Sanjar Qosimbekov

Sanjar Qosimbekov (1900-yil, Oʻsh, Fargʻona viloyati – 1924-yil noyabr) – atoqli partiya va sovet xodimi, Turkiston oʻlkasida sovet hokimiyatini oʻrnatish, aksilinqilob va bosmachilarga qarshi kurashning faol ishtirokchisi. Oʻsh shahar talabalar jamiyati tashkilotchisi, Oʻsh tumani rahbari.

Biografiyasi 
1900-yilda Oʻsh shahrida taniqli oʻqituvchi, olim va sayohatchi Fozilxoʻji Qosimbekov oilasida tugʻilgan. Millati oʻzbek .

Otasi Fozilxoʻja Qosimbekov (1863—1919) maʼrifatparvar, geografik ekspeditsiyalarda qatnashgan. 1880-yillardan boshlab tillarni yaxshi bilgan Fazilxoʻja Qosimbekov rus olimlari va tadqiqotchilarining ekspeditsiyalarida muntazam qatnashib kelgan. 1885-yilda u B. L. Grombchevskiy bilan Fargʻona-Qoshgʻar chegara hududi va Janubiy Qoshgʻariya orqali qadimiy Xoʻtan shahriga sayohat qilgan. 1888 -yilda Fozilbek oʻsha Grombchevskiy boshchiligidagi Rus geografiya jamiyatining Hind daryosi manbalariga, kichik mustaqil mamlakat – Hindukush va Hind-Kush bilan oʻralgan Kanjut (Xunzan) xonligiga yangi ekspeditsiyasida ishtirok etishga taklif qilindi. Himoloylar . Keyingi ekspeditsiya 1889—1890 yillarda tashkil etilgan. Rossiya geografiya jamiyati homiyligida Afgʻoniston va Kashmir oʻrtasidagi chegara zonasida Hindukushdagi nomaʼlum togʻli davlat Kofiristonga. 1896-yilda Afgʻoniston va Usmonli imperiyasiga (polkovnik Grushevskiy ekspeditsiyasi), 1903-yilda Pomirga (V. F. Novitskiy ekspeditsiyasi) va 1904-yilda (A. Cherkasov ekspeditsiyasi) sayohat qiladi. Fazilbek Qosimbekov Imperator rus geografiya jamiyatining ikkita oltin, kumush va bronza medallari bilan taqdirlangan. 1919-yil 14-fevralda Fazilbek Qosimbekov basmachi qurboshi xalqxoʻji tomonidan vahshiylarcha oʻldirilgan.

Fazilbek ota maktabni tugatgach, Sanjar Qosimbekovni Andijon real maktabiga zoʻrgʻa oʻqishga kiritdi, oʻsha yerda erta tugʻilgan Sanjar ishchilar va hunarmandlar orasida gʻoyib boʻldi. Buyurtmalar bajarildi, ishchilarga varaqalar oʻqildi. Bu inqilob maktabi boʻlib, unga maktabda oʻrgatilmagan narsalarni oʻrgatishgan: boylardan nafratlanish, kambagʻallarni himoya qilish. 1917-yil 20-mayda Sanjar Oʻshga qaytib, u yerda gʻoyaviy jihatdan yaqin odamlarni topdi, kommunistlar B. Sultonov, M. Sarimsoqov, N. Kondratyev va boshqalar bilan uchrashdi. Yigitga sinchiklab qarab, yoshlar bilan gaplashishni, uni tashkil qilishni buyurdilar. „Shogirdlar jamiyati“ning ilk yigʻilishini eski shaharda oʻtkazdi. 1918-yil 2-mayda yigʻilishda u Kommunistik partiya – bolsheviklar safiga qabul qilindi. Aholini oziq-ovqat bilan taʼminlash masalalari bilan shugʻullanadi. Qizil gvardiya otryadlarida siyosiy va tarbiyaviy ishlarni olib bordi.

