yakhyo/uz-wiki huggingface dataset:
Mirko Marić

Mirko Marić (; 1995-yil 16-mayda tugʻilgan) — professional futbolchi. U Serie A Monza klubida hujumchi sifatida oʻynaydi.

Bosniya va Gersegovinada tugʻilgan Marić vatanini xalqaro miqyosda yoshlar darajasida himoya qilgan. U Xorvatiya fuqaroligiga ega va Xorvatiyaga xalqaro miqyosda yoshlar hamda kattalar darajasida vakillik qilgan.

Klubdagi faoliyati

NK Široki Brijeg 
Marić professional futbolchilik faoliyatini NK Široki Brijegda boshlagan.

Dinamo Zagreb 
Marić 2014-yilning 27-martida Xorvatiya yetakchi klublaridan biri Dinamo Zagreb bilan yetti yillik shartnoma imzoladi. U mavsumning qolgan qismini NK Široki Brijeg oʻtkazdi, keyin esa yozda Dinamo Zagrebga oʻtdi.

NK Široki Brijegga ijara 
2014-yilning yozida Dinamo Zagrebga kelganidan soʻng, Marić darhol Široki Brijegga ijaraga berildi. U Široki Brijeg uchun oltita oʻyin oʻtkazdi, shu jumladan toʻrttasida Yevropa ligasi saralash bosqichidagi oʻyinlarda ishtirok etgan. Marić birinchi saralash bosqichida Gabalaga qarshi javob oʻyinida Široki Brijeg uchun ikkita gol urdi. 2014-yilning 13-avgustida Dinamo Zagreb klubi Široki Brijeg bilan shartnomani bekor qildi.

Lokomotiva 
2014-yilning 18-avgustida Marić NK Lokomotivaga ijaraga berildi.  U Prva HNLdagi debyutini 2014-yil 24-avgustda Rijekaga qarshi oʻyinda oʻtkazdi. Marić barcha musobaqalarda 94 ta oʻyinda qatnashib, 28 ta gol urdi.

Osijek 
Marić 2017-yil sentyabrida Osijek jamoasiga oʻtgan edi. Ikkinchi mavsumida u 18 ta gol bilan liganing ikkinchi eng yaxshi toʻpurari boʻldi. 2020-yil yanvariga kelib, keyingi liga mavsumida Marić 19 ta oʻyinda 14 ta gol urdi. Marićning oʻyinlardagi yaxshi ishtiroklari turli klublarni jalb qildi; ammo Osijek Dynamo Kievning 5 million evrolik taklifini ham rad etdi. Marić mavsumni 20 ta gol bilan liganing eng yaxshi toʻpurari sifatida yakunladi va barcha musobaqalarda 113 ta oʻyinda qatnashib, 53 ta gol urgan holda klubni tark etdi.

Monza 
2020-yil 11-avgustda Marić Serie Bning yangi koʻtarilgan Monza jamoasiga oʻtib, besh yillik shartnoma imzoladi. U jamoadagi ilk golini 21-noyabr kuni ligada Pordenonega qarshi oʻyinda (1:1) kiritdi.

Crotone uchun ijara 
2021-yil 17-avgustda Marić Serie Bdagi hamkasbi Crotone klubiga sotib olish opsiyasi bilan bir yillik ijaraga oʻtdi.

Xalqaro faoliyati 
Xorvatiya yoki Bosniya va Gersegovina termasida oʻynash huquqiga ega boʻlgan Marić Xorvatiya terma jamoasida oʻynashni xohlayotganini aytgan edi. U 2017-yilgi Xitoy kubogi uchun Xorvatiya terma jamoasiga chaqirilgan edi.

Shaxsiy hayoti 
Marićning ukasi Mateo 1. HNLdagi Lokomotiva jamoasida yarim himoyachisi sifatida oʻynaydi.

Faoliyat statistikasi

Klub 
:

Xalqaro

Yutuqlari 
Široki Brijeg

 Bosniya va Gersegovina futbol kubogi: 2012—2013

Videoton

 Nemzeti Bajnokság I: 2017—2018

Manbalar 

Xorvatiya futbolchilari
Bosniya va Gersegovina futbolchilari
Yashayotgan insonlar
1995-yilda tugʻilganlar
Futbolchilar
Erkak futbolchilar pozitsiyalari boʻyicha
Alifbo boʻyicha sportchilar
Joaquín Blázquez

Joaquín Blázquez (2001-yil, 28-yanvarda tugʻilgan) — argentinalik professional futbolchi, fransuzlar terma jamoasi darvozaboni. Liga 1 Brest klubi Talleres klubidan ijaraga olgan.

Klubdagi faoliyati 
Blázquezni 2013-yilda Talleres skautlari koʻrib qolishgan, natijada u tez orada Cordoba klubiga qoʻshilgan edi. 2017-yil noyabr oyida oʻn olti yoshida oʻzining birinchi professional shartnomasini imzolagan Blázquez Premer-liganing Liverpool jamoasida bir haftalik sinov oʻtkazdi. Angliyadagi sinovlardan bir necha oy oʻtgach, Blázquez Talleres uchun 2018-yilgi U-20 Libertadores kubogida uchta oʻyin oʻtkazdi. 2019-yil fevral oyida Blaskes Segunda B divizionining Valencia B bilan Ispaniyaga ijaraga oʻtdi. U asosan yoshlar safida División de Honor Juvenil va UEFA Yoshlar ligasida toʻrt marta maydonga tushdi, ammo toʻrt marta B jamoasining zaxira oʻrindigʻini egalladi.

Oʻn sakkiz oylik shartnoma imzolaganiga va sotib olish imkoniyatiga ega boʻlishiga qaramay, Blázquez 2020-yil boshida Valencia B bilan shartnoma imzolashdan bosh tortganidan keyin ketdi. Tez orada u fevral va mart oylarida Talleresning Primeradagi Hurakan va Patronatoga qarshi oʻyinlarida zaxiradan joy oldi. Blázquez debyutini 19-dekabr kuni Professional Kubokda Atletico Tukumanga qarshi oʻyinda, atigi oʻn olti daqiqadan soʻng jarohat olgan Markos Diazni almashtirgandan soʻng oʻtkazdi; zaxira darvozaboni Maurisio Caranta allaqachon jarohati sabab safdan chiqqan edi.

2022-yil, 27-iyulda Blázquez sotib olish opsiyasi bilan Fransiyaning Brest klubiga ijaraga oʻtdi.

Xalqaro faoliyati 
Blázquez Argentinani U-18, U-20 va U-23 darajasida himoya qildi. Argentina U-18 safida u Ispaniyada boʻlib oʻtgan 2019 COTIF turnirida ishtirok etdi. Argentina U-20 safida Blázquez oʻz mamlakatining 2019-yilda Polshada boʻlib oʻtgan 20 yoshgacha boʻlgan futbolchilar oʻrtasidagi Jahon chempionatida toʻrtta oʻyinida zaxirada oʻtirdi. Argentina U-23 safida u ettita oʻyinda foydalanilmadi, ammo Argentina Kolumbiyada boʻlib oʻtgan 2020-yilgi CONMEBOL Olimpiada oldi turnirida gʻolib chiqdi.

Faoliyat statistikasi

Yutuqlar ; Argentina U-23

 CONMEBOL Olimpiada oldi turniri: 2020

Manbalar 

Argentinalik futbolchilar
Yashayotgan insonlar
2001-yilda tugʻilganlar
Erkak futbolchilar pozitsiyalari boʻyicha
Vincent Guérin

Vincent Guérin (1965-yil, 22-noyabrda tugʻilgan) — fransuz sobiq professional futbolchisi, markaziy yarim himoyachi sifatida oʻynagan.

Faoliyati 
Guérin Bulon-Bilankurda tug'ilgan. 1984-yildan 2002-yilgacha davom etgan faoliyati davomida u Stade Brestois 29, Matra Racing, Montpellier Herault, Paris Saint-Germain, Heart of Midlothian va nihoyat Red Star 93da o'ynagan. 

Paris Saint-Germain bilan 1994-yilda bir marta Liga 1 g‘olibi bo‘lgan, 1993, 1996 va 1997-yillarda ikkinchi o‘rinni egallagan, 1993 va 1995-yillarda ikki marta Fransiya Kubogini qo‘lga kiritgan, 1995-yilda bittadan Kubok de la Liga va 1996-yilda bir marta Kubok egalari kubogini qo‘lga kiritgan. U 1997-yilda Kubok egalari kubogida ham finalchi bo'lgan va 1990-yilda Montpellier bilan yana Fransiya Kubogini qo'lga kiritgan. 

