Lorenzo Amoruso

Lorenzo Pier Paolo Amoruso (1971-yil 28-iyunda tugʻilgan) — italiyalik sobiq professional futbolchi, futbolchilik faoliyati davomida Italiya, Shotlandiya, Angliya va San-Marinodagi yettita jamoada himoyachi sifatida oʻynagan, ammo koʻproq Glazgoning Rangers bilan olti yillik faoliyati bilan mashhur boʻlgan. Oʻsha olti yillik davr ichida u klub bilan toʻqqizta yirik sovrinni qoʻlga kiritdi, shu jumladan 1998-99-yil va 2002-03-yil mavsumlarida mahalliy uchtalikda, musobaqali futbolda 150 dan ortiq marta jamoani himoya qildi. U protestant boʻlgan jamoa Reynjers kapitani boʻlgan birinchi katolik edi.

Jamoalardagi faoliyati

Italiya 
Amoruso oʻz faoliyatini 1988-yilda mahalliy Bari klubida boshlagan va u uchun 75 oʻyinda maydonga tushib, 8 gol urgan. Amoruso 1991—1993-yillarda Mantova va Peskara klublarida ijarada oʻtkazgan, ammo vaqti-vaqti bilan maydonga tushgan. 1995-yilda u Fiorentinaga oʻtib, klub sardori boʻldi va 54 uchrashuvda maydonga tushdi. U 1996-yilda Italiya Kubogida gʻalaba qozondi va 1997-yilda Florensiya jamoasi Yevropada bordi va u yerda UEFA Kubogi Gʻoliblari Kubogining yarim finaliga chiqdi va faqat yakuniy chempion Barselonaga yutqazdi.

Reynjers 
Manchester Yunayted tomonidan qiziqish tufayli Amoruso 1997-yil 29-mayda Reynjers bilan 4 millonfunt sterling evaziga shartnoma imzoladi. Klub bilan birga u uch marta Shotlandiya Premyer-ligasida, shuningdek, uch marta Shotlandiya kubogida va uch marta Shotlandiya Liga kubogida gʻolib chiqqan. U tovon payidagi jarohat tufayli debyut mavsumining koʻp qismini oʻtkazib yubordi va Shotlandiya kubogi yarim finalida Seltikga qarshi oʻyinda Gordan Petric oʻrniga 1998-yil aprelgacha zaxira oʻyinchi sifatida debyutini oʻtkazmadi. Keyin 1998-yilda Dick Advocaat tomonidan Reynjers sardori etib tayinlandi. Jamoaga qaytgandan soʻng, Amoruso bir nechta yomon namoyishlar va taktik xatolardan soʻng Reynjers muxlislari tomonidan noroziliklarga uchradi. Amoruso menejer bilan ham bir necha bor tortishib qoldi keldi va natijada Sanderlendga oʻtishni rejalashtirdi ammo bu bekor qilindi. Advocaat Amoruso oʻrniga himoyachilar bilan shartnoma imzolashni boshladi, masalan, Bert Konterman va Paul Ritchie, lekin uning oʻrnini bosa olmagach, italiyalik qoldi. Ritchie birorta ham maydonga tushmadi va Konterman boshidan tanqid qilinar edi, lekin Amoruso kabi u oxir-oqibat muxlislar qalbiga yoʻl topdi.

1999-yil dekabr oyida Amoruso Dortmundning Borussiya klubining nigeriyalik hujumchisi Viktor Ikpebaga nisbatan irqchi fikrlarni aytganidan soʻng omma oldida uzr soʻradi. Oʻsha kuni oldinroq Amorusoʻs Corriere dello Sport - Stadio (Italiyaning kunlik sport gazetasi) ga bergan intervyusida ayblovlarni rad etgan va sudga murojaat qilish bilan tahdid qilgan edi. TV tasvirlari uning hikoyasiga zid boʻlganida, The Times tomonidan sharmandali deb taʼriflandi, keyinchalik u oʻz oʻrnini oʻzgartirishga majbur boʻldi.. Keyinchalik, BBC Reynjers tarafdorlarining Amorusoni qoʻllab-quvvatlash uchun irqchilik kuchaygani haqida xabarlarni taqdim etdi.

2000-01-yilgi mavsumda Reynjers qisman Amorusoning yana bir xatosi tufayli UEFA Chempionlar Ligasidan Monakoga tark etganida, u sardorlikdan mahrum qilindi (va22 yoshli Barri Fergyusonga berildi). Amoruso klubda ikki yil davomida sardorlik qilgan, tarixda birinchi katolik boʻlgan. U kamsitilib yerga urilgan va keyinchalik Advokaatni uni yo'q qilishga urinishda ayblagan.

