yakhyo/uz-wiki huggingface dataset:
Vladimir Bogdanov

Vladimir Leonidovich Bogdanov (; 1951-yil 28-mayda tugʻilgan) rossiyalik tadbirkor va neft magnati.

Biografiya va martaba 
1973-yilda Tyumen sanoat institutini neft va gaz mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan va shundan beri Tyumen viloyatida neft sanoatida, asosan, Surgutneftegazda ishlagan. 1993-yildan beri u Rossiyaning eng yirik neft kompaniyalaridan biri boʻlgan "Surgutneftegaz" prezidenti. 1978—1980-yillarda Yuganskneftegazda yetakchi lavozimlarda ishlagan. 1980-yildan SSSR Neft sanoati vazirligining "Glavtyumenneftegaz" "Yuganskneftegaz" ishlab chiqarish birlashmasi burgʻulash boʻlimi boshligʻi. 1980—1981-yillarda SSSR Neft sanoati vazirligining Glavtyumenneftegaz "Surgutneftegaz" ishlab chiqarish birlashmasi bosh direktorining oʻrinbosari.  1984-yildan boshlab, 1993-yilda xususiy kompaniyaga aylangan "Surgutneftegaz" bosh direktori. 2001-yil iyun oyida Forbes maʼlumotlariga koʻra, Bogdanov 1,6 milliard dollar bilan uchinchi eng boy rossiyalik. 1996-yildan beri Xanti-Mansi muxtor okrugi qonun chiqaruvchi organi aʼzosi. 

Bogdanov, shuningdek, 2001-yilgi Tyumen viloyati gubernatori saylovida muvaffaqiyatli oʻtgan Sergey Sobyanin va 2004-yilgi Rossiya prezidenti saylovlarida Vladimir Putinning ishonchli vakili boʻlgan. 

2018-yil aprel oyida Qoʻshma Shtatlar unga va yana 23 nafar Rossiya fuqarosiga qarshi sanksiyalar kiritgan edi.

2022-yil aprel oyida Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishiga javoban Bogdanov “Rossiyaning Ukrainaga qarshi davom etayotgan asossiz harbiy tajovuziga hamda mamlakatning hududiy yaxlitligi, suvereniteti va mustaqilligiga putur yetkazuvchi yoki tahdid soluvchi boshqa harakatlariga javoban” Yevropa Ittifoqining sanksiyalar roʻyxatiga qoʻshildi.

Faxriy mukofotlar 

 "Vatanga xizmatlari uchun" ordeni :
 2-darajali (2006-yil 28-may) - yoqilgʻi-energetika kompleksini rivojlantirishga qoʻshgan ulkan hissasi va uzoq muddatli vijdonli mehnati uchun.
 3-darajali (2001-yil 5-iyun) - neft va gaz sanoatini rivojlantirishga qoʻshgan ulkan hissasi va koʻp yillik mehnati uchun
 4-darajali (1997-yil 14-oktyabr) - davlat oldidagi xizmatlari, koʻp yillik mashaqqatli mehnati va xalqlar oʻrtasidagi doʻstlik va hamkorlikni mustahkamlashga qoʻshgan ulkan hissasi uchun.
 Mehnat Qizil Bayroq ordeni
 "Shon-sharaf belgisi" ordeni

Manbalar 

Rossiya milliarderlari
Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Hurmat ordeni sohiblari (Rossiya)
Vatan oldidagi xizmatlari uchun 4-darajali ordeni sohiblari
Vatan oldidagi xizmatlari uchun 3-darajali ordeni sohiblari
Vatan oldidagi xizmatlari uchun 2-darajali ordeni sohiblari
Yashayotgan insonlar
1951-yilda tugʻilganlar
Pages with unreviewed translations
Qo‘qon voqeasi (film)

“Qoʻqon voqeasi” — 1977-yilda “Oʻzbekfilm” kinostudiyasi Nikolay Nikitinning shu nomdagi tarixiy romani asosida rejissor Uchqun Nazarov tomonidan suratga olingan uch qismli sovet badiiy filmi sanaladi.

Ssenariy va roman 
Ssenariy Nikolay Nikitinning romanidan sezilarli darajada farq qiladi, film motivlarga asoslangan: roman syujeti va ba’zi qahramonlarning ismlari oʻzgartirilgan, bundan tashqari, romanda yoʻq personajlar ham mavjud.

Syujeti 
Film Fargʻona vodiysida sovet hokimiyatining tashkil topishi, uning 1918-1921-yillardagi voqealari haqida hikoya qiladi. 1918-yilgi Qoʻqon qoʻzgʻoloni, uning bostirilishi, Qoʻqon muxtoriyatining tugatilishi va keyinchalik bosmachilikka qarshi kurash – ana shu tarixiy voqealar fonida bosh qahramonlar taqdiri rivojlanadi.

Yusuf qul bolakaydan Qizil armiya qoʻmondonigacha boʻlgan yoʻlni bosib oʻtadi. Qizil Armiyadagi xizmatini oddiy askar sifatida boshlagan Lixoletov oxir oqibatda qoʻmondonga aylanadi. Bosmachilar toʻdasining sobiq rahbari Jabbor bolsheviklar tomoniga oʻtadi, sobiq ofiser Zaychenko esa Qoʻqon isyoni paytida xiyonat qilib, nihoyat obroʻsini toʻkib, bosmachi va ingliz razvedkasi xizmatiga oʻtib oladi.

Bosmachi toʻdalarining yana bir rahbari Irgash juda tigʻyogʻlama, soʻzamol boʻlib, film soʻnggida u sobiq maslakdoshi Jabborni asir qilib qoʻlga tushiradi.

Rollarda 

 Otabek Gʻaniyev — Yusuf 
 Aleksandr Kaydanovskiy — Zaychenko, Qoʻqon qal’asi komendanti (Sergey Shakurov ovozlashtirgan) 
 Hamza Umarov — Jabbor Mahmud 
 Aleksandr Denisov — Lixoletov, Qizil armiya qoʻmondoni 
 Vyacheslav Shalevich — Avvakumov, Qoʻqon shahar Kengashi raisi 
 Igor Dmitriyev — polkovnik Chernishov 
 Evgeniya Simonova — Varya, mehr-shafqat siymosi (Antonina Konchakova ovozlashtirgan) 
 Shuhrat Irgashev — Sigereli 
 Murod Rajabov — Irgash, bosmachilar toʻdasi boshligʻi 
 Viktor Perevalov — Fedotkin, Qizil armiya zobiti 
 Zikir Muhamedjonov —Ahmedov, Qoʻqon muxtoriyati boshligʻi 
 Melis Abzalov — Eshon Zaynulla, Qoʻqon ruhoniylari boshligʻi 
 Georgiy Shevsov — Donald, Britaniya emissari 
 Oʻlmas Alixoʻjayev — Saidov 
 Viktor Perevalov — Fedotkin, Qizil armiya zobiti 
 Svetlana Norboyeva — Fotima

Manbalar

Havolalar 

Video@Mail-da film. Ru
Quyosh tafti ostidagi uy

"Quyosh tafti ostidagi uy" – 1977-yilda "Oʻzbekfilm" kinostudiyasida suratga olingan sovet filmi, rejissorlar Zinoviy Royzman va Georgiy Bzarovlarning debyut ishi, Ravil Botirov rejissorligi ostida suratga olingan. Mazkur filmni 2,6 million tomoshabin koʻrgan, soʻng Butunittifoq kinofestivalining laureati boʻlgan.

Syujeti 
Katta hayot ostonasiga qadam bosayotgan navqiron Erkin qurilishda ishlaydi va u oʻz kasbiga mehr qoʻygan, beparvolikni xush koʻrmas, jiddiy yigit — brigadada hamma hurmat qiladi, u 20 yil mobaynida butun qurilishning sir-asrorini ipidan-ignasigacha biladi. U oʻzidan sal kattaroq qizga koʻngil qoʻyadi. Qiz ham unga befarq emasdi. Ammo Nazira turmushga chiqqan, bir qizchasi bor edi. Erkin bunga qanday munosabatda boʻlishidan juda xavotirda. 

Erkin bundan xabar topgach, ikkilanib qoladi: bu urf-odatlarga ham, ota-onasiga ham (uylanishga qarshi boʻlmagan) emas, balki qaysarligi va oʻjarligi sabab boʻladi. Sevishganlar oʻrtasida jar paydo boʻlib, Nazira u bilan ajrashishga qaror qiladi.

