yakhyo/uz-wiki huggingface dataset:
Gepatit B vaksinasi

Gepatit B vaksinasi gepatit B ning oldini oluvchi vaktsinadir. Birinchi dozani tugʻilgandan keyin 24 soat ichida, keyin esa yana ikki yoki uchta dozani berish tavsiya etiladi. Bunga immuniteti zaif boʻlganlar, masalan, OIV/OITS va muddatidan oldin tugʻilganlar kiradi. Tibbiyot xodimlariga ham emlash tavsiya etiladi. Sogʻlom odamlarda muntazam emlash odamlarning 95% dan koʻprogʻini himoya qiladi.

Vaktsina yuqori xavf ostida boʻlgan odamlarda ishlayotganini tasdiqlash uchun qon testini oʻtkazish tavsiya etiladi. Immunitet funktsiyasi buzilgan odamlar uchun qoʻshimcha dozalar talab qilinishi mumkin, ammo koʻpchilik odamlar uchun kerak emas. Gepatit B virusi (HBV) bilan kasallangan, ammo emlanmagan odamlarga vaktsinadan tashqari gepatit B immun globulini ham berilishi kerak. Vaktsina mushak ichiga inʼektsiya yoʻli bilan amalga oshiriladi.

Gepatit B vaktsinasining jiddiy taʼsiri juda kam uchraydi. Inyeksiya joyida ogʻriq paydo boʻlishi mumkin. Homiladorlik yoki emizish davrida foydalanish uchun xavfsizdir. Bu Guillain-Barre sindromi bilan bogʻliq emas. Gepatit B ga qarshi vaktsinalar rekombinant DNK texnikasi yordamida ishlab chiqariladi. Ular mustaqil ravishda ham, boshqa vaktsinalar bilan birgalikda ham mavjud.

Gepatit B ga qarshi birinchi emlash 1981-yilda Qoʻshma Shtatlarda tasdiqlangan. Rekombinant nav 1986-yilda kiritilgan. U Jahon sogʻliqni saqlash tashkilotining asosiy dori vositalari roʻyxatiga kiritilgan. Ikkala nav ham Maurise Hilleman va uning jamoasi tomonidan ishlab chiqilgan.

Manbalar

Havolalar
Phillip Bonosky

Fillip Bonoski (; 1916-yil, 7-mart, Dakesn, Pensilvaniya — 2 marta 2013-yil, Nyu York) — Amerikalik yozuvchi, jurnalist, jamoat va siyosiy arbob.

Biografiyasi 
Koʻmir va poʻlat sanoatining markazida, Pensilvaniya shtatining Dakesna shahrida litvalik immigrant oilasida tugʻilgan. Otasi va akalari singari, u Duquesne poʻlat zavodida ishlagan va Buyuk Depressiya davrida ishsiz edi. Bonoski Vashingtondagi uysizlar boshpanasiga tushguniga qadar ish qidirib mamlakat boʻylab sayohat qildi. Yordam bilan u Vilson kollejida ikki yillik oʻqishni tamomladi. Vashington shahar kengashida ishlagan.

Fillip 1938-yilda AQSh Kommunistik partiyasiga qoʻshildi.

U Amerika Ishchilar Alyansining Vashingtondagi boʻlimi prezidenti boʻlib, kerak boʻlganda ishsizlarni ish, uy-joy, oziq-ovqat va sogʻliqni saqlash bilan taʼminlagan. 1940-yilda Eleanor Ruzvelt bilan uchrashuvda delegatsiyaga rahbarlik qilgan, bu haqda mahalliy matbuotda keng yoritilgan. Vashington shahridagi taniqli faol, u namoyishlarda nutq soʻzladi va AQSh Kongressi oldida guvohlik berdi. Ikkinchi jahon urushi paytida Bonoski AQSh Kommunistik partiyasining taniqli arboblaridan va ozod qilingan ishchilaridan biriga aylandi. Uning doʻsti va kommunistik partiya aʼzosi Anjela Devis tez-tez Bonoskidan iqtibos keltirgan.

1940-yillarning oxirida Bonoski Nyu-York shahriga koʻchib oʻtdi va u yerda yozuvchilik faoliyatini boshladi. 1953-yilda debyut qilingan, „Yonayotgan vodiy“ romanini nashr etdi (Illinoys universiteti tomonidan qayta nashr etilgan, 1997).

Kommunistik partiya maktabida yozma seminarlar oʻtkazdi. U CPUSA matbuot organi boʻlgan „Xalq olami“ jurnalida madaniy muharrir va Moskvadagi muxbir boʻlib ishlagan. 1950-yillarda esa Fillip „Masses & Mainstream“ adabiy jurnaliga hissa qoʻshgan.

Uning ikkinchi romani „Sehrli paporotnik“ 1960-yilda nashr etilgan.

Bonoski kommunistik Xitoyga tashrif buyurgan birinchi amerikalik jurnalistlardan biri va 1960-yillarning oʻrtalarida Vetnam inqilobiy yetakchisi Xo Chi Min bilan intervyu bergan kam sonli jurnalistlardan biri edi. Keyinroq u Tolibon urushi arafasida afgʻon rahbarlaridan intervyu oldi. Birinchi Gʻarb muxbirlaridan biri Qizil kxmerlar agʻdarilganidan keyin Kambodjaga tashrif buyurdi.

Xorijiy hisobotlarning bir nechta nashr etilgan jildlari muallifi.

Tanlangan asarlar 

 Afsona chegaralaridan tashqari: Vilnyusdan Xanoygacha (1967).
 Afgʻoniston: Vashingtonning maxfiy urushi (1985).
 Amberdagi iblislar: Boltiqboʻyi (1992).
 Bonoski, Filipp. Yonayotgan vodiy Rakuzina]. Bonoskiy, Filipp. Ikki madaniyat.
 Bonoskiy, Filipp. Moskvadagi muxbirlarimiz bizga SSSR haqidagi haqiqatni aytishyaptimi?

Manbalar 

Amerikalik yozuvchilar
2013-yilda vafot etganlar
2-martda vafot etganlar
1916-yilda tugʻilganlar
7-martda tugʻilganlar
Amy Acker

Amy Louise Acker (1976-yil 5-dekabrda tugʻilgan)—amerikalik aktrisa. U „ Anxel“ (2001—2004) fantastik dramatik serialida Uinifred Burkl, " Angel " (2005—2006) dramatik serialida Kelli Peyton rolini va " Person of " ilmiy-fantastik dramasidagi Root rollarini ijro etgani bilan mashhur. 2017-yildan 2019-yilgacha u Marvel Comicsning " X-odamlar "iga asoslangan " The Gifted " superqahramon dramasi serialida Keytlin Struker rolini o‘ynagan.

Yoshligi 
Amy Louise Acker 1976-yil 5-dekabrda Dallasda (Texas) uy bekasi va advokat otaning oilasida tugʻilgan. U 14 yil davomida balet va zamonaviy raqsni oʻrgangan. U oʻrta maktabda oʻqiyotganda tizzasida jarrohlik amaliyotini oʻtkazganidan keyin baletdan voz kechgan. Acker Dallasdagi Lake Highlands oʻrta maktabini tamomlagan. Keyinchalik u Janubiy Metodist Universitetida teatr boʻyicha bakalavr darajasini olgan.

Acker J. Crew katalogi uchun modellik qilgan. Oʻsha yili u tasviriy sanʼat bakalavri darajasini olgan. U bir necha mavsum davomida Viskonsin shtatidagi Spring Green shahridagi American Players teatrda aktrisa boʻlib ishlagan.

Karyerasi 
Acker oʻzining asosiy faoliyatini " Anxel " filmida Uinifred „Fred“ Burkl rolini oʻynaganida boshlagan. U 2003-yilda televideniyedagi eng yaxshi ikkinchi plandagi aktrisa uchun Saturn mukofotiga sazovor boʻlgan.

Acker, Joss Whedonning „Dollhouse“ filmida doktor Kler Sonders/ Viskini obrazini tasvirlagan.

Acker 2017-yilning may oyida suratga olingan Fox teleseriali " The Gifted " uchun Keytlin Struker rolini oʻynagan. The Gifted 2017-yil 2-oktyabrda efirga chiqa boshladi va Fox serialni ikki fasldan so‘ng 2019-yil 17-aprelda bekor qildi.

2019-yilda Acker „Show- within -a-shou“ nomli fantastik drama seriyasida doktor Reychel Leyn rolini oʻynaydi.

