yakhyo/uz-wiki huggingface dataset:
Saxa Respublikasining mintaqaviy madhiyasi

Saxa Respublikasining davlat madhiyasi — Rossiyaning federal sub’ekti boʻlgan Saxa Respublikasining mintaqaviy madhiyasi hisoblanadi. Bu Saxa Respublikasining bayrogʻi va gerbi bilan bir qatorda Saxa Respublikasining rasmiy ramzlaridan biridir. U dastlab Savva Tarasov va Mixail Timofeyev tomonidan yakut tilida yozilgan. Madhiyani rus tiliga Vladimir Fedorov tarjima qilgan. Musiqani Kirill Gerasimov bastalagan. Madhiya 2004-yil 15-iyulda rasman qabul qilingan. Madhiya musiqasi fa-majorda ijro etilgan.

Tarix

Shakllanish 

Saxa Respublikasi Rossiyaning alohida federal davlatiga aylanganidan keyin uning konstitutsiyasi qabul qilindi. Oʻsha paytda Saxa Respublikasining mintaqaviy madhiyasi mavjud emas edi. Konstitutsiya quyidagilar qayd etildi:

 Saxa Respublikasi (Yakutiya) Davlat gerbi, Davlat bayrogʻi va Davlat madhiyasiga ega.

Yangi konstitutsiya tasdiqlangach, davlat madhiyasini yaratish komissiyasi tuzilib, unga shoir Savva Tarasov rais etib tayinlandi. Davlat madhiyasi uchun tanlov eʼlon qilindi. Butun mamlakatdan davlat madhiyasi uchun yuzlab arizalar kelib tushdi, biroq komissiya hech bir taklifni maʼqullamadi. Bu Savva Tarasovning 1992-yil sentyabr oyida Saxa Respublikasi hukumati raisining oʻrinbosari K.Koryakin tomonidan oʻz lavozimidan almashtirilishiga sabab boʻldi.

Ushbu muvaffaqiyatsizlikdan so'ng, Saxa Respublikasi prezidenti Mixail Nikolayev Saxa Respublikasi Madaniyat vazirligiga madhiya yaratish jarayonini davom ettirishni topshirdi. 1995-yil sentyabr oyida Saxa Respublikasi Davlat Assambleyasining yig'ilishida taklif qilingan madhiya taqdim etildi. Taklif etilayotgan madhiya matni Dmitriy Sivtsev tomonidan yozilgan. Madhiya musiqasi Mark Jirkov va Geynrix Litinskiylar tomonidan yaratilgan “Nurgun Bootur” operasining yakuniy xori asosida yaratilgan va Y.Sheykina tomonidan qayta aranjirovka qilingan.

2000-yilda xalq deputati G.G.Mestnikov boshchiligida yangi komissiya tuzildi. Komissiya madhiyaning “Sargi iryaata” (Sargy yryaata; “Piyoda qo‘shig‘i”) deb nomlangan yangi talqinini taqdim etdi. Qoʻshiq matni Savva Tarasov va Mixail Tarasov tomonidan, musiqasi esa Kirill Gerasimov tomonidan yozilgan.

Matn 
Qoʻshiq matnining ham yakut, ham rus tillarida rasmiy tarjimasi bor. Ingliz tiliga esa she'riy tarjimasi mavjud.

Rus tilida

Inglizcha versiyasi 
I
O Sakha land, thou dawn's shining light,
Thou bring'st us to good will and delight.
Like a fine rainbow thou shinest bright,
May thy destined victory be in sight.

Shine and enriched be, o native land!
Blossom and rejoice, o Sakha land!
Thy beauty and honour of Russia stand,
Blessed be thy land bountiful and grand!

II
Abundantly our Lena floweth,
Around thy wide borders with great strength.
She beareth harmony and good health,
Peace to our people she bestoweth.

III
O Sakha land, thy sacred places
Guide and save us from peaks of aeons.
We shall uphold our forebears' path,
Their mandate we shall fulfill with faith.

O‘zbekchala solishtirilmasi

Manbalar

Havolalar 
 Lyrics of the Anthem in Sakha
 Lyrics of the Anthem is Russian
 Sheet music for the anthem with Sakha lyrics
Rossiya
Madhiyalar
Jann-Fiete Arp

Jann-Fiete Arp (; 2000-yil 6-yanvar, Bad Segeberg, Germaniya) — nemis futbolchisi, Golshteyn klubi hujumchisi sifatida faoliyat olib boradi.

Jamoalardagi faoliyati 
Arp „Gamburg“ klubining faol hamda naʼmunali tarbiyalanuvchisi hisoblanadi. 2017-yilning 30-sentyabrida u Bundesligadagi debyutini „Verder“ga qarshi o‘tkazdi, shu bilan birga ikkinchi bo‘limda Bobbi Vudni almashtirgan. 28-oktyabr kuni „Gerta“ga qarshi kechgan duelda Arp „Gamburg“ safida ilk golini darvozaga kiritgan hamda muhlislar koʻnglidan joy olgan. Oradan bir hafta oʻtib „Shtutgart“ga qarshi oʻyinda ilk bor bazada maydonga tushib, yana raqib darvozasiga gol kiritgan. Xuddi shu yili „Yan-Fiete Fritz Valter“ medali bilan tantanali ravishda taqdirlangan.

2019-2020-yilgi mavsumda Arp „Bavariya“ bilan shartnoma imzolashga muvaffaq boʻlgan edi.

Jamoalardagi faoliyati 
2017-yilda Arp Germaniya yoshlar terma jamoasi tarkibida Xorvatiyada bo‘lib o‘tgan yoshlar o‘rtasidagi Yevropa chempionatida ishtirok etgan. Turnirda u Bosniya va Gersegovina , Serbiya , Irlandiya , Gollandiya va Ispaniya jamoalariga qarshi oʻyinlarda faol ishtirok etgan. Bosniyaliklar va irlandlarga qarshi duellarda u xet-trik qayd etdi hamda Gollandiya darvozasiga gol ham kiritdi.

Oʻsha yili Arp Hindistonda boʻlib oʻtgan yoshlar oʻrtasidagi jahon chempionatida ishtirok etgan hamda oʻz mahorati orqali maqtovlarga sazovor boʻlgan. Turnirda u Kosta-Rika , Eron , Gvineya , Kolumbiya va Braziliya jamoalariga qarshi oʻyinlarda ishtirok etgan. Kosta-rikaliklar, kolumbiyaliklar, gvineyaliklar va braziliyaliklarga qarshi bahslarda u beshta golni raqib darvozasiga kiritgan.

