yakhyo/uz-wiki huggingface dataset:
Chawkay tumani

Chavkay tumani Afgʻonistonning Kunar viloyatining markaziy qismida joylashgan . Aholisi 2006-yilda 31 600 kishini tashkil qilgan. Tuman markazi — Chavqay qishlogʻi ( ) Kunar daryosi vodiysida 726 m balandlikda. Urushlar paytida tumandagi uylarning qariyb 80 foizi vayron boʻlgan.

Shuningdek k`rsa bo`ladi. 

 Afg'oniston tumanlari
 Kunar reyd

Havolalar 

 Tuman profili
 AIMS tuman xaritasi
Baghran tumani

Baghrān () Afgʻonistonning Helmand viloyatidagi eng shimoliy tumani. Uning aholisining 99%i pushtun va 1%i hazora, 2002-yilda 82,018 kishini tashkil qilgan. Tuman markazi — Bagʻron qishlogʻi; tumanda 450 ga yaqin qishloq bor.

An'anaviy afg'on pushtun qabila hokimiyatining an'anaviy tayanchi boʻlgan Baghran vodiysi hukmronlik qilgan Bag'ron Rossiya istilosi davrida muhim harbiy to'qnashuvlarni ko'rdi. Sobiq Tolibon yetakchisi Rais-al-Baghrani yaqinda Afgʻoniston hukumati va koalitsiya kuchlari bilan Takm-e-sol (Yarashish va kechirimlilik) dasturi doirasida hamkorlik qilishga kelishib oldi. Bag'ron tumanining asosiy mahsuloti (ko'knoridan keyin) bug'doydir.

Manbalar 

 UNHCR tuman profili, 2002-12-31, kirish 2006-07-28 (PDF).

Havolalar 

 Bagʻron tumani xaritasi  (PDF)

Afgʻoniston tumanlari
Hilmand viloyati aholi punktlari
Guldara tumani

Guldara tumani Afgʻonistonning Kobul viloyatining shimoli-gʻarbiy qismida joylashgan . Uning aholisi 25 213 kishini, shu jumladan yangi qaytib kelganlarni (2006-yil BMTTDning rasmiy hisobi.). Taxminan 70% tojiklar va 30% pushtunlar tashkil etadi .

Guldara tumani gʻarbdan Parvon viloyati, shimoldan Farzo tumani, sharqdan Qorabogʻ, Qalakan va Mir Bacha Kot tumanlari, janubdan Shakardara tumani bilan chegaradosh. Bosh qarorgohi Guldara tumanning shimoli-sharqiy qismidagi qishloq; tumanning o'zi 45 qishloqni o'z ichiga oladi. Guldara tumani Burhoniddin Rabboniy hukumatigacha Shakardara tumani tarkibiga kirgan. Fuqarolar urushi paytida deyarli butun tuman vayron boʻlgan va Kobulga olib boradigan asosiy yo'l yaqinidagi asosiy qishloqlar vayron qilingan. Bu alohida qishloqlari boʻlgan kichik tuman hisoblanadi.

Biroq, 2001-yildan boshlab, asosan infratuzilma va asosiy qulayliklar bo'yicha katta yutuqlarga erishildi. So'nggi bir necha yil ichida Hukumat o'zining rivojlanish aralashuvlarini yanada samaraliroq, barqaror, adolatli va tuman darajasida jamiyatlarning ehtiyojlari va ustuvorliklariga javob beradigan qilish majburiyatini oshirdi. Guldara tumanida qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash tizimi yoʻqligi, qishloq xoʻjaligida suv yetarli darajada ta’minlanmaganligi, chorva va oʻsimlik kasalliklarining tarqalishi sabab qishloq xoʻjaligi va chorvachilik mahsulotlari yetishtirish darajasi past. Yo'llarning buzilishi yoki yo'qligi transport muammolarini keltirib chiqardi va oziq-ovqat va boshqa zarur materiallar narxini oshirdi, xuddi shunday, professional shifokorlar, tegishli sog'liqni saqlash markazlari va sifatli dori-darmonlar bilan ta'minlanmaslik sog'liq muammolarini kuchaytirdi. Shunday qilib, mavjud maktablar soni yetarli emas, maktablar bilan o'quvchilar uyi o'rtasidagi masofa ancha uzoq, maktablarning omadli binolari o'quvchilar ochiq joylarda o'qib, vaqti-vaqti bilan ularning kasallanishiga sabab bo'lmoqda. Bundan tashqari, ishsizlik darajasi yuqori va aholining koʻp qismi ish topish uchun qo'shni davlatlarga ko'chib ketishadi yoki ular mamlakat ichida giyohvand moddalarga qaram bo'lib qolishadi. Politsiya, milliy armiya va xavfsizlik bo'linmalarida tajribali xodimlar etishmasligi tufayli beqarorlik va ishonchsizlik darajasi oshadi. Yuqorida qayd etilgan masalalardan kelib chiqib, iqtisodiyotning zaifligi, qashshoqlik xalqning asosiy muammosi bo'lin qoladi..

Manbalar

Havolalar
Munshi Abdul Majid

Munshi Abdul Majid (    ;   1952-yilda tugʻilgan) — afgʻon siyosatchisi. U Bag'lon viloyatidan boʻlgan etnik pushtundir .  1990-yillarda Afgʻoniston Ichki ishlar vazirligida amaldor boʻlib ishlagan; fors va pushtutillarida yozuvchi va notiq sifatida ham tanilgan.

2005-yilda u Badaxshon viloyati gubernatori etib tayinlangan, 2007-yilda u afyunni yo'q qilish bo'yicha muvaffaqiyatli kompaniyani boshqargan. 2004-yilda 15607 gektarga yetgan bo'lsa, ko'knori ekiladigan maydonlar 200 gektarga qisqartirildi. Biroq, bu pasayishda afyun narxining tushishi ham muhim rol o'ynagan bo'lishi mumkin. Bundan tashqari, yo'q qilish kompaniyasi Badaxshondagi xavfsizlik vaziyatining yomonlashishiga olib keldi. 2009-yil aprelida gubernator Majidning o‘z vakolatini suiiste’mol qilgani yuzasidan norozilik namoyishlari boshlandi va u o‘z lavozimidan chetlashtirildi. 2010-yilda Bag‘lon viloyati hokimi etib tayinlangan. 

Gubernator Majid Hizb-e-Islomi Gulbiddinning yuqori martabali aʼzosi boʻlib, u partiyani mustahkamlash va butun mamlakat boʻylab aloqa tarmogʻini tiklashda ishtirok etgani aytiladi.  U Hizb-e-Islomiy a'zosi Juma Xon Hamdardga yaqin.

Eslatmalar 

Yashayotgan insonlar
1952-yilda tugʻilganlar
Pushtunlar
Hezb-i-islom
Badaxshon viloyati gubernatori
Afg'on siyosatchilari
Chorkent tumani

Charkint yoki Chahar Kint, (    ) — Afgʻonistonning Balx viloyatidagi tuman hisoblanadi . 32306 nafar aholi istiqomat qiladi.  Tuman maʼmuriyati Charkint tumanining Shar Shar hududida joylashgan . Bu “toʻrt klaster/shahar” – forscha chahār, “toʻrt” va soʻgʻdcha <ref>{{Kitob manbasi|last=Room|first=Adrian|title=Placenames of the World: Origins and Meanings of the Names for 6,600 Countries, Cities, Territories, Natural Features and Historic Sites|url=https://archive.org/details/placenamesofworl02edroom|edition=2nd|year=2006|publisher=McFarland|location=London|isbn=0-7864-2248-3|pages=330|quote=Samarkand. The city derives its name from [...] Sogdian kand, "fort", "town".}}</ref> kand, “shahar” ( turkchalashgan .'' Tumanning maydoni -  .

Yana qarang 

 Afg'oniston tumanlari
 Balx viloyati

Manbalar

Havolalar 

 Chahar Kint tumanining BMT xaritasi
Istalif tumani

Istalif tumani Afgʻonistonning Kobul viloyatining shimoli-gʻarbiy qismida joylashgan . Uning aholisi 8500 kishini tashkil qiladi (2002-yilda BMTning Qochqinlar boʻyicha Oliy komissarligining rasmiy maʼlumotlariga koʻra), aholi tojiklar, pushtunlar va hazoralar aralashmasidan iborat.

