yakhyo/uz-wiki huggingface dataset:
Eskimo oʻpish

Eskimos oʻpishi, burun oʻpishi yoki burun ishqalanishi — bu birovning burnining uchini boshqasining yonoqlariga bosish yoki ishqalash harakatidir. Inuit tillarida birovning burnini boshqasining yonoqlariga surtish harakati uchun asl atama kunikdir. Burun oʻpishning kunik versiyasi boshqa madaniyatlarda uchraydi.

Tarixi 
Arktikaning ilk gʻarbiy tadqiqotchilari Inuitlarning burnini ishqalashni birinchi marta salomlashish harakati sifatida koʻrganlarida, ular buni Eskimo oʻpishi deb atashgan, garchi bu amaliyot eskimo boʻlmagan madaniyatlarda keng tarqalgan boʻlsa ham. Bu inuitlar tomonidan samimiy tabrik sifatida ishlatilgan.

Inuit madaniyatida 

Inuitlar orasida kunik odatda oila aʼzolari va yaqinlari yoki yosh bolalar oʻrtasidagi mehrni ifodalash shaklidir. Keng tarqalgan notoʻgʻri tushuncha shundan iboratki, bu amaliyot Inuitlarning ogʻizlari muzlamasdan oʻpishishi uchun paydo boʻlgan. Aksincha, bu erotik boʻlmagan, lekin tashqarida uchrashganda, koʻpincha burunlari va koʻzlari ochiq boʻlgan odamlar tomonidan qoʻllanadigan samimiy salomlashishdir.

Bu salomlashish 1890-yillarda tadbirkor konchi W. Bruce bilan Amerika Qo‘shma Shtatlariga sayohat qilgan Alyaska tub aholisi guruhining bir qismi bo‘lgan Kerlungner va Wearnerning hisobotlarida tasvirlangan: „Kecha janob Bryus Kerlungner va Wearnerga bu mamlakatda burunlarini ishqalamasliklarini va darsni tugatish uchun ikki yosh ayol bir-birlarini yangi uslubda oʻpishdi, ikkalasi ham xuddi shunday qilganlarida ahmoqona koʻrinishdan qoʻrqishdi.“

Boshqa madaniyatlarda 
Boshqa xalqlar shunga oʻxshash salomlashish amaliyotlaridan foydalanadilar, xususan Yangi Zelandiya maorilari va mos ravishda honi va honi bilan salomlashadigan Gavayiliklar. Gobi choʻlidagi moʻgʻul koʻchmanchilari, xuddi Bengallar, Xmerlar, Laoslar, Tailandlar, Vetnamlar, Timorlar, Savular, Sumbalar va Ibanlar kabi Janubi-Sharqiy Osiyoning ayrim madaniyatlarida xuddi shunday amaliyotga ega. Burun oʻpish arab qabilalari tomonidan bir qabila vakillari bilan salomlashishda anʼanaviy salomlashish sifatida ham qoʻllanadi. Ushbi salomlashish Eronning janubiy qismidagi arab qabilalarida, masalan Bushehr viloyatida ham mashhur.

Yana qarang 

 Yonoqdan oʻpish

Manbalar 

Imo-ishoralar
Incheon United FC

Incheon United FC — Janubiy Koreyaning Incheon shahrida joylashgan professional futbol klubi boʻlib,Janubiy Koreya futbolining eng yuqori ligasi boʻlgan K League 1da ishtirok etgan. 2003-yilda tashkil etilgan klub „jamoa klubi“ boʻlib, uning asosiy aktsiyadori Incheon shahri hukumati hisoblanadi. Klubning uy stadioni Incheon futbol stadionidir.

Tarixi 
Incheon United fudbol kulubiga 2003-yilgi mavsum oxirida rasman asos solingan, Incheonda professional futbol klubini yaratish harakati qisman 2002 yilgi FIFA Jahon chempionati uchun Incheon Munhak stadionining qurilishi natijasida yuzaga kelgan . Incheon meri An Sang Su Incheon United fudbol kulubining rasmiy asos solishi bilan yangi klub yaratish jarayonini 2003-yil iyun oyida boshladi. Verner Lorant oʻsha yilning sentabr oyida bosh murabbiy etib tayinlandi, unga Chang Vo-ryong va Kim Si Seok yordam berishdi.

Lorant va uning murabbiylar shtabi 2004-yilda klubning debyut mavsumida ligaga taʼsir oʻtkazish maqsadida bir nechta yuqori darajadagi oʻyinchilarni jalb qilishdi. Darvozabon Shim Bum-chul iqtidorli yoshlar bilan bir qatorda Choy Tae-uk, Kim Chi Vu va mashhur yapon futbolchisi Masakiyo Maezono. Import qilinganlar ichida eng koʻp boʻlgani Angliya Premer-ligasi vakili Aston Villadan ijaraga olingan turkiyalik himoyachi Alpay Oʻzalan boʻlgan.
2003-yilning oktyabridan noyabr oyigacha ochiq aksiyalar chiqarilishi boshlandi va dekabr oyida Incheon United nomi qabul qilindi . GM Daewoo va Daeduk Construction Company bilan umumiy qiymati 4 million dollarlik homiylik shartnomalari imzolangan, Puma esa klub toʻplamlarini yetkazib bergan.

Klubning K-ligadagi birinchi oʻyini 2004-yil 3-aprel oyida Jeonbuk Hyundai Motors bilan uy uchrashuvi boʻldi. Oʻyin golsiz durang bilan yakunlandi. Ularning ligadagi birinchi gʻalabasi mavsumning uchinchi oʻyinida boʻldi bu gʻalabaga sab esa Yasenko Sabitovichning avtogoli edi amaldagi chempion Seongnam Ilxva Chunma ustidan 1:0 hisobida gʻalaba qozondi.

Yil umidli boshlanishiga qaramay, Incheon mavsumning birinchi bosqichida yana bitta gʻalabaga erishdi va bor-yoʻgʻi 9 ochko bilan turnir jadvalining oxirgi oʻrnini egalladi. Menejer Lorant avgust oyi oxirida menejerlik lavozimini tark etdi va uning oʻrniga uning yordamchisi Chang Vo-Ryong vaqtinchalik menejer etib tayinlandi. Vasiylik menejeri Chang Vo-Ryong jamoaga yaxshi taʼsir koʻrsatdi, chunki klub liga mavsumining ikkinchi bosqichida toʻrtinchi oʻrinni egalladi.

Manbalar

Havolalar  

  

Alifbo boʻyicha futbol klublari
Janubiy Koreya futbol klublari
2003-yilda tashkil etilgan futbol klublari
Yanvar qishlog'i

Yanvar qishlogʻi (xalq tilidagi boshqa nomi „Namuna“) — Qashqadaryo viloyati, Koʻkdala tumani, Soyboʻyi mahallasi tarkibiga kiruvchi qishloq.

Qashqadaryo viloyati qishloqlari
Vezio

Vezio — Shveysariyaning Ticino viloyatidagi o'z boshqaruviga ega boʻlgan sobiq munitsipalitet qishloq. 2005-yilda Bu qishloq boshqa qo'shni Arosio, Breno, Fescoggia va Mugena munitsipalitetlari bilan yangi va kattaroq "Alto Malcantone" o'z boshqaruviga ega boʻlgan munitsipalitetini yaratish uchun birlashtirilgan.

Tarixiy aholi soni
Tarixiy aholi soni quyidagi ustunda berilganVezio:

Manbalar 

2.http://www.bfs.admin.ch/bfs/portal/de/index/infothek/nomenklaturen/blank/blank/gem_liste/03.html↑  2010-yil 14-yanvarda Shveysariya Federal Statistika boshqarmasi tomonidan (Nemis tilida) chop etilgan
Musnad at-Tayolisiy

“Musnad at-Tayolisiy” yoki “Musnad Abu Dovud at-Tayolisiy” (arab. مسند أبي داود الطيالسي) eng qadimgi hadis kitoblaridan biri boʻlib, Imom Abu Dovud Tayolisiy (750/751 – 819/820) tarafidan tuzilgan.