Statistikasi

Mukofotlari 
Bavariya

 Germaniya chempioni: 2019-2020

Shaxsiy yutuqlari

 Frits Valter medali: U17 toifasidagi oltin medal 2017
 Futbol bo‘yicha Germaniya chempionati (17 yoshgacha): 2016-2017-yilgi mavsumning eng yaxshi to‘purari
 Gamburgning eng yaxshi yosh futbolchisi: 2017-2018

Manbalar 

Germaniyalik futbolchilar
Yashayotgan insonlar
2000-yilda tugʻilganlar
6-yanvarda tugʻilganlar
Erkak futbolchilar
Isroil Mobolaji Adesanya

YOʻNALTIRISH Israel Adesanya
Lucas Copado

Lucas Fernando Copado Shrobenhauser (2004-yil, 10-yanvarda tugʻilgan) — ispan-germaniyalik professional futbolchi, Germaniyaning Bayern Munich klubida markaziy hujumchi sifatida oʻynaydi.

Klubdagi faoliyati 
Copado 2016-yilga qadar SpVgg Unterhaching yoshlar jamoasida oʻynadi va u Bayern Munich yoshlar akademiyasiga qoʻshildi. U 2021-yilning 27-avgustida Bayrn Munich klubining Regionalligasida Bayern Munich II safida debyut qildi va 1860 Rosenhaim klubiga qarshi o‘yinning 67-daqiqasida Nemanja Motika oʻrniga zaxiradan maydonga tushdi. U 81-daqiqada gol urdi va oʻyin 6:0 hisobidagi gʻalaba bilan yakunlandi. 2022-yil yanvar oyida Copado Julian Nagelsmann tomonidan Bayern Munichning asosiy jamoasiga chaqirildi, chunki jamoaning koʻplab muntazam oʻyinchilari COVID-19 uchun ijobiy testdan soʻng etishmayotgan edi. U Bundesligada Bayern Munich safida professional debyutini 2022-yilning 7-yanvarida Borussia Monchengladbach klubiga qarshi oʻtkazdi va 75-daqiqada Malik Tillman oʻrniga zaxiradan maydonga tushdi. Uchrashuv Bayern Munichning 2:1 hisobidagi mag‘lubiyati bilan yakunlandi.

Xalqaro faoliyati 
Copado Germaniyaning 15 yoshgacha boʻlgan va 18 yoshgacha boʻlgan terma jamoalari safida oʻrtoqlik oʻyinlari oʻtkazgan.

Shaxsiy hayoti 
Copado Munichda tugʻilgan va Eva Schrobenhauser va sobiq futbolchi Fransisco Copadoning oʻgʻli. Uning otasi Fransisco ikki tomonlama ispan-germaniya fuqarosi boʻlib, Kielda ispaniyalik mehnat muhojirlarida tugʻilgan. Uning nemis onasi Eva nafaqadagi futbolchi va SpVgg Unterhaching homiysi va sobiq klub gʻaznachisi. Lucas shuningdek, isteʼfodagi bosniyalik xalqaro futbolchi va Bayern Munich sport direktori Hasan Salihamidzicning jiyani (Fransisco Copadoning singlisi Ester Copadoga uylangan). Hasanning oʻgʻli va Lucasning amakivachchasi Nick Salihamidzic ham Bayern Munich yoshlari va ikkinchi jamoalari futbolchisi.

Faoliyat statistikasi

Klub

Manbalar 

Ispaniya futbolchilari
Germaniyalik futbolchilar
Yashayotgan insonlar
2004-yilda tugʻilganlar
Erkak futbolchilar
Ansgar Knauff

Ansgar Knauff (2002-yil, 10-yanvarda tugʻilgan) — nemis futbolchisi, Dortmundning Borussiasidan ijara asosida Bundesliganing Eintracht klubida oʻng qanot himoyachisi sifatida oʻynaydi.

Faoliyati 
Knauff Göttingenda nemis onasi va ganalik otada tugʻilgan, ammo yolgʻiz onasi tomonidan tarbiyalangan. U oʻzining yoshlik faoliyatini ona shahrining SVG Göttingen klubida boshlagan, 2015-yilda Gannover 96 yoshlar akademiyasiga qoʻshilishdan oldin. Bir yil oʻtgach, u 2019-20 UEFA Yoshlar Ligasida oʻynagan Borussia Dortmund yoshlar jamoasiga qoʻshildi. 2020-yilning sentyabr oyida u Germaniya futbolining toʻrtinchi divizionida Borussia Dortmund II safida debyut qildi. 2020-21-yilgi Regionalliga West mavsumida u Dortmund II tarkibida 28 oʻyinda maydonga tushib, 9 gol urdi.

Knauff 2020-yilning 25-noyabrida Dortmundning Borussia klubi bilan 2023-yilgacha tuzilgan ilk professional shartnomasini imzoladi. U 8-dekabr kuni jamoadagi debyutini oʻtkazdi va u UEFA Chempionlar Ligasining 2020-21-yilgi mavsumida Sankt-Peterburgning Zenit klubiiga qarshi oʻyinda Thorgan Hazardning oʻrniga 83-daqiqasida zaxiradan maydonga tushdi. Mehmondagi bahs 2:1 hisobida dortmundliklarning gʻalabasi bilan yakunlandi. 2021-yilning 20-martida u Bundesligada ilk bor maydonga tushdi, 80-daqiqada Thomas Meunier oʻrniga maydonga tushdi va Kolnga qarshi oʻyinda (2:2) tenglashuvchi golga assistentlik qildi. U birinchi Bundesliga golini 10-aprel kuni VfB Stutgartga qarshi oʻyinda (3:2) kiritib, gʻalaba golini kiritdi.

2022-yil, 20-yanvarda Knauff Frankfurtning Eintracht klubiga oʻn sakkiz oylik ijara shartnomasi asosida qoʻshildi. Dortmundning oʻyin boʻlimi boshligʻi Sebastian Kehl bu harakatni shunday izohladi: „U bizga ijarada koʻproq oʻyin vaqtini olish istagini bildirish uchun murojaat qildi. Biz unga oʻz rivojlanishini yuqori darajada davom ettirish uchun ushbu imkoniyatni taklif qilmoqchimiz.“ Knauff Eintracht safida birinchi golini 5-mart kuni Hertha BSCga qarshi oʻyinda (4:1) kiritdi.

Faoliyat statistikasi

Klub

Yutuqlar 
Borussia Dortmund

 DFB-Pokal: 2020-21

Eintracht Frankfurt

 UEFA Yevropa Ligasi: 2021-22

Individual

 UEFA Yevropa ligasining eng yaxshi yosh futbolchisi: 2021-22

Manbalar 

Germaniyalik futbolchilar
Yashayotgan insonlar
2002-yilda tugʻilganlar
Erkak futbolchilar
Jamie Bynoe-Gittens

Jamie Jermaine Bynoe-Gittens (2004-yil, 8-avgustda tugʻilgan) — ingliz professional futbolchisi, Bundesliganing Borussia Dortmund klubida hujumchi sifatida oʻynaydi.

Klubdagi faoliyati

Yoshligi 
Londonda tugʻilgan Bynoe-Gittens oʻz faoliyatini besh yoshida mahalliy Caversham Trents jamoasida boshlagan va u etti yoshiga qadar qolgan. Koʻp oʻtmay, u Reading klubiga qoʻshildi va Chelseada ham biroz vaqt oʻtkazdi. 9 yoshgacha boʻlgan davrda u Readingda qolishni tanladi va 14 yoshgacha boʻlgan darajaga qadar u yerda qoldi, u Arsenalni rad etib, Manchester City bilan shartnoma imzolashni tanladi.

