yakhyo/uz-wiki huggingface dataset:
Sydney Wiese

Sydney Rose Wiese (; 1995-yil 16-iyunda tugʻilgan) — amerikalik professional basketbolchi. Hozirda erkin agent.

Biografiyasi 
Sydney Wiese 1995-yil 16-iyunda Arizona shtatining Pheonix shahrida tugʻilgan. U Pheonixdagi Pinnacle oʻrta maktabida oʻqigan. Wiese Pinnacle oʻrta maktabida yulduz oʻyinchi boʻlib, otasi, yangi bosh murabbiy Troy Wiese qoʻl ostida oʻynagan. Oʻrta maktabdagi faoliyati davomida u Pinnacle jamoasini Arizona shtatidagi oʻrta maktab basketbol chempionatida uchta oʻyinda qatnashishiga katta yordam bergan.

Wiese 2013-yilgi Arizona oʻrta maktabining eng yaxshi oʻyinchisi boʻlish yoʻlida har bir oʻyinda oʻrtacha 18,5 ochko va 5,2 golli uzatma qayd etgan.

Kollej jamoasidagi faoliyati 
Oregon shtati Beavers jamoasining himoyachisi Wiese oʻz faoliyatini maktabdagi rekordlar va uchta koʻrsatkich bilan yakunlagan.

Kollejdagi faoliyati davomida Wiese murabbiylar va ommaviy axborot vositalari vakillari tomonidan ovoz berish natijasida All-Pac-12 jamoasiga sardor etib tayinlangan va konferensiya tarixidagi toʻrt mavsumda shunday eʼtirof etilgan atigi 13 oʻyinchidan biriga aylangan. U, shuningdek, yilning eng yaxshi kollej oʻyinchisi sifatida 2017-yilgi Naismith mukofoti uchun oʻnta yarim finalchilardan biri boʻlgan va AP All-America jamoasining uchinchi jamoasi aʼzosi boʻlgan.

Wiese 2015-yilgi Janubiy Koreyaning Kvanju shahrida boʻlib oʻtgan Jahon universitet oʻyinlarida oltin medalni qoʻlga kiritgan 2015-yilgi AQSh basketbol jamoasi aʼzosi boʻlgan.

Kollej jamoasidagi faoiyat statistikasi 

Manba

Professional jamoalardagi faoliyati

WNBA 
Wiese 2017-yilgi WNBA draftida 11-chi tanlov bilan Los Angeles Sparks jamoasi tomonidan jamoa tarkibiga tanlangan. Oʻzining ikkinchi oʻyinida Wiese Washington Mystics jamoasi ustidan 99-89 hisobida gʻalaba qozonib, oltita uch ochko bilan faoliyatidagi eng yuqori 22 ochkoni qoʻlga kiritgan.

2021-yil 13-mayda Wiese 2022-yilgi WNBA draftida ikkinchi davra tanlovi evaziga Washington Mystics jamoasiga transfer qilingan.

Chet elda 
2017-yilda Wiese 2017—2018-yilgi mavsumdan tashqari Ayollar Milliy Basketbol Ligasining Townsville Fire jamoasi bilan shartnoma imzolagan.

WNBAdagi faoliyat statistikasi 
2020-yil 6-sentyabr holatiga koʻra joriy statistika

|-
| style="text-align:left;"| 2017
| style="text-align:left;"| Los Angeles
| 28 || 0 || 7.9 ||. 383 ||. 400 ||. 500 || 0.8 || 0.3 || 0.2 || 0.1 || 2.3
|-
| style="text-align:left;"| 2018
| style="text-align:left;"| Los Angeles
| 11 || 0 || 3.3 ||. 000 ||. 000 ||. 000 || 0.3 || 0.2 || 0.0 || 0.0 || 0.0
|-
| style="text-align:left;"| 2019
| style="text-align:left;"| Los Angeles
| 32 || 16 || 20.6 ||. 385 ||. 366 || 1.000 || 1.3 || 1.8 || 0.5 || 0.3 || 4.8
|-
| style="text-align:left;"| 2020
| style="text-align:left;"| Los Angeles
| 19 || 15 || 19.1 || .505 || .472 ||. 917 || 1.7 || 1.2 || 0.6 || 0.1 || 6.8
|-
| style="text-align:left;"| Faoliyati
| style="text-align:left;"|4 yil, 1 jamoa
| 90 || 31 || 14.2 ||. 417 ||. 395 ||. 828 || 1.1 || 1.0 || 0.3 || 0.1 || 3.9

Manbalar

Havolalar 

 Oregon shtati Beavers bio
Yashayotgan insonlar
1995-yilda tugʻilganlar
Pages with unreviewed translations
AQSh basketbolchilari
NBA basketbolchilari
Kimyogar (futbol klubi, Olmaliq)

„Kimyogar“ („Kimyogar“ Olmaliq futbol klubi) — Olmaliq shahri, Toshkent viloyatining 1990—1994-yillarda faoliyatini yuritgan sobiq oʻzbek futbol klubi.

Nomlanishi

Tarixi 
1966-1988-yillarda „Metallurg“ jamoasining vorisi, 2004-yildan to hozirgi kunga qadar Olmaliq AGMK klubining oʻtmishdoshi hisoblanadi.

Klub nomi rus tilidan oʻzbekchaga „Kimyogar“ deb tarjima qilingan. U mahalliy uchrashuvlarini 1960-yilda qurilgan va 11 000 tomoshabinga moʻljallangan „Metallurg“ stadionida oʻtkazgan.

Tashkil topgan yili SSSRning Ikkinchi quyi ligasida toʻp suradi va turnir doirasida 16-oʻrinni egallaydi.

Keyingi mavsumda u SSSRning Ikkinchi quyi ligasida oʻyinini davom ettiradi va 6-oʻringa koʻtariladi.

1992-yilda Oʻzbekistonning birinchi mustaqil chempionatida debyut chiqish qiladi, oʻyin natijalariga koʻra, quyidan oldingi 16-oʻrinni egallab, Birinchi ligaga tushib ketadi.

1993-yilgi mavsumda Birinchi ligadagi 16 jamoa orasida 12-oʻrinni egallaydi. Klub 1994-yilgi mavsumda  Ikkinchi ligadagi muvaffaqiyatsiz oʻyindan soʻng, tarqatib yuborilgan.

Havolalar 

 Futbolfacts.ru veb-saytidagi maʼlumotlar Arxivnaya kopiya -da arxivlangan
 „Ximik“ klubining SSSR chempionatidagi ishtiroki haqida wildstat.ru saytida maʼlumot -da Arxivnaya kopiya

Oʻzbekiston futbol klublari
Toshkent viloyati futbol klublari
Oʻzbekistonda faoliyati tugatilgan futbol klublari
Alifbo boʻyicha futbol klublari
1990-yilda tashkil etilgan futbol klublari
SSSRda faoliyatini toʻxtatgan futbol klublari
Oʻzbekistonda faoliyati tugatilgan futbol klublari
Olmaliq futbol klublari
Klaus Fischer

Klaus Fischer () (1949-yil 27-dekabrda tugʻilgan) — nemis sobiq professional futbolchisi va murabbiyi . U 1982-yilgi Jahon chempionati finalida Italiyaga magʻlub boʻlgan, Gʻarbiy Germaniya terma jamoasining asosiy oʻyinchisi boʻlgan. Hujumchi sifatida u oʻzining aniq zarbalari bilan eʼtiborga sazovor boʻlgan va 1982-yilgi Jahon chempionati yarim finalida Fransiyaga qarshi oʻyinning qoʻshimcha daqiqalarida ajoyib zarbasi bilan hisobni tenglashtirgan.

Jamoalardagi faoliyati 
Fisher Regen tumanidagi Lindberg (Bayerisher Vald) yaqinidagi Kreuzstra shahrida tugʻilgan.

U 1968-yilda SC Zwieseldan TSV 1860 Myunxenga koʻchib oʻtgan va 1860 Myunxen, FC Schalke 04, uchun Bundesligada 535 oʻyin oʻtkazgan. „Schalke 04“ bilan 1972-yilda Germaniya kubogini qoʻlga kiritgan. „Schalke 04“ Bundesliganing 1970-71-yilgi mavsumida poraxoʻrlik mojarosida qatnashgan klubda shtirok etgan oʻyinchilardan biri sifatida Fisher dastlab umrbod diskvalifikatsiya olgan, ammo keyinchalik bu jazo bir yillik ligaga va milliy terma jamoaga kirish huquqidan besh yilga chetlatishga qisqartirirgan.