Tavsif 
Kitobda deyarli uch ming (3000) hadis mavjud. U eng qadimgi yozma musnadlardan biri (toʻliq isnodli hadis kitobi) sanaladi. Asar hijriy ikkinchi asrga oid boʻlib, eng ishonchli hadis toʻplamlari - “Sahihayn” (Sahih al-Buxoriy va Sahihi Muslim)dan oldin yozilgan. Musnad (مسند) kitoblari roviylar (sahobalar) tasnifiga asoslangan hadis toʻplamlaridir. Bu toʻplam toʻgʻridan-toʻgʻri Tayolisiyning ishi emas, balki uning shogirdi Yunus ibn Habib ustozi unga yetkazgan rivoyatlar asosida yaratilgan asar boʻlishi mumkin.

Nashrlari 
Kitob dunyoning koʻplab mamlakatlarida nashr etilgan. Bulardan biri:

• “Musnad Abi Dovud at-Tayolisiy”. AbeBooks tomonidan nashr qilingan, Buyuk Britaniya.

Manbalar

Yana qarang 
 Kutubi sitta
 Sahihi Muslim
 Sunani Abu Dovud

X asr Arab adabiyotlari
Sunniy
Hadis
Hadislar to'plami
Adachi

– Yaponiyaning Fukushima prefikturasida joylahgan tuman. 2007-yildagi maʼlumotlarga koʻra alolisi 8,577 kishi. Maydoni 79.46 km2.
Abu Hasan Ali ibn Abduaziz Marzuban Bagʻoviy

Abu Hasan Ali ibn Abduaziz Marzuban (Bagʻoviy :علي بن عبد العزيز البغوي
(vaf.286/899) Xurosonning Marvaroʻz va Hirot orasidagi boʻlgan Bagʻshoʻr (Bagʻ) shahrida tugʻilgan va shu yerning nomi bilan Bagʻoviy nisbatini olgan. Allomaning toʻliq ismi Abu Hasan Ali ibn Abduaziz Marzubon Bagʻoviy. U dastlabki taʼlimni otasi — muhaddis alloma Ahmad ibn Maniʼdan olgan. Keyinchalik islom olamidagi mashhur shaharlar Basra, Bagʻdod, Shom oʻlkalaridagi bir qancha oʻz davrining mashhur muhaddislaridan hadis va hadis usullaridan dars olgan. Ustozlari Affon ibn Muslim, Kaʼnabiy, Abu Ubayd Qosim ibn Sallom, Ali ibn Jadlardan hadis rivoyat qilgan. U Abu Ubayd Qosim ibn Sallomdan qiroat ilmini oʻrganganini alohida keltirgan.
Ali ibn Abduaziz Bagʻoviyning jiyani Abuqosim Bagʻoviy, Dalaj ibn Ahmad, Tabaroniy va Makka shahriga kelgan koʻplab muhaddislar undan hadis rivoyat qilishgan. Abu Ubayd Qosim ibn Sallomning „Gʻaribul hadis“, „Kitabul tahrir“ asarlarida Ali ibn Abduaziz Bagʻoviyning „Musnad“ asari borligi keltirilgan, ammo asar bugungi kunga qadar saqlanmagan. Muhaddis alloma Abu Ali Hamid ibn Muhammad Naraviy oʻz asarining bir qismidagi hadislarni Abu Ubayd Qosim va Ali ibn Abduaziz Bagʻoviy rivoyat qilganini aytib oʻtgan. Alloma haqidagi maʼlumotlar manbalarda yetarli boʻlmasada, uning shogirdlari asarlarida keltirib oʻtilgan. Ali ibn Abduaziz Bagʻoviy 90 yoshida Makka shahrida vafot etgan va shu yerda dafn etilgan.

Adabiyotlar 
 Ibn Abu Hatim, Al-jarh va al-taʼdil VI, 196.

 Yoqut Hamaviy, Mu’jam’ul udoba, XIV, 11-14.

 Imom Zahabiy, Tazkirotul huffaz, II, 622-623.

 a.mlf., Mizonul tidal, III, 143.

 a.mlf.,Aʼlamun nubalo, XIII, 348-349.

 Ibn Hojar, Lisanul mizan, IV, 241.

 Ibn Ummod, Shizarat, II, 193.

 Sezgin, GAS, I, 161.

 H.Shutzinger, „Bagaviy“, EIr., III, 407.

Manbalar 

Vafot etganlar
Alisher Qodirov (diplomat)

Alisher Qodirovich Qodirov — oʻzbek diplomati. 2005—2008-yillarda Oʻzbekistonning Turkmanistondagi elchisi. 2008—2011-yillarda Oʻzbekistonning Saudiya Arabistonidagi elchisi.

Hayoti 
Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi Diplomatik xizmati boshligʻi.

2005-yil 12-yanvardan 2008-yil noyabrgacha — Oʻzbekistonning Turkmanistondagi elchisi.

2008-yildan 2013-yilgacha - Oʻzbekistonning Saudiya Arabistonidagi elchisi.

Manbalar 

Oʻzbekistonning Saudiya Arabistonidagi elchilari
Oʻzbekistonning Turkmanistondagi elchilari
Yashayotgan insonlar
Hongi

Anʼanaviy maori salomlashish,  (Māori pronunciation: [ˈhɔŋi]) ikki kishi burunlarini bir-biriga bosish orqali bajariladi; baʼzilari, shu bilan birga, peshonalarga tegishni oʻz ichiga oladi. Salom maori xalqi oʻrtasidagi anʼanaviy uchrashuvlarda va katta marosimlarda, masalan, povirilarda qoʻllanadi. Undan keyin qoʻl siqish boʻlishi mumkin. 

 ,  (hayot nafasi) birlikning ramziy namoyishida almashinadi. Bu salom almashish orqali,  , tashrif buyuruvchilar,  bilan aralash, erning odamlari va aloqa oʻrnatish. 

 foydalanishga rāhui (vaqtinchalik taqiq) qoʻyildi COVID-19 pandemiyasi natijasida baʼzi iwi va rūnanga (qabilalar va qabila kengashlari) tomonidan.

Simvolizm 
Maorilar burunlarini bosib salomlashganda, hayot nafasini baham koʻrish odati toʻgʻridan-toʻgʻri xudolardan kelgan deb hisoblanadi. Maori mifologiyasida ayol xudolar tomonidan uning shaklini erdan shakllantirgan holda yaratilgan. Tan xudo bu figurani quchoqlab, uning burun teshigiga pufladi. Keyin u aksirdi va hayotga kirdi va Maori afsonalarida birinchi ayol Xineaxuoneni yaratdi.

Misollar 
 Maori va Maori boʻlmaganlar, shuningdek Yangi Zelandiyaliklar va chet ellik mehmonlar oʻrtasida bajarilishi mumkin. Bir necha Britaniya qirollik aʼzolari  bilan kutib olindi Yangi Zelandiyaga tashriflar paytida, shu jumladan: Shahzoda Charlz ; Malika Diana ; Gersoginya Kamilla; Shahzoda Uilyam va Keyt Middlton ; va shahzoda Garri va Meghan Markle . AQSh Davlat kotibi Xillari Klintonni  bilan kutib olishdi 2010-yil noyabr oyida Vellingtonga tashrifi chogʻida. AQShning sobiq prezidenti Barak Obama  almashtirdi 2018-yil mart oyida mamlakatga tashrifi chog‘ida  baʼzi cherkovlarda tinchlik belgisini boʻlishish usuli sifatida ishlatiladi.

Shunga oʻxshash amaliyotlar 
Mahalliy Gavayi madaniyatida  Maori  oʻxshash amaliyotdir, teginish burunlarini oʻz ichiga oladi.