Shaxsiy hayoti 

2003-yil 25-aprelda Acker Kaliforniyada aktyor Jeyms Karpinelloga turmushga chiqdi. Ularning 2005-yilda tug‘ilgan o‘g‘li va 2006-yilda tug‘ilgan qizi bor.

Filmografiyasi

Film

Televideniye

Veb

Manbalar 

Amerikalik ovoz aktrisalari
Amerikalik televideniye aktrisalari
Yashayotgan insonlar
1976-yilda tugʻilganlar
Amerikalik aktrisalar
Sauerbraten

Sauerbraten ( — „nordon qovurilgan“) — oldindan sharob sirkasi bilan marinadlangan, odatda mol goʻshti, balki ot goʻshti (anʼanaviy ravishda Reynda), choʻchqa goʻshti, quyon goʻshtidan qovurib tayyorlanadigan taom. Wolfram Siebekning soʻzlariga koʻra, nemis oshxonasining anʼanaviy taomi. Boshqa mamlakatlarda oʻxshashi yoʻq, turli mintaqaviy variantlarda maʼlum, masalan: Ren, Baden, Svabiya, Frankon, Sakson yoki Vestfaliya. Koʻrinishidan ekzotik koʻrinadigan Ren Sauerbraten retsepti mayiz, zanjabil va olma pastasidan iborat  va aniq shirin va nordon taʼmga ega boʻlishi kerak. Sauerbraten uchun frankoniya retseptida masalliqlar orasida bir chimdim dolchin va qizil sharob mavjud. Sauerbraten turli xil retseptlarda nemis oshxonasining klassikasi hisoblanadi. Afsonaga koʻra, anʼanaviy nemis oshxonasini sevuvchi va zoʻr oshpaz Marlen Ditrix bir marta Myunxendagi restoranlardan birida unga taklif qilingan qisqichbaqalar kokteylidan bosh tortgan: „Oh, iltimos, men buni hamma joyda buyurtma qilishim mumkin. Menga Sauerbraten, kofte va … Steinheger bering!“

Sauerbratenni issiqlik bilan ishlov berishdan oldin tayyorlash uchun yangi goʻsht bir necha kun va bir haftagacha salqin joyda 12-14 ° C dan yuqori boʻlmagan haroratda marinadlanadi. Marinaddagi sirka suv yoki qizil sharob bilan suyultiriladi, piyoz, sabzi va ziravorlar qoʻshiladi: dafna yaprogʻi, chinnigullar, qora qalampir. Qovurishdan oldin tuzlangan goʻsht yaxshilab quritiladi. Olingan goʻsht sousi, retseptga qarab, shakar siropi, olma pastasi, mayiz yoki maxsus tugʻralgan sous bilan shirinlanadi, bu bir vaqtning oʻzida un yoki kraxmal oʻrniga sousni qalinlashtiradi. Sauerbraten kartoshka köfte, qaynatilgan kartoshka, makaron yoki salat bilan tortiladi. Bavariyada mol goʻshti shunday tarzda marinadlanadi va pishiriladi.

Manbalar

Adabiyotlar 

 
 Erhard Gorys. Sauerbraten // Das neue Küchenlexikon. Von Aachener Printen bis Zwischenrippenstück. — München: Deutscher Taschenbuch Verlag, 1997. — S. 468. — 599 S. — ISBN 3-423-36008-9.
 
 
 Charles Sinclair. Sauerbraten // Dictionary of Food: International Food and Cooking Terms from A to Z. — Second Edition. — London: A & C Black, 2004. — P. 512. — 632 p. — ISBN 978-1-4081-0218-3.

Havolalar 

 zeit.de )
 Baden Sauerbraten retsepti )
 Sauerbraten retsepti (rus. )
 essen-und-trinken.de: nemis mutaxassisliklari )
 mol go'shti
 nemis oshxonasi
Alifbo boʻyicha taomlar
Vysokovskiy qal’asi

Visokovskiy qal’asi — XVII-XVIII asrlarda Brest viloyati Kamenetsk tumani Visokovskiy shahrida mavjud boʻlgan qal’a.

Tarixi 
Qal’a XVII-asrning o‘rtalarida, ehtimol Vitebsk voyevodasi (askarlar bjshligʻi) Pavel Sanega davrida qurilgan.

Pulva daryosining yuqori o‘ng qirg‘og‘ida bastionli tuproq istehkomlar qurilgan. Qal’a har tomondan suv bilan o‘ralgan edi. Darvoza joylashgan shimoli-sharq tomonda keng hovuz bor edi. Uning ustigan koʻtarma ko‘prik tashlangan boʻlib, tuproq devor orasiga joylashgan uchta darvozali 2 qavatli g‘ishtli minoraga olib boragi. U yerda qo‘riqxona, qurol-yarog‘ va ko‘prikni ko‘tarish mexanizmi joylashgan. Darvozalarning o‘ng va chap tomonida ikkita kuchli bastion va ikkita kurant boʻlgan edi. Shimol va g‘arb tomonlarda kichik bastionlar ham bor edi. Katta qal’a detinetsda yog‘och saroy va xizmat xonalari boʻlgan.

1654-1667 yillardagi Rossiya-Polsha urushi va Shimoliy urush vaqtida qal’a jiddiy shikastlangan, ammo keyinchalik qayta tiklangan.

Hozirgi holati 
Qal’aning tuproq uyumlari va uning darvozalari xarobalari bizning davrimizga qadar saqlanib qolgan. Visokovskiy qal’asi istehkomlarining arxeologik tadqiqotlari 1977-yilda M. A Tkachev rahbarligida o‘tkazilgan.

Adabiyot 
 Ткачоў М. А. Высокаўскі замак // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі / Рэдкал.: Б. І. Сачанка (гал. рэд.) i інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: БелЭн, 1994. — Т. 2 : Беліцк-Гімн. — С. 374. — 537 с. — 20 000 экз. — ISBN 5-85700-142-0. (белор.)
Belarusdagi qalʼalar
Kamenets tumani
Belorussiyada xarobalar
XVII asrda qurilgan qal'alar
Kalakeytto

Kalakeytto ( — soʻzma-soʻz „baliq shoʻrva“) — kareliya va fin milliy taomi, anʼanaviy baliq shoʻrva. „Sutli quloq“ yoki „Solovetskiy qulogʻi“ nomi ostida shoʻrva Rossiyaning shimolida mashhurdir.

Shoʻrva fin-ugor xalqlariga (ayniqsa, estonlar va finlarga) xos boʻlgan issiq ovqatlarning tarkibiy qismi sifatida sut mahsulotlarini keng qoʻllashning odatiy namunasidir. Odatda kalakeytto oq, suyaksiz baliq (kambala, oq baliq, treska) filesidan tayyorlanadi. Sut oʻrniga losos va qaymoqli kalakeyttoning bayramona versiyasi lohikeitto deb ataladi ( — soʻzma-soʻz „losos shoʻrva“).

Shoʻrvani tayyorlash juda oddiy: kartoshka, baliq filesi bulonga qoʻshiladi, qaynatiladi va tayyor boʻlganda sut yoki qaymoq quyiladi. Boshqa shunga oʻxshash shoʻrvalardan farqli oʻlaroq, kalakeyttoga quyilgan sut yoki qaymoq har doim un bilan quyuqlashtiriladi. Ziravorlar toʻplami, doimgidek, fin oshxonasiga xos boʻlgani kabi, juda kamtarona boʻlib, murch (qora va xushboʻy), piyoz, baʼzan petrushka va ukropni oʻz ichiga oladi.

Anʼanaviy ravishda kalakeyttoni choʻyan idishlarda va pechda pishirish odat tusiga kirgan va uni pishirgandan bir kun oʻtgach, damlangandan keyin isteʼmol qilinadi.

Parhezshunoslar baliq va sutni aralashtirib isteʼmol qilishdan qaytaradi. Ayrim mutaxassislar bu iqlim bilan bogʻliqligini taʼkidlaydi. Ibn Sino „Tib qonunlari“ asarida baliqni sutga qoʻshib yeyish kasallik keltirib chiqarishini yozgan .

