Ildiz vazifasini esa rizoidlar bajaradi. Koʻpayishi jinsiy va jinssiz boʻgʻinlarning gallanishi bilan boradi. Lekin ularning hayotida jinsiy boʻgʻin ustunlik qiladi.

Tuzilishi. 

Yoʻsinlar yuksak oʻsimliklarning eng qadimiy va juda sodda vakillari boʻlib, ularning boʻyi 4–5 mm dan 40 sm gacha yetadi. Ayrimlarining tanasi xuddi suvoʻtlarining bargsimon tallomdan iborat. Koʻpchilik yoʻsinlarning tanasi poya va barglarga boʻlingan, lekin ularning ildizi boʻlmaydi, tuproqqa maxsus oʻsimtalar (rizoidlar) orqali birikib turadi. Ildizi va oʻtkazuvchi sistemalari yoʻqligi bilan yoʻsinlar boshqa yuksak oʻsimliklardan farq qiladi va tarqqiyot boʻyicha ulardan keyin turadi.

Koʻpayishi. 

Yoʻsinlar sporalar bilan koʻpayadi. Ularning jinsiy aʼzolari koʻp hujayrali boʻlib erkakalik jinsiy aʼzosi „anteridiy“, urgʻochlik jinsiy aʼzosi „arxegoniy“ deb ataladi. Yoʻsinlarning urugʻlanishi suvda harakatchan spermatazoitlar orqali amalga oshadi.

Turlari. 

Poyabargli yoʻsinlar tabiatda juda keng tarqalgan boʻlib baʼzan tundrada, botqoqliklar va zax yerlarda yer yuzini butunlay qoplab oladi. Poyabargi yoʻsinlar 13000 ga yaqin turni oʻz ichiga oladi. Bunga misol qilib Oʻrta Osiyo tekisliklarida keng tarqalgan Funariya yoʻsinini olish mumkin.

Manbalar 

Oʻsimliklar
Renault Alaskan

Renault Alaskan 2016-yildan beri Renault tomonidan ishlab chiqarilgan engil yuk mashinalari seriyasidir. Platforma va dvigatellar Nissan Navara va Mercedes-Benz X-sinf modellaridan olingan.

Tarixi 

Birinchi Renault Alaskan prototipi 2016-yilning oktyabr oyida Parijda taqdim etilgan edi. Asos sifatida yapon modeli Nissan Navara olindi. Xuddi shu davrdan boshlab Renault Alaskan Kolumbiyaga yetkazib berildi. Model Yevropaga 2017-yildan beri yetkazib berilmoqda. 2020-yil oktabr oyidan avtomobil Argentinada ishlab chiqarila boshlandi. Xuddi shu yili ishlab chiqarishni yakunlash rejalashtirilgan edi, ammo buning rasmiy tasdigʻi yoʻq.

Xususiyatlari 
Avtomobil butun ishlab chiqarish tarixida 160 ot kuchiga ega 2,3 litrli YS23DDT turbodizel dvigateli bilan jihozlangan. Bilan. va 190 ot kuchiga ega YS23DDTT. Bilan.

Renault Alaskan kontseptsiyasi 

Ushbu avtomobil 2015-yil 3-sentyabrda Parijda Renault Alaskanning oddiy arzon versiyasidan bir yil oldin taqdim etilgan. Unda bir tonna yuk koʻtarish quvvati, 21 dyuymli gʻildiraklar va LED texnologiyasi mavjud. Dvigatel Renault Master modelidan olingan.

Motorizatsiya

Manbalar 

Renault avtomobillari
2010-yil ishlab chiqarilgan avtomobillar
Fransiya avtomobillari
Erica

Erica — Ericaceae oilasiga mansub 857 taga yaqin turni oʻz ichiga olgan gulli oʻsimliklar turkumi. Calluna turkumi ilgari Erica tarkibiga kirgan.

Etimologiya 
Lotin tilidan tarjima qilingan erica soʻzi „supurgi“ degan maʼnoni anglatadi. Ba‘zilar ericani qadimgi yunon tilidan moslagan deb taxmin qilishadi.

Tavsif 
Erica turlarining aksariyati boʻyi ga yetadigan kichik butalardir, eng balandlari E. arborea va E. scoparia boʻlib, ikkalasi ham  gacha oʻsishi mumkin. Hammasi doim yashil, mayda ignasimon barglari uzunligi . Urugʻlar juda kichik va baʼzi turlari tuproqda oʻnlab yillar davomida yashovchanligi saqlashi mumkin.

Taksonomiya va filogeniya 
Dulfer 1960-yillarda Erica turkumining 605 turini oxirgi nashr etdi. Keyinchalik koʻplab yangi turlar tasvirlangan (ayniqsa, Janubiy Afrikada) va yana 83 tasi Erica tarkibiga kiritilgan, biroq butun jinsni zamonaviy taksonomik qayta koʻrib chiqish hali ham yetishmayapti.

Ericaning eng yaqin qarindoshlari Daboecia (bir yoki ikkita tur) va Calluna (monospesifik). Yevropaning oz sonli Erica turlari turkumining eng qadimgi nasllarini ifodalaydi, ularning ichida yagona, kattalikdagi turlarga boy, afrikalik navlar joylashgan. Afrika qitʼasida Cape va Madagascan/Mascarene turlari mos ravishda monofiletik guruhlarni ifodalaydi.

Turlar 
Tanlangan turlarga quyidagilar kiradi:

Yashash joyi 
Taxminan 690 tur Janubiy Afrikaga endemik hisoblanadi. Qolgan turlar Afrika, Madagaskar, Oʻrta er dengizi va Yevropaning boshqa qismlarida oʻsadi

Koʻpgina Ericaceae turlari singari, Erica turlari asosan kislotali yoki juda kislotali tuproqlarda oʻsadi. Darhaqiqat, „ericaceous“ atamasi oʻsimliklarni yetishtirishda ishlatiladigan kompostga nisbatan qoʻllanadi. Ular koʻpincha mitti butazorlarda (togʻlik va botqoq) yoki ochiq kislotali oʻrmonlarning tuproqli qismlarida oʻsadi.

Ekologiya 
Bu turdagi oʻsimliklar asosan koʻplab kapalak turlarining lichinkalari, jumladan, imperator kuya kapalagi, bogʻ yoʻlbarsi, haqiqiy sevishganlar tugunlari, shuvoq pug, kumush naqshli koʻk kapalak va Coleophoralar tomonidan isteʼmol qilinadi.

Quyosh qushlarining baʼzi turlari Ericaga qoʻnishi va changlatishi maʼlum. Changlatishda ishtirok etadigan ikkita tur janubiy ikki yoqali quyosh qushi va toʻq sariq koʻkrakli quyosh qushidir.

Kultivatsiya 

Erica turlari gullari uchun peyzaj yoki bogʻ oʻsimliklari sifatida oʻstiriladi. Ular ignabargli daraxtlar bilan yaxshi bogʻlanadi va koʻpincha ekish sxemalarida mitti ignabargli oʻsimliklar navlari ostida ommaviy tuproq qoplami sifatida oʻstiriladi. Ular yil davomida gullashga qodir. Ular, shuningdek, kuzda va qishda vannalar yoki deraza qutilarida oʻstirilishi mumkin.