Fransiya terma jamoasi bilan u 1988-yilda 21 yoshgacha bo'lganlar o'rtasidagi Yevropa kubogida g'olib chiqdi (13 ta o'yin o'tkazdi) va 19 ta xalqaro o'yinda qatnashdi, 2 ta gol urdi, shuningdek, Yevro-1996da qatnashdi.

Xalqaro ishtiroki 

 Ballar va natijalar birinchi bo'lib Fransiyaning gollari ro'yxatini ko'rsatadi, ballar ustuni Gerinning har bir golidan keyin ochkoni ko'rsatadi.

Doping mojarosi 
1997-yilda Fransiya futbol federatsiyasi Guérinni 5-oktabrda PSJga qarshi o'yindan so'ng dori-darmon tekshiruvidan o'ta olmagani uchun uni futboldan chetlashtirishga qaror qildi. Guérin FFFning doping bo'yicha apellyatsiya komissiyasiga muvaffaqiyatsiz murojaat qildi va komissiya unga 18 oylik diskvalifikatsiyani tayinladi, uning 12 oyiga diskvalifikatsiya qilindi. Keyinchalik Guérin FFFning qaroriga bir nechta bandlar bo'yicha e'tiroz bildirgan holda Versaldagi Fransiya federal ma'muriy sudiga murojaat qildi. Versal sudi Guérinning giyohvand moddalar testi noto'g'ri o'tkazilganligi haqidagi da'volaridan birini tasdiqladi va shu sababli butun jarayonni bekor deb topishga qaror qildi. Natijada, FFF tomonidan qo'yilgan diskvalifikatsiya bekor qilindi.

Yutuqlar 
Montpellier

 Fransiya kubogi: 1989–90 

Paris Saint-Germain

 Divizion 1: 1993–94 
 Fransiya kubogi: 1992–93, 1994–95 
 Kupe de la Liga: 1994–95 
 UEFA kubogi egalari kubogi: 1995–96 

Individual

 1-divizionda yilning eng yaxshi futbolchisi: 1994–95 
 Fransiyaning eng yaxshi futbolchisi: 1997-yil

Manbalar 

Fransiya futbolchilari
Yashayotgan insonlar
1965-yilda tugʻilganlar
Erkak futbolchilar
Yvon Mvogo

Yvon Landry Mvogo Nganoma (1994-yil, 6-iyunda tugʻilgan) — professional futbolchi, darvozabon sifatida oʻynaydi. Kamerunda tugʻilgan, Shveysariya terma jamoasida oʻynaydi.

Klubdagi faoliyati 
Mvogo Kamerunning Yaunde shahrida tugʻilgan. U 2013-yilning 17-avgustida Shveysariya kubogida Veyrierga qarshi o‘yinda professional debyut qilgan. U safarda 0:8 hisobida jamoasi bilan g‘alaba qozongan o‘yinda to‘liq o‘ynadi. Uning libosini raqami 18. Uning shartnomasi 2018-yilning iyun oyida tugaydi.

2017-yilning aprel oyida Mvogo Saksoniya klubi bilan toʻrt yillik shartnoma imzolaganidan soʻng 2017-yilning 1-iyulida Bundesliga va boʻlajak UEFA Chempionlar Ligasi debyutanti Leipzigga qoʻshilishi maʼlum boʻldi.

2020-yilning 25-avgustida Mvogo PSV bilan ikki yillik ijaraga shartnoma imzoladi.

2022-yilning 13-iyulida Mvogo Fransiyaning Lorient klubi bilan ikki yillik shartnoma imzoladi.

Xalqaro faoliyati 
Mvogo Shveysariya terma jamoasiga ilk bor 2015-yilning iyun oyida Litva bilan boʻlib oʻtadigan UEFA Yevro-2016 saralash oʻyini uchun chaqiruv oldi. U Shveysariya terma jamoasining 2018-yilgi FIFA Jahon chempionati uchun 23 kishilik tarkibiga kiritilgan. U milliy terma jamoadagi ilk o‘yinini 2018-yilning 15-oktabrida Islandiyaga qarshi UEFA Millatlar ligasining 2018-19-yilgi guruh o‘yinida o‘tkazdi. 2019-yil may oyida u UEFA Millatlar ligasining 2019-yilgi final bosqichi uchun terma jamoaga chaqirildi, biroq Shveysariyaning hech bir o‘yinida ishtirok etmadi, natijada uning jamoasi to‘rtinchi o‘rinni egalladi. 2021-yilda u 2020-yilgi UEFA Yevropa chempionati uchun milliy terma jamoaga chaqirildi va u yerda jamoa chorak finalga qadar turnirning asosiy sensatsiyalaridan birini yaratdi.

Faoliyat statistikasi

Klub

Yutuqlar 
PSV

 KNVB kubogi: 2021-22
 Johan Cruyff Shield: 2021

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1994-yilda tugʻilganlar
UEFA Yevropa chempionati ishtirokchilari
Montassar Talbi

Montassar Omar Talbi (1998-yil, 26-mayda tugʻilgan) — tunislik professional futbolchi, markaziy himoyachisi sifatida Liga 1 klubi Lorient va Tunis terma jamoasida faoliyat olib boradi.

Klubdagi faoliyati 
Fransiyada tugʻilgan Talbi Paris va Les Lilas yoshlar akademiyalarida futbol oʻynashni boshladi. Uning oilasi Tunisga qaytishga majbur boʻldi va 12 yoshida Talbi ES Tunis akademiyasiga koʻchib oʻtdi va yoshlar darajasiga koʻtarildi. Talbi oʻzining professional debyutini ES Tunis safida 2017-yilning 2-aprelida CS Sfaxien bilan Tunis Liga Professionnelle 1da 0:0 hisobida yakunlangan oʻyinda maydonga tushdi. 2018-yilning 20-iyunida Talbi Turkiya Superligasida Caykur Rizespor bilan shartnoma imzoladi.

2021-yil, 9-avgustda u Rossiya Premer-ligasi klubi Rubin Kazan bilan toʻrt yillik shartnoma imzoladi.

2022-yilning 18-iyulida Talbi Fransiyaning Lorient klubi bilan besh yillik shartnoma imzoladi.

Xalqaro faoliyati 
Talbi Tunis U-23 terma jamoasining yoshlar terma jamoasi aʼzosi hisoblanadi va 2018-yil, 15-oktabrda Italiyaga 2-0 oʻrtoqlik uchrashuvida jamoasi bilan magʻlub boʻlgan. U Tunis terma jamoasi bilan 2021-yilning 28-martida Ekvatorial Gvineya ustidan 2-1 hisobida 2021-yilgi Afrika Millatlar Kubogi saralash bosqichida gʻalaba qozongan.

Keyinchalik u Rossiya klubi tomonidan qoʻyib yuborilmaganiga qaramay, 2021 FIFA Arab Kubogi tarkibiga kiritilgan. U Rubin mehmonda Krylia Sovetov Samaradan 2:0 hisobida magʻlub boʻlganidan soʻng jamoa bilan birlashdi va kubokdagi debyutini yarim finalda Misrga qarshi oʻtkazdi, unda Tunis 1:0 hisobida gʻalaba qozondi.

Faoliyat statistikasi

Yutuqlar 
Tunis

 Kirin kubogi: 2022
 FIFA Arab Kubogi ikkinchi oʻrinchisi: 2021-yil

ES Tunis

 Tunis Ligue Professionnelle 1: 2016-17, 2017-2018
 Arab klublari chempionlar kubogi: 2017-yil

Manbalar 

Fransiya futbolchilari
Tunis futbolchilari
Yashayotgan insonlar
1998-yilda tugʻilganlar
Erkak futbolchilar
Nataša Andonova

Nataša Andonova (, 1993-yil 4-dekabrda tugʻilgan) — makedoniyalik professional futbolchi, u Levante UD jamoasida hujumchi sifatida oʻynaydi va Shimoliy Makedoniya ayollar terma jamoasi sardori hisoblanadi. U makedoniyalik futbolchi Sijce Andonovaning singlisi. U Makedoniya terma jamoasi tarixidagi eng yaxshi toʻpurar hisoblanadi.

Faoliyati 
Andonova faoliyatini Makedoniyaning ZFK Tikvešanka klubida boshlagan. U birinchi marta 2010-yilda Makedoniya Respublikasi mezbonlik qilgan 19 yoshgacha boʻlgan futbolchilar oʻrtasidagi yevroda  eʼtiborga tushgan. Musobaqada eng kuchsiz jamoada oʻynaganiga qaramay, Andonova turnirning eng yaxshi futbolchisi deb topildi. Oʻshanda Makedoniya terma jamoasini himoya qilgan edi.

