yakhyo/uz-wiki huggingface dataset:
Zilzila magnitudasi

Magnituda (lot. magnitudo – miqdor, oʻlcham), Zilzila magnitudasi – zilzila yoki portlashdan vujudga keladigan taranglik tebranishi umumiy energiyasini tavsiflovchi shartli oʻlcham; fanga 1940-yillarning boshlarida amerikalik tadqiqotchilar Ch. Rixter va boshqa Gutenberglar tomonidan kiritilgan. Tebranish energiyasi logarifmiga toʻgʻri proporsional. Odatda, seysmograflar qayd qilgan tebranish davrining amplituda maksimumiga nisbatan aniqlanadi. M. tebranish manbaining energiyasi boʻyicha qiyoslashga imkon beradi. M.ning bir birlikka ortishi tebranish energiyasining yuz marta ortishiga muvofiq keladi. Maʼlum boʻlgan eng kuchli zilzilalar M.si 9 dan oshmaydi (taxminan 10".J" yoki 1026 erg ga muvofiq keladi). Ballarda hisoblanadigan zilzila kuchi yer yuzasida sodir boʻlgan larza va vayronagarchiliklar bilan baholanadi va u M.dan tashqari epitsentral zonadagi zilzila oʻchogʻining chuqurligi va geologik sharoitlariga ham bogʻliq. Zilzila oʻchogʻi chuqur boʻlmaganda vayronagarchilik epitsentrda 5 M.dayoq boshlanadi, agar zilzila oʻchogʻi bir necha yuz km chuqurlikda boʻlsa 7 M.da ham vayronagarchilik deyarli kuzatilmaydi. M. – 0 da kuchsiz tebranish boʻlib, epitsentr yaqinida oʻrnatilgan asbobgina qayd qila oladi; M. – 5 li zilzilada ozmoz buzilishlar boʻladi; M. – 7 da kuchli zilzila; M. – 8,5—8,9 da eng kuchli zilzila sodir boʻladi. M. < 25 xatolik bilan aniqlanadi. Yana q. Zilzila.

Zilzila magnitudasi zilzila paytida yuzaga keluvchi seysmik toʻlqinlar energiyasini sifatlovchi kattalikdir. 1935-yili Charles Richter tomonidan taklif etilgan. Zilzila magnitudasi 1 dan 9 gacha boʻlingan. Magnituda ballar bilan oʻlchanmaydi, bu boshqa shkala – zilzila intensivligi shkalasiga tegishlidir.

Zilzila magnitudasi logarifmikdir, masalan, 5,0 magnitudali zilzila 4,0 magnitudali zilziladan 10 marta katta amplitudali boʻladi.

Har yili Yerda taxminan:

 8,0 yoki undan katta magnitudali 1 zilzila;
 7,0—7,9 magnitudali 10 zilzila;
 6,0—6,9 magnitudali 100 zilzila;
 5,0—5,9 magnitudali 1000 zilzila sodir boʻladi.

Taqqoslash 

AQSh geologik tadqiqotlariga koʻra

Manbalar
David Beckham

David Robert Joseph Beckham OBE (talaffuzi: Devid Robert Jozef Bekham, 1975-yil 2-may Angliyaning London shahrida tugʻilgan) — Britaniyalik sobiq professional futbolchi. 100 buyuk britaniyaliklar va dunyoning 100 ta eng nufuzli shaxslaridan biri. Britaniya imperiyasi ordeni sohibi. Jahon futboli tarixidagi eng mashxur shaxslardan biri. Inter Mayami Cf futbol klubining egasi va prezidenti. Salford Sity klubinig rahbari.

Devid Bekhem futbolchilik faoliyatida bir qator klublarni himoya qilgan bulardan „Manchester Yunayted“, „Preston Nort End“, „Real Madrid“ va „AC Milan“, u yana Angliya terma jamoasini ham himoya qilgan. U 2011-yilda dunyo boʻyicha eng koʻp haq toʻlanadigan futbolchi deb tan olingan.

Bekham futbolchilik karyerasida „Manchester Yunayted“ klubi bilan professional shartnomani imzolaydi va uning birinchi debyut oʻyini 1992 yil 17 yoshga toʻlganda boʻladi. Bekham „Manchester Yunayted“ tarkibida Premer-liga kubogini 6 marta, Angliya kubogini 2 marta va Chempionlar ligasini 1 marta sovrinlarini qoʻlga kiritadi. Bekhem 2003-yilda „Real Madrid“ klubiga oʻtadi, u bu klubda 4 yil harakat qiladi va 4-yili Ispaniya chempionati kubogini qoʻlga kiritdi. 2007-yilning yanvar oyida Bekhem AQSHning „Los-Angeles Glaksi“ klubi bilan summasi 32,5 mln dollar boʻlgan 5 yillik shartnomani imzolaydi. Bakhem 2009-2010 yillar orasida Italiyaning „Milan“ klubida ijara shartnomasi asosida harakat qildi.

Shaxsi hayoti 
Bekhem Spice Girls vokalisti Viktoriya Beckamga (Adams) uylangan va ularning Bruklin Jozef, Romeo Jeyms, Kruz Devid ismli oʻg'li va Harper Seven ismli qizi bor.

Ordenlar va maxsus mukofotlar 

 Qirolicha Yelizaveta II tomonidan Britaniya imperiyasi ordeni OBE xodimi. 2003-yil.
 Birlashgan Millatlar Tashkilotining Bolalar jamg'armasi ( YuNISEF ) Yaxshi niyatli elchisi (2005-yildan hozirgacha)
 100 ta eng buyuk britaniyaliklardan biri
 Dunyoning eng Mashhur 100 kishisi, 15-raqam. Forbes, 2007-yil
Buyuk Britaniyada 40 yoshgacha boʻlgan eng nufuzli erkaklar ro'yxatidagi birinchi raqam  - Arena, 2007
 Time 100. 2008-yil.
To'rt mamlakat (Angliya, Ispaniya, AQSh, Fransiya) ligasida g'olib chiqqan birinchi ingliz.
Uchta Jahon chempionatida gol urgan birinchi Angliya futbolchisi
 UEFA Chempionlar Ligasining 100 ta o'yinini o'tkazgan birinchi britaniyalik futbolchi .
Yettita Premer ligada 265 o'yin, 80 asistent.
Angliya terma jamoasi sardori sifatida eng koʻp o'yinlar soni bo'yicha to'rtinchi.

Havolalar 
 Rasmiy sayti
 The David Beckham Academy 

Angliya futbolchilari
FIFA 100
Britaniya imperiyasi ordeni sohiblari
Amerikalik erkak modellar
Amerikalik erkak aktyorlar
Angliyalik erkak aktyorlar
Yashayotgan insonlar
Real Madrid CF futbolchilari
LA Galaxy futbolchilari
Angliya Premyer-ligasi futbolchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Erkak futbolchilar
2007-yil oltin toʻp sovrini nomzodlari
2004-yil oltin toʻp sovrini nomzodlari
Dick Advocaat

Dirk (Dick) Nicolaas Advocaat () Nikolas Advokat''; 1947-yil 27-sentyabr, Gollandiyaning Gaaga shahrida tugʻilgan) — gollandiyalik futbolchi (yarim himoyachi) va futbol murabbiyi, Rossiya milliy futbol terma jamoasi bosh murabbiyi.

Advocaat futbolchi va murabbiy sifatida muvaffaqiyatga erishdi, jumladan, Gollandiya terma jamoasida uchta o‘yin o‘tkazdi. U Niderlandiya va xorijda bir qator klublarga (jumladan, Rossiyaning „Zenit Sankt-Peterburg“ klubiga, u bilan 2008-yilgi UEFA kubogi finalida g‘olib chiqqan), shuningdek, Janubiy Koreya, Belgiya va Rossiya kabi bir qator mamlakatlarning terma jamoalariga murabbiylik qilgan.

Manbalar

Havolalar  

 UEFA profile, inc. former playing clubs (PDF file) 
 nasljerseys.com NASL stats
 Dick Advocaat stats at Zenit

1947-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Niderlandiyalik erkak futbolchilar
Erkaklar futbol markaziy himoyachilari
Erkak futbol yarim himoyachilari
ADO Den Haag futbolchilari
Sparta Rotterdam futbolchilari
FC Utrecht futbolchilari
Eredivisie futbolchilari
Alan Shearer

Alan Shearer (; 1970-yil 13-avgustda Angliyaning Nyukasl apon Tayn shahrida tugʻilgan) — mashhur ingliz futbolchisi, avallari Angliya milliy futbol terma jamoasi va Nyukasl Yunaytedning hujumchisi va sardori boʻlgan.  Ingliz Premyer-liga tarixidagi eng yaxshi toʻpurar — 260 ta gol. Ikkinchi oʻrinda ketayotgan Andrew Cole 187 ta toʻp kiritgan.