Manbalar 

Shimoliy Amerika florasi
Ichki sekretsiya bezlari

Har xil turdagi signal beruvchi moddalarni chiqaradigan hujayralar hamda inkretor bezlar gormonlar orqali ko'plab hujayrali organizmdagi turli metabolik jarayonlar va organ funktsiyalarini tartibga soluvchi organ tizimiga birlashtiriladi. Gormonlar atrof-muhitdagi yonidagi hujayralarga to'g'ridan-to'g'ri parakrin ta'sir ko'rsatadigan yoki endokrin qon oqimiga chiqarilgandan so'ng, maqsadli hujayralarga yetib boradigan xabarchilar hisoblanadi.

Gormonlar hujayra membranasida yoki hujayraning sitozolida ma'lum gormon retseptorlari mavjud bo'lsa, hujayradan tashqari signal beruvchi moddalar sifatida ta'sir ko'rsatadi.

Endokrinologiyaning tibbiy ixtisosligini  endokrin tizimning buzilishi yoki endokrinopatiyalar egallaydi.

Gipotalamus 

Gipotalamus, o'rta miyaning kichik maydoni hisoblanadi, uni endokrin tizim bilan bog'laydi. Portal vena tizimi orqali u gipofiz bezi bilan aloqada bo'lib, uning gormonlarini chiqarishni tartibga soladi. Xulosa qilib aytganda, u tana haroratini, yurak urishini va buyraklar faoliyatini, shuningdek, ochlik va chanqoqlikni, uyqu ritmini va jinsiy aloqani tartibga soluvchi vositadir.

Gipofiz bezi 
Endokrin tizimdagi asosiy bez no'xat kattaligidagi gipofiz bezi bo'lib, u o'rta kranial chuqurchada suyak bo'shlig'ida joylashgan va endokrin tizimning ko'p qismini boshqaradi. U gormonlar tizimining markazi bo'lib, boshqa endokrin organlardan ustundir. O'z gormonlarini ishlab chiqarishdan tashqari, u boshqa endokrin bezlarning gormonlarini ishlab chiqarishga ham ta'sir qiladi.

Gipofiz bezi mustaqil ravishda ishlaydigan ikkita yarmidan iborat: orqa gipofiz (neyrogipofiz) va oldingi gipofiz (adenopituitar).

Orqa gipofiz bezi gipofiz sopi orqali gipotalamus bilan bevosita bog'langan. Tarixiy jihatdan gipotalamusning bir qismi (ya'ni miya) u yerda hosil boʻlgan va umumiy asab aloqasi orqali unga etkazilgan gormonlarni saqlaydi.

Oldingi gipofiz bezi bevosita gipotalamus bilan bog'langan. Anterior lobda to'g'ridan-to'g'ri tana to'qimalariga va boshqa bezlarga ta'sir qiluvchi turli xil gormonlar ishlab chiqariladi. Ular gipotalamusda hosil boʻlgan va maxsus tomir orqali oldingi lobga etib boradigan omillar tomonidan nazorat qilinadi. Bundan tashqari, oldingi lob qondagi gormonlarning yuqori darajasiga mustaqil ravishda reaksiyaga kirishadi.

Oshqozon osti bezi 

Qorinning yuqori qismida oshqozon orqasida joylashgan oshqozon osti bezi endokrin va ekzokrin qismdan iborat yagona bez hisoblanadi. U asosan ikkita organdan iborat. Endokrin qismi - Langergans orolchalari - insulin va glyukagon ishlab chiqaradi.

Manbalar 

 Lois Jovanovic, Genell J. Subak-Sharpe: Hormone. Das medizinische Handbuch für Frauen. (Originalausgabe: Hormones. The Woman’s Answerbook. Atheneum, New York 1987) Aus dem Amerikanischen von Margaret Auer, Kabel, Hamburg 1989.
 Paul Honekamp: Über die Störungen des endokrin-vegetativen Systems, ihre Ursachen und ihre Heilung durch natürliche Heilstoffe. Carl Marhold, Halle 1935.
Rivo Rakotovao

Rivo Rakotovao (1960-yil 12-mayda tugʻilgan) — malagaslik siyosatchi, 2018—2019-yillarda Madagaskar prezidenti vazifasini bajaruvchi boʻlgan. Rakotovao, shuningdek, Madagaskar Senati raisi lavozimida ham ishlagan.

Madagaskar prezidenti vazifasini bajaruvchi 
2018-yil 7-sentyabrda prezident Heri Rajaonarimampianina prezidentlik lavozimidan isteʼfoga chiqish toʻgʻrisida ariza berdi. Natijada, Senat prezidenti Rivotovao prezidentlik rolini oʻz zimmasiga oldi, u oʻsha paytdagi saylangan prezident Andri Rajoelina inauguratsiyasiga qadar bu lavozimda ishlagan edi. 9-sentyabr kuni Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh kotibi Antoniu Guterrish Rivo Rakotovaoni qoʻllab-quvvatlashini yana bir bor tasdiqladi. 2022-yil 14-iyun kuni Rivo Rakotovao korrupsiya, davlat mablagʻlarini oʻgʻirlash va mansab vakolatlarini suiisteʼmol qilishda gumonlandi. Bu qaror korrupsiyaga qarshi kurash mustaqil idorasi tomonidan chaqirilgan edi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1960-yilda tugʻilganlar
Madagaskar
Madagaskar Prezidentlari
Chikuhoku

Yaponiyaning Nagano prefekturasida joylashgan qishloq. 2018-yil 28-fevral holatiga koʻra, qishloqda hisob-kitoblarga koʻra 1873 ta xonadonda 4688 nafar aholi istiqomat qilgan, aholi zichligi esa 1 km2 ga 47 kishidan toʻgʻri kelgan. Qishloqning umumiy maydoni 99,47 kvadrat kilometr (38,41 mi²) ni tashkil etadi.

Geografiyasi 
Chikuhoku Nagano prefekturasining markazida, Matsumoto havzasida joylashgan. Qishloqda Higashijo toʻgʻoni va Onikuma toʻgʻoni mavjud.

Iqlimi 
Qishloqda yozi salqin va nam, qishi esa sovuq (Köppen iqlim tasnifi Dfa) bilan ajralib turadigan iqlim mavjud. Chikuhokuda oʻrtacha yillik harorat 9,6 °C ni tashkil etadi. Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 1227 mm boʻlib, sentyabr esa eng seryogʻin oy hisoblanadi. Avgustda eng yuqori harorat 22,8 °C, eng past harorati esa yanvarda, −3,0 °C atrofida boʻladi.

Atrofdagi munitsipalitetlar 

 Nagano prefekturasi
 Matsumoto
 Azumino
 Nagano
 Chikuma
 Ueda
 Aoki
 Omi
 Ikusaka

Demografiyasi 
Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Chikuhoku aholisi soni soʻnggi 70 yil ichida bir asr avvalgi sonidan yarmidan koʻproqqa kamaygan.

Tarixi 
Hozirgi Chikuhoku hududi qadimgi Shinano provinsiyasining bir qismi boʻlgan. Hududning katta qismi Edo davrida Matsumoto domenining nazorati ostida edi. Honjo, Sakakita va Sakai qishloqlari 1889-yil 1-aprelda zamonaviy munitsipalitetlar tizimining oʻrnatilishi bilan yaratilgan. Chikuhoku qishlogʻi 2005-yil 11-oktyabrda uchta qishloqning qoʻshilishi natijasida barpo etilgan.