Borussia Dortmund 
Manchesterdagi ikki yillik faoliyatidan soʻng Bynoe-Gittens 2020-yilda Dortmundning Borussia klubiga oʻtish uchun Germaniyaga koʻchib oʻtdi. Uning Dortmunddagi faoliyatiga nafaqat COVID-19 pandemiyasi, balki ligament jarohati ham toʻsqinlik qildi, bu esa uni bir necha oy davomida maydonga tusha olmadi. Biroq, 2021-22-yilgi mavsum Bynoe-Gittens uchun ancha yaxshi boʻldi; U UEFA Yoshlar Ligasida toʻrtta oʻyinda oltita gol urgan, shu jumladan Manchester Unitedga qarshi ikkita gol urgan ajoyib oʻyinlari unga Marco Rosening asosiy jamoasiga chaqiruv olib keldi.

Bynoe-Gittens Bundesligadagi debyutini 2022-yilning 16-aprelida VfL Wolfsburgga qarshi o‘yinda (6:1) o‘tkazdi.

2022-23-yilgi mavsum 
2022-yil, 12-avgust kuni u Bundesligadagi ilk golini SC Freiburgga qarshi safarda 3:1 hisobida urdi. 16-avgust kuni Bynoe-Gittens 2025-yilning iyuniga qadar yangi shartnoma imzoladi.

Xalqaro faoliyati 
Bynoe-Gittens Angliyani koʻplab yoshlar darajasida himoya qilgan. U barbadoslik.

2022-yilning 17-iyunida Bynoe-Gittens 2022-yilgi UEFA U-19 Yevropa chempionati uchun Angliya U-19 terma jamoasiga kiritildi. U U-19 terma jamoasidagi debyutini Angliyaning turnirning dastlabki oʻyinida, Slovakiyaning Banska Bystrica shahrida Avstriya ustidan 2:0 hisobida gʻalaba qozonish vaqtida 80-daqiqada zaxiradan maydonga tushdi. U ushbu yosh darajasidagi birinchi navbatdagi guruh oʻyinini Serbiyaga qarshi oʻtkazdi va Italiyaga qarshi yarim finaldagi oʻyini uchun maqtovga sazovor boʻldi. Bynoe-Gittens finalda boshlandi, natijada Angliya 2022-yil, 1-iyulda Isroil ustidan qo‘shimcha boʻlimlarda 3:1 hisobida g‘alaba qozondi.

Faoliyat statistikasi

Klub

Yutuqlar 
Angliya U-19

 19 yoshgacha boʻlgan futbolchilar oʻrtasidagi Yevropa chempionati: 2022-yil

Manbalar 

Angliya futbolchilari
Yashayotgan insonlar
2004-yilda tugʻilganlar
Erkak futbolchilar
Eldar Sattarov

Eldar Sattarov – qozogʻistonlik zamonaviy yozuvchi. U 1973-yilda Olmaota shahrida otasi vetnamlik, onasi tatar oilasida dunyoga kelgan. 1990-yillarning boshida u oʻz mamlakatidagi birinchi punk-rok guruhlarida qoʻshiq kuylagan. Sobiq zavod ishchisi, keyin esa jurnalist, 2000 yilda tarjima va yozishni boshlagan. U ingliz, fransuz, ispan va italyan tillaridan tarjima qilgan, Moskvada nashr etilgan kitoblari orasida Gi Debord, Raul Vaneygem, Antonin Arto, Fransisko Ferrer, Jorjio Agamben, Jak Kamat va boshqalar kabi turli mualliflar bor. Sattarovning 2010-yilda nashr etilgan Olmaotada 1980-yillardagi oʻsmirlar koʻcha toʻdalari va giyohvandlik haqidagi "Koʻchalarimizdan ayrilish" nomli birinchi romani Rossiya, Qozogʻiston va Ukrainada sotilib, adabiyotshunoslar va kitobxonlar tomonidan ijobiy fikr bildirildi. Uning ikkinchi kitobi, Transitdir. U 2015 - yilda Qozogʻistonda nashr etilgan va keyinroq Rossiyada 2018-yilda Chao Vyetnam nomi bilan qayta nashr etilgan, Hindxitoy urushlari haqidagi tarixiy roman Rossiyada Milliy bestseller mukofoti uchun qisqa roʻyxatga kiritilgan va ikkinchi oʻrinni egallagan edi. Finalda Sattarov SSSR parchalanganidan keyin Rossiyaning yirik adabiy mukofoti finalida qatnashgan birinchi Markaziy Osiyo muallifiga aylandi. Uning uchinchi romani Antonio Gramsci va Amadeo Bordigadan situatsionistlar orqali XX asrda chap qanot gʻoyasining sayohatiga va muallifning Gilles Dove va Jak Kamatte bilan shaxsiy uchrashuvlarigacha boʻlgan sayohatiga bagʻishlangan "Vaqt tolasi" romani unga katta shuhrat qozondi. „Rossiyaning Jello Biafra“ Sattarov rus tilidan tashqari ingliz tilida ham ijod qiladi. Uning „Togʻlik xizmatkor“ qissasi Margret Helgadottir tomonidan tahrirlangan „Yevrosiyo yirtqichlari“ toʻplamining bir qismi sifatida Singapur va Buyuk Britaniyada nashr etilgan. Hozirda Qozon (Rossiya) va Olmaota (Qozogʻiston) oʻrtasida yashaydi.

Yoshlar 
rus adabiyoti

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1973-yilda tugʻilganlar
Qozogʻistonlik jurnalistlar
Saniya Toiken

Saniya Toiken (1969-yilda tugʻilgan) – qozoq jurnalisti.

Jurnalistlik faoliyatini 1990-yillar boshida Olmaotadagi televideniye va gazetalarda boshlagan. 2007-yilda u Ozod Yevropa/Ozodlik radiosida faoliyatini boshladi. U 2008-yilda neft va tabiiy gaz sohasi ishchilarining ish tashlashlari haqida xabar bera boshladi, chunki u bu masalalarni mahalliy matbuotda yetarlicha yoritilmagani bilan izohladi. Bu uning taʼqib qilinishiga olib keldi, masalan, haydovchisi halokatga uchraguncha uning mashinasini taʼqib qilishdi va u uzoq hududga oʻz imkoniyatlari bilan qaytishga majbur boʻldi. U Janaoʻzen qirgʻini oqibatlarini yoritib berdi, bu esa qoʻshimcha reaksiyaga sabab boʻldi, ayblovlar va Atiraudagi mahalliy matbuotda uning telefon raqami eʼlon qilinishi uni koʻchishga majbur qildi.

