Michael Adams

Michael Adams (; 1971-yil 17-noyabr, Truro) — ingliz shaxmatchisi, grossmeyster (1989).

1989, 1997, 2010, 2011, 2016, 2018 va 2019-yillardagi Britaniya chempioni.

Sport karyerasi 
Maktabni tugatgandan soʻng, 17 yoshida Michael Adams professional shaxmatchiga aylandi.

1989-yilda, 17 yoshida Adams Britaniya chempionatida gʻolib chiqdi. 1997-yilda Adams Metyu Sadler bilan birgalikda ikkinchi marta Britaniya chempionligini qoʻlga kiritdi. 1991-yilda Terrassadagi turnirda J.Ehlvest bilan 1-2-oʻrinlarni boʻlishib oldi. 1992-yilda u Tilburgdagi nokaut turnirida finalda Boris Gelfandni magʻlub etdi.

1993-yilda Groningenda Adams PCA shaxmat boʻyicha jahon chempionati saralash turnirida Vishvanatan Anand bilan birinchi oʻrinni egalladi va nomzodlar oʻyinlarida oʻynash huquqini qoʻlga kiritdi. Nyu-Yorkda boʻlib oʻtgan „Nomzodlar“ chorak final uchrashuvida Adams rossiyalik grossmeyster Sergey Tiviakovni 7½:6½ hisobida magʻlub etdi, asosiy oʻyin 4:4, tezkor shaxmat boʻyicha qoʻshimcha bahsda esa 3½:2½ hisobida yakunladi. Yarim finalda Adams Anandga 1½:5½ hisobida yutqazgan, bu oʻyin. 1994-yilda Linaresda boʻlib oʻtgan.

1993-yilda Adams FIDE shaxmat boʻyicha jahon chempionati uchun zonalararo turnirga ham yoʻllanma oldi. Sakkizinchi final oʻyinida (1994-yil,Veyk an Zee) Adams Boris Gelfandga yutqazdi — 3:5.

1995-yilda Adams Dos Hermanasdagi kuchli turnirda Gata Kamskiy va Anatoliy Karpov bilan birinchi oʻrinni egalladi.

1997-yilda Groningenda Adams birinchi marta kubok tizimi boʻyicha oʻtkazilgan FIDE Jahon chempionatida ishtirok etdi. Ushbu turnirda Adams Tamaz Georgadze,Sergey Tiviakov, Piter Svidler, Lyuk Van Veli va Nayjel Shortga qarshi ketma-ket gʻalaba qozondi. Final bahsida u faqat qoʻshimcha blits oʻyinida Anandga yutqazdi.

1998-yilda Dortmundda Adams Vladimir Kramnik va Piter Svidler bilan birinchi oʻrinni boʻlishdi.

1999-yilda Dos Hermanasda Adams Kramnik, Anand, Karpov, Svidler, Topalov va Judit Polgarni ortda qoldirib, birinchi oʻrinni egalladi.

2004-yilda Tripolida boʻlib oʻtgan FIDE jahon chempionatida Adams finalga chiqdi. Finalda u Rustam Qosimjonovga yutqazdi. Asosiy oʻyin — 3:3, tezkor shaxmat boʻyicha qoʻshimcha uchrashuv — ½:1½.

2005-yil iyun oyida Londonda Adams Hydra kompyuter dasturiga qarshi oʻyinda ½:5½ hisobida yutqazdi.

2013-yilda Dortmunddagi yirik turnirda 9 ochkodan 7 ochko toʻplagan holda gʻolib chiqqan.

2004-yil 19-yanvardan boshlab jahon chempionlari Mixail Chigorin va Efim Bogolyubov sovrindorlarining ramziy klublari aʼzosi.

Shaxmatchilar orasida Adams „Oʻrgimchak odam“ laqabini oldi. Bu taxallus Adamsning oʻyin uslubi bilan bogʻliq: u raqibni oʻz harakatlari toʻri bilan chigallashtiradiganga oʻxshaydi.

Adams 1990,1993-1996 va 1998—2002-yillarda Buyuk Britaniyada yilning eng yaxshi shaxmatchisi etib saylangan.

FIDE reytingidagi eng yuqori oʻrin 2002-yilda uchinchi oʻrinni egallagan.

2008-yil oktyabr holatiga koʻra, Adams FIDE reytingida 12-oʻrinni egallagan-2734.

Adams dastlab FIDE Gran-prisida qatnashgan. Ushbu turnirlar seriyasining gʻolibi shaxmat toji uchun amaldagi Jahon chempioni bilan kurashishi kerak edi. Ammo bir muncha vaqt oʻtgach, Gran-pri bosqichlarining bir qismi oʻynalgach, FIDE gʻolibning imtiyozlarini oʻzgartirdi. Endi Gran-pri gʻolibi darhol Jahon chempioni bilan oʻynamadi, balki 8 daʼvogardan faqat bittasiga aylandi. Adams FIDEni musobaqa paytida qoidalarni oʻzgartirganligi uchun qoralagan va seriyaning keyingi turnirlarida qatnashmagan bir necha Gran-pri ishtirokchilaridan biriga aylandi.

Reyting oʻzgarishi

Manbalar

Adabiyotlar 

 Shaxmati: ensiklopedicheskiy slovar / gl. red. A. Ye. Karpov. — M.: Sovetskaya ensiklopediya, 1990. — S. 606. — 621 s. — 100 000 ekz. — ISBN 5-85270-005-3.

Yashayotgan insonlar
1971-yilda tugʻilganlar
17-noyabrda tugʻilganlar
Shaxmat grossmeysterlari
Shaxmat olimpiadasi ishtirokchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Angliyada tugʻilganlar
Angliya shaxmatchilari