1976-yilda u Bundesliganing eng yaxshi toʻpurari boʻlgan. 268 ta gol bilan u Bundesliganing barcha vaqtlardagi eng yaxshi toʻpurarlari roʻyxatida Gerd Myuller va Robert Levandovskidan keyin uchinchi oʻrinni egallab turibdi. 1988-yilda Fisherning klubi VfL Bochum Germaniya kubogi finaliga yoʻl olgan, ammo Fisher final oʻyinida ishtirok etmagan. U 1988-yilda faoliyatini yakunlagan 

Uning „Schalke 04“ safida 182 ta gol urgani klub rekordi boʻlib qolmoqd.

Xalqaro faoliyati 
Fisher 1977-yildan 1982-yilgacha Germaniya terma jamoasi safida 45 ta o‘yinda maydonga tushib, 32 ta gol urgan (8 ta boshi bilan, 24 tasini oyoqlari bilan, shu jumladan, ikkita akrobat zarbasi bilan). U ikkita jahon chempionatida maydonga tushgan va 1982-yilda Ispaniyada boʻlib oʻtgan jahon chempionatining ikkinchi oʻrin sovrindori boʻlgan.

Uning 1977-yilda Shveytsariyaga qarshi xalqaro oʻyinda 4:1 hisobida gʻalaba qozongan akrobat zarbasidan urgan goli nemis teletomoshabinlari tomonidan yilning eng yaxshi goli sifatida tan olingan. U shuningdek, 1982-yilgi Jahon chempionati yarim finalida Fransiyaga qarshi oʻyinda qoʻshimcha vaqtda mashhur akrobat zarbasini bilan hisobini tenglashtirgan va oʻsha uchrashuvda gʻalaba qozongan. Gʻarbiy Germaniya penaltilar seriyasida gʻalaba qozongan.

Murabbiylik faoliyati 
Fischer futbol murabbiylik maktabini boshqargan.

Faoliyat statistikasi

Klub

Xalqaro

Yutuqlari 
"Schalke 04"

 DFB-Pokal: 1971—1972

1. FK Kyoln

 DFB-Pokal : 1982—983

 Gʻarbiy Germaniya

 FIFA Jahon kubogi gʻolibi: 1982-yil

Shahsiy yutuqlar

 Bundesliganing eng yaxshi toʻpurari : 1975—976 (29 gol)
 Yilning eng yaxshi goli (Germaniya) : 1977
 Oʻn yillikning maqsadi (Germaniya)
 Asr maqsadi (Germaniya)
 Kicker Bundesliganing mavsumdagi jamoasi: 1984—1985

Manbalar 

Germaniyalik futbolchilar
Yashayotgan insonlar
1949-yilda tugʻilganlar
Erkak futbolchilar
Bengal genotsidi 1971

Bengal genotsidi — 1971-yil 25-martdan 16-dekabrga qadar muddat davomida Sharqiy Pokistonda (hozirgi Bangladesh) Pokiston islom respublikasi rahbariyati tomonidan uyushtirilgan qonli qirgʻin.

Bangladeshdagi genotsid 1971-yil 25-martda „Projectlight“ harbiy operatsiyasining boshlanishi bilan boshlandi. Gʻarbiy Pokiston hukmronlik qilgan Pokiston hukumati Sharqiy Pokistonda bengallarning o‘z taqdirini o‘zi belgilash haqidagi chaqiriqlarini bostirish uchun harbiy repressiyani boshladi. Toʻqqiz oy davom etgan Bangladesh ozodlik urushi davomida Pokiston Qurolli Kuchlari aʼzolari va „Jamoati Islomiy“ning Pokiston tarafdori islomiy qoʻshinlari tomonidan 300 mingdan 3 mln.gacha bengallar qirib yuborilgan. Bengal tadqiqotchilari maʼlumotlariga koʻra, bu qirgʻin Ikkinchi jahon urushidagi „Xolokost“dan keyingi eng yirik genotsiddir.

Genotsidlar
Wilson Sporting Goods

Wilson ( - Amerika sport mollari kompaniyasi. 1913-yilda Illinoys shtatining Chikago shahrida tashkil etilgan va hali ham joylashgan. 1989-yildan beri Uilson Finlandiyaning Amer Sports kompaniyasining sho''ba korxonasi hisoblanadi . Kompaniya koʻplab sport turlari uchun toʻp va jihozlar ishlab chiqaradi: basketbol, beysbol, futbol, skvosh, voleybol, amerika futboli, tennis va golf . Kompaniyaning dunyoning 100 dan ortiq mamlakatlarida o'z vakolatxonalari mavjud.

Tennis 
Wilson jahon tennis bozorida taniqli brend  hisoblanadi. Ushbu ishlab chiqaruvchining raketkalari Kris Evert, Viktoriya Azarenka, Pit Sampras, Rojer Federer, Serena va Venera Uilyams kabi koʻplab eng yaxshi tennischilar tomonidan qoʻllanadi. Tennis raketkalarini sotish boʻyicha Uilson dunyoda yetakchi hisoblanadi. tennis raketkalarining barcha ishlab chiqaruvchilari orasida oʻrin. Uilson tennis toʻplari Devis kubogi, Fed kubogi, US Open, WTA Tour turnirlarining rasmiy toʻplaridir. Uilson raketka va koptoklardan tashqari tennis uchun maxsus poyabzal, kiyim-kechak, sumka va turli aksessuarlar ishlab chiqaradi.

Basketbol 
Kompaniya oʻyin paytida namlikni yutish va nazoratni ushlab turish qobiliyati uchun nomlangan Solution toʻplarini ishlab chiqarish bilan mashhur. Yechim toʻplari dunyodagi eng yorqin va eng ajoyib ligalarda rasmiy oʻyinlar sifatida qabul qilinadi, jumladan: VTB Birlashgan ligasi, Universitet sportlari milliy assotsiatsiyasi (NASS,NCAA )  va Moskva Basketbol Ligasi Qo'shma Shtatlardagi ko'plab o'rta maktab jamoalari tomonidan qo'llaniladi. Uilson, shuningdek, iste'mol bozori uchun turli xil sharlar yasaydi. Kompaniya rasmiylari yaqin vaqtgacha NBA yulduzlari Derrik Rouz va Joakim Noa edi.

Mahsulotni joylashtirish 
Tom Hanks bilan olingan 2000-yilgi "Odamlardan uzoqda" filmida shu koʻrinish mavjud : FedEx va Wilson voleyboli  - bu kadrda qayta-qayta paydo bo'ladigan ikkita brend. Film namoyish etilgunga qadar Wilson Sporting Goods kompaniyasi o‘z mahsulotlaridan biri Tom Xenks bilan bir xil “yulduz” maqomiga erishganiga asoslanib, reklama kompaniyasini boshlagan edi.

Manbalar

Havolalar 

 Wilson  - rasmiy sayt )
 Uilson Rossiyada 

AQSh shirkatlari
FedEx
Vakolatlarni berish

Vakolatlarni berish — vakolatlarni berish muammosi bir qator xorijiy mamlakatlarda parlament tomonidan koʻpgina muhim masalalarni hal etishda hukumatga oʻz vakolatlarini berishda koʻzga tashlanadi. Vakolatlar doirasida hukumatlar chiqargan hujjatlar adabiyotlarda berilgan vakolat doirasida chiqarilgan qonunlar nomini olgan. Bunday holat muxolifat uchun maqbul emas, chunki ijroiya hokimiyat, parlament oʻz vakolatiga doir masalalarni boshqalarga berib davlatdagi oʻz mavqelarini kuchsizlantiradi va davlat maʼmuriyati rolini kuchaytiradi, bu oʻz navbatida siyosiy hayotda demokratiyani rivojlanishiga toʻsqinlik qiladi.