2013-yilda u oʻzining „ Ne Xabar“ gazetasini yaratishga harakat qildi. ! („Yangiliklar nima? !“). Bu korxona bir yarim yil davom etdi, oʻshanda hokimiyat bosimi ostida uning noshiri uning mavjudligi gazeta rivojiga salbiy taʼsir koʻrsatganini aytib, uni gazetani tark etishga majbur qilgan.

U 2016-yilning 21-may kuni Atirauda Yer kodeksiga qarshi shahardagi norozilik namoyishlari haqida xabar berayotgan vaqtda hibsga olingan. U avvalroq politsiya shaharning ikkita asosiy maydoni boʻlgan Isataya va Maxambata maydonlarini yopib qoʻygani, snayperlar qoʻshni binolarga oʻrin olgani haqida xabar bergan edi.

U 2017-yilning 30-mayida hibsga olingan va qoʻlga olinganini uyali telefoni orqali yozib olgan, keyinroq eʼlon qilgan. U Xalqaro Ayollar Media Jamgʻarmasining 2017-yilgi Jurnalistikadagi jasorat mukofotiga sazovor boʻldi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1969-yilda tugʻilganlar
Qozogʻistonlik jurnalistlar
Jurnalistlar
Pages with unreviewed translations
Mozortepa (Qashqadaryo viloyati, Shahrisabz tumani)

Mozortepa — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: VI—XII asrlar. Qashqadaryo viloyatining Shahrisabz tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Qoʻrgʻontepa” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi arxeologiya yodgorliklari
Maksim Kartashov

Maksim Kartashov () qozoq jurnalisti; „Vremya“ haftaligining sport muxbiri, „Hokkey Kazakhstana“ bosh muharriri va „Express-K“ nashri muxbiri.

2012-yil avgust oyida Olmaotadagi kvartirasida hujumga uchragan.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Jurnalistika
Qozogʻistonlik jurnalistlar
Jurnalistlar
Moxovtepa (Qashqadaryo viloyati, Shahrisabz tumani)

Moxovtepa — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: III—VIII asrlar  . Qashqadaryo viloyatining Shahrisabz tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Toʻdamaydon” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi arxeologiya yodgorliklari
Langartepa (Qashqadaryo viloyati, Shahrisabz tumani)

Langartepa — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: III—VIII asrlar  . Qashqadaryo viloyatining Shahrisabz tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Chuqun” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi arxeologiya yodgorliklari
The Best Years of Our Lives

The Best Years of Our Lives () — 1946-yilda suratga olingan Amerika dramatik filmi. Film 7 ta Akademiya mukofotiga sazovor boʻldi. Bular eng yaxshi film, eng yaxshi aktyor, eng yaxshi aktrisa, eng yaxshi rejissyor, eng yaxshi moslashtirilgan ssenariy, eng yaxshi montaj va eng yaxshi musiqa uchun taʼsis etilgan mukofotlar shular jumlasidandir.

The Best Years of Our Lives filmi 1989-yilda Kongress kutubxonasi tomonidan „Madaniy, tarixiy va estetik jihatdan ahamiyatli“ filmlardan biri sifatida tanlab olinadi va AQSh Milliy kino reestrida saqlanishiga qaror qilinadi.

Syujeti 
Filmda asosan Ikkinchi jahon urushidan keyin oʻz uylariga qaytgan uch nafar sobiq amerikalik askar haida hikoya qilinadi. Ular fuqarolik hayotga moslashish chogʻida duch kelgan muammolari filmda yorqin aks ettirilgan.

Rollarda

Manbalar

Havolalar 
 

1946-yil filmlari
AQSh filmlari
Dramatik filmlar
Moʻmintepa (Qashqadaryo viloyati, Shahrisabz tumani)

Qoraxontepa-II — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: III—VIII asrlar. Qashqadaryo viloyatining Shahrisabz tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Toshbuloq” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi arxeologiya yodgorliklari
Billy Koumetio

Billy Koumetio (2002-yil, 14-noyabrda tugʻilgan) — fransuz professional futbolchisi, Avstriyaning Bundesliga klubi Austrian Wienda Liverpooldan ijaraga olingan markaziy himoyachi sifatida oʻynaydi.

Klubdagi faoliyati 
Koumetio Liverpool akademiyasiga 2018-yilning noyabrida Fransiyaning AQShning Orlean klubidan ko‘chib o‘tgan edi. Koumetio dastlab oʻzining tugʻilib oʻsgan Olympique Lyonnais klubining kitoblarida edi, u yerda u dastlab qanot himoyachisi edi. Uning boʻyi murabbiylar shtabi uni 14 yoshida markaziy himoyachiga aylantirishga olib keldi. Koumetio Liverpool bilan birinchi professional shartnomasini 2020-yilning avgustida, 17 yoshida va allaqachon 6 fut 3 yoshida imzolagan.

U 2019-yilning may oyida UEFA Chempionlar ligasining 2018-19-yilgi mavsumida Barcelona ustidan 4:0 hisobidagi yarim final javob o‘yinida Enfieldda to‘p surgan bola edi. 2019-yil oktyabr oyida u 16 yoshida Enfieldda Arsenalga qarshi Carabao Kubogi bahsida zaxira oʻrindigʻiga oʻtirdi. Bosh murabbiy Juergen Klopp laqabini qoʻllagani haqida Billy bola! U bolaga oʻxshamaydi. Menimcha, uning yuzi bolaga oʻxshaydi, ammo qolganlari Voy! Koumetio 2020-21-yilgi futbol mavsumi oldidan Liverpool safida Avstriyada Red Bull Zalsburg va VfB Stuttgartga qarshi o‘rtoqlik o‘yinlarida maydonga tushdi. Koumetio 2020-yil, 9-dekabrda Qizillarning asosiy jamoasi safida ilk bor UEFA Chempionlar Ligasida Midtjyllandga qarshi o‘yinda himoya markazida Fabinho o‘rniga maydonga tushdi.

2022-yilning 23-iyunida Koumetio Avstriyaning Bundesliga vakili Austria Wien klubiga mavsumiy ijara asosida shartnoma imzoladi.

Xalqaro faoliyati 
Fransiyada tug‘ilgan Koumetio asli kamerunlik. U Fransiya terma jamoasining yoshlar terma jamoasi hisoblanadi.

Faoliyat statistikasi

Yutuqlar 
Liverpool FC

 FA Community Shield 2-o‘rinchisi: 2020

Manbalar 

Fransiya futbolchilari
Yashayotgan insonlar
2002-yilda tugʻilganlar
Erkak futbolchilar
Carl Jaenisch

Carl Ferdinand von Jaenisch (, Karl Andreevich Yanish; 1813-yil 11-aprel – 1872-yil 7-mart) fin va rus shaxmatchisi va nazariyotchisi. 1840-yillarda u dunyoning eng yaxshi shaxmatchilaridan biri edi.

Faoliyatoi 
U Viborgda tugʻilgan, u Finlandiyada harbiy faoliyatini boshlagan, lekin tez orada Peterburgda (hozirgi Sankt-Peterburg) Klassik mexanikadan dars berish uchun Rossiyaga koʻchib oʻtgan. U oʻz hayotini matematika va shaxmatga bagʻishladi, u bularni bir-biri bilan chambarchas bogʻliq deb hisoblagan. U 1837-yilda Peterburgda nashr etilgan Découvertes sur le cavalier (aux échecs) asarida ularning aloqalarini ko‘rsatishga harakat qildi.

