William Archibald Dunning

Uilyam Archibald Dunning (1857-yil 12-may – 1922-yil 25-avgust) Kolumbiya universitetining amerikalik tarixchi va siyosatshunosi boʻlib, Qoʻshma Shtatlarni qayta qurish davri boʻyicha olib borgan ishlari bilan mashhur. U oʻz asarlari va PhD dissertatsiyasi orqali qayta qurish davrini talqin qilish boʻyicha norasmiy Dunning maktabiga asos solgan. koʻplab shogirdlarining dissertatsiyalari . Dunning oq tanlilar supremasist talqinlarini himoya qilgani, „tarix intizomidan reaktsion maqsadlarda ochiqchasiga foydalangani“ va „janubiy qora tanlilarning saylov huquqidan mahrum qilinishiga va Jim Krou tizimiga ilmiy qonuniylikni“ taklif qilgani uchun tanqid qilingan.

Erta hayoti va taʼlimi 
Nyu-Jersi shtatining Plainfild shahrida tugʻilgan Dunning klassikadan zavqlanadigan muvaffaqiyatli biznesmenning oʻgʻli edi. Dunning Kolumbiya universitetida (BA 1881, MA 1884 va Ph. D. 1885) diplom oldi. U Berlinda bir yil davomida Geynrix fon Treitshke qoʻl ostida Yevropa tarixini oʻrgandi. 

Qaytgandan va akademik faoliyatini boshlaganidan koʻp oʻtmay, 1888-yilda u Sharlotta E. Loomisga turmushga chiqdi. Ularning farzandlari yoʻq edi. U 1917- yilda vafot etgan

Faoliyati 
Dunning Kolumbiyada dars berishni boshladi va doimiy ravishda akademik zinapoyaga koʻtarildi (hamkor, oʻqituvchi, instruktor, adyunkt professor va toʻliq professor); 1903 -yilda u Frensis Liberning tarix va siyosiy falsafa professori etib tayinlandi.

U bir necha yil dars berganidan keyin 40 yoshida “Fuqarolar urushi va qayta qurishda Amerika Qoʻshma Shtatlari Konstitutsiyasi: 1860–1867 (1897)" nomli nomzodlik dissertatsiyasini nashr etdi.

Uning "Fuqarolar urushi va qayta qurish ocherklari" va tegishli mavzularda (1897) toʻplangan ilmiy maqolalari oʻzi qarshi chiqqan muassasa – qullikni yoʻq qilishning huquqiy asoslarini tushuntiruvchi asarlarni oʻz ichiga olgan. Uning "Qayta qurish, siyosiy va iqtisodiy: 1865–1877 " (1907) soʻrovi „Amerika xalqi“ seriyasi uchun ohangni oʻrnatdi. Dunning " Qayta qurish " kitobi juda yuzaki ekanligiga ishondi. Bu uni siyosiy nazariya tarixi boʻyicha asosiy ishidan chalgʻitganini his qildi.

Dunning tarix va siyosatshunoslikda ikki tomonlama rolga ega edi. U Politologiya Quarterly jurnalining uzoq vaqt muharriri boʻlgan. U oʻzining „ Siyosiy nazariyalar tarixi: antik va oʻrta asrlar“ (1902), " Lyuterdan Monteskyegacha " (1905), „ Russodan Spensergacha“ (1920) trilogiyasida ifodalanganidek, siyosiy fikr tarixi boʻyicha yetakchi mutaxassis edi.

1903- yildan keyin uning sogʻligʻi yomon boʻlsa-da, Dunning 1894- yildan 1903- yilgacha tahrir qilgan American Historical Review va Political Science Quarterly jurnallari uchun koʻplab ilmiy maqolalar va kitob sharhlari yozgan. Dunning 1913- yilda AHA prezidenti boʻlgan Amerika Tarixiy Assotsiatsiyasining asoschisi va uzoq yillik faoli edi. U 1922- yilda Amerika Siyosat fanlari assotsiatsiyasining prezidenti boʻlib ishlagan.

