yakhyo/uz-wiki huggingface dataset:
Pargar

Pargar ( — doira,) — doira va yoylarni chizish uchun asbobdir. Shuningdek, masofalarni, xususan, xaritalarda oʻlchash uchun ishlatilishi ham mumkin. Geometriya, chizmachilik, navigatsiya va boshqa maqsadlarda foydalanish mumkin.

Tavsif 
Kompas metalldan yasalgan va menteşe bilan bogʻlangan ikki qismdan iborat. Odatda, ulardan birining uchida igna, ikkinchisining uchida yozuv ob’ekti boʻladi, masalan, qalam qoʻrgʻoshin , chizilgan qalam yoki rapidograf uchun maxsus ushlagich. Oʻlchov kompasining ikkala oyogʻida ignalar mavjud. Ibtidoiy kompas plastikdan qilingan.

Kompasga qoʻshimcha ravishda, qoʻshimcha aksessuarlar (masalan, almashtiriladigan novdalar, ignalar) va asboblar (kaliperlar, oʻlchash kompaslari, chizma qalamlari), shuningdek ular uchun tegishli chuqurchaga ega boʻlgan korpusni oʻz ichiga olgan maxsus toʻplam tayyor deb ataladi.

Variantlar 

 kaliper :
 katta hajmli narsalarni oʻlchash uchun kavisli oyoqli kompaslar. Varete kaliper, juda kichik hajmli ob’ektlarni oʻlchash uchun (0,01 mm gacha)  .
 juda kichik doiralarni chizish uchun kompas.
 Kompaslar proportsional — namuna boʻyicha masshtablash, markalash, nusxa koʻchirish yoki modellarni masshtablash uchun, chiziq segmentlari va doiralarni belgilangan miqdordagi teng qismlarga va yoylarga boʻlish, shuningdek oʻlchamlarni kerakli shkalaga mexanik ravishda aylantirish uchun moʻljallangan.
 "Echki oyogʻi" — kompasning yozuvchi qismi boʻlmagan, ammo qalam (qalam, ruchka) ishlatish uchun qisqichi boʻlgan kompas turi. Odatda, echkining oyogʻi aniqligi boʻyicha professional chizilgan kompasdan sezilarli darajada past boʻladi, lekin ayni paytda u ishonchli va arzonroq, shuningdek, nafaqat qalam bilan, balki boshqa har qanday yozuv bilan ham doira chizishga imkon beradi. asbob (shu jumladan choʻtka, flomaster, boʻr va hatto chisel).

Geometrik konstruktsiyalarda sirkul va chizgʻich 
Hatto Evklidning " Prinsiplari "da ham sirkul va oʻlchagich geometrik jismlarni qurishda ishlatiladigan asosiy asboblar deb atalgan. Bunday holda, geometriyadagi ikkala vosita ham ideallashtirilgan deb hisoblanadi. Demak, geometrik oʻlchagichning faqat bir tomoni bor va kattaliklarni oʻlchash uchun boʻlinmalarga ega emas, shuning uchun u faqat ikkita nuqtani bogʻlaydigan toʻgʻri chiziqlar chizishi mumkin. „Prinsiplar“ dagi geometrik kompas „yiqilish“ deb taʼriflanadi, yaʼni oyoqlar boshqa nuqtaga oʻtkazilganda u qatʼiy yechimni saqlamaydi. Boshlanishning birinchi kitobida, aksiomalardan deyarli darhol keyin, bunday kompasning imkoniyatlari berilgan segmentni chizmadagi boshqa joyga oʻtkazish uchun etarli ekanligini isbotlash taklif qilindi.

Qiziqarli faktlar 

 GDR gerbida tasvirlangan, u yerda ziyolilar timsoli.
 Eng qadimgi kompaslar qadimgi Rimda topilgan. 18-asrgacha kompaslarda qalam yoki shunga oʻxshash narsa ishlatilmagan, uning oʻrniga doiralar tirnalgan  .

Galereya

Shuningdek 

 Kalibrlar
 Hukmdor
 Kompas va toʻgʻri chiziq yordamida qurish
 Oʻtkazgich
 Trammel
 qalinligi oʻlchagich

Eslatmalar

Havolalar
Kompas va kvadrat

Kompas va kvadrat ustalarning eng taniqli belgilaridan biri. Kompas bu  biz turli joylari yani yoʻnalishlarni korsatuvchi asbob.Kompas va kvadrat birgalikda meʼmorlarning asboblari sifatida marosimlarda qoʻllanadi. Baʼzi lojalar va marosimlar bu belgilarni xulq-atvor saboqlari sifatida tushuntiradi: masalan, masonlar oʻz harakatlarini kvadrat bilan cheklashlari va kompas bilan butun insoniyat chegaralarini belgilashni va oʻzlarini tutishni oʻrganishlari kerak. Masonlik Ateizm taʼlimot emasligi sababli, Ustalartomonidan bir butun sifatida ishlatiladi.

Shuningdek 

 Kompas
 Birlashtiruvchi kvadrat

Adabiyotlar

Eslatmalar

Havolalar 

 Frankmasonstvo // Ensiklopedicheskiy slovar Brokgauza i Yefrona : v 86 t. (82 t. i 4 dop.). — SPb., 1890—1907.
Kirklees Stadium

Kirklees Stadium (hozirda homiylik tufayli John Smith’s Stadium nomi bilan tanilgan) — Angliyaning Gʻarbiy Yorkshir shahridagi Xaddersfilddagi stadion. 1994- yildan beri u „Huddersfield town“ futbol klubi va regbi ligasi „ Huddersfield Giants“ ning uy maydoni boʻlib, ikkalasi ham Leeds Rouddan koʻchib oʻtgan.

Stadion 1999-yilgi regbi ittifoqi jahon chempionatidan tashqari 1995, 2000, 2013 va 2021-yillarda Regbi ligasi boʻyicha Jahon kubogi oʻtkaziladigan joy boʻlgan. U ikkala klubga shuningdek, Kirklees Kengashiga tegishli. Uning nomlash huquqi 2004-yilda konstruktor Alfred MakAlpindan Galpharm International farmatsevtika kompaniyasiga, sakkiz yildan soʻng Jon Smitning pivo zavodiga oʻtdi.

Stadion 
Rejalashtirish va qurilish vaqtida stadion Kirklees stadioni deb atalgan va hozirgacha uning rasmiy nomi. U Alfred MakAlpin tomonidan qurilgan, Populous tomonidan ishlab chiqilgan va 1995-yilda RIBA yilning eng yaxshi binosi mukofoti bilan taqdirlangan

Egalik huquqi 
Dastlab, stadion 40:40:20 nisbatda Kirklis Metropolitan Kengashi, Huddersfield town va Huddersfield Giantsga tegishli edi. Stadionning hozirgi egasi Kirklis Metropolitan Kengashi 40 %, Huddersfield town FC 40 % va Huddersfield Giants 20 %. Stadion kompaniyasining hozirgi boshqaruvchi direktori Garet Devis boʻlib, u 2010-yilda Ralf Rimmerdan keyin oʻrinbosar boʻlgan. 2009-yil 24-dekabrda Huddersfield town Huddersfield Sporting Pride kompaniyasiga tegishli boʻlgan 40 % aksiyalari amaldagi boshqaruv raisi Din Xoylga tegishli futbol klubiga oʻtkazilishini eʼlon qildi.

Konsertlar 
Stadiondagi birinchi kontsert 1995-yil 25 va 26-iyul kunlari amerikalik REM guruhi tomonidan boʻlib oʻtdi, unda 80 000 ga yaqin kishi tashrif buyurdi va 3 million funt sterling foyda topildi. The Eagles, Bryan Adams va The Beautiful South 1990-yillarda ham u yerda chiqish qilgan, toʻrt yildan soʻng 2001-yil iyun oyida Bon Jovi chiqish qilgan.

Manbalar

Havolalar 

 
Angliya futbol stadionlari
Futbol stadionlari
Stadionlar
Interscope Records

Interscope Records — AQSh leybli. Egasi — Universal Music Group. Leyblga 1990-yil Jimmy Iovine va Ted Field asos solishgan.