Manbalar 

Huquqshunoslik
Valyuta operatsiyalari

Valyuta operatsiyalari — milliy qonunchilik yoki xalqaro shartnomalar bilan tartibga solingan valyuta boyliklari bilan bogʻliq boʻlgan bitimlar.
"Valyutani tartibga solish toʻgʻrisida"gi OʻzR Qonunining 6-moddasiga muvofiq, valyuta operatsiyalariga boʻlgan mulk huquqining va boshqa huquqlarning oʻzga shaxsga oʻtishi hamda valyuta boyliklarini toʻlov vositasi sifatida ishlatish bilan bogʻliq operatsiyalar; valyuta boyliklarini OʻzRda olib kirish va joʻnatish, shuningdek OʻzRdan olib chiqish va joʻnatish; xalqaro pul joʻnatmalarini amalga oshirish.
"Valyutani tartibga solish toʻgʻrisida"gi qonunning 7-moddasiga asosan, joriy xalqaro operatsiyalarga quyidagilar kiradi :
 tashqi savdo, boshqa joriy faoliyat olib borilishi, shu jumladan xizmatlar koʻrsatilishi munosabati bilan, shuningdek odatdagi qisqa muddatli bank va kredit mexanizmlari ishlashi munosabati bilan toʻlanishi zarur barcha toʻlovlar;
 kreditlarni, qarzlarni uzish uchun yoki toʻgʻridan-toʻgʻri investitsiyalar amortizatsiyasi uchun maqbul summalarni toʻlash;
 savdo bilan bogʻliq boʻlmagan pul joʻnatmalarining maqbul summalari.

Manbalar 

Oʻzbekiston yuridik ensiklopediyasi maqolalari
Huquqshunoslik
Huquqiy atamalar
Valyuta qimmatliklari

Valyuta qimmatliklari — qarang: Valyuta boyliklari.

Manbalar 

Oʻzbekiston yuridik ensiklopediyasi maqolalari
Huquqshunoslik
Huquqiy atamalar
Huquq
Iqtisod
Valyuta qimmatliklarini qonunga xilof ravishda olish yoki o'tkazish

Valyuta qimmatliklarini qonunga xilof ravishda olish yoki oʻtkazish — Oʻzbekiston Respublikasi MJKning 170-moddasida valyuta boyliklarini qonunga xilof ravishda olish yoki oʻtkazish uchun maʼmuriy javobgarlik oʻrnatilgan. Fuqarolarning qonunga xilof ravishda valyuta qimmatliklarini olishi toki oʻtkazishi, shunday harakatlar uchun maʼmuriy jazo qoʻllanilganidan keyin sodir etilgan boʻlsa, Oʻzbekiston Respublikasi JKning 177-moddasiga asosan jinoiy javobgarlikni keltirib chiqaradi.

Manbalar 

Huquqshunoslik
Aerografiya

Aerografiya-havo choʻtkasi yordamida trafaretda boʻyash texnikasi (tarjimada engil choʻtka siqilgan havo yordamida boʻyoqni ingichka qilib yoyish uchun asbobdir).

Ishlatilgan vositalar 
Aerografiya qurilmasi avtomobil ustaxonalaridagi barcha boʻyash ishlarida keng qoʻllanadigan purkagichning tuzilishiga oʻxshaydi. Qurilma nozik ish uchun moʻljallangan, asosiy eʼtibor quriladigan chiziqlarning minimal qalinligi va qoʻllanadigan boʻyoqqa qaratiladi.

Aerografiya xususiyatlari 
Chop etilgan tasvirlar bilan taqqoslaganda, aerografiya kosmosning chuqurligini va ob’ektlar hajmini toʻliq etkazishi múmkin. Aerografiyani har qanday narsa uchun ishlatilishi múmkin. Bunga xonaning devorlari va shiftlari, avtomobil tanasi, trim yoki avtomobil ichki elementlari, turli xil kompyuter va maishiy texnika, mebel, oshxona toʻplami va boshqalar kiradi. Bularning barchasi faqat tajribali usta boʻyash uchun ob’ektning sirtini toʻgʻri tayyorlagandagina múmkin. Aerografik tasvirga ega ob’ektlar individuallikka ega boʻlib, egasining fazilatlarini tavsiflaydi. Aerografiya koʻkalamzorlashtirishni qoʻllash va turli hajmlarni, boʻshliqlarni yoki ustki tuzilmalarni simulyatsiya qilish orqali avtomobilni vizual sozlash boʻlib xizmat qilishi mumkin. Bu texnikadan ham avtomobilga biroz „taʼm“ berish, ham uning butun shaklini yangi shaklga keltirish uchun foydalanish mumkin.

Tarix 
Boʻyoq purkagichga oʻxshash birinchi qurilma 1876-yilda Frensis Edgar Stenli tomonidan patentlangan.Boʻyoq purkagichning oʻzi 1879-yilda Abner Peeler tomonidan ixtiro qilingan. U akvarellarni purkash uchun ushbu qurilmadan foydalanishni boshladi va qoʻlda boshqariladigan kompressorli purkagichdan foydalandi. Bu Ebner ishlagan zargarlik doʻkonidan olingan va ehtiyot qismlardan yigʻilgan ajoyib uskuna edi.

4 yillik ishlab chiqish ishlaridan soʻng, qurilma prototipini yaratgan amerikalik ixtirochi Liberty Walkup aerobrushing uchun patent sotib oldi. Valkup oʻz qurilmasiga xotini tomonidan ixtiro qilingan „Airbrush“ nomini berdi va uni patentladi. Keyinchalik Walkupning rafiqasi Illinoysda dunyoning turli burchaklaridan kelgan talabalarga aerobrushingni oʻrgatgan sanʼat maktabiga asos soldi. 1883-yilda Liberty Valkup sho''ba kompaniyasi Rockford Airbrush tashkil etildi. Kompaniya aerografiyaing usulida ishlab chiqarilgan mahsulotlarni reklama qilish bilan shugʻullangan. Asta-sekin aerobrushingga qiziqish ortib bordi va chizishning yangi texnikasi reklama, foto chop etish va poligrafiya kabi sohalarga boʻlingan.

Keyingi yillarda avtopoyga jamoalari aerografiya texnikasidan tez-tez foydalana boshladilar. Mashinaning tepasida gʻolib boʻlgan sovrinlar suratlari, homiylar haqidagi maʼlumotlar, mashinalar tezligini aks ettiruvchi hayvonlar tasvirlari joylashtirildi.

Aerografiyaning turlari 
Aerografiyaning asosiy turlari fon sifatida ishlatiladigan ranglar bilan ajralib turadi. Monoxrom aerobrushing bir yoki bir nechta kontrast ranglar bilan rasm chizishni oʻz ichiga oladi. Ob’yektning asosiy rangi fon sifatida ishlatiladi. Koʻp rangli aerografiya ob’ektning asosiy rangi bilan birga turli xil ranglar qoʻllanadi va rasm chiziladi.

Manbalar 

Texnika
Valyuta hisobi

Valyuta hisobi — bankning aktiv va passiv balans hisobi. U chet el valyutasidagi qoldiqlar, tushunlar hamda toʻlovlar, shuningdek olingan va taqdim etilgan kreditlar boʻyicha yuzaga kelgan qarzlardan iborat.

Manbalar 

Oʻzbekiston yuridik ensiklopediyasi maqolalari
Huquqshunoslik
Huquqiy atamalar
Huquq
Valyutani tartibga solish

Valyutani tartibga solish — xalqaro hisob kitoblar va valyuta boyliklari bilan bogʻliq bitimlarni amalga oshirishni reglamentatsiya qilishga qaratilgan davlatning faoliyati. „Valyutani tartibga solish toʻgʻrisida“gi OʻzR Qonunining 10-moddasiga muvofiq, OʻzR Markaziy banki OʻzRda valyutani tartibga soluvchi davlat organidir. Valyutani tartibga soluvchi davlat organi oʻz vakolatlari doirasida:
 OʻzRda chet el valyutasining hamda chet el valyutasidagi toʻlov hujjatlarining muomalasi tartibini belgilaydi;
 milliy valyutaning chet el valyutasiga nisbatan kursini aniqlash mexanizmini belgilaydi;
 OʻzR hududidagi banklarda norezidentalar tomonidan chet el valyutasida hisobvaraqlar ochish va ularni yuritish tartibini belgilaydi;
 rezident yuridik shaxslar tomonidan OʻzRdan tashqaridagi banklarda hisobvaraqalar ochish tartibini belgilaydi.