2000 -yilda oʻz hissalarini baholar ekan, Smit Dunning tadqiqotchi olim sifatidagidan koʻra aspirant oʻqituvchi sifatida muhimroq ekanini aytadi. Kolumbiya doktorlik dissertatsiyasining yetakchi prodyuseri boʻlgan va Dunning AQSh tarixi va Yevropa siyosiy fikri boʻyicha koʻplab bitiruv ishlarini boshqargan. Uning shogirdlari orasida Charlz Merriam, Garri Elmer Barns, Jeyms Uilford Garner va Karlton JH Hayes kabi yetakchi olimlar va akademik tadbirkorlarga aylangan erkaklar bor edi. U, shuningdek, Vassar kollejida dekan boʻlgan tarix professori C. Mildred Tompsonga ustozlik qilgan. Tompson YuNESKO (Birlashgan Millatlar Tashkilotining Taʼlim, Fan va Madaniyat Tashkiloti) nizomini ishlab chiqdi va Atlantada fuqarolik huquqlari uchun ishladi.

Dunning oʻz shogirdlarini umrbod qoʻllab-quvvatlab, ularning martabalarida doimiy ragʻbatlantirdi. Ular uni 1914 -yilda Festschrift bilan taqdirladilar , Uilyam Archibald Dunningga yozilgan janubiy tarix va siyosat boʻyicha tadqiqotlar. . . Uning sobiq shogirdlari mualliflari (1914).

Fikrlash maktabi 

Koʻpgina janubliklar (va baʼzi shimolliklar) Dunning qoʻl ostida tarix fanlari nomzodi ilmiy darajasini oldilar va akademik martaba uchun janubga qaytib kelishdi, u yerda ular asosiy tarix kafedralarida hukmronlik qilishdi. Qayta qurish boʻyicha dissertatsiyalar yozganlar orasida Jeyms V. Garner, Valter Linvud Fleming, JG de Roulhac Hamilton, Charlz V. Ramsdell, C. Mildred Tompson, Uilyam Uotson Devis va Tomas S. Staple bor edi . Ular norasmiy " Dunning maktabi " dan iborat edi. Ularning fuqarolar urushidan keyingi qayta qurish haqidagi talqini 20-asrning birinchi yarmida Amerika universitetlarida oʻqitiladigan asosiy nazariya edi. Bredli shunday deydi: „Dunning maktabi qayta qurishni qasoskor radikal respublikachilarning janubdagi oq tanlilarni nayza nuqtasida oʻziga boʻysundirish uchun fitnasi sifatida qoraladi, federal qoʻshinlar gilamchilar, skalavaglar va ozod qilinganlarning muqaddas uchligi boshchiligidagi buzuq shtat rejimlarini qoʻllab-quvvatladi“. Ed Bradlyning qayd etishicha, 1930- va 1940-yillarda Dunning talqini " Klod Bauersning Fojiali davr va Margaret Mitchellning " Shamol bilan oʻtib ketgan " kabi mashhur asarlarida ham jozibali munosabatda boʻlgan – ham eng koʻp sotilgan roman, ham blokbaster filmi .

Dunning soʻzlariga koʻra, „Qayta qurish“ oʻyinchilari orasida " gilamdorlar ", ayniqsa shimoldan kelgan yangi oq tanlilar bor, ularni Dunning maktabi janubni ekspluatatsiya qiluvchi va Respublikachilar partiyasida hukmronlik qiladigan ochkoʻz aralashuvchilar sifatida tasvirlagan; Respublikachilar bilan hamkorlik qiluvchi " skalavaglar ", mahalliy janubiy oq tanlilar; va Dunning maktabi mustaqil ovozga ega boʻlmagan gilamchilarning asboblari sifatida tasvirlangan ozod odamlar. U oq tanli janubiylarga xayrixoh edi, ular 1865- yildan keyin qasoskor Shimol tomonidan huquqlaridan mahrum boʻlganini koʻrdilar. Ular qora ovozni gilamchalar tomonidan nazorat qilingan deb taxmin qilishdi.