Indoneziyaning Sabu Rayxua shahrida Hengeʼdo deb nomlangan burunni tegizish bilan bogʻliq shunga oʻxshash salomlashish qoʻllanadi.

Yana qarang 

 Yonoqdan o'pish
 Eskimos oʻpish, xuddi shunday imo-ishora
 Maori madaniyati

Manbalar 

Salomlashish
Sahifa Hammom ibn Munabbih

„Sahifa Hammom ibn Munabbih“ (arabcha: صحيفة همام بن منبه – Hammom ibn Munabbih sahifasi) islom olimi Hammom ibn Munabbih (vaf. 101 hijriy/719 yoki 130/ 748) tomonidan tuzilgan hadislar toʻplamidir. Ushbu asar oʻz yoʻnalishidagi eng qadimgi saqlanib qolgan manbalardan biri sifatida tilga olinadi.

Tavsif 
Ushbu asar hozirgacha saqlanib qolgan eng qadimiy hadislar toʻplami boʻlib, u turli qoʻlyozma toʻplamlarda mavjud va bosma nusxalari keng tarqalgan. Asar birinchi marta XX asrda Muhammad Hamidulloh tomonidan tadqiq qilinib, nashr etilgan. Ushbu nashr „Sahifa Hammom ibn Munabbih“ning ikkita qoʻlyozma nusxalarining jamlanmasi boʻlib, ulardan biri Damashqdagi kutubxonadan, ikkinchisi Berlindagi kutubxonadan topilgan. Toʻplamda 140 ga yaqin hadis mavjud boʻlib, ularning barchasida isnod (roviylar zanjiri) bor: Paygʻambar (s.a.v.) → Abu Hurayra → Hammom → Maʼmar → Abdurrazzoq

Hammom ibn Munabbih Abu Hurayraning shogirdi boʻlib, u mazkur sahifa oʻz ichiga olgan rivoyatlarni „Abu Hurayra bizga Rasululloh sollallohu alayhi vasallamdan rivoyat qilgan“, degan shaklda keltirgan. „Sahifa“dagi hadislar „Musnadi Ahmad“ga toʻliq kiritilgan.

Matnning asl qoʻlyozmasi yoʻqolgan, ammo matn ikkinchi darajali nusxalar orqali saqlanib qolgan.

Muallifi 
Aksariyat musulmon ulamolari va baʼzi gʻarb sharqshunoslari sahifaning Ibn Munabbihga nisbat berilishini tasdiqlashsa-da, G. H. A. Juynboll uni Abdurrazzoq yozgan, deb taʼkidlaydi.

Nashrlari 
1. Sahifa Hammom ibn Munabbih. 1-nashr // Rifʼat Favzi Abdulmutallib tomonidan tahrirlangan. Qohira: Maktabat al-Xonji. 1985-yil.
2. Muhammad Hamidulloh. Sahifa Hammom ibn Munabbih: hadis boʻyicha eng qadimgi asar. Tarj: Muhammad Rahimuddin, Islom madaniyati markazi (Parij, Fransiya). 1979-yil.

Manbalar 

Hadislar
Safadiy

Xalil ibn Aybak as-Safadiy yoki Salohiddin as-Safadiy, toʻliq ismi-sharifi – Salohiddin Abu as-Safo Xalil ibn Aybak ibn Abdulloh al-Albakiy al-Safariy ad-Dimashqiy ash-Shofeiy (1296 – 1363). U turkiy mamluklar davri yozuvchisi va tarixchisi boʻlgan. Tarixchi va shofeiy olim Imom Zahabiydan tahsil olgan.

Safadiy mamluklar hukmronligi davrida Falastinning Safad shahrida tugʻilgan. Uning boy oilasi unga Qur’on yodlash va hadis kitoblarini oʻqish kabi mukammal taʼlim olish uchun barcha imkoniyatlarni yaratib bergan. U grammatika, filologiya va xattotlik kabi fanlarda yuksak natijalarga erishgan. Safadiy matoga rasm chizar, ayniqsa adabiyotga ishtiyoqi baland edi. U arab sheʼriyati, uning tizimlari va mashhur shoirlar ijodini oʻrgangan.

Ustozlari 
Safadiyning Damashq, Qohira va Halabda taʼlim olgan ustozlari orasida quyidagilar uchraydi:

1)	Hofiz Fathuddin ibn Sayyidunnos (vaf. 734/1333), undan Qohirada adabiyotdan tahsil olgan.
2)	Ibn Nabata Muhammad ibn Muhammad al-Farqiy al-Masriy (vaf. 768/1367).
3)	Abu Hayyon Gʻarnotiy (vaf. 745/1345), undan grammatika va filologiyani oʻrgangan.
4)	Mahmud ibn Salmon ibn Fahd (vaf. 725-hijriy/1325-26), „Husn al-tavassul ila ṣinaʼat at-tarassul“ asari muallifi.
5)	Qozi Badriddin ibn Jamot, Muhammad ibn Ibrohim ibn Saʼd al-Kattoniy (vaf. 733/1333-34).
6)	Taqiuddin as-Subkiy (vaf. 756/1356-57).
7)	Abu an-Nun Yunus ibn Ibrohim al-Dabusiy (vaf. 729/1329-30).
8)	Hofiz Jamoliddin Yusuf ibn Abdurahmon al-Mizziy (vaf. 742/1342).
9)	Hofiz Shamsuddin Ahmad ibn Muhammad ibn Usmon az-Zahabiy (vaf. 749/1347-48), undan hadis va tarix ilmini oʻrgangan.

Asarlari 
1. „Ixtiroʻ al-xuro“ – satirik asar;

2.	„Kitob al-Vofiy bil-vafayot“ (كتاب الوافي بالوفيات) (29 jild); taniqli shaxslar haqidagi biografik lugʻat;

3.	„Nakt al-humyon fi nukat al-umyon“, taniqli koʻr odamlarning tarjimai holi, ularning koʻrlik sabablari haqida;

4.	„Al-gʻays al-musajam fi sharh lamiyyat-ajam“, Togʻaroyining „Lamiyat al-ajam“ asariga qomusiy sharh;

5.	„Al-Husn aṣ-ṣariḥ fi mi’at maliḥ“;

6. „Al-Ravz al-basim val-arf an-nasim“;

7.	„Alxan as-savaji’ bayn al-badi va-l-muraji“;

8.	„Kashf al-hol fi vasf al-xol“;

9.	„Rashf al-zulol fi vasf al-hilol“;

10.	„Lazzat as-samʼ fi vasf al-dam“ („Kitob tashnif as-samʼ bi-nsikab ad-damʼ“ nomi bilan ham mashhur boʻlgan).

Eslatma 
„Kitob al-Vofiy bil-vafayot“ kitobini quyidagi link orqali yuklab olish mumkin: https://archive.org/details/FP49931

Manbalar 

 Olimlar
 Shaxsiyatlar
 Islom olimlari
Abul Valid Bojiy

Abul Volid Bojiy (yoki Sulaymon ibn Xalaf ibn Saʼd yoki Saʼdun ibn Ayyub, Qozi Abul Valid at-Tujibiy al-Andalusiy al-Qurtubiy al-Bojiy at-Tamimiy al-Zahabiy al-Molikiy) (taxminan 1013-1081) – Andalusning Beja shahridan yetishib chiqqan mashhur molikiy olim va shoir.

Bojiy turli vaqtlarda qoʻriqchi va zargar boʻlib ishlagan. U faqih Ibn Hazmning zamondoshi edi. Bojiy 1081-yilda vafot etgan.

