Megara shahri

Megara (yoki Megara, , [ˈmeɣara]) — Gretsiyadagi shahar. Saronik koʻrfazining Megara koʻrfazi sohilida, Afinadan 42 km gʻarbda joylashgan. Gʻarbiy Attikaning periferik birligidagi Megara administratsiyasining maʼmuriy markazi Attikaning chekkasida. 2011-yilgi aholini roʻyxatga olishda  aholi istiqomat qilgan.

Shahar tarixi 
Megara sohilidagi 40 metr balandlikdagi konussimon tepalik Paleokastroda topilgan arxeologik topilmalar miloddan avvalgi 1200-yillarda Miken davrida aholi punkti boʻlganligini isbotlaydi. Bu davrda Megara mintaqasida beotiyaliklar yashagan. Miloddan avvalgi 1100-yillar atrofida hudud Dorilar bosqinida dorlar tomonidan bosib olingan.

Qadimgi yunon shahri Megarisning janubi-gʻarbiy qismida, Saron koʻrfazi qirgʻogʻidan 8 stadiya uzoqlikda joylashgan va ikkita akropolga ega edi — Kariya ( ) va Alkafoev ( ), devorlaridan hali ham mayda qoldiqlar koʻrinib turadi; Kariya akropoliga, afsonaga koʻra, Argos pelasglari qiroli Foroneyning oʻgʻli shoh Kar tomonidan asos solingan. Keyin Leleglar shaharni egallab olishdi va qirol Lelegning nabirasi Pilas shohlikni Afina qiroli Pandionga topshirdi, uning ostida mamlakat ioniyaliklar qoʻliga oʻtdi va Attika bilan bir qirollikga aylandi.

Shohlik Pandionning toʻrt oʻgʻli oʻrtasida boʻlinganida, Megara Nisga tegishli boʻldi, u Nisei yaqinida portni qurdi. Uning davrida mamlakatga Kritliklar hujum qildi; Nisga yordam berish uchun Boeotiyaning Onxest shahridan Megareus () keldi; Nisning qiziga uylanib, qaynotasining o‘rnini egalladi. Megareusning oʻrniga Elisdan kelgan va Kritliklar tomonidan vayron qilingan eski akropol oʻrniga yangisiga asos solgan qiziga uylangan Alkafa keldi.

Theseus butun Pandion qirolligini qayta birlashtirdi va istmusning eng tor nuqtasida Ioniya va Peloponnes oʻrtasidagi chegara bu yerda ekanligini koʻrsatadigan sheʼriy yozuvli ustun oʻrnatdi.

Megaraning soʻnggi qiroli Giperion deb ataladi, uning oʻldirilishidan keyin hukmdorlarni tanlashga qaror qilindi, ular esimnetlar deb ataladi.

Afina qiroli Kodr vafot etgandan soʻng, Peloponnesdan Doriylarning bosqinchiligi paytida Megara ular tomonidan bosib olindi. Uning butun hududi Dorianga tegishli boʻldi; mahalliy aholi, ehtimol, yer mulkidan mahrum boʻlgan, yangi Dorian koʻchmanchilari oʻrtasida boʻlingan va butun mamlakat Korinf hukmronligi ostida boʻlgan.

Miloddan avvalgi VIII-asr 
Miloddan avvalgi VIII asrda. Megara Dorianlari Korinfdan ajralib, lekin Megarisning gʻarbiy qismini yoʻqotib, oligarxik boshqaruvga ega mustaqil davlatni tashkil qiladi.

Miloddan avvalgi VIII-VII-asrlar 
Miloddan avvalgi VIII-VII-asrlar — Megaraning gullab-yashnagan davri hisoblanadi. Savdoda Korinf bilan raqobatlashayotib, u bir qator koloniyalarga asos soldi, ular keyinchalik Bosfor boʻgʻozidagi Kalsedon va Vizantiya, Kichik Osiyoning shimoliy qirgʻogʻidagi Herakleya Pontus, Sitsiliyadagi Megara Gibleiskaya kabi katta gullab-yashnashga erishdilar.

Miloddan avvalgi VII-asr oxiri 
Miloddan avvalgi VII-asr oxirida. Teagen xalq partiyasiga tayanib, oligarxiyani agʻdarib, zolimga aylandi. U shaharni binolar bilan bezatdi va hashamatli suv ombori bilan suv taʼminoti tizimini tashkil qildi. Uning izlari hanuzgacha saqlanib qolgan. Bu vaqtda Megara Salamisni egallash uchun Afina bilan muvaffaqiyatli kurashdi. Theagenes quvib chiqarilgandan soʻng, miloddan avvalgi 600-yil, oligarxiya partiyasi bilan mahalliy, dorik boʻlmagan aholiga tayangan demokratik partiya oʻrtasida adovat boshlandi. Miloddan avvalgi 598-yilda Solon boshchiligidagi afinaliklar nihoyat Salamisni qaytarib olishdi va Megaraning kuchi va farovonligiga nozik zarba berishdi. Shunga qaramay, Salamisda forslarga qarshi kurashgan yunon flotlari orasida Megariya floti 20 ta kemadan iborat boʻlib, hajmi boʻyicha uchinchi oʻrinni egalladi. Plataea jangida Megariyaliklar 3000 hoplitni maydonga tushirishdi.

XX-asr 
XX-asr boshlarida qadimiy shahar oʻrnida 6000 aholisi boʻlgan kichik bir qishloq bor edi, ular atrofdagi alban aholisi orasida oʻzlarining sof yunon kelib chiqishi bilan faxrlanardilar.

Theagena favvorasi 

Uzunligi 21 metr va eni 14 metr boʻlgan Theagena favvorasi miloddan avvalgi V asrda qurilgan. Rezervuar tomi 35 sakkiz burchakli Dorik ustunlariga tayangan. Suv ombori uzunligi boʻyicha ikki qismga boʻlingan. Janub tomonidagi jabhada beshta ustun va suv olish uchun choʻzinchoq idish bor edi. Suv Megara shimolidagi Ork joyidan tortishish kuchi bilan taʼminlangan.

Megara arxeologiya muzeyi 

Megara arxeologiya muzeyi eramizdan avvalgi VIII-asrdan II asrgacha oid Megara va uning atrofidagi tarixdan oldingi va klassik antikvarlar kengashining qazishmalaridan topilgan topilmalarni namoyish etadi.

Komediya 
Megara komediyaning vatani boʻlib, u yerdan miloddan avvalgi VI-asrda Susarion tomonidan Attikaga olib kelingan.

Megara falsafa maktabi 
Megar falsafa maktabining asoschisi Evklid Megaralik (miloddan avvalgi 450-380 yillar) hisoblanadi. Eubulid, Diodor Kronos va Megaralik Stilpon maktab vakillari edi.

Megarada azob chekkan oʻn nafar shahid 
16-avgust kuni Yunon pravoslav cherkovi Megara da azob chekkan oʻn nafar shahidni xotirlaydi: Dorotey, Sarantiy, Serafim, Yoqub, Bazil, Demetriy, Jorj, Platon, Adrian va Polievkt.

Aholisi

Mashhur megariyaliklar 
Megara fuqarolaridan miloddan avvalgi VI-asrning 2-yarmida yashagan elegiak shoir Teognid maʼlum; faylasuf Evklid Megara; Vizant - Vizantiya (hozirgi Istanbul) shahrining asoschisi; Evpalin - muhandis va geometriyachi, Samosdagi Evpalin tunnelining quruvchisi.

Izoh 

 Megaris

Manbalar 

Attika
Yunoniston shaharlari
Shaharlar