Atakum

Atakum – Turkiyaning Samsun viloyatida joylashgan tuman hisoblanadi. Uning maydoni 351 km2 boʻlib, aholisi 2022-yil holatiga koʻra 242 171 kishini tashkil etgan. Atakum Samsunning markaziy shahri gʻarbida va Ondokuzmayıs shahri atrofida joylashgan oʻrta sinfdagi tuman. Shahar aholisi soni 1990-yillarning boshida keskin oʻsdi va sogʻlom sur’atda oʻsishda davom etmoqda. Shahar asosan birinchi qavati chakana savdo va turli ofislarga ega boʻlgan oʻrta sinfdagi uy-joylardan iborat. 2009-yilda shahar dengiz sohili va piyodalar sayrgohini oʻz ichiga olgan muhim ahamiyat kasb etuvchi sohilnii qayta qurish ishlarini amalga oshirdi. Sohil boʻyi sayrgohi va tramvayni qurilishiga Samsun viloyatining sobiq gubernatori Yusuf Ziya Yilmaz boshchilik qildi. Shaharga İsmet İnönü Caddesi oʻrta qismidan oʻtuvchi Samsun tramvayi xizmat koʻrsatadi.

Ondokuz Mayıs universiteti shaharning gʻarbiy chekkasida joylashgan va universitet bekati tomonidan Samsun tramvayi xizmat koʻrsatadi. Atakumning hokimi Respublika xalq partiyasidan Cemil Deveci.

Tarixi 
Turkiya mustaqillik urushi oldin Atakum yunoncha Matasyon nomi bilan atalgangan. Atakumni oʻrab turgan yerlar bir vaqtlar tamaki, choy, makkajoʻxori, guruch, dukkakli oʻsimliklar, qulupnay va yongʻoq yetishtirish uchun ishlatilgan. Hudud janubiy tepaliklar va Qora dengiz sohili oʻrtasida joylashgan xoʻjalik va yashash uchun mos joy edi. Turk mustaqillik urushidan keyin bu yerlar qoʻshni Samsun aholisi yozgi taʼtilni oʻtkazish uchun mashhur joyga aylandi. Ondokuz Mayıs universiteti tashkil etililishi va D.010 davlat yoʻli (Turkiya) qurilishi bilan qishloq xoʻjaligi yerlari tezda rivojlanib, doʻkonlar va uy- joylar bilan taʼminlandi. 1975-1994-yillar oraligʻida aholi soni tez sur`atda oʻsishi natijasida Atakum tumani tashkil etildi. 2008-yilda Samsunning sobiq markaziy tumanining bir qismi sifatida Atakum tumani tashkil etildi. 2013-yil Turkiya mahalliy hukumati qayta tashkil etish paytida, tumanning qishloq qismi shaharga birlashtirildi, qishloqlar mahallalarga aylandi.

Atakum tez oʻsishda davom etdi. Tuman aholisi 2008-yil 107 953 dan 2022-yil 242 171 gacha oʻsdi. Kichik qishloq xoʻjaligi yerlari Atakumning shaharlashgan qismlari ichida qoldi. Hozirda tumanning asosiy mahallalari asosan birinchi qavati chakana savdo doʻkonlariga ega boʻlgan oʻrta qavatli turar-joy binolaridan iborat.

Metin Burma yangi tashkil etilgan Atakum tumanining birinchi hokimi sifatida xizmat qilgan. U ikki muddat hokim sifatida xizmat qilgan. 2004-yildan 2013-yilgacha Adem Bektaş Atakumning ikkinchi hokimi sifatida xizmat qildi. Hozirgi kunda Cemil Deveci hokim vazifasini bajarmoqda. U Respublikachilar Xalq partiyasi aʼzosi. Samsun viloyati Adolat va taraqqiyot partiyasi aʼzosi Mustafa Demir tomonidan boshqariladi.