Xonandalar 

 6lack
 The 1975
 Alex Aiono
 Aloe Blacc
 AlunaGeorge
 Arin Ray
 Avicii
 Band of Horses
 The Band Perry
 Bas
 Billie Eilish
 Billy Raffoul
 Black Eyed Peas
 Blackbear
 Blackpink
 Boogie
 BØRNS
 Carly Rae Jepsen
 Cashmere Cat
 Cedric Gervais
 Cloves
 Cozz
 Dermot Kennedy
 DJ Snake
 Dr. Dre
 Dreezy
 Dylan Schneider
 Ellie Goulding
 Eminem
 Frank Turner
 Goodbye June
 Gryffin
 Gwen Stefani
 Imagine Dragons
 J. Cole
 Jack Garratt
 Jacob Banks
 Jaira Burns
 Jamie N Commons
 Jay 305
 Jennie Kim
 Jessie Ware
 Jon Connor
 K Camp
 K.Flay
 Kali Uchis
 Kamaiyah
 Kendrick Lamar
 Kim Jisoo
 Kris Wu
 La Roux
 Lady Gaga
 Lalisa Manoban
 Lana Del Rey
 LANY
 Lil Jon
 Liz Huett
 Louis the Child
 M.I.A.
 Machine Gun Kelly
 Madonna
 Maroon 5
 Michael Kiwanuka
 Mike Will Made It
 Mikky Ekko
 Mura Masa
 The Night Game
 Nightly
 No Doubt
 OneRepublic
 Phillip Phillips
 Playboi Carti
 Rae Sremmurd
 Rich the Kid
 RJmrLA
 Saint Mesa
 Schoolboy Q
 Selena Gomez
 Sheck Wes
 Sir Sly
 Skylar Grey
 Slaughterhouse
 Sting
 The Struts
 SUR
 Tame Impala
 Thirty Seconds to Mars
 Tory Lanez
 Two-9
 U2
 will.i.am
 X Ambassadors
 Years & Years
 Yelawolf
 Yungblud
 Zedd
 Park Chae-young

Manbalar

Havolalar
Mile Svilar

Mile Svilar (1999-yil 27-avgustda tugʻilgan) — professional futbolchi, Italiya A Seriyasining „Roma“ klubida darvozabon sifatida oʻynaydi. Belgiyada tugʻilgan, Serbiya terma jamoasi vakili.

Klub faoliyati

Anderlext 
Svilar KFCO Wilrijk va Beerschot ACning yoshlar jamoalari tarbiyalanuvchisi boʻlib, 2010-yilda u Belgiya jamoasi Anderlextga qoʻshilib, 2016-17-yilgi mavsumda uchinchi darvozabon sifatida faoliyatini boshladi. Lekin bu mavsumda birorta ham oʻyinda maydonga tushmadi.

Benfika 
Svilar 2017-yilning 28-avgustida Portugaliyaning shu yilgi chempioni „Benfika“ bilan besh yillik shartnoma imzoladi. 14-oktyabr kuni u klubdagi debyutini „Olhanense“ga qarshi oʻyinda boshladi va bu oʻyinda jamoasi bilan 1:0 hisobida gʻalaba qozondi. Bu uchrashuvda Svilar „Benfika“da oʻynagan eng yosh darvozabonga aylandi. Xalqaro musobaqada u 2017-yil 18-oktabr kuni 18 yoshu 52 kunligida „Manchester Yunayted“ga qarshi oʻyinda maydonga tushib, Chempionlar Ligasida oʻynagan eng yosh darvozabon sifatida Iker Kasilyasning rekordini yangiladi. Angliya termasiga qarshi javob oʻyinida 18 yoshu 65 kunligida u Chempionlar ligasi oʻyinida penaltini amalga oshirgan eng yosh darvozabonga aylandi.

Roma 
2022-yil 1-iyulda Svilar A Seriya klubi Roma bilan 2027-yil 30-iyungacha shartnomani imzoladi.

Xalqaro faoliyati

Yoshlar terma jamoasi 
Svilar Belgiya U-16, Belgiya U-17, Belgiya U-18 terma jamoalari va Belgiya U-19 terma jamoasi azosi boʻlgan. U Ozarbayjonda boʻlib oʻtgan 2016-yilgi UEFA U-17 Yevropa chempionatida Belgiya U-17 terma jamoasi uchun birinchi raqamli darvozabon sifatida tanlab olingan.

Kattalar terma jamoasi 
Svilarning ota-onasi serb oilasida tugʻilgan. Shuning uchun Svilar Belgiya yoki Serbiya terma jamoasi vakili boʻlishi mumkin edi. 2017-yilning 4-noyabrida u Serbiya futbol assotsiatsiyasining chaqiruvini qabul qilib, 2018-yilning mart oyida Serbiya terma jamoasidagi ilk oʻyinini oʻtkazishini eʼlon qildi. U Serbiya bilan 2021-yil 1-sentyabrda Qatar ustidan 4:0 hisobida gʻalaba qozonilgan oʻrtoqlik oʻyinida debyut oʻyinini oʻtkazgan.

Shaxsiy hayoti 
Svilar Serbiya pasportiga ega. Uning otasi Ratko Serbiyalik sobiq darvozabon hisoblanadi.

Faoliyat statistikasi

Klub

Xalqaro

Yutuqlar 
Anderlext

 Belgiya Superkubogi : 2017

Benfika

 Primera Liga : 2018-19

Manbalar 

Belgiyalik futbolchilar
Serbiya futbolchilari
Yashayotgan insonlar
1999-yilda tugʻilganlar
Erkak futbolchilar pozitsiyalari boʻyicha
Mayu Matsumoto

Mayu Matsumoto (yaponcha: 松本 麻佑, Matsumoto Mayu, 1995-yil 7-avgustda tugʻilgan) — yaponiyalik badminton oʻyinchisi. Mayu Xokkaydoda tugʻilgan va Shiritsu Towanomorisanai oʻrta maktabini tamomlagan. U Hokuto Bank jamoasining bir qismi sifatida faoliyatini olib boradi. Matsumoto sherigi Wakana Nagahara bilan birga BWF tomonidan 2018-yilning „Eng yaxshi rivojlanayotgan oʻyinchisi“ sifatida taqdirlandi. Ular bu sharafga 2018-yilgi BWF jahon chempionatida gʻalaba qozonib, oʻz reytingini dunyoda 14-oʻrindan 3-oʻringa koʻtarganlaridan keyin sazovor boʻldilar. 2019-yilning 30-aprelida Matsumoto ayollar oʻrtasidagi juftlik bahslarida birinchi oʻrinni egallab, karyerasining eng yuqori choʻqqisiga chiqdi.

Faoliyati

2021-yil 
Mart oyida Matsumoto va uning sherigi Wakana Nagahara finalda hamyurtlari, amaldagi chempion va dunyoning birinchi raqamli badmintonchilari Yuki Fukusima va Sayaka Xirotani magʻlub etib, Butun Angliya ochiq turnirida birinchi World Tour Super 1000 chempionligini qoʻlga kiritdilar. Mayu 2020-yilgi yozgi Olimpiada oʻyinlarida Nagahara bilan hamkorlikda uchinchi raqam ostida ishtirok etdi va chorak finalda uning tezligini janubiy koreyalik Kim So Yong va Kong Xi Yong toʻxtatdi.

Yutuqlari

BWF jahon chempionati 
Ayollar juftligi

Osiyo chempionati 
Ayollar juftligi

BWF World Tour (4 ta gʻalaba, 8 ta ikkinchi oʻrin) 
2017-yil 19-martda eʼlon qilingan va 2018-yilda amalga oshirilgan BWF World Tour Badminton Butunjahon Federatsiyasi (BWF) tomonidan ruxsat etilgan elita badminton turnirlari seriyasidir. BWF World Tour World Tour Finals, Super 1000, Super 750, Super 500, Super 300 (HSBC World Tourning bir qismi) va BWF Tour Super 100 darajalariga boʻlingan.

Ayollar juftligi

BWF Grand Prisi (1 ta gʻalaba, 5 ta ikkinchi oʻrin) 
BWF Grand Prisi ikki darajaga ega edi: Grand Pri va Grand Pri Oltin. Bu Badminton Butunahon Federatsiyasi (BWF) tomonidan ruxsat etilgan va 2007 va 2017-yillar oraligʻida oʻtkazilgan badminton turnirlari seriyasi hisoblanadi.