Istalif tumani shimol va gʻarbda Parvon viloyati, sharqda Qorabogʻ va janubda Guldara tumanlari bilan chegaradosh. Tuman markazi – Istalif qishlogʻi, tumanning janubi-sharqiy qismida joylashgan.

Tuman qishloqlari ilgari 36 mingga yaqin aholi istiqomat qilgan, mevali daraxtlar, tokzorlar, sabzavotzorlar bilan toʻlgan edi. Ammo qishloqlar vayron boʻlgach, minglab odamlar davom etayotgan urushlarda turar-joylarini qoldirib, oʻz hayotlarini saqlab qolish uchun qochib ketishdi. Barcha qishloq xoʻjaligi, sogʻliqni saqlash va taʼlim infratuzilmalari vayron boʻlgan. Soʻnggi bir necha yil ichida yangi maktablar, sogʻlomlashtirish punkti qurildi. Koʻp uylar qayta qurilgan va bozorlar tiklandi.

Manbalar

Havolalar 

Afgʻoniston geografiyasiga oid chala maqolalar
Afgʻoniston tumanlari
Nazyan tumani

Nazyan (pashtu. nạzyạn ) (    ) — Afgʻonistonning Nangarhor viloyati janubi-sharqidagi tuman . Uning aholisi, ya'ni 100% pushtunlar, 2002 yilda 22,858 kishini tashkil etgan, ulardan 9000 nafari 12 yoshgacha boʻlgan bolalar edi. Tuman pushtunlarning Shinvari qabilasining markazida joylashgan.  Tuman markazi — Surubay degan qishloq

Havolalar 

 UNHCR tuman profili , 2002-05-23, kirish 2006-07-20 (PDF).

The tribe which lives here is " Shinwari" & " Kochi "

Havolalar 

 Map of Nazyan district (PDF)

Afgʻoniston
Chala maqolalar
Gochguli Gochguliyev

Gochguli Xanglyjovich Gochguliyev (; 1977-yil 26-may, Nebit-Dag, Turkmaniston SSR, SSSR) — futbolchilik faoliyatini yakunlagan turkman futbolchisi, himoyachi sifatida oʻynagan, hozirda „Oltin Asr“ klubida bosh murabbiy.

Tarjimai holi 
Balkanobod shahridagi Yoshlar sport maktabi tarbiyalanuvchisi. Oʻz faoliyatini 1994-yilda „Arkach”da boshlagan. Keyinchalik Turkmanistonning „Balkan“, „Byuzmeyin“, „Kopetdag“ kabi klublarida toʻp surgan.
2001-yilda Qozogʻistonning „Irtish“ klubida oʻynagan.

2002-yili Toshkentning „Paxtakor“ jamoasi tarkibida Oʻzbekiston chempionatida debyut qilgan. „Paxtakor“da 4 karra Oʻzbekiston chempioni (2002, 2003, 2004, 2005) boʻlgan.

2006-yili Qozogʻistonning „Qayrat“ klubiga oʻtgan. U yerda bir mavsum oʻtkazdi va 2007-yilda ikkinchi davradan Oʻzbekistonga qaytib, 2010-yilgacha Toshkentning „Bunyodkor“ jamoasida toʻp surdi.

2011-yilda vatani Balkanobodga qaytib, mahalliy „Gara Oltin“ futbolchisiga aylandi, 2012-yilda futbolchi sifatidagi faoliyatini yakunladi.

Yutuqlari

Jamoaviy 
 Oʻzbekiston chempioni: 2002, 2003, 2004, 2005, 2008, 2009, 2010
 Turkmaniston chempioni: 1998, 2000
 Oʻzbekiston chempionati kumush medali sovrindori: 2007
 Turkmaniston kubogi sohibi: 2000 (finalda gol urgan)
 Oʻzbekiston kubogi sohibi: 2008, 2010
 Osiyo Chempionlar ligasining yarim finalchisi: 2002/03, 2004, 2008
 Oʻzbekiston kubogi finalchisi: 2007, 2009

Shaxsiy 
 Oʻzbekistonda yilning eng yaxshi futbolchisi (2-son): 2002

Manbalar

Havolalar 

 Профиль на сайте National Football Teams 
 Профиль игрока на сайте Transfermarkt

1977-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Turkmanistonlik erkak futbolchilar
Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Paxtakor jamoasi futbolchilari
Bunyodkor klubi futbolchilari
Kopetdag Ashhabot klubi futbolchilari
FC Irtish Pavlodar klubi futbolchilari
Qayrat klubi futbolchilari
Oʻzbekistondagi chet ellik erkak futbolchilar
Qozogʻistondagi chet ellik erkak futbolchilari
Turkmaniston milliy terma jamoasi futbolchilari
Osiyo Kubogi 2004 futbolchilari
Bolqonobod kishilari
Erkak futbol himoyachilari
FK Nebitchi futbolchilari
Bolqonobodda tugʻilganlar
FC Buzmeyin futbolchilari
FC Dagdan futbolchilari
Turkmaniston futbol murabbiylari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Karan Johar

Karan Johar (Rahul Kumar Johar) — 1972-yil 25-mayda tugʻilgan hind filmlarida aktyor, rejissyor, prodyuser, ssenariy muallifi, kinoijodkor va televideniyesida faoliyat olib boradi. U birinchi aktorlik debyutini Dharma Productions tomonidan suratga olingan film orqali qilgan.
Karan shu faoliyat yillari davomuda bir nechta mukofotlar, jumladan Milliy kino mukofoti va oltita Filmfare mukofoti, 2020-yilda esa Hindiston hukumati tomonidan mamlakatning toʻrtinchi oliy fuqarolik mukofoti boʻlgan Padma Shri bilan taqdirlangan.

Filmografiyasi

Aktyor sifatida

Manbalar 

Hindistonlik film aktyorlari
Hindistonlik film produserlari
Hindistonlik kino rejissyorlari
Kama tumani



Salomatlik 
2008-yilda Nangarhor viloyatidagi viloyat rekonstruksiya guruhi Kama tumanida kasalxona qurdi. Bu shifoxona imkon qadar qo‘shni tumanlarga ham xizmat qiladi. Bundan tashqari, Kama tumanida aholiga xizmat ko'rsatadigan bir qator asosiy sog'liqni saqlash klinikalari (BHC) mavjud.

Sport 
Boshqa mahalliy sport turlari bilan bir qatorda, kriket tumanda mashhur sport turidir. 2012 yilda yangi kriket stadioni qurilayotgani e'lon qilindi.

OAV 
Qama tumani Jalolobod shahridan mahalliy televidenie va radio uzatishni qabul qiladigan joyda joylashgan. 2013-yil 15-iyun kuni Qama tumanida pashtu tilida qalam ma’nosini bildiruvchi “Qalam” FM-radiosi ishga tushirildi. “Qalam” radiosida 24 soat davomida 8 soatlik ma’rifiy, ijtimoiy va ko‘ngilochar dasturlar mavjud bo‘lib, uni qo‘shni tumanlar ham eshitishi mumkin edi.

Havolalar 

 https://web.archive.org/web/20131102151003/http://www.isaf.nato.int/article/news/hospital-brings-health-care-to-rural-afghans.html
 http://www.pajhwok.com/en/2012/05/07/new-cricket-stadium-build-jalalabad-video 
 http://www.pajhwok.com/en/2013/06/15/qalam-radio-goes-air-nangarhar

Havolalar 

 Kama tumani xaritasi (PDF)
 
  
 

Afgʻoniston
Chala maqolalar
Baharak tumani

Baharak tumani — Afgʻonistonning Badaxshon viloyatidagi tuman, Fayzobod shahridan 30 km janubi-sharqda joylashgan. Poytaxti — Baharak shahri. Tuman Bahoriston deb ham aytiladi.

Ser Aurel Steynning aytishicha, Bahorak hozirgi poytaxt Fayzoboddan oldin Badaxshonning poytaxti boʻlgan

Izohlar

Havolalar 

 Afgʻoniston axborot boshqaruvi xizmatlarida xarita

Badaxshon viloyati tumanlari
Dastlabki sinov

Dastlabki sinov — OʻzR MKning 84-m.siga asosan xodimni ishga qabul qilish chogʻida uning topshirilayotgan ishga layoqatliligini tekshirib koʻrish, xodim mehnat shartnomasida shartlashilgan ishni davom ettirishining maqsadga muvofiqligi haqida bir qarorga kelishiga imkon berishidir.