Erkin bularning hammasini oʻziga ogʻir oladi. Bu ham yetmagandek qurilishdagi muammolar — yomon materiallar tufayli yomon materiallar tufayli jamoa ishlashdan bosh tortadi, bu Erkin va uning rahbarlari oʻrtasida nizo kelib chiqishiga olib keladi... Shu kunlarda sodir boʻlgan voqealar Erkinni butkul hayotini izdan chiqarib yuboradi, jiddiy savollar uni oʻylantirib qoʻyadi, shunda u barcha mas’uliyatni oʻz zimmasiga olib, ishga jiddiy yondoshish kerakligini tushunadi.

Rollarda 

 Nozim Tulyaxoʻjaev — Erkin
 Dilorom Qambarova — Nazira
 Anvara Alimova — Erkinning onasi
 Sayram Isaeva — Zaynab
 Tamara Gʻanieva — Oydin
 Badri Usenatashvili — Temur
 Fotima Redjametova — Ra’no
 Shavkat Gaziev — Saidov, uchastka boshligʻi
 Sergey Plotnikov — Kuzmich
 Otabek Gʻaniyev — Sali
 Rustam Urazaev — Ulugʻbek
 Tatyana Mitrushina — Lyusya

Epizodlarda: Xabib Narimanov, Soib Xodjaev, Ulmas Alixoʻjaev, Lola Badalova, Tattibyubyu Tursunboeva, Lutfulla Sagdullaev, Tamara Masheeva, Abdujalil Boʻriboev, Aleksandr Gorelik va boshqalar.

Kinodagi qoʻshiq va musiqalar 
• “Tavvalud kun” — qoʻshigʻi; musiqasi — Rumil Vildanov, she’ri — Aleksandr Faynberg, Farrux Zokirov — ijrosi.

• “Minora” – musiqa; bastakor Rumil Vildanov.

1979-yilda filmning qoʻshiq va musiqasi “Kinofilmdagi musiqa va qoʻshiqlar” “Melodiya" firmasi (G62-07245-46) tomonidan "quyosh tafti ostidagi uy" / “Yil beshinchi fasli" gramofon plastinkasida chiqarildi).

Mukofotlar 

 Dilorom Qambarovaning eng yaxshi ayol roli uchun birinchi mukofot, Rumil Vildanovning eng yaxshi musiqasi uchun mukofot. XXI Butunittifoq kinofestivali, Yerevan, 1978-yil.

Manbalar

Adabiyotlar 

 Дом под жарким солнцем (Об одном. узб. худож. фильме). // Савайтес экранас, 29 октября 1978. — на литов. яз.; то же в парал., изд. «Экран недели» на рус. яз.
Uzoq-yaqin yillar

“Uzoq-yaqin yillar” — 1976-yilda “Oʻzbekfilm” kinostudiyasida Komil Yormatov tomonidan suratga olingan sovet oq-qora fonidagi badiiy film.

Syujeti 
1920-yillarda Turkistondagi chekistlarning faoliyati haqida film. 

1977-yil sentabr oyida Sputnik kinozritelya jurnalida shunday deb yozilgandi: 
Rejissor Komil Yormatovning “Uzoq-yaqin yillar” tarixiy-inqilobiy mavzudagi sarguzasht filmi, vestern, detektiv va ijtimoiy drama asosida yaratilgan. Taxminlarga koʻra, mualliflarning niyati Sovet hokimiyatining Oʻrta Osiyoda qoʻygan ilk qadamlari haqida buyuk kinematografiyaning allaqachon yaxshi belgilab qoʻyilgan e’tiroflari yordamida: keskin syujet, dinamik harakat, umidsiz janglar, burchakdagi nishonlar, mumkin boʻlgan xiyonatlar va kutilmagan ittifoqchilar haqida gapirib berish edi. 
Bosmachilar tomonidan oʻgʻirlagan oltinlarni yurtga qaytarish, xalq boyligini xorijga oʻtib ketishiga yoʻl qoʻymaslik uchun mualliflar razvedkachi Juma Matniyozovni doʻzaxga, dushman iniga yuboradilar. Qahramon ogʻir, oʻta ogʻir vaziyatlarga tushib qoladi va ular bilan yakka kurashishda sabr-matonat, chidamlilik va jasorat koʻrsatadi.

Rollarda 

 Shukur Burxonov — Matniyoz Boysunov, Juma ota (Sergey Kurilov ovozlashtirgan)
 Poʻlat Saidqosimov — Juma Matniyazov, Boysunovning oʻgʻli (Aleksandr Belyavskiy ovozlashtirgan)
 Yuriy Puzyrev — Kirill Akimovich Kartashov
 Zokir Muhamedjonov — Junaydxon
 Sanʼat Divanov — Aziz Talipovich Rizayev, Xorazm Xalq Sovet Respublikasi Kompartiyasi MK kotibi
 Baba Annanov — Qurbon Ishonqulov, polkovnik
 Javlon Xamraev — Ummoniyoz-oʻgʻli
 Saidkomil Umarov — Mirkomil Mirsharapov
 Turgʻun Azizov — Atamasqulov
 Yoqub Ahmedov — Ibragimov
 Vahob Abdullayev — epizod
 Xabib Narimanov — Hofiz
 Melis Abzalov — epizod
 Ulmas Alixoʻjaev — epizod
 Maqsud Otaboev — epizod
 Ortiq Jalliyev — murid, Buyuk Shayx Junaydxon Islom armiyasi qoʻmondoni 
 Sagʻdi Tabibullaev — Toji-aka
 Jura Tojiev — epizod
 Anvar Kendjaev — epizod
 Vladimir Proxorov — dengizchi
 Nikolay Barmin — Karpenko rolida, Boltiq dengizchisi
 Artur Nishchenkin — dengizchi
 Nikolay Smirnov — qayiq haftaligi
 Tursun Iminov — epizod
 Aleksey Rozantsev — epizod
 Yahyo Fayzullaev — Chekist (titrda mavjud emas)
 Qudrat Xodjaev — Anvar (titrda mavjud emas)

Suratga olish guruhida 

 Ssenariy muallifi: Mixail Melkumov, Komil Yarmatov
 Postanovkachi-rejissor: Komil Yarmatov
 Postanovkachi-operator: Miron Penson
 Postanovkachi-rassomi: Vadim Dobrin
 Bastakor: Feliks Yanov-Yanovskiy
 Rejissor: Yu. Bzarov, S. Shamsharov
 Operator: N. Gʻulomov
 Ovoz operatori: N. Shodiev
 Maslahatchi: E. Yusupov
 Montaj ustasi: G. Pann
 Muharrir: K. Geldiyeva
 Pardozchi-grimyorlar: H. Tojiyev, S. Shcherbakova
 Liboslar boʻyicha rassom: R. Sulaymonov
 Aralash s’yomkalarda:
 operator: A. Shkarin
 rassom: H. Rashitov
 yordamchilar
 rejissor: T. Joʻraev A. Unarboev
 operator: A. Soibjonov, F. Fatixov
 rassom: S. Sherstyuk
 Dirijyor: D. Shtilman
 Kartina direktori: V. Toʻxtayev, L. Verlotskiy

Mukofotlar 

 X Butunittifoq kinofestivalining hakamlar hay’ati maxsus mukofoti, Riga, 1977-yil

Havolalar 

 "Uzoq yaqin yillar"
 

1976-yil filmlari
Sovet Ittifoqi filmlari
Leningrad hayvonot bog‘i xodimlariga yodgorlik lavhasi

Leningrad hayvonot bogʻi xodimlariga yodgorlik lavhasi ― Leningrad hayvonot bogʻining markaziy kirish qismidagi pavilyonda (Aleksandr bogʻi, 1-uy) Leningrad qamali va Ulugʻ Vatan urushi yillarida hayvonot bogʻida ishlaganlar xotirasiga oʻrnatilgan.

Lavha oq marmardan qilingan, unga qora rangda matn qoʻllangan:

"1944-1994. Leningrad hayvonot bogʻi xodimlariga — kechayu kunduz qamal qahramonlari. Ular jasorati bilan hayvonlarning hayotini asrab qoldi va shahar uchun noyob ilm-fan va madaniyat markazini saqlab qoldi".

Memorial lavha 1985-yilda haykaltarosh M. K. Anikushin tomonidan yaratilgan, 2012-yil may oyida 33008 raqami ostida yagona Xotira kitobiga kiritilgan.

Ulugʻ Vatan urushi davrida Leningrad hayvonot bogʻi 
1941-yilning yozidan boshlab hayvonlarni Leningrad hayvonot bogʻidan Qozonga evakuatsiya qilish boshlandi. Biroq hayvonot bogʻining oʻn uchta xodimi hamrohligidagi hayvonlarning faqat birinchi partiyasini olib chiqish mumkin edi. Hayvonlarning bir qismi tashish paytida nobud boʻlgan.