Angliya futbolchilari
FIFA 100
Yashayotgan insonlar
Erkak futbolchilar
Qibris parlament saylovi (2011)

11-Qibris parlament saylovi 2011-yil 22-mayda Qibrisda boʻlib oʻtib, unda Vouli ton Antiprosópon aʼzolari saylandi.

Natijalar

Manbalar

Havolalar 
 Parliamentary Elections 2011, OFFICIAL RESULTS 

Saylovlar
Xalqaro bolalarni himoya qilish kuni

Xalqaro bolalarni himoya qilish kuni – har yili bolalar sharafiga nishonlanadigan esdalik sanasi boʻlib, ularni nishonlash sanasi mamlakatga qarab har xil boʻladi. 1925-yilda Xalqaro bolalarni himoya qilish kuni birinchi marta Jenevada bolalar farovonligi boʻyicha Butunjahon konferensiyasida eʼlon qilingan. 1950-yildan buyon Ikkinchi dunyoning koʻplab mamlakatlarida 1-iyun kuni nishonlanadi. Xalqaro bolalar kuni 1959-yil 20-noyabrda Birlashgan Millatlar Tashkilotining Bosh Assambleyasi tomonidan qabul qilingan Bola huquqlari deklaratsiyasi munosabati bilan 20-noyabr kuni nishonlanadi. Baʼzi mamlakatlarda bu bolalar kuni emas, balki bolalar haftaligi hisoblanadi. Sikhlar 20-dekabrdan 27-dekabrgacha Bolalar kunini nishonlaydilar. AQShda Bolalar kuni 2024-yil 20-mayda nishonlanadi.

Tarixi

Kelib chiqishi 
Bolalarni himoya qilish kuni 1857-yil iyun oyining ikkinchi yakshanbasida Massachusets shtatining Chelsi shahridagi cherkov ruhoniysi doktor Charlz Leonard tomonidan boshlangan. Leonard bolalarga bagʻishlangan maxsus xizmat oʻtkazdi. Leonard bu kunni Atirgul kuni deb atadi, garchi u keyinchalik Gullar yakshanbasi va keyin Bolalar kuni deb nomlandi.

Bolalarni himoya qilish kuni birinchi marta 1920-yilda Turkiya Respublikasi tomonidan 23-aprel sanasi bilan rasman milliy bayram deb eʼlon qilingan. Bolalarni himoya qilish kuni 1920-yildan beri hukumat va oʻsha paytdagi gazetalar tomonidan bolalar kuni deb eʼlon qilinganligi sababli milliy miqyosda nishonlanadi. Biroq, bu bayramni aniqlashtirish va asoslash uchun rasmiy tasdiqlash zarur deb qaror qilindi va rasmiy bayonot 1929-yilda Turkiya Respublikasining asoschisi va birinchi prezidenti Mustafa Kemal Atatürk tomonidan milliy miqyosda eʼlon qilindi.

Xalqaro bolalarni himoya qilish kuni 
Xalqaro bolalarni himoya qilish kuni birinchi marta 1925-yilda Jenevada boʻlib oʻtgan Bolalar farovonligi boʻyicha Butunjahon konferensiyasida eʼlon qilingan. 1949-yil 4-noyabrda 1-iyun Xalqaro bolalarni himoya qilish kuni sifatida Moskvada Xalqaro demokratik ayollar federatsiyasi tomonidan taʼsis etilgan. 1950-yildan beri 1-iyun koʻplab kommunistik va post-kommunistik mamlakatlarda bolalarni himoya qilish kuni sifatida nishonlanadi.

BMT 
1954-yil 14-dekabrda Birlashgan Millatlar Tashkilotining Bosh Assambleyasida Hindiston va Urugvayning qoʻshma rezolyutsiyasi barcha mamlakatlarni Xalqaro bolalar kunini nishonlashga, birinchi navbatda, bolalar oʻrtasida oʻzaro almashinuv va tushunishni rivojlantirishga, ikkinchidan, bolalarni himoya qilish gʻoyalarini targʻib qilish boʻyicha harakatlarni boshlashga daʼvat etish uchun BMT Nizomi qabul qilindi. 1959-yil 20-noyabrda Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bola huquqlari deklaratsiyasini qabul qildi. Butunjahon bolalar kuni 1959-yil 20-noyabrda BMT Bosh Assambleyasi tomonidan qabul qilingan Bola huquqlari deklaratsiyasi munosabati bilan 20-noyabrda nishonlanadi.

Manbalar

Havolalar  
 
 Birlashgan Millatlar Tashkiloti veb-saytida Butunjahon bolalar kuni

Bayramlar
Birlashgan Millatlar Tashkiloti kunlari
Palo-Alto

Palo-Alto (Ispancha: palo: “daraxt” va alto: “baland”) — AQSh, Kaliforniya shtati, Santa-Klara okrugidagi shahar.

AQSh shaharlari
Alifbo boʻyicha aholi punktlari    California shaharlari
FIFA Jahon chempionati 2006

<noinclude>

Futbol boʻyicha jahon chempionati 2006 — FIFA 18-chi Futbol boʻyicha jahon chempionati. 2006-yilning 9-iyundan — 9-iyulgacha Olmoniya mamlakatida 32 ta terma jamoalar oʻrtasida guruh final uchrashuvlari boʻlib oʻtgan. Avvaliga guruh uchrashuvlari belgilanadi, 16 ta yaxshi terma jamoani aniqlash uchun. Undan keyin to final uchrashuvigacha bir-birlariga qarshi bahs olib boradilar. Hamma uchrashuvlar 64 ta tashkil etdi.

Saralash bosqichlari 

Saralash bosqichlarida 18-chi jahon chempionatida 197 ta mamlakat qabul qilingan, ular 6 ta geografik qitʼaga boʻlingan:

 Yevropa (UEFA) — final bosqichlariga 51 terma jamoadan, 13 terma jamoa saralash bosqichidan oʻtgan
 Osiyo (AFK) — final bosqichlariga 39 terma jamoadan, 4 terma jamoa saralash bosqichidan oʻtgan
 Afrika (KAF) — final bosqichlariga 51 terma jamoadan, 5 terma jamoa saralash bosqichidan oʻtgan
 Shimoliy Amerika (KONKAKAF) — final bosqichlariga 34 terma jamoadan, 4 terma jamoa saralash bosqichidan oʻtgan
 Janubiy Amerika (KONMEBOL) — final bosqichlariga 10 terma jamoadan, 4 terma jamoa saralash bosqichidan oʻtgan
 Okeaniya (ОFK) — final bosqichlariga 10 terma jamoadan, 1 terma jamoa saralash bosqichidan oʻtgan

Qatnashchilar 

Final bosqichlarida qatnashuvchilar 31 terma jamoani tashkil etdi, Olmoniya terma jamoasini esa olib tashlangan chunki u musobaqa mezboni sifatida ishtirok etadi.

Stadionlar 

Jahon chempionati 12 stadionlarda boʻlib oʻtdi.

Terma jamoalar

Guruhlar

A guruh

B guruh

C guruh

D guruh

E guruh

F guruh

G guruh

H guruh

Reglament

Pley-off

1/8

1/4

1/2 final

Uchinchi oʻrin uchun bahs

Final 
Zidan kalla qoʻygan tamom Italiya terma jamoasi chempion boʻgan 

Shuniyam bilmaysanmi

Mukofotlar

Qiziqarli faktlar

Toʻpoʻrarlar roʻyxati

Terma jamoalar iftixori

Hakamlar roʻyxati

Eslatma

Manbalar 

FIFA Jahon chempionati turnirlari
Beysbol

Beysbol (, base - "baza", ball - "toʻp") bita va beysbol toʻpi bilan jamoa boʻlib oʻynaladigan sport turidir. Oʻyindan maqsad raqib jamoa oʻyinchisi (pitcher) uloqtirgan koptokni bita bilan urib qaytarish va koptok raqib jamoa qoʻliga tushguncha 4 ta bazaga tegib, 90 fut (27,4 metr) masofani aylanib chiqishdir.