Taʼlim tizimi 
Chikuxokuda qishloq hukumati tomonidan boshqariladigan uchta davlat boshlangʻich maktabi va bitta davlat oʻrta maktabi mavjud shuningdek, Chikuhoku va qoʻshni Omi qishlogʻi oʻrtasida birgalikda ishlaydigan bitta oʻrta maktab faoliyat yuritadi. Qishloqda yuqori maktab mavjud emas.

Transporti

Temir yoʻl 

  Shinano temir yoʻli — Shinano temir yoʻl liniyasi
 Nishijō — Sakakita — Hijiri-Kōgen — Kamuriki

Magistral yoʻl 

 Milliy yoʻnalish 143
 Milliy yoʻnalish 403

Mahalliy diqqatga sazovor joylar 

 Aoyagi qal’asi xarobalari
 Kamuriki togʻi, yapon folklorida Ubasute togʻining joylashuvi sifatida tanilgan

Chikuhokuning taniqli odamlari 

 Tomio Hora, tarixchi

Galereya

Manbalar

Havolalar 

 Rasmiy sayti 

Nagano prefekturasidagi qishloqlar
Chikuhoku (Nagano)
Saurischia

Saurischia (talaffuzi: Sauriskye; yunonchadan sauros (σαῦρος) „sudraluvchi“ va ischion () „kaltakesak“  degan maʼnoni anglatadi) — son tuzilishi boʻyicha tasniflangan dinozavrlarning ikkita asosiy boʻlinmasidan biri (ikkinchisi — Ornithischia). Saurishchia va Ornithischia dastlab 1888-yilda Harry Seeley tomonidan turkumlar deb atalgan, ammo bugungi kunda koʻpchilik paleontologlar Saurishchia -ni turkum emas, balki unchalik katta boʻlmagan guruh sifatida tasniflashadi.

Tavsifi 
Barcha yirtqich dinozavrlar (teropodlarning ayrim turlari) anʼanaviy ravishda barcha qushlar va fitofag dinozavrlarning ikkita asosiy turidan biri — sauropodomorflar kabi saurischianlar deb tasniflanadi. Boʻr davrining oxirida, boʻr-paleogen yoʻqolib ketish hodisasi jarayonida qushlardan tashqari barcha saurischialar yoʻq boʻlib ketishgan. Qushlar, bir guruh teropod dinozavrlarining toʻgʻridan-toʻgʻri avlodlari boʻlib, filogenetik tasnifga koʻra, saurischia dinozavrlarning kichik guruhidir.

Saurischia dinozavrlari anʼanaviy ravishda ornithischia dinozavrlariga oʻxshash uch qirrali tos tuzilishiga ega boʻlib, ularda tos suyagi oldinga qaraganligi bilan ajralib turadi. Ornithischialarning tos suyagi orqaga burilgan holda, tos suyagining pastki qismi bilan parallel ravishda toʻrt qirrali tuzilishga ega boʻladi. Saurischia dinozavrlarining son tuzilishi ularni „kaltakesak“ dinozavrlar deb atalishiga olib kelgan, chunki zamonaviy kaltakesaklar va boshqa sudralib yuruvchilarda ajdodlarining son anatomiyasini saqlab qolishgan.

Tasniflash 
Seeley oʻz maqolasida dinozavrlarning ikki guruhini nomlashda boshqa paleontologlar tomonidan anʼanaviy dinozavrlar tartibini ajratish uchun ilgari surilgan tasniflash sxemalarini koʻrib chiqqan. U 1878-yilda Otniel Charles Marsh tomonidan ilgari surilgan, dinozavrlarni toʻrt turkumini (Sauropoda, Teropodlar, Ornithopoda va Stegosauria) oʻrgangan.

Biroq, Seeley dinozavrlar guruhlari oʻrtasidagi yagona asosiy farqni hisobga oladigan, ularni boshqa sudraluvchilardan ajratib turadigan xususiyatga asoslangan tasnifni shakllantirishni xohlagan. Seeley tasnif gʻoyasini son suyaklari konfiguratsiyasidan topgan va Marshning barcha toʻrtta turkumini ushbu son anatomiyasiga asoslanib ikkita katta guruhga ajratish mumkinligini aniqlagan. U Stegosauria va Ornithopoda turkumini Ornithischia ga, Terapod va Sauropoda ni Saurishchia ichiga joylashtirgan. Bundan tashqari, Seeley ikki guruh oʻrtasidagi son suyaklariga asoslangan va boshqa koʻplab farqlardan foydalanib, „dinozavrlar“ umuman tabiiy guruh emas, balki ibtidoiy arxozavrlardan mustaqil ravishda paydo boʻlgan ikkita alohida tartib ekanligini taʼkidlagan.

Manbalar 

Biologik turlar
Yirtqichlar
Dinozavrlar
Paleontologiya
Sangijumon

Sangijumon- Navoiy  viloyatining Xatirchi tumanida joylashgan qishloq. Aslida, Sangijumon tosh nomi boʻlib, qishoq va mahalla nomi shundan kelib chiqqan.  Tojikchada sang- tosh, jumon- qimirlovchi, silkinuvchi, tebranuvchi tosh degan maʼnoni bildiradi. Toshning ogʻirligi 280 tonnadan oshadi. Hajmi esa 75-78 kubdir. Balandligi qariyb 6 metr. Yoshi esa 250 dan 280 million yilgacha boʻlgan oraliqda. Tosh jarlik yoqasida joylashgan, lekin qimirlasa ham pastga tushib ketmaydi. Moʻjizaviy tomoni shundaki, toshni 10-12 yoshli bola ham bemalol qimirlata oladi. Manzilgohda qimirlaydigan toshdan tashqari yana koʻplab gʻayrioddiy toshlar mavjud. Ulardan biri Teshiktosh hisoblanadi. Bu ulkan toshda kichkina, bitta odam sigʻadigan teshik boʻlib, manzilgohga tashrif buyuruvchilar undan niyat qilib oʻtishadi. Teshik ham yildan yilga yemirilib bormoqda. Kimda kim gunohi kam boʻlsa, bu teshikdan bemalol oʻtib ketadi. Agar gunohi koʻp boʻlsa, tosh uni siqib qoʻyadi, degan afsona gaplar yuradi mahalliy aholi oʻrtasida. Qishloq joylashgan Nurota togʻ tizmasining Oqtov yonbagʻirlari bepoyon kengliklardan iborat. Yiliga yuzdan ziyod mahalliy va chet ellik sayyohlar tashrif buyuradi. Ayniqsa, bahor faslida togʻ yonbagʻirlarida dam oluvchilar soni mingdan ortiq boʻladi. Qishloqda ziyoratchilar uchun dam olish maskanlari tashkil qilingan.  Tashrif buyuruvchilarga mahalliy aholi boʻlgan maxsus gid ziyoratgoh haqida batafsil maʼlumot beradi. Bu manzilgohda yana boshqa oddiy ulkan toshlar, niyat toshi, muqaddas daraxt va buloq ham mavjud. Sangijumon qishlogʻiga borish uchun yoʻlga maxsus belgilar ham oʻrnatilgan. Topib borish qiyinchilik tugʻdirmaydi.  Betakror tabiat, toza havo, tashrif buyurishga arzirli qishloq doim turistlarni oʻziga jalb qila oladi.

Manbalar

Manbalar 

Xatirchi tumani aholi punktlari
Refleksiya

Refleksiya (shuningdek, refleks [1]; lotincha reflexio „teskari“ dan) – bu ong, ruh, tafakkur yoxud insonning oʻzgarishi bilan bogʻliq boʻlgan turli xil hodisalar va tushunchalarni qamrab oluvchi tushuncha.