2010-yilning yozida Andonova 2010-11-yilgi Chempionlar ligasining dastlabki bosqichida oʻynagan ZFK Borec jamoasiga oʻtdi va qishki transferda u singlisi Siyce bilan birga amaldagi Yevropa chempioni Turbine Potsdam bilan shartnoma imzoladi. Fevral oyida asosiy jamoaga koʻtarildi va oʻsha oyda birinchi Bundesliga oʻyinini oʻtkazdi. U Turbin uchun birinchi golini DFB-Pokal yarim finalida Bayernga qarshi oʻyinda kiritdi

2011-yilgi Bundesliga kubogining 7 ta gol bilan ikkinchi toʻpurari boʻlgan.

2015-yil may oyida Andonova Turbinani tark etib, Shvetsiyaning Damalsvenskan chempioni FC Rosengårdga oʻtdi, ular Anja Mittag PSGga ketganidan keyin hujumchi uchun tranferda edi. 

2017-yilning 31-yanvarida parijliklar Andonova bilan 2017-yilning iyun oyida mavsum oxirigacha doimiy kelishuvga erishilganini eʼlon qildi. PSGda Andonova 15 raqamini oldi.

Futbolchi PSJ bilan shartnomasini yangilamadi va 2017-yilning iyunida Barcelonaga oʻtdi. Andonova Barselona safida 21-raqamda oʻynagan.

Manbalar

Havolalar 

 Turbin Potsdam profili 
 Futbolchilarning ichki statistikasi  DFBda
 Makedoniya futboli
 lʻÉquipeda Barca bilan shartnoma imzolash haqidagi maqola 
Yashayotgan insonlar
1993-yilda tugʻilganlar
Makedoniyaliklar
Makedoniyada tug'ilganlar
Ayol futbolchilar
Alifbo boʻyicha sportchilar
Phallon Tullis-Joyce

Phallon Abaigeal Tullis-Joyce (1996-yil 19-oktyabrda tugʻilgan) — amerikalik professional futbolchi, Milliy ayollar futbol ligasi (NWSL) OL Reign klubida darvozabon sifatida oʻynaydi. Ilgari Fransiyaning 1-divizioni Feminine klubi Reimsda oʻynagan.

Yoshligi va taʼlimi 
Long-Aylendda (New York) tugʻilib oʻsgan Tullis-Joyce Longwood oʻrta maktabida oʻqigan, u yerda u besh yillik universitet oʻyinchisi va eng qimmat oʻyinchi (MVP) boʻlgan. Bir necha marta sovrindor bo‘lgan Tullis-Joyce o‘zining so‘nggi uch mavsumida butun liga, butun konferensiya va butun okrug bo‘yicha va 2012-yilda Liga 1 da yilning eng yaxshi futbolchisi deb topildi. 2012–2013-yillarda ham shtat jamoasiga tayinlangan.

Tullis-Joyce Match Fit Colchester klubida futbol oʻynadi va jamoani 2013-yilda AQSh yoshlar milliy ligasi chempionatiga olib borishda yordam berdi. U ilgari Farmingdale United va WPSL FC Westchester Elite jamoalarida oʻynagan. U Eastern New York Olympic Development Program (ODP) va mintaqaviy ODP jamoasida oʻynadi. 

Tullis-Joyce Mayami universitetida oʻqigan va Mayami Hurricanes jamoasida futbol oʻynagan. U Atlantika sohilidagi konferensiyada (ACC) har bir oʻyinda seyvlar boʻyicha toʻqqizinchi oʻrinni egalladi (0,22). Jamoadagi ikkinchi kursda Tullis-Joyce asosiy darvozabon boʻlgan va All-ACC Akademik jamoasiga tayinlangan. U 2016-yil sentabr oyida NSCAA kolleji o‘yinchisi ACC haftaning eng yaxshi himoyachi o‘yinchisi unvoniga sazovor bo‘ldi.

Klublardagi faoliyati

Reims, 2019–2021 
2019-yilning 19-yanvarida Tullis-Joyce Fransiyaning Stad de Reims klubi bilan shartnoma imzoladi. 2019-yilning 14-aprelida Brestga qarshi 4:0 hisobida g‘alaba qozongan o‘yinda debyut qilgan. 2019-2020-yilgi mavsumda u 16 ta oʻyinda asosiy darvozabon boʻlgan. Reims muntazam mavsumni 4–9–3 hisobida sakkizinchi oʻrinda yakunladi. 2020–2021-yilgi mavsumda barcha 22 uchrashuvda maydonga tushdi. 9–10–3 hisobi bilan oltinchi o‘rinda yakunladi.

OL Reign, 2021– 

2021-yil 8 aprelda Tullis-Joyce Amerikaning OL Reign klubi bilan 1,5 yillik shartnoma imzoladi. 2021-yilgi mavsumda Fransiya terma jamoasi safida Sarah Bouhaddining zaxira darvozaboni bo‘lgan va mavsum davomida bir marta maydonga tushgan. Reign muntazam mavsumda 13–8–3 rekord bilan ikkinchi oʻrinni egalladi. NWSL pley -off bosqichiga chiqqandan soʻng, ular yakuniy chempion Washington Spirit tomonidan magʻlubiyatga uchradi.

Tullis-Joyce 2022-yilgi NWSL Challenge Cup va 2022-yilgi mavsumda asosiy darvozabon boʻlgan. 2022-yil may oyi holatiga koʻra, u oʻn bir oʻyinda beshta „Hafta yutugʻi“ mukofotini qoʻlga kiritdi. 2022-yil iyul oyida u Reign bilan shartnomani 2024-yilgi mavsumgacha uzaytirdi.

Xalqaro martaba 
2022-yil iyun oyida Tullis-Joyce Qoʻshma Shtatlar terma jamoasining 2022-yilgi KONKAKAF W chempionatida 59 oʻyinchidan iborat vaqtinchalik tarkibiga kiritildi.

Faoliyat statistikasi

Shaxsiy hayoti 
Tullis-Joyce dengiz biologiyasi boʻyicha ixtisoslashgan va sertifikatlangan ilmiy gʻavvosdir.

Manbalar

Havolalar 

 FBRef profile
 Phallon Tullis-Joyce footofeminin.fr da 
 Miami Hurricanes profile
Yashayotgan insonlar
1996-yilda tugʻilganlar
Ayol futbolchilar
Alifbo boʻyicha sportchilar
Bahodir Rahmonov (futbolchi)

Rahmonov Bahodir Rabanovich (1964-yil 17-martda tavallud topgan. „Paxtakor“, Oʻzbekiston SSR.) — oʻzbek futbolchisi, yarim himoyachi va hujumchi vazifasida oʻynagan.

Futbolchilik faoliyati 
Klubdagi faoliyatini "Shahrixonchi" klubida boshlagan, keyinchalik Toshkentning „Paxtakor“ va Andijonning „Paxtakor“ klublarida toʻp surgan.
1988—1989-yillarda Ukrainaning Jitomira viloyatidagi „Polesye“ jamoasida, 1990-yili Samarqand viloyatining „Sherdor“ klubi safida oʻynagan. 1991-yilda Namangan viloyatining „Navbahor“ klubiga oʻtib, 1992-yilgi Oʻzbekiston kubogini qoʻlga kiritgan. 1993-yilda faoliyatini Rossiyaning Naxodka viloyatidagi "Okean" klubi tarkibida olib borib, umumiy hisobda 25 ta oʻyin oʻtkazgan va 2 ta gol urishga musharraf boʻlgan.
Faoliyatini "Navroʻz" jamoasida yakunlagan.

Manbalar

Havolalar 
 Profil na sayte FootballFacts.ru
 POLUVYeKOVOY YuBILYeY FK „ANDIJON“ (nedostupnaya

Paxtakor (shahar)da tugʻilganlar
Jizzaxda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Jizzax viloyati kishilari
SSSR erkak futbolchilari
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Erkak futbol yarim himoyachilari
Futboldagi erkak hujumchilar
Shahrixon klubi futbolchilari
Paxtakor jamoasi futbolchilari
Neftchi (Fargʻona) futbolchilari
Andijon klubi futbolchilari
Sherdor klubi futbolchilari
Navbahor futbolchilari
FC Okean Nakhodka futbolchilari
FC Okean-D futbolchilari
FC Polissya Zhytomyr futbolchilari
Oʻzbekistonlik muhojir erkak futbolchilari
Rossiyadagi chet ellik erkak futbolchilar
Rossiya Premyer-ligasi futbolchilari
Oʻzbekiston milliy terma jamoasi erkak futbolchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Andrey Petrov

Andrey Aleksandrovich Petrov (1986-yil 13-oktyabrda tugʻilgan) — Oʻzbekiston yengil atletikachisi, uzoq masofalarga yugurish boʻyicha ixtisoslashgan.