Beysbol (inglizcha baseball) — koptok va tayoqcha bilan oʻynaladigan sport oʻyini, chillak oʻyinini eslatadi. Har biri 9 (Shimoliy Amerika beysbolida) yoki I (Uels beysbolida) kishidan iborat 2 jamoa 175 x 125 m kattaliqdagi maydonda koptokni chillak bilan oʻynab, ustunlikka eri-shishga harakat etadi. Beysbol vatani — Angliya boʻlib, hozirgi oʻyin qoidalari 1845-yildan beri amal qiladi. Xalqaro Beysbol Federatsiyasi 1921-yilda tashkil etilgan, unga 71 mamlakat aʼzo (1991). Beysbol boʻyicha jahon chempionligi musobaqalari 1938-yildan buyon oʻtkaziladi, 1992-yildan Olimpiya oʻyinlari dasturiga kirdi.

Manbalar 

Sport turlari
Davlatlararo aviatsiya qoʻmitasi

Davlatlararo aviatsiya qoʻmitasi () MDH fuqarolar aviatsiyasini nazorat etuvchi tashkilotdir. Qoʻmita 1991-yili sobiq Sovet Ittifoqidagi 12 mamlakat vakillari bilan tuzilgan. Shtab-kvartirasi Moskvada joylashgan.

Qoʻmita aviahalokatlarni tahlil qiladi, sabablarini oʻrganadi.

Davlatlararo aviatsiya qoʻmitasi aʼzolari – Armaniston, Belarus, Moldova, Ozarbayjon, Oʻzbekiston, Qozogʻiston, Qirgʻiziston, Rossiya, Tojikiston, Turkmaniston va Ukraina. Gurjiston ham qoʻmitaga aʼzo edi, hozirda esa tashkilotdan chiqib ketgan.

Manbalar

Yana qarang 
 UTair 120 reysi halokati

Havolalar 
 Rasmiy sayti /
 Rasmiy sayti / - old website

Aviatsiya
Mustaqil davlatlar hamdoʻstligi
Kulgich

Kulgich deb yonoqdagi chuqurchaga aytiladi. Kulgich hammada ham boʻlavermaydi, biroq koʻp odamlarda kulgu paytida koʻrinishi mumkin. Kulgich chuqurligi va joylashuvi yonoq suyagi va katta yonoq mushagi tuzilishiga bogʻliq boʻladi. Kulgichlar bir necha yildan keyin yoʻqolishi ham mumkin. O'z vaqtida yuzidagi ko'rinish, masalan, tabassum, ko'rinishda paydo bo'ladi. Kulgichlar uzoq vaqt davomida paydo bo'lib, yo'q bo'lishi mumkin.

Odam anatomiyasi
UEFA koeffitsiyentlar jadvali

2011-yil 13-iyul sanasigacha qadar boʻlgan eng yaxshi 25 ta klub:

UEFA
Futbol assotsiatsiyasi reytingi
UEFA klublar musobaqalari
Ispan tili

Ispan tili () — hind-yevropa tillari oilasining roman tillari guruhiga mansub. U ushbu til sohiblarining soni boʻyicha dunyoda xitoy tilidan keyingi ikkinchi tildir. Dunyo boʻylab 590 million ispan tili sohiblari mavjud. Shuningdek, ispan tili dunyodagi eng koʻp oʻrganilayotgan ikkinchi til boʻlib, uni kamida 22 million talaba oʻrganmoqda. Boshqa manbalarga koʻra, bu raqam 90 mamlakatda 46 million talabadan oshadi. Ispaniya va Lotin Amerikasidagi 19 mamlakatning (Peruda kechua, Boliviyada kechua va aymara, Puerto — Rikoda m tarqalgan.

asosida.

erikasi va Karib dengizi davlatlari hamjamiyati, Afrika ittifoqi, Janubiy umumiy bozor va boshqa koʻplab xalqaro tashkilotlarda rasmiy til sifatida qoʻllanadi.

Yana qarang 
 Lotin amerikasi

Manbalar

Havolalar 

 İspanca danışıq kitabçası 

Ispan tili
São Paulo FC

São Paulo FC () - San Paulu, Braziliya futbol klubi, 1930-yilda.

Manbalar

Havolalar  

 
 Article that explains the difference between 1930 and 1935  

Braziliya futbol klublari
San Paulu
Alifbo boʻyicha futbol klublari
1930-yilda tashkil etilgan futbol klublari
Amy Winehouse

Amy Jade Winehouse (; 14-sentabr, 1983 — 23-iyul, 2011) ingliz xonandasi va shoirasi boʻlgan. Kuchli kontralto ovozga sohib edi, jazz, soul va R&B janrlarida ijod qilgan.

Winehouseʼning 2003-yilgi debut albomi, Frank, Birlashgan Qirollikda yaxshi qarshilandi va Mercury mukofotiga loyiq topildi. Uning keyingi, 2006-yilgi albomi, Back to Black, beshta Grammy Award mukofotini oldi, britan ayol ashulachi uchun bu rekord edi. Back to Black Birlashgan Qirollikda eng koʻp sotilgan albomlardan boʻldi. Albomdagi „Stronger Than Me“, „Rehab“, „Love Is a Losing Game“ qoʻshiqlari hit-paradlarda yuqori joylarni egallab kelgan.

Winehouse ayol musiqachilarni hamda kiyimlar dizaynerlarini ilhomlantirgan shaxsiyat sifatida xotirlanadi. Lekin uning muammoli tomonlari ham bor edi: Amy 2007-yildan giyohvandlik va araqxoʻrlikka aralashib qoldi. Qolaversa uning sobiq eri, Blake Fielder-Civil, mushtlashuvda qatnashgani uchun hibsga olinib, qamoqqa yuborilgandi, bu Amy’ning ruhiy holatiga salbiy taʼsir qilgan. Natijada 2008-yili Winehouse sogʻligʻi ogʻirlashdi.

Winehouse 2011-yilning 23-iyulida, 27 yoshida, Londondagi uyida oʻldi; politsiya oʻlim sababini haligacha izohlamadi.. Vafotidan soʻng koʻplab nashriyotlar tomonidan Amy «klub 27»ga kiritiladi.

Diskografiyasi 
 Frank (2003)
 Back to Black (2006)

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti

MTV Europe Music Award sovrindorlari
Grammy mukofoti sovrindorlari
Brit mukofoti sovrindorlari
Yer uchastkasi

Yer uchastkasi – Yer shari yuzasi va quruqlikda joylashgan maydon. Quruqlikda joylashgan har qanday maydon (uy-joy, sanoat korxonasi, qishloq xoʻjalik mahsulot yetishtirish bilan band va hokazo) yer uchastkasi deb nomlanadi. Yer uchastkasi asosan gektar (ga) yoki sotix hisobida oʻlchanadi.
Biometrik pasport

Biometrik pasport (baʼzan e-pasport, ePasport yoki raqamli pasport deb ham ataladi) — pasportning bir turi. Biometrik pasport ham elektron, ham qogʻoz pasport boʻlib, unda pasport egasi haqida biometrik  maʼlumotlar saqlanadi. Biometrik pasportlarda kontaktsiz aqlli karta () texnologiyasidan, jumladan mikroprotsessor chiplaridan (komputer chiplaridan) va antennadan (chipga quvvat yetkazish va kommunikatsiya uchun) qoʻllanadi.

Hujjat va chipning xarakteristikasi Grajdanlar aviatsiyasi xalqaro tashkiloti ()ning 9303 raqamli hujjatida belgilab berilgan. Biometrik pasportdagi muhim maʼlumot ham qogʻozda yoziladi, ham chipda saqlandi. Pasport chipida elektron ravishda saqlangan maʼlumotning haqiqiyligini aniqlash uchun ochiq kalitlar infrastrukturasi ()dan foydalaniladi.

Hozirgi kunda bunday pasportlarda ishlatiladigan biometrik maʼlumotlarga yuz tuzilishi, barmoq izlari va koʻz qorachigʻining tuzilishi kiradi. Bu belgilar bir necha biometrik xusisiyatlar oʻrganilib chiqilganidan keyin tanlangan. Grajdanlar aviatsiyasi xalqaro tashkiloti pasportlarda ishlatilishi kerak boʻlgan biometrik fayl formatlarini va kommunikatsiya protokollarini belgilab beradi.