Uning mazmuni Yevropa falsafasi va fani tarixi davomida sezilarli darajada oʻzgardi[2]. Klassik Yunonistonda aks ettirish bilan bogʻliq sezgilar allaqachon kuzatilgan boʻlsa, aqlning (intellektning) oʻz harakatlariga aylanishini tizimli koʻrib chiqish neoplatonistlardan boshlangan va sxolastik falsafada „ikkinchi niyatlar“ taʼlimotida rivojlangan.

Hozirgi davrda aks ettirishni ilmiy jihatdan oʻrganib chiqish J.Lokk tomonidan boshlangan boʻlib, uning G. V. Leybnits bilan bahsi I.Kant fikrini ragʻbatlantirdi va bu tushunchaga gnoseologik rang berdi. XVIII—XIX asrlarda aks ettirish muammolari asosan nemis klassik falsafasi vakillari va ratsionalistik yoʻnalishdagi boshqa mutafakkirlarni oʻziga jalb qildi. Fikrlash tahlili J. G. Fixte tomonidan gnoseologik burilish uchun qabul qilingan va F. V. G. Hegel buni oʻzining ruhiy rivojlanish kontseptsiyasining asosiga qoʻygan. Fikrlash kontseptsiyasi bilim va harakatning falsafiy tanqidi uchun marksizm va zamonaviy fikrdagi post-marksistik tendentsiyalar uchun muhim boʻlib qolmoqda.

20-asrdan buyon nomdor falsafa maktablari tomonidan refleksiyaning falsafiy rivojlanishini davom ettirish bilan bir qatorda fenomenologlar, ekzistensialistlar, koʻplab bilim sohalari vakillari refleks va refleksivlik muammolarini samarali hal qilmoqdalar ushbu tadqiqotlar natijasida quyidagi sohalarda yangi tarmoqlar yaratildi: psixologiya, iqtisod, pedagogika, filologiya, siyosat, harbiy, tabiiy fanlar va texnologiya.
Ratsionalizm va klassik idealizm

Qarama-qarshi yoʻnalishda 18-asrdan boshlab falsafiy ratsionalizm tomonidan Lokk gʻoyalarini tanqid qilish mavjud edi.

G. V.Leybnits chekli empirik mavzuda aks ettirishning iloji yoʻqligini taʼkidladi. Bunda Leybnits, birinchidan, „ruhda ong va mulohazasiz sodir boʻladigan oʻzgarishlar bor“ degan xulosaga keladi, ikkinchidan, u refleksni empirik sub’ektning idrok, sezgi va his-tuygʻularidan mustaqil fikr va sof harakat sifatida ozod qiladi deb hisoblar edi[3].

18-asr oxiri 19-asr boshlarida aks ettirish konsepsiyasining keyingi rivojlanishi asosan klassik nemis falsafasi vakillari tomonidan amalga oshirilgan. Asosiy gnoseologik savolni („Men nimani bilishim mumkin?“) qoʻygan I.Kant uchun mantiqiy aks ettirish – gʻoyalarni bir-biri bilan solishtirish – va transsendental aks ettirish oʻrtasidagi farqni bilish muhimdir, bu esa "oʻz ichiga gʻoyalarni bir-biri bilan ob’ektiv taqqoslash metodini qamrab oladi. "
Adabiyotlar:

 Refléksiya ili refleksíya – kak pravilno?. Data obraщeniya: 18 iyunya 2021. Arxivirovano 24 iyunya 2021 goda.
 ↑ Refleksiya / Belousov M. A. // Bolshaya rossiyskaya ensiklopediya : [v 35 t.] / gl. red. Yu. S. Osipov. – M. : Bolshaya rossiyskaya ensiklopediya, 2004—2017.
 A. P. Ogursov. Refleksiya // Novaya filosofskaya ensiklopediya : v 4 t. / pred. nauch.-red. soveta V. S. Styopin. – 2-e izd., ispr. i dop. – M. : Misl, 2010. – 2816 s.

Atamalar
Psixologik tushunchalar
Coelophysoidea

Coelophysoidea (taaffuzi: Selofozoid) soʻnggi trias va ilk yura davrlarining keng tarqalgan dinozavrlari edi. Ular geografik jihatdan keng tarqalgan, ehtimol barcha qitʼalarda yashagan. Coelophysoidlar barchasi nozik shaklga ega, goʻshtxoʻr boʻlib, ular ilgari tasniflangan coelurosaurs (koelurozavr) ga oʻxshash va baʼzi turlari nozik kalla suyagiga ega. Oʻlchamlar uzunligi taxminan 1 dan 6 m gacha. Coelophysoidlar qanday teri qoplamaga ega ekanligi nomaʼlum va turli rassomlar ularni yungli yoki patli qilib tasvirlashgan.

Coelophysoidlarga misollar: Coelophysis, Procompsognathus va Liliensternus. Ilgari „Podokesauridae“ shubhali taksonida boʻlgan dinozavrlarning aksariyati endi Coelophysoidlar deb tasniflanadi.

Tasniflash 
Coelophysoidlaning qazilmalardagi suyaklari juda erta paydo boʻlganiga qaramay, ular ibtidoiy teropodlardan ajratib turadigan bir qancha xususiyatlarga ega. Ushbu olingan xususiyatlarning eng koʻzga koʻringanlari (apomorfiyalar) yuqori jagʻ suyaklarining birikish usulidir (premaxilla — maksilla artikulyatsiyasi). Coelophysoidlarni Ceratosaurus yoki (sensu stricto) boshqa teropodlar bilan solishtirganda (qatʼiy maʼnoda) ularga yaqinroq va umumiy ajdodlari boʻlganmi yoki yoʻqligi teropod mutaxassislari oʻrtasida asosiy bahs-munozaralardan biri. Eng soʻnggi tahlillar shuni koʻrsatadiki, Coelophysoidea ceratosaurus bilan tabiiy guruh hosil qilmaydi. Shunga oʻxshab, Dilophosaurus va shunga oʻxshash teropodlar anʼanaviy ravishda coelophysoidlar deb tasniflangan boʻlsa-da, 2000-yillarning oxirida chop etilgan bir nechta tadqiqotlar ular aslida tetanuranlar bilan yaqinroq bogʻliq boʻlishi mumkinligini koʻrsatdi.

Quyidagi kladogramma Matthew T. Carrano, John R. Hutchinson va Scott D. Sampsonning 2005-yilgi tadqiqotida topilgan.

Quyidagi kladogramma Martin D. Ezcurra va Gilles Cuny ning 2007-yilgi tadqiqotida topilgan.

Quyidagi kladogram Ezcurra va boshqalar tomonidan oʻtkazilgan tadqiqotda tiklangan. (2020)

 Coelophysoid tadqiqotlari xronologiyasi

Manbalar 

Biologik turlar
Yirtqichlar
Dinozavrlar
Bruno (Minnesota)

Bruno () — AQShning Minnesota shtatida joylashgan shahardir. Aholisi 2010-yilgi aholini roʻyxatga olish holatiga koʻra 102 kishini tashkil qilgan.

Minnesota shtatidagi 23-avtomagistrali shaharda asosiy yoʻnalish boʻlib xizmat qiladi.

Geografiyasi 
Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish byurosiga koʻra, shaharning umumiy maydoni  ni tashkil qiladi.