Dastlabki sinovni oʻtash haqida mehnat shartnomasida shartlashilgan boʻlishi lozim. Bunday shartlashuv boʻlmagan taqdirda xodim dastlabki sinovsiz ishga qabul qilingan deb hisoblanadi.
Homilador ayollar, uch yoshga toʻlmagan bolasi bor ayollar, korxona uchun belgilangan minimal ish joylari hisobidan ishga yuborilgan shaxslar ishga qabul qilinganda, shuningdek olti oygacha muddatga ishga qabul qilish haqida hodimlar bilan mehnat shartnomasi tuzilganda dastlabki sinov belgilanmaydi.

Ushbu Kodeksning 85-m.siga muvofiq, dastlabki sinovsiz muddati uch oydan oshib ketishi mumkin emas. Vaqtincha mehnatga qobiliyatsizlik davri va xodim uzrli sabablarga koʻra ishda boʻlmagan boshqa davrlar dastlabki sinov muddatiga kiritilmaydi.

Mazkur Kodeksning 86-m.siga binoan, dastlabki sinov davrida xodimlarga mehnat toʻgʻrisidagi qonun xujjatlari va korxonada oʻrnatilgan mehnat shartlari toʻliq tatbiq etiladi. Dastlabki sinov davri mehnat stajiga kiritiladi. Kodeksning 87-m.siga koʻra, dastlabki sinov muddati tugagunga qadar har bir taraf ikkinchi tarafni uch kun oldin yozma ravishda ogohlantirib, mehnat shartnomasini bekor qilishga xaqlidir. Bunday holda ish beruvchi mehnat shartnomasini sinov natijasi qoniqarsiz boʻlgandagina bekor qilishi mumkin. Agar dastlabki sinov muddati tugagunga qadar taraflardan birortasi ham mehnat shartnomasini bekor qilishni talab qilmagan boʻlsa, shartnomaning amal qilishi davom etadi va bundan keyin uni bekor qilishga umumiy asoslarda yoʻl quyiladi.

Manbalar 

Oʻzbekiston yuridik ensiklopediyasi maqolalari
Huquqshunoslik
Musoxel tumani, Xost

Musakhel tumani (    ,    ) Afgʻonistonning Xost viloyatining shimoliy qismida joylashgan. Tuman Ghilji pashtunlarining Ahmadzay qabilasining yuragi uning ichida joylashgan. Shimoldan Paktiya viloyati, sharqdan Sabari tumani, janubdan Xost (Matun) tumani, janubi-gʻarbdan Nodirshoh Kot tumani va gʻarbdan Qalandar tumani bilan chegaradosh. Aholisi 36300 nafar (2006). Tuman markazi — tumanning shimoliy qismidagi Musaxel qishlogʻi hisoblanadi.

Manbalar

Havolalar 

 AIMS tuman xaritasi
Garmsir tumani

Garmsir tumani (yoki Garmser,    ; forscha gurmsy̰r, «issiq joy» degan ma'noni anglatadi) Afg'onistonning Helmand viloyatining janubiy qismida joylashgan. Tuman katta, ammo barcha qishloqlar Helmand daryosi bo'yida joylashgan. Qolgan qismlari cho'l. Tuman markazi Garmsir tumanning shimoli-gʻarbiy qismida, Helmand daryosining sharqiy qirgʻogʻida joylashgan.

Tarixi 
Garsmir 17-asrda Eronning Safaviylar sulolasi tomonidan Tor Agha nomi bilan nazorat qilingan. 1747-yilda Ahmad Shah Durrani uni zabt etib, nomini forscha “issiq joy” degan ma’noni anglatuvchi Garmsirga oʻzgartirdi. Ahmadshoh yerni egallash va dehqonchilik qilish uchun Alizai va Nurzai qabilalaridan kelgan pashtun koʻchmanchilarini yubordi.

1950- va 1970-yillar oralig'ida Garmsir Helmand va Arghandab vodiysi ma'muriyati tomonidan o'zgartirildi, u Helmand bo'ylab kanal tizimini qurdi va Garsmirda haydaladigan yerlar miqdorini sezilarli darajada oshirdi. 1970-yillar boshida qirol Zahir Shah va uning vorisi Mohammed Daoud yangi sugʻoriladigan yerlarni egallash uchun 25 ming muhojirni Garmsirga joʻnatadi.

Garmsir butun Sovet-Afg'on urushi davrida mujohidlar okrugning ko'p qismini, tuman markazini esa kommunistik kuchlar nazorat qilgan. Mujohidlar 1988-yil avgust oyida tuman markazini egallab, kommunistlarni quvib chiqarishdi. Mujohidlar gʻalabasidan soʻng Alizai va Nurzai qabila yetakchilari oʻrtasida tumanni kim boshqarishi borasida zoʻravonlik boshlandi. Jang 1989-yil sentabr oyida Alizayning gʻalabasi bilan yakunlandi, oʻshanda Mohammad Nasim Akhundzada Alizaini mustahkamlash uchun Musa Qaladan 600 nafar jangchi olib kelgan. Bir yil davom etgan mojaroda 300 ga yaqin odam halok bo'ldi. Alizay tuman hokimi lavozimiga Abdullah Jan ismli Barakzaini tanladi.

1995-yil boshida Tolibon Helmandning qolgan qismi bilan Garmsirni bosib oldi. Ular 2001-yilda Qoʻshma Shtatlar Afgʻonistonga bostirib kirguniga qadar hukmronlik qilishgan.

Afgʻonistondagi urush paytida (2001—2011) tumanda 2007—2011-yillarda Garmsir jangi boʻlib oʻtgan. Tumanda ISAF qurilmalari, jumladan Dehli Forward Operating Base va Camp Dwyer joylashgan edi.

Geografiyasi 
Tuman asosan cho'l relyefidan iborat, Helmand daryosi vodiysidagi kengligi 10 kilometr va uzunligi 70 kilometr bo'lgan tor sug'oriladigan chiziq bundan mustasno. Aholining deyarli barchasi sug'oriladigan yerlarda yashaydi. Toʻrtta asosiy qabilalar: Hazar Joft, Darveshan, Laki va Safar.

Demografiyasi 
Aholisi 85 500  - 99%i pushtunlar va 1%i baluchlar.

Iqtisodiyoti 
Tuman kambag'al. Asosiy daromad manbalariga kunlik ish haqi (mehnat, meva bozorlarida ishlash va uy mahsulotlarini sotish, mashina haydash, do'konchilik va hokazo) va qishloq xo'jaligi kiradi. Qishloq xoʻjaligi asosiy daromad manbai boʻlib, ekin maydonlarining katta qismi sugʻoriladi.

Manbalar

Havolalar 

 Tuman profili UNHCR, 2002-yil dekabr
 Aholi punktlari xaritasi AIMS, 2002-yil may
Armaniston pasporti

Armaniston pasporti () Armaniston fuqarolariga Armanistondan tashqariga chiqishlari yoki shxsini tasdiqlash uchun beriladigan hujjat. Armanistonning xorijdagi konsullik mansabdor shaxslari tomonidan himoyalanish huquqini beradi. Armaniston fuqarolari 2022-yildan boshlab 65 mamlakat va hududlarga vizasiz kirishgan.  Bugungi kunda arman pasportlari bilan bir qatorda arman ID kartalari mamlakat ichida shaxsni tasdiqlovchi hujjat sifatida ham qoʻllanadi.

Koʻrinishi 
Armanistonning oddiy pasporti toʻq koʻk rangda boʻlib, old muqovasining oʻrtasida Armaniston gerbi tilla bilan bezatilgan.  so‘zlari „Armaniston Respublikasi“ va  Old muqovada arman va ingliz tillarida „pasport“ ham bor. Pasport berilgan vaqtdan boshlab 10 yil davomida amal qiladi, keyinchalik amal qilish muddatini yana 5 yilga uzaytirish imkoniyati mavjud. Pasport muddatini 5 yilga uzaytirish imkoniyati 2017-yilning avgustida bekor qilingan  Unda maxsus eslatmalar va vizalar uchun 32 sahifa hamda uning egasi haqida arman va ingliz tillarida maʼlumotlar mavjud.