Shaharda qolgan hayvonlar, shuningdek, hayvonot bogʻida ishlagan odamlar shaharni qamal qilish paytida doimiy tahdid ostida edilar — hayvonot bogʻi shahar markazida joylashgan edi, tez-tez portlashlar boʻlib turardi. Urush yillarida hayvonot bogʻi binolariga bir necha bor bombalar tushdi, portlash natijasida odamlar ham, hayvonlar ham halok boʻldi.

Qiyin sharoitlarga qaramay, hayvonot bogʻi xodimlari nafaqat hayvonlar fondining katta qismini saqlab qolishga, balki shaharning qamal qilingani sharoitida baʼzi turlardan nasl olishga ham muvaffaq boʻlishdi.

1942-yilning yozidan boshlab hayvonot bogʻi tashrif buyuruvchilar uchun ochiq edi, shundan soʻng u qamal tugagunga qadar ishladi. Shuningdek, har doim, qamalning birinchi yilidagi qishdan tashqari, hayvonot bogʻida yoshlar toʻgaragi ishlashni davom ettirdi.

Manbalar 

Leningrad zooparki
Leningrad qamaliga bagʻishlangan yodgorliklar
Sankt-Peterburgning yodgorlik lavhalari
Burya nad Aziey

Burya nad Aziey (; ) — 1964-yilda Komil Yormatov suratga olgan oq-qora film.

Mazkur film Komil Yormatovning tarixiy-inqilobiy trilogiyasini (Burya nad Aziey, Vsadniki revolyutsii va Gibel Chyornogo konsula) ochib beradi.

Syujeti 
Jamol degan oʻspirin yigit oʻz qishlogʻiga keladi, shunda u bosqinchilar tomonidan amakisining uyini qanday yoqib, talon-toroj qilishayotganini koʻradi. Qisqa tortishuvdan soʻng uni Yusup Yalantush deb nom olgan qaroqchilar toʻdasi boshligʻi oldiga olib borishadi. Toʻda sardori Oq podshohdan oʻch olishini, boylarni uyini kulini koʻkka sovurib, talon-toroj qilishini, ammo olgan hamma narsani „beva-bechoralarga beraman“, deydi. Bunga javoban u Jamoldan oʻz voqeasini aytib berishini soʻraydi. Uning soʻzlariga koʻra, u 876 yilda asir boʻlgan va Petrograd qamoqxonasida olti oy oʻtirgan, ammo fevral inqilobi tufayli chiqib ketgan. Koʻcha boʻylab yurib, oʻlimidan oldin uni jarohatlashga muvaffaq boʻlgan jandarmni linchilashda ishtirok etadi. Uyga qaytish mahalida kasalxonaga tushib qoladi. Kerenskiyning Oqtepa hokimiyat tepasiga kelishi tufayli bosqin boʻlib, Jamol oʻzi uyiga qaytishga majbur boʻladi. Yigit xalqni oʻzlariga tegishli narsalarni talon-toroj qilmaslikka va kulini koʻkka sovurmaslikka undaydi. Yalantoʻsh Jamolni sinamoqchi boʻladi va unga amaldor boʻlgan amakisini osishni buyuradi. Biroq Jamol buni rad etadi. Bu yerda u Yalantushning hurmatiga sazovor boʻlgan Lenin nomini eslaydi. „Yaxshi otliq“ — bu Jamolning oʻziga xos xususiyati edi.

Jamol Toshkent inqilobiy qoʻmitasining yigʻilishida ishtirok etadi, unda ochlikdan sillasi qurib vafot etayotganlarga non rekvizisiya qilish toʻgʻrisida qaror qabul qilinadi. Mahalliy amaldor Koflonbek uning donini olib, Yalantushni oʻgʻirlikda ayblaydi. Jamol doʻstining oldiga borib, uni raqib bilan mushtlashayotgan holda topadi. Yalantoʻsh Koflonbekni oʻgʻirlab ketadi va uni oʻldirmoqchi boʻladi, lekin Jamol hamma narsa inqilobiy qonunga muvofiq boʻlishini talab qiladi. Oqibatda Koflonbek otib tashlanadi, lekin uning oʻgʻli Aziz qasos oʻti olmoqchi boʻladi. Ayni paytda Oktyabr inqilobi haqidagi xabarlar paydo boʻldi, ammo general yangi hukumatni va Inqilobiy qoʻmitaning huquqlarini tan olishni rad etadi. Qoʻrgʻonda „Kontra“ mustahkamlangan. Yaalantush inqilobchilarga yordamga keladi, ular oʻzini general tomonida boʻlgandek koʻrsatadi va hatto polkovnik unvonini oladi, lekin keyin qalʼa darvozasini ochib berishadi. Qoflonbekning oʻgʻli Aziz rus unter-ofiser qiyofasida Yalantushni toʻpponchadan otib oʻldiradi.

Mukofot 
 Komil Yormatov 1967-yilda yaratgan filmi uchun Hamza nomidagi Oʻzbekiston SSR Davlat mukofotiga sazovor boʻlgan

Rollarda 
 Ruslan Axmetov — Jamol Ahmedov, doʻppi kiygan yigit.
 Shukur Burxonov — Yusup Yalantush
 Anatoliy Solovyov — Vasiliy Shukin
 Abbos Bakirov — Qoflonbek
 Lutfiy Sarimsoqova — Jamolning onasi
 Aleksandr Susnin — Petrograddagi inqilobiy matroschi

Manbalar

Havolalar 
 Burya nad Aziey Filmpro.ru
 Burya nad Aziey  Ruskino.ru
 Burya nad Aziey  Kinomania.ru
 Burya nad Aziey Soviet-movies.ru

1964-yil filmlari
Sovet Ittifoqi filmlari
Rus tilidagi filmlar
Lisa Patrikeevna

Lisa Patrikeevna (Tulkining opasi, Kuma-tulki, Lizaveta Ivanovna, Lisaveta Ivanovna, Lisafya) — rus ertaklarining bosh qahramonlaridan biri, („Gingerbread“, „Tulki va choʻqintirgan ota“, „Qanday qilib tulki sherni aldadi“, „Tulki opa va boʻri doʻst“, „Doya tulki“, „Tulki va qora guruch“, „Tulki va oʻrmonchi“, „Tulki va turna“, „Tulki qiz va Kotofey Ivanovich“ va boshqalar) shuningdek, ukrain va bolgar ertaklari qahramoni.

Ayyor tulki va ahmoq boʻri haqidagi ertaklar keng tarqalgan boʻlib, unda tulki oʻz manfaati uchun boʻrini aldaydi. Tulki boshqa hayvonlarni, (masalan, quyonni) odamlarni aldagan ertaklar ham bor. Koʻp hollarda tulki (yoki tulki) ayyorlik, yolgʻon, xudbinlikni ifodalovchi salbiy qahramondir. Adabiy ertakda, folklor prototipiga nisbatan tulki obrazi yumshoqroq boʻlib qolgan. Masalan, folklor ertaklarida marhumning jasadini kiyintirish uchun tulkini yollash, keyin uni yeyishi mumkin.

Ayyor Tulki va yovuz Boʻri oʻrtasidagi kurash mavzusidagi ertaklar koʻpchilik Evropa xalqlarining folklorida qadimdan topilgan.

Rus tilida tulki tasviri ayyor, xushomadgoʻy, hiyla-nayrang usta qobiliyatli odamning qiyofasida chiqadi. „Tulki Patrikeevna kabi“ — ular juda ayyor, ayyor odam haqida aytishadi.

Tulkining zoomorfizmi zamonaviy siyosiy ommaviy axborot vositalarida ayol siyosatchilarga nisbatan juda faol qoʻllanadi. Masalan: „Yuliya Vladimirovna (Timoshenko) ishga qabul qiladi va buni professional tarzda bajaradi. Shunday burilishlar, shunday Lisa Patrikeevna — u sizni oʻroq bilan oʻrab oladi va siz endi nima uchun kirganingizni eslay olmaysiz“- Aleksey Venediktov.

Etimologiya 
Tulkining shaxsiy ismi sifatida otasining ismi Patrikeevna harakat qiladi va uni uzoq ajdodlari — qadimgi Litva shahzodasi Patrikey bilan bogʻlaydi.

Tulkining ismi bilan emas, balki otasining ismi bilan shaxsiylashtirilishi, bu ertak qahramonining yosh emasligini izohlaydi.

