George Orwell

Eric Arthur Blair (1903-yil 25-iyun – 1950-yil 21-yanvar) britaniyalik yozuvchi, shoir, esseist, jurnalist va tanqidchi. Arthur George Orwell taxallusi ostida ijod qilgan. Bu nom oʻzining sevimli joyi River Orwelldan ilhomlanib tanlangan. Uning ijodi nasr, ijtimoiy tanqid, har qanday totalitarizmga qarshilik va demokratik sotsializmni qoʻllab-quvvatlash bilan ajralib turadi.

Orwell oʻzining allegorik romani "Molxona" (1945) va distopik "1984" (1949) romani bilan mashhur, shuningdek, uning asarlari adabiy tanqid, sheʼriyat, badiiy adabiyot va polemik jurnalistikani ham qamrab olgan.

Hayoti 
Eric Arthur Blair 1903-yil 25-iyunda Britaniya Hindistonining Bengal (hozirgi Bihar) prezidentligidagi Motihari shahrida oʻzi taʼriflagan „oʻrta sinf“ oilasida tavallud topgan. Uning katta bobosi Charles Blair quldorlik bilan shugʻullanuvchi boy, Yamaykadagi ikkita plantatsiyaning egasi boʻlgan. Bobosi Thomas Richard Arthur Blair anglikan cherkovi ruhoniysi edi. Orwellning otasi Richard Walmesley Blair boʻlib, Hindiston davlat xizmatining afyun boʻlimida afyun agenti yordamchisi boʻlib faoliyat yuritgan. Onasi Ida Mabel Blair (qizlik familiyasi: Limouzin) Birmaning Molamyayn shahrida ulgʻaygan. Ericning ikkita opa-singlisi bor edi: Marjorie (besh yosh katta) va Avril (besh yosh kichik). Eric bir yoshga toʻlganda, onasi uni va Marjorieni Angliyaga olib ketdi. 2014-yilda Motiharidagi Orwellning tugʻilgan joyi va ota-bobolarining uyida restavratsiya ishlari boshlandi.

1904-yilda Ida bolalari bilan Oksfordshirdagi Henli-on-Temzaga joylashdi. Eric onasi va opa-singillari orasida tarbiyalangan. 1907-yil oʻrtalarida qisqa tashrifdan tashqari, 1912-yilgacha otasini koʻrmagan. Besh yoshida Eric Henley-on-Temzadagi monastir maktabiga kunduzgi talaba sifatida yuborilgan. Bu fransuz Ursulin rohibalari tomonidan boshqariladigan katolik monastiri edi. Onasi uning davlat maktabida taʼlim olishini xohlardi, lekin bunga imkoni yoʻq edi. Idaning akasi Charles Limouzinning ijtimoiy aloqalari tufayli Blair Sharqiy Sasseksning Eastbourne shahridagi Sent-Kipriya maktabida stipendiya yutib oldi. Blair maktabni yomon koʻrardi. Koʻp yillar oʻtgach, u yerda oʻtkazgan davriga asoslanib, "Such, Such Were the Joys „ inshosini yozdi. Ushbu insho uning vafotidan keyin nashr etilgan. Sent-Kipriyada Blair birinchi marta yozuvchilik faoliyatini boshlagan va Horizon muharriri sifatida Orwellning bir nechta insholarini nashr etgan Cyril Connolly bilan uchrashgan.

Sent-Cyprianʼsda boʻlganida, Blair Henley va South Oxfordshire Standard jurnallarida nashr etilgan ikkita sheʼr yozgan. U Harrow tarixi mukofotida Konollidan keyin ikkinchi oʻrinni egalladi, uning ishini maktabning tashqi nazoratchisi maqtadi. Shundan soʻng, Vellington va Eton kollejlariga stipendiyalarni qoʻlga kiritdi. Ammo Eton stipendiyasi yashash uchun joyni kafolatlamadi. Blair Etonda joy topilsa, 1916-yil dekabrigacha Sent-Kipriyada qolishni tanladi.

Oʻqituvchilik faoliyati 
1932-yil aprel oyida Blair London gʻarbida joylashgan Hayes shahridagi oʻgʻil bolalar maktabi The Hawthorns High Schoolda oʻqituvchi boʻlib faoliyat yuritdi. Mabel Fierz Moor bilan ishni davom ettirdi, 1932-yil iyun oyining oxirida Moor Blairga Viktor Gollanc oʻzining yaqinda tashkil etilgan Viktor Gollancz Ltd nashriyot uyi orqali 40 funt sterling avans evaziga “Scullionʼs Diary" ni nashr etishga tayyorligini aytdi.

Vafoti 
Orwellning sogʻligʻi pasayishda davom etdi. 1949-yil oʻrtalarida u Sonia Brownell bilan uchrashishni boshladi va ular sentyabr oyida, Londondagi Universitet kolleji kasalxonasiga olib ketilishidan biroz oldin oʻzlarining unashtirilganliklarini eʼlon qilishdi. Sonia 1984 qahramoni Yuliya uchun namuna boʻlgan degan tahminlar ham bor. Sonia Orwellning ishlarini oʻz zimmasiga oldi va kasalxonada unga gʻamxoʻrlik qildi. Brownell unga hayotining eng ogʻriqli soʻnggi oylarida yordam berganini va Entoni Powellning soʻzlariga koʻra, Orwellni xursand qilganini aytishdi.

1949-yil sentyabr oyida Orwell oʻzining hisobchisi Jack Harrisonni kasalxonaga taklif qildi. Harrisonning taʼkidlashicha, Orwell undan GOP Ltd direktori boʻlishni va kompaniyani boshqarishni soʻragan, ammo bunga holis guvoh yoʻq edi. Orwellning toʻyi 1949-yil 13-oktyabrda kasalxonada boʻlib oʻtdi. Uning buxgalteri bilan keyingi uchrashuv boʻldi, unda Harrison va Mrs Blair kompaniya direktori etib tasdiqlandi. Orwellning sogʻligʻi Rojdestvo arafasida yana yomonlashdi. 21-yanvar kuni erta tongda Orwellning oʻpkasida arteriya yorilib, 46 yoshida halok boʻldi.

Romanlar 
 1933 – Down and Out in Paris and London
 1934 – Burmese Days
 1935 – A Clergyman's Daughter
 1936 – Keep the Aspidistra Flying
 1937 – The Road to Wigan Pier
 1938 – Homage to Catalonia
 1939 – Coming Up for Air
 1945 – Molxona (novella)
 1949 – 1984 (roman)

George Orwell tuberkulyoz tufayli Londonda vafot etgan.

Qiziqarli faktlar 
 Orwellning ijodida koʻpchilik totalitar tuzumning satirasini ilgʻay olganlariga qaramay, yozuvchining oʻzini hukumat uzoq vaqt davomida kommunistlar bilan yaqin aloqada boʻlganligidan shubhalangan. 2007-yili yozuvchining shaxsiy ishi oydinlashtirilgandan keyin maʼlum boʻldiki, britan kontrrazvedkasi MI-5 1929-yildan boshlab, deyarli yozuvchining vafoti 1950-yilgacha izidan yurgan.

Manbalar

Havolalar 
 George Orwell – yozuvchining ijodi haqida  

Yozuvchilar
Adiblar
Angliyalik siyosatchilar
Britaniyalik tarixchilar