Ayollar yakkaliklari

Ayollar juftligi

  BWF Grand Pri Oltin turnirlari
  BWF Grand Pri turnirlari

BWF xalqaro musobaqalari/seriyalari (2 ta gʻalaba) 
Ayollar yakkaliklari

Ayollar juftligi

  BWF xalqaro musobaqalari turnirlari
  BWF xalqaro seriyalari turnirlari

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1995-yilda tugʻilganlar
Yaponiya badmintonchilari
Fernando Beltrán

Fernando Beltran Cruz () (1998-yil 8-mayda tugʻilgan) — meksikalik professional futbolchi, Liga MX klubining Gvadalajara klubida yarim himoyachi sifatida oʻynaydi.

Klubdagi faoliyati 
Beltran dastlab 2012-yilda U-15 va uchinchi divizion tarkibida ishtirok etib, Atlantening yoshlar akademiyasiga qoʻshilgan va qisqa vaqt ichida 2014-yilda Santos Lagunaning Escuela de Alto Rendiiento jamoasi futbolchisiga aylangan. U 2014-yilda Gvadalajaraning yoshlar akademiyasiga qoʻshilgan va U-17 va U-20 yoshlar jamoasida muvaffaqiyatli oʻyinlar koʻrsatgan.

Beltran Matias Almeyda boshchiligidagi asosiy jamoa bilan 2017-yilning 16-iyulida Tigres UANLga qarshi Campeón de Campeones oʻyinida debyut qilgan. Bu oʻyin 1:0 hisobida magʻlubiyat bilan yakunlangan. Olti kundan keyin u „Toluka“ga qarshi 0:0 hisobida durang oʻynagan holda ligadagi debyutini oʻtkazgan. 2020-yil 25-yanvarda u Gvadalajara uchun birinchi ligadagi golini „Toluka“ga qarshi oʻyinda (2:2) urgan.

2020-yilning oktyabrida u Gvadalajara bilan shartnomasini yangilagan va 2024-yilgacha klubda qolgan.

Xalqaro faoliyati

Yoshlar terma jamoasi 
2019-yil may oyida Beltran Jaime Lozano tomonidan 22 yoshgacha boʻlgan Meksika terma jamoasiga Tulon turnirida ishtirok etish uchun chaqirilgan. Meksika bu musobaqada uchinchi oʻrinni egallagan.

Beltran 2020-yilgi Yozgi Olimpiya oʻyinlarida ishtirok etish uchun chaqirilgan. Olimpiya terma jamoasi bilan bronza medalini qoʻlga kiritgan.

Kattalar terma jamoasi 
2020-yil sentyabr oyida Beltran birinchi marta kattalar terma jamoasiga Gerardo Martino tomonidan chaqirilgan. Oy oxirida u Gvatemalaga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida milliy terma jamoa bilan debyut qilgan va ikkinchi boʻlimda zaxiradan maydonga tushgan.

Faoliyat statistikasi

Klub

Xalqaro

Yutuqlar 
Gvadalajara

 CONCACAF Chempionlar Ligasi : 2018

Meksika U23

 Olimpiya bronza medali : 2020

Shaxsiy yutuqlari

 Liga MX All-Star: 2022

Manbalar 

Meksika futbolchilari
Yashayotgan insonlar
1998-yilda tugʻilganlar
Nino Sutidze

Nino Sutidze (, 1992-yil 27-martda tugʻilgan) — gruzin ayollar himoyachi futbolchisi. U Turkiya ayollar birinchi futbol ligasida Atasehir Belediyespor safida 71-raqamli libos bilan oʻynagan. U 2011-yildan beri Gruziya ayollar milliy futbol jamoasi aʼzosi.

Oʻyin karyerasi

Klub 

Nino Sutidze futbolchilik faoliyatini Gruziyaning Khashuri shahridagi Iveriya Khashuri klubida boshlagan. 2008-yilning yozida u Tbilisining Norchi Dinamo jamoasining katta jamoasiga oʻtdi. Oʻzining birinchi mavsumida u 2008-09-yillarda Gruziya ayollar futboli chempionligini qoʻlga kiritdi va 2009-2010 UEFA Ayollar Chempionlar Ligasi — A guruhi oʻyinlarida ishtirok etdi. Guruhdagi uchta oʻyinda ham jamoasi musobaqadan chiqib ketmaguncha oʻynadi. Ikki mavsumdan soʻng Sutidze Baia Zugdidi klubiga oʻtdi va 2009-10-yilgi mavsumda ikkinchi chempionligini qoʻlga kiritdi.

2011-yilning 2-dekabrida u Turkiyaning Konak Belediyespor klubi tomonidan transfer qilingan. Izmir jamoasi bilan u 2013-yilda Turkiya Ayollar Birinchi Futbol Ligasi chempionligini qoʻlga kiritdi. U 2013-14-yilgi UEFA Ayollar Chempionlar Ligasida ishtirok etdi va chorak finalgacha yettita oʻyindan toʻrttasida oʻynadi.

2013—2014-yilgi mavsumning ikkinchi yarmi boshida Konak Belediyespor oʻzining yangi transfer qilingan vatandoshi Tatiana Matveevani boshqa ikki chet ellik oʻyinchi — Ruminiyalik Cosmina Dusa va Raluca Sarghedan bilan birga maydonga tushirish imkoniga ega boʻlish uchun litsenziyasini toʻxtatib qoʻydi. Turkiyadagi ayollar futbol jamoalari tarkibida uch nafardan ortiq xorijlik boʻlmasligi kerak.

2014—2015-yilgi mavsumda u Adana İdmanyurdusporga oʻtdi va faqat yarim mavsum oʻynadi. 2014—2015-yilgi mavsumning ikkinchi yarmida u Izmirdagi Karşıyaka BESEM Spor jamoasiga koʻchib oʻtdi. 2015—2016-yilgi mavsum boshida Sutidze oʻzining sobiq jamoasi Konak Belediyesporga qaytdi. U 2016—2017-yilgi mavsumda Istanbulning Atasehir Belediyespor jamoasiga qoʻshildi.

Xalqaro 
Nino Sutidze Gruziya ayollar terma jamoasidagi debyutini 2011-yil 3-mart kuni UEFA Ayollar oʻrtasidagi Yevro-2013 saralash bosqichi doirasida Maltaga qarshi oʻyinda oʻtkazdi.

Karyera statistikasi 
.

Yutuqlar 

 Gruziya ayollar futbol chempionati
 ; Norchi Dinamo Tbilisi
 Gʻolib (1): 2008-2009.

 ; Baia Zugdidi futbol klubi
 Gʻolib (1): 2009-2010.

 Turkiya ayollar birinchi ligasi
 ; Konak Belediyespor
 Gʻolib (3): 2012-2013, 2013-2014, 2015-2016

 ; Atasehir Belediyespor
 Gʻolib (1): 2017-2018
 Uchinchi oʻrin (1): 2016-2017

Manbalar 

1992-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Futbolchilar
Erkak futbolchilar pozitsiyalari boʻyicha
Alifbo boʻyicha sportchilar
Cristian Calderón

Cristian Yonathan Calderon Del Real () (1997-yil 24-mayda tugʻilgan) — meksikalik professional futbolchi, Liga MXda Gvadalajara klubi chap qanot himoyachisi.

Klubdagi faoliyati 
Calderon Altas FC yoshlar jamoasiga qoʻshilishdan oldin Coras de Nayarit FC va CD De los Altos yoshlar jamoalarida harakat qilgan. U Altas bilan professional debyutini 2015-yil 21-oktyabr kuni Copa MX chorak finalida Tijuana klubiga qarshi oʻtkazgan va yakunda 2:2 hisobidagi durangdan keyin penaltilar seriyasida 5:4 hisobida gʻalaba qozongan. U Liga MX debyutini 2016-yil 7-may kuni Tixuanaga qarshi oʻtkazgan durang bilan yakunlangan.

U Necaxa klubi bilan 2019-yilgi Clausura uchun shartnoma imzolagan. U 2019-yil 5-mart kuni Necaxa safida debyut qilgan va oʻzining birinchi gollarini „Club América“ga qarshi oʻyinda urgan va 3:1 hisobida gʻalaba qozongan. 2019-yilgi Apertura yakunida u turnirning eng yaxshi XI roʻyxatiga kirgan. Meksikaning Récord sport gazetasi oʻtkazgan soʻrovnomaga koʻra, uning obunachilari Calderonni turnirning eng yaxshi futbolchisi deb tan olishgan.