Orientatsiyasi 
Atakum Samsun shahar markazidan 5 km gʻarbda joylashgan. Tumanning shaharlashgan qismi janubiy tepaliklar va Qora dengiz oʻrtasidagi tekislikda joylashgan. Atakum tumanining janubi va gʻarbi togʻlar va oʻrmonlar bilan belgilangan. Atakumning shaharlashgan qismi anʼanaviy koʻchalar tarmogʻi usuliga amal qiladi. Recep Tayyip Erdoʻgʻan Bulvari Atakumdagi asosiy shimoliy-janubiy yoʻlak, Abdulla Gul Bulvar, İsmet İnönü Bulvar va Ataturk bulvardi ham asosiy sharqiy-gʻarbiy yoʻlak sifatida mashhur boʻlgan. Samsun tramvaylari İsmet İnönü Bulvari oʻrta qismidan oʻtadi. Atakumning Qora dengizga tutash dengiz boʻyidagi sayr qilish joyi Adnan Menderes Bulvari nomi bilan mashhur boʻlgan. Saylgohda yuzdan ortiq bar, restoran va mehmonxonalar mavjud. Bu ayniqsa yozda mashhur mintaqaviy manzil sanaladi.

Samsun viloyatining yoqimli ob-havosi va oʻsib borayotgan iqtisodiyoti Atakumga foyda keltirdi. Tuman Samsun viloyatida aholining eng yuqori oʻsish sur`atini qayd etdi. Atakumning koʻplab chakana savdo doʻkonlari Atatürk Bulvar va Recep Tayyip Erdoğan Bulvari boʻylab joylashgan. Shaharda ikkita yirik savdo markazlari – CityMall Avm va Yeşilyurt Avm joylashgan. Atakumda katta ichki jamoat hovuzi va bovling maydoni mavjud. Koʻp talabalar Ondokuz Mayıs universiteti yaqinligi sababli Atakumda yashaydilar.

Ataturk bulvardi Atakum markazidan oʻtib, uni Samsun shahar markazi, Bafra va Sinop, Turkiya bilan bogʻlaydi. Atakumga tuman maqomi berildi va atrofdagi shaharlar bilan mahalliy hokimiyat tuzilmasi amalga oshirildi. Atakum Samsun-Çarşamba aeroporti tomonidan Samsun viloyatiga xizmat koʻrsatadigan kichik xalqaro aeroport sifatida xizmat qiladi. Mintaqaviy avtobuslar Samsunning janubida joylashgan Samsun Şehirlerarası Otobüs terminaliga keladi. VM Medical Park Samsun shifoxonasi va Ondokuz Mayıs universiteti shifoxonasi tumandagi eng yirik tibbiyot muassasalari hisoblanadi.

Tarkibi 
Atakum tumanida 56ta mahalla mavjud:
 
 Akalan
 Aksu
 Alanlı
 Aslandamı
 Atatepe
 Ayvalı
 Balaç
 Beypınarı
 Büyükkolpınar
 Büyükoyumca
 Çakırlar
 Çakırlaryalı
 Çamlıyazı
 Çatalçam Güzelyurt
 Çatmaoluk
 Çobanlı
 Çobanözü
 Cumhuriyet
 Denizevleri
 Elmaçukuru
 Erikli
 Esenevler
 Güneyköy
 Güzelyalı
 İncesu
 İncesu Yalı
 İstiklal
 Kabadüz
 Kamalı
 Karakavuk
 Karaoyumca
 Kasnakçımermer
 Kayagüney
 Kesilli
 Köseli
 Küçükkolpınar
 Kulacadağ
 Kurugökçe
 Kurupelit Körfez
 Mevlana
 Meyvalı
 Mimarsinan
 Özören
 Sarayköy
 Sarıışık
 Sarıtaş
 Sarıyusuf
 Şenyurt
 Taflan Cami
 Taflan Merkez Orta
 Taflan Yalı
 Yenimahalle
 Yeşildere
 Yeşiltepe
 Yeşilyurt
 Yukarıaksu

Galereyasi

Havolalar 

 Atakum tuman governorati 
 Atakum shaharchasi

Manbalar 

Turkiyaning metropolitan tuman munisipalitetlari
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Atakum