Asarlari 
„At-Tasdid ila maʼrifa at-tavhid“

„Tartib al-Hajj“

„Ihkom al-fusul fi ahkom al-usul“

„At-Taʼdil va at-tajrih li man xarraja anhu al-Buxoriy fi as-Sahih“

„Sharh al-Muvatto“

„Sunan as-solihin“

„Tahqiq al-mazhab“ (Tahr: Abu Abdurrahmon ibn Aqil Zohiriy. Ar-Riyod: 1983 yil).

Manbalar 

 Olimlar
 Shaxsiyatlar
 Islom olimlari
Sunani Dorimiy

Abdulloh ibn Abdurrahmon al-Dorimiyning (hijriy 181-255) "Sunani Dorimiy" (arab. سنن الدارمي) yoki "Musnadi Dorimiy" (arab. مسند الدارمي) kitobi „al-Kutub as-Sitta“, „al-Muvatto“ va Imom Ahmadning „Musnad“i qatorida ahli sunna olimlari tarafidan eng moʻtabar deb hisoblangan toʻqqiz kitobdan biri sanaladi.

„Musnad“ deb atalishiga qaramay, bu kittob boshqa musnadlar – Tayolisiy yoki Ibn Hanbal musnadlari singari roviylarga koʻra tartibga solinmagan. Aksincha, Ibn Mojaning „Sunan“iga oʻxshab mavzular boʻyicha tartiblangan.

Tavsif 
Maktaba Shomilaning maʼlumotlariga koʻra, asarda uch yarim mingdan ortiq (aniqrogʻi 3833 ta) hadis mavjud. Hadislar mavzularga koʻra tartibga solingan. Sunandagi hadislarning aksariyati sahih, bir qismi esa zaifdir.

Naql qilinishi 
Dorimiy bu hadislarni Iso ibn Umar as-Samarqandiyga naql qilgan (uning vafot sanasi nomaʼlum, lekin taxminan hijriy 293-yildan keyin vafot etgan). Shundan soʻng kitob quyidagi olimlarga oʻtgan:

•	Abdulloh ibn Ahmad ibn Hamaviya as-Sarxosiy (293-381 hijriy)

•	Abdurrahmon ibn Muhammad ibn Muzaffar ad-Dovudiy „Jamolul-islom“ (374–467 hijriy).

•	Abul-Vaqt Abdulavval ibn Iso ibn Shuayb as-Sijizziy (458-553 hijriy).

Nashrlari 
•	Husayn Salim Asad tahriri. Dorul-Mugʻniy. 1420 hijriy/2000-yil.
•	Al-Musnad al-Jomeʼ – Sunan al-Dorimiy (المُسْنَد الجَامِع المعروف سُنَن الدَّارِمِي) Imom Abu Muhammad al-Dorimiy. Nashriyot: Muassa ar-Risola. Bayrut, Livan.

Manbalar 

 Asarlar
 Hadis to'plamlari
Tarix al-Xulafo

"Tarix al-Xulafo" (arab. تاريخ الخلفاء) – ahli sunna olimi Jaloliddin Suyutiy (1445—1505) tomonidan xalifalar tarixiga bagʻishlab yozilgan kitob. Asar 1881-yilda Kalkuttada ingliz tilida nashr etilgan va 1970-yilda „Oriental Press“ matbuotida ingliz tilida qayta nashr etilgan.

Kitob quyidagi sulolalar xalifalari tarixini oʻz ichiga oladi:

•	Roshid xalifalar

•	Umaviylar

•	Abbosiylar

•	Fotimiylar

Tarjimalari 
„The History of the Khalifahs who took the Right Way“ (Toʻgʻri yoʻl tutgan xalifalar tarixi) "Tarix al-Xulafo" asarining ingliz tilidagi qisman tarjimasidir. tarjimon Abdussamad Klark ilk toʻrt roshid xalifaning biografiyasini tarjima qilishni maqsad qilgan va musulmonlar oʻrtasidagi boʻlinishlarga barham bergani hamda sunniy musulmonlar fikriga koʻra hokimiyatni qonuniy ravishda Muoviya ibn Abu Sufyonga topshirganligi sababli ularning qatoriga Imom Hasan ibn Alini ham qoʻshgan.
„Tarix al-Xulafo“ kitobi Abdulloh Shokirov tarafidan oʻzbek tiliga ham tarjima qilinib, 2020-yilda „Sharq“ nashriyotida nashr qilingan.

Qoʻshimcha havolalar 
 Review of Suyuti’s Tarikh al-Khulafah (History of the Caliphs)
 Urdu Translation of Suyuti’s Tarikh al-Khulafa

 Tarixiy asarlar
 Islom tarixi
Qatoda ibn Noʻmon

Qatoda ibn Noʻmon (arab. قتادة بن النعمان) (taxminan 581–644) – Muhammad alayhissalomning ansor sahobalaridan biri boʻlgan. Qatodadan koʻplab hadislar rivoyat qilingan.

Biografiyasi 
U Avs qabilasining Zafar urugʻidan Noʻmon ibn Zayd va Xazraj qabilasining Najjor urugʻidan Unaysa bint Qaysning oʻgʻli edi. Ayollari: Hind binti Avs – Qavoqil qabilasi ittifoqchilaridan boʻlgan; Gʻasson qabilasidan boʻlgan Xanso bint Xunayd; Zafar qabilasidan Oisha binti Juray. Hinddan farzandlari Abdulloh va Ummu Amr tugʻilgan. Xanso va Oishadan uning qolgan ikki farzandi Amr va Hafsalar dunyoga kelgani aytiladi.

Voqidiyning yozishicha, Qatoda ikkinchi Aqaba bay’atida hozir boʻlgan; lekin uning ismi Ibn Is’hoq roʻyxatida uchramaydi.

Qatoda Muhammad alayhissalomning kamonchilaridan boʻlgan. Badr, Uhud, Handaq va Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bilan barcha janglarida qatnashgan. Uhud kuni Qatoda ibn Noʻmon koʻzlaridan oʻq bilan yaralanganida, koʻz soqqasi chiqib, osilib qolgan. Hamrohlari uni kesib tashlamoqchi boʻlishgan, lekin avvalo Muhammad alayhissalom bilan maslahatlashishga qaror qilishgan. U zot: „Bunday qilmanglar!“ deganlar. Keyin Qatodani olib kelishni buyurib, qoʻllari bilan koʻz soqqasini joyiga qaytarganlar, soʻng: „Ey Allohim, unga goʻzallik ber!“ deb duo qilganlar. Bu Qatodaning eng yaxshi koʻziga aylangan va ikkinchi koʻzi kasal boʻlganda ham, bu koʻzi ziyon koʻrmagan. Makka fathida Qatoda Zafar urugʻining bayrogʻini koʻtargan

Qatoda hijriy 23 (milodiy 643–644) – yili 65 yoshida vafot etgan va uning janozasini xalifa Umar oʻqigan.

Avlodlari 
Uning nabiralaridan biri Osim ibn Umar ibn Qatoda (vaf. hijriy 120 yoki 129/milodiy 738 yoki 747) taniqli hadis roviylaridan boʻlib, u tarixchi Ibn Is’hoq uchun asosiy manba vazifasini oʻtagan. Qatodaning Osimdan keyin boshqa erkak avlodi boʻlmagan.

Manbalar 

 Shaxsiyatlar
 Islom tarixi
Peterbilt 379

Peterbilt 379 — Peterbilt kompaniyasi tomonidan 1987-yildan 2007-yilgacha ishlab chiqarilgan ogʻir yuk mashinasi. Avtomobil yuqori darajadagi qulaylik va quvvatga ega hisoblanadi.

Manbalar 

Avtomobillar
AQSh avtomobillari
Gore Verbinski

Gregor Justin „Gore“ Verbinski (1964-yil 16-martda tugʻilgan) — amerikalik kinorejissyor, ssenariynavis, prodyuser va musiqachi. Oscar va BAFTA mukofotlari sohibi.