2019-yil 11-dekabrda Gvadalajara Calderon bilan shartnoma imzolagani eʼlon qilingan. 2020-yil 18-yanvarda u 0:0 hisobidagi „Pachuka“ga qarshi oʻyinda zaxiradan maydonga tushgan holda ligadagi debyutini oʻtkazgan. Uch kundan soʻng, u Copa MXning birinchi raund 16-tur oʻyinida Dorados de Sinaloa bilan bahsda 2:1 hisobida magʻlub boʻlishgan. Bir hafta oʻtgach, ikkinchi oʻyinda u 1:0 hisobida gʻalaba qozongan holda akrobat zarbani amalga oshirgan. Bu goldan keyin Gvadalajara penaltilar seriyasigacha yetib borgan ammo penaltilar seriyasida jamoa magʻlubiyatga uchragan.

Xalqaro faoliyati

Yoshlar jamoasi 
2019-yil may oyida Calderon Jaime Lozano tomonidan oʻsha yilgi Tulon turnirida ishtirok etish uchun chaqirilgan. Uchinchi oʻrin uchun Irlandiya Respublikasiga qarshi oʻyinda u penaltilar seriyasida gol urib, Meksikaga 4:3 hisobida gʻalaba qozonishga yordam bergan.

Kattalar jamoasi 
2019-yil sentyabrida Calderon kattalar terma jamoasiga ilk chaqiruvini Gerardo Martinodan olgan va 2019-yil 2-oktyabrda Trinidad va Tobagoga qarshi oʻrtoqlik uchrashuvida debyut qilgan.

Faoliyat statistikasi

Klub

Xalqaro

Yutuqlar 
Shaxsiy yutuqlar

 Liga MX Best XI: Apertura 2019
 Turnir rekordchisi : Apertura 2019

Manbalar 

Meksika futbolchilari
Yashayotgan insonlar
1997-yilda tugʻilganlar
Futbolchilar
Erkak futbol himoyachilari
Erkak futbolchilar
Alifbo boʻyicha sportchilar
Denis Arxipov

Denis Mixaylovich Arxipov (1979-yil 19-mayda tugʻilgan) — rossiyalik sobiq professional xokkeychi. U 2000- va 2007-yillar oraligʻida Nashville Predators va Chicago Blackhawks bilan Milliy Xokkey Ligasida, soʻngra 2008 va 2013-yillarda Kontinental Xokkey Ligasida oʻynagan. Xalqaro miqyosda Arkhipov Rossiya terma jamoasida oʻsmirlar va kattalar darajasida, shu jumladan 2003 va 2006-yillardagi jahon chempionatlarida oʻynagan.

Oʻyin faoliyati 
Arkhipov Nashville Predatorsning ikkinchi tanlovi boʻlgan 1998-yilgi NHL kirish loyihasining uchinchi bosqichida 60-oʻrinni egalladi.

U Milliy Xokkey Ligasida (NHL) debyutini 2001-yil 8-yanvarda Vankuverda Vankuver Kanuksga qarshi oʻyinda (2:1) oʻtkazdi. Bu oʻyin davomida u Bob Essensaga qarshi oʻyinda Richard Lintnerning goliga assistentlik qilganida NHLdagi birinchi ochkosini oldi. Ikki kundan soʻng u Edmonton Oilersda 5—2 hisobida gʻalaba qozonib, NHLdagi birinchi golini urdi. U Skott Hartnel uzatmasini qabul qilib, Tommi Salodan oʻtib ketganida gol urdi. U shuningdek, Marian Sisarning goliga assistentlik qildi va bu NHLdagi birinchi koʻp ochkoli oʻyiniga aylandi.

2001—2002-yilgi NHL mavsumida u barcha 82 oʻyinda oʻynagan va 42 ball toʻplagan. U gollar, oʻyindagi gʻalaba gollari (6) va zarbalar nisbati (16,9 %) boʻyicha Yirtqichlarni boshqargan. Oʻsha-yili u oʻng qanotda Vladimir Orshax va chap qanotda Martin Eratni oʻz ichiga olgan „Tovush chizigʻi“ ni markazga qoʻydi. Ularning familiyalari unli tovushlardan boshlangani uchun unli qator deb atalgan.

Arkhipov Rossiya Superligasida 2004—2005-yillarda NHL lokavt mavsumida oʻynadi va 2006-yil 6-iyulda Chikago Blekxoks bilan erkin agent sifatida shartnoma imzolashdan oldin u yerda 2005—2006 mavsumida qoldi.

Karyera statistikasi

Muntazam mavsum va pley-off oʻyinlari

Xalqaro 

Yashayotgan insonlar
1979-yilda tugʻilganlar
Xokkeychilar
Xokkey
Alifbo boʻyicha xokkeychilar
Rossiya profissional xokkeychi
Red Armstrong

Norman Jerrard „Red, Norm“ Armstrong (1938-yil 17-oktyabr — 1974-yil 23-iyul) Kanadalik professional xokkeychi boʻlib, 1962—1963-yilgi mavsumda Toronto Maple Leafs bilan Milliy Xokkey Ligasida yettita oʻyin oʻtkazgan. 1960-yildan 1973-yilgacha davom etgan faoliyatining qolgan qismi asosan Amerika Xokkey Ligasida oʻtdi.

Oʻyin faoliyati 
Norm Armstrong Toronto Maple Leafs uchun NHLda ettita oʻyin oʻtkazdi. Oʻsha oʻyinlarda u bitta gol urdi va bitta golli uzatmani qoʻshib jami ikki ochkoga ega boʻldi. U 2 ta penalti tepdi.

U shuningdek, Amerika Xokkey Ligasining Rochester amerikaliklar jamoasida oʻynagan.

U 1986-yilda Rochester amerikaliklar shon-shuhrat zaliga kiritilgan. U 1962-1971 va 1972—1973-yillarda amerikaliklar safida oʻynagan. U 1973—1974-yilgi mavsum oldidan yigʻin paytida nafaqaga chiqdi. U 566 oʻyinda oʻynagan koʻp oʻyinlar boʻyicha amerikaliklar franshizasida uchinchi oʻrinda. 1974-yilda 35 yoshida qurilish falokatida yiqilib, bevaqt vafot etganidan soʻng, Rochester amerikaliklar 6-raqamli formasini isteʼfoga chiqardilar.

Karyera statistikasi

Muntazam mavsum va pley-off oʻyinlari

Manbalar 

1974-yilda vafot etganlar
1938-yilda tugʻilganlar
Xokkeychilar
Alifbo boʻyicha xokkeychilar
Chuck Arnason

Ernest Charlz Arnason (1951-yil 15-iyulda tugʻilgan) kanadalik sobiq professional xokkey oʻng qanoti boʻlib, u Monreal Canadiens, Atlanta Flames, Pitsburgh Penguins, Kanzas City Scouts, Kolorado uchun Milliy xokkey ligasida sakkiz mavsum davomida 401 ta oʻyin oʻtkazgan. Rokki, Minnesota shimoliy yulduzlari va Vashington poytaxtlari. U NHL tarixidagi beshta tugatilgan jamoada oʻynagan birinchi futbolchi edi.

Shaxsiy hayoti 
Arnason Manitoba shtatining Daupin shahrida tugʻilgan va Manitoba shtatining Ashern shahrida oʻsgan.

Arnason va uning rafiqasi Lianning ikki farzandi bor, oʻgʻli Tayler 2001-yildan 2009-yilgacha NHLda oʻynagan va qizi Obri aktrisa va ssenariy muallifi.