Maqol va matallar 

 Tulki hamma narsani dumi bilan qoplaydi.
 Tulki Patrikeevnaning boshining tepasida quloqlari bor (bir oz).
 Tulki yetti boʻrini yetaklaydi.
 Oldindan tulki qidirganda, u orqada.

Yana qarang 

 Tulki va quyon (multfilm)
 Liza Patrikeevna (multfilm)
 Renard (tulki)
 kitsune

Manbalar

Adabiyotlar 

 Le roman de Renart fransuz va rus tillarida.
 Tulki haqida roman / Per. Qadimgi fransuz tilidan A. G. Naiman. A. D. Mixaylovning soʻzboshi. — Moskva: „Nauka“ nashriyotining sharq adabiyotining asosiy nashri, 1987. — 160 b.
 Reineke tulki. 15-asr sheʼri / Per. u bilan. L. Ginzburg. — L.; M.: „Badiiy adabiyot“, 1978. — 269 b.
 Ayyor firibgar Reynard tulkining hikoyasi / Per. ingliz tilidan. L. Shvedova. Kirish. Art. N. Gorelova. — Sankt-Peterburg: „Azbuka-klassiklar“, 2004. — 192 p.
 „Liza-Patrikeevnaning moxov kasalligi“ / A. M. Vvedenskiy, — 1913-yil
mifologiyada hayvonlar
 rus folk talqinlari
 Tricksters
Bolgariya Folklori
Madaniyat va san'atdagi tulkilar
26-otilmasin

26-otilmasin — 1966-yilda „Oʻzbekfilm“ kinostudiyasida Eduard Arbenov va Lev Nikolayevning „Feniks“ romani asosida rejissor Ravil Botirov tomonidan suratga olingan sovet badiiy filmi.

Filmning premerasi 1967-yil 2-iyunda boʻlib oʻtadi.

1960-yillarning eng mashhur sovet filmlaridan biri razvedkachilar haqida edi. 1967-yilda 32 million 900 ming tomoshabin sabab ushbu film Sovet prokatining yetakchisiga aylanadi.

Syujeti 
1943-yil, Berlin. Sovet josusi Turkiston muhojirining yaqinda vafot etgan rahbari M.Shokayaning jiyani Said Islombek deb oʻzini tanishtiradi. Shundan keyin josus idoraviy kelishmovchiliklardan foydalanib, u maxfiy razvedka maktabining instruktori boʻlishga va Sovet qoʻmondonligiga qoʻporuvchilik guruhining vaqti va joyi toʻgʻrisida xabar berishga muvaffaq boʻladi. U koʻngilli yordamchisi Nadiya Islombek orqali keng koʻlamli operasiya haqidagi maxfiy hujjatlarga ega boʻladi. Dushman razvedkasi defektorlar orasida agent borligini taxmin qilmoqda. Buni sezib qolgan Nadiya (quvgʻindan qochib) derazadan sakrab oʻz joniga qasd qiladi. Shunda Said Islombek dushman qoʻshinini yoʻlini adashtirib oʻzini fosh qilishga majbur boʻladi va buning oqibatida u hayotiga zomin boʻladi.

Rollarda 

 Toʻgʻon Rejimatov — Said Islombek
 Svetlana Norboyeva — Nadiya
 Aleksandr Popov — Alisher
 Kaarel Karm — Ditrix
 Igor Klass — Brext
 Ada Lundver — Rut
 Javlon Hamroyev — Anvar
 Garri Liyepinsh — Berg
 Uldis Dumpis — rezident
 Styaponas Kosmauskas — Gundt, qoʻporuvchilik maktabi direktori
 Imantz Crenberg
 Valentins Skulme — Gestapochi soʻroqda
 A. Akabirov — Turkiston qoʻmitasi prezidenti

Suratga olish guruhida: 

 Ssenariy mualliflari: Eduard Arbenov, Lev Nikolaev, Ravil Botirov
 Rejissor — Ravil Botirov
 Operator — Traiko Eftimovskiy
 Bastakor — Rumil Vildanov
 Rassom — Vadim Dobrin

Adabiyotlar 

 Jurnal „Sputnik kinozritelya“, iyun 1967 goda. Avtor Tatyana Vasilevna Ivanova.

Mukofotlar 
Rejissor Ravil Botirov „26-otilmasin“ filmi uchun, aktyor Toʻgʻon Rejimatov Said Islombek roli uchun 1967-yilda Oʻzbekiston Lenin komsomol mukofoti sovrindori boʻlishadi.

Manbalar 
1966-yil filmlari
Sovet Ittifoqi filmlari
Rus tilidagi filmlar

Havolar
Momiqvoylar

Momiqvoylar (inglizcha: Extinct) 2021-yilda ekranlarga chiqarilgan kompyuter-animatsion filmdir. China Lion, HB Wink Animation, Huayi Brothers, Tolerable Entertainment, Cinesite, Timeless Films studiyasi tomonidan ishlangan, Huayi Brothers (China), Netflix (Worldwide) tomonidan esa tarqatilgan. Film rejissorlari — David Silverman va Raymond S. Persi, ssenariy mualliflari — Joel Cohen, John Frink va Rob LaZebnik. Filmda bosh qahramonlarga Adam DeVine, Rachel Bloom, Zazie Beetz, Ken Jeong, Reggie Watts, Catherine OʻHara, Jim Jefferies va Benedict Wong ovoz bergan.

Syujeti 
Film voqealari 1837-yilda Charles Darwinning yoʻqolib borayotgan hayvonlar nomli ekspeditsiyasidan boshlanadi. Darvin momiqlar yashovchi galapagos orollariga yaqinlashib qolgan edi. Bu vaqtda aka singil Ed va Op bayramga shoshilib ketayotgan edi. Ed va Op birgalikda suhbat qilishadi. Suhbat chogʻida Ed Opdan unga xalaqit bermasligini hamda hech qanday reja tuzmasligini aytadi. Op rejalari unga yordam berganini aytadi. Ed unga birorta ham rejasi unga foyda keltirmaganligini eslatadi. Birozdan soʻng Op yana rejasi borligini aytadi Ed unga qarshilik qilishiga qaramay uni amalga oshiradi va ularni har doimgidek qisqichbaqalarni haydash jazosi bilan jazolanadi. Jazoni oʻtayotgan vaqtda qirgʻoqqa yaqin joyda doʻsti Wally chaqiradi va u qirgʻoqqa yaqinlash boshlaydi. Ed Opni Wallyni orga qaytarishga urinadi lekin Wallyt buni eshitmaydi va bayram uchun yasalayotgan gulli haykalni buzib yuboradi. Bu voqeadan soʻng aka singillarni yolgʻizlik orolchasida qilgan qilmishlarini oʻylab olishi uchun qoldirib hamma toqqa festivalni nishonlash uchun koʻtarilib ketadi. Ed Opga bunday qilmasligi kerakligini eslatadi. Op oʻz qilmishini toʻgʻirlash uchun togʻga xavfli yoʻl orqali koʻtarilishni boshlaydi. Ular yoʻl davomida Noyob boʻlgan gulni topadi va uni olish maqsadida Op arqonga osilgan holda pastga tusha boshlaydi. Arqonni ushlab turgan Ed uzoqdan Kemani koʻrib qoladi. Arqon uzilib ketadi hamda kelajakka tushib qolishadi.

Ovoz berganlar 
 Rachel Bloom — Op, quvnoq jigarrang ayol momiq hamda Edning opasi
 Adam DeVine - Ed, gamgin kulrang erkak momiq, Opning ukasi
 Zazie Beetz - Dottie, Momiqlarni boshqaruvchi lider
 Ken Jeong — Clarance, Qizil sviter kiyib yuradigan uy hayvoni
 Benedict Wong — Dr. Chung vaqtlar aro sayohatchi, astrofizik
 Tom Hollander — Charles Darwin
 Henry Winkler — Jepson, koʻrkam kulrang momiq
 Richard Kind — Wally, gapiruvchi katta koʻk kit

Tanqid 
Rotten Tomatoes kinotanqid saytida Momiqvoylar haqida 7 maqola yigʻilib, ulardan 43 foizi filmni ijobiy baholaydi.

Manbalar

Havolalar 
 
 

2021-yil filmlari
2021-yil animatsion filmlari
Ingliz tilidagi filmlar
AQSh filmlari
AQSh animatsion filmlari
Komediya filmlar
Sarguzasht filmlar
AQSh kompyuterli animatsion filmlari
AQSh komediya filmlari
AQSh sarguzasht filmlari
Torkuato de Alvear haykali

Torkuato de Alvear haykali () — Buenos-Ayresning birinchi meri, Rekoleta tumanidagi Avenida Alvear koʻchasi oxirida, da joylashgan.