1842-1843-yillarda u ikki jildda debyutlar haqida kitob nashr etdi. 1862-63-yillarda u oʻzining asosiy asarini nashr etdi: Traité des applications de l’analyse mathématique au jeu des échecs, uch jildda.

U Londondagi 1851-yilgi shaxmat turnirida qatnashmoqchi edi, lekin kechikib keldi va uning oʻrniga Howard Staunton bilan oʻyin oʻtkazdi va u +2-7=1 hisobida magʻlub boʻldi. Oradan 3 yil oʻtib, Ilya Shumovga ham yutqazdi (+3-5=4).

Merosi 
Jaenisch Aleksandr Petrov bilan Petrovning mudofaasini tahlil qilgani va ishlab chiqishda yordam bergani va (1.e4 e5) 2-dan boshlanadigan Ruy Lopesning Shliemann-Yaenish Gambiti ustida ishlagani uchun yaxshi esda qoladi (Nf3 Nc6 3. Bb5 f5!?).

Postmodern gambiti (1. c4 b5!?) Jaenisch Gambiti deb ham ataladi, lekin Jaenisch bu harakatni eslatib oʻtgan boʻlsada, u bu uslubni yoqtirmagan.

Oʻlimi 
1872-yilda u vafoti etadi. Uning vafotidan dan juda xafa boʻlib, marhumning doʻsti Staunton oʻsha yilning noyabr oyida Tassilo von Heydebrand und der Lasaga xat yozgan:Men Lyuis va Sent-Amantni, aziz doʻstlarim Bolton va ser T. Maddenni va biz ulardan mahrum boʻlgan boshqalarni yoʻqotganimdan afsusda edim, lekin Jaenisch uchun men alohida mehr koʻrdim va uning yoʻqoligi men uchun mutanosib ravishda ogʻriqli edi. U haqiqatan ham mehribon va toʻgʻri odam edi.Jaenischning oʻlimidan soʻng uning singlisi tomonidan uning sharafiga bugungi kungacha saqlanib qolgan stipendiya jamgʻarmasi tashkil etilgan.

Manbalar 

Shaxmat nazariyotchilari
1872-yilda vafot etganlar
1813-yilda tugʻilganlar
Rossiya shaxmatchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Isom Jalilov

Isom Jalilov (1923-yil 15-fevral Qarshida tugʻilgan) – sovet iqtisod, davlat va siyosiy arbobi.

Tarjimai holi 
1923-yilda Qarshi shahrida tugʻilgan. 1947-yildan KPSS aʼzosi.

Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi, Stalingrad fronti 28-armiyasining 169-piyoda diviziyasining 160-Optadn Qizil Armiya askari, 371-alohida aerodrom texnik kompaniyasining Qizil Armiya askari. 1945-yildan iqtisodiy, ijtimoiy va siyosiy ishlarda faoliyat boshlagan. 1945-1990-yillarda „Beshkent“ viloyat gazetasi kotibi, Qashqadaryo viloyatida mas’ul xodim, Oʻzbekiston Kompartiyasi Yakkabogʻ tuman qoʻmitasi kotibi, Oʻzbekiston Kompartiyasi Qarshi shahar qoʻmitasi birinchi kotibi, Qashqadaryo viloyat ijroiya qoʻmitasi raisi, Jizzax viloyat ijroiya qoʻmitasi raisi, Qarshistroyning „Stepnoy oʻlkasi“ gazetasi muharriri, Qashqadaryo viloyati faxriylar kengashi raisi vazifalarida ishlagan.

Oʻzbekiston SSR Oliy Kengashining 6, 7 va 8-chaqiriqlari deputati etib saylangan.

KPSS XXIII va XXIV qurultoylari delegati.

1990-yildan keyin vafot etgan.

Havolalar 
 Djalilov
 Pamyat naroda
 Djalilov

Yashayotgan insonlar
1923-yilda tugʻilganlar
15-fevralda tugʻilganlar
Hurmat Belgisi ordeni sohiblari
Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Vatan urushi 2-darajali ordeni sohiblari
Pages with unreviewed translations
Edward Gerstenfeld

Edward Issakovich Gerstenfeld (1915-yil yanvar, Lvov – 1943-yil dekabr, Rostov-Don, SSSR) — polshalik shaxmat ustasi.Galisiyaning Lvov shahrida (oʻsha paytda Avstriya-Vengriya) yahudiy oilasida tugʻilgan.

Faoliyati 
U 1933-yilda Lvov shahrida shaxmat chempionatida Genrik Fridman va Izaak Shaxterdan keyin 3-oʻrinni egallagan. U 1933-yilda Lvovda 3-oʻrinni egalladi. 1935-yilda Lvov shahrida oʻtkazilgan shaxmat chempionatida 7-oʻrinni egalladi.

1935—1939-yillarda u Lodzda yashagan. 1935-yilda Gerstenfeld Lodzda shaxmat turnirida Izaak Appel va Axilles Fridmandan keyin Yakub Kolski bilan 4-oʻrinni egalladi. U Lodzda A. Fridman, Shaxter va Abram Szpiro keyin 5-oʻrinni egalagan va Varshavada 15-oʻrinni egallagan (3-Polsha shaxmat chempionati, Savielli Tartakower gʻalaba qozongan). 1936-yilda Lodzdagi turnirda Szpiroga qarshi oʻyin oʻtkazdi, Shexter bilan 2-oʻrinni egaladi, u yana Lodzdagi turnirda A.Fridmandan keyin Appel bilan 2-oʻrinni egalladi. 1936—1937-yillarda u Lodzda Paulin Frydman va Appel bilan birinchi oʻrinni egalladi. 1937-yilda u Lodz shahrida 5-oʻrinni egalladi va Yuratada 9-oʻrinni egalladi. 1938-yilda u Lodzda 6-oʻrinni egalladi.

1939-yilning yozida, Ikkinchi jahon urushi boshlanishidan oldin, u Lvovga qaytib keldi. Sovet Ittifoqi va fashistlar Germaniyasi oʻrtasidagi maxfiy kelishuvga koʻra, Lvov shahri Sovetlar tomonidan bosib olindi, soʻngra 1939-yil kuzida Ukraina SSSR tarkibiga qoʻshildi.

