Alain Bombard

Alain Bombard (1924-yil 27-oktyabr, Parij – 2005-yil 19-iyul, Parij) – fransuz biologi, shifokor va siyosatchi, kichik qayiqda Atlantika okeani boʻylab suzib oʻtish bilani shuhrat qozongan. U insonning okean boʻylab sayohatdan omon qolishi mumkinligini haqida aytib, dengizda yoʻqolgan minglab odamlarning hayotini saqlab qolish maqsadida oʻz nazariyasini dastlab oʻzida sinab koʻrishga qaror qildi.

U 1981-yildan 1994-yilgacha Fransiyaning Sotsialistik partiyadan Yevropa parlamenti aʼzosi boʻlgan.

Biografiyasi 
1952-yil 19-oktyabrda Bombard Fransiyada yangi tugʻilgan qizalogʻini koʻrgani kelganidan soʻng, Atlantika okeani boʻylab Gʻarbiy Hindistonga yolgʻiz sayohatni boshladi. U ilgari Atlantika okeanida Tanjerdan Kasablankaga (13-20-avgust) va Kasablankadan Las-Palmasga (24-avgust ― 3-sentyabr) suzib oʻtgan. Dastlab uning rejasi doʻsti ingliz yaxtachisi Jek Palmer bilan Atlantika okeani boʻylab suzib oʻtish edi, u bilan Monakodan Menorkaga (5-may – 11-iyun) suzib borishdi, ammo Jek Alenni Tanjerda tashlab ketdi. Bombard faqat sekstantni foydalanib, bor-yoʻgʻi  uzunlikdagi l’Hérétique nomli Zodiac puflama qayigʻida suzib ketdi.

Bombardning aytishicha, u qoʻlda yasalgan garpun va ilgaklar bilan baliq ovlash va yemak uchun chuchuk suv va baliqdan foydalalanib, kichik toʻr bilan sirt planktonlarini yigʻish orqali omon qolgan. Shuningdek, u sayohati paytida uzoq vaqt davomida cheklangan miqdorda dengiz suvi ichishga ham majbur boʻldi. 23-oktyabr, sayohatning toʻrtinchi kunida Bombard zaxira yelkan uchib ketgani bois yirtilgan eski yelkanni tuzatishga majbur boʻldi. Sayohatning ellik uchinchi kunida u kemaga duch keldi. Ekipaj aʼzolari unga manziligacha yana  qolganini aytishdi. Bombard Barbadosga 1952-yil 23-dekabrda  masofani bosib oʻtgach keldi. 1953-yilda u oʻzining sayohati haqida "Naufragé Volontaire" nomli kitobini nashr ettirdi.

Bombardning hikoyasi keyinchalik nemis shifokori, kanoechi va yelkanli kashshof Xannes Lindemannga qiziqish uygʻotdi. Lindemann shoʻr suv va baliq bilan jon saqlashni yaxshiroq tushunish uchun Bombardning sayohatini takrorlamoqchi edi, lekin koʻp oʻtmay unga chuchuk suv kerakligini tushundi. Keyinchalik Lindemann taʼkidlashicha, Bombard haqiqatan ham chuchuk suvni olib, okeanda isteʼmol qilgan va u sayohati davomida yashirincha qoʻshimcha materiallar bilan taʼminlangan. Lindemanning chuchuk suv tanqisligiga boʻlgan reaksiyalar haqidagi kuzatuvlari Jahon sogʻliqni saqlash tashkilotining navigatsiya boʻyicha tavsiyalari uchun asos boʻldi. Bombard hech qachon insonning omon qolishi faqat dengiz suvini ichish orqali boʻlishi mumkinligini taʼkidlamagan. Aksincha, uning taʼkidlashicha, dengiz suvi oz miqdorda, agar yomgʻir suvi boʻlmasa, baliq tanasida mavjud boʻlgan suyuqliklarni soʻrib olish bilan birga boʻlsa, omon qolishni uzaytirishi mumkin.

1958-yilda Bombard olti kishi bilan Fransiyaning Étel shahri qirgʻogʻi yaqinidagi katta toʻlqinli suvlarda rezina qayiqni sinovdan oʻtkazayotganda, toʻlqin kemani agʻdarib yubordi. Sinov paytida turgan yetti kishidan iborat qutqaruv ekipaji katta toʻlqin agʻdarilib ketgan qutqaruv qayigʻida Bombardni qutqarish uchun bortdagi 14 kishidan toʻqqiz nafarini urib yubordi. Natijada Bombard va yana toʻrt kishi omon qolgan.

Bombard 2005-yilda 80 yoshida Tulonda vafot etdi.

OAVda chiqishlari 
Bombard 1986 yilda 3-2-1 Contact taʼlimiy televizion dasturining epizodida ikkita oʻsmirga ochiq dengizda omon qolish texnikasini oʻrgatayotgani tasvirlanadi.

Ingliz tilida kitoblar 

 Eretik sayohati, Saymon va Shuster (1953)
 Bombardimon hikoyasi (1955)
 Doktor Bombard dengizga boradi, Vanguard Press (1957)

 Tintinning "Qizil dengiz akulalari" hikoyasida Alen Bombardning sarguzashti esga olinib, Tintin kapitan Haddockka doktor Bombard singari dengiz suvini ichishni maslahat beradi.

Manbalar

Havolalar 

 
 Bombard’s obituary in Times Online
 Drinking Seawater – The story of Bombard and Lindemann
2005-yilda vafot etganlar
1924-yilda tugʻilganlar