Manbalar

Adabiyotlar 

 T. Solomonik. Yevropeyskaya shkatulka. Kulinarnie shedevri mira. Izdatelstvo Neva, seriya Kulinariya — Neva, 2006 g., 368 s. — ISBN 576544721X

Shoʻrvalar
Fin oshxonasi
 Shvetsiya osh
 Karelian oshxonasi
 baliq sho'rvalari
 Rossiya Sho'rvalari
Qurbaqa keksi

Qurbaqa keksi () — qurbaqa boshi shaklidagi shirinlik boʻlib, biskvitdan tayorlanadi va ustiga shakar siropi qoʻshiladi. Qurbaqa keksi birinchi marta Avstraliyada 1922-yilda  novvoyxonasida tayyorlangan va tez orada Janubiy Avstraliyada mashhur taomga aylangan. Dastlab, qurbaqa kekslari faqat yashil rangga ega edi, lekin tez orada jigarrang va pushti kekslar paydo boʻldi va keyinchalik koʻplab boshqa tuslari ham paydo boʻldi.

Tarixi 
1920-yillarning boshlarida Gordon Balfour (Jon Balfourning jiyani, Balfours novvoyxonalari asoschisi) Fransiyaga keldi va u yerda Yevropa qandolat mahsulotlari orasida qurbaqa keksini koʻrdi. Balfours 1922-yilda Gordon Adelaidaga qaytganidan keyin qurbaqa keksini pishirishni boshladi. Bu tort Balfours kasbiga aylandi va anʼanaviy ravishda Janubiy Avstraliyada sotila boshlandi. Ular hozirda Viktoriya, Kvinslend va boshqa shtatlarda ham sotiladi. Ushbu keksning koʻplab variantlari mavjud va yangi shakllar, masalan, Rojdestvo uchun qorbobo va Pasxa uchun joʻja paydo boʻldi. Adelaida futbol klubi ranglarida bezatilgan qurbaqa keksi varianti mavjud.

Manbalar

Adabiyotlar 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Shirinliklar
 Avstraliya pishiriqlar
Zapekanka

Zapekanka — pyuresi boʻlgan mahsulotlardan va qoʻshimcha komponent (masalan, tvorog — tuxum)lardan tayyorlangan taom. Pechda yoki tovada pishirish varagʻida pishiring. Pishirishdan oldin idishning ustiga sariyogʻ va koʻpirtirilgan tuxum surtiladi, yuzaki qobiq uchun.

 Tvorog
 Kartoshka
 karam
 pishloq
 makaron

Lazanya yoki puding kabi Yevropaning turli xil mashhur taomlari ham aslida zapekanka hisoblanadi. Rus oshxonasida boʻtqa bilan tvorogli zapekanka krupenik deb ataladi.

Manbalar

Adabiyotlar 

 Poxlyobkin V. V. Zapekanka // Kulinarniy slovar. — M.: Izdatelstvo „E“, 2015. — S. 119. — 456 s. — 4000 ekz. — ISBN 978-5-699-75127-3.
 Poxlyobkin V. V. Zapekanka // O kulinarii ot A do Ya: Slovar-spravochnik. — Mn.: Polimya, 1988. — S. 63. — 224 s. — 200 000 ekz. — ISBN 5-345-00218-5.
 Ratushniy A. S. Zapekanka // Vsyo o ede ot A do Ya: Ensiklopediya. — M.: Izdatelsko-torgovaya korporatsiya „Dashkov i K°“, 2016. — S. 146—149. — 440 s. — 300 ekz. — ISBN 978-5-394-02484-9.

Alifbo boʻyicha taomlar
spirtli ichimliklar
Zagor shtrukllari

Zagor Shtrukllari — Xorvatiyaning Zagorje va Zagreb shahridan kelgan mashhur anʼanaviy xorvat taomidir. Shtruklning mahalliy aholi orasida mashhurligi Krapinsko-Zagorsk va Varazda okruglari chegaralaridan oshib ketdi va shuning uchun ular bugungi kunda Xorvatiya gastronomiyasini dunyoda ommalashtirish uchun koʻpincha tayyorlanadi. Shtrukl — pishloq va tuxum qoʻshilgan unli taom boʻlib, unga sariyogʻ, qaymoq yoki sous qoʻshiladi. Bu juda nozik taomni sanchqi bilan yeyish kerak. Zagor shtrukli anʼanaviy sloveniyalik „strukli“ bilan bogʻliq (Sloven ).

Tayyorlanishi 
Shtrukli ikki usulda tayyorlanishi mumkin: qaynatish va pishirish orqali. Sigir sutidan qilingan pishloq bilan toʻldirilgan xamir ikkala usulda ham qoʻllanadi. Tuzli suvda qaynatilgan Shtrukli eritilgan yogʻ bilan quyiladi va qovurilgan non boʻlaklari bilan sepiladi, shuningdek, xushboʻy shoʻrvada ham tortiladi. Pishirilgan shtrukli issiqlik bilan ishlov berishdan oldin qoʻshimcha ravishda qaymoq bilan quyiladi.

Shtruklni tayyorlash uchun un, tuz, bitta tuxum, iliq suvdan xamir qorish kerak. Sirka va moy qoʻshing, bir oz dam oldiring, soʻng yaxshilab yoyib, sigir sutidan pishloq, tuz aralashmasi bilan toʻldiring, shirin tuzilmalar uchun shakar bilan tuxum va smetana.

Madaniy meros 
2007-yilda Zagorje shtrukli Xorvatiya Madaniyat vazirligi tomonidan yuritiladigan Xorvatiya nomoddiy madaniy merosi roʻyxatiga kiritilgan.

2009-yildan beri Kumrovec shahrida struklini tayyorlashning anʼanaviy usulini targʻib qilish va saqlash maqsadida tashkil etilgan maxsus tadbir Strukliada boʻlib oʻtadi, bu har yili mahalliy aholi va chet ellik mehmonlarni tobora koʻproq jalb qiladi.

Manbalar

Havolalar 

 Xorvatiya oziq-ovqat agentligi veb-saytida „Zagorski domaći shtrukli“ )
 Xorvatiya oshxonasi
un mahsulotlari
Pishloqli taomlar
Kasseler

Kasseler (Kasler,  — „Kassel“) — Germaniya, Avstriya va Shveysariyada anʼanaviy nitrit shoʻr suvida tuzlangan va ozgina dudlangan choʻchqa goʻshti, odatda entrekot, bel, boʻyin qismidan tayyorlanadi. Avstriyada bunday taom „bel“, „dudlangan koʻkrak“ deb ataladi () va Shveysariyada — „dudlangan qovurgʻalar“ (). Finlandiyada choʻchqa boʻyni kasseler deb ataladi. Tuzlangan karam va bekon qoʻshilgan kassel choʻchqa goʻshti GDR rahbari Erich Xonekkerning sevimli taomi edi.

Kasselerning Hessian Kassel shahri bilan hech qanday aloqasi yoʻq. Anʼanaga koʻra, kasselerning „ixtirosi“ 19-asrda Berlindagi Potsdamer Platz yaqinidagi qassob doʻkoniga ega boʻlgan maʼlum bir qassob Kasselga tegishli boʻlib, u goʻshtni shoʻr suvda chekishdan oldin ozgina namlash gʻoyasini oʻylab topdi. Elchi choʻchqa goʻshtini oʻziga xos taʼm bilan taʼminladi, kasseler darhol oʻsha davrning lazzatlariga tushib qoldi va eng nufuzli savdo uylarida sotildi. Ikkinchi jahon urushidan keyingina kasseler maqomi urushdan keyingi nemis oshxonasining oddiy kundalik va odatiy taomiga tushib ketdi.

Kassellardan turli xil goʻshtli taomlar tayyorlanadi: u qovuriladi, qaynatiladi va pechda pishiriladi. Oldindan ishlangan goʻsht uzoq vaqt pishirishni talab qilmaydi. Asosiy taom sifatida kasseler koʻpincha tuzlangan karam yoki kniperkol va kartoshka bilan tortiladi.

Manbalar

Adabiyotlar 

 Markina L. G. KASSELER „KASSYeLYeR“ // Kultura Germanii: lingvostranovedcheskiy slovar / pod obщey redaksiey prof. N. V. Muravlyovoy. — M.: AST, 2006. — S. 502—503. — 1181 s. — 3000 ekz. — ISBN 5-17-038383-5.
 