Sport faoliyati 
2012-yil Dushanba (Tojikiston) shahrida oʻtkazilgan xalqaro yarim marafon gʻolibi. Yarim marafon boʻyicha jahon chempionatida ishtirok etib, (1:06:16) 39-natijani koʻrsatadi.

2013-yilda u Gonkongdagi "Standart Chartered Hong Kong Marathon" marafonida qatnashadi. Koʻrsatilgan vaqt (2.20.24) Andreyga marafonda Osiyo vise-chempioni boʻlish imkonini berdi.

2014-yilda Inchxondagi Osiyo oʻyinlarida marafon poygasida ishtirok etayotib, poygadan chiqib ketgan. 

2015-yilda 3000 metr masofaga yugurish boʻyicha Oʻzbekiston kubogining kumush medali (8.38.54), shu masofada Oʻzbekiston chempioni (8.27.78), Dushanba yarim marafonining (1:07.05) kumush medali sohibi boʻlgan. 2015-yil 27-sentabrda u Berlin marafonida qatnashib, 2:23.24 natija bilan 61-oʻrinni egalladi. 2015-yilgi Osiyo chempionati bronza medali sovrindori 10 000 metrga yugurishda (30:20.68) va 5000 metr masofada (14:17.48) oltinchi boʻladi.

2016-yil 2-yanvar kuni Xitoyning Syamin shahrida xalqaro marafonda 2:17.48 natija qayd etib, 2016-yilda Braziliyada oʻtkazilgan Olimpiya oʻyinlarida ishtirok etish uchun Olimpiya me’yorlarini bajarib, shaxsiy eng yaxshi natijani qayd etadi.

2:15:51 hisobida Xitoyda boʻlib oʻtgan XVI marafon boʻyicha 2017-yilgi Osiyo chempionati kumush medali sovrindori sanaladi.

Manbalar

Havolalar 

 Andrey Petrov - IAAF veb-saytidagi profil (inglizcha)
 Andrey Petrov

Yashayotgan insonlar
1986-yilda tugʻilganlar
13-oktyabrda tugʻilganlar
Oʻzbekistonlik erkak yengil atletkachilar
Oʻzbekistonlik Olimpiadada ishtirok etgan yengil atletkachilar
Oʻzbekistonning Osiyo oʻyinlaridagi sportchilari
Oʻzbekistonlik Jahon chempionatida ishtirok etgan yengil atletkachilar
21-asrdagi Oʻzbekistonlik insonlar
SSSRda tugʻilganlar
Yengil atletikachilar
Oʻzbekiston kishilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Lyudmila Dmitriadi

Lyudmila Leonidovna Dmitriadi (turmushga qadar — Lapshina) (1969-yil 24-sentabr) — sovet va o‘zbek yengil atletikachisi, qisqa masofalarga yugurish bo‘yicha ishtirok etgan. 1996—2000-yillardagi Yozgi Olimpiya o‘yinlari ishtirokchisi.

Tarjimai hol 
Lyudmila Dmitriadi 1969-yil 24-sentyabrda dunyoga keladi.  

U 1987-yilda yengil atletika bo‘yicha xalqaro musobaqalarida debyut qiladi, Birmingemda 100 metrga yugurishda 11,71 soniya natija ko‘rsatadi va 4x100 metrga estafetada SSSR terma jamoasi tarkibida ishtirok etadi .

O‘zbekiston terma jamoasi tarkibida 4x100 metrga estafetada ikki marta Yozgi Osiyo o‘yinlari g‘olibi bo‘ladi . 1998-yilda Bangkokda u Yelena Kvyatkovskaya, Go‘zal Xubbiyeva va Lyubov Perepelova (44,38 soniya) bilan birga kumush medalni qo‘lga kiritadi. 2002-yilda Pusan shahrida Anna Kazakova, Xubbiyeva va Perepelova bilan kvartetda (44,32 natija ko‘rsatib) bronza medalini olishga muvaffaq bo‘ladi.

Lyudmila Dmitriadi 1996-yili Atlantadagi yozgi Olimpiya o‘yinlarida O‘zbekiston terma jamoasi safiga qo‘shilgan. 1/8 finalda 100 metrga yugurishda u 12,04 soniya natija bilan 7 nafar ishtirokchi orasida 6-o‘rinni egalladi. 1/8 finalda 200 metrga yugurishda u poygada 8 nafar ishtirokchi orasida (24,88 soniya natija bilan) 8-o‘rinni egalladi  .

2000-yili Sidneyda o‘tkazilgan yozgi Olimpiya o‘yinlarida O‘zbekiston terma jamoasi safidan joy egallab, 4x100 metrga estafeta bahslarida Kvyatkovskaya, Perepelova va Xubbiyevalar ham bo‘lgan kvartet 22-natijani (45,14) ko‘rsatdi va yarim finalga chiqa olmadi .

Lyudmila Dmitriadi 2007-yilda faoliyatini yakunlaydi .

Shaxsiy rekord natijalari 

 60 metrga yugurish — 7,59 (2002-yil 3-mart, Tyantszin)
 100 metrga yugurish — 11.53 (1998-yil 13-dekabr, Bangkok)
 200 metrga yugurish — 23,59 (2001-yil 17-iyun, Bishkek)
 400 metrga yugurish — 55,85 (2005-yil 30-sentyabr, Toshkent)

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1969-yilda tugʻilganlar
24-sentabrda tugʻilganlar
Oʻzbekiston yengil atletikachilari
Artyom Dyatlov

Artyom Andreyevich Dyatlov (1989-yil 22-may, Toshkent, Oʻzbekiston ) — qisqa masofalarga ixtisoslashgan o‘zbekistonlik yengil atletikachi, O‘zbekiston terma jamoasi aʼzosi. 2012-yilgi yozgi Olimpiya o‘yinlari ishtirokchisi.

Sport faoliyati 
2008-yildan boshlab u xalqaro miqyosda chiqish qila boshladi. Olmaota (Qozog‘iston) shahrida o‘tkazilgan “Gusman Kosanov xotirasi” xalqaro musobaqasida 400 metrga to‘siqlar osha yugurishda 53,00 soniya natija bilan uchinchi o‘rinni egalladi. Bidgoshda (Polsha) yengil atletika bo‘yicha o‘smirlar o‘rtasidagi jahon chempionatida u saralash bahslarida 52,62 soniya natija ko‘rsatib, turnirning final bosqichiga chiqa olmadi .

2009-yilda Xanoydagi (Vetnam) bo‘lib o‘tgan Yopiq inshootlardagi Osiyo o‘yinlarida 400 metr masofaga 49,30 soniya natija qayd etib, turnirning final qismiga yo‘llanmani qo‘lga kirita olmadi. Guanchjou (Xitoy) shahrida o‘tkazilgan Osiyo chempionatida 400 metr masofaga 52,53 soniya natija qayd etib, turnirning final qismiga yo‘llanma oladi.

2010-yili O‘zbekiston chempionatida 400 metr masofaga 52,57 soniya natija bilan birinchi o‘rinni egallagan edi.

2012-yilda Bishkekda (Qirg‘iziston) Olimpiya chempioni – Tatyana Kolpakova sovrinlari uchun o‘tkazilgan xalqaro musobaqada 50,25 soniya natija bilan ikkinchi o‘rinni egallagan edi. Olmaotadagi Qozog‘iston chempionatida 400 metr masofaga to‘siqlar osha yugurishda 49,78 soniya natija bilan birinchi o‘rinni egallab, yozgi Olimpiya o‘yinlari meʼyorini bajardi. Londonda (Buyuk Britaniya) bo‘lib o‘tgan XXXM yozgi Olimpiya o‘yinlarida u saralashda 51,55 s natija ko‘rsatdi, ammo bu natija musobaqaning final qismiga chiqish uchun yetarli bo‘lmadi .