Alvear vafotidan oʻn yil oʻtib, 1900-yilda ochilgan yodgorlik karrara marmaridan yasalgan Dorik ustuni boʻlib, uning ustida shon-shuhratning allegorik qanotli figurasi joylashgan. Yodgorlikning pastki qismida palma novdalari bilan tojlangan merning byusti — oʻlim ustidan gʻalaba qozonishning anʼanaviy nasroniy ramzi hisoblanadi.

Yodgorlikning asosi uch tomondan Alvearning mer sifatidagi asosiy yutuqlari: Avenida de Mayo koʻchasining ochilishi, shahar koʻpriklarining qurilishi va Rekoleta tumanining qayta obodonlashtirilishi tasvirlangan barelyeflar bilan bezatilgan. Toʻrtinchi tomonda uning nomi, umri va shahar hokimi lavozimida ishlagan yillari oʻyib yozilgan. Ustunning poydevori uchta katta tosh pogʻonada joylashgan boʻlib, unga zinapoya olib boradi. Yodgorlik mualliflari haykaltaroshlar A. Jons va Xuan Lauerdir.

Harbiy parad bilan birga yodgorlikning tantanali ochilish marosimidan soʻng,  jurnali muxbirlari yodgorlikni oʻta kamtarona va Alvear shaxsiyatining shahar uchun ahamiyati koʻlamiga mos kelmasligini tanqid qilishdi va vaqt oʻtishi bilan uning oʻrnini yanada dabdabali narsa egallashiga umid bildirdilar. Biroq, yuz yildan ortiq vaqt oʻtsa ham, yodgorlik oʻzgarishsiz qolmoqda.

Manbalar

Adabiyotlar

Havolalar 
 El monumento Torcuato de Alvear en Recoleta   
 Visita al BARRIO RECOLETA   
 Instituto Histórico Ciudad de Buenos Aires 
 Plaza Intendente Alvear 
 Inauguración del Monumento a Alvear (Diciembre 1898)  
Argentinada 1900-yil
Davlat va siyosiy arboblarga yodgorliklar
Alvear oilasi
Rekoleta (Buenos-Ayres)
1900-yilda qurilgan binolar va inshootlar
Buenos-Ayres yodgorliklari
Odessadagi Steve Jobs yodgorligi

"Rahmat Steve" nomli Steve Jobs yodgorligi (ingliz. Thanks, Steve) — Odessada Steve Jobs xotirasiga oʻrnatilgan haykaltaroshlik kompozitsiyasi. Bu Steve Jobsning MDHdagi birinchi va dunyodagi ikkinchi yodgorligidir.

Yaratilish tarixi 
Odessada Steve Jobs haykalini oʻrnatish tashabbuskorlari talabalar va Davlat Texnik sifatni tartibga solish akademiyasi (sobiq oʻlchov kolleji) rektorligi boʻldi. Ushbu gʻoya 2012-yil iyul oyida Odessa meriyasining tarixiy va toponimik komissiyasida qoʻllab-quvvatlandi. Haykalni haykaltarosh va rassom, akademiya bitiruvchisi, metall konstruksiyalardan badiiy buyumlar yaratishga ixtisoslashgan Kirill Maksimenko yasagan. 2011-yil noyabr oyida u haykal ustida ishlashni boshlagan. Yodgorlikni oʻrnatish uchun Novoselskiy koʻchasidagi Akademiya talabalar turar joyining jabhasi oldidagi hudud tanlandi. Yodgorlik 2012-yil 5-oktabrda, Jobs vafotining bir yilligi munosabati bilan ochilgan.

Tarkibi 
Haykaltaroshlik kompozitsiyasi inson qoʻli koʻrinishida tayyorlangan boʻlib, uning ichida kaftning yon tomonida Apple uslubida teshilgan olma tasviri va orqa tomondan yurak tasviri tushirilgan. Choʻtka alohida metall qismlardan (avtomobil, mototsikl, velosiped qismlari, Odessaning oddiy aholisi tomonidan ustaxonaga olib kelingan), bir-biriga payvandlangan poʻlatdan yasalgan. Kechasi kompozitsiya avtonom quvvat manbai bilan oq-koʻk neon nur bilan yoritiladi. Haykalning oʻziga qurilma oʻrnatilgan boʻlib, u boshqalarga Wi-Fi rejimida bepul Internetga kirish imkonini beradi. Yodgorlikning old tomonida poydevorga lavha yopishtirilgan boʻlib, unda rus va ingliz tillarida: „Rahmat, Stiv“ deb yozilgan.

Butun strukturaning ogʻirligi 330 kilogrammga yetadi, boshqa manbalarga koʻra — 230 kilogramm.Ushbu loyiha boshlanganda men o'z imkoniyatlarimni baholadim. Qo'lni o'sha paytdagi kabi qilish osonroq edi. Stiv Jobs bilan juda ko'p videolarni qayta ko'rib chiqdim. Albatta, har biringiz so'zlardan tashqari, u juda ko'p imo-ishoralar, ba'zi yuz ifodalari borligiga e'tibor qaratdingiz. Bu yerda, aslida, bu ishoradir, buni aytish mumkin…

Manbalar

Havolalar 

 
Jobs
 Steve Jobs
Chexovdagi T-34 yodgorligi

T-34 yodgorligi — Moskva viloyatining Chexov shahrida polkovnik M.I.Levskoy qoʻmondonligidagi 26-tank brigadasi va polkovnik A.L. Hetman qoʻmondonligidagi 112-tank diviziyasi sharafiga oʻrnatilgan yodgorlik.

Tarix 
Gʻalaba kunining 30 yilligi arafasida Chexov va Chexov tumani jamoatchiligi Ulug Vatan urushi davridagiMoskvaning Stremilovskiy mudofaa (Stremilovo qishlogʻi yaqinida) chizigʻini himoya qilgan tankchi askarlar sharafiga shaharda yodgorlik oʻrnatish taklifi bilan shahar va tuman maʼmuriyatiga murojaat qildi. Bu masala bilan shahar ijroiya qoʻmitasi raisi Nadejda Petrovna Babashkina shugʻullandi. 1976-yilda 1944-yildagi T-34-85 tanki Kurskdan Chexov temir yoʻl stantsiyasiga yetkazildi. Tank tushirilganda, KPSS shahar qoʻmitasi kotibi A.S. Korotkov hozir edi.

1979-yil bahorida dvigatel mashinadan olib tashlandi, treylerga yuklandi va Chexov shahridagi Sovetskaya maydoniga keltirildi. Maydonda qurilish ishlari olib borilayotgan vaqtda T-34-85 rusumli kranlar yordamida poydevorga oʻrnatilib, ustiga brezent yopilgan. Jangovar transport vositasini tashish va oʻrnatishda texnik qism boʻyicha polk komandirining oʻrinbosari Mixail Alekseevich Shlyapkin ishtirok etdi.

9-may 1980, Gʻalabaning 35 yilligi kuni, Sovet maydonida Chexov Memorial maydonida qizil armiyaning Jasur jangchilari sharafiga „tank T-34“ haykali ochildi.[2] t-34-85 tankiga oʻrnatilgan yodgorlik qora granit plitalari bilan qoplangan temir-betonning ulkan poydevoriga oʻrnatilgan. Oʻtgan vaqt ichida poydevor bir necha bor qayta qurildi. Hozirgi vaqtda poydevorning old qismida va uning etagida yozuv yozilgan xotira taxtalari mavjud:
"Bu yerda, 1941-yil noyabr oyida 17-miltiq diviziyasi bilan birga, dushmanni Lopasnaga, 26-tank brigadasiga oʻtkazib yubormasdan jang qildi. Bu yerdan Lopasnya orqali Serpuxov 112-i panzer diviziyasini himoya qildi. Old tank. 1980-yilda tashkil etilgan.Yodgorlik yonida Chexov aholisi Ulugʻ Vatan urushi bilan bogʻliq tantanali tadbirlarni oʻtkazadi. Yodgorlik Chexovning eng mashhur diqqatga sazovor joylaridan biridir.

Manbalar

Havolalar 

 T-34-85 yodgorligi tanki 
T-34, Chexov
 Rossiyada Ulug ' Vatan urushi yodgorliklari
tanklar-yodgorliklar
Chexov (Moskva viloyati)
 1980-yilda Rossiyada qurilgan bino va inshootlar
Moskva viloyatida 1980-yil
49-armiya tankchilari yodgorligi

49-armiya tankchilariga yodgorlik (Kalinovodagi T-34 tanki) — Moskva viloyati, Kalinovo qishlogʻida Sovet tankchi askarlariga bagʻishlangan yodgorlik.