Dick Advocaatning 2000-yil oktyabr oyida oʻz jamoasidagi „semiz boʻyinlilar“ga hujum qilganidan soʻng, xabarlar italiyalikni ehtimoliy nishon boʻlgan deb atagan. Koʻproq xatolar Amorusoga yana oʻz jamoalari tarafdorlari tomonidan ham noroziliklarga olib keldi. Bu davrda Amoruso Angliyaning Fulxem va Vest Xem Yunayted klublariga oʻtish bilan bogʻlanar edi.

Advocaat keyinchalik menejer lavozimidan chetlashtirildi va Amoruso yangi xoʻjayin Alex McLeish davrida oʻz sport formasini qayta kashf qildi; 2002-yil Shotlandiya PFA oʻyinchilari tomonidan yilning eng yaxshi oʻyinchisi unvonini qoʻlga kiritdi. James Gradyga tupurgani uchun toʻrt oʻyinlik diskvalifikatsiyadan soʻng u Reynjers uchun 2003-yilgi Shotlandiya kubogi finalidagi soʻnggi oʻyinida gʻalaba golini urdi  va maydonni tark etayotib yigʻlab yubordi.

Blekbern Rovers 
Amoruso 2003-yil iyul oyida Reynjersni 1,4 million funt sterling evaziga Henning Berg oʻrniga almashtirishni xohlagan Blekbern Roversga tark etdi. Majburiy savdoga Reynjersning katta qarzlari sabab boʻlgan. Uning Blekberndagi debyuti 2003-yilning 16-avgustida, koʻtarilgan Vulverxempton Uonderers ustidan oʻz uyida 5–1 hisobida gʻalaba qozongan uchrashuvda birinchi golni urganida boʻldi. Oktyabr oyida u tizzasida oʻtkazilgan operatsiyadan keyin safdan chiqqan edi. U qaytib kelib, vaqti-vaqti bilan jamoaga kelib, Blekbern uchun atigi oʻn sakkiz marta oʻynadi. Uning 2004-05-yilgi mavsumi muntazam jarohatlar bilan oʻtdi va u 2005-06-yilgi mavsumning hech qanday qismida oʻynamadi. U 2006-yilning yozida Rovers tomonidan qʼoyib yuborildi.

2008-yil yanvar oyida Amoruso qisqa muddatga nafaqaga chiqib, San-Marino Kosmosiga yarim kunlik ish asosda imzo chekdi.

Xalqaro karyera 
Amoruso 1987-yilgi FIFA U-16 Jahon chempionatida Italiyani himoya qildi va 21 yoshgacha boʻlgan oʻyinlarda ikkita musobaqada gʻalaba qozondi.

U hech qachon Italiya tomonidan toʻliq xalqaro darajada tanlanmagan, Amoruso buni vatanini qamrab olgan „gʻalati mentalitet“ bilan bogʻlagan. U Giovanni Trapattoni, Chezare Maldini va Dino Zoffni oʻzini munosib deb bilgan chaqiruvni taqdim eta olmaganliklarida aybladi. 2020-yilda u Reynjersga oʻtish unga Italiya terma jamoasida oʻynash imkoniyatini yoʻq qilib qimmatga tushgani haqidagi fikrini takrorladi.

2004-yilda Amoruso yashash joyi orqali Shotlandiya terma jamoasida oʻynash istagini bildirdi. U shunday dedi: „Meni bir qismim Shotlandilikdek o'zimni  his qila boshladim.“

Nafaqaga chiqqandan keyin 
2010-yil 15-sentyabrda Amoruso oʻzining sobiq jamoasi Fiorentinaga asosiy jamoaga skaut sifatida yollangan. Klubda deyarli ikki yil ishlagandan soʻng, u oʻz lavozimini tark etdi.

Yutuqlar

Klub 
Bari

 Mitropa kubogi: 1990

Fiorentina

 Italiya kubogi: 1995–96
 Italiya Superkubogi: 1996

 Shotlandiya Premyer-ligasi: 1998–99, 1999–2000, 2002–03
 Shotlandiya kubogi: 1998–99, 2001–02, 2002–03
 Shotlandiya Liga kubogi: 1998–99, 2001–02, 2002–03

Individual 

 Shotlandiya Premyer-ligasida oyning eng yaxshi futbolchisi: 2002-yil yanvar
 SPFA tomonidan yilning eng yaxshi futbolchisi: 2001–02
 Reynjers FC - Shon-sharaf zali

Manbalar

Havolalar 

 Lorenzo Amoruso at Soccerbase 
 Profile at FIGC  (in Italian)

Italiya futbolchilari
Yashayotgan insonlar
1971-yilda tugʻilganlar
Angliya Premyer-ligasi futbolchilari