2012-yil 1-iyundan boshlab Armaniston fuqarolarining oddiy pasportlari oʻrniga ikkita yangi ID-hujjat joriy etildi. Hujjatlardan biri ID-karta mamlakat ichida mahalliy foydalanish uchun, ikkinchi hujjat — biometrik pasport chet elga chiqish uchun ishlatiladi. Pasportdagi elektron chipda barmoq izlarining raqamli tasvirlari va pasport egasining fotosurati boʻladi. Biometrik pasportlar va eID kartalari Polsha Security Printing Works (Polska Wytwornia Papierow Wartosciowych) tomonidan ishlab chiqariladi.

Shaxsiy maʼlumotlar sahifasi 
Armaniston pasporti quyidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga oladi:

 Pasport egasining surati
 Turi 
 Mamlakat kodi (ARM)
 Sarlavha / Pasport №.
 Familiya 
 Berilgan ismlar 
 Millati 
 ugʻilgan sana 
 Jinsi 
 Tugʻilgan mamlakati 
 Chiqarilgan sana 
 Yaroqlilik muddati 
 Masul organi kodi

Pasportdan foydalanish boʻyicha cheklovlar 
Artsax, Armaniston va Ozarbayjon oʻrtasida boʻlib oʻtgan birinchi Togʻli Qorabogʻ urushi natijasida Ozarbayjon millatiga mansub Armaniston pasporti egalariga davlatga kirishn rad etildi. Shuningdek, pasportida Artsax Respublikasiga kirish dalolatnomasi boʻlgan chet el fuqarolarining kirishini qatʼiyan rad etadi.

Arman ID kartasi

Manbalar 

Pasport
Armaniston
Shaxsiy hujjat turlari
Chahar Burjak tumani

Chahar Burjak tumani — Afgʻonistonning Nimruz viloyatiga qarashli tuman. Umumiy maydoni 22,000 kv km. Hududi boʻyicha Afgʻonistondagi eng katta tumandir. Kamolxon to‘g‘oni shu tumanda joylashgan.

Chahar Burjak aholisi 2004-yilda taxminan 8080 kishini tashkil etgani ma'lum boʻlgan. Aholi milliy tarkibi baluchlar (98%), pushtunlar (1%) va tojiklar (1%). Tuman aholisining aksariyati dehqon va chorvadorlardir .

Taniqli odamlar 

 Abdul Karim Braxui, Nimroz viloyatining sobiq gubernatori

Manbalar 

Afgʻoniston tumanlari
Birlashgan Millatlar Tashkiloti Muxbirlar Uyushmasi mukofoti

Birlashgan Millatlar Tashkilotining Korrespondentlar Assotsiatsiyasi (Birlashgan Millatlar Tashkiloti Muxbirlar Assotsiatsiyasi) yoki UNCA 1948-yilda New-York shahrida tashkil etilgan. Bugungi kunda uning 250 dan ortiq aʼzolari mavjud. U har yili UNCA Jurnalistika sohasidagi mukammallik mukofotlarini taqdim etadi. Mukofotlarning maqsadi „Birlashgan Millatlar Tashkiloti, uning boʻlinmalari, tashkilotlari va missiyalari toʻgʻrisida hisobot berishdagi mukammallikni tan olish va ragʻbatlantirishdir“.

2013-yilgi mukofotlar The New York Times gazetasida eʼlon qilindi:

Ijroiya kengashi 
BMT Muxbirlar Assotsiatsiyasi 2014-yil Ijroiya kengashi

Prezident: Pamela Falk, CBS News teleradiosi

1-vitse-prezident: Qahraman Halischelik, TRT Turk radio va televideniesi

2-vitse-prezidentlar: Silvian Zehil, L’Orient Le Jour Masood Haider, Dawn, Pokiston

3-vitse-prezident: Erol Avdovich, Webpublicapress

Gʻaznachi: Bouchra Benyoussef, Maghreb Arab Press

Kotib: Seana Magi, Kyodo News

Katta aʼzolar:

Nabil Abi Saab, Alhurra TV; Talal Al-Haj, Al-Arabiya News kanali; Shervin Bryce-Pease, Janubiy Afrika Radioeshittirish (SABC); Zhenqiu Gu, Sinxua axborot agentligi; Melissa Kent, CBC/Radio Kanada; Evelin Leopold, Huffington Post muallifi; Mishel Nikols, Reuters; Valeriya Robekko, ANSA; Sangvon Yun, Bloomberg

Jurnalistika sohasidagi eng yaxshi mukofot 
Birlashgan Millatlar Tashkilotining Jurnalistika sohasidagi eng yaxshi mukofotlari  Birlashgan Millatlar Tashkiloti Muxbirlar Assotsiatsiyasi tomonidan taqdim etilgan. Ularga quyidagilar kiradi:

Elizabeth Neufer xotira mukofoti 

 Izohga qarang.

Elizabeth Neufer xotira mukofoti 2003-yilda Iroqdagi urush haqida xabar berib halok boʻlgan The Boston Globe jurnalisti xotirasiga bagʻishlandi. Mukofot yozma ommaviy axborot vositalari (shu jumladan, onlayn media) uchun ham beriladi

Ricardo Ortega xotira mukofoti 

 Ricardo Ortega xotira mukofoti 2004-yilda Haitidagi voqealarni yoritish chogʻida oʻldirilgan ispaniyalik muxbir sharafiga taʼsis etilgan. Mukofot radioeshittirish (TV va radio) uchun taqdirlanadi.

Monako shahzodasi Albert II va UNCA Global mukofoti 
Mukofot iqlim oʻzgarishini yoritish uchun xizmat qilgan ommaviy axborot vositalariga beriladi.

Birlashgan Millatlar Tashkiloti Jamgʻarmasi mukofoti 

 Izohga qarang.

 Birlashgan Millatlar Tashkiloti Jamgʻarmasi mukofoti BMT va BMT agentliklarining gumanitar va rivojlanish jihatlarini yoritish uchun bosma (jumladan, onlayn ommaviy axborot vositalari) va radioeshittirish (TV va radio) uchun taʼsis etilgan. Mukofotga BMT jamgʻarmasi tomonidan homiylik qilinadi.

Manbalar

Havolalar 

 

Birlashgan Millatlar Tashkiloti
Pages with unreviewed translations
Mukofotlar
Ida B. Uells

Ida Bell Uells-Barnett (; 1862-yil 16-iyul — 1931-yil 25-mart) — Ida Bell nomi bilan mashhur afro-amerikalik jurnalist, gazeta muharriri, sufragist, sotsiolog, georgist va inson huquqlari harakatining dastlabki rahbari.

Biografiyasi 
Ida B. Prezident Linkolnning mashhur ozodlik eʼlonidan bir necha oy oldin qullikda tugʻilgan.1884-yildan boshlab u temir yoʻl kompaniyasiga qarshi shov-shuvli ish olib bordi, uning konduktori Idani birinchi darajali vagondan uloqtirdi. U Qoʻshma Shtatlardagi linchni hujjatlashtirdi, bu koʻpincha. oq olomonning taʼkidlashicha, qora tanlilar tomonidan sodir etilgan jinoiy harakatlarga asoslangan emas, balki oq tanlilar bilan raqobatlashadigan qora tanlilarni nazorat qilish va jazolash uchun ishlatilishini koʻrsatdi. U linch haqida ikkita kitob yozgan: Janubiy dahshatlar va Qizil rekord, bu hodisaga qarshi kurashda jamoatchilikni jalb qiladi. Rangli odamlarni rivojlantirish milliy assotsiatsiyasining asoschisi edi. Ida Bell o'z davri uchun Amerikaning eng taniqli qora tanli ayol xonimi sifatida e'tirof etilgan.

U xotin-qizlar huquqlari harakatida va suffragetlar harakatida faol ishtirok etib, jamiyatda ayollar huquqlari tengligi uchun kurashgan va bir qancha muhim ayollar tashkilotlariga asos solgan. U oq tanli va qora tanli amerikalik ayollarning oʻz huquqlari uchun birgalikda kurashini himoya qildi, garchi Frensis Uillard kabi oq tanlilar bunga qarshilik koʻrsatishgan boʻlsa ham. Uells mohir va ishonarli notiq edi, u dunyo boʻylab maʼruzalar oʻqigan.

2015-yil 16-iyulda Google Ida Bell Uels-Barтуееning tugʻilgan kunini nishonlaydi.