 Heinrich Keim: Nordhessen und sein Kassler, in: Hessische Heimat, Jg. 65, Heft 2/3 2015, S. 48-53
 Erhard Gorys. Kasseler // Das neue Küchenlexikon. Von Aachener Printen bis Zwischenrippenstück. — München: Deutscher Taschenbuch Verlag, 1997. — S. 266—267. — 599 S. — ISBN 3-423-36008-9.
 Charles Sinclair. Kassler // Dictionary of Food: International Food and Cooking Terms from A to Z. — Second Edition. — London: A & C Black, 2004. — P. 310. — 632 p. — ISBN 978-1-4081-0218-3.
 nemis oshxonasi
 Avstriya oshxonasi
 Shveysariya oshxonasi
 cho'chqa go'shti idishlari
 Berlin oshxonasi
Alifbo boʻyicha taomlar
Maseduan

Maseduan ( ― "Makedoniya") — fransuz oshxonasining asosan sovuq shirin taomi, mavsumiy yangi yoki ozgina qaynatilgan mevalardan iborat kompotning bir turi, sirop yoki jele shaklida, koʻpincha muzqaymoq bilan beriladi. Makeduan siropi koʻpincha likyor yoki konyak bilan toʻldirilgan. Fransiyada XVIII-XIX-asrlarda makeduan shirinligi keng tarqalgan. Ingliz va fransuz oshxonalarida makedin meva va sabzavotlarning mayda kubiklarga boʻlinish usulini yoki sabzavot va mevalardan shu tarzda kesilgan taomlarni bildiradi.

Baʼzi manbalarga koʻra, turli darajadagi haqiqiylik bilan, makedon soʻzi XVIII-asrning oʻrtalaridan boshlab Makedoniya imperiyasining etnik xilma-xilligiga oʻxshab, aralash mevali salatlarga ishora qilish uchun ishlatilgan yoki XIX-asrdagi Osmanlar Makedoniyasi. Rus tilida „makeduan“ soʻzi XIX-asrning oʻrtalarida taom bilan birga fransuz tilidan olingan. A. D. Mixelsonning 1869-yildagi „Rus tilida qoʻllangan 30 000 xorijiy soʻz“ lugʻatiga „sharob yoki sabzavot qoʻshilgan turli xil murabbolardan iborat taom“ sifatida kiritilgan. „Rossiyalik tajribali uy bekasining oshxona kitobi“ da E. A. Avdeeva qulupnay, malina, oq va qizil smorodina hamda pistadan tayyorlangan, qolipga limonli jele ichiga quyilgan uy sharoitida tayyorlanadigan makeduan retsepti berilgan. Qovun, shaftoli, oʻrik, malina, qulupnay va gilosdan tayyorlangan „Monplaisir maseduan“ da shampan jele ichida E.A. Avdeeva oʻz tarixini imperator saroyining bosh ofitsianti Ember bilan bogʻlaydi, uning nazorati ostida imperator Nikolay Pavlovich va imperator Aleksandra Feodorovna uchun bogʻ va issiqxona gullari bilan bezatilgan shirin taom tayyorlanadi.

Sabzavotli maseduan odatda loviya va noʻxatdan mayda tugʻralgan sabzi va sholgʻom bilan tayyorlanadi. U goʻsht yoki parranda goʻshti bilan issiq garnir sifatida yoki lanspice ichida sovuq holda dasturxonga xizmat qilinadi. Maʼlumki, I. M. Xaritonov 1917-yilda Nikolay II ning „oʻz stoliga“ parhez taom sifatida „koʻkatlardan sovuq maseduan“ xizmat qiladi.

Maseduan rus adabiyoti asarlarida uchraydi (L. N. Tolstoyning "Anna Karenina" , A. I. Kuprinning „Koʻchadan“ , G. A. Maxtetning „Birinchi toʻlov“, „Kimdir 17-oktabr kunini qanday oʻtkazdi“ A. T. Averchenko).

Manbalar

Adabiyotlar 

 
 
 Poxlyobkin V. V. Maseduan // Kulinarniy slovar. — M.: Izdatelstvo „E“, 2015. — S. 203—204. — 456 s. — 4000 ekz. — ISBN 978-5-699-75127-3.
 Poxlyobkin V. V. Maseduan // O kulinarii ot A do Ya: Slovar-spravochnik. — Mn.: Polimya, 1988. — S. 96. — 224 s. — 200 000 ekz. — ISBN 5-345-00218-5.
 Erhard Gorys. Macédoine // Das neue Küchenlexikon. Von Aachener Printen bis Zwischenrippenstück. — München: Deutscher Taschenbuch Verlag, 1997. — S. 320. — 599 S. — ISBN 3-423-36008-9.
 Charles Sinclair. macedoine // Dictionary of Food: International Food and Cooking Terms from A to Z. — Second Edition. — London: A & C Black, 2004. — P. 352. — 632 p. — ISBN 978-1-4081-0218-3.

Havolalar 
 gastronom.ru: Маседуан из фруктов и ягод с мороженым
 fransuz pishiriqlar
 meva pishiriqlar
fasol taomlari
Kartoshka paprikash

Kartoshka paprikash (paprikash krumpli, ) — Venger garnir, paprika bilan qovurilgan kartoshka. U bir oz sousli yoki ingichka, shoʻrvaga oʻxshash suyuq boʻlishi mumkin.

Kartoshka paprikash uchun tozalangan kartoshka katta kubiklar yoki uzun boʻlaklarga boʻlinadi, yogʻda qovurilgan piyoz bilan birlashtiriladi, qalampir bilan taʼmlanadi, maydalangan sarimsoq va zira bilan taʼmlanadi va suv bilan qovuriladi, soʻngra mayda toʻgʻralgan yashil shirin qalampir va tozalangan pomidor qoʻshiladi, buning oʻrniga konservalangan lecho dan foydalanishingiz mumkin. Kartoshka paprikasi tuzlangan bodring, lavlagi salatasi, tuzlangan qalampir bilan xizmat qiladi va oq non bilan isteʼmol qilinadi.

Manbalar

Adabiyotlar 

 
 
 
 
 Erhard Gorys. Paprikakartoffeln // Das neue Küchenlexikon. Von Aachener Printen bis Zwischenrippenstück. — München: Deutscher Taschenbuch Verlag, 1997. — S. 385. — 599 S. — ISBN 3-423-36008-9.
 Charles Sinclair. Paprikáskrumpli // Dictionary of Food: International Food and Cooking Terms from A to Z. — Second Edition. — London: A & C Black, 2004. — P. 422. — 632 p. — ISBN 978-1-4081-0218-3.
Alifbo boʻyicha taomlar
 Yonma-Ovqatlar
 Vengriya oshxonasi
Kartoshkali taomlar
Granach qal’asi

Granach qal’asi (, ) — Irlandiyaning Kilkenni va Uoterford okruglari chegarasida joylashgan oʻrta asr qal’asi. Grandison, Grannagh va Granny sifatida ham tanilgan.

Qal’a xuddi shu nomdagi qishloq yaqinida, Suir daryosining gʻarbiy qirgʻogʻida, Uoterford shahridan ikki mil shimolda, N24 Kork — Limerik avtomagistrali yoqasida joylashgan. Eng qadimgi binolar 13-asrga toʻgʻri keladi, Norman istilosi davridan Irlandiyadagi eng qadimgi qal’alardan biri. Maʼlumki, qal’a 1375-yilda qirol Edvard III tomonidan Jeyms Butlerga berilgan va 1650-yilgacha Kromvel qoʻshinlari tomonidan bosib olingunga qadar Butlerning merosxoʻrlariga tegishli edi. Qal’a katta devorlari va burchaklarida dumaloq minoralari boʻlgan kvadrat shaklida qurilgan. Qal’a qayta qurilgan, ammo daryoning jabhasi 13-asrdan beri saqlanib qolgan. 14-asr oxirida katta minora qurib bitkazildi. Hozirda qal’adan faqat xarobalar qolgan, ammo baʼzi joylarda bosh bezaklari qoldiqlari saqlanib qolgan.

Havolalar 

 Granagh qal’asi, Co.Kilkenny
 Devid va Charlz, Qal’alar: Angliya + Shotlandiya + Irlandiya + Uels, p. 234. ISBN 9780715322123
Irlandiya Qulflari
 Kilkenny (County)
 Waterford (County)
XIII asrda qurilgan qalʼalar
Irlandiyada xarobalar
Jigar pashteti

Jigar pashteti — yengil tamaddi taom, mol goʻshti va choʻchqa jigaridan tayyorlangan buterbrod uchun pasta. Gʻoz jigari fua grasi jigar pashtetini tayyorlash uchun ham ishlatiladi. SSSR-da turli retseptlar boʻyicha sanoat ishlab chiqarishining mol goʻshti jigari pastalari parhez ovqat sifatida tasniflangan va anemiyani davolashda hamda asab tizimining faoliyatini yaxshilashda ishlatilgan.