Serpuxovdan Protvino yoki Drakinogacha boʻlgan magistralning Kalinovo qishlogʻi yaqinida oʻrnatilgan.

Tarixi 
Ushbu yodgorlik 1941-yil kuzida Serpuxov yaqinida nemis qoʻshinlari bilan jang qilgan 112-tank diviziyasining (49-armiya tarkibida) va boshqa tank boʻlinmalarining qahramonlari xotirasiga bagʻishlangan hurmatdir.
 
Kalinovoda oʻrnatilgan tank tankchi Dmitriy Lavrinenkoning jasorati sharafiga qurilgan. U qiruvchi batalyon jangchilari yaqinlashguncha dushmanning ustun kuchlariga qarshi turgan. Faqat 1990-yil 5-mayda katta leytenant Dmitriy Lavrinenko Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoniga sazovor boʻldi (u 1941-yil dekabrda vafot etdi).

Kalinovoda oʻrnatilgan T-34, Lavrinenko jang qilgan tank emas. Uning jangovar mashinasi Maloyaroslavets yaqinida dushmanlar tomonidan yoqib yuborilgan. Betonda joylashgan „oʻttiz toʻrt“ Ulugʻ Vatan urushi janglarida ham qatnashgan. U 1960-yillarda oʻrnatildi va Tuladan oʻz kuchi bilan abadiy manzilig keldi. Yodgorlik Gʻalabaning 50 yilligi munosabati bilan qayta tiklandi. Unga Dashkovskiy qishloq aholi punktining maʼmuriyati gʻamxoʻrlik qiladi.

Ulugʻ Vatan urushi bilan bogʻliq bayramlarda, xususan, Gʻalaba kuni va Tankchilar kunida monumentda tantanali tadbirlar oʻtkaziladi.

Manbalar

Adabiyotlar

Havolalar 

 Toshdagi jang: Moskva yaqinidagi Ulugʻ Vatan urushining mashhur yodgorliklari — Kalinovodagi T-34 tanki  Arxivnaya kopiya
 Serpuxov shahar jamoatchiligi vakillari Arxivnaya kopiya tankerlar kunini  -da nishonladilar.
Moskva viloyati yodgorliklari / 49 armiyasining tankerlari
 Rossiyada Ulug ' Vatan urushi yodgorliklari
tanklar-yodgorliklar
 1960-yilda Rossiyada qurilgan bino va inshootlar
Ikkinchi jahon urushi yodgorliklari
Mark Sergienko

Mark Sergienko Mixaylovich (1994 - yil 27-sentabrda tugʻilgan, Rostov-na-Donu, Rostov viloyati, Rossiya) — rossiyalik stend-up komediyachi va KVN, aktyor, produser, ssenariynavis, rejissor, “ Projarka” va “Komediya jangi” loyihalari ishtirokchisi.

Biografiyasi 
Mark Sergienko 1994-yilda Rostov-na-Donda tug'ilgan. U otasiz o'sgan, onasi Markdan homilador bo'lganida otasi va onasi ajrashgan. Onam 20 yildan ortiq vaqt davomida Rostovdagi fabrikada ishladi, tug'ilgandan keyin ular Semikarakorskka buvisining oldiga ko'chib o'tishdi va u yerda hali ham yashaydilar. 2016-yildan beri u qandli diabet bilan kasallangan.

2007-yil 5-may kuni Birinchi kanal jurnalistlari Markga tashrif buyurib, uning mashhur plastilin büstlarini suratga olishdi.

2008-yilda o'rta maktab o'quvchisi bo'lgan Mark o'zi uchun KVN o'yinini kashf etdi - u informatika o'qituvchisining maslahati bilan maktab jamoasida o'ynay boshladi.

Mark kambag'al oilada o'sgan, onasi ezoterizmni yaxshi ko'rardi, Xare Krishna edi. Mark amaki 20 yildan ortiq vaqtdan beri ruhiy kasallar uchun Internetda bo'lgan, u shizofreniya bilan kasallangan. Mark Semikarakorsk shahridagi 3-maktabda o'qigan, faqat sinfgacha o'qigan, keyin maktabni tashlab, hazil-mutoyiba bilan shug'ullanish uchun Rostovni tark etgan. Mark "Xizmat va turizm" texnik maktabiga o'qishga kirdi, lekin uni tugatmadi.

Hozir u Comedy Club Production muallifi sifatida ishlaydi, 2017-yildan buyon u "Women's Stand-up" loyihasini yozmoqda. U Youtube kanalida Denis Doroxov bilan "Bu men haqimda" seriali va shousining produseri.

ijodiy martaba 
Mark asta-sekin KVNdan uzoqlashdi va asosiy e'tiborni stend-komediyachining "yakkaxon" faoliyatiga qaratdi. Uning so'zlariga ko'ra, bu KVNga qaraganda qiziqarli va istiqbolli yo'nalish. 2014-yilda Mark "Komediya jangi" shousida birinchi marta paydo bo'ldi. Shunda ham u o'zini e'tiborga molik komediyachi sifatida ko'rsatdi. 2018-yilda tomoshabinlar yana Sergienkoni ushbu loyihada ko'rishdi.

2019-yilda Mark Sergienko "Hisoblash" hazil-nafrat ko'rsatuvi ishtirokchilaridan biriga aylandi.

Bir oila 

 Onasi - Sergeenko Elena Ivanovna
 Buvisi - Sergeenko Lyudmila Stefanovna

Shahsiy hayot 
Qiz Yuliya, Mark u bilan 2012-yildan beri munosabatda bo'lgan, ular turmushga chiqmagan, lekin birga yashashadi. U Markning menejeri, shuningdek, "Women's Standup" loyihasida administrator sifatida ishlaydi.

Manbalar

Havolalar 

27-sentabrda tugʻilganlar
1994-yilda tugʻilganlar
Kishilar
Yashayotgan insonlar
Pionerlar Grisha Volkov va Fedya Ignatenko haykali

Pionerlar Grisha Volkov va Fedya Ignatenko haykali – Rostov viloyati, Tatsinskaya qishlogʻida Ulugʻ Vatan urushi pionerlari yodgorligi.

Tarixi 
1942-yil dekabr oyida Oʻrta Donda „Kichik Saturn“ hujum operatsiyasi boshlanganda, Sovet qoʻshinlari fashistlarning mudofaasini yorib oʻtib, ularning orqasiga tashlandilar. Operatsiyaning maqsadlaridan biri Tatsinskaya qishlogʻidagi nemis aerodromini qoʻlga kiritish edi.

General Vasiliy Badanov qoʻmondonligi ostidagi tank korpusining askarlari 1942-yil 24-dekabrda dushman orqasidan oʻtib, Tatsinskaya aerodromi va temir yoʻl stansiyasida uch yuzdan ortiq xorijiy samolyotlarni yoʻq qildilar va Stalingrad yaqinidagi qurshab olingan general Fridrix Paulus armiyasiga yordam berish uchun Germaniya tomonidan yaratilgan „havo koʻprigini“ vayron qildilar. Hali voyaga yetmagan Grisha Volkov va Fedya Ignatenko oʻn toʻrt yoshida qahramonlik koʻrsatdilar – bu hududni yaxshi bilgan holda ular Sovet tanklarini Tatsinskiy harbiy aerodromiga xavfsiz yoʻlda kutib olishdi va kuzatib borishdi.

Toʻrt kun davomida ularning tugʻilgan qishloqlari uchun jang boʻlib oʻtdi, unda yosh pionerlar sovet tankchilari bilan birga jang qilishdi. Qoʻmondonlik buyrugʻi bilan Sovet askarlari Tatsinskayadan Morozovsk shahriga chekinishdi. Grisha Volkov va Fedya Ignatenko qishloqni tark etib, jangga kirdi va halok boʻldi. Vatan qahramonlarning jasoratini yuqori baholadi – ular vafotidan keyin "Jasorati uchun" medallari bilan taqdirlandilar.

Tatsinskiy harbiy shon-sharaf muzeyi ekspozitsiyasi yosh qahramonlarning jasorati haqida hikoya qiladi.