Manbalar 

Huquqshunoslik
Ukrainadagi oʻzbeklar

Ukrainadagi oʻzbeklar Ukraina hududida yashovchi oʻzbek millatiga mansub aholi vakillarihisoblanadi. 2001-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Ukrainada 12353 nafar oʻzbek istiqomat qiladi. Oʻzbekistonliklar eng koʻp qismi Ukraina janubidagi Qrim yaqinida va Sevastopolda (3087 kishi), shuningdek, Donetsk (1244 kishi) va Dnepropetrovsk (1361 kishi) viloyatlarida ham koʻpchilikni tashkil etgan.

Tarixiy dinamika 

Ukrainada oʻzbeklar II jahon urishidan oldin juda kamchilikni tashkil etgan. Jahon urushidan soʻng Sobiq Ittifoq hududi boʻylab kadrlarning koʻchishi va II-Jahon urushi oʻchoqlari Sharqiy Yevropa hududlarida kuzatilganligi sabab oʻzbeklar ushbu hududlarda tarqala boshlagan. Urush yillarida Ukraina hududlarida 10000 dan ziyod oʻzbek millati vakillari yashagan. Sobiq ittifoq tarqalmasdan oldingi aholini roʻyxatga olish natijalarida esa (1989-yilgi natijalar) 20333 ta oʻzbek millati vakillari roʻyxatga olingan. Sobiq Ittifoq tarqalgach barcha hududlarda millatlar aro migratsiya shakllanishi oqibatida Ukrainadan ham koʻplab oʻzbeklar boshqa hududlarga koʻchib ketgan.

Qayta joylashtirish 

Ukrainadai oʻzbek millati vakillari 2001-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra jami 12353 aholining 70,0% shaharlarda, 30,0% esa qishloqlarda yashagan. Mustaqil Ukraina hududida hozirda eng koʻp oʻzbeklar istiqomat qiladigan viloyat hududlari Qrim Avtonom Respublikasi va Sevastopol, Donetsk viloyati, Dnipropetrovsk viloyati, Xarkov viloyati va Zaparojye viloyati, Lugansk viloyati, Xerson viloyati Odessa viloyatlari va Ukraina poytaxti  Kiyev shahrida nisbatan koʻp tarqalgan.

Til

Manbalar 

Oʻzbeklar
Oʻzbekiston diasporasi
Ukraina
Oʻzbeklar
Vasiylik va xomiylik

Vasiylik va xomiylik — OʻzR FKning 32-moddasiga muvofiq, vasiylik va xomiylik muomalaga layoqatsiz yoki muomalaga toʻliq layoqatli boʻlmagan fuqarolarning huquq va manfatlarini himoya qilish uchun belgilanadi. Voyaga yetmaganlarga vasiylik va xomiylik ularni tarbiyalash maqsadida ham belgilanadi.vasiylar va xomiylarni bunga tegishli huquq va burchlarni qonun hujjatlari bilan belgilanadi. Vasiylar va xomiylar oʻz himoyalaridagi shaxslarning huquq va manfaatlarini har qanday shaxslar bilan munosabatlarda, shu jumladan, sudlarda ham maxsus vakolatsiz himoya qiladilar. „Bola huquqlarining kafolatlari toʻgʻrisida“gi OʻzR Qonunining 3-moddasiga asosan, vasiylik va xomiylik ota-ona qaramogʻidan mahrum boʻlgan bolalarni ularga taʼminot, tarbiya hamda taʼlim berish, shuningdek ularning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish maqsadida joylashtirishing huquqiy shakli. Vasiylik 14 yoshga toʻlmagan, xomiylik esa 14 yoshdan 18 yoshgacha bolalarag nisbatan belgilanadi.

Manbalar 

Oʻzbekiston yuridik ensiklopediyasi maqolalari
Huquqshunoslik
Huquqiy atamalar
Haiden Palmer

Haiden Denise Palmer (; 1991-yil 28-martda Moreno vodiysida, Kaliforniyada tugʻilgan) — amerikalik professional basketbolchi. U professional tarzda oʻynashni davom ettirishdan oldin Oregon State jamoasida oʻynagan. 2016-yilda Snæfell jamoasi bilan Islandiya chempionati va Islandiya kubogini qo‘lga kiritgan. Keyinchalik u Germaniyada oʻynashni davom ettirgan va u yerda TSV 1880 Wasserburg jamoasi bilan 2018-yilda Germaniya kubogini qoʻlga kiritgan.

Kollej jamoasidagi faoliyati 
Palmer faoliyatini 2009-yilda Oregon shtatida kollej basketboli jamoasida oʻynab boshlagan. U 2009—2010-yilgi mavsumda oʻrtacha 10,8 ball toʻplagan. U WCC ayollar basketbol chempionatida 2011—2012-yilgi WCC va 2013 WCC yilning eng yaxshi oʻyinchisi deb topilgan.

Professional jamoalardagi faoliyati 
Palmer Indiana Fever jamoasi tomonidan 2014-yilgi WNBA draftida chaqirilgan. U 2014—2015-yilgi mavsumni Elizur Natanya bilan Isroilda o‘tkazgan va 19 o‘yinda o‘rtacha 15,1 ochko va 7,2 ribaund to‘plagan.

Palmer 2016—2017-yilgi mavsumda Damen-Basketbol-Bundesliga jamoasi Herner TC bilan shartnoma imzolagan va 22 oʻyinda oʻrtacha 13,2 ochko, 4,8 ribaund, 3,4 assist qayd etgan.

U 2017-yilda TSV 1880 Wasserburgga transfer qilingan va klubga DBBL kubok finalida katta yordam bergan. U bu turnirning har bir o‘yinida o‘rtacha 11,8 ochko, 5,6 ribaund va 2,6 to‘p to‘plagan.

2018-yil iyul oyida Palmer DBBLning TK Hannover jamoasi bilan shartnoma imzolagan.

U 2019—2020-yilgi mavsumni Tapiolan Honka jamoasi bilan Naisten Korisliigada oʻtkazgan va har bir oʻyinda oʻrtacha 19,6 ochko, 5,7 ribaund va 5,6 golli uzatmani amalga oshirgan.

Faoliyat statistika

Kollej statistikasi

Manbalar

Havolalar 

 Islandiya statistikasi kki.is
 Finlandiya statistikasi basket.fi
 Eurobasket.com profili
 dbbl.de saytida DBBL profili 
 fiba.basketball saytida EuroCup profili

Yashayotgan insonlar
1991-yilda tugʻilganlar
AQSh basketbolchilari
NBA basketbolchilari
Vasiylik va homiylik organlari

Vasiylik va homiylik organlari — OʻzRning OKga hamda 1999-yil 12aprelda VMning 171-son qarori bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasida vasiylik va xomiylik toʻgʻrisidagi nizomga binoan, vasiylik va xomiylik vazifalarini amalga oshirish:
a) 18 yoshga toʻlmagan shaxslarga nisbatan- xalq taʼlim boʻlimlariga;
b) sud tomonidan muomalaga layoqatsiz yoki muomalaga layoqati cheklangan deb topilgan shaxslarga nisbatan- sogʻliqni saqlash boʻlimlariga;
d) sogʻligi yomonligi sababli xomiy tayinlashga muhtoj boʻlgan muomalaga layoqatli shaxslarga nisbatan- ijtimoiy taʼminot boʻlimlariga yuklanadi.
OʻzR OK va boshqa qonun hujjatlariga binoan vasiylik va xomiylik organlari quyidagi vazifalarni amalga oshiradi:
a) ota-onasining qaramogʻidan mahrum boʻlgan bolalarni aniqlaydilar, ularni hisobga oladi va ota-ona qaramogʻidan mahrum boʻlgan har bir holatidan kelib chiqib, bolalarni joylashtirish shakllarini tanlaydilar (149-m.);
b) bola manfaatlari uchun zarur hollarda unga vasiy yoki xomiy tayinlaydilar(177, 179-m.);
d) tum. Sh. Hokimiga voyaga yetmagan bolalarni farzandlikka olish yuzasidan tavsiyanomalar tayyorlaydilar(151-m.);
e)bolalarni oilaga tarbiyaga olish toʻgʻrisida kelishuv tuzadilar va uni bekor qiladilar(195,196-m.);
f) vasiylikdagi va xomiylikdagi shaxsning taʼminoti uchun mablagʻ yetrali boʻlmagan hollarda uning taʼminoti uchun nafaqa toʻlaydilar(186-m.).