2013-yilda Puna shahrida (Hindiston) yengil atletika bo‘yicha o‘tkazilgan Osiyo chempionatida 400 metrga 52,09 soniya natija bilan bor-yo‘g‘i yettinchi o‘rinni egalladi. 2014-yilda Inchxon shahrida (Koreya Respublikasi) bo‘lib o‘tgan yozgi Osiyo o‘yinlarida va Xanchjouda (Xitoy) yengil atletika bo‘yicha yopiq inshootlardagi Osiyo chempionatida muvaffaqiyatsiz ishtirok etib, saralashdan o‘ta olmadi.

2015-yilda Uxan shahridagi (Xitoy) yengil atletika bo‘yicha Osiyo chempionatida ishtirok etib, yana saralashdan o‘ta olmadi. Aynan shu yili Artyom sport faoliyatiga nuqta qo‘ydi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1989-yilda tugʻilganlar
22-mayda tugʻilganlar
Oʻzbekiston yengil atletikachilari
Sitora Hamidova

Sitora Jumanazarovna Hamidova ( 1989- yil 12-may, Termiz, Surxondaryo viloyati, Oʻzbekiston SSR, SSSR ) — o‘rta va uzoq masofalarga yugurish hamda marafon yugurish bo‘yicha o‘zbekistonlik yengil atletikachi. 2016-yilgi yozgi Olimpiya o‘yinlarida ishtirok etgan.

Tarjimai hol 
Sitora Hamidova 1989-yil 12-mayda Surxondaryo viloyati, Termiz shahrida dunyoga keladi . Termiz davlat universitetini tamomlaydi.

Sitora 2015-yilda 10 000 metrga yugurish bo‘yicha O‘zbekiston chempionati, 2016-yilda kross bo‘yicha O‘zbekiston chempionati g‘olibi bo‘ladi .

U 2016-yilda Rio-de-Janeyrodagi yozgi Olimpiya o‘yinlarida O‘zbekiston terma jamoasi tarkibiga kiradi. 10 000 metrga yugurishda u oltin medalni qo‘lga kiritgan efiopiyalik Almaz Ayanaga 2 daqiqa 40,32 soniyani boy berib, O‘zbekiston rekordi – 31 daqiqa 57,77 soniya bilan 24-o‘rinni egalladi. Marafonda Sitora Hamidova 2 soat 39 daqiqa 45 soniyada eng yaxshi natija ko‘rsatgan 133 nafar ishtirokchi orasida 54-o‘rinni egalladi. Hamidova g‘olib - keniyalik Jemima Sumgongga 15 daqiqa 41 soniyada imkoniyatni qo‘ldan boy beradi .

Uch marotaba jahon chempionatlarida ishtirok etadi. 2015—2019-yillarda u marafonda marraga yetib kela olmaydi, 2017-yilda 10 000 metrga yugurishda (31.57.42 soniya natija bilan) O‘zbekiston rekordi bilan 18-o‘rinni egalladi.

Hamidova 2018-yili Jakartadagi yozgi Osiyo o‘yinlarida 5000 va 10000 metrga yugurishda 8-o‘rinni egallagan edi.

10 000 metr (31.57.42 natija bilan) va yarim marafonda (1:13.10 natija bilan) O‘zbekistonning amaldagi rekordchisiga aylanadi.

O‘zbekiston bo‘yicha xalqaro toifadagi sport ustasi.

Shaxsiy rekordlar 

 1500 metrga yugurish — 4.24.6 (2009-yil 6-iyun, Bishkek ) 
 3000 metrga yugurish — 9.20.56 (2011-yil 11-iyun, Toshkent ) 
 5000 metrga yugurish — 15.50.26 (2001-yil 23-iyul, Cheboksari ) 
 5000 metrga yugurish (yopiq) — 15.56.38 (2018-yil 26-yanvar, Toshkent) 
 10 000 metrga yugurish — 31.57.42 (2017-yil 5-avgust, London ) 
 Yarim marafon — 1:14.02 (2018-yil 9-sentyabr, Minsk ) 
 Marafon — 2:33.46 (2019-yil 14-aprel, Varshava )

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1989-yilda tugʻilganlar
12-mayda tugʻilganlar
Oʻzbekiston yengil atletikachilari
Ahmet Almaz

Ahmet Almaz — turk jurnalisti, tarjimoni va fantastika asar yozuvchisi.

Olmaz Anamurda tugʻilgan. Konya, Jayhon, Karaman va Anamur maktablarida yahsil olgan. 1993-yilda universitetga oʻqishga kirib, 1997-yilda Gonca nashriyoti orqali oʻzining „Yulduzlarning tugʻilishi“ (Doktor Ahmet Gul bilan birga tayyorlangan) nomli asarini chop ettirdi.

2002-yilda Almaz yangi tuzilgan Oq partiyaning Tashqi aloqalar boʻlimida tadqiqot ishlarini olib bordi. O‘sha yili „Birey nashriyoti“ orqali „Bolalarning vazifalari“ yoki „Bolalarga oltin maslahatlar“ asarini nashr tayyorladi.

Hozirda Almaz Istanbul Savdo Palatasida ishlaydi va u yerda savdo tarixi haqida maqolalar yozadi. U, shuningdek, har hafta Anayurt gazetasigaga ham oʻz maqolalari orqali hissasini qoʻshadi va Turkiyada chiqadigan Bugun gazetasi sahifalarida ham oʻz rukniga ega.

Almazning boshqa asarlari:

 Tarixning sirli sahifasi/Konvertatsiya qiluvchilar va konvertatsiyaning haqiqati Kültür nashriyot va tarqatish, Istanbul 2002-yil
 Dotsent Hoji Yakup Anat bilan Qoraxonlar tarixi, Oku nashriyoti, Istanbul, 2003-yil
 Buyuk faxriyning xotiralari / Otaturk xotiralari, Oku nashriyoti, Istanbul, 2003. (TC: Turkiya Respublikasi Ichki ishlar vazirligi tomonidan tavsiya etilgan.) 5. Nashr, 2008-yil may, Dinazor nashriyoti. (15 000 nusxa)

U Corci Zeydanning bir qator romanlarini tarjima qilgan:

 Fargʻona goʻzalligi, Bilge nashriyoti, Istanbul, 2004-yil
 Sulton Abbos, Bilge nashriyoti, Istanbul, 2004-yil
 17 Ramazon suiqasdi, Bilge nashriyoti, Istanbul, 2004-yil
 Fotih Sulton Mehmet qanday oʻldirilgan? Venetsiya davlat arxivida yashiringan hujjatlar bilan 1-3. Oq-Shubat nashri 2007-yil Nokta kitob (25.000 nusxa)
 Yahudiylar tarixi — (prof. Doktor İlber Ortaylining Usmonlilar va Dinga Muqaddaslarning Modernizatsiyasi) (Pelin Batu bilan) 1-3. 2007-yil aprel-sentyabr nashri, Nokta kitob
 Muhammad paygʻambar qanday zaharlangan? — 2007-yil iyun, Nokta kitob
 Otaturk 3 kunda oʻqigan Kitob — Xudoni rad etish mumkinmi? — Yakamoz nashriyoti, 2008-yil may
 Tavrotning turk bolalari (Qoʻshimchasi bilan Prof. Doktor İlber Ortaylining Usmonli yahudiylari), Yakamoz nashriyoti, 2008-yil iyun, Birinchi nashr 25.000 nusxa. (Jami Ş 40.000 nusxa) 8-Shexina Postiga nashriyoti 2010-yil
 Turklar va Islom — prof. Doktor İlber Ortayli, Prof. Doktor Nevzat Yalchintosh va Prof. Doktor Mumtazör Turköne. Yakamoz nashriyoti 2008-yil oktyabr.

U, shuningdek, prof. Doktor Nevzat Yalchintash quyidagi ishlar boʻyicha:

 Amerikaning Iroq sarguzashtlari, Kutup Yildizi nashriyoti, Istanbul 2005. 2. „Yakamoz“ nashriyoti, 2008-yil
 Yevropa Ittifoqi va Kipr, Kutup Yildizi nashriyoti, Istanbul 2005-yil, Yevropa Ittifoqi va Turkiya/ Nokta kitob, 2006-yil, 2. Nashr
 Evropada koʻtarilgan yarim oy, Pegasus nashriyoti, 2006-yil
 Turk Ittifoqi/Yana Tirilish, Nokta kitob, 2007-yil

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Turkiyalik jurnalistlar
Melis Alphan

Melis Alphan (Melis Chelebi: 1978-yil, Izmir), ayollar huquqlari faolligi va moda jurnalistikasi bilan tanilgan turkiyalik jurnalist va yozuvchi.