Dunning va uning izdoshlari sobiq plantatorlarni, elita siyosiy, ijtimoiy va iqtisodiy sinfni janubning eng yaxshi manfaatlarini hisobga olgan holda sharafli odamlar sifatida tasvirlashdi.

Dunning shimoliy demokratlar nuqtai nazaridan yozgan va radikal respublikachilarni Amerika anʼanalarini buzgan va Amerika fuqarolar urushidan keyin qasos olishga undagan erkaklar sifatida tasvirlangan.

Tanqid 
WEB Du Bois Dunning maktabini tanqid qilib , Amerikada qora tanli rekonstruksiyani joriy etish vazifasini oldi. Tarixchi Erik Fonerning yozishicha, Dunning maktabi „janubiy qora tanlilarning saylov huquqidan mahrum boʻlishi va ular yozayotganda mustahkamlanib borayotgan Jim Krou tizimiga ilmiy qonuniylikni taklif qilgan“ va „qayta qurish dahshatlari oq janubiylarning fikrini muzlatib qoʻyishga yordam bergan“. mintaqaning irqiy tizimidagi har qanday oʻzgarishlarga keskin qarshilikda." Fonerning qoʻshimcha qilishicha, „Dunning maktabidagi asosiy kamchilik mualliflarning chuqur irqchiligi edi“ va „irqchilik nafaqat ularning tarix talqinini, balki tadqiqot usullari va tarixiy dalillardan foydalanishni ham shakllantirgan“. 

Dunning ozod qilinganlarni „varvarlar“ deb atagan va irqchi qora kodlarni urush va ozodlikdan keyingi „qandaydir tartib oʻrnatishga vijdonan va toʻgʻridan-toʻgʻri urinish“ deb himoya qilgan. Dunning yozishicha, ozod qilinganlar „oqlar bilan bir xil ijtimoiy, axloqiy va intellektual tekislikda“ emaslar va „qurol koʻtarish, sudda guvohlik berish va mehnat shartnomalarini saqlash boʻyicha cheklovlar ularning yaxshi shakllangan xususiyatlari va odatlari bilan oqlanadi“. negrlar[. ]"

„ Amerikada qora tanli qayta qurish“ (1935) asarida Dyu Bois Dunningning " Qayta qurish, siyosiy va iqtisodiy " asarini „standart, negrlarga qarshi“ matn sifatida tavsiflagan. Dyu Bois taʼkidlaganidek, "Dunning tan oladiki, „qayta tashkil etilgan hukumatlarning qonunchiligi politsiya qoidalari va sarsonlik qonunlari ostida barcha umumiy fuqarolik huquqlarida ozod qilinganlarga nisbatan qattiq diskriminatsiyani amalga oshirdi“

Tarixchi Xovard K. Beale 1930-yillardagi Dunning talqinini buzgan " revizionistik " maktabning etakchisi edi. Bealening aytishicha, Dunning maktabi kunning siyosiy polemikasidan qochib, yangi zamin yaratdi va „tezisni isbotlash oʻrniga haqiqatni aniqlash uchun sinchkovlik bilan va puxta tadqiqot […]“ ishlatdi. Beale taʼkidlashicha, „Dunning maktabining urgʻusi radikal qayta qurishning janubga etkazilgan zarariga va radikalizm ortidagi jirkanch siyosiy va iqtisodiy motivlarga qaratildi“.

1950 -yildan keyin Dunning maktabi tarixchilarning yangi avlodi tomonidan hujumga uchradi. Evropaning „pastdan yuqoriga“ tarix va barcha toifadagi odamlarning agentligi haqidagi gʻoyalariga muvofiq, ular yangi tadqiqotlar bilan birgalikda afro-amerikaliklarning qayta qurish markazidagi oʻrnini hujjatlashtirdilar. Revizionistik qarash Erik Foner va boshqalar tomonidan kengaytirilgan va qayta koʻrib chiqilgan. Ular Dunningni " Qayta qurish " (1907) asarida qora tanlilarga nisbatan qoʻpol munosabatda boʻlganligi uchun qoraladilar. Biroq, Myuller Dunning barcha asosiy oʻyinchilarga nisbatan bir xil darajada qattiqqoʻl ekanligini taʼkidladi: „Dunningning Qayta qurishdagi antipatiyasi irqi, rangi, eʼtiqodi yoki kelib chiqishidan qatʼi nazar, barcha guruhlarga saxiylik bilan toʻplangan“.