Tanlangan nashrlar

Eslatmalar

Havolalar 

 Works by or about Ida B. Wells at Internet Archive
 Works by Ida B. Wells at LibriVox (public domain audiobooks) 
 Booknotes interview with Linda McMurry on To Keep the Waters Troubled: The Life of Ida B. Wells, September 26, 1999.
1931-yilda vafot etganlar
25-martda vafot etganlar
1862-yilda tugʻilganlar
16-iyulda tugʻilganlar
Jurnalistlar
Selma Gürbüz

Selma Gurbuz (1960 - 2021-yil 22-aprel) — turk rassomi va haykaltaroshi.

Biografiya 
Gurbuz 1960-yili Istanbulda tug‘ilgan. U 1978-yilda Angliyaning Exeter sanʼat va dizayn kollejida rasm, fotografiya va teatr boʻyicha tahsil oldi va 1980-yildan 1982-yilgacha u yerda rasm va haykaltaroshlik boʻyicha oʻqishni davom ettirdi. 1984-yilda Marmara universitetining tasviriy sanʼat fakultetining rasm boʻlimini tamomlagan va 1986-yilda Istanbulda ilk shaxsiy koʻrgazmasini oʻtkazgan.

U Turkiyaning yetakchi zamonaviy rassomlaridan biri edi va uning asarlari Londondagi Britaniya muzeyi, Parijdagi Fondation Maeght, SantralIstanbul, Istanbul Modern, Proje 4L va Istanbuldagi Bilgi universiteti kolleksiyalarida, shuningdek, Anqaradagi Davlat sanʼat va haykaltaroshlik muzeyida saqlanadi. Shuningdek, u Parij, Rim, Barselona va Buenos-Ayresda koʻrgazmalar oʻtkazgan.

Gurbuz oʻzining rasmlari bilan bir qatorda haykaltaroshlik, toʻquv va gravyuralar ham yaratgan. U shuningdek, O‘mer Kavurning " Akrebin Yolculuğu " („Chayonning sayohati“, 1997-yil) va Karşılash („Uchrashuv“, 2002-yil) filmlarining badiiy rahbari bo‘lib ishlagan.

Gurbuz 2016-yilda Artpriceʼning dunyodagi eng ko‘p sotilgan 500 ta zamonaviy rassomlar ro‘yxatida 425-o‘rinni egalladi.

Saraton kasalligidan uch yil davolangan Gurbuz 2021-yil 22-aprelda 61 yoshida Istanbulda COVID-19 tufayli vafot etdi.

Gurbuz haqida kitoblar 
Rassom va uning ijodi haqidagi nashrlar orasida Rose Issa tomonidan tahrirlangan va Londonda nashr etilgan Selma Gurbuz: Shadows of My Self 2011; Ferit Edgu tomonidan yozilgan va 2013-yilda nashr etilgan Selma Gurbuz uchun uchta yozuv nomli qoʻllanma va oʻzining " Dünya Diye Bir Yer " (Biz dunyo deb ataydigan joy) nomli monografiyasi Istanbul Modern tomonidan 2021-yilda nashr etilgan boʻlib, uning Istanbul Moderndagi yakkaxon shousida efirga uzatilgan va u vafot etganida ham namoyish etiladi.

Manbalar 

2021-yilda vafot etganlar
1960-yilda tugʻilganlar
Rassomlar
Tasviriy sanʼat
Kasbiga koʻra kishilar
Sanʼat
Ayol rassomlar
WikiAyollar
Darayim tumani

Darayim — Afgʻonistonning Badaxshon viloyatidagi tuman . U 2005-yilda Fayzobod tumanining bir qismidan tashkil topgan bo‘lib, 68 419 nafar aholi istiqomat qiladi.

Manbalar

Havolalar 

 Afg'oniston axborot boshqaruvi xizmatlarida xarita
Badaxshon viloyati tumanlari
Dastlabki tergovni toʻxtatish

Dastlabki tergovni toʻxtatish — Tergov jarayonida toʻsqinlik qiladigan va tergov harakatlarini olib borishga imkon bermaydigan holatlar vujudga kelishi munosabati bilan amalga oshiriladi.

Jinoyat ishi boʻyicha tergov harakatlarini olib borishni toʻxtatish dastlabki tergov, sud muhokamasiga tayinlash va sud muhokamasi davrida ham uchrashi mumkin. Tergov harakatlarini olib borishni toʻxtatish tushunchasi dastlabki tergov mobaynida amaliyotda koʻproq qoʻllanadi. Chunki, tergov harakatlarini olib borishga imkon bermaydigan holatlar aynan dastlabki tergov jarayonida koʻp uchraydi, bu holatni bartaraf etgandan keyingina dastlabki tergovni olib borish mumkin boʻladi.
 Oʻzbekiston Respublikasi JPKning 364-moddasiga koʻra, dastlabki tergov:'ish boʻyicha ayblanuvchi tariqasida ishtirok etishga jalb qilinishi lozim boʻlgan shaxs aniqlanmagan;
 ayblanuvchining qayerda ekanligi nomaʼlum boʻlgan;
 ayblanuvchi OʻzR hududidan chiqib ketgan, basharti uning tergovga kelishini taʼminlash imkoniyati boʻlmasa;
 ayblanuvchi ishni yuritishda uning ishtirok etishini istisno etadigan ogʻir va davomli, lekin davolab boʻladigan kasallikka chalingan hollarda toʻxtatiladi. Dastlabki tergovni toʻxtatish toʻgʻrisida tergovchi qaror chiqaradi va uning nusxasini prokurorga yuboradi.

Manbalar 

Oʻzbekiston yuridik ensiklopediyasi maqolalari
Huquqshunoslik
Huquqiy atamalar
Mir Bacha Kot tumani

Mir Bacha Kot tumani Afgʻonistonning Kobul viloyatining markaziy qismida joylashgan. Uning 5000 aholisi bor va yaqin kelajakda yana 37000 kishiga yetishi kutilmoqda (2002-yilda BMTning Qochqinlar bo'yicha Oliy komissarligining rasmiy ma'lumotlariga ko'ra.). Tojiklar koʻpchilikni tashkil qiladi va baʼzi pushtunlar ham yashaydi.

Mir Bacha Kot tumani gʻarbda Shakardara, shimolda Guldara va Qalakan tumanlari, sharqda Deh Sabz tumanlari bilan chegaradosh. Uning shtab -kvartirasi tumanning markaziy qismida joylashgan Mir Bacha Kot qishlogʻi, 25 km shimolda Kobul . Urush paytida tuman deyarli butunlay vayron boʻlgan va hozirda qayta qurish jarayoni davom etmoqda. Asosiy daromad manbai qishloq xoʻjaligidir.

Manbalar 

Kobul viloyati tumanlari
Chaparhar tumani

Chaparhor — Afgʻonistonning Nangarhor viloyati markazidagi tuman . Uning aholisi, ya'ni 100% pushtunlar, 2002 yilda 54,858 kishiga baholangan, ulardan 21,800 nafari 12 yoshgacha boʻlgan bolalar edi. Tuman pushtunlarning Shinvari qabilasining yuragi ichida joylashgan, ammo u yerda boshqa ko'plab qabilalar ham bor, ulardan eng mashhurlari Daulatzay va Taraki. Tuman markazi — Chaparhor qishlogʻi.

Havolalar

Havolalar 

 Chaparhor tumani xaritasi (PDF)

Afgʻoniston tumanlari
Chala maqolalar
Fayzobod tumani (Badaxshon)

Fayzobod tumani -() Afgʻonistonning Badaxshon viloyati tarkibiga kiruvchi 30 ta tumandan biridir. 2005-yilda viloyatning bir necha qismlari viloyatda bir nechta yangi tumanlar tashkil qilish uchun ajralib chiqdi. Qolgan tumanalarda taxminan 75 577 nafar aholi istiqomat qiladi.

Tumandagi aholi punktlariga quyidagilar kiradi:

 Chayabak

Yana qarang 
 Fayzobod, Badaxshon

Manbalar

Havolalar 

 Xarita Afgʻoniston axborot boshqaruvi xizmatlarida

Afgʻoniston tumanlari
Xost viloyati

Xust (    Xōst ) — Afgʻonistonning oʻttiz toʻrt viloyatidan biri. Afg'oniston sharqida joylashgan. Maʼmuriy markazi — Xost shahri. Hududi 4152 km², 2007-yildagi aholi soni  545,8 tashkil etgan.