Ta'limi 
Izmirdagi Amerika kolleji institutini tamomlagandan soʻng, u London moda kollejida moda boʻyicha tahsil oldi va u yerda bakalavr darajasini oldi. Keyin u bir muddat New-Yorkdagi Moda Texnologiyalari Institutida tahsil oldi. 2001-yilda u Turkiyaga qaytib keldi va jurnalistlik faoliyatini Vizyon jurnalida boshladi. Oʻsha yili u " Radikal " gazetasida ishlay boshladi va 2003-yilga kelib " Milliyet " gazetasiga ishga kirdi. 2009-yilda “Hurriyat” gazetasida ishlay boshladi va 9 yil davomida shu gazetada ishladi. U ayollar huquqlari, moda va boshqa mavzularda maqolalar yozdi va vaqt oʻtishi bilan u turk gazetasida oʻz ruknini yozadigan kam sonli ayol jurnalistlardan biriga aylandi. 2019-yilda u “ Men boʻlaman – ilhomlantiruvchi hayot hikoyalari ” kitobini nashr etdi.

Huquqiy ta'qib qilish 
2020-yil noyabr oyida uning Instagram’dagi posti boʻyicha 2015-yilda Diyarbakirdagi kurdlarning yangi yil bayramlari haqida tergov boshlandi. Koʻrib chiqilayotgan fotosuratda oʻsha paytda Turkiya hukumati bilan tinchlik muzokaralari olib borayotgan Kurdiston Ishchilar partiyasi bayrogʻi ham koʻrindi. Ayblov tomoni 7 yilu 6 oygacha qamoq jazosini talab qildi. U 2021-yil 21-mayda oqlangan.

Mukofotlari 

 2013, An'anaviy Turkiya jurnalistika mukofotlari "Eng yaxshi intervyu" nominatsiyasida

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1978-yilda tugʻilganlar
Turkiyalik jurnalistlar
Jurnalistlar
Pages with unreviewed translations
Engin Ardıç

Engin Ardich (1952-yil 1-fevralda tugʻilgan) — turk yozuvchisi va Sabah gazetasining gazeta sharhlovchisi. U 1990-yillarda televideniye sharhlovchisi sifatida ham ishlagan.

Biografiya 
Ardich 1952-yil 1-fevralda Anadoluning shimoliy Qora dengiz sohilidagi qirgʻoq boʻyidagi Trabzon shahrida tugʻilgan. Ota-onasining ishi tufayli juda erta yoshida Istanbulga koʻchib oʻtganidan soʻng, u bolaligini asosan Beshiktoshda oʻtkazdi. 1959-yilda Galatasaroy oʻrta maktabining boshlangʻich boʻlimiga qabul qilindi.

Galatasaroy oʻrta maktabini tugatgandan soʻng, Ardich Bogʻozichi universitetiga oʻqishga kirdi va u yerda siyosiy fanlar boʻyicha tahsil oldi. Teatrga boʻlgan qiziqishi tufayli 1970-yillarning boshlarida yozgan birinchi asarlari asosan „Tiyatro“ (Teatr) jurnali uchun teatr sharhlari edi. Shuningdek, „Yeni Dergi“ (Yangi jurnal), „Politika“ (Siyosat) va „Cumhuriyat“ (Respublika) gazetalarida adabiy tanqidiy maqolalar yozgan. Hozirda Sabah gazetasida sharhlovchi.

Uning yozish uslubi koʻpincha koʻcha jargonlarini oʻz ichiga oladi. Uni baʼzida misoginist va nafrat soʻzlarini targʻib qilishda ayblashdi, ayblovlarni u qatʼiyan rad etdi. Uning oʻlgan askarlarning bevalarining farzandlari haqidagi gʻazablantiruvchi mulohazalari kabi seksistik qarashlari yillar davomida qattiq qoralangan.

Bibliografiya 

 " Doğru Söyleyeni Dokuz Köyden… " (1988)
 " Kadın Suretleri " (1989)
 " Islom Teksas’ta " (1989)
 " Shengul Hamami " (1989)
 " Mustafo Kamol Sizning Gibi Kiro Degildi! " (1990)
 " Daktilo Konçertolari " (1990)
 " Turkobarok " (1991)
 " Tegel Teğel Huzun " (1991)
 " Burjuvazi Şeyediyor Haa… " (1999)

Manbalari 

 Biyografi.net — Engin Ardich
 Ansiklopedik Turkcebilgi.com — Engin Ardich

Turkiyalik jurnalistlar
1952-yilda tugʻilganlar
Pages with unreviewed translations
2023-yilda vafot etganlar
Zeki Sayar

Zeki Sayar (1905—2000) turk meʼmori, jurnalist va Turkiyaning birinchi meʼmoriy jurnali “ Arkikekt ”ning noshiri sigatida jurnalistika tarixida qolgan. Uning maqsadi turk arxitektorlarini ularning istiqbollarini yaxshilash uchun ommaga tanishtirish edi.

Arkitekt 
Turkiyaning birinchi arxitektura jurnali Arkitekt deb nomlangan. Sayar 1935-yilda Abidin Mortash va A.Ziya Kozanogʻlu bilan tanishtirdi. Dastlab jurnal Mimar (turkcha meʼmor) deb nomlangan. Ular Turkiyadagi lingvistik inqilobdan soʻng Matbuot Jamoat boshqarmasi nomini oʻzgartirishga majbur boʻldilar. Ular Finlandiyaning Arkkitehti jurnali nomini oldilar, chunki fin va turk tillari bir til guruhiga kiradi. Mortash ham, Kozanogʻlu ham ketishdi va Zeki Sayar 50 yil davomida Arkitektni nashr etishda davom etdi. Sayar Le Korbusier kabi mashhur arxitektorlarning asarlarini tarjima qilgan va nashr etgan.

Boshqa lavozimlar 

 1939-yilda Davlat sanʼat akademiyasining Davlat sanʼat akademiyasida ishonchli oʻqituvchi
 Turkiya Respublikasi Markaziy banki Istanbul boʻlimi (TC Merkez Bankasi Istanbul Shubesi) va Toʻqimachilik birja fabrikalari (Mensucat Santral Fabrikaları) arxitektura maslahatchisi 1942–1950
 Istanbul jamoat kengashi kengashi aʼzosi 1944-1950
 1945—1948-yillarda Turkiya sanʼat ustalari arxitektorlar federatsiyasi raisi
 1954-yilda Arxitektorlar palatasining hammuassisi

Mukofotlar 

 1972-yilda turk meʼmorchiligini mahalliy va xalqaro miqyosda targʻib qilish borasidagi saʼy-harakatlari uchun Istanbul hukumati Tasviriy sanʼat akademiyasining faxriy doktorlik darajasi
 Arxitektura palatasi 1981-yilda unga Faxriy yorliq (“onur plaketi”) topshirdi.
 1988-yilda Arxitektorlar palatasi unga kasbga yordam berish uchun mukofot („mesleğga qoʻshimcha muvaffaqiyat“) berdi.

Ichki kolonizatsiya (Kolonisation Interieure) 
Zeki Sayar Arkitektda ichki mustamlakachilikni targʻib qildi. Ichki mustamlakachilik 1929-yildan beri Yevropa mamlakatlarida koʻchib kelgan aholini katta shaharlar oʻrniga kichik shaharlarga qaytarish uchun qoʻllanadi. U bitta reja turiga qarshi edi va meʼmorlar qishloq aholisining turmush tarzi va anʼanalarini hisobga olishlari kerakligini yozgan. U qishloq aholisini zamonaviy usullar bilan tanishtirish va keyinchalik taʼmirlash uchun mahalliy qurilish materiallarining bir turi bilan tanishish uchun standartlashtirilgan pechlar, hammom va oshxonalar boʻlishi kerak, deb hisobladi.

Manbalar 

Turkiyalik jurnalistlar
2000-yilda vafot etganlar
1905-yilda tugʻilganlar
Pages with unreviewed translations
Ulugʻ Pyotr (roman)

„Ulugʻ Pyotr“ – A. N. Tolstoyning tugallanmagan tarixiy romani, u 1929-yildan vafotigacha ishlagan. Dastlabki ikkita kitob 1934-yilda, romanning oʻzi esa 1945-yilda nashr etilgan. Oʻlimidan sal oldin, 1943-yilda muallif uchinchi kitob ustida ishlay boshladi, ammo romanni faqat 1704-yilgi voqealarga etkazishga muvaffaq boʻldi.