Jamiyati 
Bruno kichik shaharcha boʻlib, Minnesota shtati 23-avtomagistrali shahardan oʻtgan. Shaharda uchta cherkov, AQSh pochta boʻlimi (pochta indeksi 55712), avtoulovlarni taʼmirlash ustaxonasi, doʻkonlar, koʻngilli oʻt oʻchirish boʻlimi va taverna mavjud. Taverna cheklangan miqdorda oziq-ovqat va ichimliklarni sotadi, ammo yaqinda mavjud North Branch va Duluth oʻrtasida bepul Wi-Fi simsiz Internet xizmatini tashkil etdi. 2014-yil oxirida taverna yongʻinda vayron boʻldi, ammo 2015-yil bahorida uning Facebook sahifasida qayta qurish rejalari eʼlon qilindi. Bundan tashqari, sayyohlar uchun toʻxtash va dam olish uchun hojatxonalar va toza suv uchun quduq mavjud boʻlgan kichik park mavjud.

Demografiyasi 
2010-yilgi aholini roʻyxatga olishda shaharda 102 kishi, 44 xonadon va 29 oila istiqomat qilgan. Aholi zichligi 39.4/km². Shaharning irqiy tarkibi 92,2 % oq tanlilar, 1 % afro-amerikaliklar, 4,9 % tubjoy amerikaliklar va 2 % ikki yoki undan ortiq irqlardan iborat boʻlgan.

Shaharda 44 ta uy xoʻjaligi boʻlib, ulardan 22,7 foizi 18 yoshgacha boʻlgan bolalari bor, 50 foizi er-xotin birga yashagan, 9.1 foizi eri boʻlmagan ayollar, 6.8 foizida xotini boʻlmagan erkaklar va 34,1 % oilasi boʻlmaganlar yashagan. Barcha uy xoʻjaliklarining 29,5 foizi jismoniy shaxslardan iborat boʻlib, 18,1 foizida esa 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashaydiganlar bor edi.

Aholining oʻrtacha yoshi 47 yosh hisoblanadi. Aholining 23,5 foizi 18 yoshgacha boʻlganlar; 6,9 % 18 yoshdan 24 yoshgacha boʻlganlar; 17,6 % 25 dan 44 gacha; 27,3 % 45 dan 64 gacha; va 24,5 % 65 yosh va undan katta. Jins tarkibi 50 % erkaklar va 50 % ayollardir.

Uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi 28,125 dollarni, oilaning oʻrtacha daromadi esa 33,125 dollarni tashkil etdi. Erkaklar oʻrtacha daromadi 31 875 dollarni, ayollar esa 15 000 dollarni tashkil qilgan. Aholi jon boshiga daromad 15 439 dollarni tashkil etdi. Oilalarning 18,5 foizi va aholining 19,0 foizi kambagʻallik chegarasidan pastda yashaydi.

Manbalar 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari     Minnesota shaharlari
Lara Barbieri

Lara Barbieri (1986-yil 2-fevralda Sassuoloda tugʻilgan) — italiyalik yarim himoyachi, hozirda Italiya A seriyasida " Sassuolo " jamoasida oʻynaydi.

Hayoti 
Barbieri AQSHning WPSL jamoasida Reggiana, Riviera di Romagna, Napoli va Michigan Phoenix klublarida ham oʻynagan. U 2010-yilda barcha oʻyinlarda qatnashib, ayollar oʻrtasidagi Italiya kubogini qoʻlga kiritgan.

Sarlavhalar 

 Ayollar oʻrtasidagi Italiya kubogi : 2010-yil

Maqsadlar 
2014-yil 27-fevralda yangilangan .

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1986-yilda tugʻilganlar
Italiyalik ayol futbolchilar
Ayol futbolchilar
Ayollar futboli yarim himoyachilari
Christopher Buchtmann

Christopher Buchtmann (; 1992-yil 25-aprelda tugʻilgan) — nemis professional futbolchisi, Oldenburg jamoasida hujumkor yarim himoyachi sifatida oʻynaydi. Germaniya va Angliyaning turli klublarida yoshlar futboli oʻynaganidan soʻng, Buchtmann oʻzining professional faoliyatini 1. FC Köln bilan boshladi. 2012-yilda „St-Pauli“ ga oʻtdi. Germaniya terma jamoasi safida 2009-yilgi 17 yoshgacha boʻlganlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida gʻolib chiqqan, yoshlar darajasida xalqaro miqyosda himoya qilgan.

Klublardagi faoliyati

Ilk faoliyati 
Buchtmann oʻz faoliyatini „Hannover 96“da boshlagan, 13 yoshida „Borussia Dortmund“ ga qoʻshildi. Angliyaga koʻchib  „Liverpool“ yoshlar akademiyasiga aʼzosi boʻldi. 2010-yilning fevralida 18 oylik shartnoma asosida „Fulham“ ga 100 000 funt sterling evaziga qoʻshildi.

Biroq, klubda uch oy oʻtgach, Buchtmann Germaniyaga qaytib, 1.FK Köln bilan shartnoma imzoladi. Ikki yil zaxira klubda oʻynadi. „Freiburg“ ga qarshi oʻyinning 68-daqiqasida Slavomir Peshko oʻrniga maydonga tushib, debyut qildi, „Köln“ ga 4:1 hisobida magʻlub boʻldi. Mavsumning soʻnggi oʻyinida — „Bayern“ ga qarshi bahsda oʻynadi, jamoa yana 4:1 hisobida magʻlub boʻldi.

Iyul oyida, 2012—2013-yilgi mavsumga tayyorgarlik boʻyicha yigʻindan soʻng, murabbiy Holger Stanislawski zaxiraga besh nafar futbolchini tushirdi, ular orasida Buchtmann ham bor edi.

FK St. Pauli 
Avgust oyi oxirida Buchtmann „Köln“ bilan shartnomasi bekor qilinganidan soʻng „St.Pauli“ klubiga oʻtdi. 2013-yilning yanvarida klub bilan 2015-yilgacha yangi shartnoma imzoladi.

2013—2014-yilgi mavsum uning uchun yutuq boʻldi, chunki asosiy jamoada oʻzini namoyon qildi. Yanvar oyi oxirida klub bilan 2016-yilgacha shartnoma imzoladi.

2016-yilning mart oyida Buchtmann shartnomani 2019-yilgacha uzaytirishga rozi boʻldi.

VfB Oldenburg 
Buchtmann 3.Liga vakili VfB Oldenburg ga qoʻshildi. 2022-yil avgust oyida klub bilan oʻn yillik faoliyatidan soʻng „St.Pauli“ erkin agentga aylantirdi.

Xalqaro faoliyati 
Buchtmann Germaniyani yoshlar darajasida xalqaro miqyosda himoya qilgan. 15 yoshgacha, 16 yoshgacha, 17 yoshgacha, 18 yoshgacha, 19 yoshgacha va 20 yoshgacha boʻlgan terma jamoalarda oʻynagan. 17 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida Germaniya bilan finalda gʻalaba qozongan. Oʻyinlari natijasida Buchtmann UEFA tomonidan kelajakdagi eng umidli yulduzlardan biri sifatida eʼtirof etilgan.