Jigar pashtetlarini tayyorlash uchun jigar boʻlaklarga boʻlinadi va avval choʻchqa yogʻida qovuriladi, soʻngra piyoz bilan oishgunga qadar bir necha daqiqa qovuriladi. Baʼzi retseptlarda pashtet oldindan qaynatilgan jigardan tayyorlanadi. Tayyor sovutilgan jigar goʻsht maydalagichdan oʻtadi, ziravorlanadi va bir hil massa olinmaguncha sariyogʻ bilan aralashtiriladi. Jigar pashtetining turli retseptlariga maydalangan pishloq, tugʻralgan yongʻoq va sarimsoq kiradi. Tayyor pashtet massasi rulet yoki doira shaklida shakllanadi va sovutiladi.

Manbalar

Adabiyotlar 
 
 
 Ratushniy A. S. Pashtet // Vsyo o ede ot A do Ya: Ensiklopediya. — M.: Izdatelsko-torgovaya korporatsiya „Dashkov i K°“, 2016. — S. 257. — 440 s. — 300 ekz. — ISBN 978-5-394-02484-9.
 
 Pashteti myasnie dieticheskie // Tovarniy slovar / I. A. Pugachyov (glavniy redaktor). — M.: Gosudarstvennoe izdatelstvo torgovoy literaturi, 1959. — T. VI. — Stb. 754—759 — 581 s.

Havolalar 
 gastronom.ru: Как приготовить печёночный паштет
 sandviç pastalari
 Aperatifler
jigar idishlari
Alifbo boʻyicha taomlar
Vellington mol goʻshti

Vellington mol goʻshti () — mol goʻshtidan tayyorlangan bayramona taom: qatlama xamirda pishirilgan goʻsht. Goʻsht odatda butun katta boʻlak sifatida pishiriladi. Baʼzan taom file-minyon pirojkilari shaklida qismlarga boʻlinadi. Taʼmi yaxshi va suvli boʻlishligi uchun ovqat ziravorlar, goʻsht, qoʻziqorin yoki sabzavotli pashtet solinadi. Sous bilan tortiladi.

Nomi 
Nomining kelib chiqishi Vellington gertsogi bilan hech qanday aloqasi yoʻq. Vellington gertsogi Vaterloda shuhrat qozongan, bu paytda qovurilgan goʻsht allaqachon ingliz oshxonasining ajralmas qismi boʻlgan. Fransuz oshxonasida ham xamirda mol goʻshti filesi (filet de bœuf en croûte) retsepti mavjud boʻlgan. Ehtimol, Vellington nomi vatanparvarlik toʻlqinidagi taomga berilgan. Taom Yangi Zelandiya poytaxti Vellingtonda ixtiro qilingani haqidagi talqin ham mavjud . Biroq, XIX asr oshpazlik kitoblarida Vellington goʻshti haqida maʼlumot berilmagan. Los-Anjeles Tayms gazetasi 1903-yilda „Vellington mol goʻshti“ haqida eslatib oʻtgan, ammo taomning oʻzi birinchi marta 1939-yilda tasvirlangan: New York food guide Vellington mol goʻshtini shunday tasvirlaydi: tayyorlanadi, sovutiladi keyin pirog qobigʻi qarsildoq boʻlishi uchun yana pishiriladi, zamonaviy retsepti esa 1960-yillarda tasvirlangan.

„Vellington“ nomi ostida qoʻzichoq, kolbasa, tovuq, kurka yoki losos goʻshtlari xamirda pishirilgan boshqa taomlar ham mavjud.

Tayyorlanishi 
Mol goʻshti har tomondan oʻsimlik yogʻida qobiq hosil qilgunga qadar qovuriladi yoki issiq pechda bir oz pishiriladi. Goʻsht har tomondan jigardan qilingan pashtet bilan qoplanadi yoki shirasi oʻzida qolishi uchun bekon boʻlaklari bilan toʻldiriladi. Keyin boʻlak har tomondan duksel — sariyogʻda piyoz va sarimsoq bilan qovurilgan mayda tugʻralgan yoki blenderda maydalangan shampinon pastasi, bilan qoplanadi va qatlama xamir bilan oʻraladi. Pirog rangi chiroyli va yaltirab chiqishi uchun tuxum sarigʻi surtiladi va oʻrtacha qizdirilgan pechda tayyor boʻlgunga qadar pishiriladi.

Toʻgʻri pishirilgan goʻsht kesilganda ichi pushti rang boʻlishi kerak. Ovqat pishirishda eng qiyin narsa pishirish vaqtini toʻgʻri tanlashdir: goʻshtni pechda kam pishirish yoki ortiqcha pishirib yuborish mumkin. Shuning uchun, „Hell’s Kitchen“ realiti-shousi boshlovchisi oshpaz Gordon Ramsay koʻpincha tanlov uchun „Vellington“ mol yoki qoʻzichoq goʻshtini tanlaydi.

Sous uchun portveyn bulyon bilan qaynatiladi, taʼbga koʻra toshchoʻp va qalampir solinadi. Vellington mol goʻshti sous va sabzavotlar bilan tortiladi.

Manbalar

Adabiyotlar 

 Erhard Gorys. Rinderfilet Wellington // Das neue Küchenlexikon. Von Aachener Printen bis Zwischenrippenstück. — München: Deutscher Taschenbuch Verlag, 1997. — S. 437. — 599 S. — ISBN 3-423-36008-9.
 Charles Sinclair. beef Wellington // Dictionary of Food: International Food and Cooking Terms from A to Z. — Second Edition. — London: A & C Black, 2004. — P. 60. — 632 p. — ISBN 978-1-4081-0218-3.
 pishirilgan idishlar
Go‘shtli taomlar
 ingliz oshxonasi
Domburi

Domburi (yapon domburimono) — yapon taomi boʻlib, oʻz nomini taom uzatiladigan idishdan olgan (donburi yapon tilidan piyola deb tarjima qilinadi). Bir piyola domburi guruchning taxminan ikkita standart portsiyasini oʻz ichiga oladi, ularning ustiga turli xil qoʻshimchalar qoʻyiladi: goʻsht, baliq, tuxum, sabzavot yoki boshqa garnir. Aslida, bu yapon tez tayyorlanadigan ovqatlarining bir turi hisoblanadi.

Har xil domburi turlarining oʻz nomlari bor, biroq ularning barchasi „don“ boʻgʻini bilan tugaydi: masalan, tovuq va tuxum qoʻshilgan domburining mashhur „ona va bola“ varianti oyakodon, yumshatilgani esa katsudon deb ataladi.

Kosa 
Odatda domburi yuqori qismining diametri taxminan 15 santimetr boʻlgan qopqoqli chuqur idishdir. Domburi hajmi taxminan ikki standart guruch porsiyasi uchun moʻljallangan.

Tarixi 
Domburi gʻoyasi Meydzi davrida paydo boʻlgan, oʻsha paytdagi voqealar „qulay ovqat“ ga talabni keltirib chiqargan. Bir piyolada aralashtirilgan taom yapon anʼanaviy ovqatlanish tartibida inqilobiy oʻzgarishga sabab boʻlgan, shuning uchun u jamiyat tomonidan darhol qabul qilinmagan. Biroq, bugungi kunda domburi tayyorlashning 50 dan ortiq variantlari mavjud.

Yana qarang 
 Unagi

Manbalar 

domburi
Taomlar
Yerundopel

"Yerundopel" (bemaʼnilik + fransuz. pêle-mêle — lit. belkurak + aralashtirish , port. hash, chalkashlik) — ikra, baliq va sabzavotlardan tayyorlangan gazak salatasi. Birinchi marta rus yozuvchisi Pyotr Boborikin tomonidan " Kitay-Gorod " (Xitoy-Shahar) (1882) romanida tilga olingan. Boborikinning soʻzlariga koʻra, salat ixtirochisi Sankt-Peterburgdan maʼlum bir " adabiyot generali " dir.

Tayyorlanishi 
— Sizning inoyatingizni kutayotgan edik. Yerundopel tayyorlash kerak.

— Yerundopel? — hayron boʻlib soʻradi Pirojkov.

— Tushunmayapsizmi? — deb soʻradi Shurochka. — Bu qimmatbaho dori … Qarang, qanday buyurtma berishimni tinglang.

U xizmatkorga oʻgirildi, bir qoʻlini beliga qoʻyib, ikkinchisi bilan esa ifodali harakat qildi.