Sovet davrida „Ulugʻ Pyotr“ sotsialistik realizm ruhida tarixiy romanning standarti sifatida joylashtirilgan. Muallif Pyotr I va Stalin oʻrtasida oʻxshashliklarni keltirib chiqaradi, Butrus misolida anʼanaviy jamiyatning buzilishini har qanday narxda va „zoʻravonlikka asoslangan hokimiyat tizimini“ oqlaydi.

Sujet 
Ushbu harakat 1682-yildan (tsar Fyodor Alekseevichning oʻlimi) 1704-yilgacha (rus qoʻshinlari tomonidan Narvani bosib olish) davrni oʻz ichiga oladi. Hikoya chizigʻi XVII – XVIII asr boshlaridagi haqiqiy tarixiy voqealardan soʻng-tsar Fyodor Alekseevichning oʻlimidan deyarli rus qoʻshinlari tomonidan Narvani qoʻlga olishgacha. Keng tarixiy materialda Rossiya tarixidagi burilish davri, alohida shaxs tomonidan yangi davlat – Rossiya imperiyasining yaratilishi koʻrsatilgan.

Romanda paydo boʻlgan voqealar va shaxslar orasida Azov yurishlari, Streletskiy qoʻzgʻoloni, makkor Malika Sofiya, uning sevgilisi Vasiliy Golitsin, Lefort, Menshikov, Karl XII, Anna Mons bor. Biroz idealizatsiya qilingan shoh vaqti-vaqti bilan Iroda, kuch, qiziquvchanlik va qatʼiyatli xarakterni namoyish etadi; u oʻz qarorlari uchun kurashadi, koʻpincha ayyor va dangasa sheriklar tomonidan bajarilmaydi. Davlat manfaatlari gʻalabasi uchun shaxslarning his-tuygʻulari va hayoti saxiylik bilan qurbon qilinadi.

„Urush va tinchlik“ dostonining anʼanalarida, yirik tarixiy shaxslar yonida, roman oddiy odamlarni xalqdan olib chiqdi. Tarixiy rangni koʻpaytirish uchun muallif rang-barang kundalik tafsilotlarni ayamaydi. „Romanning harakati saroydan Kurna kulbasiga, slyuda derazalari boʻlgan boyar mulkidan tutunli tavernaga, Assusiya soboridan Qirollik qidiruviga va boshqalarga oʻtkaziladi.“

Qahramonlar 

 Pyotr Alekseevich – Rossiya podshosi
 Aleksandr Danilovich Menshikov – qirolning sherigi, sud kuyovining oʻgʻli, keyinchalik eng yorqin Shahzoda
 Frants Yakovlevich Lefor t— Butrusning sherigi, general
 Anna Ivanovna Mons – Butrusning eng sevimlisi
 Sofiya Alekseevna – malika, Butrusning singlisi
 Vasiliy Vasilevich Golitsin – Sofiya hukumati rahbari
 Fedor Yurievich Romodanovskiy – „Shahzoda-qaysar“
 Artamon Sergeevich Matveev – boyar
 Patriarx Yoaxim – patriarx
 Natalya Kirillovna Narishkina – malika
 Lev Kirillovich Narishkin – malikaning ukasi
 Aleksey Ivanovich Brovkin (Alyoshka) – Ivashka Brovkinning oʻgʻli, Aleksashkaning doʻsti
 Ivan Artemyevich Brovkin (Ivashka Brovkin) – krepostnoy, keyinchalik – boy savdogar, Alyoshaning otasi

Manbalar 

 Aleksey Nikolaevich Tolstoy (Aleksei Nikolaevich Tolstoy) – Biografiya
 V. M. Solovyov. Russkaya kultura. Beliy gorod, 2004.
 Tolstoy, Aleksey Nikolaevich // Literaturnaya ensiklopediya (1939). T. 11.
 Istochniy
 The Cambridge History of Russian Literature. Cambridge University Press, 1992. P. 483.
Avraam Tolmasov

Avraam (Abram, Avram, Avrom) Gavrielovich Tolmasov (Evt . Avraham Gavrielovich Tolmasov / Avraham Gavrieloviç Tolmasov ; 1956-yil 14-oktabr, Samarqand, Oʻzbekiston SSR, SSSR) — taniqli qoʻshiqchi va musiqachi, sovet davridagi buxoro yahudiylari musiqa madaniyati asoschilaridan biri. Buxoro yahudiylari, tojik va oʻzbek mumtoz shashmaqom qoʻshiqlari mohir ijrochilaridan biri. Dramatik tenor ovoziga ega taniqli qoʻshiqchi. Avraam Tolmasovni buxoro yahudiylari zamonaviy va klassik estrada „qiroli“ deb eʼtirof etishgan.

Faoliyati 
Avraam Tolmasov Butunjahon buxoro yahudiylari kongressi, AQSh va Kanada buxoro yahudiylari kongressi, Rossiya va Markaziy Osiyo mamlakatlari buxoro yahudiylari kongressining diplom va mukofotlari bilan taqdirlangan. U yahudiy-tojik, tojik, fors va oʻzbek tillarida qoʻshiqlar kuylagan.

Avraam Tolmasov 1956-yilda Samarqand shahrida buxoro (Oʻrta Osiyo) yahudiyari oilasida tugʻilgan. Musiqiy taʼlimni Samarqanddagi mashhur buxoro-yahudiylaridan olgan. U 1980-yillarning boshlarida mashhurlik choʻqqisiga erishgan. 1989- yilda buxoro yahudiylarini Isroilga ommaviy koʻchirishgan paytda u SSSRni tark etib, Isroilga koʻchib oʻtadi. 1990-yillarda uning ijodiyi yanada ommalashadi va mashhurlikning yuqori choʻqqisiga chiqqan, u nafaqat buxoro yahudiylari, balki tojiklar va oʻzbeklar orasida ham shuhrat qozongan mashhur sanatkordir.

Gastrol safarlari 
2002-yilda Avraam Tolmasov Amerika Qoʻshma Shtatlariga, Nyu-Yorkning Kvins provinsiyasiga koʻchib oʻtadi, qolaversa u yerda AQShdagi buxoro yahudiylarining asosiy qismi, 70 mingdan ortiq yahudiylar istiqomat qilishadi. 2000-yillarning boshi va oʻrtalari ham xonanda ijodining choʻqqilaridan biriga aylandi. Tolmasov Isroil, AQSH, Kanada, Avstraliya, Yevropa Ittifoqi mamlakatlari va Oʻzbekistonda gastrol safarlarida boʻlib konsertlar uyushtiradi. Xonanda nafaqat buxoro yahudiylari qolaversa, tojik va o‘zbekzabonlar orasida yuksak hurmatga sazovor sanʼatkor. Uning qoʻshiqlari yozilgan kasseta va disklar nafaqat AQSh va Isroilda, balki Oʻzbekiston va Tojikiston ham katta talabga ega.

U yahudiy-tojik tilidan tashqari ivrit, tojik, fors, oʻzbek, rus va ingliz tillarida soʻzlashadi.

Xonandaning ismini yozish va talaffuz etishda koʻpincha imlo xatolariga yoʻl qoʻyishadi. Bu holat asosan nashriy materiallarda va ogʻizaki nutqda, shevalarda koʻplab uchraydi. Buni bartaraf etish maqsadida u oʻzining YouTube rasmiy kanalida ismi Avraam ekanligini bildirgan. Qoʻshiqchi eng koʻp Avrom nomi bilan tanilgan, bu Avrohom ismining qisqartirilgan versiyasidir.. Avram va Abram variantlari asosan Isroilda va eronliklar orasida keng tarqalgan.

Manbalar

Havolalar 

 Avrom Tolmasov — Qurbon Ulam (sizning qurboningiz boʻlishga tayyor)
 Avrom Tolmasov — Modaram (ona haqida qoʻshiq)
 Avrom Tolmasov — Dar Samarqand ast (Samarqandda)
 Avrom Tolmasov tavallud topgan kun
 Avrom Tolmasovning Toshkent shahridagi konserti. 2002 yil
 Avrom Tolmasov va shogirdi Mardon Mavlonovning Isroildagi konserti. 2002 yil

1956-yilda tugʻilganlar
Amerikalik erkak qoʻshiqchilar
Oʻzbekistonlik erkak qoʻshiqchilar
Samarqandda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Sovet erkak qoʻshiqchilari
Isroillik erkak qoʻshiqchilar
The Longest Most Meaningless Movie in the World

„The Longest Most Meaningless Movie in the World“ () —1968-yilda Antony Sсott tomonidan suratga olingan „underground“ (talaffuzi: andergraund) janridagi inglizcha film. Film mutlaqo syujetga ega emasligi va 48 soat (2080 daqiqa) davom etganligi sababli gʻayrioddiydir. Film uzoq davom etganligi boʻyicha rekord oʻrnatgan boʻlib, bu rekord 1987-yilda The Cure for Insomnia („Uyqusizlikning davosi“) filmi chiqishi bilan yangilangan.