1940-yil mart oyida u Lvovda 4-oʻrinni egalladi. 1940-yilda u Kievda 16-oʻrinni egalladi (shaxmat boʻyicha 12-Ukraina chempionati, Isaak Boleslavskiy gʻolib qozongan). 1940-yil avgust oyida u Lvovdagi turnirda gʻalaba qozondi, undan keyin Appel, Fridman va Schächter oʻrin oldi. 1940-yilda u Kievda Mark Stolberg bilan birinchi oʻrinni egalladi (SSSR-ch yarim final). 1940-yil sentyabr-oktyabr oylarida Gerstenfeld Moskvada 17-oʻrinni egalladi (shaxmat boʻyicha SSSRning 12-chempionati). Tadbirda Andor Lilienthal va Igor Bondarevskiy gʻolib boʻldi. 1941-yil yanvar/fevral oylarida u Lvov shahri chempionatida Appel, Fridman, Emanuel Rubinshteyn va SHaxterdan oldinda gʻalaba qozondi. 1941-yil iyun oyida u Rostov-Don shahrida 3-oʻrinni egalladi (SSSRning 13-chi yarim finali), Germaniyaning Sovet Ittifoqiga hujumi "Barbarossa" operatsiyasi ushbu turnirni toʻxtatdi.

Uning oʻlimining aniq sababi nomaʼlumligicha qolmoqda. Bir manbaga koʻra, u 1942-yil kuzida natsistlarning vahshiyliklari qurboni boʻlgan (Lemberg gettosi yoki Beltsek lageri), ammo boshqa maʼlumotlarga koʻra, u Rostov-Donda yahudiylarni ommaviy oʻldirish paytida natsistlar tomonidan otib tashlangan (1943-yil, dekabrda). Rostov-Don shahri 1943-yil 14-fevralda Sovet Armiyasi tomonidan ozod qilindi.

Manbalar 

1943-yilda vafot etganlar
1915-yilda tugʻilganlar
Polsha shaxmatchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
The Harem Years

Haram yillari () — mustamlaka boʻlgan Qohiradagi haramning ichki dunyosi, jumladan, undagi holat, ayollarga nisbatan qilinadigan shavqatsiz munosabatlar va ularning ayanchli hayot tarzi haqida yozilgan birinchi kitob. Kitob muallifi Huda Shaarawi Misrning feministik Ittifoqi asoschilaridan biri hisoblanadi.

Kitob yozilish tarixi 
Huda Shaarawi (1879-1947) misrlik ayollarning haramdagi ajratilgan dunyosida yashagan oxirgi avlodlaridan biri edi. Uning feministik jamiyatdagi faolligi Misrdagi millatchilik kurashida ishtirokidan soʻng boshlandi. Yakunda esa Huda Shaarawi sinagri bir qator ayollar tomonidan 1923-yilda Misr Feministik Ittifoqini tashkil etilishga sabab boʻldi.

1987-yilda Huda Shaarawining „The Haram yeras (Garam yillari)“ nomli xotira kitobi „Harem Years: The Memoirs of an Egyptian Feminist, 1879-1924 (Haram yillari: Misrlik feministning xotiralari, 1879—1924-yillar)“ nomi bilan nashr etildi. Ushbu kitobda Huda Shaarawi oʻzining bolaligi va uni juda erta voyaga yetkazgan hayotini, shu jumladan, oʻn uch yoshida turmushga chiqqanligini yozib oʻtadi. Huda Sharawiga erining vafotidan keyingi ajralishi, unga kengaytirilgan rasmiy taʼlim olish uchun imkoniyat berdi, shuningdek, Misrning kutilmaganda mustaqillikka erishishi ham unga erkin rivojlanishi va oʻz gʻoyalarini targ;ib etishda katta yordam berdi. Huda Shaarawining feministik faolligi Misrdagi millatchilik kurashidagi ishtiroki bilan yanada rivojlanib bordi va 1923-yilda u Qohira temir yoʻl stantsiyasida yuzidagi pardasini omma oldida yechgani bilan yakunlandi.

Manbalar 

Xotira kitoblari
Haram
Misr kitoblari
Qohira
Ularbek Baitailaq

Ularbek Baytaylaq ( , Ūlarbek Baitailaq) – qozoq arxivchisi va jurnalisti. U Qozogʻiston Milliy arxivining xodimi boʻlib, DAT va Oltin Taʼmir muxolifat gazetalariga maqolalar yozgan. 2012-yil avgust oyi boshida u toʻrt nafar hujumchi tomonidan hujumga uchragan va kasalxonaga yotqizilgan.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Jurnalistlar
Qozogʻistonlik jurnalistlar
Pages with unreviewed translations
Ermurat Bapi

Ermurat Seytqazyuli Bapi ( , Ermurat Seitkazyuli Bapi; 1959-yil 7-martda tugʻilgan) – qozoq siyosatchisi, jurnalist, 2019-yil 26-apreldan 6-sentyabrgacha Umummilliy sotsial-demokratik partiya (JSDP) raisi boʻlgan. „Tasjargan“ mustaqil gazetasi (Zhuma-Times va Aina Plus) muharriri hisoblanadi.

Biografiya

Bolalaigi va taʼlimi 
Bapi Sharqiy Qozogʻiston viloyatining Qorabuloq qishlogʻida tugʻilgan. 1976-yilda Zaysan viloyati gazetasining muxbiri. 1977-yildan 1980-yilgacha u Qizil Bayroq Tinch okean flotining Kamchatka suv osti flotiliyasining Sovet dengiz flotida xizmat qilgan, u yerda kichik ofitser boʻlib zaxirada boʻlgan. 1985-yilda Bapi Al-Farobiy nomidagi Qozoq Milliy universitetining jurnalistika fakultetini tamomlagan.

Faoliyat 
Oʻqishni tamomlagandan soʻng, Bapi Sharqiy Qozogʻiston mintaqaviy " Kommunizm tui " (Didar) gazetasida muxbir, katta muxbir, boʻlim boshligʻi, " Sotsialistik Qozogʻiston " va " Egemen Qozogʻiston " gazetalarida muxbir, katta muxbir boʻlib ishlagan. 1992—1995-yillarda Qozoq radiosi bosh direktorining oʻrinbosari, „Doʻstom“ va „Taykazan“ tijorat dasturlari tahririyati rahbari boʻlgan. 1995-yildan Bapi Qozogʻiston hukumati matbuot xizmati rahbari oʻrinbosari boʻlib ishlagan, 1998-yilda Qozogʻiston Sanoatchilar va tadbirkorlar ittifoqi prezidenti Akejan Kajegeldinning maslahatchisi boʻlgunga qadar. Keyin u DAT nashriyot loyihasi rahbari va SolDAT gazetasining bosh muharriri edi.

2009-yilning aprelida Bapi deputat Romin Madinovga tuhmat qilgani uchun katta miqdorda tovon puli toʻlamagani uchun 5 kunga qamalgan. Bapi ayblovlarni siyosiy motivlarda aybladi.

Bapi "Adolatli Qozogʻiston uchun " harakati markaziy kengashi aʼzosi boʻlgan. U 2016-yilda Qozogʻiston parlamenti saylovida Umummilliy sotsial-demokratik partiyasi (JSDP) partiyasi roʻyxatida qatnashgan va u Majilisda birorta ham oʻrin ololmagan.