Faoliyat statistikasi

Klubda

Terma jamoada

Manbalar 

Germaniyalik futbolchilar
Yashayotgan insonlar
1992-yilda tugʻilganlar
Erkak futbolchilar
Roberta DʼAdda

Roberta D’Adda (1981-yil 5-oktabrda tugʻilgan) — sobiq italiyalik futbolchi, himoyachi sifatida oʻynagan. U ASD Fiammamonza, CF Bardolino va ACF Brescia bilan toʻrtta ligada gʻolib chiqgan. D’Adda 2009 va 2013-yillardagi UEFA ayollar chempionatida Italiya terma jamoasining oʻyinchisi boʻlgan.

Xalqaro martabasi 
D’Adda Italiya terma jamoasidagi debyutini 2006-yil iyun oyida Serbiya va Chernogoriya ustidan 7:0 hisobida gʻalaba qozonib, 2007-yilgi ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionati saralash bosqichida oʻtkazgan.

Finlandiyada boʻlib oʻtgan UEFA Ayollar oʻrtasidagi Yevro-2009da D’Adda barcha toʻrtta oʻyinda maydonga tushgan, chunki italiyaliklar chorak finalga chiqdi. Milliy murabbiy Antonio Kabrini Shvetsiyada boʻlib oʻtadigan Yevro-2013 uchun D’Adda nomini oldi. 2015-yilgi Jahon chempionati saralashida u milliy terma jamoadagi ilk goʻlini kiritdi. U keyingi saralash bosqichlarida oʻyinga tushmadi.

Faxrli oʻyinlari 

 Sarlavhalar
 A Seriya (4) : 2005-06, 2008-09, 2013-14, 2015-16
 Italiya Kubogi (4) : 2008-09, 2011-12, 2014-15, 2015-16
 Italiya Superkubogi (5) : 2005-06, 2013-14, 2014-15, 2015-16, 2016-17
 Boshqa musobaqalardagi eng yaxshi natija
 UEFA Chempionlar Ligasi (chorak finalchi): 2015-16

Yana qarang 
Roberta D’Adda — FIFA competition record (archived)

Manbalar

Havolalar  
 

1981-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Ayol futbolchilar
Italiyalik ayol futbolchilar
Ayollar futboli himoyachilari
Eksperimental estetika

Eksperimental estetika (inglizcha experimental aesthetics) XIX asrda Gustav Teodor Fexner tomonidan asos solingan psixologiya va estetika sohasi. Fexner estetikani idrok etish tajribasini boshdan kechirayotgan sub’ektning xususiyatlari va idrok etilayotgan ob’ektning xususiyatlari orqali empirik tarzda tushuniladigan idrok sifatida belgilaydi. Eksperimental estetika psixofizikadan keyin psixologiyadagi ikkinchi eng qadimgi tadqiqot sohasi hisoblanadi. 1876-yilgi „Estetikaga kirish“ (Vorschule der Aesthetik) asarida Fexner estetik tajribani tushunish va oʻrganishga oʻzining empirik yondashuvini batafsil bayon qiladi. Fexnerning fikricha, eksperimental estetika estetik ragʻbatlantirish va estetik javobni nazarda tutuvchi ob’ekt-induktiv yondashuv bilan tavsiflanadi. Ragʻbatlantirish muhim rol oʻynaydi, chunki u hissiyot va reaksiyani keltirib chiqaradi. Shunday qilib, estetik tajriba hodisasini oʻrganish umuman idrok etishni oʻrganish bilan chambarchas bogʻliqdir. Bundan tashqari, shu tarzda tushunilgan estetik tajriba nafaqat sanʼat sohasiga, balki kundalik hayotning har qanday hodisalariga nisbatan qoʻllanishi mumkin.

Hozirgi vaqtda psixologlar va nevrologlar estetikaning muammoli sohasini yanada torroq qilib, uni kuchli hissiy tajribani keltirib chiqaradigan har qanday ob’ektlarni idrok etish, yaratish va baholash jarayoni deb hisoblaydilar Bu empirik estetikaning ixtisoslashgan sohasi boʻlib, u foydalanish bilan ajralib turadi. nazariy pozitsiyalarni sinab koʻrish uchun tajribalar.

Eksperimental estetika birinchi navbatda tabiiy fanlar va ularning metodologiyasiga qaratilgan. Zamonaviy yondashuvlar asosan kognitiv psixologiya yoki nevrologiya (neyroestetik) sohasidan keladi.

Metodologiya 
Eksperimental usullar asosida individual subyektiv tajriba va xatti-harakatlarni tahlil qilish eksperimental estetikaning markaziy qismidir. Xususan, sanʼat asarlari, musiqa yoki veb-saytlar yoki boshqa IT-mahsulotlar kabi zamonaviy ob’ektlarni idrok etish oʻrganiladi. Olingan maʼlumotlarni quyidagi uch darajada tahlil qilish mumkin:

 Fiziologik daraja
 Fenomenologik daraja (tajriba)
 Xulq-atvor darajasi

Bunday holda, ob’ektning oʻziga biron bir estetik qiymat berishda qiyinchiliklar mavjud. Shu bilan birga, odamlarning necha foizi ob’ektni chiroyli deb tasniflashini yoki qancha odam u yoki bu ob’ektni afzal koʻrishini oʻlchash va hisoblash mumkin.

Yondashuvga qarab, eksperimental estetikada juftlik taqqoslash, tartiblash usullari, Likert oʻlchovlari va semantik farqlar, statistik guruhlarni taqqoslash, reaksiya vaqtini oʻlchash, shuningdek, koʻz harakatini oʻrganish kabi murakkabroq usullardan foydalaniladi. elektroensefalografiya va funktsional magnit-rezonans tomografiya.

Manbalar 

Estetika
Psixologiya
René Adler

René Adler ()(1985-yil 15-yanvarda tugʻilgan) — nemis futbolchisi, darvozabon sifatida oʻynagan.

Yoshlik yillari 
Adler sobiq Sharqiy Germaniya terma jamoasi aʼzosi Yens Adlerning oʻgʻli. Uning amakivachchasi — isroil-amerikalik professional lakroschi Maks Adler.

Klubdagi faoliyati

VfB Leipzig 
Adler olti yoshida VfB Leipzigning yoshlar jamoasida oʻynagan. Leipzig uchun toʻqqiz yil oʻynagach, Adler 2000-yilda Bayer 04 Leverkusenning yoshlar jamoasiga qoʻshilgan.

Bayer 04 Leverkuzen 
Yoshlar jamosida oʻynaganidan soʻng, Adler 2002-yilda B jamoasiga qoʻshilgan. U 2002/03-yilgi mavsumda B jamoasida sakkizta oʻyinda maydonga tushgan<ref» Club matches"></ref>. 2003/04-yilgi mavsum boshida u Bundesligada oʻynagan klubning asosiy tarkibiga koʻtarilgan.

Keyingi yillarda Adler jarohatlar tufayli yangi imzolangan Bernd Leno oʻz oʻrnini egallagunga qadar birinchi darvozabon boʻlib qolgan. U 2008/09-yilgi mavsumda 37 2009/10-mavsumda 33 va 2010/11-yilgi mavsumda 44ta oʻyinda maydonga tushgan. 2012-yilning yozida Adler Leverkuzen bilan oʻn ikki yil oʻynagach, erkin agent sifatida klubni tark etgan. U 2011/12-yilgi mavsumda B jamoasida atigi 2 ta oʻyinda maydonga tushgan.

