Press TV

Press TV (PRESSTV nomi bilan stilize qilingan) Eron davlatiga tegishli boʻlgan axborot tarmogʻi, Eron Islom Respublikasi Teleradiokompaniyasiga (IRIB) tegishli boʻlib, Eronda radio va telekoʻrsatuvlarni uzatishga qodir yagona tashkilot hisoblanadi. Telekanalning bosh qarorgohi Tehronda joylashgan bo'lib, 24 soatlik efirga ega boʻlgan kanal 2007-yil 2-iyulda ishga tushirilgan va gʻarbiy ingliz tili xizmatlari bilan raqobatlashishni maqsad qilgan.

Maqsadi va faoliyati 

Press TV BBC World News, CNN International va Al Jazeera English kanallarida chiqadigan Yaqin Sharq masalalariga oid yangiliklar qarshi, ayniqsa, tasvirlar va dalilli ashyolarni taqdim etish maqsadida yaratilgan. Press TV davlat tomonidan moliyalashtiriladi va Eron Islom Respublikasi Teleradiokompaniyasining (IRIB) boʻlimi boʻlib, Eron ichida radio va telekoʻrsatuvlarni uzatishga qodir yagona tashkilotdir Tehronda joylashgan Shimoliy Amerika, Yevropa, Yaqin Sharq, Osiyo hamda Afrika va Lotin Amerikasi hududlariga eshittirishlar olib boradi.

IRIB rahbari toʻgʻridan-toʻgʻri oliy rahbar Oyatulloh Ali Xomanaiy tomonidan tayinlanadi; The Guardian nashriga koʻra, u mamlakatning konservativ siyosiy fraksiyasiga, xususan, Inqilobiy gvardiyaga yaqindir deya maʼlumot berilgan. 

Press TV bosh direktori Muhammad Sarafraz 2007-yil iyun oyida boʻlib oʻtgan matbuot anjumanida shunday dedi: „11-sentabrdan beri Gʻarb tarafkashligi ommaviy axborot vositalarini ikki lagerga ajratdi: ularning siyosatini qoʻllab-quvvatlovchilar bir guruhni tashkil qiladi, qolgan ommaviy axborot vositalari esa Al-Qoida kabi radikal islomiy guruhlarga bogʻlangan. Eron, xususan, shialar dunyo tashviqotining markaziga aylandi. Ommaviy axborot vositalari nuqtai nazaridan, biz Gʻarb auditoriyasiga ikkinchi koʻz bilan qarashga harakat qilmoqdamiz“. Bu fikri orqali kanal faoliyatini tanqid qildi. Shu orqali axborot haqidagi fikirlarini bildirdi.

Eron hukumati arab tilidagi Al-Alam News Network telekanali bilan birgalikda dunyoga eronlik nuqtai nazarini targʻib qilish uchun ingliz tilidagi televideniye tarmogʻini yoʻlga qoʻyish orqali „notoʻgʻri maʼlumotlar va chalkashliklarga duchor boʻlgan global auditoriyaga murojaat qilishga umid qilishini aytdi. Eron Islom Respublikasiga nisbatan“. Ikki tarmoq „Yaqin Sharqdagi AQShning qoʻshni Iroqni bosib olishi va shia masalasi kabi murakkab masalalar“ga eʼtibor qaratadi. Mediachannel.org maʼlumotlariga koʻra, „hukumat Press TV orqali Gʻarbning Eronga qarshi doimiy tashviqotiga qarshi turish, shuningdek, dunyo yangiliklariga muqobil qarashni taklif qilish uchun foydalanishni maqsad qilgan“.

Press TV oʻz faoliyatini 2007-yilda Londonda boshlagan. Tarmoqning veb-sayti 2007-yil yanvar oyi oxirida va kanalning oʻzi 2007-yil 2-iyulda ishga tushirildi. Roshan Muhammad Solih Press TVning Londondagi birinchi muharriri va bosh muxbiri edi. 2009-yil iyul oyida The Guardian gazetasiga yozgan maqolasida Solih Press TV "Hamas va Hizbulloh kabi gʻarb ommaviy axborot vositalari tegmaydigan qonuniy „aktyorlar“ga platforma berishga tayyorligini" yozgan edi.

BBC jurnalisti Linda Pressli Press TV-ni Falastin tarafdori va 2011-yil dekabrida Eronga qarshi sanksiyalarga qarshi deb taʼrifladi. Oʻsha paytda Londondagi Press TV Ltd Eronga dasturlar, asosan tok-shoularni sotgan, Tehrondagi Press TV International esa yangiliklar va hujjatli filmlarning aksariyat qismini tayyorlagan.

2009-yil holatiga koʻra, Press TV yillik byudjeti 250 milliard rialni (8,3 million AQSh dollaridan ortiq) tashkil etadi. Oʻsha vaqtga kelib, stansiya butun dunyo boʻylab 400 dan ortiq kishini ish bilan taʼminlagan.

Bahslar

Eronparast hukumat tarafdori 
Press TV Eron tashqi siyosatini targʻib qiladi va Eron hukumati propagandasi sifatida taʼriflanadi. Bu "Yahudiy yilnomasi " dagi „eng obroʻsiz sabablarni“ translyatsiya qilishda ayblangan, masalan, Xolokostni inkor etish va tuhmatga qarshi liga tomonidan antisemitizm fitna nazariyalari shular jumlasidandir. U bir nechta mahbuslarning majburan tan olishlarini efirga uzatdi, bunday voqeadan keyin Buyuk Britaniyada efirga uzatish litsenziyasini bekor qilish uchun asos boʻldi. Press TV unga qarshi ilgari surilgan ayblovlarni rad etdi.

