Qrim bayrogʻi

Qrim bayrogʻi (; ; ) — Ukrainadagi Qrim Avtonom Respublikasi va Rossiya tomonidan nazorat qilinadigan Qrim Respublikasi bayrogʻi. Bayroq 1992-yil 24-sentabrda rasman qabul qilingan. Qrim Respublikasining bayrogʻi sifatida 1999-yil 21-aprelda qayta qabul qilingan. Keyinchalik 2014-yil 4-iyunda Qrim Respublikasining bayrogʻi sifatida qayta qabul qilingan (Rossiya Federatsiyasi tomonidan qoʻshib olingach).

Bayroq koʻk, oq, qizil rangda gorizontal chiziqlardan iborat. Moviy chiziq bayroqning yuqori chetida joylashgan va bayroq kengligining 1/6 qismini tashkil qiladi. Oq chiziq eng kattasi boʻlib, bayroq kengligining 2/3 qismini, qizil chiziq esa pastki chetida joylashgan, hamda bayroqning 1/6 qismini tashkil qiladi.

Tarix 
 
Sovet Ittifoqi parchalanganidan soʻng, bayroq uchun koʻplab dizaynlar yaratilgan. Jamoatchilikka eng maʼqul kelgan dizayn Kipr bayrogʻini eslatuvchi Qrimning koʻk xaritasi boʻlgan oq bayroq edi. Biroq, Qrim Oliy Kengashining koʻplab aʼzolari tepasida yettita kamalak rangi boʻlgan oq bayroq versiyasini qoʻllab-quvvatladilar. Qrim 1992-yil 5-mayda oʻzini-oʻzi boshqarishni eʼlon qildi, biroq rasmiy bayroq tanlanmadi.

1992-yil 5-iyunda Qrim Oliy Radasiga (Qrim parlamenti) beshta taklif kiritildi:

 Bayroqning yuqori va pastki chetlarida katta oq boʻshliq va ingichka koʻk chiziqli bayroq
 Tepasida yettita kamalak rangi boʻlgan oq bayroq.
 Ochiq koʻk rangdagi ustida oq chizigʻi boʻlgan bayroq.
 Qizil vertikal chiziqli sariq, yashil, koʻk bayroq
 Markazda gerb tasvirlangan hozirgi koʻk, oq, qizil rangdagi bayroq

V. Trusov va A. Malgin tomonidan ishlab chiqilgan 5-dizayn Qrim bayrogʻi sifatida tanlandi. Bayroqda G.Jefetov va V.Jagunovning gerbi aks ettirish tavsiya etildi. Bayroqning yakuniy loyihasi 1992-yil 24-sentabrda Qrim Oliy Radasining ikkinchi sessiyasida taqdim etilgan. Bayroq faqat 1999-yil 21-aprelda rasman qabul qilingan.

Qrim tatarlarining etnik bayroqlari 
[[Fayl:Flag_of_the_Crimean_Tatar_people.svg|thumb|210x210px| Qrim tatar xalqining bayrogʻi (Qırımtatar bayrogʻi/K'ırımtatar bayrogʻi yoki Koʻk bayraq/Kyok bayrak''').]]
1917-yilda Qrim tatarlarining qisqa umr koʻrgan Qrim Xalq Respublikasi tashkil etilganda, „Koʻk bayroq“ deb nomlanuvchi oltin tamgʻali osmon rangidagi bayroq yaratilgan. Yashil rangdagi bayroq diniy maqsadlarda, qizil rangli bayroq esa tatarlarning harbiy bayrogʻi sifatida ishlatilgan.

 Rang sxemasi 

 Tarixiy bayroqlar 

 Qrim Xalq Respublikasi (1917—1918) 

1917-yilda tatar millatchi guruhlari oʻzlarining ramzi (erkinlik rangi) sifatida koʻk rangli bayroqdan foydalana boshladilar. Bu 1917-yil oxirida eʼlon qilingan qisqa muddatli Qrim Xalq Respublikasining bayrogʻiga aylandi. 1918-yil boshida Kommunistik Taurida Sovet Sotsialistik Respublikasi Qrim ustidan nazorat oʻrnatganida, tatar koʻk bayrogʻi oddiy qizil bayroq foydasiga bekor qilindi.

 Sovet Ittifoqi 

1921-yil 18-oktabrda Rossiya SFSR tarkibida Qrim ASSR tashkil etildi. Bayroq qizil rangda boʻlib, respublika nomining bosh harflari: kirill alifbosida, oltin tusda yozilgan. Bayroqdagi harflar Qrimni Muxtor Sovet Sotsialistik Respublikasi sifatida koʻrsatish maqsadida 1929-yilda KrASR va QrMSŞÇ yozuvlari bilan oʻzgartirildi. Bayroq 1938-yilda yana oʻzgartirildi, uning tepasida Kiril alifbosi (Rossiya SFSR uchun) va pastki qismida KrASR'' yozuvi yozilgan. 1945-yil 30-iyunda Qrim Qrim viloyatiga aylantirilgach, rasmiy bayroq bekor qilindi. 1991-yilda Sovet Ittifoqi parchalanganida Ukraina SSR tarkibida Qrim ASSR qayta tiklandi.

Manbalar