2019-yil 22-aprelda JSDP Bapi-ni 2019-yilgi prezidentlik saylovlariga nomzod sifatida koʻrsatdi. Biroq, 26-aprelda, Jarmaxon Tuyaqbay JSDP raisligidan ketganidan soʻng, partiya delegatlari tomonidan bir ovozdan Bapi Tuyakboyning vazifasini bajarishga saylandi. Shuningdek, JSDP Bapi boykotga chaqirgan holda saylovda qatnashishdan bosh tortishi eʼlon qilindi. 2019-yil 6-sentyabr kuni boʻlib oʻtgan JSDPning navbatdan tashqari XV qurultoyida partiya delegatlari Bapiga ishonchsizlik bildirgan va natijada u partiya raisi lavozimidan chetlashtirilgan. Chetlatish sababi partiya aʼzolari tomonidan uning may oyida Parijga qilgan safari, Bapi sobiq bosh vazir Akejan Kajegeldin va Atirau viloyatining sobiq hokimi Bergei Risqaliev bilan uchrashgan, quvgʻinda yashab, uyda ayblanib sudlangani kabi norozilik bilan izohlanadi. korruptsiyada, boshqalar esa Bapi partiyaga yangi aʼzolarni jalb qilish qobiliyatini koʻrmagan. Uning oʻrniga Ashat Raqimjonov partiyaning yangi raisi etib saylandi. Sobiq rais Tuyaqbay partiyaning bu harakatini „iflos va qoʻpol toʻntarish“ deb atadi. 2019-yil 8-oktyabrda Bapi Risqaliyev partiyaning „qonuniy egasi“ ekanligini daʼvo qildi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1959-yilda tugʻilganlar
Jurnalistika
Jurnalistlar
Qozogʻistonlik jurnalistlar
Pages with unreviewed translations
Nomsiztepa-15 (Samarqand viloyati, Urgut tumani)

Nomsiztepa-15 — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: Oʻrta asrlar. Samarqand viloyatining Urgut tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Toʻrtkoʻl” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Samarqand viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi arxeologiya yodgorliklari
Nomsiztepa-18 (Samarqand viloyati, Urgut tumani)

Nomsiztepa-18 — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: VII—VIII asrlar. Samarqand viloyatining Urgut tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Soygus” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Samarqand viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi arxeologiya yodgorliklari
Nomsiztepa-14 (Samarqand viloyati, Urgut tumani)

Nomsiztepa-14 — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: Oʻrta asrlar. Samarqand viloyatining Urgut tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Uzun” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Samarqand viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi arxeologiya yodgorliklari
Nomsiztepa-13 (Samarqand viloyati, Urgut tumani)

Nomsiztepa-13 — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: Oʻrta asrlar. Samarqand viloyatining Urgut tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Uzun” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Samarqand viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi arxeologiya yodgorliklari
Nomsiztepa-11 (Samarqand viloyati, Urgut tumani)

Nomsiztepa-11 — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: VII—VIII asrlar. Samarqand viloyatining Urgut tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Mangʻitobod” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Samarqand viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi arxeologiya yodgorliklari
Lira Baysetova

Lira Baysetova Qozogʻistonning haftalik "Respublika" gazetasining sobiq muharriri.

2002-yil may oyi oxirida u 25 yoshli qizi Leyla Baysetova sirli ravishda gʻoyib boʻlganini aniqladi. „Chegara bilmas muxbirlar“ tashkilotining xabar berishicha, oʻtgan haftada muharrir Jeneva bosh prokurori Bernard Bertossa bilan (2002-yil 10-mayda) Qozogʻistonning bir qancha yuqori lavozimli amaldorlarining Shveysariyadagi bank hisoblari boʻyicha oʻtkazgan intervyusidan soʻng alohida tahdidlarga duchor boʻlgan.

Oradan bir hafta oʻtgach, Baysetovaning Bertossa bilan suhbatini chop etishi kerak boʻlgan boshqa muxolifat gazetasi („Soldat“) idorasi kirish joyida itning boshsiz jasadi osilgan holda topildi. 22-may kuni (intervyu eʼlon qilingan kuni) nomaʼlum shaxslar Soldatning binosiga hujum qilib, ikki xodimni kaltaklashdi, kompyuterlarni oʻgʻirlashdi va jihozlarni sindirishdi. Oʻsha kuni "Respublika"ning Olmaotadagi ofislari binoga "Molotov kokteyli" tashlanganidan keyin yonib ketdi. 16-iyun kuni oʻzini ichki ishlar boʻlimi xodimi deb daʼvo qilgan erkak Baysetovaga uning qizi geroin saqlagani uchun hibsga olingani va keyinchalik kasal boʻlib qolganini aytdi. 21-iyungacha qizini koʻrishga ruxsat berilmagan, uning oʻlganligi xabar qilingan. Ishning holatlari (xususan, Leyla Baysetovaning oʻlimi) munozaraliligicha qolmoqda. Mahalliy politsiya maʼmurlarining taʼkidlashicha, u vaqtinchalik aqldan ozgan paytda jinsi shimi bilan oʻzini osib qoʻygan giyohvand boʻlgan. Biroq Qozogʻiston televideniyesi politsiya xulosalarini shubha ostiga qoʻydi va marhumning haqiqatan ham giyohvand moddalar isteʼmol qilganligini aniqlash uchun uning qonini tahlil qilishga urinilmagani va dalil sifatida hech qanday jinsi shim koʻrsatilmaganini taʼkidladi.

2002-yil 3-oktyabrda Kanadalik Oʻz fikrini erkin ifodalovchi jurnalistlar (CJFE) Baysetovaga Xalqaro matbuot erkinligi mukofoti bilan taqdirlandi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Qozogʻistonlik jurnalistlar
Nomsiztepa-10 (Samarqand viloyati, Urgut tumani)

Nomsiztepa-10 — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: VII—X asrlar. Samarqand viloyatining Urgut tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Mangʻitobod” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Samarqand viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi arxeologiya yodgorliklari
Nomsiztepa-9 (Samarqand viloyati, Urgut tumani)

Nomsiztepa-9 — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: VII—VIII asrlar. Samarqand viloyatining Urgut tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Papani” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Samarqand viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi arxeologiya yodgorliklari
Nomsiztepa-5 (Samarqand viloyati, Urgut tumani)

Nomsiztepa-5 — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: Oʻrta asrlar. Samarqand viloyatining Urgut tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Qoratepa” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Samarqand viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi arxeologiya yodgorliklari
Nomsiztepa-8 (Samarqand viloyati, Urgut tumani)

Nomsiztepa-8 — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: VII—VIII asrlar. Samarqand viloyatining Urgut tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Papani” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Samarqand viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi arxeologiya yodgorliklari
Nomsiztepa-4 (Samarqand viloyati, Urgut tumani)

Nomsiztepa-8 — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: VII—VIII asrlar. Samarqand viloyatining Urgut tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Papani” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Samarqand viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi arxeologiya yodgorliklari
Mariya Podgorbunskaya

Mariya Podgorbunskaya (aka Mariya Podgorbunskaya) Harper’s Bazaar oylik moda jurnalining rus tilidagi Qozogʻiston nashri bosh muharriri.