Odatda pasport chiplarida har bir biometrik xususiyatning faqatgina raqamli tasviri (odatda JPEG yoki  JPEG2000 formatlarida) saqlanadi. Biometrik maʼlumotni solishtirish pasport tashqarisida, elektron chegara nazorat tizimlarida amalga oshiriladi. Chiplarda odatda kamida 32 kilobayt xotira boʻladi. Chiplar yana ISO/IEC 14443 kabi xalqaro standartlarga mos keladigan interfeyslarda ishlaydi. Bu standartlar biometrik pasportlarning turli mamlakatlarda muammosiz qoʻllanilishini taʼminlash uchun xizmat qiladi.

Baʼzi mamlakatlarda chiqariladigan shaxsiy guvohnomalar (shaxsiy kartalar yoki ID kartalar) (masalan, Niderlandiya, Albaniya va Braziliyadagi guvohnomalar) toʻlaligicha Grajdanlar aviatsiyasi xalqaro tashkilotining 9303 standartiga mos keladi. Boshqa mamlakatlardagi guvohnomalar, jumladan AQSH pasport kartasi, bunday emas.
  
Oʻzbekiston Respulkasida 2021-yil 1-yanvardan boshlab ID-kartalari (Shaxs guvohnomasi) berib boshlandi.

Manbalar

Havolalar 

 Oʻzbekcha Vikipediyaning „Biometrik pasporti“ yaroqsiz boʻlib chiqdi, Ozodlik radiosi, 11-aprel, 2014
 Biometrik pasport eski pasportdan nimasi bilan farq qiladi?, Ozodlik radiosi, 4-iyun, 2014

Shaxsiy guvohnomalar
Qirgʻizistonning hududiy boʻlinishi

Qirgʻizistonning hududiy boʻlinishi:

Qirgʻiziston 7 viloyatga va Respublika miqiyosidagi 2 shaharga boʻlinadi.

1. Bishkek 2. Botken viloyati 3. Chuy viloyati 4. Jalolobod viloyati 5. Norin viloyati 6. Oʻsh viloyati 7. Talas viloyati 8. Issiq-Koʻl viloyati]]

Viloyatlar shahar va tumanlarga boʻlinadi.

Viloyatlar 

<noinclude>

Manbalar

Havolalar 

Qirgʻizistonning maʼmuriy hududlari
Suzoq

Suzoq () —  Qirgʻiziston Respublikasi Jalolobod viloyati Suzoq tumaniga qarashli qishloq.   
 
Suzoq tumanining va Suzoq ovul okrugining maʻmuriy markazi. 
Jalolobod shahridan 7 km olisda joylashgan.
Osmon boylab musoffo havo

Aholisi 

Aholisi - 24 049 kishi.

Manbalar 

Jalolobod viloyati

Suzoq tumani aholi punktlari
Jalolobod (shahar)

Jalolobod (; ) — Qirgʻiziston Respublikasidagi shahar, Jalolobod viloyatining maʼmuriy markazi. Fargʻona vodiysida, oʻrtacha 764 m balandlikda, Bishkek—Oʻsh avtomobil yoʻlida joylashgan. Bishkek shahridan 550 km janubida. Aholisi 113 900 kishi „Jalolobod“ kurorti korpuslaridan biri. (2000). 1877 va 1927 yillarda shahar maqomini olgan.

Respublikaning sanoat va madaniyat markazlaridan. Metallsozlik, yengil, oziq-ovqat, mashinasozlik, elektronika sanoatlari, qurilish materiallari va mebel ishlab chiqarish rivojlangan. Yirik korxonalari: „Hyp“, „Oq paxta“, „Momojemish“, „Temirtosh“, „Mingbuloq“, „Ayubbuloq“, „Jalolobodtattuusu“, „Qurilish materiallari“ ishlab chiqarish birlashmasi va boshqalar. Ularda tikuvchilik buyumlari, ip-gazlama, poyabzal, mebel ishlab chiqariladi. Metallsozlik korxonalarida nasoslar, elektr isitish priborlari, qishloq xoʻjaligi qurollari, elektronika sanoati mahsulotlari, „Hyp“ korxonasida avtomobillar chiqariladi. Oziq-ovqat sanoati korxonalari (un tortish, sut-goʻsht, sabzavot va meva konservalash, mineral suv qadoqlash), neftni qayta ishlash zavodi (quvvati yiliga 500 ming t) mavjud. Temir yoʻl orqali Bishkek, Oʻsh, Qorasuv, Koʻkyongʻoq shaharlari; Oʻzbekiston va Tojikistonning sanoat markazlari bilan bogʻlangan. Aeroport bor. Jaolobodda oliy oʻquv yurtlari, musiqa va badiiy maktablar, muzey, teatr, filarmoniya, kutubxonalar mavjud. Shaharda qirgʻiz, oʻzbek va rus tillarida 10 ta gazeta nashr qilinadi. Shahar yaqinida balneologik kurort joylashgan.

Tarixi 

Jalolobod shahriga XVII asrlarda Jaloliddin ismli oʻzbek shahs asos solgan. Avalliga Qoʻqon xonligining tarkibida Jalolobod qishloq boʻlib tuzilgan.

Rossiya Imperiyasi davrida 
Rossiya impriyasi davrida Jaolobod shahri Fargʻona viloyati Andijon uezdi tarkibida boʻlgan

SSSR davrida 

Jalolobod shahri SSSR davrida Oʻzbek SSRning Fargʻona viloyati tarkibida boʻlgan. Turkistonni bir qismini bosib olgan va Turkistonda yana bir mamlakat yuzaga kelish xohishida boʻlgan Moskva, yangi barpo eʼtilgan davlat, yʻani, Qirgʻiz SSRning tarkibiga qoʻshgan va 1939-yilning 21-noyabrida viloyat markazi maqomiga eʼga boʻlgan. 1958-yilning 11-dekabrida esa Oʻsh viloyatining tarkibiga qoʻshilgan.

Mustaqillik yillarida 

1991-yil Qirgʻiziston oʻz mustaqilligini qoʻlga kiritdi, xuddi shu yili shahar yana viloyat markazi mavqeiga ega boʻldi.

Fotogalareya

Madaniyati

Shahar maktablari 
 M. Babkin

 Yusufbek Bakiyev maktabi

 Olim Usmon maktabi
 Alisher Navoiy maktabi

Diqqatga sazovor joylari 

 Shoʻr-Buloq
 Jalolobod kurorti

Shaharning taniqli shahslari

Shaharda tavallud topganlar 

Qodirjon Botirov — (tav. 9 mart, 1956yil). Oʻzbek. Respublika Oʻzbek milliy-madaniyat markazi rais muovini, Jalolobodlik taniqli tadbirkor, oʻz hisobidan barpo etilgan hususiy Olim Botirov nomli Doʻstlar Birligi Universitettining Prezidenti.

Mavluda Asalxoʻjayeva — (tav. 15-oktabr, 1963yil). Oʻzbek. Oʻzbekistonda hizmat koʻrsatgan sanaʼtkor.

Shapavalov Igor Aleksandrovich — SSR xalq artisti.

Manbalar 

Jalolobod viloyati
Qirgʻiziston shaharlari
Quddus

Quddus, Iyerusalim ( al-Quds, ‎ Iyerushalaim, osuriylarning mix yozuvlarida Ursalimmu; qadimgi Misr yozuvlarida Shalam, Oʻrta Osiyoda Quddusi Sharif nomi bilan maʼlum) — Falastin shahari. Oʻlik dengizning gʻarbidagi chala choʻlli yassitogʻlikda joylashgan. Aholisi 692,3 ming kishi (2003). Transport yoʻllari chorrahasi. Sanoat, savdo-transport va madaniyat markazi. Toʻqimachilik, koʻn-poyabzal, metallsozlik, farmatsevtika, poligrafiya, radiotexnika sanoati korxonalari mavjud. Olmosga ishlov beriladi. Hunarmandchilik rivojtangan. Quddus — musulmon, yahudiy va xristianlarda "muqaddas shahar" hisoblanadi.