Ma'muriy bo'linish 

13 ta tumandan tarkib topgan:

Tumanlari

 Tank
 Gurbuz
 Jaiji Maydon
 Qalandar
 Mando Zay
 Musa Hel
 Nodir shoh 
 Sabori
 Spera
 Tanya
 Tere Zay
 Xost (Matun)
 Shamol

Manbalar 

Afgʻoniston viloyatlari
Xost viloyati
Axat Jaqsibaev

Axat Imantayuli Jaqsibaev (1940-yil 5-iyulda tugʻilgan, Pavlodar ) — yozuvchi, Qozogʻistonda xizmat koʻrsatgan arbob .

Hayoti 

 1940-yil 5-iyulda Pavlodarda tug'ilgan. Argʻin qabilasining Suyindik urugʻining Karjas boʻlimidan  .
 O'rta maktabni tugatgach, 1958-1960-yillarda Ekibastuz shahridagi drenaj konida ishlagan.
 1965-yilda Qozoq Davlat universiteti filologiya fakultetining jurnalistika fakultetini tamomlagan.
 1965-1967-yillarda "Leninshil Jas" (hozirgi " Jas Alash " ) gazetasida adabiy xodim, bo'lim mudiri.
 1972-1992-yillarda “ Yulduz ” jurnali mas’ul kotibi.
 1993-1997-yillarda "Qozoq adabiyoti" gazetasi bosh muharriri.
 1998-2000-yillarda “ Aqikat ” jurnalida bosh muharrir bo‘lib ishlagan.
 2001-yildan “ Jash o‘rken ” bolalar nashrlari aksiyadorlik jamiyati prezidenti.
 2005-yil iyul oyida “Jas O‘rken” ochiq aksiyadorlik jamiyati “Jas o‘rken” mas’uliyati cheklangan jamiyatiga aylantirilishi munosabati bilan “Jas O‘rken” MChJ bosh direktori lavozimiga tayinlangan.
 2007-yil fevral oyida u ishdan bo'shatilib, o'z iltimosiga binoan nafaqaga chiqdi va mustaqil ijodiy faoliyatga o'tdi.

Ijodkorlik 

 Mening do'stlarim (1968)
 Xayrli tong (1970)
 “Bozaral” (1973) hikoyalari
 "Rabbiy" (1975)
 "To'g'on" (1981)
 "Qo'rgon" (1991)
 "Charchamas" (2002)
 «Iso shoir» (2010) romanlari nashr etilgan.
 “Joni yoysang yaxshilar” (2006) xotiralar kitobi nashr etildi.
 G.Xaggarning "Miss Margaret" romani, R. Medvedevning "Stalinning hamrohlari" kitobi, V. Astafievning “Umr dovonlari” qissasini qozoq tiliga tarjima qilgan.

Yutuqlar 

 1971-yildan Qozogʻiston Yozuvchilar uyushmasi aʼzosi.
 1976-yildan Qozogʻiston Yozuvchilar uyushmasi boshqaruvi aʼzosi.
 1978-yilda Qozog'iston SSR Oliy Kengashining Faxriy yorlig'i bilan taqdirlangan.
 1993-yilda Qozog‘iston Yozuvchilar uyushmasi kotibi etib saylangan.
 1991-yilda unga " Qozog'iston SSRda xizmat ko'rsatgan madaniyat xodimi" faxriy unvoni berilgan .
 2002-yilda “Buyuk xizmatlari uchun” medali bilan taqdirl-angan.
 2007yil 5-dekabrdagi farmonga muvofiq unga “Qozog‘istonda xizmat ko‘rsatgan arbob” faxriy unvoni berilgan. 
 2012-yilda “Iso oqin” romani uchun Xalqaro “Alash” adabiy mukofoti berildi.
 2016-yilda Prezidentning 2016-yil 5-dekabrdagi qarori bilan “Parasat” ordeni bilan taqdirlangan.
 2018-yil 25-iyuldagi Pavlodar viloyati ma’slihatining qarori bilan unga Pavlodar viloyati faxriy fuqarosi unvoni berilgan.

Manbalar 

Qozogʻistonlik yozuvchilar
1940-yilda tugʻilganlar
5-iyulda tugʻilganlar
Hatice Kumbaracı Gürsöz

Hatice Kumbaraji Gürsöz (1945-yilda tugʻilgan) — turk rassomi.

Erta hayot va taʼlim 
Hatice Kumbarachi Turkiyaning Adana shahrida tugʻilgan. Boshlangʻich va oʻrta taʼlimni tugatgandan soʻng 1964-yilda Istanbul Davlat Tasviriy sanʼat akademiyasiga oʻqishga kirdi. Dincher Erimezda dars bergan va Neshet Gunal studiyasida ishlagan. 1969-yilda Oliy rassomlik fakultetini tamomlagan. Oʻqishni tamomlagandan soʻng u Sadi Diren studiyasida ikki yil ishlab, kulolchilik yoʻnalishi boʻyicha tahsil oldi.

Faoliyati 
Boshlangʻich maktabda u rasm chizish sohasidagi birinchi mukofotini oldi. Oʻqishni tamomlagandan soʻng Istanbul, Adana va Anqarada olti yil davomida rasm va sanʼat tarixidan dars bergan. U Avstraliya, Pokiston, Germaniya, Gretsiya, Turkmaniston va ayniqsa Italiya, Fransiya, Shvetsariya, Suriya va Iordaniya kabi mamlakatlarda uzoq vaqt yashab, rassomchilik sanʼatini oʻrgangan. Germaniyada u Federal Rassomlar Ittifoqiga (BBK) aʼzo boʻlgan.

Mukofotlar 
1997-yilda Gretsiyadagi ishlari uchun Abdi İpekchi Doʻstlik va Tinchlik mukofoti bilan taqdirlangan. Uning Turkmanistonda oʻtkazgan koʻrgazmasida turkman rassomlari bilan hamkorlikda bitta sanʼat asari yaratildi va bu unga 2003-yilda Turkmaniston Doʻstlik mukofotiga sazovor boʻldi. Armada sanʼat festivalini tashkil qilgani uchun u 2004-yilda Armada Art mukofotiga sazovor boʻldi. 2009-yilda u MSU-DGSA Bitiruvchilar Jamiyatining „Sanʼatda 40 yillik muvaffaqiyat“ mukofotiga sazovor boʻldi. 2016-yilda u sanʼat sohasidagi uzoq yillik saʼy-harakatlari uchun „minnatdorchilik yorlig‘i“ oldi.

Ishlar 
Uning koʻplab shaxsiy va davlat toʻplamlarining bir qismi boʻlgan koʻplab asarlari bor. U Anri Russo bilan yaqin doʻst.

Koʻrgazmalar 
U Turkiya, Avstraliya, Pokiston, Germaniya, Gretsiya, Turkmaniston, Suriya, Iordaniya va Shvetsariyada 40 ta shaxsiy koʻrgazmalarini oʻtkazgan va 150 dan ortiq hamkorlik koʻrgazmalarida ishtirok etgan. Uning 2009-yilda Izmir va Anqarada yunon rassomi Sofiya Kalogeropulu bilan hamkorlikda o‘tkazilgan „Ko‘priklar“ nomli ko‘rgazmalarida Egey dengizining ikki qirg‘og‘ining o‘zaro madaniyati sanʼat asarlari namoyish etilib, ikki davlat o‘rtasidagi yaxshi munosabatlarga bag‘ishlandi.

Shaxsiy koʻrgazmalar 

1. 2016-yil „Sınırsız Sevgi“, Galeri Chankaya, Ankara

2. 2009-yil „Köprüler“, Davlat sanʼat va haykaltaroshlik muzeyi, Anqara (Sofiya Kalegeropulos bilan hamkorlikda)

3. 2009-yil „Köprüler“, Davlat sanʼat va haykaltaroshlik muzeyi, Izmir (Sofiya Kalegeropulos bilan hamkorlikda)

4. 1969-yil Taksim sanʼat galereyasi, Istanbul

Manbalar 

1945-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Rassomlar
Tasviriy sanʼat
Kasbiga koʻra kishilar
Sanʼat
Ayol rassomlar
WikiAyollar
Angina pektoris

Angina pektoris(koʻkrakdagi oʻgʻriq)-koronar yurak kasalligi tufayli koʻkrak ogʻrigʻi yoki yurak sohasidagi noqulaylik hissi uchun tibbiy atamadir . Bu yurak mushaklari kerakli darajada qon bilan taminlanmaganida paydo boʻladi. Bu odatda yurak arteriyalarining bir yoki bir nechtasi torayganligi yoki bloklanganligi sababli sodir boʻladi, bu ishemiya deb ham ataladi  .