Hamburger SV 
Adler 2012-yilda Bundesligadagi raqibi „Hamburger SV“ bilan besh yillik shartnoma imzolagan. U Germaniya kubogida Karlsruher SCga 4:2 hisobida magʻlub boʻlgan oʻyinda debyut qilgan. Adler 2012/13-yilgi mavsumni 33 oʻyin, 2013/14-yilgi mavsumni 33, 2014/15-yilgi mavsumni 15 oʻyin, 2015/16 yilgi mavsumni 25 oʻyin bilan yakunlagan.

2017-yilning may oyida Adler „Hamburger SV“ bilan shartnomasini uzaytirmasligini va besh yildan soʻng klubni tark etishini eʼlon qilgan.

Mainz 05 
2017-yil iyul oyida Adler Mainz 05 jamoasi tarkibiga qoʻshilgan.

Isteʼfo 
2019-yil 1-mayda Adler 2018/19-yilgi mavsumdan soʻng faoliyatini yakunlashini eʼlon qilgan. Umuman olganda, u Germaniya chempionatining 269 uchrashuvida maydonga tushgan.

Xalqaro faoliyati 

Adler Dieter Eilts boshchiligida Germaniya U-21 terma jamoasida toʻrtta oʻyinda maydonga tushgan. U Yevro-2008da ikkinchi oʻrinni egallagan Germaniya terma jamoasining asosiy oʻyinchisi boʻlgan. Jens Lehmann nafaqaga chiqqanidan va Robert Enke vafot etganidan soʻng, u Jahon chempionati saralash bosqichida birinchi tanlov darvozaboniga aylangan. Adler Germaniya terma jamoasi safida 2008-yilning 11-oktyabrida Rossiyaga qarshi jahon chempionati saralash oʻyinida debyut qilgan. Jahon chempionatida Germaniya terma jamoasining asosiy darvozaboni sifatida tasdiqlangan boʻlsa-da, qovurgʻasidan olgan jarohati tufayli u munidalga bora olmagan. Adler ikki yil davomida terma jamoa safida ishtirok eta olmagan, biroq 2012-yilning noyabrida Hamburger SVga qoʻshilganidan soʻng ajoyib oʻyin koʻrsatgani uchun Gollandiyaga qarshi oʻrtoqlik oʻyiniga chaqirilgan. Biroq Adler JCh-2014 uchun Germaniya terma jamoasiga chaqirilmagan. 2008—2013 yillar oraligʻida u 12 ta oʻyinda maydonga tushgan.

Faoliyat statistikasi

Klub

Xalqaro

Manbalar 

CS1 German-language sources (de)
UEFA Yevro 2008 oʻyinchilari
Germaniyalik futbolchilar
Yashayotgan insonlar
1985-yilda tugʻilganlar
Erkak futbolchilar
GAZ-3110

GAZ-3110 „Volga“ 1997—2008-yillarda ishlab chiqarilgan. Gorkiy avtomobil zavodida ishlab chiqarilgan oʻrta toifali avtomobil hisoblangan. Bu 1960—1970-yillardagi avtomobil kuzovini oxirgi seriadagi GAZ-24 avtomobilidan olingan. 1990—2000-yillardagi dizayni boʻyicha, zamonaviy GAZ-3103 avtomobilining kuzovini seriyali qilib ishlab chiqarilmaganligi sababli koʻplab muammolar yuzaga kelgan. 2004-yilda kuzovning old qismi oʻzgartirilgan. Avtomobil GAZ-3111 rusumidagi faralarga oʻxshash faralarni oldi va orqa faralariga oʻzgartirishlar kiritilgan.

Yaratilish tarixi 
Mashinani ishlab chiqarish boshlanishidan oldin ham, 1996-yil davomida ishlab chiqarishni modernizatsiya qilish amalga oshirilgan. Unda yetti mingdan ortiq asbob-uskunalardan foydalanilgan. Mashinasozlik sanoatining rivojlanishi yangi dizayn va shassiy qismlarini yigʻish va payvandlash liniyasini yaratgan, unda 38 ta KUKA deb nomlangan robotlar ishtirok etgan.

GAZ-3110 GAZ-31029 modelining keyingi koʻrinishi boʻlib, tashqi koʻrinishi panellarining bir qismini yangi dizaynda yasashga erishilgan. Shu jumladan tom panelini almashtirish ushbu dizaynga yangicha koʻrinish taqdim etgan. Lekin eshiklar va old qanotlar bundan mustasno. Dastlab, avtomobilga qora termoplastik bamperlar oʻrnatilgan, 2000-yildan boshlab ular katta hajmli yuqori plastik bamperlar bilan almashtirilgan. Salon butunlay yangilangan va bezatish jihatidan arzon xorijiy avtomobillar standartlariga javob bera boshlagan. 
2002-yilda GAZ-3110 asosiy modelini yangilash rejalashtirilgan edi. 2002-yilgi „Volga“ yangi radiator panjarasi, segmentli faralar va dumaloq yorugʻlik segmentlari boʻlgan orqa chiroqlar, shuningdek rul chambaragi oʻzgartirilgan. Eshik tutqichlari (koʻtarilgan, aylanmaydigan) va GAZ-3111 dan tashqi plastik bilan ajralib turishi kerak edi. Dvigatel Yevro-2 ekologik standartlariga javob beradigan boʻlgan.

2008-yildan beri Volga avtomobilida Yevro-3 talablariga koʻtarilgan dvigatellar, shu jumladan ish hajmi 2,4 litr va quvvati 152 ot kuchini oʻz ichiga olgan rus ZMZ-40525 dvigateli oʻrnatilgan. U elektron gaz pedaliga ega KMSUD MIKAS 11ET bilan jihozlangan.

GAZ-31107 
2004-yilda Moskva avtosalonida jiddiy oʻzgartirilgan. Volga GAZ-31107 namoyish etilgan. Model oʻziga xos orqa oynalari bilan ajralib turar edi. Zaxira gʻildiragi nihoyat avtomobilning dizayniga nuqsonsiz holatda ornarilgan. Orqa oynaning egilish burchagi ortgan va gʻildirak bazasi ichida harakatlanadigan plastik yonilgʻi baki, shuningdek, yangi orqa yoritish chiroqlari bilan jihozlangan.

Manbalar

Havolalar 

 Ivan Ananiev — Volga. Made in… " Gʻildirak orqasida " gazetasi 2008/7
 Pavel Dolgachev — Ichkaridan qarash, " Gʻildirak orqasida " gazetasi 2007/19

Avtomobil
Texnika
Rossiya avtomobillari
André Luís

André Luís Leite (1986-yil 19-fevralda tugʻilgan) yoki oddiygina André Luís - braziliyalik hujumchi, ayni paytda Tailand chempionatining 3-liga ishtirokchisi MH Nakhon Si Siti jamoasida oʻynaydi.

Faoliyati 
Andre Luis Braziliyaning bir nechta klublarida, asosan, 2003-yildan 2010-yilgacha yoshlik huquqiga ega boʻlgan „Kruzeyro“dan yoki 2010 va 2016-yillar oraligʻida " Boavista-RJ "dan ijara asosida oʻynagan, garchi u hech qachon Braziliya milliy chempionatida ushbu klublarning hech biri safida maydonga tushmagan.

U birinchi marta 2006-yilda Braziliya kubogi chorak finalida Santosga qarshi Ipatinga gʻalaba qozongan oʻyinda Ipatinga uchun gol urganida eʼtiborga sazovor boʻldi.