Tavsifi 
Yodgorlik Tatsinskaya qishlogʻining M. Nechayeva nomidagi Markaziy maydonida joylashgan. Kulrang granit plitalari bilan bezatilgan poydevorda ikkita pioner bola toʻliq balandlikda turib, tankchilarga Germaniya aerodromi yoʻlini koʻrsatmoqda. Poydevorda "Grisha Volkov, Fedya Ignatenko" yozuvi bor. Yodgorlik oldida qabr toshi bor – 1966-yilgacha u birodarlik qabristoni boʻlgan, 1976-yilda esa uning yonida yodgorlik oʻrnatilgan. Dastlab, yodgorlik poydevorida hech qanday yozuv yoʻq edi, lekin pioner galstugining barelyefi oʻrnatildi.

Yodgorlik poyida tantanali tadbirlar oʻtkazilib, gullar qoʻyiladi.

Manbalar

Havolalar 

 Memorial-pamyatnik pioneram geroyam na stansii Tatsinskaya
 Pioneri-geroi Grisha Volkov i Fedya Ignatenko 
 Pamyatniki pioneram-geroyam Velikoy Otechestvennoy voyni
 V Tatsinskoy oblagorodili pamyatnik pioneram-geroyam 
 Tatsinskiy tankoviy reyd 

Haykallar
 1976-yilda Rossiyada qurilgan bino va inshootlar
Rostov viloyatida 1976-yil
 1976-yilgi haykallar
Daxanavar

Daxanavar, shuningdek Dashnavar () — qadimgi arman mifologiyasida, Ultish Alto-tem togʻlarida yashovchi vampir. U oʻz yerlarida yashagan aholini hech qachon oʻldirmagani bilan mashhur boʻlgan.

Tavsif 
Afsonaga koʻra, Daxanavar 366 vodiyga egalik qilgan va unga begonalarning tashrif buyurishiga hech qachon ruxsat bermagan. U gʻayritabiiy kuchga ega boʻlib, koʻp yillar davomida odamlarni himoya qildi, dushmanlarning Ultish Alto-tem togʻidan oʻtishiga va Armanistonni egallashiga toʻsqinlik qildi. Kimdir uning yerlariga bostirib kirganda, u tunda ularga hujum qildi, qonini soʻrib oʻldirdi.

Baron Avgust fon Akstauzen tomonidan 1854-yilda yozilgan hikoyada, Daxanavara hududiga kelgan ikki sayohatchi haqida hikoya qilinadi. Bu sayohatchilar Daxanavarning faqat tunda notanishlarning qonini soʻrishini bilishgan va undan saqlanish uchun oyoqlarini bir-birining boshi ostida qoʻyib uxlashgan. Daxanavar ikki boshli, oyogʻi yoʻq bu gʻalati jonzotdan dovdirab qolib bu yerlarni tark etdi va uni bu yerlarda boshqa koʻrishmadi.

Badiiy adabiyotda 
 Vampyres of Hollywood, Adrienne Barbeau, Michael Scott, Macmillan, 2009, ISBN 1429991860, 9781429991865
 Цикл "Киндрет", Алексей Пехов, Елена Бычкова и Наталья Турчанинова

Yana qarang 
 Vampirlar

Manbalar

Adabiyotlar 
 Transcaucasia: Sketches of the nations and races between the Black sea and the Caspian, Armenian Research Center collection, August Haxthausen (Freiherr von), перевод John Edward Taylor, Chapman and Hall, 1854.
 The Vampire in Lore and Legend, Dover Occult, Montague Summers, Courier Dover Publications, 2012, ISBN 0486121046, 9780486121048
 The Vampire Book: The Encyclopedia of the Undead, Visible Ink Series, J. Gordon Melton, Visible Ink Press, 2010, ISBN 157859281X, 9781578592814

Mifologik qahramonlar
Samtavr qabristoni

Samtavr qabristoni — Samtavr monastir ansambli yaqinida joylashgan. Gruziyadagi Mtsxeta shahrining shimoliy chekkasida, taxminan 18 gektar maydonda joylashgan.

Tarixi 
Samtavr qabristonida qazib olingan topilmalar bu yerda qadimiy manzilgoh boʻlganligini tasdiqlaydi. Qabriston hududida ilmiy asoslangan qazishmalar 1937-yildan boshlangan.

Qabriston Kura va Aragvi daryolari qoʻshilishida, shuningdek, Kartli davlatining qadimgi poytaxti Mtsxeta shahridagi shahargacha boʻlgan davrda boʻlgan aholi punkti hududining asosiy qabristoni hisoblanardi.

Topilmalar 
Qabriston hududida 3000 ga yaqin turli qabrlar qazilgan. Qazishmalar natijasida qurol-yarogʻlar, asbob-uskunalar, sehrgarlar osori-atiqalari, kulolchilik, shisha, zargarlik buyumlari, tangalar va boshqalar topilgan.

Samtavr qabristonining eng qadimiy qabrlarida Kaspiy tipidagi uzun boshli, yuzi choʻzinchoq bosh suyakli yevropoid irqiga mansub, kavkaz millatiga oʻxshash inson bosh suyaklari topilgan.

Yana qarang 

 Jabel Sahoba
 Sendimirka qabristoni

Manbalar 

 Mtsxeta
 Qabrlar
Gruziya tarixi
Aleksandr Xarlov

Aleksandr Borisovich Xarlov (tugʻ. 1958-yil 18-mart, Toshkent, Oʻzbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasi) — sovetlik va oʻzbeklik yengil atletika sportchi, 400 metrga toʻsiqlar bilan yugurish. Yengil atletika boʻyicha Jahon chempionatining bronza medali sovrindori, 1980-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari ishtirokchisi.

Faoliyati 
U 1971-yilda murabbiy Vladimir Isaevich Brustinov bilan yengil atletika, bilan shugʻullana boshlagan u 110 metr boʻyicha ixtisoslashgan. U SSSR terma jamoasidagi debyutini 1975- yilda Xarkovda (Ukraina Sovet Sotsialistik Respublikasi) oʻsmirlar oʻrtasida oʻtkazilgan SSSR — GDR oʻyinida oʻtkazgan va 14,5 soniya hisobida gʻalaba qozongan. U birinchi marta 1976-yilda Oʻzbekiston kengashi „Burevestnik“ KSJ birinchiligi musobaqalarida 14,0 natija koʻrsatib, sport ustasi meʼyorini bajargan.

1977-yil 20-avgustda Donetskda (USSR) oʻsmirlar oʻrtasidagi Yevropa chempionati finalida 14.40 soniya (yarim finalda 14.18) natijani koʻrsatib, toʻrtinchi oʻrinni egalladi. 1978-yilda Gavanada (Kuba) boʻlib oʻtgan Jahon yoshlar va talabalar festivalida qatnashib, 14,15 soniya bilan ikkinchi oʻrinni egalladi. 1979-yilda SSSR terma jamoasida Belarusda xizmat koʻrsatgan murabbiy Anatoliy Yulin bilan shugʻullana boshladi va ixtisosligini 400 metrga toʻsiqlar bilan yugurish oʻzgartirdi.

1980-yilda u Moskvada (RSFSR) boʻlib oʻtgan Yozgi olimpiada oʻyinlarida qatnashadi va 50,79 soniya bilan yarim finalga chiqadi, u yerda 50,64 soniya bilan beshinchi oʻrinni egallaydi va finalga yugurishiga chiqmaydi.

1982-yilda OʻzDJTIni murabbiy-oʻqituvchi mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan. Oʻsha yilning sentyabr oyida u Afinada (Gretsiya) boʻlib oʻtgan yengil atletika Yevropa chempionatida ishtirok etadi va 49,56 soniya bilan oltinchi oʻrinni egallaydi.

1983-yil 20-iyun kuni Moskvada boʻlib oʻtgan SSSR xalqlarining VIII Yozgi Spartakiadasida Oʻzbekistonning hali yangilanmagan yangi rekordi — 48,78 soniya bilan xalqaro toifadagi sport ustasi meʼyorini bajarib, gʻoliblikni qoʻlga kiritdi. Oʻsha yili, 9-iyul kunida Edmontonda (Kanada) u 49,41 soniya bilan Yozgi Universiadasida chempion boʻldi va 9-avgust kunida Helsinkida (Finlandiya) boʻlib oʻtgan birinchi Jahon chempionatida bronza medalini qoʻlga kiritdi. 49,03 soniya vaqt bilan va Jahon chempionati sovrindori boʻlgan birinchi oʻzbekistonlik sportchiga aylandi. U 400 metr masofadagi barcha toʻsiqlarni oʻn uch qadamda bosib oʻtgan Edvin Mozesdan keyingi ikkinchi sportchidir.