Manbalar 

Oʻzbekiston yuridik ensiklopediyasi maqolalari
Huquqshunoslik
Huquqiy atamalar
Vasiyat bo'yicha vorislik

Vasiyat boʻyicha vorislik — OʻzR FKning 1120-moddasiga muvofiq, fuqarolarning oʻziga tegishli mol-mulkini yoki bu mol-milkka nisbatan huquqini vafot etgan taqdirda, tasarruf etish xususidagi xohish-irodasi vasiyat deb eʼtirof etilgan. Vasiyatnoma shaxsan tuzilishi lozim. Vasiyatnomani vakil orqali tuzilishiga yoʻl qoʻyilmaydi. Vasiyat qiluvchi qonun boʻyicha merosxoʻrlardan bittasini, bir nechasini yoki hammasini izoh bermagan holda merosdan mahrum etishga haqli. Qonun boʻyicha merosxoʻrni merosdan mahrum etish, agar vasiyatnomadan boshqa hol kelib chiqmasa, bu vasiyat qiluvchining taqdim etish huquqi boʻyicha vorislik qiladigan avlodlariga nisbatan tatbiq etilmaydi. Meros qoldiruvchi har qanday mol-mulk toʻgʻrisidagi farmoyishni oʻz ichiga oladigan vasiyatnoma tuzishga haqli.

Manbalar 

Oʻzbekiston yuridik ensiklopediyasi maqolalari
Huquqshunoslik
Huquqiy atamalar
Vasiyatnomaning sir saqlanishi

Vasiyatnomaning sir saqlanishi — vasiyatnoma meros ochilgandan keyingina kuchga kiradi. Unga qadar vasiyatnomaning bor-yoʻqligi va uning mazmuni sirligicha saqlanadi. V.s.s. ni aksariyat hollarda vasiyatnomani tasdiqlagan notarius yoki shunday huquqga ega boʻlgan mansabdor shaxsdan, vasiyat qiluvchining oʻrniga vasiyatnomani imzolagan fuqarodan talab qilinadi. OʻzR FKning 1128-moddasiga muvofiq, notarius, vasiyatnomani tasdiqlovchi boshqa mansabdor shaxs, shuningdek vasiyat qiluvchining oʻrniga vasiyatnomani imzolagan fuqaro meros ochilgunga qadar vasiyatnomaning mazmuniga, uning tuzilishi, bekor qilinishi yoki oʻzgartirilishiga daxldor maʼlumotlarni oshkor qilishga haqli emas.

Manbalar 

Huquqshunoslik
Budjet dotatsiyasi

Budjet dotatsiyasi — (lot . dotatio hadya, xayr ehson) oʻz daromadlari va byudjetni tartibga soluvchi boshqa mablagʻlar yetishmagan taqdirda quyi byudjetning xarajatlari bn daromadlari oʻrtasidagi farqni qoplash uchun yuqori byudjetdan quyi byudjetga qaytarmaslik sharti bn ajratiladigan pul mablagʻlari („ Byudjet tizimi toʻgʻrisida“ gi OʻzR Qonunining 3-m.si). Byudjetni tartibga solishning ushbu uslubi bir qancha kamchiliklarga ega boʻlib, bunga byudjetlarda nazarda tutilgan tadbirlarni mablagʻ bn uzluksiz taʼminlab turish uchun joylarda byudjetlardan qoʻshimcha daromadlarni yunaltirishda davlat hokimiyati mahalliy organlari manfaatdorligi va moliya organlari javobgarligi pasayishini kiritish mumkin.
Bundan tashqari, dotatsiya quyi byudjetning ijrosini yuqori byudjetga daromadlarning toʻliq va oʻz vaqtida kelib tushishiga qaram qilib quyadi, mana shu daromadlar hisobidan dotatsiya summalari oʻtkaziladi. Shu boisdan, byudjetni tartibga solish uslubi sifatida dotatsiya faqat shundagina qoʻllaniladiki, uning hududida yoʻnaltiriladigan barcha tartibga soluvchi daromadlar quyi byudjetga berilayotganida biriktirilgan va tartibga soluvchi daromadlar umumiy summasi rejalashtirilgan barcha xarajatlarni qoplamagan, yaʼni byudjetni defitsitsiz muvozanatlashtirishning boshqa barcha uslublari tugagan boʻlsa.

Manbalar 

Oʻzbekiston yuridik ensiklopediyasi maqolalari
Huquqshunoslik
Huquqiy atamalar
Budjet jarayoni

Budjet jarayoni — davlat byudjetini tuzish, koʻrib chiqish, qabul qilish va ijro etish, uning ijrosini nazorat qilish, ijrosi haqidagi hisobotni tayyorlash va tasdiqlash, shuningdek davlat byudjeti tuzilmasiga kiruvchi byudjetlar oʻrtasidagi oʻzaro munosabatlarning qonun hujjatlari bilan tartibga solingan jarayoni („Byudjet tizimi toʻgʻrisida“gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining 3-moddasi). — Bu faoliyat bosqichma — bosqich amalga oshiriladi va har yili takrorlanib turadi .
Budjet jarayoni bosqichlarining davomiyligi byudjet loyihasini tayyorlashdan boshlab byudjet ijrosi toʻgʻrisidagi hisobotni tasdiqlash jarayoniga qadar boʻlgan muddat uch yilni tashkil etadi. Budjet jarayonining mazmuni mamlakatning davlat va byudjet tuzilishi, davlat hokimiyati organlarining byudjet huquqlari bilan belgilanadi.

Manbalar 

Bank
Iqtisodiy atamalar
Iqtisodiy huquq
Huquqiy atamalar
Oʻzbekiston yuridik ensiklopediyasi maqolalari
Huquqshunoslik
Huquq
Budjet intizomi

Budjet intizomi — barcha tashkilotlar va mansabdor shaxslar uchun majburiy boʻlgan byudjetga pul oʻtkazish va byudjet mablagʻlarini sarflashning oʻrnatilgan tartibi.

Manbalar 

Oʻzbekiston yuridik ensiklopediyasi maqolalari
Huquqshunoslik
Huquqiy atamalar
Huquq
Budjet intizomini buzish

Budjet intizomini buzish — talablariga rioya etmaslik natijasida byudjetda asossiz taqchillik paydo boʻlishi, talab qilingan vositalar, mablagʻlar bn muhtoj boʻlgan muassasa va tashkilotlarning taʼminlanmasligi. Budjet intizomini buzish davlat mablagʻlarini samarali, toʻliq natija bn va oʻz oʻrnida ishlatishga imkon bermaydi. Buning natijasida aholining alohida qatlamlari orasida boqimandalik, norozilik muhiti shakllanadi. Oʻtkazilayotgan islohotlarni jamiyat idrok qilishiga salbiy taʼsir qiladi, ularni obroʻsizlantiradi . Budjet intizomini buzish foyda (daromad) yoki soliq solinadigan boshqa obʼektlarni yashirish, kamaytirib koʻrsatish, shuningdek davlat tomonidan belgilangan soliqlarni, yigʻimlarni, boj yoki boshqa toʻlovlarni toʻlashdan qasddan boʻyin tovlashda ifodalanadi.

Manbalar 

Oʻzbekiston yuridik ensiklopediyasi maqolalari
Huquqshunoslik
Huquqiy atamalar
Budjet muassasasi

Budjet muassasasi — tashkiliy-huquqiy shakli muassasa boʻlgan byudjet tashkiloti.

Manbalar 

Oʻzbekiston yuridik ensiklopediyasi maqolalari
Huquqshunoslik
Huquqiy atamalar
Huquq
Budjet profitsiti

Budjet profitsiti — muayyan davrda byudjet daromadlarining byudjet harajatlaridan ortiq boʻlgan summasi („Byudjet tizimi toʻgʻrisida“ gi OʻzR Qonunining 3-m.si).