Mukofotlar va yutuqlar 

 MJHL gollari boʻyicha yetakchi (1969)
 WCHL toʻpurarligi chempioni (1971)
 WCHL gollari yetakchisi (1971)
 WCHL yulduzlar jamoasi (1971)
 Manitoba xokkey shon-sharaf zalining faxriy aʼzosi

Karyera statistikasi

Muntazam mavsum va pley-off oʻyinlari

Bitimlar 

 1971-yil 10-iyunda Monreal kanadienslari 1971-yilgi NHL loyihasining birinchi bosqichida (umumiy № 7) Chak Arnasonni tanladilar.
 1973-yil 29-mayda Monreal kanadienslari Chak Arnasonni 1974-yilgi birinchi raund tanlovi evaziga Atlanta Flamesga almashtirdilar (№ 10- Rik Chartraw).
 1974-yil 4-yanvarda Atlanta Flames Chak Arnason va Bob Paradiseni Al McDonough evaziga Pitsburg pingvinlariga almashtirdi.
 1976-yil 9-yanvarda Pitsburg pingvinlari Chak Arnason, Stiv Durbano va 1976-yilgi birinchi raund tanlovini (№ 11 — Pol Gardner) Kanzas Siti skautlariga Saymon Nolet, Ed Gilbert va 1976-yilgi birinchi raund tanlovi (#) evaziga almashtirdilar. 2- Bler Chapman).
 1976-yil 15-iyulda Kanzas-Siti skautlari Koloradoga koʻchib oʻtdilar va Kolorado Rokki nomini oʻzgartirdilar.
 1978-yil 9-yanvarda Kolorado Rokkilar Chak Arnason va Rik Jodzioni Ralf Klassen va Fred Ahern evaziga Klivlend baronlariga almashtirdilar.
 1978-yil 15-iyunda Chak Arnason Klivlend Barons/Minnesota Shimoliy Yulduzlari birlashganidan soʻng Minnesota Shimoliy Yulduzlar zaxira roʻyxatiga kiritildi.
 1979-yil 12-martda Minnesota Shimoliy Yulduzlari Chak Arnasonni Vashington poytaxtlariga kelajakdagi mulohazalar uchun almashdi.
 1979-yil 24-aprelda Vashington poytaxtlari Chak Arnasonni Minnesota Shimoliy Starsga kelajakdagi mulohazalar uchun almashdi.
 1979-yil 19-iyulda Minnesota North Stars Chak Arnasonni Vankuver Kanuksga naqd pulga almashtirdi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1951-yilda tugʻilganlar
Xokkeychilar
Xokkey
Kanada profissional xokkeychi
Lotus Elite

Elita nomi ostida Lotus Cars ikkita avtomobil modelini ishlab chiqardi.

Model 1957 
Birinchi Lotus Elite yoki Lotus Type 14 1957-yildan 1962-yilgacha ishlab chiqarilgan va barcha 4 gʻildirakda mustaqil osma va yopiq korpusga ega ultra yengil ikki oʻrindiqli edi. Drayv orqa gʻildiraklarga 4 pogʻonali vites qutisi orqali amalga oshirildi.

Kupe tipidagi korpus shisha tolali shishadan yasalgan boʻlib, dvigatel va oldingi osma oʻrnatish joylarida poʻlat ramka bilan mustahkamlangan. Engil vazn, hatto 75 ot kuchiga ega (55 kVt) Coventry-Climax dvigatelidan foydalanganda ham yaxshi dinamik koʻrsatkichlarga erishishga imkon berdi. CLIMAX dvigatellari bilan jihozlangan Elite oʻz sinfida oltita 24 soatlik Le Man poygalarida gʻolib chiqdi.

Avtomobil kichik aerodinamik qarshilik koeffitsientiga ega edi — atigi 0,29 — bu hatto zamonaviy avtomobillar uchun ham yaxshi koʻrsatkich. Dizaynda shamol tunnelida kompyuter modellashtirish va sinovdan foydalanilmaganligini hisobga olsangiz, bu yanada diqqatga sazovordir.

Jami 1000 dan sal koʻproq avtomobil ishlab chiqarilgan.

Model 1974-yil 
Toʻrt oʻrindiqli Elite II yoki Lotus Type 75 (keyinchalik Lotus Type 83) 1974-yildan 1982-yilgacha ishlab chiqarilgan.

Shisha tolali korpus Elite II, poʻlat shassiga oʻrnatilgan. Mashina barcha 4 gʻildirakda mustaqil osma va toʻliq alyuminiy dvigatelga ega edi. Lotus 907 egizak kamerali dvigatel har bir silindrda 4 ta klapanga ega edi. Mashina 5 pogʻonali mexanik uzatmalar qutisi bilan, 1976-yil yanvar oyidan boshlab variant sifatida 4 pogʻonali avtomat bilan jihozlangan.

Elite va Elite II (va bu Lotus Eclat uchun ham amal qiladi) 907 kg (2000 lb) dan oshmaydigan ogʻirligi bilan mashhur.

Havolalar 

 Kompaniyaning rasmiy veb-sayti (ingliz tilida)
Sport Avtomobillari
Buyuk Britaniya avtomobillari
BMW X7

BMW X7 — bu Germaniyaning BMW kompaniyasining toʻliq oʻlchamli hashamatli krossoveri boʻlib, u 2019-yilning mart oyidan boshlab ishlab chiqarilmoqda. Avtomobil Mercedes-Benz GLS-class, Lexus LX va Range Rover kabi modellar bilan raqobatlashadi. X7 asosan Qoʻshma Shtatlardagi xaridorlar uchun moʻljallangan, ammo Xitoy va Rossiya ham muhim bozorlar sifatida nomlanadi.

Ishlab chiqarish 
Kontsept-kar birinchi marta 2017-yilgi Frankfurt xalqaro avtosalonida taqdim etilgan.

BMW X7 AQShning Spartanburg shahridagi BMW zavodida ishlab chiqariladi. X7 3 ta standart qatorli oʻrindiqlarga ega boʻladi va BMW X5 va BMW X6 bilan bir platformada qurilgan.

Sotish

Manbalar 

BMW avtomobillari
2010-yil ishlab chiqarilgan avtomobillar
Germaniya avtomobillari
Omadoy Otaqo'ziyeva

Omadoy Otaqoʻziyeva (1996-yil 4-aprelda tugʻilgan) — oʻzbekistonlik ogʻir atletikachi. U Indoneziyaning Jakarta shahrida boʻlib oʻtgan 2018-yilgi Osiyo oʻyinlarida ayollar oʻrtasida 75 kg vazn toifasida kumush medalni qoʻlga kiritdi.

2017-yilda u Ozarbayjon poytaxti Boku shahrida boʻlib oʻtgan Islom birdamlik oʻyinlarida 75 kg vazn toifasida ayollar oʻrtasida bronza medalini qoʻlga kiritdi. Oʻsha yili u 2017-yilda Turkmaniston poytaxti Ashxobod shahrida oʻtkazilgan Yopiq inshootlardagi va jang sanʼatlari boʻyicha Osiyo oʻyinlarida ham kumush medalni sovrindori boʻldi.

Manbalar 

1996-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Ayollar sporti
Og'ir atletika
Sport
Valentina Borisenko

Valentina Mixaylovna Borisenko ((née Belova; ); Cherepovets, 1920-yil 28-yanvar — Sankt-Peterburg, 1993-yil 6-mart) sovet ayol shaxmatchisi.

Shaxmatdagi faoliyati 
Valentina Mixaylovna ayollar oʻrtasidagi Sovet chempionatining besh karra gʻolibi boʻlgan, jumladan, 1945, 1955, 1957, 1960 va 1961-yillarda muvaffaqiyatli ishtirok etib, gʻoliblik shoxsupasiga qadar koʻtarilgan (rekord Nona Gaprindashvili bilan boʻlingan).

Valentina Mixaylovna Borisenko yetti marta (1940, 1945, 1950, 1951, 1954, 1955 va 1956) Leningrad shaxmat boʻyicha ayollar chempionatida va toʻrt marta RSFSR ayollar chempionatida gʻoliblikni qoʻlga kiritgan.

Shaxmatga kirib kelgan ilk yillarida u turli musobaqalarda faol ishtirok etdi. Ikki marta SSSR chempionatining kumush medali sovrindori boʻldi. Ayollar oʻrtasida shaxmat boʻyicha 1-jahon chempionatida ishtirok etgan.

Leningrad jamoasi tarkibida 1953 -yilda SSSR jamoaviy chempionati gʻolibi boʻlgan. RSFSR jamoasi tarkibida bitta kumush (1962) va ikki marta bronza (1958 va 1960-yillar) medalini q`olga kiritgan. SSSR jamoaviy chempionatlarida bir qator sovrinli oʻrinlarni egallagan.

SSSR terma jamoasi tarkibida Valentino Borisenko Buyuk Britaniya, Yugoslaviya va boshqalar jamoalariga qarshi oʻyinlarni oʻtkazgan. RSFSR terma jamoasi tarkibida u Bolgariya va Vengriya jamoalari bilan oʻyinlarda ishtirok etgan.