1918-yilning qahraton qishida Toshkentda Turkiston Kommunistik partiyasining II qurultoyi yigʻilib, delegatlar orasida Oʻsh shahri vakili Sanjar ham bor edi. S’yezddan soʻng partiyaning viloyat qoʻmitasi uni Toshkentga, Turkiston oʻlka komitetida ishlash uchun qoldirgan. U mahalliy aholidan Qizil Armiya otryadlarini shakllantirishda, 1919-yil yanvarda – Osipov aksilinqilobiy qoʻzgʻolonini bostirishda faol ishtirok etdi, soʻngra polkning 3-International qismi bilan frontga ketdi. 1919-yil fevral oyida unga Oʻshdan qaygʻuli xabar keldi: bosmachilar otasini va koʻplab doʻstlarini oʻldirgan. Faqat 1919-yil avgust oyida Oʻshga qaytib keldi. Oʻsh partiya koʻngillilar otryadiga komandir etib tayinlandi.

1919-yil oktyabr – 1920-yil 28-fevral Oʻsh shahar musulmonlari kengashi raisining oʻrinbosari. 1920-yil dekabrda RKP (b) ning uchinchi konferensiyasida Oʻshlik delegat sifatida qatnashdi.

Qosimbekov boshchiligida B. Sultonov mahalliy aholidan xalq militsiya qismlarini tuzishda faol ishtirok etdi. Qirgʻiziston ishchi-dehqon militsiyasining birinchi tashkilotchilaridan aka-uka Sultonovlar: Baltiqxoʻja va Nasrullo, Turdiali Toʻqboyev, Gʻoziboy Qoʻziboyev, Abdilda Isabaev, Nikolay Parfentiev, Sanjar Qosimbekov, Masharif Masabirov, Ergesh Aliev, Aleksey Pyotr Sulayxon, Otaz.

Qosimbekov Andijonda Sovet hokimiyatini oʻrnatishda qatnashgan, Kaspiy fronti tarkibida janglarda qatnashgan.

1920-yil 28-fevraldan 1921-yil yanvargacha Oʻsh graflik-shahar qoʻmitasining raisi, shu lavozimda Oʻsh okrugini boshqargan. 1921-yilda Sanjar Turkiston fronti Inqilobiy Harbiy Kengashining (RVS) maxsus boʻlimiga tergovchi sifatida koʻchirildi.

1921-yildan Turkiston fronti Butunrossiya dehqonlar ittifoqi Samarqand viloyat qoʻmitasi raisi.

1924-yil noyabrda Sanjar razvedkada edi; bosmachilar uni va uning safdoshlarini tutdilar; yirtqich bezorilik oʻldirilganidan keyin. U endigina 24 yoshda edi.

Oʻsh shahrining markaziy koʻchalaridan biriga Sanjar Qosimbekov nomi berilgan.

Yana qarang 

 Qirgʻiziston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi
 Sultonov, Baltixoʻja Sultonovich
 Madazimov, Rahmonberdi
 Sultonov, Muxtor Nasrullaevich
 Oʻsh tumani

Manbalar

Havolalar 

 Sanjar Qosimbekov  Arxivnaya kopiya
 Tarixiy shaxslar Sanjar Qosimbekov da Arxivnaya kopiya
 Qirgʻiziston Ichki ishlar vazirligi tarixi  Arxivirovano 4 2018 yil mart yilning.
 "Qirgʻiziston Ginnes kitobi" 78-79-betlar Arxivnaya kopiya da
 „Qirgʻiz tarixi“ ensiklopediyasi, 2003 yil 2017  Arxivnaya kopiya
 „Qirgʻizistonning koʻp yuzlari“ kitobi 37-38-betlar  Arxivnaya kopiya da.
 Oʻsh shahri Sanjar Qosimbekov koʻchasi Arxivnaya kopiya da
 Bir kochonun taryhy. Sanjar Qosimbekov kochosu
1902-yilda tugʻilganlar
1924-yilda vafot etganlar
Oʻshda dafn etilganlar
Oʻzbekiston SSR kishilari
Bolsheviklar
Qirgʻiziston inqilobchilari
Oʻsh uyezdi yetakchilari
Qirgʻiziston politsiyasining asoschilari
Qatl etilgan inqilobchilar
Oʻsh viloyat Kengashi deputatlari
Oʻsh shahar Kengashi deputatlari