Manbalar 

Iqtisodiy atamalar
Iqtisodiy huquq
Oʻzbekiston yuridik ensiklopediyasi maqolalari
Huquqiy atamalar
Huquq
Budjet ssudasi

Budjet ssudasi – yuqori byudjetdan quyi byudjetga yoxud respublika byudjetidan rezident – yuridik shaxsga yoki chet el davlatiga qaytarish sharti bn ajratiladigan mablagʻ („Byudjet tizimi toʻgʻrisida“ gi OʻzR Qonunining 3-m.si). 
Budjet ssudasi kechiktirib boʻlmaydigan birinchi navbatdagi tadbirlarni moliyalashtirishni taʼminlash uchun beriladi . Ular :
a) daromadlar tushumlari bilan xarajatlarni amalga oshirish oʻrtasidagi rejali vaqtincha uzilishlarini qoplash uchun;
b) daromadlar tushumlari bn xarajatlarni amalga oshirish oʻrtasidagi amaldagi vaqtinchalik kassa uzilishlarini qoplash uchun;
v) QR byudjeti va mahalliy byudjetlar rejali xarajatlarini maqsadli moliyalashtirish sxemalarini amalga oshirish uchun ajratiladi .
Ssudalar joylardagi hokimiyat ijroiya organlari rahbarlarining yozma murojaati boʻyicha beriladi. Ular QR Vazirlar Kengashi, vil . hokimlari va Toshkent sh . Hokimi tomonidan OʻzR Moliya vazirligiga joʻnatiladi, tum.lar va sh . hokimlari esa yuqori hokimiyat organlariga yuboradi. Byudjetga daromadlar kelib tushmagan yoki byudjet xarajatlarini oldindan moliyalashtirish zarurati tugʻilgan holatlar hamda qabul qilingan choralar tegishli byudjet daromadlari va xarajatlari muvozanatini taʼminlamagan sharoitlar ssuda berilishi uchun murojaatga asos boʻlib xizmat qilishi mumkin.

Manbalar 

Oʻzbekiston yuridik ensiklopediyasi maqolalari
Huquqshunoslik
Budjet subvensiyasi

Budjet subvensiyasi — (lot . subvenire — yordamga kelmok; ing . subvention) — qonun hujjatlarida nazarda tutilgan tartibda muayyan maqsadlarga sarflash sharti bn yuqori byudjetdan quyi byudjetga qaytarmaslik shartida ajratiladigan pul mablagʻlari („Byudjet tizimi toʻgʻrisida“ gi OʻzR Qonunining 3-m.si). Budjet subvensiyasi muayyan bir tadbirni moliyalashtirish uchun ajratiladi va undan maqsadli foydalanish tartibi buzilgan holda, qaytarilishi lozim. Bir qancha mamlakatlarda, mas., AQSh, Italiya, Germaniya, Yaponiyada Budjet subvensiyasi mahalliy boshqaruv organlariga markazdan tasdiqlangan, oʻz tashabbusi boʻyicha amalga oshiriladigan muayyan dasturlar yoki loyihalarni moliyalashtirish uchun beriladi. Budjet subvensiyasi byudjet dotatsiyasidan farqli ravishda qatʼiy maqsad yoʻlida va belgilangan muddat ichida sarflanishi kerak.

Manbalar 

Iqtisodchilar
Iqtisodiy huquq
Iqtisodiy atamalar
Oʻzbekiston yuridik ensiklopediyasi maqolalari
Huquqshunoslik
Budjet so'rovi

Budjet soʻrovi — byudjet tasnifi boʻyicha tushumlarni shakllantirish va byudjetdan mablagʻ ajratish toʻgʻrisidagi soʻrov („Byudjet tizimi toʻgʻrisida“ gi OʻzR Qonunining 3-m.si). "Byudjet tizimi toʻgʻrisida" gi OʻzR Qonunining 25-m.siga muvofiq, OʻzR Moliya vazirligi har yili OʻzR VM tomonidan belgilangan muddatlarda kelgusi moliya yiliga: — — tegishli byudjetlar va davlat maqsadli jamgʻarmalari loyihalarini tayyorlash uchun — QR Vazirlar Kengashiga, vil.lar va Toshkent sh . hokimlariga, davlat maqsadli jamgʻarmalarni taqsimlovchi organlarga; byudjetdan ajratiladigan mablagʻlarni olish uchun respublika byudjetidan moliyalashtiriladigan byudjet mablagʻlari oluvchilarga Budjet soʻrovi yuboradi.
QR Vazirlar Kengashi, vil.lar va Toshkent sh. Hokimlari Budjet soʻrovi olinganidan keyin uch kunlik muddat ichida tegishli byudjetlar loyihalarini tuzish, ushbu loyihalarni tayyorlash tartibini va muddatlarini belgilash yuzasidan qarorlar qabul qiladi. QR Moliya vazirligi, vil.lar va Toshkent sh . moliya organlari ushbu moddaning ikkinchi qismida koʻrsatilgan qarorlar qabul qilinganidan keyin uch kunlik muddat ichida: tegishli byudjetlar loyihalarini tayyorlashi uchun tum. va sh. Hokimlariga; QR byudjeti va mahalliy byudjetlardan byudjet mablagʻlari olishga buyurtmalar tuzish uchun — QR byudjetidan, vil.lar va Toshkent sh . byudjetlaridan moliyalashtiriladigan byudjet mablagʻlari oluvchilarga Budjet soʻrovi yuboradi.

Manbalar 

Oʻzbekiston yuridik ensiklopediyasi maqolalari
Huquqshunoslik
Huquqiy atamalar
Budjet tasnifi

Budjet tasnifi — Davlat byudjeti tuzilmasiga kiruvchi byudjetlar daromadlari va xarajatlarini, Shuningdek uning taqchilligini moliyalashtirish manbalarini guruhlash.
Budjet tasnifi Davlat byudjetini tuzish, koʻrib chiqish, qabul qilish hamda ijro etish maqsadida byudjet maʼlumotlarini tizimga solish uchun foydalaniladi va u byudjet maʼlumotlari xalqaro tasnif tizimlarining aynan shunday maʼlumotlari bn qiyoslanishini taʼminlaydi.''

Manbalar 

Huquqshunoslik
Budjet tashkiloti

Budjet tashkiloti — zimmasiga yuklatilgan vazifalarni bajarish bn bogʻliq boʻlgan oʻz faoliyatini amalga oshirishi uchun davlat byudjetidan mablagʻ ajratish nazarda tutilgan va bu mablagʻ moliyalashtirishning asosiy manbai hisoblanadigan vazirlik, davlat qoʻmitasi, idora, davlat tashkiloti.

Manbalar 

Oʻzbekiston yuridik ensiklopediyasi maqolalari
Huquqshunoslik
Huquqiy atamalar
Huquq
Budjet tashkilotining smetasi

Budjet tashkilotining smetasi — ishlab chiqarish bn shugʻullanmaydigan muassasa va tashkilotlarni davlat byudjetidan moliyalashtirishda qoʻllaniladigan asosiy rejali xujjatdir. Budjet tashkilotining smetasi ushbu tashkilotning barcha xarajatlariga yoʻnaltiriladigan byudjetdan ajratiladigan mablagʻlarning hajmi, maqsadli yoʻnaltirilishi va kvartallarga taqsimlanishini belgilaydi. Budjet tashkilotining smetasi asosiy rejali xujjat boʻlib, tashkilotlar faoliyati hamda xoʻjalik va madaniy qurilish boʻyicha markazlashtirilgan tadbirlarni amalga oshirish uchun byudjet hisobidan beriladigan mablagʻlar hajmini, maqsadli yoʻnalishi va choraklar boʻyicha taqsimotini belgilab beradi.

Manbalar 

Huquqshunoslik
Budjet taqchilligi

Budjet taqchilligi — muayyan davrda byudjet xarajatlarining byudjet daromadlaridan ortiq boʻlgan summasi („Byudjet tizimi toʻgʻrisida“ gi OʻzR Qonunining 3-m.si).
Kamomad rejali ravishda belgilanishi ham mumkin. Koʻpincha Budjet taqchilligi rejalashtirilgan byudjet bn ijro etilgan byudjetning nomutanosibligi natijasida sodir boʻladi va xarajatlarning daromadlardan yuqori boʻlganligini koʻrsatadi. Agar yil mobaynida davlat daromadlari ancha qisqargan va Davlat byudjetining oldindan belgilangan taqchilligi qonun hujjatlarida belgilangan chegara miqdoridan oshadigan boʻlsa , OʻzR VM Davlat byudjetining xarajatlarini alohida modda boʻyicha qisqartirish toʻgʻrisida qonun hujjatlarida nazarda tutilgan tartibda OʻzR Oliy Majlisiga taklif kiritadi.