1949—1950-yillardagi ayollar oʻrtasidagi shaxmat boʻyicha jahon chempionatida u Elisaveta Bykova bilan 3-4-oʻrinlarni egalladi.

1970-yilda Valentina Mixaylovna Halledagi xalqaro turnirda Waltraud Nowarra bilan birinchi oʻrinlikka teng davogar sifatida oʻzaro bahslashadi.

1977-yilda Valentina Mixaylovna FIDE tomonidan 1945—1970-yillardagi natijalari uchun ayol grossmeyster faxriy unvoniga sazovor boʻldi.

Shaxsiy hayoti 
Valentina Mixaylovna FIDE grossmeysteri G.K.Borisenkoga (1922—2012) turmushga chiqqan. Uning eri rossiyalik shaxmatchi Georgiy Borisenko boʻlib, Georgy ham shaxmat ustasi va murabbiyi hisoblanadi. U Valentinaga shaxmat oʻynashdan bir qator saboqlar bergan.

Mashhur oʻyin

Manbalar

Havolalar 

 Valentina M Belova shaxmat oʻyinlari 365Chess.com saytida

1993-yilda vafot etganlar
1920-yilda tugʻilganlar
Rossiya shaxmatchilari
Shaxmatchi ayollar
Shaxmat grossmeysterlari
Shaxmat olimpiadasi ishtirokchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
SSSRda tugʻilganlar
Waltraud Nowarra

Waltraud Nowarra (, 1940-yil 14-noyabr — 2007-yil 27-oktabr) — nemis ayol shaxmatchisi, xalqaro ayol ustasi (WIM, 1966) unvoniga ega. U Sharqiy Germaniya ayollar chempionatining yetti karra gʻolibi boʻlgan (1958, 1961, 1962, 1963, 1967, 1968, 1968).

Hayoti 
1960-yillarda Nowarra Sharqiy Germaniyadagi yetakchi shaxmatchilardan biri edi. U Sharqiy Germaniyaning ayollar oʻrtasidagi shaxmat chempionatida yetti marta gʻoliblikka erishadi, jumladan: 1958, 1961, 1962, 1963, 1967, 1968 va 1968-yillardagi ishtiroki ahamiyatlidir. Shuningdek, Waltraud Nowarra bitta kumush (1957) va ikkita bronza (1959, 1973) medallarini qoʻlga kiritgan. 1966-yilda Waltraud Nowarra shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatining mintaqaviy turnirida gʻolib boʻladi. 1967-yilda u Subotica shahrida boʻlib oʻtgan shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatidaa nomzodlar turnirida ishtirok etadi va 10-oʻrinni egallaydi. 1970-yilda Waltraud Nowarra Valentina Borisenko bilan Halle shahrida boʻlib oʻtgan Xalqaro ayollar shaxmat turnirida qatnashib, birinchi oʻringa nomzod boʻladi va taybrek natijasiga koʻra, Valentina Borisenko tomonidan magʻlubiyatga uchraydi. Ammo, 1972-yilda Piotrkow Trybunalski shahrida boʻlib oʻtgan xalqaro ayollar shaxmat turnirida Waltraud Nawarra birinchi oʻrinni egallaydi.

Nowarra Ayollar shaxmat olimpiadalarida Sharqiy Germaniya terma jamoasi safida bir nechta musobaqalarda ishtirok etgan. Quyida u ishtiroketgan turnirlarlar keltirib oʻtilgan:

 1963-yilda Split shahrida oʻtkazilgan II Shaxmat Olimpiadasida (ayollar toifasi) ikkinchi taxtani egalladi (+6, =2, −2) va jamoaviy bronza va shaxsiy bronza medallarini qoʻlga kiritdi.
 1966-yilda Oberxauzendagi 3-shaxmat olimpiadasida (ayollar toifasi) ikkinchi taxtada dona surdi (+1, =2, −3) va jamoaviy bronza medalini qoʻlga kiritdi.
 1969-yilda Lublin shahridagi IV Shaxmat Olimpiadasida (ayollar toifasi) birinchi taxtani egalladi (+5, =3, −2),
 1972-yilda Skopyedagi 5-shaxmat olimpiadasida (ayollar toifasi) birinchi taxtada oʻynadi (+2, =0, −4).

1966-yilda Waltraud Nowarra FIDE xalqaro ayol shaxmat ustasi (WIM) unvoniga sazovor boʻldi.

Manbalar 

2007-yilda vafot etganlar
1940-yilda tugʻilganlar
Shaxmatchi ayollar
Shaxmatchilar
Olimpiada qatnashchilari
Shaxmat olimpiadasi ishtirokchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Barbara Hund

Barbara Xund (1959-yil 10-oktyabrda Darmshtadtda tugʻilgan) Germaniyada tugʻilgan shveysariyalik ayol shaxmatchi, FIDE ayol grossmeyster (WGM) unvoniga ega. U Juliane va Gerhard Hundning qizi va Fridrix Hund va Ingeborg Seynchening nevarasi.

Biografiyasi 
Barbara Hunt 1959-yil 10-oktyabrda Germaniyaning Dashmart shahrida tugʻilgan.

U ayollar oʻrtasida Germaniyaning birinchi xalqaro grossmeysteriga aylandi (1982). Barbaraning asl mutaxassisligi matematik, lekin oilaviy shaxmatga boʻlgan qiziqish uni shaxmat grossmeyteri darajasigacha olib chiqdi. Barbara Hunt qizlar (1975 — 1978) va ayollar (1978, 1982) oʻrtasida Germaniya chempionatida ishtirok etib, gʻoliblikni qoʻlga kiritgan. Germaniya terma jamoasi tarkibida u 6 ta olimpiadada (1978—1988), Shveysariya nufuzi uchun esa jami 7 ta (1992-1994, 2000-2008 ) shaxmat olimpiadalarida ishtirok etgan.

Shaxmatdagi faoliyati 
Barbara Hunt 1993-yilda shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi Shveysariya chempionatida gʻolib boʻldi.

U 32-shaxmat olimpiadasida bronza medalini qoʻlga kiritgan Gʻarbiy Germaniya ayollar jamoasi safida oʻynadi.

Barbara Hunt 1981 va 1984-yillarda shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatida mintaqalararo shaxmat oʻyinlari bosqichga chiqdi.

Shaxsiy hayoti 
Hundning oilasi shaxmat anʼanalariga sodiqligi bilan mashhur. Ular oilaviy shaxmat ustalari hisoblanadilar. Jumladan, otasi Gerxard (1932-yilda tugʻilgan) — xalqaro shaxmat ustasi; onasi Juliana (1928-yili tugʻilgan) — ayollar (1975) va erkaklar (1981) oʻrtasida FIDE xalqaro ustasi, shaxmat boʻyicha Germaniya chempionatlari gʻolibi (1964-1967, 1979-1982), ikkita shaxmat olimpiadasi ishtirokchisi hisoblanadi. Barbara Hundning opasi Izabel Hunt (1962-yil tugʻilgan) qizlar (1979, 1980) va ayollar (1980) oʻrtasida Germaniya chempioni, 9-Olimpiada oʻyinlari ishtirokchisi (1980) hisoblanadi.

Nemis shaxmatchilari
Yashayotgan insonlar
1959-yilda tugʻilganlar
Shaxmatchi ayollar
Shaxmat grossmeysterlari
Darmen Saduakasov

Darmen Qanatuli Saduakasov (1979- yil 28-aprelda Ostona shahrida tugʻilgan) — qozogʻistonlik shaxmatchi, grossmeyster (1998). U 20 yoshgacha boʻlgan yoshlar oʻrtasida shaxmat boʻyicha jahon chempioni. Qozogʻiston Respublikasi shaxmat federatsiyasi vitse-prezidenti (2011-yildan).

Koʻproq oʻqing 

 Darmen Kanatuli 1979-yil 28-aprelda Ostona shahrida tugʻilgan.
 L. N. Gumilev nomidagi Yevrosiyo milliy universiteti „tarjimonlik“ mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan.
 2009-yilda Karnegi Mellon universiteti (AQSh) davlat boshqaruvi magistri;
 Qozogʻiston-Britaniya texnika universitetini tamomlagan.
 Kembrij Niderlandiyaning qayta tayyorlash institutlarida „Davlat boshqaruvi“ mutaxassisligi boʻyicha oʻquv kurslarida qatnashdi.