Angina odatda koʻkrakning markazida noqulay bosim, toʻliqlik, siqish yoki ogʻriqni keltirib chiqaradi. Bundan tashqari, boʻyin, jagʻ, yelka, orqa yoki qoʻlingizda noqulaylikni his qilishingiz mumkin. (Koʻkrak qafasidagi noqulaylikning koʻp turlari, masalan, yurak urishi, oʻpka infektsiyasi yoki yalligʻlanish - angina bilan bogʻliq emas.) Ayollarda angina erkaklarnikidan farq qilishi mumkin .

Stabil anginaning mumkin boʻlgan qoʻzgʻatuvchilariga quyidagilar kiradi:

Hissiy stress

Juda issiq yoki sovuq haroratga taʼsir qilish

Ogʻir ovqatlar

Chekish

Turlari 
Anginaning har xil turlari mavjud. Turi sababga bogʻliq va dam olish yoki dori-darmonlar simptomlarni engillashtiradi.

Barqaror angina 
Stabil angina — anginaning eng keng tarqalgan shakli. Bu odatda faollik (mashgʻulot) paytida sodir boʻladi va dam olish yoki angina dori vositalari bilan oʻtib ketadi. Masalan, toqqa chiqayotganda yoki sovuq havoda paydo boʻladigan ogʻriq angina boʻlishi mumkin.

Barqaror angina ogʻrigʻi oldindan taxmin qilinadi va odatda koʻkrak ogʻrigʻining oldingi epizodlariga oʻxshaydi. Koʻkrak ogʻrigʻi odatda qisqa vaqt davom etadi, ehtimol besh daqiqa yoki undan kamroq.

Stabil boʻlmagan angina (tez tibbiy yordam) 
Stabil boʻlmagan angina oldindan aytib boʻlmaydi va dam olishda paydo boʻladi. Yoki angina ogʻrigʻi kuchayib boradi va kamroq jismoniy kuch bilan paydo boʻladi. Bu odatda ogʻir va barqaror anginaga qaraganda uzoq davom etadi, ehtimol 20 daqiqa yoki undan koʻproq. Ogʻriq dam olish yoki angina uchun odatiy dorilar bilan oʻtmaydi. Agar qon oqimi yaxshilanmasa, yurak kislorod ochligidan mahrum boʻladi va yurak xuruji paydo boʻladi. Stabil boʻlmagan angina xavfli va shoshilinch davolanishni talab qiladi.

Variant angina (Prinzmetal angina) 
Variant angina, shuningdek, Prinzmetal angina deb ataladi, koronar arteriya kasalligi bilan bogʻliq emas. Bu yurak tomirlaridagi spazm tufayli yuzaga keladi, bu qon oqimini vaqtincha kamaytiradi. Koʻkrak qafasining kuchli ogʻrigʻi angina variantining asosiy belgisidir. Koʻpincha tsikllarda, odatda dam olishda va bir kechada sodir boʻladi. Ogʻriqni anginaga qarshi dorilar yordamida bartaraf etish mumkin.

Refrakter angina 
Dori-darmonlar va turmush tarzi oʻzgarishlarining kombinatsiyasiga qaramay, angina epizodlari tez-tez uchraydi .

Manbalar 
1.https://www.heart.org/en/health-topics/heart-attack/angina-chest-pain/angina-pectoris-stable-angina
2.https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/angina/symptoms-causes/syc-20369373

 

Tibbiyot
Kasalliklar
Dafn etish marosimi uchun beriladigan nafaqa

Dafn etish marosimi uchun beriladigan nafaqa — byudjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan ijtimoiy sugʻurta boʻyicha toʻlanadigan nafaqalarning bir turi boʻlib, dafn etish marosimi uchun nafaqa xodim yoki uning qaramogʻida quyidagi oila aʼzolari vafot etganda beriladi:
 turmush oʻrtogʻi;
 18 yoshga toʻlmagan qobiliyatsiz (yoshidan qatʼi nazar) bolalari, opa — singillari;
 ota—onasi;
 bobosi yoki buvisi.

OʻzR MKning 288—m.siga muvofiq, sugʻurta qilingan xodim yoki uning oila aʼzosi vafot etganda qonun xujjatlarida belgilab qoʻyiladigan miqdor va tartibda dafn etish marosimi uchun nafaqa toʻlanadi. Dafn etish marosimi uchun nafaka uning oila aʼzolariga yoki dafn oʻtkazishni oʻz zimmasiga olgan shaxslarga beriladi. Oilaning vafot etgan aʼzosini dafn etish marosimi uchun nafaqa ishlovchi xodimga beriladi. Ayolning homilasi tushgan hollarda dafn etish marosimi uchun nafaqa berilmaydi.

Dafn etish marosimi uchun nafaqa eng kam oylik ish haqining uch baravari miqdorida beriladi.
Ishlamaydigan pensioner vafot etgan taqdirda, dafn etish marosimi uchun nafaqa uning oilasiga yoki pensionerning dafn marosimini oʻtkazgan shaxsga ikki oylik pensiya miqdorida, lekin eng kam oylik ish xaqining ikki hissasidan kam boʻlmagan miqdorda, ijtimoiy taʼminot boʻlimi tomonidan toʻlanadi.

Ish haqiga tuman koeffitsienti belgilangan joylarda dafn etish marosimi uchun nafaqa miqdori ishlab chiqarish bilan bogʻliq boʻlmagan tarmoqlar uchun beriladigan tuman koeffisientini hisobga olgan holda aniqlanadi. Muddatli harbiy xizmatga chaqirilgan xodim yoki uning oila aʼzosi vafot etgan taqdirda, agar unga soʻnggi ish haqi toʻlangan kundan bir oydan koʻp vaqt oʻtmagan boʻlsa, dafn etish marosimi uchun nafaqa beriladi. Oliy, oʻrta maxsus kasb-hunar taʼlim muassasalarida, magistraturada, aspiranturada, klinik ordinaturada, doktoranturada tahsil olayotgan shaxslar, shuningdek ularning oila aʼzolari vafot etgan taqdirda, dafn etish marosimi uchun nafaqa umumiy asoslarda toʻlanadi. Maktablar, kurslarning (kadrlar malakasini oshirish, qayta tayyorlash va tayyorlash buyicha), shuningdek malaka oshirish ins.lari oʻquvchilari va tinglovchilari yoki ularning oila aʼzolari vafot etganda, agar ular kurslarga, maktablarga, ins.larga korxona tomonidan yuborilgan boʻlsalar va ularning oʻqish davridagi ish xaqi toʻla yoki qisman saqlanib qolgan boʻlsa, dafn etish marosimi uchun nafaqa umumiy asoslarda beriladi. Nafaqalar fuqarolarning foizsiz shaxsiy hisobraqamiga nafaqa summasini oʻtkazish yoʻli bilan bank orqali toʻlanadi.

Manbalar 

 

Oʻzbekiston yuridik ensiklopediyasi maqolalari
Huquqshunoslik
Kaldar tumani

Kaldar (    ) — Afgʻonistonning Balx viloyati shimolidagi kichik tuman (19400 nafar atrofida) . Tumanning shimoliy va sharqiy chegarasi katta Amudaryodir. Daryoning shimolida Oʻzbekiston, sharqida Tojikiston joylashgan. Qaldar deb ham ataladigan asosiy qishloq tumanning shimoli-sharqiy qismida, daryoga yaqin joylashgan. Bu qishloq aholisining aytishlaricha, uning asl nomi Kakoldar.

Demografiya 
2012-13 yillardagi aholini ro‘yxatga olish ma’lumotlariga ko‘ra, qishloqda 19,4 ming kishi istiqomat qiladi. Tuman aholisining 9900 nafari yoki 51,0 foizi erkaklar va 9500 nafari yoki 49,0 foizi ayollardir. Koʻp millatli va asosan fors tilida so'zlashuvchi millat.  Asosiy etnik guruh tojiklar boʻlib, ularga tegishli boʻlgan aholining katta qismi oʻzbek, hazoralar, turkmanlar, arablar va baluchlardir. Kaldarda shuningdek, kuchilar yoki ko'chmanchilarning kichik, ammo sezilarli aholisi bor, ularning soni turli fasllarda o'zgarib turadi, qishda ularning soni kamayadi va yozda ko'tariladi.