— Ikra chorak funt , Provans yogʻi, sirka, xantal, toʻgʻralgan piyoz, tozalangan toʻrt sardina, yangi uzilgan bodring va besh qaynatilgan kartoshka — hisobi bilan. Tez!..

Xizmatkor chiqib ketadi.

— Yerundopel, — davom etdi boshqaruvchi, — Sankt-Peterburgdan olib kelingan ixtiro shekilli, uni qandaydir adabiy general ixtiro qilgan. Yerundopeldan keyin keling, mening ixtiroyimning lampoposini tayyorlaymiz.

- P. D. Boborikin, „Kitay-Gorod“ (Xitoy-Shahar), 1882-yil "Yerundopel" soʻzi rus tiliga yangi kirgan (shuningdek, Boborikin tomonidan ixtiro qilingan yoki keng muomalaga kiritilgan baʼzi boshqa soʻzlar, masalan, " ziyolilar " yoki Vasiliy Terkin nomi kabi) va salat — pazandalikda; bu nom bilan salat hali ham pazandalik kitoblaridan topish mumkin. Uning retsepti har xil boʻlishi mumkin, baliq (va baʼzan ikra), sabzavotlar, ziravorlar va taomning umumiy maqsadi oʻzgarishsiz qoladi — alkogolli ichimliklar uchun gazak, birinchi navbatda aroq uchun.

Madaniyatda 
„Yerundopel“ soʻzi majoziy maʼnoda „chigallik“, „chalkashlik“, " tartibsizlik " sifatida ham qoʻllanadi.

„Yerundopel“ soʻzi bilan salon oʻyinlariga nom berilgan, uning ishtirokchilari uchta taklif qilingan variantdan kam ishlatiladigan soʻzning maʼnosini topishlari kerak, u maktab oʻquvchilariga „kam ishlatiladigan soʻzlarni“ — eskirgan yoki maxsus soʻzlarni — oʻrgatishda ishlatiladi.

Tatyana Mixaylovskaya qisqa hikoyalar toʻplami „Yerundopel va boshqalar“ deb nomlanadi.

Manbalar

Havolalar 

 Bekorchilikning tavsifi. // Boborykin P. D. Xitoy shaharchasi. — XXIX bob. — SPb., M. : Hamkorlikning nashri „M. O. Volf“, 1883-yil.
 Olga Rychkova. „Terkin“ — birinchi, bemaʼnilik va ziyolilar. Yozuvchi va dramaturg Pyotr Boborikinning 180 yilligiga // Nezavisimaya gazeta.
 Erundopel // Mishelsonning izohli frazeologik lugʻati
 Pel-melt // Rus tilining gallikizmlarining tarixiy lugʻati
 jogame.ru saytida „Herundopel“ 
 Udmurtiyada „Ilmiy bemaʼnilik“ tarmoq loyihasi.

Yana qarang 

 Olivier salatasi)
 Lampopo
ikra
baliq
Grobin qal’asi

Grobin qal’asi (, ) — Latviyaning Grobini shahrining markazidagi oʻrta asr qal’asi xarobalari.

Gʻisht qal’a Livoniya ritsarlar tomonidan 1253-yildan oldin qurilgan. 18-asrda vayron qilingan. Baʼzi tarixchilarning fikriga koʻra, qal’a Groningenlik Ditrix orden ustasi, boshqa manbalarga koʻra, Herike ordenli Gosvin tomonidan qurilgan. 1263-yilda qal’a yondirilgan. XIV-XVI asrlarda koʻp marta qayta qurilgan. Nihoyat, 18-asrda, Grobina Kurland gertsogi ixtiyorida boʻlganida, tashlab ketilgan.

Xarobalar yonidagi maʼlumot taxtasida berilgan maʼlumotlarga koʻra, qalʼaning oʻlchami 72x40 m boʻlib, janubiy qanotida uch qavatli turar joy, gʻarbiy devorning oʻrtasida esa darvoza minorasi boʻlgan. Qal’ada Grobiński viloyati maʼmuriyati va Vogtning qarorgohi joylashgan edi.

Grobin qal’asi — Latviyaning madaniy meros obidalaridan biri.

Manbalar 

 1253-yilda paydo bo'lgan
XIII asrda qurilgan qalʼalar
Livonian ordeni qal'alari
Latviyada qal'a xarobalari
Latviya madaniy yodgorliklari
 Grobinskiy hududi
Mahmud Rahimov

Mahmud Rahimov (1955- yil 1-iyun, Oʻzbekiston SSR, SSSR — 1999-yil 24-dekabr, Samarqand, Oʻzbekiston) — sovet va oʻzbek futbolchisi va murabbiyi.

Tarjimai hol va faoliyati 
Toshkent davlat jismoniy tarbiya institutida tahsil olgan. SSSR chempionatining ikkinchi ligasida ishtirok etuvchi jamoalar safida oʻynagan.

1995 -yilda Toshkent viloyatining “Doʻstlik” jamoasiga rahbar etib tayinlangan boʻlsa, oradan bir yillar oʻtib klub bosh murabbiyi boʻlgan.

1999-yili Samarqandning „Dinamo“ jamoasiga bosh murabbiy etib tayinlangan va oʻsha yili Oʻzbekiston terma jamoasini boshqargan. Uning rahbarligida Oʻzbekiston terma jamoasi oʻsha yillarda BAA termasini ortda qoldirib Osiyo Kubogi-2000 saralash bosqichida muvaffaqiyatli ishtirok etgan.

Osiyo Kubogi-2000 saralash bosqichida muvaffaqiyatli ishtirok etgan. Rahimov vafotidan soʻng Oʻzbekiston milliy terma jamoasini Yuriy Sarkisyan boshqargan. Sarkasyan boshchiligida Oʻzbekiston terma jamoasi 2000-yilgi Osiyo Kubogida muvaffaqiyatsizlikka uchragan va oʻz guruhida soʻnggi oʻrinni egallagan.

Vafotidan soʻng Rahimov 1999-yilda “Osiyoning eng yaxshi murabbiyi” deb tan olingan. Toshkent viloyatida har yili yosh futbolchilar oʻrtasida Mahmud Rahimov xotirasiga bagʻishlangan turnir oʻtkazib kelinmoqda.

Yutuqlari 

 1999-yilda OFKning eng yaxshi murabbiyi

Manbalar

Havolalar 

 Footballfacts.ru Mahmud Rahimov
 championat.asia Mahmud Rahimov

Kishilar
Murabbiylar
Oʻzbekiston murabbiylari

Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Doʻstlik Toshkent viloyati klubi bosh murabbiylari
Dinamo Samarqand futbol klubi murabbiylari
Oʻzbekistonlik futbol murabbiylari
Ezgi Eyüboğlu

Ezgi Eyyubogʻlu (tugʻ. 1988-yil 15-iyun, Trabzon, Turkiya) — turk aktrisasi va modeli. Rossiyada "Muhtasham asr " serialidagi Aybige-Xatun roli bilan tanilgan.

Biografiyasi 
Ezgi Eyyubogʻlu 1988-yilda Anqarada tugʻilgan. Anqaradagi Hacettepe universiteti qoshidagi Davlat konservatoriyasini tamomlagan, ikki yil Istanbuldagi Mimar Sinan sanʼat universitetida mumtoz balet yoʻnalishida tahsil olgan, soʻngra Hacettepe universitetining dramatik sanʼat fakultetiga oʻqishga kirdi.

Shaxsiy hayot 
Aktrisa turkiyalik aktyor Gurbey Ileri bilan uchrashdi. Ular 2011-yilda " Mening yuragim seni tanladi " serialining toʻplamida tanishishgan. 2013-yilda, ikki yillik munosabatlardan soʻng, ular ajralishdi. Aktyorlar hech qachon turmush qurishmagan. 2014-yil oʻrtalaridan boshlab Ezgi aktrisa Kaan Yildirim bilan uchrashadi, ular „Baxt nomi“ serialida birga roʻl oʻynashadi. 2015-yilning 8-avgust kuni Kaan Ezgiga turmush qurish taklifini bildirgan. Aktrisa rozi boʻldi, 2015-yil sentyabr oyida er-xotin nikohlarini eʼlon qilishdi. Toʻy 2016 -yil 14-may kuni Esma Sulton saroyida boʻlib oʻtdi. 2019-yil 26-iyunda 3 yillik turmushdan soʻng er-xotin ajrashishdi. Ezgi alimentdan bosh tortdi. Uning sobiq eri haqida hech qanday shikoyati yoʻq edi.