Karyera yoʻli 

 2009—2011-yillarda Qozogʻiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasining Strategik rivojlanish va tahlil markazi maslahatchisi, rahbari;
 2011-yildan Qozogʻiston Respublikasi shaxmat federatsiyasi vitse-prezidenti ;
 „QazMunayGaz“ Milliy tashviqot departamenti direktori.

Shamatning yutuqlari 

 Erkaklar oʻrtasida Qozogʻistonning besh karra chempioni;
 1995-yilda oʻsmirlar oʻrtasida Osiyo chempioni;
 1998-yildan beri xalqaro grossmeyster unvoni;
 AQSH, Indoneziya, Yugoslaviya, Ispaniya, Latviya, Daniya, Ukraina va boshqa xalqaro turnirlar gʻolibi.
 2001-yilda Ikki Garri Kasparov tarjima qiladi;
 2003-yilda Viktor Korchnoy 5:3 hisobida gʻalaba qozongan;
 2004-yilda Anatoliy Karpov 4,5-3,5 hisobida gʻalaba qozongan;
 33-Jahon olimpiadasida qatnashish uchun 8 imkoniyatdan 4,5 ball oldi.

Davlat mukofotlari 

 1998-yilda Qozogʻiston Respublikasi Hukumatining „Daryn“ yoshlar davlat mukofoti laureati;
 1998-yilda Qozogʻiston Respublikasining birinchi prezidenti Elbasi N. A. U Nazarboyev tomonidan shaxsan qabul qilindi va erishgan yutuqlari uchun oliy davlat poytaxtida " Shon-sharaf ordeni " bilan taqdirlandi.
 2012-yilda u oliy davlat mukofoti „ Aql“ ordeni bilan taqdirlangan.
 „Jismoniy tarbiya, sport va turizmni rivojlantirishdagi xizmatlari uchun“ medali;
 Qozogʻiston Respublikasining davlat va bayram medallari bilan taqdirlangan.
 Qozogʻiston Respublikasi Prezidentining shaxsiy tashakkurnomalari bilan taqdirlangan.

Manbalar 

Qozogʻiston shaxmatchilari
Parasat ordeni sohiblari
Yashayotgan insonlar
1979-yilda tugʻilganlar
28-aprelda tugʻilganlar
Shaxmat grossmeysterlari
Shaxmat olimpiadasi ishtirokchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
2002-yilgi FIFA jahon chempionati finali

2002-yilgi FIFA Jahon kubogi finali 2002-yilgi Jahon chempionatining final oʻyini boʻlib, FIFAning milliy futbol jamoalari oʻrtasidagi oʻn yettinchisi edi. Oʻyin 2002-yil 30-iyunda Yaponiyaning Yokogama shahridagi Xalqaro stadionda boʻlib oʻtdi va Germaniya va Braziliya terma jamoalari oʻzaro bahs olib borishdi. Turnirda mezbon Yaponiya va Janubiy Koreya, Fransiya hamda oltita FIFA konfederasiyasi tomonidan tashkil etilgan saralash bosqichidan chiqqan 29 ta jamoa ishtirok etdi. Guruh bosqichida 32 ta jamoa ishtirok etdi, ulardan 16 tasi pley-off bosqichiga yoʻllanma oldi. Final yoʻlida Germaniya ikki gʻalaba va durang bilan E guruhida birinchi boʻldi, shundan soʻng 1/8 finalda Paragvay, chorak finalda AQSh va yarim finalda Janubiy Koreyani magʻlub etdi. Braziliya 1/8 finalda Belgiyani, chorak finalda Angliyani va yarim finalda Turkiyani magʻlub etganidan soʻng, uchta gʻalaba bilan „C“ guruhida birinchi oʻrinni egalladi. Final 69 029 nafar tomoshabin koʻz oʻngida boʻlib oʻtdi, taxminan 1,5 milliardlab kishi televizorda tomosha qilgan va italiyalik Perluiji Kollina hakamlik qilgan.

Birinchi boʻlim golsiz oʻtgandan soʻng, Braziliya 67-daqiqada Ronalduning urgan goli evaziga oldinga chiqib oldi va bu gol nemis darvozaboni Oliver Kanning „finaldagi xatosi“dan keyin gol urildi. Oʻn ikki daqiqadan soʻng Kleberson nemis jarima maydonchasi tomon yugurib, Rivaldoga toʻp uzatishi bilan yana oldinga chiqib oldi. U toʻpni oyoqlari orasidan oʻtkazib yubordi va toʻp Ronalduga yetib keldi, u birinchi teginishidayoq toʻpni nemis himoyachisi Jerald Asamoadan olib oʻtdi va keyin toʻpni Kan darvozasining pastki burchagiga yoʻlladi. Yakuniy hisob 2:0 hisobida Braziliya foydasiga edi.

Braziliyaning gʻalabasi ularning beshinchi jahon chempionligi boʻldi. Ronaldu uchrashuvning eng yaxshi futbolchisi deb topildi, Kan esa FIFAning turnirning eng yaxshi futbolchisi sifatida „Oltin toʻp“ bilan taqdirlandi. Braziliya terma jamoasi bosh murabbiyi Luiz Felipe Skolari „oʻz ishimizni bajarganimizni bilishdan xursandman“ va bu „juda mashaqqatli mehnatga toʻla oʻyin“ ekanini taʼkidladi. Uning nemis hamkasbi Rudi Vyoller shunday dedi: „Oʻyinda magʻlub boʻlganingizda, umidsizlik katta boʻladi, albatta. Lekin Braziliyadek jamoaga qarshi yutqazish uyat emas“. 2006-yilda Germaniyada boʻlib oʻtgan navbatdagi jahon chempionatida Braziliya chorak finalda, Germaniya esa yarim finalga chiqdi. Braziliyaning gʻalabasi Janubiy Amerika jamoasining jahon chempionatidagi soʻnggi gʻalabasi boʻldi.

Finalgacha boʻlgan yoʻl

Germaniya

Braziliya

Oʻyin

Tafsilotlar

Statistika

Manbalar 

FIFA Jahon chempionati finallari
Irina Voskresenskaya

Irina Yurievna Voskresenskaya (1975-yil 4-iyun, Vologda viloyati)-rossiyalik futbolchi, yarim himoyachi. U Rossiya terma jamoasida oʻynagan. Rossiya sport ustasi.

Jamoalardagi faoliyati 
Bolaligida u changʻi sporti bilan shugʻullangan, 17 yoshida u sport ustaligiga nomzod unvonini olgan. Bir necha bor viloyat chempionatining kumush medali sovrindori boʻldi. Uning murabbiylari Aleksandra Vsevolodovna Yermakova, Yelena Aleksandrovna Udodova va Yuriy Mixaylovich Chuchnev edi. Oʻquv-mashgʻulot yigʻinida u Aleksandr Aleksandrovich Izikin va Yuriy Mixaylovich Lazarev bilan birga tahsil oldi.

Maktabni tugatgach, u Vologda davlat pedagogika universitetiga oʻqishga kirdi va Rossiya birinchi divizionida oʻynagan „ Vologjanka“ futbol jamoasida oʻynay boshladi. 1997-yilda universitetni tugatgandan soʻng, u Kislovodskdan KMV oliy ligasida oʻyinchi boʻldi. 1998-yil yozida u Krasnodar „Kubanochka“ lageriga koʻchib oʻtdi. U keyingi mavsumni 1999-yilda Kaluzanka bilan oʻtkazdi, shundan soʻng u Kubanochkaga qaytdi.

2002-yilda u Aleksandr Grigoryan boshchiligidagi Lada Togliatti uchun oʻyinchi boʻldi. Jamoa bilan birgalikda u uch marta Rossiya chempionatining kumush medalini qoʻlga kiritdi va 2004-yilda bir marta ushbu turnir gʻolibi boʻldi, uch marta Voskresenskaya Rossiya kubogi sohibi boʻldi. 2004-yilda u Italiya ayollar kubogida ishtirok etdi, u yerda final oʻyinida penaltini oʻtkazib yubordi, buning natijasida Lada Torresga yutqazdi. U uch marta mavsum yakuniga koʻra Rossiyaning 33 eng yaxshi ayol futbolchisi roʻyxatiga kiritilgan.