2008-yilda, Caxiasga ijaraga beriladi, u Campeonato Brasileiro A Seriya mavsumi uchun Gremioga qayta ijaraga berildi. U A Seriyaning 14 oʻyinida maydonga tushdi va oʻzining birinchi golini 2008-yilning 23-noyabrida „Vitoriya“ga qarshi oʻyinda kiritdi.

2012-yilda u Ponte Pretaga ijaraga berildi va A Seriyada 20 ta oʻyinda maydonga tushdi.

U shuningdek, Campeonato Brasileiro Série B va Campeonato Brasileiro Série Cda ligalarida América-RN, Duque de Caxias va Atlético Goianiense klublari safida ijara asosida oʻynagan.

2015-yildan 2017-yilgacha u Tailandda Suphanburi, Royal Thai Navy va Chonburi bilan Tailand 1-ligasida uch mavsum oʻtkazdi. Dastlab Boavista-RJdan ijaraga olingan, keyin esa Braziliya klubi tomonidan qoʻyib yuborilganda doimiy shartnomalar asosida.

2018-yilda u Braziliyaga qaytib keldi, dastlab Campeonato Paulistada Mirassolni klubi sharafini himoya qildi, ammo keyin Atletiko Goyaniense bilan ikkinchi marta shartnoma imzoladi.

Faxrlar 

 Vitoriya

Kampeonato Baiano : 2009 yil; Boavista

Taça Rio: 2014 yil; Atletiko Goyaniense

Kampeonato Goyano : 2019 yil; Jangchi Lamphun

 Tailand ligasi 3 (1): 2020-2021

Manbalar

Havolalar 

 

Futbol assotsiatsiyasi hujumchilari
Braziliyalik futbolchilar
Yashayotgan insonlar
1986-yilda tugʻilganlar
Erkak futbolchilar
Suzish boʻyicha Olimpiada rekordlari roʻyxati

Xalqaro Olimpiya qoʻmitasi Olimpiya oʻyinlarida basseynda suzish boʻyicha sportchilar tomonidan amalga oshirilgan vaqt boʻyicha eng tezkor suzishlarni tan oladi. Erkaklar suzish boʻyicha oʻyinlar 1896-yilda zamonaviy tarzda tashkil etilganidan beri yozgi Olimpiya oʻyinlarining rasmiy dasturiga kiritilgan; faqat 1912-yilda ayollar bellashuvi ham oʻtkazila boshlandi. 1896-yilgi Olimpiya oʻyinlarida suzish musobaqalari Egey dengizidagi koʻrfazda boʻlib oʻtdi, suzuvchilar qirgʻoqqa suzishlari kerak edi — vengriyalik suzuvchi Alfred Xajos oʻsha yili ikkita oltin medalni qoʻlga kiritdi va shunday dedi: „Mening gʻalaba qozonish istagim yashash istagimni butunlay yengdi“. Parijdagi 1900-yilgi yozgi Olimpiya oʻyinlarida suzish musobaqalari Sena daryosida boʻlib oʻtdi va 1908-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari Londondagi White City stadionidagi yengil atletika treki bilan oʻralgan 100 metrlik hovuzda oʻtkazildi.

Poygalar toʻrtta suzish toifasida oʻtkaziladi: erkin uslub, chalqancha suzish, brass va batterfly, turli masofalarda va individual yoki estafeta musobaqalarida. Mustaqil suzish poygalari ham individual, ham estafetalarda oʻtkaziladi, ularda barcha toʻrtta suzish toifalari qoʻllanadi. Tokio −2020 yozgi Olimpiada oʻyinlarida suzish boʻyicha erkaklar ham, ayollar ham basseynda oʻn sakkizta sport turi boʻyicha bellashdilar. Basseynga asoslangan 35 ta musobaqadan Amerika Qoʻshma Shtatlari suzuvchilari oʻn toʻrtta rekordga ega, Avstraliya yettita, Xitoy toʻrtta, Vengriya uchta, Buyuk Britaniya va Janubiy Afrika ikkitadan, Ukraina, Rossiya Olimpiya qoʻmitasi va Shvetsiyada bittadan rekordlar mavjud. Hozirgi Olimpiya rekordlarining 20 tasi 2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida, yettitasi 2016-yilda, uchtasi 2012-yilda va beshtasi 2008-yilda oʻrnatilgan.

Erkaklar rekordlari 

♦ amaldagi jahon rekordi boʻlgan ishlashni bildiradi. Statistik maʼlumotlar 2020-yilgi Olimpiada yakuniga koʻra toʻgʻri va faqat XOQ tomonidan Olimpiya oʻyinlari sifatida tan olingan voqealarni oʻz ichiga oladi.

Ayollar rekordlari 

♦ amaldagi jahon rekordi boʻlgan ishlashni bildiradi. Statistik maʼlumotlar 2020-yilgi Olimpiada yakuniga koʻra toʻgʻri va faqat XOQ tomonidan Olimpiya oʻyinlari sifatida tan olingan voqealarni oʻz ichiga oladi.

Aralash rekordlar 
♦ amaldagi jahon rekordi boʻlgan ishlashni bildiradi. Statistik maʼlumotlar 2020-yilgi Olimpiada yakuniga koʻra toʻgʻri va faqat XOQ tomonidan Olimpiya oʻyinlari sifatida tan olingan voqealarni oʻz ichiga oladi.

Manbalar 

 Umumiy

 ; Maxsus

Yozgi Olimpiada oʻyinlari
Sagʻlik bilimleri universiteti

Salomatlik fanlari universiteti () Istanbulda tashkil etilgan davlat universitetidir. Rasmiy gazetada eʼlon qilinganidan keyin kuchga kirgan qonunga muvofiq 2015-yil 15-aprelda tashkil etilgan. Universitet tarkibiga Tibbiyot fakulteti, Xalqaro tibbiyot fakulteti, Anqara Gulhane farmatsiya fakulteti, Hamshiralik ishi fakulteti, Hayot fanlari fakulteti, Sogʻliqni saqlash fanlari fakulteti, Tibbiy xizmatlar kasb-hunar maktabi va Tibbiy fanlari instituti kiradi. Bundan tashqari, Salomatlik fanlari universitetining 2020-yil iyun oyida eʼlon qilingan Prezident qarori bilan Izmir, Trabzon va Bursada tibbiyot fakultetlari tashkil etilishi eʼlon qilindi.

Maʼmuriy tuzilma
Universitetning boshqaruv organlari “Oliy ta’lim toʻgʻrisida”gi qonunda nazarda tutilgan organlar va vasiylik kengashidan iborat. Vasiylik kengashi Sogʻliqni saqlash vazirligi maslahatchisi, rektor, vazir tomonidan saylanadigan ikkita aʼzo va Oliy taʼlim kengashi tomonidan saylangan professor unvoniga ega boʻlgan aʼzodan iborat jami 5 aʼzodan iborat boʻladi.

Kampus
Marmara universiteti nomidan ajratilgan Mekteb-i Tıbbiye-i Shahane Haydarpasha kampusi Sogʻliqni saqlash fanlari universitetiga ajratildi.

Gulhane Harbiy Tibbiyot Akademiyasi kampusi Sogʻliqni saqlash fanlari universitetiga ajratildi.

Shuningdek universitet Oʻzbekiston, Somali, Suriya va Sudan davlatlarida taʼlim faoliyatini amalga oshiradi.

Manbalar

Xalqaro universitetlar
Universitet