Afgʻoniston—Pokiston suv toshqinlari (2024)

2024-yilning 6-martidan beri Afgʻoniston va Pokistonda kuchli yomgʻirlar va suv toshqinlari 700 dan ortiq odamning oʻlimi va yana koʻp odamlar jarohat olishiga sabab boʻlmoqda. Toshqinlar infratuzilma va qishloq xoʻjaligiga katta zarar yetkazgan.

Zarar va qurbonlar

Afgʻoniston 
Aprel oyida 23 provinsiyada sodir boʻlgan kuchli yomgʻir va suv toshqinlari tufayli 100 dan ortiq kishi halok boʻldi va 54 kishi jarohat oldi. Kamida 2134 ta uy vayron boʻlgan, 10789 ta chorva mollari nobud boʻlgan. Birlashgan Millatlar Tashkilotining Afgʻonistondagi gumanitar masalalarni muvofiqlashtirish boshqarmasining maʼlum qilishicha, kuchli yomgʻir va suv toshqinlari oqibatida 25 000 dan ortiq oila jabrlangan, 1 000 ga yaqin uy zarar koʻrgan. Departament matbuot kotibi Janan Sayeqning maʼlum qilishicha, qurbonlar va qolgan zararlarga, asosan, tomning qulashi sabab boʻlgan. 600 km (370 milya) dan ortiq yoʻl va 9271 gektar (22910 akr) qishloq xoʻjaligi yerlari suv ostida qoldi.

Jahon oziq-ovqat dasturining Afgʻonistondagi idorasi maʼlum qilishicha, 10—11-may kunlari sodir boʻlgan suv toshqini 347 kishining hayotiga zomin boʻlgan va 1651 kishi jarohatlangan. Bagʻlon viloyatida 300 kishi halok boʻlgan va yana 100 kishi yaralangan, vayron boʻlgan uylar soni 1000 taga yetgan va yana koʻplari zarar koʻrgan. Yangi Bagʻlon tumanida 100 kishi halok boʻldi, 1500 ta uy zarar koʻrdi. Shuningdek, Burka tumanida 2042 ta uy zarar koʻrgan .

Toxar viloyatida yana 20 kishi halok boʻldi va yana 80 kishi yaralandi, Hirot viloyatida esa uch kishi halok boʻlgan. Toshqin Badaxshon va Gʻoʻr viloyatlari ham taʼsir koʻrsatdi. 17—18-may kunlari boʻlib oʻtgan toshqinlar oqibatida 150 kishi halok boʻldi. Faryob viloyatida 84 kishi halok boʻldi, 5 kishi jarohatlandi va 40 kishi bedarak yoʻqoldi, shuningdek 1870 ta uy vayron boʻlgan, Gʻoʻrda yana 55 kishi halok boʻlgan va yuzlab kishi bedarak yoʻqolgan, bu yerda 3000 ta uy vayron boʻlgan va yana 6000 tasi zarar koʻrgan; Birgina Chagʻcharonda 2000 ta uy vayron boʻlgan, 4000 tasi vayron boʻlgan va 2000 ta doʻkon suv ostida qolgan.

Pokiston 
6-mart kuni kuchli yomgʻir Svat tumanidagi 40 kishining oʻlimiga sabab boʻlgan koʻchkini keltirib chiqardi.

Aprel oyi davomida 3500 dan ortiq uy va 464 ta maktabga zarar yetkazgan qoʻshimcha suv toshqinlari oqibatida yana 99 kishi, jumladan, 44 nafar bola halok boʻlgan va 94 kishi jarohatlangan. Eng koʻp zarar koʻrgan viloyat Xaybar Paxtunxva boʻlib, u yerda 64 ta oʻlim qayd etilgan, 21 ta oʻlim bilan Panjob va 15 ta oʻlim bilan Balujiston oʻlim soni boʻyicha keyingi oʻrinlarda turibdi. Kuchli yomgʻirlar Xayber-Paxtunxva, Balujiston, Panjob va Azad Jammu va Kashmirda suv toshqini va elektr quvvati uzilishiga sabab boʻldi. Oʻlimlarning asosiy qismi bugʻdoy ekinlarini yigʻib olayotgan dehqonlarni chaqmoq urishi va uylarning qulashi sabab yuzaga kelgan. Bir qancha shaharlarda koʻchalarni suv bosgan. Yogʻingarchilik Islomobodga ham taʼsir qildi. Rasmiylar Balujistonda favqulodda holat eʼlon qildi.

Sabablari 
Bu yilgi yogʻingarchiliklar odatdagidan keskin farq qiladigan ob-havo sababli yuzaga kelgan. Baʼzi ekspertlar sabab sifatida iqlim oʻzgarishini koʻrsatishdi.

Munosabatlar va qayta tiklanish 
Pokistonning tabiiy ofatlarga qarshi kurash milliy boshqarmasi favqulodda vaziyatlar xizmatlariga yana bir marta kuchli yomgʻir yogʻishi kutilayotgani haqida ogohlantirib, yuqori shay holda turishi kerakligini taʼkidladi. Aniqlangan halok boʻlganlar orasida 25 nafar bola, 12 nafar erkak va toʻqqiz nafar ayol, yaradorlar orasida 11 nafar ayol, 33 nafar erkak va 16 nafar bola bor. Pokiston meteorologiya departamenti barcha toʻrt provinsiyada vaqti-vaqti bilan kuchli yomgʻir yogʻishini taxmin qildi. Balujiston va Xayber-Paxtunxvada davom etayotgan yomgʻirlar 22-aprelgacha davom etgani taxmin qilinmoqda.

Manbalar

Eslatmalar

Manbalar 

Suv toshqinlari
2024-yil mart oyida sodir boʻlgan voqealar
2024-yil aprel oyida sodir boʻlgan voqealar
2024-yil may oyida sodir boʻlgan voqealar