Martaba 
2001-yilda Eyyubogʻlu Elite Model Look tanlovida finalchi boʻldi va ikki yildan soʻng u Miss Turkey tanlovida ikkinchi oʻrinni egalladi. 2007-yildan beri u moda koʻrgazmalarida qatnashadi va kliplarda roʻl oʻynaydi.

2011-yilda Ezgi Eyyubogʻlu " Muhtasham asr " serialining ikkinchi mavsumida suratga tushdi. U mavsumning asosiy rollaridan birini — Qrim xoni Sohib-Gireyning qizi va Valid Sultonning jiyani Aybige-Xatunni oʻynadi (Nebakhat Chexre). Qahramon Eyyubogʻlu Qozonda ulgʻaygan, otasi tomonidan qiyinchilikdan uzoqda Istanbulga yuborilgan. U Shehzade Mustafo (Mehmet Gunsur) bilan unashtirilgan va ayni paytda Malkochogʻli Bali Beyning (Burak Özçivit) sevgilisi. Serialning uchinchi mavsumida Eyyubogʻlu bilan birga Sulton Sulaymonning toʻngʻich oʻgʻli Shehzade Mehmed rolini oʻynagan sevgilisi Gurbey Ileri suratga olish maydonida paydo boʻldi.

Manbalar 

Turkiyalik aktrisalar
Kishilar
Yashayotgan insonlar
1988-yilda tugʻilganlar
15-iyunda tugʻilganlar
Pages with unreviewed translations
Lev Olshanskiy

Lev Abramovich Olshanskiy (; 1914-yil 1-oktyabr, Yekaterinoslav — 1995-yil 9-avgust, Moskva) — sovet futbolchisi, hujumchi. Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan murabbiy.

Tarjimai hol 
1930-yilda Dnepropetrovskning “Spartak” jamoasi, 1932-1935-yillarda Moskvaning “Start” klubi hamda 1936-1938-yillarda Leningradning “Dinamo” klubi sharafini himoya qilgan. 1938-yilning oktyabr oyida “Dinamo” safida SSSR chempionatida “Elektr” (1:2) va “Zenit” (2:1)dagi hamyurtlariga qarshi ikkita oʻyin oʻtkazgan. 1939-yil may oyida Moskvaning “Pishevik” jamoasi uchun “B” guruhida toʻrtta oʻyin oʻtkazib,  Yerevanning “Spartak” jamoasiga qarshi uchrashuvda bitta gol urishga muvoffaq boʻlgan. 

1948-yildan murabbiylik faoliyati bilan shugʻullana boshlagan. 1948-1949-yillarda Moskva viloyati “Dinamo” klubida, 1950-yilda Podolsk “Mashinostroitel” jamoasida, 1951-1954-yillarda Ashxobodning “Spartak”ida, murabbiy vazifasida faoliyat yuritgan. 1954-1955-yillarda Toshkentning “Spartak” klubida katta murabbiy, 1956-1957-yillarda esa murabbiy boʻlib ishlagan. “Paxtakor” jamoasini 1957-1959-yillarda boshqargan.

1964-1978-yillarda KFK Dinamo (Moskva) jamoasiga ustozlik qilgan. 1970-yilda “Strela” va 1972-yilda “Almaz” jamoalari bilan (OFK-3) SSSR kubogining ikki karra gʻolibi boʻlgan

1995-yilda vafot etgan. Vostryakovskiy qabristoniga dafn etilgan.

Manbalar

Havolalar 
 Лукосяк Ю. П. «История петербургского футбола. Кто есть кто в петербургском футболе». — СПб.: Союз художников, 2011. — 280 с. ил., ISBN 978-5-8128-0111-3. С. 156
Vatan urushi 2-darajali ordeni sohiblari
Moskvada vafot etganlar
Zaslavl qal’asi

Zaslavl qal’asi — Belorussiyadagi eng qadimgi qal’alardan biri. XVI asr oʻrtalarida Polsha-Litva magnatlari Glebovichlar tomonidan Zaslavl (zamonaviy Zaslavl) shahri yaqinida qurilgan. Belarusiyaning Minsk viloyatining Minsk tumanida joylashgan.

Tavsifi 
Qal’a baland tepalikda joylashgan boʻlib, 200x100 metr maydonni egallagan. U har tomondan handaq bilan oʻrab olingan. Handaq Knyagintsy daryosining suvi bilan toʻldirilgan. Qal’aning tuproq qoʻrgʻonlari va oraligʻi tosh va gʻisht bilan qoplangan. Qoʻrgʻonlarning qulab tushmasligi uchun qalinligi 0,33 metr, balandligi 2,5 metr boʻlgan gʻisht devori oʻrilgan. Qal’aga janub tomondan ikki qavatli darvoza orqali kirish mumkin. U ikki metr qalinlikdagi tosh devorlar orasiga joylashtirilgan. Handaqdan darvozaga yogʻoch koʻprik orqali oʻtiladi. Ularga yaqinlashish yaqin atrofdagi qal’alardan otgan. Qal’aning gʻisht bilan qoplangan, qal’aning tashqarisiga olib boradigan yer osti yoʻli ham boʻlgan, undan chiqish metall panjaralar bilan yopilgan. Qamal qilinish ehtimoliga qarshi qal’ada quduq qazilgan.

Spaso-Preobrajensk cherkovi 
Qal’aning ichida joylashgan Spaso-Preobrajensk cherkovi devorlarining yuqori qismida, keyinchalik qurilgan tuynuklar boʻlgan. Bundan tashqari, maʼbadning oʻttiz metrli minorasida olti qavatli shunaklar mavjud boʻlib, ular qoʻshimcha ravishda qal’aning kuzatuv posti boʻlib xizmat qilgan.

Hozirgi holati 
Hozirgi vaqtda cherkov, qal’aning xarobalari, bramlari, oraliqlari hamda handaqlari saqlanib qolgan.

Galereya

Manbalar

Adabiyotlar 

  (belor.) Yuriy Zayats. Zaslavski zamak // Vyalіkae Knyastva Lіtooʻskae. Ensiklapediya u 3 t. — Mn.: BelEn, 2005. — T. 1: Abalenskі — Kadensiya. — S. 648-649. — 684 s. — ISBN 985-11-0314-4.

Havolalar 

 https://web.archive.org/web/20080625095223/http://castle.iatp.by/zaslav.htm
 Minsk viloyati
Litva buyuk duchyasining qal'alari
 Zaslavl
Belorussiyada xarobalar
Belarusdagi qalʼalar
Kompot (shirinlik)

Kompot (FR. Kompott) — yangi, konservalangan, quritilgan yoki tez muzlatilgan mevalardan turli xil kombinatsiyalarda yoki bir xil turdagi sovutilgan shirin taomdir. Kompotning bir turi-maseduandir.

Kompot uchun yangi mevalardan, ularning xushboʻyligini saqlab qolish uchun juda yetuk mevalar mos keladi. Tozalangan olma va noklarga oz miqdorda shakar, oʻrik, shaftoli va oʻrikda alohida qaynatiladi, urugʻlardan ozod qilinadi va pishiriladi. Rezavorlar, tozalangan va doira shaklida kesilgan tsitrus mevalari, qovun va tarvuzning pulpasi kompotga issiqlik bilan ishlov bermasdan qoʻshiladi. Meva aromasini kompotda saqlab qolish uchun ziravorlar ishlatilmaydi. Birgalikda meva va rezavorlar odatda limon yoki apelsin qobigʻi qoʻshilishi bilan tayyorlangan sovutilgan shaffof sirop bilan quyiladi. Kompot infuziondan soʻng stakanlarda sovuq holda, taqdim etiladi va sirop quyiladi. Kompotga oʻxshash taom suvda qaynatilmaydigan, ammo shakar siropida qaynatilmasdan issiqlik bilan ishlov beriladigan „siropdagi mevalar“ dir. Taqdim qilayotganda konservalangan mevalar shaffof shakar siropi bilan quyiladi.