Ishlari 
 

 1845 yildan boshlab Irlandiya er qonunchiligi. (Nyu-York: Ginn, 1892)
 Fuqarolar urushi va qayta qurish haqidagi insholar va tegishli mavzular (1897, 2-nashr. 1904) onlayn nashri
 Siyosiy nazariyalar tarixi, antik va oʻrta asrlar (3-jild, 1902–1920) 1-jild onlayn; 2-tom onlayn; 3-tom onlayn
 Lyuterdan Monteskegacha boʻlgan siyosiy nazariyalar tarixi (1905)
 Qayta qurish, siyosiy va iqtisodiy, 1865–1877 (1907) onlayn nashri
 Karl Shursning siyosiy faoliyati eskizi, 1869–1906 (Frederik Bankroft bilan; 1908)
 Alyaska uchun toʻlov (1912)
 Britaniya imperiyasi va AQSH; Uilyam Archibald Dunning tomonidan Gent shartnomasidan keyingi tinchlik asridagi oʻzaro munosabatlarning koʻrib chiqilishi, Hurmatli viskont Bryce, OMning kirish soʻzi va Nikolas Myurrey Butlerning kirish soʻzi (Nyu-York: C. Skribnerning oʻgʻillari, 1914)
 Janubiy tarix va siyosat boʻyicha tadqiqotlar (1914) onlayn nashri
 Uilyam Archibald Dunning kitoblari Google Books-da
 Russodan Spensergacha boʻlgan siyosiy nazariyalar tarixi (Nyu-York: Jonson Reprint Corp., 1972)

Izohlar

Qoʻshimcha oʻqish 

 
 Du Bois, W. E.B. Black Reconstruction in America, 1860–1880 (1937) p. 179–180.
 Fitzgerald, Michael W. „Political Reconstruction, 1865–1877,“ in A Companion to the American South, ed. John B. Boles (Blackwell, 2002), 84–302.
 Foner, Eric. Reconstruction: Americaʼs Unfinished Revolution, 1863–1877. 1988.
 Franklin, John Hope. "Mirror for Americans: A Century of Reconstruction History, " presidential address, American Historical Association. 1979. 
 Hamilton, J. G. de Roulhac. "Dunning, William Archibald, " in Dictionary of American Biography (1930) vol 3
 McCrary, Peyton. "The Reconstruction Myth, " in Encyclopedia of Southern Culture (University of North Carolina Press: 1989)
 Muller, Philip R. "Look Back Without Anger: A Reappraisal of William A. Dunning, " Journal of American History (1974): 61 #2 325–38. in JSTOR
 Simkins, Francis B. "New Viewpoints of Southern Reconstruction, " Journal of Southern History (1939) 5#1 pp 49–61; in JSTOR
 
 Smith, Mark C. „Dunning, William Archibald“ in American National Biography Online Feb. 2000, Access Date: May 19, 2013
 Stephenson, Wendell Holmes. South Lives in History: Southern Historians and Their Legacy (1969)
 Weisberger, Bernard A. "The Dark and Bloody Ground of Reconstruction Historiography, " Journal of Southern History (1959) 25: 427–447. in JSTOR
 Wharton, Vernon L. "Reconstruction, " in Writing Southern History: Essays in Historiography in Honor of Fletcher M. Green, ed. Arthur S. Link and Rembert W. Patrick (Louisiana State University Press, 1965), pp 295–315
 Williams, T. Harry. "An Analysis of Some Reconstruction Attitudes, " Journal of Southern History (1946) 12:469–486 in JSTOR
 Zeitz, Joshua. The New Republic, 18 January 1999, pp. 13–15.

1922-yilda vafot etganlar
1857-yilda tugʻilganlar