Manbalar 

Huquqshunoslik
Budjet tizimi

Budjet tizimi — mamlakat hududida amal qiluvchi barcha byudjetlar majmui. Budjet tizimi turli darajadagi byudjetlar va byudjet mablagʻlari oluvchilar yigʻindisini, byudjetlarni tashkil etishni va tuzish prinsiplarini, byudjet jarayonida ular oʻrtasida, shuningdek byudjetlar hamda byudjet mablagʻlari oluvchilar oʻrtasida vujudga keladigan oʻzaro munosabatlarni oʻzida ifodalaydi. Moliya yiliga moʻljallangan barcha darajadagi byudjetlarni shakllantirish, koʻrib chiqish, qabul qilish va ularning ijrosi hisobini yuritish Oʻzbekiston Respublikasining milliy valyutasi — soʻmda amalga oshiriladi („Byudjet tizimi toʻgʻrisida“ gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining 4-moddasi).
Budjet tizimining asosiy prinsiplari quyidagilardan iborat:
 byudjet tasnifi tizimi, hisob — byudjet xujjatlari va byudjet jarayoni tuzilishining yagonaligi;
 byudjet tuzilishining Oʻzbekiston Respublikasi maʼmuriy — hududiy tuzilishiga muvofiqligi;
 turli darajadagi byudjetlarning oʻzaro bogʻliqligi;
 Davlat byudjeti balansliligi; davlat daromadlarini aniq manbalar boʻyicha va xarajatlarini yoʻnalishlari (moddalari) boʻyicha rejalashtirish;
 Davlat byudjeti xarajatlarini byudjetdan ajratiladigan tasdiqlangan mablagʻlar doirasida va xarajatlar smetalarida koʻrsatilgan maqsadlarda amalga oshirish;
 barcha darajadagi byudjetlarning mustaqilligi („Byudjet tizimi toʻgʻrisida“ gi OʻzR Qonunining 5-m.si).

Manbalar 

Oʻzbekiston yuridik ensiklopediyasi maqolalari
Huquqshunoslik
Budjet transferti

Budjet transferti – byudjetdan yuridik yoki jismoniy shaxsga bevosita yoxud vakolatli organ orqali ajratiladigan qaytarilmaydigan pul mablagʻlari („Byudjet tizimi toʻgʻrisida“ gi OʻzR Qonunining 3-m.si).

Manbalar 

Huquq
Huquqshunoslik
Oʻzbekiston yuridik ensiklopediyasi maqolalari
Huquqiy atamalar
Budjet tuzilishi

Budjet tuzilishi — byudjet tizimining tashkil etilishi, uni tuzish prinsiplari hamda bu tizim ayrim boʻgʻinlari oʻrtasidagi oʻzaro aloqa.
Davlatning Budjet tuzilishi byudjetlarning turlari, ularning har biri yoʻnalishi (byudjet tizimi), byudjetlar ayrim turlari oʻrtasida daromadlar va xarajatlar taqsimlanishi, ular funksiyalarining prinsiplari, vakolatli va ijroiya xokimiyati markaziy va mahalliy organlarining vakolatlarini belgilab beradigan yuridik normalarga asoslanadi. Demak, oʻz mazmuniga koʻra Budjet tuzilishi tushunchasi byudjet tizimi tushunchasiga nisbatan ancha keng ekan.
Bizning Respublikamiz byudjet qonunchiligida esa, ushbu teng boʻlmagan tushunchalar oʻrtasida tenglik belgisi quyilgan boʻlib, „Byudjet tizimi toʻgʻrisida“ gi OʻzR Qonunining 4-m.sidagi taʼrif bunga dalil boʻla oladi.

Manbalar 

Oʻzbekiston yuridik ensiklopediyasi maqolalari
Huquqshunoslik
Huquqiy atamalar
Huquq
Budjetdan moliyalash

Budjetdan moliyalash — qaytarilmasdan va begʻaraz ravishda byudjetdan mablagʻlar ajratish . Budjetdan moliyalash Davlat byudjetidan davlat buyurtmalarini amalga oshirish, davlat dasturlarini bajarish, davlat tashkilotlarini saqlash bn bogʻliq xarajatlarga pul mablagʻlari ajratish. Budjetdan moliyalash davlat xarajatlarini amalga oshirishning muhim tarkibiy qismi hisoblanadi. Davlatning asosiy xarajatlari davlat byudjeti mablagʻlari hisobidan qoplanib, ular davlat ijtimoiy va iqtisodiy siyosatining ustuvor yoʻnalishlarini moliyalashtirish uchun yoʻnaltiriladi. Bajaradigan xususiyatiga koʻra, odatda, oʻz mablagʻlariga ega boʻla olmaydigan, ammo ularning faoliyati jamiyat va davlat ehtiyojlarini qondirishning zaruriy sharti boʻlgan tashkilotlarning xarajatlari byudjetdan ajratiladigan mablagʻlar hisobiga toʻliq qoplanadi. Ularga oʻz xarajatlarini davlat byudjeti mablagʻlari hisobidan qoplaydigan va smeta-byudjet yoʻli bn moliyalashtirish tartibida xarajatlarini amalga oshiradigan ishlab chiqarish sohasiga kirmaydigan tashkilotlar (ijtimoiy — madaniy muassasalar, davlat hokimiyati organlari va b.) kiradi.

Manbalar 

Oʻzbekiston yuridik ensiklopediyasi maqolalari
Huquqshunoslik
Huquqiy atamalar
Budjetni rejalashtirish

Budjetni rejalashtirish — byudjetni tuzish, koʻrib chiqish, tasdiqlash va ijro etishning rejali jarayoni.
Budjetni rejalashtirishning asosiy vazifasi iqtisodni koʻtarish uchun zarur boʻlgan barcha resurslarni aniqlash va jamlash hamda ulardan davlatning iqtisodiy qudratini, aholining ijtimoiy ahvolini muntazam oshirib borishda foydalanishdan iborat.
Shuningdek, Budjetni rejalashtirish orqali davlatning ayrim iqtisodiy koʻrsatkichlari, davlat byudjetining daromad va xarajatlari qismi tekshiriladi hamda iqtisodiy balans taʼminlanadi. Budjetni rejalashtirishning oʻziga xos xususiyatlaridan yana biri — byudjet loyihasini tuzish va tasdiqlash bn oʻz yakuniga yetmay, balki davlat xarajatlarini qisqartirish, byudjet resurslarini tejash, davlat byudjeti daromadlarining yangi manbalarini topish maqsadida butun byudjet ijrosi vaqtida davom etadi.
Budjetni rejalashtirish quyidagi bosqichlarni bosib oʻtadi: byudjet loyihasini tayyorlash, muhokama qilish, byudjet loyihasini tasdiqlash va ijrosini taʼminlash.

Manbalar 

Oʻzbekiston yuridik ensiklopediyasi maqolalari
Huquqshunoslik
Huquqiy atamalar
Budjetni tartibga solish

Budjetni tartibga solish — har bir quyi byudjet daromadlari va xarajatlarini muvozanatga keltirish maqsadida Davlat byudjeti mablagʻlarini har yili rejali qayta taqsimlash jarayoni. Byudjet tizimi daromadlarini taqsimlashning asosiy vazifasi OʻzR Davlat byudjeti daromadlarini alohida byudjetlar oʻrtasida shunday qayta taqsimlashdan iboratki, ulardan har biri oʻziga ajratilgan barcha harajatlarni qoplaydigan mablagʻlar bilan taʼminlangan boʻlishi shart.

Manbalar 

Huquqshunoslik
Alejandro Balde

Alejandro Balde Martínez(18-oktyabr 2003-yilda tugʻilgan) — ispaniyalik professional futbolchi, “Barselona B” jamoasida chap qanot himoyachisi .