Syujeti 
Film uchun maxsus suratga olish ishlari amalga oshirilmagan. Film reklama bloklari, chiqarilmagan boshqa lentalarning qirqimlari va boshqa „kino axlatlari“ dan iborat. Filmning baʼzi joylarida bitta reklama koʻp marta (30 daqiqadan koʻproq) takrorlanadi. Baʼzan tasvir teskari aylantiriladi yoki harakatlar orqaga qarab harakatlanadi.

Ishlab chiqarish va namoyishlar 
Antony Scott oʻz filmini Shveysariya kino markazi (London) koʻmagida yaratgan. Birinchi ommaviy namoyish 1968-yilning yozida The New Arts Lab da (Druri Leyn, London) boʻlib oʻtgan. Shundan soʻng, 1969-yilda lenta „Cybervironment Plus“ eksperimental sanʼat festivalida va 1970-yil oktyabr oyida fransuz kinoteatrida namoyish etilgan.

Yana qarang 
 Eng uzun filmlar roʻyxati

Manbalar 

1968-yil filmlari
Ingliz tilidagi filmlar
Buyuk Britaniya filmlari
Sardor Rahmonov

Sardor Rahmonov (1994-yil 9-iyul; Toshkent, Oʻzbekiston) — oʻzbek futbolchisi, AGMK himoyachisi.

Futbolchilik faoliyati 
Sardor Rahmonov Muborakning „Mashʼal“ jamoasi tarbiyalanuvchisi. U professional faoliyatini 2012-yilda shu klubda boshlagan. Bungacha u „Mashʼal“ yoshlar jamoasida o‘ynagan. 2013-yil boshida u Toshkentning „Lokomotiv“ klubiga oʻtib, bir yarim mavsum shu jamoada oʻynadi. Bu vaqt ichida u bor yoʻgʻi uchta oʻyin oʻtkazdi.

2014-yil oʻrtalarida Fargʻonaning „Neftchi“ jamoasiga koʻchib oʻtdi. 2011 va 2013-yillarda mos ravishda O‘zbekiston yoshlar va yoshlar terma jamoasi aʼzosi bo‘lgan.

2016 yildan buyon — „Buxoro“ futbolchisi, biroq oʻsha yili „Neftchi“ga qaytdi.

2017-yildan boshlab u oʻzining „Mashʼal“ jamoasida toʻp surdi, 2019-yilda esa AGMK futbolchisiga aylandi.

Xalqaro oʻyinlar 
Turli yosh toifalaridagi O‘zbekiston terma jamoalarida o‘ynagan. 20 yoshgacha boʻlgan terma jamoa bilan 2013-yili Turkiyada boʻlib oʻtgan yoshlar oʻrtasidagi jahon chempionatida ishtirok etib, jamoa bilan chorak finalga qadar yetib borgan.

Yutuqlar 

 O‘zbekiston chempionati kumush medali sovrindori: 2013
 O‘zbekiston Superkubogi finalchisi: 2014, 2019
 O‘zbekiston kubogi finalchisi : 2019, 2020

Manbalar

Havolalar 

 Futbol yoʻli
 Sardor Rahmonov
 Sardor Rahmonov

Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Erkak futbol himoyachilari
Mashʼal klubi futbolchilari
Neftchi (Fargʻona) futbolchilari
Lokomotiv Toshkent futbol klubi futbolchilari
Buxoro klubi futbolchilari
AGMK futbolchilari
Oʻzbekiston milliy terma jamoasi erkak futbolchilari
Oʻzbekiston 20 yoshgacha boʻlgan terma jamoasi futbolchilari
Oʻzbekiston yoshlar terma jamoasi futbolchilari
Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Salohiddin muhofazasi

Salohiddin muhofazasi (arabcha:محافظة صلاح الدين) Iroqning 19 muhofazasidan biri, Bagʻdodga nisbatan shimolda joylashgan. Maydoni 24,363 km², 2003-yilda taxminiy 1 042 200 kishi qayd etilgan. Hudud 8 tumandan iborat boʻlib, markazi – Tikrit shahri. 1976-yilgacha muhofaza Bagʻdod muhofazasi tarkibiga kirgan.

muhofaza nomi musulmon rahbari Salohiddin bilan bogʻliq. muhofaza al-Avjalik Saddam Husaynning vatani sifatida ham tanilgan.

Umumiy tavsif 

Salohiddin muhofazasida bir qator muhim diniy va madaniy maskanlar mavjud. muhofazaning eng yirik shahri Samarrada Al-Askariy ziyoratgohi (shia islomidagi 10 va 11-chi shia imomlari dafn etilgan muhim diniy markaz), 12-imom al-Mahdiy gʻaybga uchragan sardoba va oʻziga xos Malviya minorasiga ega katta masjid kabi inshootlar mavjud.

Samarra eramizning IX asrida Abbosiylar xalifaligining poytaxti boʻlgan va bugungi kunda Abbosiylar Samarrasi YuNESKOning Jahon merosi roʻyxatiga kiritilgan.

Qadimgi Yangi Ossuriya imperiyasining Ashshur shahri Al-Shirqat tumanida Dajla daryosi boʻyida joylashgan. muhofazadagi boshqa maskan qatoriga Samarra shimolidagi Salibchilar gumbazi va Al-Ashaq saroyi kiradi.

2014-yil yanvar oyida Bosh vazir Nuri al-Malikiy tomonidan Tuz Xurmatu tumanida turkmanlar koʻpchilik boʻlganligi sababli yangi muhofazaga aylantirish rejalari eʼlon qilingan. Biroq, bu rejalar amalga oshirilmadi.

Avtonomiya 
2011-yil oktyabr oyida muhofaza maʼmuriyati oʻzini yarim avtonom hudud deb eʼlon qiladi va bu deklaratsiya markaziy hukumatning „muhofaza kengashi hokimiyati ustidan hukmronligi“ga javob ekanligini tushuntiradi. Asosan sunniylar gubernatori boʻlgan Salohiddin ham Iroq ichida oʻzini avtonom mintaqa deb eʼlon qilish orqali hukumatdan koʻproq mablagʻ olishiga umid qilmoqda. Kengash muxtoriyatga chaqiruvida „Iroq konstitutsiyasining 119-moddasi“ ni keltirib oʻtgan, unda „bir yoki bir nechta muhofazalar muhofaza kengashi aʼzolarining uchdan bir qismi yoki oʻndan bir qismi boʻlsa, mintaqaga birlashish huquqiga egadir“ degan qonun orqali saylovchilar hudud tashkil etishni talab qilmoqda.

Hukumati 

 Gubernator: Raid al-Jaburiy
 Gubernator oʻrinbosari: Ammar Hikmat
 muhofaza kengashi raisi: Ahmad Abdul-Jabbor al-Karim

Maʼmuriy boʻlinishi

Tumanlari 
 Al-Daur tumani (Al-Daur)
 Al-Shirqat tumani (Ash-Shirqat)
 Baiji tumani (Baiji)
 Balad tumani (Balad)
 Samarra tumani (Samarra)
 Tikrit tumani (Tikrit)
 Tooz tumani (Tuz Xurmatu)
 Dujail tumani (Dujail)

Tuman markazlari 
 Tikrit
 Baiji
 Balad
 Samarra
 Dujayl
 Al-Dur
 Yasrib
 Al-Shirqat
 Sulaymon Bek
 Yankjah
 Tuz Xurmatu
 Al Ishoqiy
 Amirli
 Al Seniyah
 Al-Dhuluiya
 Saʼad (Iroq)
 Al-Faris (Bamerni)
 Al-Hajaj

Aholisi 
Quyidagi jadvalda Birlashgan Millatlar Tashkilotining 2003-yildagi maʼlumotlariga koʻra Salohiddin muhofazasi tumanlari aholisi koʻrsatilgan. Dujail tumani maʼlumotlari mavjud emas.

Yana qarang 
 Assur
 Dajla daryosi

Manbalar

Havolalar 

 BBC Newsda tinch aholi qirgʻini haqidagi maqola va video.
 CNN telekanalida „3 AQSh askari iroqliklarni oʻldirishda ayblanmoqda“.

Iroq muhofazalari