Hayot va martaba 
Podgorbunskaya 1980-yil 1-fevralda Sharqiy Qozogʻistonning Ust-Kamenogorsk (hozirgi Oskemen) shahrida tugʻilgan, u yerda Chet tillar institutida ingliz tili boʻyicha diplom olgan.

2000-yillarning boshida u Qozogʻistonning sobiq poytaxti va eng yirik shahri Olmaotaga koʻchib oʻtdi. U yerda 2003-yilda u oʻz faoliyatini PR-menejer, keyinroq Vogue Russia rasmiy Qozogʻiston qoʻshimchasi boʻlgan Elite Woman moda jurnalida maxsus loyihalar boʻyicha menejer sifatida boshlagan. „Elite Woman“ jurnalining boshqaruvchi direktori Talant Soronoyev, shuningdek, bosh muharrir vazifasini ham bajargan.

2003-yil sentyabr oyida Podgorbunskaya " Elite Woman " jurnalida tahririyat direktori lavozimiga koʻtarildi, keyin esa 2004-yil sentyabr oyida unga Bosh muharrir lavozimiga taklif qilindi. Uning tayinlanishi bilan jurnaldagi ikkala sahifa va reklamalar soni deyarli ikki baravar koʻpaydi. 2004-yil oktyabr oyida Podgorbunskaya noshir sifatida Harper’s Bazaarning Qozogʻistondagi nashrini ishga tushirdi. „ Elite Woman“ jurnalining goʻzallik boʻyicha muharriri Saule Isaeva bosh muharrir etib tayinlandi. Koʻp oʻtmay, Isaeva oʻz lavozimidan ozod qilindi va Podgorbunskayaning oʻzi bu lavozimga kelguniga qadar Bosh muharrir lavozimini bir qancha odamlar egallab turishdi.

Podgorbunskaya va Harper’s Bazaar Kazakhstan moda muharriri Janar Mirzajanova qozogʻistonlik ikki nafar jurnalist française de la couture federatsiyasi, prêt-à-porter des couturiers va Créateurs de mode tomonidan Parijdagi moda koʻrgazmalarida rasman akkreditatsiyadan oʻtgan.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1980-yilda tugʻilganlar
Qozogʻistonlik jurnalistlar
Pages with unreviewed translations
Nomsiztepa-3 (Samarqand viloyati, Urgut tumani)

Nomsiztepa-3 — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: VII—VIII asrlar. Samarqand viloyatining Urgut tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Uroqvoyjar” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Samarqand viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi arxeologiya yodgorliklari
Mozortepa (Qashqadaryo viloyati, Kitob tumani, Anorzor)

Mozortepa — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros boʻlgan obyekt hisoblanadi. Bu obyekt arxeologik yodgorliklardan biri boʻlib topilgan. Obyekt davri: XIII asr. Qashqadaryo viloyatining Kitob tumanida joylashgan. Obyekt Qashqadaryo viloyati, Kitob tumani,„Anorzor“ MFY da joylashgan. Mozortepa  obyekti davlat mulkidir. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan hamda bu obyekt davlat muhofazasiga olingan obyekt hisoblanadi .

Manbalar 

Oʻzbekistondagi arxeologiya yodgorliklari
Mangʻitobodtepa (Samarqand viloyati, Urgut tumani, Mangʻitobod, I—IV VI—VII, X asrlar)

Mangʻitobodtepa — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: I—IV VI—VII, X asrlar. Samarqand viloyatining Urgut tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Mangʻitobod” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Samarqand viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi arxeologiya yodgorliklari
Kattatepa (Samarqand viloyati, Urgut tumani)

Kattatepa — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: Aniqlanmagan . Samarqand viloyatining Urgut tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Toʻrtkoʻl” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Samarqand viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi arxeologiya yodgorliklari
Tursunposhsha Nurmetova

Tursunpashsha Baxramovna Nurmetova (1996-yil 17-yanvar, Xorazm viloyati, Oʻzbekiston) — o‘zbekistonlik paralimpiya dzyudochisi, 63 va 70 kilogrammgacha bo‘lgan vazn toifasida ishtirok etadi. 2016-yilgi yozgi Paralimpiya o‘yinlarining bronza medali sovrindori, Osiyo chempionati g‘olibi va jahon chempionati bosqichi sovrindori.

Sport faoliyati 
2011-yilda u Kiyevda (Ukraina) bo‘lib o‘tgan dzyudo bo‘yicha yoshlar o‘rtasidagi jahon chempionatida ishtirok etgan, biroq u yerda medal sohibasi bo‘la olmagan. 2012-yilda u dzyudo bo‘yicha mamlakat chempionatida beshinchi o‘rinni egalladi. Ammo O‘zbekiston kubogida o‘z vazn toifasida kumush medalni qo‘lga kiritishga muvaffaq bo‘ldi. 2013-yilda dzyudo bo‘yicha yoshlar o‘rtasidagi Osiyo chempionatida bronza medalini, kelasi yili esa Tursunposhsha mamlakat chempionatida bronza medalini qo‘lga kiritdi.

2015-yilda Eger shahrida (Vengriya) ko‘zi ojizlar va zaif ko‘ruvchilar o‘rtasida o‘tkazilgan dzyudo bo‘yicha jahon kubogi bosqichida 63 kilogrammgacha bo‘lgan vazn toifasida oltin medalga sazovor bo‘ldi. O‘sha yili Seuldagi (Koreya Respublikasi) ko‘zi ojizlar va zaif ko‘ruvchilar o‘rtasidagi Butunjahon o‘yinlarida dzyudo bo‘yicha 63 kg gacha bo‘lgan vazn toifasida bronza medalini olishga muvaffaq bo‘ladi.

2016-yilda Rio-de-Janeyroda (Braziliya) o‘tkazilgan Yozgi Paralimpiya o‘yinlarida 63 kg gacha bo‘lgan vazn toifasida u bronza uchun kurashda shved dzyudochisi Nikolina Pernxaymni mag‘lub etib, bronza medaliga egalik qildi. Ushbu joriy yilda Nurmetova O‘zbekiston prezidenti Shavkat Mirziyoyev farmoni bilan “Jasorat” medali bilan taqdirlandi .

2017-yili Toshkent shahrida dzyudo bo‘yicha ko‘zi ojizlar va zaif ko‘ruvchilar o‘rtasidagi Osiyo chempionatida 63 kilogrammgacha bo‘lgan vazn toifasida u finalda koreyalik dzyudochi Jin Song Lini ustidan g‘alaba qozonib, oltin medalni qo‘lga kiritadi  .

Manbalar 

Oʻzbekiston para-dzyudochilari
Jasorat medali sohiblari
Yashayotgan insonlar
1996-yilda tugʻilganlar
17-yanvarda tugʻilganlar
O‘zbekiston kishilari
Paralimpiada oʻyinlaridagi oʻzbekistonlik bronza medal sohiblari
Oʻzbekistonda tugʻilganlar