Klubdagi faoliyat 
Kataloniyaning Barselona shahrida Dominikalik oilada tugʻilgan. Balde 2011-yilda RCD Espanyol jamoasidan  sakkiz yoshida "Barselona" klubiga qoʻshilgan. 2021- yilning iyulida u "Barselona" bilan shartnomasini 2024- yilgacha uzaytirdi, tovon puli 500 million yevro etib belgilandi.

Balde mavsumoldi, 2021-yil yozida yaxshi taassurot qoldirdi va  Jordi Albaning Camp Noudagi asosiy oʻrinbosari sifatida tanildi. U " Real Sosedad "ga qarshi  oʻyinida, shuningdek, " Atletik Bilbao "ga qarshi mavsumning ikkinchi oʻyinida zaxira oʻrindigʻida oʻtirgan edi.

2021-yil 14-sentyabrda u UEFA Chempionlar Ligasi guruh bosqichida “Bavariya”ga 0:3 hisobida magʻlub boʻlgan uchrashuvning 74-daqiqasida Alba oʻrniga “Barselona”ning asosiy jamoasi safida ilk rasmiy oʻyinini oʻtkazdi.

Faoliyatidagi statistikasi

Manbalar 

FC Barcelona futbolchilari
Ispaniya futbolchilari
Yashayotgan insonlar
2003-yilda tugʻilganlar
Luciano Acosta

Luciano „Lucho“ Acosta (1994-yil 31-mayda tugʻilgan) — Argentinalik professional futbolchi, Major League Soccer klubi FC Cincinnati jamoasida hujumkor yarim himoyachi sifatida oʻynaydi.

Jamoalardagi faoliyati

Boca Juniors 
Acosta 2014-yilning 9-fevralida „Boca Juniors“ safida professional debyutini oʻtkazdi. Oʻshanda „Boka“ „Newells Old Boys“ ga qarshi oʻyinda, Xuan Manuel Martines oʻrniga 2014-yil finalida maydonga tushgan. Acosta Xeneizesda 2014-yilgi Torneo finalida boshlovchi sifatida paydo boʻldi.

D.C. United 
2016-yilda Acosta Major League Soccer DC Unitedga mavsumiy ijaraga oʻtdi. Acosta KONKAKAF Chempionlar Ligasi chorak finalida „Keretaro“ga qarshi oʻyinda debyut qildi. U 23-aprel kuni Nyu-England Revolutionga qarshi liga oʻyinining 86-daqiqasida DC United uchun oʻzining birinchi golini kiritdi.

U oʻzining birinchi professional xet-trikini 2018-yilning 13-avgustida DC United safida Orlando Cityga qarshi oʻyinda amalga oshirdi. Uchrashuv DC United foydasiga 3:2 hisobida yakunlandi. 2018-yil 21-oktabrda Acosta ajoyib driblingdan soʻng Wayne Rooneyga golli uzatma berdi. „New-York City“ ustidan 3:1 hisobida gʻalaba qozondi va DC United uchun MLS kubogida pley-off yoʻllanmasini qoʻlga kiritdi.

Wayne Rooney DC Unitedga kelganidan beri Lusiano va Wayne maydonda birgalikda yaxshi harakat qildilar va bir-birlariga assistentlik qilishdi. DC United muxlislari oʻzlarining duetini „Luchoroo“ deb atashgan.

2019-yilgi mavsum oldidan Acosta Paris Saint-Germain FK bilan shartnoma imzolashga juda yaqin edi. Manbalar DC Unitedga taklif 10 million dollardan kam boʻlganini va Acosta Parijga tibbiy koʻrikdan oʻtishi rejalashtirilganligini aytdi. MLS-2019 mavsumida Acostaning formasi pasayib ketdi. Birinchi jamoadan itarib yuborishni boshladi. 2019-yilgi mavsumdan soʻng Acostaning DC United bilan shartnomasi tugadi. U DC uchun soʻnggi oʻyinini 2019-yil 19-oktyabrda Toronto FCga qarshi MLS pley-off oʻyinida oʻtkazdi. Acosta DC Unitedni 2019-yilgi mavsum oxirida shartnomasi tugagach, tark etdi.

Atlas 
2019-yil 19-dekabrda Acosta 2020-yil 1-yanvarda Liga MX Atlas jamoasiga oʻtishi eʼlon qilindi. Acosta „Atlas“ safidagi ilk golini 2020-yil 31-yanvarda „Tixuana“ darvozasiga kiritdi.

FC Cincinnati 
2021-yil 17-martda Acosta Major League Soccerga qaytdi va FC Cincinnati bilan uch yillik shartnoma asosida tayinlangan futbolchi sifatida ishtirok etdi. FC Cincinnati oʻzining MLS huquqlarini DC Uniteddan 250 000 AQSh dollari evaziga General Allocation Money va kelajakdagi potentsial imtiyozlar evaziga sotib oldi. U klubdagi debyutini 2021-yilning 17-aprelida Nashvillga qarshi oʻyinda oʻtkazdi. U 8-daqiqada „FK Cincinnati“ mehmonda 2:2 hisobida durang kechgan oʻyinda gol urdi.

Karyera statistikasi

Yutuqlar 
Individual

 MLS eng yaxshi XI: 2018
 MLS All-Star: 2022

Shaxsiy 
Acosta AQSh yashil kartasiga ega boʻlib, uni MLS roʻyxati uchun mahalliy oʻyinchi sifatida belgilaydi.

Manbalar 

Argentinalik futbolchilar
Yashayotgan insonlar
1994-yilda tugʻilganlar
Erkak futbolchilar pozitsiyalari boʻyicha
Klaus Fichtel

Klaus Fichtel (1944-yil 19-noyabrda tug'ilgan) - Germaniyaning sobiq professional futbolchisi. U Germaniya Bundesligasida "Shalke 04" va " Verder Bremen" klublarida himoyachi sifatida o'ynagan va o'zi harakat qilgan jamoalarning barchasida himoyasida munosib harakat qilgan. G'arbiy Germaniya terma jamoasida 23 o'yinda maydonga tushgan va terma jamoa a'zosi sifatida G'arbiy Germaniya sharafini himoya qilgan.

Faoliyati

Schalke 04 
Fichtel Vestfaliya provinsiyasidagi Kastrop-Rauxel shahrida dunyoga kelgan. Faoliyatini Germaniyaning bayroqdor jamoalaridan biri hisoblanmish "Shalke 04" jamoasida boshlagan va to'rt yildan so'ng Bremenning" Verder " jamoasi bilan shartnoma imzolashga  muvaffaq boʻlgan. U Bundesligada jami 552 marotaba maydonga tushib raqiblar darvozasiga 14 marotaba gol muallifiga aylangan. 

"Shalke 04" 1968/69-yilgi mavsumda quyi ligaga tushib ketgan, Klaus Fichtel darhol Bundesliganing eng yaxshi himoyachilari qatoriga kirgan - 1967/68- yillarda Fichtel o'rtacha 2,47 ball bilan barcha Bundesliga o'yinchilari orasida ikkinchi o'rinni egallagan. 1967-yil 22-fevralda Karlsrueda Marokashga qarshi xalqaro o'yinda terma jamoadagi debyutini nishonlashga muvaffaq boʻlgan.  

Fichtel Bundesligada o'ynagan eng keksa futbolchi bo'lib, o'zining so'nggi o'yinini 1988-yilning may oyida 43 yarim yoshida o'tkazgan. Uning "Shalke 04" safida Bundesligada o'tkazgan 477 uchrashuvi klub rekordi bo'lib qolmoqda.

Terma jamoa 
Fichtel 1967-1971-yillarda G'arbiy Germaniya bilan to'rt yil davomida 23 marotaba  g'alaba qozongan va 1969-yilda Shotlandiya darvozasiga bitta gol urishga muvaffaq boʻlgan. U 1970-yilgi FIFA Jahon chempionatida G'arbiy Germaniya terma jamoasining asosiy tarkib o'yinchilaridan biri boʻlgan va turnir davomida beshta o'yinda asosiy tarkibda maydonga tushgan.

Faoliyat statistikasi

Manbalar 

Germaniyalik futbolchilar
1944-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Erkak futbolchilar