Quddus haqidagi dastlabki maʼlumotlar miloddan avvalgi 2-ming yillikning oʻrtalariga toʻgʻri keladi. Dastlab Rushalimum (Shalim xudosi shahri), yozma manbalarda miloddan avvalgi 15-asrdan Urushalaim nomi bilan tilga olingan. Iyerushalaim qad. yahudiylar tilida "tinchlik shahri", arabcha alQuds — "muqaddas" shahar maʼnolarini anglatgan. Shahar qad. va oʻrta asrlarda turli davlatlar (Yahudiylar podsholigi, Rim imperiyasi, Vizantiya, Arab xalifaligi, usmonli turk saltanati) tarkibida boʻlgan.

1920—47-yillarda Falastin hududidagi inglizlar mandatining maʼmuriy markazi. 1947-yil 29-noyabrdagi BMT qaroriga muvofiq mustaqil maʼmuriy birlik qilib ajratilgan. 1948—49 yillardagi arab-isroil urushi natijasida Isroil (gʻarbiy qismi) bilan Iordaniya (sharqiy qismi) oʻrtasida ikkiga boʻlindi. 1950-yilda Quddusning gʻarbiy qismini Isroil hukumati BMT qaroriga xilof ravishda mamlakat poytaxti deb eʼlon qildi. 1967-yilda zolim Isroil vahshiylarcha Quddusning sharqiy qismini ham bosib oldi va 1980-yil 30-iyulda Quddusni "abadiy va boʻlinmas poytaxt" deb eʼlon etdi. BMT'ning (1967 — 71) qarorlariga muvofiq Quddus boʻyicha barcha anneksiyalar bekor qilingan.

Shahar 2 qism: eski shahar va yangi shahardan iborat. Eski shahar 16-asrda qalʼa devori bilan oʻralgan. Musulmon, yahudiy va xristianlar dahalari ajralib turadi. Meʼmoriy yodgorliklardan ellinizm va rim davri hamda arab madaniyati yodgorliklaridan Qubbat as-Sahro, alAqso masjidlari va cherkovlar, qalʼalar saqlangan. 19-asrning 2-yarmidan qurila boshlagan yangi shaharda zamonaviy binolar, universitet majmuasi, tibbiyot markazi, milliy muzey, yahudiy universiteti (1918) va boshqa bor.

Manbalar

Havolalar 
Quddus shahrining rasmiy vebsayti
Quddus shahridagi muqaddas joylar roʻyxati

Muqaddas shaharlar
Call of Duty 4: Modern Warfare

Call of Duty 4: Modern Warfare First Person, Amerikaning Infinity Ward ishlab chiqargan va uni Activision nashr etgan. Oʻyin Call of Dutyning toʻrtinchi seriyasidir va Modern Warfare seriyasining birinchisi. Oʻyin 2007-yil 5-noyabr kuni sotuvga chiqarilgan.
Oʻyin 2007-yil 5-noyabr kuni uchta platformaga chiqqan: PC, Xbox 360 va PlayStation 3 kegin: Mac, Nintendo DS va Wii platformalariga chiqqan. 12-noyabrdan Internet servisi Steam orqali sotib olishga yoʻlga qoʻyilgan.Birinchi 24 soat ichida oʻyinning 600 000 nusxasi sotildi. Dunyo boʻylab 10 milliondan ortiq nusxasi sotildi. Oʻyin Call of Duty seriyalaridagi eng zoʻr oʻyin boʻlib qoldi.

Syujeti 

Voqealar [2011]-yilda boʻlib oʻtadi. Rossiya Ultranatsionalist Imran Zaxayev hokimiyatni qoʻlga oʻlishni va yangi joylarga qoʻshilishni orzu qiladi. U SSSRni ham tiklashni xohlaydi.AQSH uni bu ishni qilishiga yoʻl qoʻymasligini biladi, shuning uchun u Yaqin Sharqda davlat toʻntarish uyushtirdi, Rossiyani hayolini buzmaslik uchun u Xaled Al-Asad bilan hamkorlikni kuchaytirdi.

''''''

Havolalar 
Call of Duty o'yinlarining rasmiy veb sayti
Chenjou

Chenjou () — Xitoy Xalq Respublikasida joylashgan shahar, Xenan viloyatining poytaxti.

Manbalar

Havolalar 
 Zhengzhou shahrinig rasmiy vebsayti (xitoycha)
 http://www.zz-go.com/en/zhengzhou 

Xitoy shaharlari
Botken (tuman)

Botken tumani () - Qirgʻiziston Respublikasining Botken viloyatidagi uch tumandan biri. Maʼmuriy markazi - Botken shahri.

Tarixi 
1934-yilning 19-aprelida Botken tumani tashkil topgan.

Geografiyasi 
Tuman Botken viloyatining markaziy qismida joylashgan boʻlib. Janubi va shimolidan Tojikiston, gʻarbidan Laylak, sharqidan Qadamjoy tumani. janubi sharqidan Oʻsh viloyatining Choʻn Oloy tumani bilan chegaradosh. Tumanning sharqida Soʻx va markaziy qismida Vorux anklavlari mavjud.

Aholisi

Shaharlari

Manbalar 

Botken viloyati
Qorasuv tumani

Qorasuv tumani () – Qirgʻiziston Respublikasining Oʻsh viloyatidagi tuman. Maʼmuriy markazi – Qorasuv shahri.

Tarixi 
Qorasuv tumaniga 1962-yili asos solingan.

Aholisi 
Qirgʻziston 2009 yili aholini roʻyxatga olish natijalariga koʻra tumanda 348 645 aholi istiqʼomat qiladi ulardan
 Oʻzbeklar – 143 340 odam jami odamdan 38.5 %
 Qirgʻizlar – 189 262 jamidan 54.3 %
 Uygʻurlar – 10 445 yoki 3.0 %
 Tojiklar – 5 947 yoki 1.7 %
 Turklar – 3 368 yoki 1.0 %
 Ozarbayjonlar – 2 440 yoki 0.7 %
 Dunganlar – 786 yoki 0.2 %
 Tatarlar – 749 yoki 0.2 %
 Tashirov kishlogʻida Dungonlar yashaydi (musulmon-xitoy)

Ovullari 
Bir shahar Qorasuv va 16 ovul okrug 122 qishloq joylashgan.
 Oq-Tosh ovul okrugi
 Yangi-Ariq ovul okrugi
 Joʻsh ovul okrugi
 Katta-Toldiq ovul okrugi
 Qashgʻar-Qishloq ovul okrugi
 Qizil-Qishloq ovul okrugi
 Qizil-Suv ovul okrugi
 Madi ovul okrugi
 Narimon ovul okrugi
 Oʻttiz-Adir ovul okrugi
 Sariq-Qoʻloʻt ovul okrugi
 Papan ovul okrugi
 Savay ovul okrugi
 Saroy ovul okrugi
 Toʻloʻykoʻn ovul okrugi
 Sharq ovul okrugi

Manbalar
Vobkent (futbol klubi)

"Vobkent" — Buxoro viloyatining Vobkent shahridan oʻzbek futbol klubi. 2002-yil mobaynida tashkil etilgan.

Tarixi 
2003-yilda Oʻzbekiston chempionati ikkinchi ligasi final turnirida ishtirok etgan. 2004—2006-yilgi mavsumlarda Birinchi ligada oʻynagan.

2006-yilda kumush medal sohibiga aylangan va Oliy ligaga chiqqan. 2007-yilgi mavsumda oliy divizionda debyut qilgan va oxirgi 16-oʻrinni egallagan.

2008-yilda moliyaviy muammolar tufayli 8 ta oʻyindan soʻng keyingi Oʻzbekiston chempionati va kubogida ishtirok etishdan bosh tortgan.

Stadion 
Klub oʻz uy uchrashuvlarini Buxorodagi 22 700 tomoshabinga moʻljallangan "Markaziy" stadionda oʻtkazdi

Yutuqlari 
  Birinchi liga kumush medali sovrindori (2006).
 Oliy ligada 16-oʻrin (2007)
 Oʻzbekiston ikkinchi ligasi Chempion (1): 2003-yil
 Oʻzbekiston kubogi 1/8 finali (3 marta): 2004, 2006, 2007.