Manbalar

Adabiyotlar 
 
 
 
 Poxlyobkin V. V. Kompot // Kulinarniy slovar. — M.: Izdatelstvo „E“, 2015. — S. 162—163. — 456 s. — 4000 ekz. — ISBN 978-5-699-75127-3.
 Ratushniy A. S. Kompoti // Vsyo o ede ot A do Ya: Ensiklopediya. — M.: Izdatelsko-torgovaya korporatsiya „Dashkov i K°“, 2016. — S. 183. — 440 s. — 300 ekz. — ISBN 978-5-394-02484-9.
 Kompot // Kultura pitaniya. Ensiklopedicheskiy spravochnik / Pod red. I. A. Chaxovskogo. — 3-e izdanie. — Mn.: „Belorusskaya ensiklopediya imeni Petrusya Brovki“, 1993. — S. 129. — 540 s. — ISBN 5-85700-122-6.
 
 Charles Sinclair. compote // Dictionary of Food: International Food and Cooking Terms from A to Z. — Second Edition. — London: A & C Black, 2004. — P. 147. — 632 p. — ISBN 978-1-4081-0218-3.
 meva pishiriqlar
Alifbo boʻyicha taomlar
Zigberg qal’asi

Siegberg qal’asi () — Avstriyaning Göfis kommunasi (Vorarlberg federal shtati) yaqinida barpo qilingan oʻrta asr qal’asi xarobalari; XIII asr oʻrtalarida tepalikda qurilgan va 1355-yilda graf Rudolf fon Feldkirx qoʻshinlari tomonidan bosib olingan va vayron qilingan. 1435-yilda qal’a graf Fridrix fon Togenburg askarlari tomonidan vayron qilingan va XVII asr boshlariga kelib butunlay xarobaga aylangan. Shu bilan birga, qal’a ibodatxonasi 1637-yilgacha oʻz faoliyatini davom ettirgan. XXI asrda xarobalar atrofidagi butun maydon va qal’a qoldiqlari meʼmoriy yodgorliklar roʻyxatiga kiritilgan.

Tarixi

Yana qarang 

 Rugburg qal'asi
 Neuburg qal'asi (Koblach)
 Neu-Montfort qal'asi
 Wolfurt qal’asi

Manbalar

Adabiyotlar 

 Alois Niderstätter: Die Vorarlberger Burgen. Universitätsverlag Wagner, Innsbruck 2017, ISBN 978-3-7030-0953-2, S. 86-90.
 Osterreyxdagi Buckelquader — Patrik Shixt — 2011-yil
 Kleines Vorarlberger Burgenbuch — Frans Josef Huber — 1985-yil
 Osterreichisches Burgenlexikon — Georg Clam Martinic — 1992-yil
 Von Schloß zu Schloß in Österreich — Gerxard Stenzel — 1976-yil

Havolalar 

 
XIII asrda qurilgan qalʼalar
 Forarlberg Qulflari
Kolbasali salat

Kolbasali salat (nemis. Wurstsalat) — odatda qaynatilgan bir yoki bir nechta kolbasa navlaridan tayyorlangan salat, shuningdek sirka, oʻsimlik yogʻi va piyoz bilan shuningdek Servelatdan toʻyimli salatdir. Kolbasali salat-Germaniyaning janubida, Elzase, Shveysariya va Avstriyada asosiy taomlar orasida mashhur aperatif hisoblangan. Kolbasali salat-nemis pivo bogʻlarida odatiy aperatifdir.

Kolbasali salat (koʻpincha Boloniya) uchun kolbasa, ingichka boʻlib kesilgan yoki chiziqlar va qora murch, tuz va tugʻralgan uzuk yoki toʻrtburchak kesilgan piyoz bilan sirka va oʻsimlik yogʻi aralashmasida bir muddat saqlanadi. Baʼzida mayda tugʻralgan turp, maydanoz yoki piyoz kolbasa salatiga qoʻshiladi. Kolbasali salat non yoki chip bilan, shuningdek obatsda bilan tortiladi; Kurpfalts va Saarda — fransuz kartoshkasi bilan. Shvab kolbasa salatining retseptiga koʻra, qonli kolbasani, Shveysariya, Strasburg va elzasda — Emmental pishloqini qoʻshish kerak. Yuqori Shvabiyada salatga qon kolbasa va pishloq  solinadi. Shveysariyada kolbasali salat servelatdan tayyorlanadi va Emmental, gruyer va Appenzeller qoʻshiladi.

Manbalar

Adabiyotlar 
 Erhard Gorys. Wurstsalat // Das neue Küchenlexikon. Von Aachener Printen bis Zwischenrippenstück. — München: Deutscher Taschenbuch Verlag, 1997. — S. 584. — 599 S. — ISBN 3-423-36008-9.

Havolalar 
 Рецепт
 Baden oshxonasi
 Swabian oshxonasi
 Shveysariya oshxonasi
Bavyera oshxonasi
 Avstriya oshxonasi
 Alsace Oshxonasi
 nemis salatlari
 kolbasa mahsulotlari
Alifbo boʻyicha taomlar
Tuba Büyüküstün

Xadicha Tubo Buyukustun (; tugʻ. 1982 -yil 5-iyul, Istanbul, Turkiya) — taniqli turk teatr va kino aktrisasi, model.

Biografiyasi 
Tuba 1982-yil 5-iyulda Istanbulda tugʻilgan. U Doʻgʻus oʻrta maktabini tamomlagan, soʻngra Mimar Sinan nomidagi Tasviriy sanʼat universitetida kostyum va dekoratsiya boʻyicha tahsil olgan.

Martaba 
Universitetda oʻqiyotganda Tuba Pantene, Maximum Cart, Kremini, Molped kabi mashhur brendlarning reklamasida faol ishlay boshladi. Tez orada uni taniqli rejissor Tomris Giritlioʻgʻli jamoasi koʻrib qoldi. Uning debyuti „Sulton Makama“ teleserialida boʻlib oʻtdi. Buning ortidan „Chemberimde Gul Oya“ serialida, „Gulizar“, " Otam va oʻgʻlim " filmlarida rol oʻynadi. Tubaning eng yaxshi vaqti 2005-yilda „Joʻka soyasi ostida“ teleserialining chiqishi bilan keldi, u yerda u Bulent Inal bilan juftlikda bosh rolni oʻynadi. Televideniyedagi navbatdagi asar 2007—2009-yillarda efirga uzatilgan „Asi“ seriali boʻldi. Serialda Tuba yana bosh rolni oʻynadi, taniqli aktyor Murat Yildirim uning sherigi boʻldi. Va 2010-yilda Tuba „Yuraklarni sindirish“ teleserialida loʻli Hasret obrazida paydo boʻldi. Oʻsha yili u „Yurakdan soʻrang“ filmida Esma rolini oʻynadi. 2014-yildan 2015-yilgacha u „iflos pul va sevgi“ teleserialida suratga tushgan. 2014-yil 21-mayda TubaUNICEFning yaxshi niyat elchisi etib tayinlandi. 2015-yil iyul oyida Tuba „Shamol xotiralari“ qisqa metrajli filmida rol oʻynadi. Oʻsha yilning sentyabr oyida Tuba yana ikkita filmda suratga tushdi: Zeynep rolidagi „Oʻrmon“ va Helin rolidagi „Tig koʻylak“. 2016-yil aprel oyida Tuba „Qizil Istanbul“ filmida suratga tushdi. Va iyul oyida „Koʻproq“ qisqa metrajli filmida. 2016-yil avgustidan 2017-yil iyunigacha Tuba „Jasur va goʻzal“ teleserialida bosh rolni oʻynadi, u yerda Kyvanch Tatlytug uning sherigi boʻldi. Shuni aytib otish kerakki, „Jasur va goʻzal“ teleseriali Tuba Buyukustyunga shuhrat keltirdi.

Shaxsiy hayot 
2005-yilda Tuba „Ohak soyasi ostida“ teleserialidagi sherigi Bulent Inal bilan ishqiy munosabatlarni boshladi, ammo 2007-yilda er-xotin ajralishdi. „Asi“ filmini suratga olish jarayonida u rejissor Sami Saidan bilan uchrashdi. 2008-yildan boshlab ular uchrashishni boshladilar va 2010-yilda ular munosabatlarini toʻxtatdilar. 2011 -yil 28-iyulda Tuba Parijda aktyor Onur Saylak bilan turmushga chiqdi. Ularning ishqiy munosabatlari „Gönülçelen“ serialining toʻplamida boshlangan. 2012 -yilning 19-yanvarida Tuba Maya va Toprak ismli ikki egizakni dunyoga keltirdi. 2017-yilning 5-iyunida Tuba va Onur ajrashishdi.

Manbalar 

Turkiyalik aktrisalar
Kishilar
Istanbulda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
1982-yilda tugʻilganlar
5-iyulda tugʻilganlar
Pages with unreviewed translations