Balx viloyati aholi punktlari
Mussahi tumani

Mussahi tumani ( pushtu. d mwshy wlswạly̰ ) (fors. wlswạly̱ mwshy ) — Afgʻonistonning Kobul viloyatining janubiy tumani. Mussay tumani gʻarbdan Chor Osiyob tumani, shimoldan Bagrami tumani, sharqdan Xaki Jabbor tumani va janubdan Logar viloyati bilan chegaradosh. Uning shtab-kvartirasi tumanning markaziy qismida joylashgan Mussaxi qishlog'ida joylashgan.

2002-yilgi BMT Qochqinlar Komissarligining rasmiy hisob-kitoblariga ko'ra, uning aholisi 30 000 kishidan iborat edi. Pushtunlar aholining asosiy qismini tashkil qiladi va o'ziga xos tojik aholisixam mavjud. 

Mussaxi tumani Kobulning janubida joylashgan (25 Kobul shahridan km uzoqlikda) adolatli yo'l bilan (qo'pol yo'lda bir soatlik mashina haydash). Ilgari Chor Osiyob tumani tarkibiga kirgan bu tuman 2001-yilda mustaqil tuman sifatida tan olingan. Tuman qishloq xoʻjaligi hududi qatoriga kiradi. Qishloq xoʻjaligining asosiy mahsulotlari bugʻdoy, piyoz, kartoshka, pomidor va yangi sabzavotlardir. Umuman olganda, fermerlar o'z iste'moli uchun sigir, qo'y va tovuq boqib, mayda chorvachilik bilan ham shug'ullanadi. Bu tuman 67 qishloqdan iborat. Bu tumanning asosiy qishloqlari: Shahidxon, Mayan Xail, Mussaxi Di Kalan, Qultagʻon, Qali Abrauof, Alo Xayl, Payanda Xayl, Qishloql, Chorso qishlogʻi, Hoji Malang Baba, Chinogʻundi, Rahmatobod, Chaman Qalʼa va boshqalar. Mussaxi tumani urushlar paytida deyarli butunlay vayron boʻlgan va mamlakatning barcha tumanlari kabi hozirda qayta qurish ishlari olib borilmoqda. Logar daryosi shu tumandan oʻtadi va bu tumanni ikki qismga (Bara Mussaxi va Kuza Mussaxi) ajratadi.

Xavfsizlik va siyosat 
Maʼlum qilinishicha, Afgʻoniston va NATO kuchlari 2009-yilning 17-noyabrida tumanda hukumatga qarshi faoliyatda ayblangan 12 jangarini hibsga olgan.

Manbalar

Havolalar 

 Mussaxi tumani xaritasi (Manba: AIMS)
 thenational.ae/news
Shoʻrtepa tumani

Shortepa ham Shor Tappeh (    ) (38500 nafar aholi)  — Balx viloyatining 15 tumanidan biri. Shoʻrtepa — Afgʻonistonning Balx viloyatidagi kichik tuman . U Amudaryo boʻyida, Oʻzbekistonning Termiz shahri bilan chegarada va Qaldarning sharqida joylashgan. Asosiy qishloq - Shor Tappe, A ( ) 274 m balandlikda joylashgan.

Iqtisodiyoti

Demografiyasi 
2012-yil 13 yillardagi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, yetti qishloqda 38,5 ming kishi istiqomat qiladi. Qishloq aholisining 19800 nafari yoki 51,5 foizi erkaklar, 18700 nafari yoki 48,5 foizi ayollar edi. Koʻp millatli va asosan fors tilida so'zlashuvchi jamiyat bilan.  Asosiy etnik guruh tojiklar bo'lib, ularga tegishli boʻlgan katta aholi, undan keyin pushtunlar, o'zbeklar, hazoralar, turkmanlar, arablar va balujlar turadi . Shuningdek, Sho‘rtepada kuchlilar yoki ko‘chmanchilarning kam, ammo sezilarli aholisi bor, ularning soni turli fasllarda o‘zgarib turadi, qishda ularning soni kamayib, yozda ko‘tariladi.

Qishloqlari 

 Tosh guzari
 Hazareh Togay
 Boria Baf
 Toxom Geldi
 Arig Batur
 Joi Vakli
 Chub Bash

Manbalar

Tashqi havolalari 

 Sho‘rtepa xaritasi (PDF)
Dawlatabad District

Davlatobod tumani ( pushtu va    ) Afgʻonistonning shimolidagi Balx viloyatining shimoli-gʻarbiy qismida joylashgan va asosan , dengizga chiqmaydigan tuman. Aholisi 101 900 kishidan iborat.  Poytaxti dengiz sathidan 298 m balandlikda joylashgan.  Dovlatobod qishlogʻi (Pop: 12400).

Bu tumandagi asosiy etnik guruhlar oʻzbek, turkman, tojik, hazora, pushtun va arabdir .

Tarix 
 
12-asrda bu hudud Chingizxon va bosqinchi moʻgʻullar tomonidan qo'ldan chiqarilgan. 

Tumanda arxeologiya bo'lib o'tgan, jumladan Afg'onistondagi Fransiya arxeologiya delegatsiyasi (DAFA). 

2020-yil 14-mart kuni Sogʻliqni saqlash vazirligi tumanda 2019-COVID-19 pandemiyasi va Afgʻonistonda avj olgan. Bu davrda Balx viloyatida koronavirus kasalligining birinchi ijobiy holati qayd etilganini eʼlon qildi. 23 yoshli bemor test ijobiy chiqqanidan keyin Bo Ali Sino kasalxonasidan qochib ketgan. 

12-asrda saljuqiylar tomonidan qurilgan quyoshda pishirilgan, loydan yasalgan minora Zadian minorasi Zadian qishlog'ida joylashgan.  Dovlatobodda markaziy bozor ham bor.

Joylar 
Tuman tuman markazi atrofida joylashgan 52 qishloqdan iborat.

 Dilberjin
 Davlatobod
 Xayrobod
 Qarchi Gak
 Qo'l Taq
 Zodian

Manbalar

Havolalar 

 Aholi punktlari xaritasi iMMAP, 2011- yil sentyabr
Da'vo asosi

Daʼvo asosi— shaxs oʻzining buzilgan huquqlari va qonun bn qoʻriqlanadigan manfaatlarini himoya qilish maqsadida sudga ariza, daʼvo ariza yoki shikoyat tartibida murojaat qilishi mumkin. Ushbu xolatda shaxs Oʻzining daʼvo predmeti boʻyicha talablarini asoslovchi dalillarni ariza, daʼvo ariza yoki shikoyatda koʻrsatishi daʼvoning asosi hisoblanadi.
Demak, Daʼvo asosi deb daʼvo talabini tasdiqlaydigan dalillarga aytiladi. OʻzR FPK 149-m.sining 4-va 6-bandlarida aytilganidek, daʼvogar arizasida talabi qanday xolatlarga asoslangan ekanligini va bu xollarning mavjudligini tasdiqlaydigan dalillarni koʻrsatishi lozim.

Manbalar 

Huquq
Huquqshunoslik
Jinoyat
Jinoiy odil sudlov
Jinoyat huquqi
Jinoyatchilik
Huquqiy atamalar
Oʻzbekiston yuridik ensiklopediyasi maqolalari
Da'vo predmeti

Daʼvo predmeti — Fuqarolik ishlari boʻyicha xar qanday daʼvoning ikki elementi mavjud boʻladi. Ular Daʼvo predmeti va uning asosi. Daʼvo predmeti bu — sudga murojaat qilayotgan shaxsning ikkinchi tarafdan talab qilayotgan narsasi hisoblanadi. Masalan, mol-mulkni boʻlish yoki qarz undirish toʻgʻrisidagi ishlarda Daʼvo predmeti undirish yoki aliment hisoblanadi. Muallifi koʻrsatilmagan xatlar va manbai nomaʼlum boʻlgan yoki gʻayriqonuniy tarzda olingan boshqa maʼlumotlar dalil boʻla olmaydi.

Manbalar 

Sud
Davlat
Jinoiy odil sudlov
Jinoyat
Jinoyatchilik
Jinoyat huquqi
Huquq
Huquqiy atamalar
Huquqshunoslik