Mashhur futbolchilar 

 Maqsud Karimov

Manbalar

Havolalar 

 Klub futbol faktlari ma'lumotlar bazasida
 Klub o'yinlari Wildstat ma'lumotlar bazasida
 MDH futbol klublari tarixi

Oʻzbekiston futbol klublari
Buxoro viloyati futbol klublari
Oʻzbekistonda faoliyati tugatilgan futbol klublari
2002-yilda Oʻzbekistonda tashkil etilganlar
Vobkent tumani
Alifbo boʻyicha futbol klublari
Xalifa

Xalifa (arabchada „oʻrinbosar“, „noib“) – musulmon jamoasi va musulmon davlatining diniy hamda dunyoviy boshligʻi hisoblanadi. Xalifa Muhammadning oʻrinbosari, umaviylar davridan boshlab esa Allohning yerdagi noibi hisoblangan. Muhammaddan keyingi toʻrt Xalifa (Abu Bakr Siddiq, Umar, Usmon, Alini xulafoi roshidin, yaʼni toʻgʻri yoʻldan boruvchi Xalifalar deb atashgan. Abbosiylar, fotimiylar sulolasidan boʻlgan hukmdorlar Xalifa nomi bilan atalgan. XIII asrdan keyin ayrim musulmon mamlakatlarining hukmdorlari oʻzini diniy boshliq deb ham daʼvo qilib, Xalifa nomiga ega boʻlishgan. XVI asrda turk sultonlari oʻzlarini Xalifa deb atay boshlaganlar, bu holat 1924-yilgacha, yaʼni usmonlilar davlati tugaguncha davom etgan.

Manbalar

Havolalar 

Islom
Huquqiy atamalar
Huquqshunoslik
Xalq

Xalq — bu odamlar jamoasi boʻlib, ularning tili, madaniyati, sanʼati, dini boshqa jihatlarini birgalikda aks ettiradi. Xalq tushunchasi keng boʻlib jihatlari bilan birlashtiriladigan odamlar yigʻindisiga aytiladi. Masalan biz Oʻzbekiston aholisi va oʻzbek xalqi deymiz.

Xalq — 1) muayyan mamlakatning barcha aholisi; 2) tarixiy birlikning turli shakllari (qabila, elat, millat). X.larning kelib chiqqan tarixini (etnogenezini) va shakllanish jarayonini oʻrganishda ijtimoiy fanlarda "etnos" (yun. "xalq") va "etnik birlik" iboralari qoʻllanadi (qarang Etnos, Etnik birlik).

Manbalar 

Terminologiya
Siyosat
Theodore Dreiser

Theodore Dreiser (talaffuzi:Teodor Drayzer 27-avgust 1871-yil — 28-dekabr 1945-yil) — amerikalik yozuvchi va davlat arbobi, tabiatshunoslik maktabining jurnalisti. Uning romanlarida ko'pincha qat'iy axloqiy me'yorlar yo'qligiga qaramay o'z maqsadlariga erishgan bosh qahramonlar va tanlov va ixtiyoriy ertaklardan ko'ra tabiatni o'rganishga ko'proq o'xshash adabiy vaziyatlar tasvirlangan. Drayzerning eng mashhur romanlari qatoriga "Baxtiqaro Kerri"(1900), "Sarmoyador" (1912) va "Amerika fojiasi" (1925) kiradi. 2022-yil Muhabbat Ismoilova tarjimasi asosida va "Asaxiy books" loyihasi doirasida "Sarmoyador" romani o'zbek tiliga qayta tarjima qilindi.

Dastlabki yillar
Drayzer Indiana shtatining Terre Haute shahrida Jon Pol Drayzer va Sara Mariya oilasida tug'ilgan. Jon Drayzer Eyfel mintaqasidagi Mayen shahridan kelgan nemis muhojiri, Sara esa Ogayo shtatining Dayton shahri yaqinidagi mennonit dehqon jamoasidan edi. Uning oilasi Jon Drayzerga uylanishga qaror qilgani va Rim-katolik dinini qabul qilgani uchun uni rad etishadi. Teodor o'n uchta bolaning o'n ikkinchisi edi (omon qolgan o'nta bolaning to'qqizinchisi). Pol Drayzer (1857–1906) uning katta akalaridan biri edi; Pol mashhur qo'shiq muallifiga aylangani uchun ismining imlosini o'zgartirdi. Ular katoliklar sifatida tarbiyalangan.

Danielsning so'zlariga ko'ra, Drayzerning bolaligi og'ir qashshoqlik bilan ajralib turadi va uning otasi qattiqqo'l boʻlgan. Uning keyingi badiiy asarlarida ana shu tajribalar aks etgan.

Indiana shtatining Varshava shahrida o'rta maktabni tugatgandan so'ng , Drayzer 1889-1890 yillarda Indiana universitetida o'qiydi.

Manbalar

Havolalar 
  Baxtiqaro Kerri - Roman

Kishilar
Amerikalik davlat arboblari
Amerikalik ateistlar
Haqorat

Haqorat shaʼnga teguvchi, kamsituvchi, xafa qiluvchi ifoda, soʻz, gap yoki amaldir. Haqorat atayin yoki bexosdan boʻlishi mumkin.

Turlari

Haqorat (jinoyat huquqida) — shaxsning shaʼni va qadr-qimmatini beodoblik bilan qasddan tahqirlash. Beodob muomalada boʻlish turli xildagi xatti-harakatlarda, chunonchi haqoratli soʻz va iboralarni aytish, bino, devorlar va fotosuratlarga haqoratlovchi yozuvlar yozish, beodob qiliqlar qilish, yuziga tarsaki urush, tupurish va h.k.da namoyon boʻladi.

Haqorat qilish Oʻzbekiston Respublikasining Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi kodeksida fuqarolarning huquq va erkinliklariga tajovuz qiladigan huquqbuzarlik sirasiga kiritilgan. Ushbu kodeksning 41-moddasiga koʻra, haqorat qilish eng kam ish haqining 20 baravaridan 40 baravarigacha miqdorda jarima solishga sabab boʻladi.

Birinchi marta haqorat qilgan shaxslar, agar ularning qilmishlari jinoiy jazolashga tegishli boʻlmasa, maʼmuriy javobgarlikka tortilishi mumkin. Haqorat qilish, basharti, shunday harakatlar uchun maʼmuriy jazo qoʻllanilgandan keyin sodir etilgan boʻlsa, eng kam oylik ish haqining 200 baravarigacha miqdorda jarima yoki bir yilgacha axloq tuzatish ishlari bilan jazolanadi. Nashr qilish yoki boshqacha usulda koʻpaytirilgan matnda, yoxud ommaviy axborot vositalari orqali haqorat qilish eng kam oylik ish haqining 200 baravaridan 400 baravarigacha miqdorda jarima yoki 1 yildan 2 yilgacha axloq tuzatish ishlari bilan jazolanadi. Haqorat qilish jabrlanuvchi oʻz xizmat yoki fuqarolik burchini bajarishi munosabati bilan bogʻliq holda; xavfli retsidivist tomonidan yoki tuhmat qilganligi uchun ilgari sudlangan shaxs tomonidan sodir etilgan boʻlsa — eng kam oylik ish haqining 400 baravaridan 600 baravarigacha miqdorda jarima yoki 2 yildan 3 yilgacha axloq tuzatish ishlari yoxud 6 oygacha qamoq bilan jazolanadi (Oʻzbekiston Respublikasi JK, 140-modda).

Haqorat qilish har doim muayyan bir shaxsga qaratilgan boʻladi. Muayyan bir shaxsga qaratilmasdan aytilgan uyatsiz-beodob soʻzlar va shahrik. xatti-harakatlar bezorilik deb baholanishi mumkin.

Quyidagilar haqorat sanalishi mumkin:
 Soʻkinish.
 Ijtimoiy qoralanuvchi atamalar: oʻgʻri, fohisha.
 Salbiy tarixga ega atamalar: fashist, millatchi.
 Biror kasb nomi bilan boshqa kasbni atash, masalan shifokorni jallod, qassob deyish.
 Zoosemantik metaforalar: mol, eshak, it.
 Salbiy maʼnoli feʼllar: uxlatish, kiydirish.
 Odam feʼl-atvorini salbiy baholovchi atamalar: ablah, yaramas.

Jiddiy haqoratlar maʼmuriy yoki jinoiy javobgarlikka tortilishga sabab boʻlishi mumkin.
Simon & Schuster

"Simon &Schuster" nashriyotiga 1920-yillarning boshida Richard Saymon va Linkoln "Maks" Shuster tomonidan asos solingan. 1924-yili bu nashriyot ilk krossvordlar to'plamini chop etgan. Bugungi kunda "Simon & Schuster" kompaniyasi "CBS Corporation"ning bo'linmasi hisoblanadi. U "Random House", "Penguin" va "HarperCollins" bilan birgalikda ingliz tilida kitoblar chop etuvchi to'rtta eng katta nashriyotdan biri hisoblanadi. Ayni vaqtda "Simon & Schuster" yiliga 2 ming xil nomda nashrlarni chop etmoqda.