2006-yilda Voskresenskaya Noginsk „ Nadejda“ ga koʻchib oʻtdi, uning bosh murabbiyi Aleksandr Grigoryan edi. U 2006-yilgi mavsumning 33 ta eng yaxshi ayol futbolchisi roʻyxatiga kiritilgan. Shundan soʻng, jamoa chempionatning bronza medallarini qoʻlga kiritishga muvaffaq boʻldi. Shundan soʻng u bankdagi ofis ishiga oʻtishga qaror qildi, ammo bir yillik ishdan soʻng u futbolchilik faoliyatini davom ettirishga qaror qildi va Permning Zvezda-2005 klubiga qoʻshildi. Jamoa bilan birgalikda u Rossiya chempioni boʻldi va UEFA kubogining yarim finaliga chiqdi.

33 yoshida oʻz faoliyatini yakunlagan Voskresenskaya Moskva yaqinidagi Yubileyny shahridan „Chayka“ klubida bolalarni tayyorlashni boshladi. Koroleva Voskresenskayada 10 yil yashaganidan soʻng, u oʻz ona shahri Gryazovetsga qaytib keldi va u yerda 2006—2007-yillarda tugʻilgan bolalarni oʻqitdi.

Jamoadagi faoliyati 
Rossiya terma jamoasidagi debyut 2004-yil 22-avgustda Islandiyaga qarshi 2005-yilgi Yevropa chempionati saralash oʻyinida (2: 0) boʻlib oʻtdi. Hammasi boʻlib, saralash turniri doirasida u beshta oʻyinda qatnashdi.

Yutuqlari 

 „Lada“

 Rossiya chempioni : 2004-yil
 Rossiya chempionatining kumush medali sovrindori (3): 2002, 2003, 2005
 Rossiya kubogi sohibi (3): 2002, 2003, 2004

 „Nadejda“

 Rossiya chempionatining bronza medali sovrindori (3): 2006-yil

 „Zvezda-2005“

 Rossiya chempioni: 2008-yil

Shaxsiy hayoti 
Ivan ismli oʻgʻli bor.

Manbalar

Havolalar 

 Womenfootball.ru saytidagi profil

Yashayotgan insonlar
1975-yilda tugʻilganlar
4-iyunda tugʻilganlar
Futbolchilar
Alifbo boʻyicha sportchilar
Intali (Ulitov viloyati)

Intali – Qozogʻiston Respublikasi, Ulitov viloyati, Yangiorqa tumani, Qorayog'och  qishloq okrugining maʼmuriy markazi.

Geografik joylashuvi 
Tuman markazi Yangiorqa qishlogʻidan 55 km uzoqlikda, shimoli-gʻarbiy qismida joylashgan.

Aholisi 
1999-yil aholisi 1334 kishini (676 nafari erkaklar va 658 nafari ayollar) tashkil qilgan boʻlsa, 2009-yil 1106 kishini (582 nafari erkaklar va 524 nafari ayollar) tashkil qildi.

Manbalar 

Yangiorqa tumani aholi punktlari
Rachel Honderich

Rachel Honderich (1996-yil 21-aprelda tugʻilgan) — Toronto shahrining Ontario provinsiyasidan boʻlgan kanadalik badmintonchi. U qitʼada ayollar oʻrtasidagi individual va juftlik bahslarida eng yuqori oʻrinlarni egallagan hamda yirik xalqaro musobaqalarda gʻoliblikka daʼvogar boʻlgan. Rachel ayollar oʻrtasidagi yakkalik bahslarida vitse-milliy chempion boʻlib, 2010-yildan beri bir necha xalqaro gʻalabalarni qoʻlga kiritgan.

Faoliyati 
Honderich 2014-yilda Michelle Li bilan hamkorlikda ayollar juftlik bahslari toifasida Chexiya xalqaro turnirida oʻzining birinchi katta xalqaro gʻalabasini qoʻlga kiritdi. Honderich 2015-yilgi Pan Amerika oʻyinlarida ayollar oʻrtasidagi yakkalik va juftlik bahslarida mos ravishda kumush va bronza medallariga sazovor boʻlgan. 2017-yilgi Pan Amerika chempionatida u juftlik bahslari boʻyicha gʻoliblikni qoʻlga kiritdi, ayollar oʻrtasidagi yakkalik va aralash juftlik musobaqalarida muvaffaqiyat qozondi. Honderich 2014 va 2018-yilgi Hamdoʻstlik oʻyinlarida ham qatnashgan. U 2019-yil Limada boʻlib oʻtgan Pan Amerika oʻyinlarida Kristen Tsay bilan hamkorlik qilgan holda, ayollar oʻrtasidagi juftlik bahslarida birinchi oltin medalini qoʻlga kiritdi.

2021-yil iyun oyida Honderich Kanada Olimpia terma jamoasi tarkibiga kiritildi.

Yutuqlari

Pan Amerika oʻyinlari 
Ayollar yakkaliklari

Ayollar juftligi

Pan Am chempionati 
Ayollar yakkaliklari

Ayollar juftligi

Aralash juftliklar

BWF Grand Prisi (2 ta ikkinchi oʻrin) 
BWF Grand Prisi ikki darajaga ega edi: Grand Pri va Grand Pri Oltin. Bu Badminton Butunjahon Federatsiyasi (BWF) tomonidan ruxsat etilgan va 2007 va 2017-yillar oraligʻida oʻtkazilgan badminton turnirlari seriyasi hisoblanadi.

Ayollar yakkaliklari

Aralash juftliklar

  BWF Grand Pri Oltin turnirlari
  BWF Grand Pri turnirlari

BWF xalqaro musobaqalari/seriyalari (11 ta gʻalaba, 5 ta ikkinchi oʻrin) 
Ayollar yakkaliklari

Ayollar juftligi

Aralash juftliklar

  BWF xalqaro musobaqalari turnirlari
  BWF xalqaro seriyalari turnirlari
  BWF kelajak seriyalari turnirlari

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1996-yilda tugʻilganlar
Kanada badmintonchilari
Shrook Wafa

Shrook Vafa (1997-yil 13-mayda tugʻilgan) — misrlik ayol shaxmatchi. U FIDE ayol grossmeyster unvoniga ega.

Biografiyasi 
Shrook Wafa 2013-yilda ayollar oʻrtasida shaxmat boʻyicha Afrika chempionatida gʻoliblikni qoʻlga kiritdi. Ushbu muvaffaqiyat tufayli u ayol grossmeyster (WGM) unvoniga sazovor boʻldi va 2015-yilgi shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatiga yoʻllanma oldi.

Shrook Wafa 2014, 2016 va 2019-yilgi shaxmat boʻyicha Afrika chempionatida ayollar oʻrtasida boʻlib oʻtgan musobaqalarda muvaffaqiyatli qatnashib, gʻolib boʻldi.

2015-yilgi ayollar oʻrtasidagi shaxmat boʻyicha jahon chempionatida u birinchi raundda dunyoning ikkinchi raqamli shaxmat ayol grossmeysteri Ju Venjun tomonidan magʻlubiyatga uchradi. Bu uning jahon chempionatidagi debyuti edi.

Shrook Wafa 2012-yil FIDE xalqaro ayol shaxmat ustasi (WIM) unvonini qoʻlga kiritdi. Bundan bir yil avval esa u WFM unvoniga sazovor boʻlgan edi.

U 2015-yilgi FIDE ning TOP-100 talik shaxmatchi qizlar roʻyhatiga kiritilgan.

Shrook Wafaning FIDE reytingidagi natijasi shaxmatning rapid yoʻnalishi boʻyicha yuqori (2038 ball 2022-yil avgust holatiga koʻra).

U oq donalarda oʻynab, jami 312 ta gʻalaba, 76 ta durang hamda 134 ta magʻlubiyat bilan yakunlangan oʻyinlarni namoyish etgan. Shrook Wafaning qora donalar bilan boʻlgan oʻyinlari ham u qadar katta tafovutga ega emas, 299 ta gʻalaba, 150 ta magʻlubiyat va 70 ta durang bilan yakunlangan oʻyinlar (2022-yil avgust holatiga koʻra) shular jumlasidandir.

Shaxsiy hayoti 
Shrook Wafaning singlisi Shahenda Wafa ham ayol grossmeyster hisoblanadi. Opa-singil Wafalar musobaqalarda Misr nufuzi uchun dona suradilar.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1997-yilda tugʻilganlar
Shaxmatchilar
Shaxmatchi ayollar
Misr shaxmatchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar