Dante Caputo

Dante Caputo (1943-yil, 25-noyabr – 2018-yil, 20-iyun) – argentinalik akademik, diplomat va siyosatchi boʻlib, prezident Raúl Alfonsín davrida mamlakat tashqi ishlar vaziri boʻlib ishlagan.

Akademik faoliyati 
Dante Mario Antonio Caputo Buenos-Ayresda Italiyaning Basilicata mintaqasidagi Viggianello shahrida tugʻilgan. U 1966-yilda Buenos-Ayresdagi Salvador universitetining siyosatshunoslik fakultetini tamomlagan va keyinchalik Tufts universitetining huquq va diplomatiya fakultetida magistraturani tamomlagan. 1968-1972-yillarda Amerika davlatlari tashkilotida turli lavozimlarda ishlagan va 1972-yilda Parij universitetida sotsiologiya boʻyicha doktorlik darajasini olgan. 1973-yilda Torcuato di Tella institutiga tadqiqotchi etib tayinlandi va olti yil davomida davlat va boshqaruv boʻyicha tadqiqotlar markaziga rahbarlik qildi. Caputo Buenos-Ayres, del Salvador, Parij, Quilmes va La-Plata universitetlarida dars bergan.

Tashqi ishlar vaziri 
Raúl Alfonsín hukumati davrida (1983-1989) Caputo Argentinaning tashqi ishlar vaziri (kansleri) boʻlib ishlagan va prezidentning vakolat muddati davomida toʻlaqonli xizmat qilgan yagona vazir edi.
Lavozimlar:
 Caputo 1984-yilda Chili va Argentina oʻrtasida tinchlik va doʻstlik shartnomasini imzoladi, bu esa Beagle kanali mojarosini tugatdi, faoliyati davomida Caputo peronist senator Vicente Saadi bilan televizion munozarada ishtirok etdi.
 Caputo keyinchalik Lotin Amerikasi mamlakatlari tomonidan mintaqada tinchlik va demokratiyani saqlash uchun birgalikda tashkil etilgan va Rio guruhining yaratilishiga olib kelgan Contadora qoʻllab-quvvatlash guruhining targʻibotchilaridan biri edi.
 Caputo qarzdor mamlakatlar tomonidan tashqi qarz kreditorlariga qarshi birgalikda choralar koʻrish maqsadida Cartagena guruhi rahbarlaridan biri edi.
 Caputo tashqi ishlar vaziri lavozimida boʻlgan davrida Urugvay va Braziliya bilan kelishuvlarga erishdi, ular Mercosurning asosini tashkil etdi.
 1988-yilda Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh Assambleyasining 43-sessiyasiga raislik qildi.

Siyosiy faoliyati 

Alfonsinning pozitsiyasi oʻsha paytda mashhur boʻlmasa-da, tez orada toʻgʻri boʻlib chiqdi va 1983-yilda Radikal Fuqarolik Ittifoqi nomzodini taʼminlash javobgar boʻldi. Raúl Alfonsín 30-oktabr kuni prezident etib saylandi, shundan soʻng u Dante Caputoni tashqi ishlar vaziri etib tayinladi.

1984-yilda Chili va Argentina oʻrtasida tuzilgan tinchlik va doʻstlik shartnomasini saylovchilar, soʻngra Kongress tomonidan ratifikatsiya qilishga yordam berganidan keyin, Caputo 1988-yil noyabr oyida BMT Bosh Assambleyasining prezidenti lavozimiga tantanali ravishda tayinlandi.
Tashqi ishlar vaziri lavozimini tark etgach, Caputo deputatlar palatasiga saylandi va Tashqi ishlar qoʻmitasi vitse-prezidenti lavozimida ishladi.

1992-yilda Caputo Amerika Davlatlari Tashkilotida Birlashgan Millatlar Tashkilotining Gaitidagi maxsus vakili sifatida ishtirok etdi. 1993-yilda BMT Bosh kotibining Gaitidagi vakili etib tayinlandi. BMT kotibining oʻrinbosari lavozimini egallagach, orollar aro savdo-sotiq yoʻllaridan oʻtishga ruxsat berish boʻyicha kelishuvga erishdi.
Radikal fuqarolik ittifoqi aʼzosi boʻlgan Caputo 1995-yilgi umumiy saylovlar oldidan FrePaSo chiptasini maʼqulladi va oʻsha yilning oxirida markaziy soʻl partiyaga qoʻshildi. U 1996-yildan „New Space“ nomidan FrePaSo koalitsiyasi vitse-prezidenti boʻlib ishlagan.
Caputo 1997-yilda yana deputatlikka saylandi. U Carlos Raimundi bilan shaxsiy kelishmovchiliklardan soʻng „New Space“ni tark etdi va 1998-yilda Xalq Sotsialistik partiyasiga qoʻshildi. 2000-yilgacha FrePaSo vitse-prezidenti boʻlib qoldi<ref>Ex-canciller Caputo joins socialism, Clarín, 1998-02-13</ref>.

1999-yilda u Buenos-Ayres meri lavozimiga saylanish uchun FrePaSodadan nomzodini soʻradi, ammo 2000-yilda gʻalaba qozongan Aníbal Ibarraga yutqazdi. 2000-yilda Caputo, 1999-yilda FrePaSo boshchiligida prezidentlikni qoʻlga kiritgan Fernando de la Rúa hukumatiga qoʻshildi. Caputo fan, texnologiya va innovatsiyalar boʻyicha kotib boʻldi va u yerda 2001-yil fevraligacha ishladi. 2001-yil iyunidan 2004-yil sentyabrigacha Caputo Birlashgan Millatlar Tashkiloti Taraqqiyot Dasturining Lotin Amerikasida demokratik rivojlanish boʻyicha mintaqaviy loyihasini boshqargan.

Dante Caputo Argentina Inson huquqlari boʻyicha doimiy assambleyasi Kengashining aʼzosi boʻlgan va Amerika davlatlari tashkilotining siyosiy ishlar boʻyicha kotibi boʻlib ishlagan.
 Nashrlar 
 El rol del sector público en el cambio de la sociedad Argentina entre 1930 y 1958. Doctoral thesis. Sorbonne. París. 1972
 El proceso de industrialización argentino entre 1900 y 1930. Institute of Latin American Studies. París 1970
 El poder militar en Argentina (1976-1981). In collaboration. Verlag Klaus Dieter Vervuert. Frankfurt. 1982
 Así nacen las democracias. In collaboration. Emecé. Buenos Aires, 1984
 Democratic culture and governance. Unesco-Hispamérica. 1992
 América Latina y las democracias pobres. Ediciones del Quinto Centenario. Madrid 1992.
 Frepaso, alternancia o alternativa, with Julio Godio. Editor. Buenos Aires. 1996.
 Argentina en el comienzo del tercer milenio. In collaboration. Editorial Atlántida. Buenos Aires
 La democracia en America Latina, 2004, PNUD, (Editor) 
 Contribuciones al debate de la democracia en América Latina, 2005, PNUD, Santillana. 
 Nuestra democracia, 2010, OAS and PNUD, (Editor) 
 "El desarrollo democrático en América Latina: entre la crisis de legitimidad y la crisis de sustentabilidad, " Revista SAAP'', 2011

Manbalar

Havolalar 
 Los debates prohibidos de América Latina, Dante Caputo, Syndicate loyihasi.
 Dante Caputo: Official biography by OAS

Argentinalik diplomatlar
Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh Assambleyasi prezidentlari