1990-yillarning o'rtalarida nashriyot egasi boʻlgan "Viacom" konserni "Simon & Schuster Interactive" bo'linmasini tashkil etgan. 2003-yilga kelib, u xaridorlarning yo'qligi munosabati bilan tarqatib yuborilgan. Bo'linmaning so'nggi o'yin loyihalari sifatida "EVE Online" va "Outlaw Golf 2"ni ko'rsatish mumkin.

Mavzuga oid 
 Inglizcha kitob nashriyotlari ro'yxati

Havolalar 
 simonandschuster.com

AQSh nashriyotlari
Jurnalist

Jurnalist — asosiy faoliyati jurnalistika bilan shugʻullanish boʻlgan, muhim faktlar, voqealar, odamlar, hodisalar haqidagi axborotni yigʻish, qayta ishlash va uni auditoriyaga yetkazish orqali OAVni axborot bilan toʻldiruvchi kishi. Jurnalistlar asosan publitsistik faoliyatga yoʻnalgan boʻlib (kolumnistlar), ular oʻz oldiga maʼlum ijtimoiy fikrni shakllantirish, shuningdek, davlat hokimiyatining u yoki bu qaror va harakatlariga tahrirlovchi sifatida taʼsir qilish va nashr, radio yoki telekanal taʼsischilari belgilagan chegaralar doirasida jamiyat va davlat oʻrtasidagi vositachi boʻlishni maqsad qiladi.

Muxbir (arabcha — xabar beruvchi, xabarchi) — 1) tahririyat tarkibida jurnalist sifatida xizmat qiluvchi xodim; 2) bevosita tahririyatda ishlamaydigan, ammo ommaviy axborot vositalarida muntazam ijodiy hamkorlik qiluvchi shaxs; 3) boshqa ommaviy axborot vositalarida chiqish uyushtiruvchi gazeta, jurnal, radio, televideniye tahririyati xodimi (jamoatchi muxbir). 

Jurnalist — muxbir, reportyor (axborot-yangiliklar xizmati xodimi) va sharhlovchiga teleoperator, produser va boshqa texnik xodimlari yordam berishi mumkin.

OAV fotograf (suratkashi) reportyor yoki muxbir bilan birgalikda ishlashi yoki mustaqil ravishda oʻz nashri uchun fotoreportajlar tayyorlashi mumkin. Bu jarayonda u fotojurnalistga aylanishi mumkin.

Mavzuga oid 
 Boshlovchi
 Jurnalistika
 Kinotanqidchi
 Paparatsi
 Restoran tanqidchisi
 Fotojurnalistika

Jurnalistika
Kolumnistlar
Kasblar
Jurnalistlar

be-x-old:Журналіст
dv:ނޫސްވެރިން
fa:خبرنگار
ku:Rojnamevan
lt:Žurnalistas
qu:Willay kamayuq
sl:Novinar
tg:Журналист
wuu:记者
zh:記者
zh-yue:記者

Manbalar
Gay

Qadimgi Rimda yashab ijod etgan Rim yuristlaridan biri. Gay zodagonlarning siyosiy nufuzini zaiflashtiruvchi qonunlar chiqartirgan . Xususan, xalq majlisida magistratlarni yashirin ovoz bn saylash toʻgʻrisida qonun joriy qilingan . Bundan tashqari, xalq majlisi biror kishini xalq tribuni vazifasi qatoriga ikki yil va undan koʻproqqa qayta saylanishi mumkinligi haqida qaror chiqargan. Gay Oʻz akasining agrar islohotlarini amalga oshirish bn birga yersiz fuqarolarni yer bn taʼminlash maqsadida mil . avv . 123-122 yillarda provintsiyalarda Rim fuqarolarining koloniyalarini tuzish va kambagʻallarga davlat omborlaridan juda arzon baho bn don sotish toʻgʻrisida qonunlar chiqartirgan . Gay harbiy islohotlar ham oʻtkazgan . Rim fuqarolari uchun majburiy boʻlgan harbiy yurishlar soni cheklangan , 46 yoshga toʻlgan fuqarolar uchun harbiy majburiyat bekor qilingan, askarlar davlatdan maosh va qurol — yarogʻ oladigan boʻlganlar, xalq majlisida oʻlimga mahkum etish xaqidagi xukmdan shikoyat qilishlari mumkin boʻlgan .

Manbalar 

Oʻzbekiston yuridik ensiklopediyasi maqolalari
Huquqshunoslik
Shashlik

Shashlik yoki kabob — choʻgʻda pishirib (kuydirib) tayyorlanadigan goʻshtli taom. Anʼanaviy shashlik tindiriligan va oʻrtacha kattalikda toʻgʻralgan goʻshtdan tayyorlanadi.

Goʻsht, jigar, buyrak, dumba, charvi va boshqa masalliqlardan six kabob, titrama kabob, qozon kabob, parranda kabob, qiyma kabob, tandir kabob, pomidor kabob, dumbul kabob, charvi kabob, loʻla kabob va boshqa turlari bor. Six kabob — qoʻy goʻshtining lahm hamda dumba qismlaridan olib, har biri 10-12 g keladigan loʻnda-loʻnda boʻlaklarga boʻlinadi, unga mayda toʻgʻralgan piyoz, tuz, qalampir (murch), kashnich urugʻi, zira, uzum sirkasi (anor yoki limon suvi) aralashtiriladi. Masalliq sirlangan yoki chinni idishga solinib, bir necha soat (4 soatdan 24 soatgacha) salqin joyda saqlanadi. Soʻngra goʻsht sixga 5-6 boʻlakdan qilib oʻtkaziladi (sixning uchida yogʻ boʻlishi kerak). Sixlar qoʻrada toshkoʻmir yoki pista koʻmir choʻgʻida pishiriladi. Kabobning bir tomoni qizarib pishgandan soʻng ikkinchi tomonini agʻdarish kerak. 1 kg goʻshtga 2-3 bosh piyoz, 1 choy qoshiqda tuz, 4 osh qoshiqda uzum sirkasi (yoki bir dona limon), taʼbga koʻra ziravor kerak boʻladi. Qiyma kabob — goʻsht qiymalagichdan 2 marta, piyoz bir marta oʻtkazilgach, qiyma tayyorlanadi. Qiymaga tuxum chaqilib qalampir, tuz aralashtiriladi. Soʻng qiymadan 50-60 g keladigan kiftalar yasaladi va uzunasiga sixga oʻtkaziladi. Kifta ustiga un sepib yuqorida aytilgandek choʻgʻda pishiriladi. 1 kg goʻshtga 3 bosh piyoz, 1 dona tuxum, 3-4 qoshiq un; ziravorlar kerak boʻladi. Dumbul kabob — makkajoʻxorining dumbul soʻtasidan tayyorlanadi. Tozalangan soʻta 3-4 sm dan qilib kesiladi va namakobga 2-3 soat solib qoʻyiladi. Soʻng 2-3 donadan qilib sixga oʻtkaziladi va laxcha choʻgʻda pishiriladi.

Kabob Oʻrta Osiyo va Yaqin Sharq, Kavkaz xalqlarining sevimli taomi hisoblanadi. Kabobni aslida chorvador xalqlar o'ylab topishgan.

Adabiyot 
 Maxmudov K., Oʻzbek taomlari, T., 19

Manbalar 

Taomlar
Ko‘cha taomlari
Oʻzbek oshxonasi
Go‘shtli taomlar
Sovet oshxonasi
Iroq oshxonasi
GLONASS

Sunʼiy yoʻldoshli global navigatsion tizimi (GLONASS) - Rossiya sunʼiy yoʻldoshli navigatsion tizimi. Tizim yerning istalgan nuqtasidan foydalanish mumkin boʻlgan fuqarolik signallarini uzatadi, navigatsiya xizmatlari bepul va cheklovlarsiz, shuningdek, maxsus ilovalar uchun shifrlangan aniqlik signalini taqdim etadi.

Dastlab harbiy maqsadlarga ega boʻlgan GLONASS tizimi 1982 yilda raketa hujumidan ogohlantirish tizimi (MSRN) bilan bir vaqtda navigatsiya va quruqlik, dengiz, havo va kosmik foydalanuvchilarning cheksiz soni uchun vaqtni qoʻllab-quvvatlash uchun ishga tushirilgan.