Hayoti 
Verbinski Tennessee shtatining Oak Ridge shahrida tugʻilgan. Onasi — Laurette Ann, otasi — Victor Vincent Verbinski. Uning otasi kelib chiqishiga koʻra polyak millatiga mansub boʻlgan.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1964-yilda tugʻilganlar
Amerikalik kinoprodyuserlar
Amerikalik kinorejissyorlar
AQSh ssenariychilari
Ssenariychilar
Islom moliyasi boʻyicha qirollik mukofoti

Islom moliyasi boʻyicha qirollik mukofoti 2010-yildan boshlab dunyo boʻyicha islom moliyasi rivojiga hissa qoʻshgan musulmon yoki musulmon boʻlmaganlarga har ikki yilda bir marta beriladigan nufuzli xalqaro mukofot hisoblanadi. Bu Malayziya xalqaro moliya markazi tomonidan asos solingan hamda hukumat tomonidan qoʻllab-quvvatlanayotgan mukofot sifatida koʻriladi.
Ushbu mukofot quyidagi shaxslarga berilgan:

 Zeti Axtar Aziz, Malayziya Markaziy bankini 2007-yilda boshqargan;

 Rifot Abdul Karim, Buyuk Britaniya va Arab mamlakatlari iqtisodiy kengashi rahbari;

 Abdul Halim Ismoil, Saudiya Arabistoni va Malayziyaning iqtisodiy rivojlanish istiqbollarini oʻrganish boʻyicha hissa qoʻshgan olim;

 Iqbol Xon, Saudiya Arabistoni va Bruney sultonligida markaziy bank rahbari;

 Soli Abdulloh Kamol, saudiyalik olim, „Dallah al Baraka Group (DBHC)“ taʼsischisi.

Yana qarang 
 List of economics awards
 Muhammad VI Awards for the Holy Quran

Manbalar

Havolalar 
 www.mifc.com/award

 Mukofotlar
 Muhim sanalar
Abdulvohid Shovkatiy

Abdulvohid Shovkatiy (arabcha: عبد الواحد شوكتي – Abulqosim Abdulvohid ibn Abdurrahmon ibn Zayd ibn Ibrohim ibn Ahmad ibn Harb Shovkatiy) – roviy.

Abdulvohid Shovkatiy 407/1016 yili Shoshning „Shovkat“ qishlogʻida tugʻilgan. Keyinchalik Abdulvohid Shovkatiy ilm-maʼrifat yoʻlida Samarqandga koʻchib oʻtgan va shu yerda Hakim Shovkatiy nomi bilan mashhur boʻlgan. Abdulvohid Shovkatiy koʻp yillar Samarqandda vaʼz aytgan.

Ustozi 
Abdulvohid Shovkatiy hadislarni imom-xatib Abu Bakr Muhammad ibn Abdulloh vositasida Abu Muhammad Abdulloh ibn Ali Bohiliydan rivoyat qilgan.

Shogirdi 
Abdulvohid Shovkatiydan hadislarni shayx, faqih va adib Abu Bakr Muhammad ibn Umar ibn Abdulaziz Buxoriy rivoyat qilgan.

Vafoti 
Abdulvohid Shovkatiy 87 yil umr koʻrib, 494/1101-yil aprel oyida Samarqand shahrida vafat etgan.

Manbalar 

Shaxsiyatlar
Shaxsiyatlar loyihasi maqolalari
Shaxsiyatlar haqidagi chala maqolalar
Abu Ishoq Shikistoniy

Abu Is'hoq Shikistoniy (arabcha: أبو اسحق شكستاني — Abu Ishoq Ibrohim ibn Is'hoq Shikistoniy) — roviy

Abu Is'hoq Shikistoniy fozil, hofiz, hadislarni oʻrganish va jamlash boʻyicha etuk olimlaridan biridir. Dastlab oʻzi tugʻilib oʻsgan qishlogʻidagi olimlardan taʼlim olgan. Keyinchalik hadisni oʻrganish va jamlashga boʻlgan qiziqishi sabab, Xuroson va Iroqqa safar qilgan.

Ustozlari 
U yerda Salm ibn Abu Muqotil Fazoriy, Azhar ibn Muso Aʼbdiy, Abu Ishoq Tolaqoniy, Abdulloh ibn Abu Hanifa Dabbusiy, Abdulloh ibn Yazid Muqriiy Makkiy, Abu Naʼim Fazil ibn Dukayn Kufiy, Ubaydulloh ibn Muso Absiy, Affon ibn Saffor va Xalaf ibn Valid kabi mashhur allomalardan hadis ilmini puxta oʻzlashtirgan va ulardan hadislar rivoyat qilgan.

Shogirdlari 
Abu Is'hoq Shikistoniydan Masʼud ibn Komil ibn Abbos va Zohir ibn Abdulloh Mugʻkoniy kabi allomalar taʼlim olgan va hadislar rivoyat qilgan.

Manbalar 

roviy
Oʻrta Osiyo allomalari
Muhaddis
Qoraqalpog'iston milliy raqsi

Qoraqalpoq Milliy raqsi -Qoraqalpoqlarning raqs sanʼati oʻziga xos xususiyatlarga ega. Qoraqalpoq raqs harakatlari kayfiyat va hissiyot orqali ifodalanadi. U titroq tana harakatlari, shuningdek, mohirona oyoq harakatlari, nafis va murakkab sharqona qoʻl harakatlari va oʻziga xos yelka va bosh harakatlari orqali namoyon boʻladi. 

Misol uchun, „Kigiz bezagi“ raqsida butun kigizni bezatish jarayoni aks etgan., garchi raqs, haqiqiy mehnat jarayonining deyarli butunlay takrorlanadigan „mehnat“ harakatlariga asoslangan boʻlsa-da, u sheʼriy shaklga ega boʻldi.

 „Ayqulash“ raqsi, ilk sevgi hissi uygʻonadigan, oydin kechagi yoshlarning xalq sayllarini oʻzida aks ettiradi.

tarixi 
XIX asrda Xiva xonligiga tashrif buyurgan fors diplomati Rizo-quli Mirza xonlik xalqini taʼriflab, qoraqalpoqlarning, ayniqsa, erkaklar bayramlar kunlarida raqs tushishni yaxshi koʻrishlarini taʼkidladi. Erkak raqslaridan tomoshabinlar quvvat olishadi; erkaklarning „hu“ va „ha“ tovushlarining kuchi nafaqat raqqoslarni ruhlantiradi, balki tomoshabinlarni ham hayajonga solib, yurak urishini tezlashtiradi va yashashga turtki beradi.

XX asrda qoraqalpoq xalq raqslari professional darajaga chiqib, sahnalarda namoyish etila boshlandi. Koʻplab xoreografik namoyishlar, shu jumladan, „Ayqulash“ (Oydin kecha), „Shagala“ (Baliqchi qush), „Aral jigitleri“ (Orollik yigitlar), „Shopanlar“ (Choʻponlar), „Qarauy“ (Yurta), „Kiyiz basu“ (Kigiz bezagi), „Suoʻgabargan qiz“ (Suv olish uchun kelgan qiz) va boshqalar., oddiy qoraqalpoq xalqining etnografik motivlari, anaʼnalari, urf-odatlari bilan bogʻliq.
Sifat (Islom)

Sifat (arab. صفة‎ — xususiyatlar, sifatlar‎) islomiy atama boʻlib, „ilohiy sifatlar“ga nisbatan qoʻllanadi.

Tarixi 
Bu atama birinchi marta moʻtaziliylar tomonidan kiritilgan. Kalom rivojining dastlabki bosqichlarida maʼno („ahamiyatlar“, „maʼnolar“, „gʻoyalar“) atamasi sifatning ekvivalenti boʻlgan. Baʼzi mutakallimlar (Abu Shohim al-Jubbay, al-Baqiloniy, al-Juvayniy va Faxruddin ar-Roziy) sifat atamasi oʻrniga ahval („holatlar“, koʻrinishlar) atamasini qoʻllaganlar, Shuning uchun ularni „holatlar kontseptsiyasi tarafdorlari“ deb atashgan (ashab al-ahval).
Alloh taoloda ijobiy sifatlarning mavjudligini tan olish isbat („bayonot“), tarafdorlari esa sifatlar deb atalgan; Buni inkor etish „tatilla“ („Allohning sifatlaridan mahrum qilish“), uning tarafdorlari esa „muattila“ deb atalgan.

Sifatlarning tasnifi 
Eng keng tarqalgan tasnifga koʻra sifatlar muhim sifatlarga (sifat al-zatzatiya, masalan, „oʻz-oʻzini taʼminlovchi“) va harakat sifatlariga (sifat al-fil, masalan, „oziqlantiruvchi“) boʻlingan. Sifatlarning asosiy (zatiya, nafsiya), tavsiflovchi (vasfiya, maʼnaviya, xabariya, masalan, „ilm“, „hayot“) va harakat sifatlariga (filiya) boʻlinishi ham mavjud.
Tariqatchilar goʻzallik sifatlarini (sifat al-jamol, masalan, „biluvchi“), ulugʻlik sifatlarini (sifat ul-jalol, masalan, „buyuk“, „qudratli“) va komillik sifatlarini (sifat al-kamol, masalan, „yaratuvchi“) alohida taʼkidlashgan.

Manbalar

Adabiyotlar 
 Ibrohim T. K. va Sagadeev A. V. as-Sifat // Islom: Ensiklopedik lugʻat / Ed. ed. S. M. Prozorov. — M. : Nauka, GRVL, 1991. — S. 210. — 315 b. — 50 000 nusxa. — ISBN 5-02-016941-2.
 Alizoda A. A. Moturidizm // Islom ensiklopedik lugʻati. — M. : Ansor, 2007. — ISBN 978-5-98443-025-8. (CC BY SA 3.0)

Islom atamalari
Shodu xurramlik

Shodu xurramlik 2019-yilda ekranlarga chiqarilgan filmdir. Film hindistonlik rejissor Aniket Chikachayning Oʻzbekistondagi sarguzashtlari toʻgʻrisida hikoya qiladi. Film Oʻzbekiston Madaniyat va turizm vazirligi huzuridagi Kinematografiya agentligi va Hindistonning „Dev entertaiment ventures“ kompaniyasi bilan hamkorlikda suratga olingan.

Film haqida 
Maʼlumotlarga qaraganda bu film bengal tilida suratga olingan. Film ssenariysini oʻzbek tiliga Shoira Gʻiyosova tayyorlagan. Aniket Chattopadhay esa gʻoyani sahnalashtirgan. Bosh rollarni Dev Adxikari Dipak Guru, Karaj Mukerji, Puja Banerji, Koushani Mukerji, oʻzbekistonlik aktyorlardan Obid Asomov, Muqaddas Xoliqova va Dilnoza Kubayeva kabi aktyor va aktrisalar ijro etgan. Bu komediya janridagi film Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist, taniqli soʻz ustasi Obid Asomovning soʻnggi roli boʻldi. Film Primerasi 2019-yil 1-aprelda boʻlib oʻtgan.

Syujeti 
Film aasosiy gʻoyasi koʻra Hindistonning toʻrtta ishsiz boʻlgan insonlar haqida hikoya qiladi, u shaxslar xotinlaridan doimiy ravishda taʼqib qilinishidan charchaydi, ular Oʻzbekistonda omadni sinab koʻrishga qaror qildi. Turli muammolar tufayli ular orasida turli tushunmovchiliklarga duch kelishadi, bu muammolarni oʻzbek ona mehmondoʻstlik oqibatida bir biri orasidagi muammolar hal qilinadi.

Ijodiy guruh 
 Postanovkachi rejissyor:Anniket Chatupadxay
 Ssenariy muallifi: Shoira Gʻiyosova
Rollarda
 Dev Adxikari Dipak Guru
 Karaj Mukerji
 Puja Banerji
 Koushani Mukerji
 Obid Asomov
 Muqaddas Xoliqova
 Dilnoza Kubayeva

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy veb sayt 

2019-yil filmlari
Oʻzbekiston filmlari
Hindiston filmlari
Oʻzbek tilidagi filmlar
Shaqpaq (Jambul viloyati)

Shaqpaq () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Jualiy tumanidagi stansiya. Shaqpaq qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 314255400.

Aholisi 
1999-yilda stansiya aholisi 96 kishini (44 erkak va 52 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 92 kishi (43 erkak va 49 ayol) yashagan.

Manbalar 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Jualiy tumani aholi punktlari
Shinbulaq

Shinbulaq (, 1993-yilgacha — Bratskoye) — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Jualiy tumanidagi ovul. Jetitoʻbe qishloq okrugi tarkibiga kiradi. Tuman markazi Bauyirjan Momishuli qishlogʻidan 14 km shimoli-gʻarbda joylashgan. KATO kodi — 314245600.
Sovet va qozoq sambochisi Salken Jartibayev qishloqda tugʻilgan.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 714 kishini (349 erkak va 365 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 809 kishi (417 erkak va 392 ayol) yashagan.

Manbalar 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Jualiy tumani aholi punktlari
Usmon ad-Dabusiy

Usmon ad-Dabusiy (arabcha: عثمان الدبوسي – Abu Amr Usmon ibn Husayn ibn Muhammad ibn Hasan ibn Muhammad ibn Ramih ibn Sahl ibn Rijo ibn Tabaʼ ad-Dabusiy) – roviy

Usmon ad-Dabusiy oʻrta asrlarda yashab oʻtgan. U hadis roviysi boʻlgan.

Ustozlari 
Usmon ad-Dabusiy hadis borasidagi taʼlimni Abu Ishoq ar-Roziy, Abu Bakr Ahmad ibn Muhammad ibn Ismoil al-Ismoiliy, Abu Nasr Ahmad ibn Amr al-Iroqiy, Abu Hanifa Muhammad ibn Zakaryo al-Iskaroniy kabi muhaddislardan olgan.

Shogirdi 
Abu Amr ad-Dabusiydan hofiz Abu Muhammad Abdulaziz ibn Muhammad an-Naxshabiy dars olgan va hadis rivoyat qilgan.

Manbalar 

 Muhaddis
 Roviylar
 Samarqandlik allomalar
Abu Nasr Sog'arjiy

Abu Nasr Sogʻarjiy (arabcha: أبو نصر الصاغرجي – Abu Nasr Ahmad ibn Faraj ibn Abdulaziz ibn Abulhaysam Sogʻarjiy) – faqih.

Abu Nasr Sogʻarjiy faqih, fozil va solih inson boʻlgan. Uning farzandlari ham otasining izidan borib, olimlim boʻlgan.
Abu Nasr Sogʻarjiy hadis ilmi sir-asrorlarini ustozi Yusuf ibn Solih Xatibdan oʻrgangan. Bundan tashqari oʻsha davrning birqancha allomalardan hadislar rivoyat qilgan.
Oʻz navbatida Abu Nasr Sogʻarjiydan uning oʻgʻli hamda bir qancha allomalar hadis rivoyat qilgan.
Abu Nasr Sogʻarjiy hijriy 524 yil robiʼ al-avval oyida (1130-yil fevralda) Samarqandda vafot etgan va Chokardiza qabristoniga dafn etilgan.

Adabiyotlar 
 Isaev Y., Abbosov A. Ishtixoniy allomalar. Imom Buxoriy xalqaro markazi. 2016.
 Abdulkarim Samʼoniy. Ansob. J. 6. – Bayrut, 1988.

Shaxsiyatlar
Shaxsiyatlar loyihasi maqolalari
Shaxsiyatlar haqidagi chala maqolalar
Algʻa (Qorday tumani)

Algʻa () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Qorday tumanidagi qishloq. Alga qishloq okrugining maʼmuriy markazi. Tuman markazi Qorday qishlogʻidan 22 km shimolda joylashgan. KATO kodi — 314832100.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 718 kishini (353 erkak va 365 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 605 kishi (304 erkak va 301 ayol) yashagan.

Manbalar 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Qorday tumani aholi punktlari
Ya'lo Sog'arjiy

Yaʼlo Sogʻarjiy (arabcha: يالي الصاغرجي) — roviy

Toʻliq ismi Yaʼlo ibn Anas ibn Mojid Sogʻarjiy. U hadis roviysi boʻlib, oʻrta asrlarda yashagan.

Ustozlari 
Abu Saʼd Idrisiy aytadi: „Yaʼlo ibn Anas Sogʻarjiy mening yaqin doʻstim edi. U biz bilan birga Abu Jaʼfar Muhammad ibn Ibrohim ibn Hasan Fargʻoniyning oldiga borib hadis eshitar edi“. Bundan tashqari, Yaʼlo ibn Anas Sogʻarjiy Abu Yaʼlo Abdulmuʼin ibn Xollaf Nasafiy kakbi bir qancha allomalardan hadis eshitgan hamda rivoyat qilgan.

Shogirdi 
Abu Ahmad Sogʻarjiydan esa Muhammad ibn Abdulloh Mustalamiy kabi bir qancha allomalar hadis rivoyat qilganlar.

Manbalar 
 Abdulkarim Samʼoniy. Ansob. J. 6. — Bayrut, 1988. — B. 420.
 Isaev Y., Abbosov A. Ishtixoniy allomalar. Imom Buxoriy xalqaro markazi. 2016. 47.

Roviylar
Aljan Ana

Aljan Ana (, 2017-yilgacha — Kasik) — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Qorday tumanidagi qishloq. Qoʻsiq qishloq okrugining maʼmuriy markazi va u yerdagi yagona aholi punkti. Tuman markazi Qorday qishlogʻidan 10 km shimoli-gʻarbda joylashgan. KATO kodi — 314845100.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 2968 kishini (1436 erkak va 1532 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra qishloqda 3378 kishi (1603 erkak va 1775 ayol) yashagan.

Mahalliy aholi orasidan chiqqan taniqli shaxslar 
 Bultrikova Baljan Bultrikovna

Manbalar 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Qorday tumani aholi punktlari
Aniraqay

Aniraqay () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Qorday tumaniga qarashli razyezd. Oʻtar qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 314851200.

Aholisi 
1999-yilda razyezd aholisi 155 kishini (79 erkak va 76 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, u yerda 180 kishi (93 erkak va 87 ayol) yashagan.

Manbalar 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Qorday tumani aholi punktlari
Aral (Qorday tumani)

Aral (, 2011-yilgacha — Slavnoye) — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Qorday tumanidagi qishloq. Stepnovskiy qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 314855500.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 829 kishini (419 erkak va 410 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 1003 kishi (513 erkak va 490 ayol) yashagan.

Manbalar 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Qorday tumani aholi punktlari
Bayterek (Qorday tumani)

Bayterek (, 2011-yilgacha — Rispole) — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Qorday tumanidagi qishloq. Auxattin qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 314833300.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 501 kishini (254 erkak va 247 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 337 kishi (171 erkak va 166 ayol) yashagan.

Manbalar 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Qorday tumani aholi punktlari
Belashov

Belashov () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Qorday tumanidagi tugatilgan qishloq. Kenen qishloq okrugi tarkibiga kirgan. 1990-yilda tugatilgan.

Aholisi 
1989-yilda qishloq aholisi 133 kishi tashkil qilgan. Milliy tarkibi: ruslar — 21%, qozoqlar — 72%.

Mahalliy aholi orasidan chiqqan taniqli shaxslar 
Nikolay Nikonorovich Belashev — Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi, Sovet Ittifoqi Qahramoni, Panfilov qahramoni.

Manbalar 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Qorday tumani aholi punktlari
Bel (Jambul viloyati)

Bel () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Qorday tumanidagi razyezd. Oʻtar qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 314851300.

Aholisi 
1999-yilda razyezd aholisi 146 kishini (64 erkak va 82 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, u yerda 492 kishi (248 erkak va 244 ayol) yashagan.

Manbalar 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Qorday tumani aholi punktlari
Beriktas (Jambul viloyati)

Beriktas () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Qorday tumanidagi ovul. Kakpatas qishloq okrugi tarkibiga kiradi. Tuman markazi Qorday qishlogʻidan 37 km shimoli-gʻarbda joylashgan. KATO kodi — 314838200.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 1277 kishini (664 erkak va 613 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 1208 kishi (614 erkak va 594 ayol) yashagan.

Manbalar 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Qorday tumani aholi punktlari
Betqaynar

Betqaynar (, 199?-yilgacha – Uspenovka) – Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Qorday tumanidagi qishloq. Betqaynar qishloq okrugi maʼmuriy markazi. Qozogʻistonning Chuy vodiysida joylashgan. KATO kodi – 314835100.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 4359 kishini (2124 erkak va 2235 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra qishloqda 4174 kishi (2037 erkak va 2137 ayol) yashagan.

Manbalar 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Qorday tumani aholi punktlari
Umar Hafs ibn Abu Hafs Keshiy G'aznayoniy

Umar Hafs ibn Abu Hafs Keshiy Gʻaznayoniy hijriy II-III asrlarda yashagan muhaddis olim. Gʻaznayoniyning tugʻilgan va vafot etgan yillari haqida aniq bir maʼlumotlar saqlanib qolmagan. Lekin tarixchi olim Abu Saʼd Samʼoniyning „Al-ansob“ kitobida keltirilishicha Hafs ibn Abu Hafs Gʻaznayoniy hijriy uchinchi asrdan oldinroq yuz yoshda boʻlib oʻz shogirdlariga hadis aytganligi bayon qilingan. Bundan maʼlum boʻladiki, Gʻaznayoniy hijriy ikkinchi va uchinchi asrlar orasida yashagan.
 Hafs ibn Abu Hafs Gʻaznayoniy Gʻaznayon qishlogʻida tugʻilgan. Gʻaznayon qishlogʻi Kesh vohasida joylashgan bir qishloqdir. Shuningdek Gʻaznayon nomi bilan ataluvchi qishloq Hirot va qadimgi Xorazm vohalarida ham boʻlganligi manbalarda qayd qilinadi. Lekin Kesh vohasidagi Gʻaznayon qishlogʻidan chiqqan olimlar Gʻaznayoniy nisbasiga Keshiy nisbasini ham qoʻshib keltirgan.
	Hafs ibn Abu Hafs Gʻaznayoniy oʻz davrining yirik muhaddislari boʻlgan Yahyo ibn Abdulgʻaffor, Abu Said ibn Ato ibn Muso Jurjoniy, Abu Ibrohim Ishoq ibn Ibrohim Bob Keshiy Samarqandiydan hadis ilmidan dars olgan va ulardan koʻpgina hadislar rivoyat qilgan. Hafs ibn Abu Hafs Gʻaznayoniydan esa shogirdlari Abdulloh ibn Muhammad Shoh Samarqandiy va Iso ibn Hasayn Kasbaviy hadis rivoyat qilishgan.	Hafs ibn Abu Hafs Gʻaznayoniy muhaddis olim Said ibn Ibrohim ibn Maʼqal Nasafiyning yaqin doʻsti boʻlganligi manbalarda qayd etilgan.
	Hafs ibn Abu Hafs Gʻaznayoniyning vafot etgan yili va umrining oxirgi yillarida qaerda yashaganligi haqida aniq maʼlumotlar saqlanib qolmagan.
 Abu Umar Hafs ibn Abu Hafs Keshiy Gʻaznayoniy, Abd ibn Humayd ibn Nasr Keshiy, Yahyo ibn Abdulgʻaffor Keshiy va Fath ibn Shuxraf Keshiy bir davrda yashab, Keshning haqiqiy iftixorlariga aylangan.

Manbalar 

Keshlik allomalar
Olimlar
Bular Batir (qishloq)

Bular Batir (, 199?-yilgacha — Zaimka) — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Qorday tumanidagi qishloq. Sortobinskiy qishloq okrugi tarkibiga kiradi. Tuman markazi Qorday qishlogʻidan 48 km janubi-sharqda joylashgan. KATO kodi — 314854200.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 1118 kishini (567 erkak va 551 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 2537 kishi (1259 erkak va 1278 ayol) yashagan.

Manbalar 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Qorday tumani aholi punktlari
Enbek (Qorday tumani)

Enbek () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Qorday tumaniga qarashli qishloq. Qorasoy qishloq okrugi tarkibiga kiradi. Tuman markazi Qorday qishlogʻidan 78 km sharqda joylashgan. KATO kodi — 314841200.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 976 kishini (472 erkak va 504 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 939 kishi (445 erkak va 494 ayol) yashagan.

Manbalar 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Qorday tumani aholi punktlari
Peshonadan oʻpish

Peshonadan oʻpish — bu doʻstlikni va/yoki kimgadir taskin berishni bildirish uchun ijtimoiy oʻpish ishorasi hisoblanadi. Peshonadan oʻpish — mehr va muhabbat belgisidir. Baʼzi arab madaniyatlarida peshonadan oʻpish kechirim soʻrash imo-ishorasi, shuningdek, oʻpilayotgan odamning noroziligini tan olish belgisi hisoblanadi. Peshonadan oʻpish qayd etilgan boshqa mintaqalar kurd jamiyatlarida kuzatilgan, bu yerda odatda keksa odam kichik odamni peshonasidan oʻpadi. Xuddi shunday, peshonadan oʻpish ham mehrning yanada maqbul va nozik namoyonidir. Bu his-tuygʻu va ehtirosni boshqa mehr-muhabbat namoyishlari kabi atrofdagilarning koʻzlarini jalb qilmasdan, bir sherigidan ikkinchisiga oʻtkazishga imkon beradi.

Biroq, odamning peshonasidan oʻpish ishqiy emasligi taʼkidlangan. Buning oʻrniga, bunday xatti-harakat mutlaqo neytraldir va uni his-tuygʻu, shahvat, sevgi va boshqalarni oʻtkazishga harakat qilganda ishlatmaslik kerak. Aytishlaricha, u boshqa oʻpishlarni yanada romantik qiladigan baʼzi fazilatlarga ega emas va shuning uchun platonik boʻlmagan sevgini ifodalash uchun ishora sifatida qaralmasligi kerak. Hatto aytilishicha, oʻpish muayyan vaziyatlarda masofani belgilash vositasi sifatida ishlatiladi.

Ommaviy axborot vositalarida foydalanish 
Peshonadan oʻpish turli xil ommaviy axborot vositalarida qoʻllangan. Kino muhitida peshonadan oʻpish dahshatli, komediya, ilmiy triller va boshqa janrlarda mavjud.

Yana qarang 

 Ommaviy mehr ko'rsatish
 Salom
 Oʻpich

Manbalar 

Imo-ishoralar
Jambil (Qorday tumani)

Jambil () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Qorday tumaniga qarashli qishloq. Jambil qishloq okrugining maʼmuriy markazi. U Qirgʻiziston bilan chegara yaqinida, viloyatning maʼmuriy markazi boʻlgan Qorday qishlogʻidan 12 km shimoli-gʻarbda joylashgan. KATO kodi — 314836100.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 1814 kishini (866 erkak va 948 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra qishloqda 3313 kishi (1645 erkak va 1668 ayol) yashagan.

Manbalar 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Qorday tumani aholi punktlari
Janaturmis (Qorday tumani)

Janaturmis () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Qorday tumaniga qarashli qishloq. Jambil qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 314836300.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 1202 kishini (608 erkak va 594 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 1228 kishi (624 erkak va 604 ayol) yashagan.

Manbalar 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Qorday tumani aholi punktlari
Qaynar (Qorday tumani)

Qaynar (, 199?-yilgacha — Blagoveshchenka) — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Qorday tumanidagi ovul. Saribuloq qishloq okrugi tarkibiga kiradi. Tuman markazi Qorday qishlogʻidan 51 km shimoli-gʻarbda joylashgan. KATO kodi — 314853200.

Aholisi 
1999-yilda ovul aholisi 2668 kishini (1284 erkak va 1384 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 2966 kishi (1444 erkak va 1522 ayol) yashagan.

Manbalar 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Qorday tumani aholi punktlari
Qaqpatas

Qaqpatas (, 1993-yilgacha — Risorob) — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Qorday tumanidagi qishloq. Qaqpatas qishloq okrugining maʼmuriy markazi. KATO kodi — 314838100.

Tarixi 
1989-yilda KazGU arxeologik ekspeditsiyasi (rahbari M. E. Eleuov) X — XII-asrlarga oid qadimiy Qaqpatas manzilgohini topgan va oʻrgangan.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 1290 kishini (628 erkak va 662 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 1485 kishi (742 erkak va 743 ayol) yashagan.

Manbalar 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Qorday tumani aholi punktlari
Tavqi’

Tavqi’ (arab. التوقيع) – arab xattotlik uslublaridan biri. Bu suls yozuvining oʻzgartirilgan va kichikroq versiyasidir. Ikkala yozuv ham Ibn Muqla tomonidan ishlab chiqilgan. Tavqi’ yozuvi Ibn Bavvob tomonidan yanada takomillashtirilgan.

Tavqi’ asosan Usmoniylar imperiyasida rasmiy davlat qogʻozlari va hujjatlarida qoʻllangan, u yerda tevki nomi bilan mashhur boʻlgan.

Manbalar 

 Yozuv
Qandil kechalari

“Qandil kechalari” Turkiya va Bolqon musulmon jamoalarida nishonlanadigan, Muhammad alayhissalomning hayotlari bilan bogʻliq boʻlgan, minoralar yoritilib, maxsus duolar oʻqiladigan beshta islomiy muqaddas kechadir. Bu XVI asrda yashagan Usmonli sultoni Salim II davrida asos solingan anʼana boʻlib, u oʻsha davr shayxulislomi koʻmagida ushbu muborak kunlarda masjidlardagi minoralarni yoritishni maqsadga muvofiq deb hisoblagan. “Qandil” nomi arabcha qandil (قنديل) yoki sham degan ma’noni anglatuvchi “qindil” soʻzidan olingan.

Turkiyada simitning maxsus kichikroq shakli odatda Qandil kechalarida sotiladi.

Besh Qandil kechasi quyidagilar: 
Mavlid qandili (Mavlid an-Nabiy) – Muhammad alayhissalom tugʻilgan kun;
Ragʻoib qandili (Laylat ar-Ragʻoib) - Tungi ibodatlar ijobat boʻladigan kecha;
Me’roj qandili (Laylat al-Me’roj) – Muhammad alayhissalom osmonga koʻtarilgan kecha;
Baroat qandili (Sha’bon oʻrtasi) - Gunohlar kechiriladigan va keyingi yil taqdiri belgilanadigan kecha;
Qadr kechasi qandili (Laylat al-Qadr) – Muhammad alayhissalomga ilk vahiy nozil boʻlgan kecha.

Manbalar 

Islomiy taqvim
Islomiy bayramlar
Qandil kechalari
Akpınar (Aladağ)

Akpınar — Adana viloyatining Aladağ tumaniga qarashli bir mahalladir.

Aholisi

Manbalar 
Alifbo boʻyicha aholi punktlari
Mahallalar
Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Turkiya aholi punktlari