Manbalar 

1980-yilgi Yozgi Olimpiada o'yinlaridagi yengil atletikachilari
Oʻzbekiston yengil atletikachilari
Michaela Abam

Michaela-Batya Bisi Abam (1997-yil 12-iyunda tugʻilgan) - Amerikada tavallud topgan Kamerunlik professional futbolchi, Milliy Ayollar Futbol ligasining Houston Dash klubi va Kamerun terma jamoasida  hujumchi sifatida oʻynaydi. U ilgari Ispaniya Primerasida Real Betis, 1-divizionda Parijs FC, Sky Blue FC va Gʻarbiy Virjiniya universitetida oʻynagan.

Kollej faoliyati

Gʻarbiy Virjiniya universiteti, 2014–2017 
Abam Mountaineers uchun 95 ta oʻyin oʻtkazib rekord oʻrnatdi, 42 ta gol urdi va 16 ta golga assistentlik qildi. 2017-yilda u Kollej kubogi yarim finalida Shimoliy Karolina universiteti ustidan 1–0 hisobida gʻalaba qozongan yagona golni urdi va WVUni dastur tarixidagi birinchi Kollej kubogi finaliga olib chiqdi.

Jamoalardagi faoliyati

Sky Blue FC, 2018 
Abam Sky Blue FC tomonidan 2018 NWSL College Draftda umumiy 4-chi boʻlib tanlab olindi. Mart oyida u 2018-yilgi mavsum uchun yakuniy roʻyxatga kiritildi. Sky Blue uchun bor-yoʻg'i 4 ta oʻyinda maydonga tushganidan soʻng, 25-iyul kuni jamoa tomonidan qoʻyib yuborildi.

Paris FC, 2018–2019 
2018-yilning 1-avgustida Abam Fransiyaning Feminine 1-divizionida Paris FC bilan shartnoma imzoladi.

Real Betis, 2019–2020 
2019-yil avgust oyida Abam Ispaniya PrimerasiningReal Betis jamoasi bilan shartnoma imzoladi.

Houston Dash, 2021-yildan hozirgi kungacha 
2021-yil avgust oyida Abam NWSLda Houston Dash bilan shartnoma imzoladi. 2021-yil 13-avgust kuni o'zining birinchi uchrashuvi Washington Spiritga qarshi oʻyinda 2–2 hisobiga tenglashtirgan golni urdi va bu hisob o'yinning yakunigacha shundayligicha qoldi.

Xalqaro karyera 
Abam Kamerun terma jamoasi safida debyutini 2018-yilning 12-noyabrida Zambiyaga qarshi oʻrtoqlik uchrashuvida (7–0) oʻtkazdi va ikki gol urdi. Keyin u 2018-yilgi Afrika Ayollar Kubogida qatnashish uchun chaqirildi, ammo Kamerun pasporti bilan bogʻliq muammolar tufayli hech qanday koʻrinish bermadi. 2019-yilning may oyida u 2019-yilgi FIFA Ayollar Oʻrtasidagi Jahon Chempionati tarkibiga nomzod boʻldi.

Xalqaro gollar 
Ballar va natijalar birinchi boʻlib Kamerunning gollari roʻyxatini koʻrsatadi

Manbalar

Havolalar 

 Michaela Abam wvustats.com saytida
 Michaela Abam skybluefc.com saytida (arxiv)

Yashayotgan insonlar
1997-yilda tugʻilganlar
Essay

Essay (‏יִשַׁי‏‎, Yishai, Yishay —"Xudo bor" yoki „Xudoning inʼomi“‎, Yessi; , Iessai; ) — shoh Dovudning otasi.

U qadimgi yahudiy oilasidan kelib chiqqan, Obidning oʻgʻli (Rut. 4:22) va Vooz va Moʻab Rutning nabirasi, Efrafe (Efrat) yoki Vefleyemda yashagan (1qirol. 17:12). Uning 8 ta oʻgʻlidan iborat katta oilasi bor edi. Iessey bashoratchi Samuel bilan uchrashdi va Dovudni Shohlikka moyladi, trik qirol Saule davrida  (1qirol. 16:1). Dovudning Saul bilan toʻqnashuvidan keyin Moʻabga qochishga majbur boʻldi (1qirol. 22:3).

Isaya paygʻambariga koʻra, Iso Masihning avlodlari (is. 11:1) — Iso Masih. Iesseyvo daraxti-bu Isoning nasl-nasabidir.

Oʻgʻillari 

 toʻngʻich, baland boʻyli Eliab (1Tsar. 16:6) (1 Sol. 2:13);
 Abinadab (1Tsar. 16:8);
 Samma (1Tsar. 16:9);
 Natanʼil (1 Solnomalar 2:14);
 Radday (1Chr2:14);
 Ozem (1Chr2:15);
 David.

Adabiyotlar 
 Библия (1Цар.16; и далее)
 Лопухин А. П.,. Иессей // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
 Иессей // Библейская энциклопедия архимандрита Никифора. — М., 1891—1892.

Manbalar 

 Eski Ahddagi Belgilar
 Dovud
Britomartida

Britomartida (Britomartis, , Diktinna) — Krit maʼbudasi, ovchilar, baliqchilar, dengizchilarning homiysi.

Olimpiya mifologiyasida bu Krit xudosi nimfa, Zevs va Karmaning qizi (yoki Gekataning qizi), Artemidaning sevimli hamrohi sifatida talqin qilingan.

U Kritning Keno shahrida tugʻilgan yoki Gortinlik nimfa. Toʻrlarni („diktiya“) ixtiro qilib, Diktinna laqabini olgan va Artemida bilan vaqt oʻtkazgan. Serviy uni Minos taʼqib qilgan nimfa Dikta deb ataydi.

Kallimaxning soʻzlariga koʻra, u oʻzini sevib qolgan, uni 9 oy davomida taʼqib qilgan Minosdan qochib ketayotgan edi, mirt novdasi uning yugurishini sekinlashtirdi va u oʻzini dengizga tashladi, u yerda baliq ovlash uchun toʻrlar qoʻyilgan edi. Yoki oʻzini qoyadan jarlikka tashladi. Britomartida oʻzini qoyadan dengizga tashladi, lekin baliq ovlash toʻrlariga tushib qoldi va qutqarildi (shuning uchun uning boshqa nomi Diktina, yunoncha δίκτυον „baliq toʻri“ soʻzidan).

Diodorning soʻzlariga koʻra, Diktinna Artemidaning oʻzining taxallusi, chunki u Minosning quchogʻidan qochib, baliq ovlash toʻrlarida yashiringan. Ibodatxonasi Ambrosda (Fokidda).

Britomartidaning sayohatlari 
U Minosdan uni toʻrga oʻragan baliqchilar yordamida qochib, undan dengiz orqali qochib ketdi va baliqchi Andromeda bilan birga Eginaga yetib keldi. U unga egalik qilmoqchi edi, lekin u toʻqayga yugurdi va koʻzdan gʻoyib boʻldi. U Afeya nomini oldi va Artemida ibodatxonasida haykali paydo boʻldi. Yoki Finikiyadan Argosga, keyin Kefalleniyaga, keyin Kritga ketdi.

Ibodat va sanʼat 
Artemida uni maʼbuda qildi, Kritda uni Diktinna, Eginada esa — Afayya deb atashadi. Spartadagi Artemida Issora ibodatxonasi Britomartida ibodatxonasi. Bir hikoyaga koʻra, Artemida haykali Bravrondan tirreniyaliklar tomonidan Lemnosdan oʻgʻirlangan va Lakonikaga, soʻngra Kritga olib ketilgan va u yerda Britomartida sifatida hurmat qilingan.

Kritlik Britomartida ibodati Spartaga, Egina oroliga (u yerda Afeya deb atalgan) va Oʻrta yer dengizi orollariga kirib bordi. Keyinchalik Britomartida Artemida bilan tenglashtirilgan va u bilan birga oy xudosi sifatida hurmatga sazovor boʻlgan. Britomartidaning Minosdan dengizga qochishini va toʻrlar yordamida qutqarilishini oyning yoʻqolishi va tugʻilishi bilan bogʻlashadi.

Diktinna ziyoratgohi Spartada edi. Kidoniyadagi Diktinna ibodatxonasi samosliklar tomonidan qurilgan. Tianlik Apolloniy bu ibodatxonaga keldi va u yerdan osmonga koʻtarildi.

Tasvirlarda (tangalarda) Britomartida — kalta ov xitonida, dafna gulchambarida va qoʻlida mash’al boʻlgan yosh ayol.

Manbalar

Adabiyotlar 
 Бритомартис // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
 qadimgi yunon ma'budalari
 Nymphs
 Krit Afsonalari
xudolar alifbo tartibida
 ov ma'budasi
 Artemis