Tizimning asosini 64,8 ° orbital balandlikda va 19 100 km orbital balandlikda uchta orbital tekislikda harakatlanadigan 24 ta sunʼiy yoʻldosh tashkil etadi . GPS tizimidan asosiy farqi shundaki, GLONASS sunʼiy yoʻldoshlari orbital harakatida Yerning aylanishi bilan rezonansga (sinxronlikka) ega emas, bu esa ularga katta barqarorlikni taʼminlaydi. Shunday qilib, GLONASS kosmik kemasining yulduz turkumi (SC) faol mavjud boʻlgan butun davrda qoʻshimcha tuzatishlarni talab qilmaydi.

GLONASSni ishlab chiqish Roskosmos , Akademik M. F. Reshetnev nomidagi Axborot yoʻldosh tizimlari OAJ va Rossiya kosmik tizimlari OAJ tomonidan amalga oshiriladi [3] . Rossiyada va xorijda GLONASS texnologiyalarini tijoratlashtirish va ommaviy joriy etishni taʼminlash uchun Rossiya Federatsiyasi Hukumatining 2009 yildagi qarori bilan „Navigatsiya faoliyati sohasidagi federal tarmoq operatori“ tashkil etilgan boʻlib, uning funktsiyalari PJSC ga yuklangan. Navigatsiya axborot tizimlari . 2012 yildan buyon ushbu funktsiyalar „Navigatsiya texnologiyalarini rivojlantirish va ulardan foydalanishni ragʻbatlantirish“ notijorat tashkiloti hamkorligiga oʻtkazilgan .

Navigatsion tizimlar
Tizimlar
Ricardo Carvalho

Rikardu Albertu Silveyra Karvalyu (; 18 may 1978 yil, Amarante, Portugaliya) — Portugaliyalik futbolchi, himoyachi. Real Madrid jamoasi oʻyinchisi.

Faoliyati 

Rikardu oʻzining faoliyatini „Leka“da boshladi. „Portu“ safiga qoʻshilishi bilan uni „Vitoriyu Setubal“ va keyin „Alverka“ jamoalariga ijaraga berildi. 
„Portu“ jamoasi faxriysi himoyachi Jorje Koshta „Charlton“ga ijara berib yuborilgandan soʻng, Karvalyu oʻzining mahoratini koʻrsatish uchun imkon tugʻildi. Rikarduga omad kulib boqdi, u xalqaro miqyosda yaxshi himoyachi ekanligi tan olindi. U Chempionlar ligasi oʻyinlarida muntazam qatnashdi. Soʻnggi mavsumda u Yevro-2004 musobaqasida Gretsiya bilan boʻlgan magʻlubiyatli oʻyindan soʻng, Portugaliya terma jamoasida oʻynab yurgan Fernando Koutuning oʻrnini egalladi.

Joze Mourinyo Chelsea murabbiyi boʻlishi bilan Karvalyuni oʻz jamoasiga chaqirib oldi. Jamoaga markaziy himoyachi juda muhim edi, yangi murabbiy esa oʻzining eng ishonchli himoyachisini olishni maʼqul koʻrdi. 
Portu koʻplab yutuqlar va kuboklarni qoʻlgan kiritgan oxirgi omadli ikki yilida asosiy oʻyinchisi aylanib boʻlgan Rikardu, Chelseaga oʻtgandan soʻng, Marsel Desayining oʻrniga maydonga tusha boshladi. Dunyoning grand jamoalari qiziqayotgan futbolchini oʻz safiga qoʻshib olgan „Chelsea“ ham bundan xursand edi. 
Bu markaziy himoyachi nafaqat oyoqda faol harakat qiladi, balki boshda ham yaxshi oʻynay oladi. Rikarduning terma jamoa safida Yevro-2004dagi ajoyib oʻyinlari, uning UEFA tomonidan tuzilgan ramziy terma jamoa safiga kirishiga ham sabab boʻldi. 
10 avgust 2010 yili futbolchi Real Madrid bilan ikki yillik shartnoma tuzdi. Transfer miqdori 9 mln. yevroga teng boʻldi. 
31 avgust 2011 yili Portugaliya termasida boshqa oʻynamasligini eʼlon qildi. Bunga sabab unga nisbatan hurmatsizlik qilishganligi bilan izohladi.

Shaxsiy hayoti 
Rikardu Karina ismlik portugal qizga uylagan. Ularning bir oʻgil va bir qizlari bor. Ularning ismlari Rodrigo va Rachel.

Ishtirok etish statistikasi 
20 noyabr 2011 yil holatiga.

Jamoa

Terma jamoa

Erishgan natijalari

Portu 
 Portugaliya chempioni(3): 1998/99, 2002/03, 2003/04
 Portugaliya kubogi: 2003
 Portugaliya Superkubogi (3): 1998, 2003, 2004
 UEFA Kubogi: 2003
 UEFA Chempionlar Ligasi chempioni: 2004

Chelsea 
 Premyer liga chempioni (3): 2004/05, 2005/06, 2009/10
 Angliya kubogi (3): 2007, 2009, 2010
 Futbol ligasi kubogi (2): 2005, 2007
 Angliya Superkubogi (2): 2005, 2009

Real Madrid 
 Ispaniya kubogi: 2011
 Ispaniya chempioni: 2011/12

Portugaliya terma jamoasi 
 Yevropa chempionati kumush medali: 2004
 Jahon Chempionatida toʻrtinchi oʻrin: 2006

Shaxsiy 
 Portugaliya yil futbolchisi: 2002/03
 UEFA tanlovi boʻyicha eng yaxshi himoyachi: 2003/04
 UEFA tanlovi boʻyicha yil jamoasi: 2003/04
 Yevropa chempionati ramziy termasi: 2004
 Jahon Chempionati ramziy termasi: 2006
 Chelsea yil oʻyinchisi: 2007/08

Havolalar 
 Real Madrid jamoasining rasmiy saytidagi futbolchining sahifasi

Manbalar 

Portugaliya futbolchilari
1978-yilda tugʻilganlar
18-mayda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
2004-yil oltin toʻp sovrini nomzodlari
Obyekt

Obyekt (lotincha objectum — narsa, anjom) — falsafiy toifa, epistemologiya doirasida haqiqatda mavjud boʻlgan, kuzatuv (oʻrganish) jarayonining va subyektning (kuzatuvchining) eʼtibori qaratilgan predmet, voqea, hodisadir.

Obyekt ( — narsa) — subyektga qarama-qarshi boʻlgan hamda insonning amaliy va bilish faoliyati qaratilgan obyektiv reallik. Obyekt inson va uning ongidan mustaqil obyektiv reallik boʻlib, uni bilayotgan individ uchun jamiyat tarixiy taraqqiyoti jarayonida hosil qilingan faoliyat, til va ilm tarzida namoyon boʻladi. Obyektni 2 turga: nazariy va empirik obyektga boʻlish mumkin. Lekin ular faoliyatning har xil sohasi emas. Baʼzida nazariy bilishning predmetlari (mas, ideal gazlar va boshqalar) obyekt sifatida real mavjud boʻlmay, balki obyektning empirik bilimda qamrab boʻlmaydigan tomonlarini koʻrsatish usuli hisoblanadi. Masalan, atomlar, elementar zarrachalar kabi nazariy obyektlar ontologik jihatdan, asosan, makrojismlardan farq qilmaydi: hamma hollarda ham nazariy obyekt haqidagi bilimdan empirik obyektlarni tushuntirish uchun foydalaniladi. Har qanday holatda ham empirik bilishdan nazariy bilish sari borish muayyan obyektdan uzoqlashish emas, balki obyektning empirik yoʻl bilan aniq anglash mumkin boʻlmagan haqiqiy mazmunini chuqur nazariy aks ettirish usulidir.

Manbalar 

Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi
Tuzilma

Tuzilma yoki tarkib — biron-bir narsaning ichki tuzilishi; biron-bir narsaning tabiati, qonuniyatlari, qismlarining o'zaro harakatlari bilan bog'liq boʻlgan fundamental, moddiy yoki nomoddiy tushuncha.

Fizik tuzilma

Biologik tuzilma

Kimyoviy tuzilma

Ijtimoiy tuzilma

Musiqiy tuzilma

Texnik tuzilma

io:Strukturo