Press TV yangiliklar byulletenlarida koʻpincha Eron hukumatining „kun xabari“ga mos fikr bildira oladigan Eron vazirlari, diplomatlari, hukumat amaldorlari yoki mehmon sharhlovchilari qatnashadi. 2012-yilda sharhlovchi Duglas Myurrey ushbu telekanal „Eron hukumatining tashviqot kanali“ ekanligini yozgan edi.

Associated Press, Press TV va Al-Alam telekanallarining xabar berishicha, saylovdan keyingi „axborot hujumi“da „Eron xalq diplomatiyasining asosiy reklamalri sifatida siyosiy bayonotlar, muzokaralar nuqtalari va yangiliklarni tarqatishdi“ deya xabar bergan edi

2007-yilda Kanadaning haftalik Macleanʼs gazetasi „Press TVning aksariyat yangiliklari haqiqatga toʻgʻri kelishini“ kuzatar ekan, Press TV veb-saytida daʼvoni oʻz ichiga olgan „qasddan xatolar“ni nashr etishini davom ettirishini aytib daʼvo qildi. Livan hukumati Nahr al-Bared Falastin qochqinlar lagerini Amerika harbiy bazasiga aylantirishga urinayotganiga hech qanday dalil yoʻq ekanligini takidladi.

2009-yil avgust oyida Britaniyaning radioeshittirishni tartibga soluvchi organi Ofcom, Press TV telekanalida Jorj Gallouey tomonidan uyushtirilgan ikkita telefon koʻrsatuvi Isroilni qoʻllab-quvvatlovchilarning yetarlicha qoʻngʻiroqlarini kiritmaganligi sababli Gʻazo urushini yoritishda xolislik haqidagi eshittirish sifatini buzdi, deya qaror qilindi

Sunday Times jurnalisti Eleanor Mills 2010-yilda Press TVga bergan intervyusidan oldin, Sky News tomonidan intervyu bermayotganini bilib, bu yolgʻonga ishonigan kabi chiqib ketdi. U Tehrondan tahririyat mustaqilligiga ishonch hosil qilgan boʻlsa-da, Mills Erondagi qiynoqlar yoki 2009-yilgi Eron prezidentlik saylovlarida otib oʻldirilgan Neda Agʻa-Soltan haqida gapira olishiga shubha qildi.

Antisemitizm 
Press TV 2011-yil dekabrida britaniyalik jurnalist Nik Koen tomonidan „yahudiylarning gʻayritabiiy kuchining toʻliq fashistik fitna nazariyasi platformasi“ sifatida ishlaganlikda ayblangan edi. Uning yozishicha, „Press TVni oq tanlilar boshqargan boʻlsa, bu neonatsistlar tarmogʻi deyish qiyin boʻlmasdi“. Koenning taʼkidlashicha, stantsiyada „ Oq millatchilar partiyasi rahbari Piter Rushton kabi fashistik mafkurachilar – BNPning oʻng tomonidagi yagona narsa devor degan fikrni inkor etuvchi tashkilot edilar“.

2009-yil sentyabr oyida Press TV Jazoir va Marokashda tarqalayotgan antisemitizm fitna nazariyasini olib, yahudiylarni jazoirlik bolalarni oʻgʻirlash va ularning ichki organlarini oʻgʻirlash uchun fitna uyushtirganlikda ayblab, qayta nashr etdi. Marokashlik jurnalist Hassan Masiki Press TV-ni xavfli „fantaziya asari“ni „bemaʼnilik, dahshatli ertak“ savdosi uchun tanqid qildi.

2011-yil may oyida Press TV veb-saytida qayta nashr etilgan maqolada muxbir Mark Dankof „ Sion oqsoqollarining protokollari“ toʻgʻrisidagi soxta antisemit matnning bashorati „qisman toʻgʻri“ ekanligi haqida maqola yozdi va Press TV-ni „bulardan biri“ deb maqtadi. Lobbi tomonidan ommaviy axborot vositalari ustidan nazorat qilish uchun bir nechta istisnolar bor edi.

Veb-sayt domenini tortib olish 
2021-yil 22-iyun kuni presstv.com domeni AQShda joylashgan kompaniyadan Amerika Qoʻshma Shtatlari Adliya vazirligi tomonidan olib qoʻyilib, Press TV veb-sayti va boshqa Eron ommaviy axborot vositalarining veb-saytlari yopildi. Adliya vazirligi ushbu saytlar Eron bilan bogʻliq dezinformatsiya manbalari ekanligini va domenlardan foydalanish uchun Xorijiy aktivlarni nazorat qilish idorasidan tegishli litsenziya olinmaganligini aytdi. Koʻp oʻtmay, teleradiokompaniya oʻz veb-saytining domen nomini .ir yuqori darajali domenidan foydalanish uchun oʻzgartirdi va yana avvalgi onlayn shaklga oʻtdi.

Press TV-ni qoʻllab-quvvatlash 
2009-yilda Piter Uilbi, Dominik Louson va boshqa tanqidchilarga javob qaytarar ekan, Mehdi Hasan " New Statesman " gazetasiga yozar ekan, „Tehronda kim mas’ul boʻlishidan qatʼi nazar, Eron bilan hamkorlik qilish mintaqada tinchlik va taraqqiyotning zaruriy sharti“, deb taʼkidladi. Press TV Eronga tegishli boʻlishi uni ingliz tilidagi ideal platformaga aylantiradi".

Havolalar 

 Erondagi ommaviy axborot vositalari
 Eron milliy radio va televideniyesi

Manbalar

Havolalar 
Media related to Press TV at Wikimedia Commons

 

Jurnalistik tashkilotlar
Jurnalistika
Televideniye
Pages with unreviewed translations