yakhyo/uz-wiki huggingface dataset:
Brian Boitano

Brian Boitano (talaffuzi: Brian Boitano) (1963-yil 22-oktyabr, Mountain Viewda tugʻilgan) — amerikalik figurali uchish sportchisi. Toʻrt karra AQSh chempioni (1985—1988), ikki karra jahon chempioni (1986, 1988); 1988-yilgi qishki Olimpiadada erkaklar oʻrtasidagi yakkalik konkida uchish bahslarida oltin medalni qoʻlga kiritdi.

Biografiyasi 
9 yoshida u murrabiyi Linda Lever qoʻlida mashgʻulotlarni boshladi. 1987-yilda Linda Leaver xoreograf Sandra Bezichni 1988-yilgi Qishki Olimpiya oʻyinlari uchun qisqa va erkin dasturlarni yaratishda ishtirok etish uchun taklif qildi.

Sandra Bezik Boitanoning Olimpiya dasturlari xoreografiga aylandi va u bilan oltin medalni qoʻlga kiritdi.

Qisqa dastur uchun Giacomo Meyerbeerning  (talaffuzi: Giakomo Meyerber) „Les Patineurs“  (tajimasi: Muzda uchuvchilar) baletidagi musiqa 19-asr figurali uchuvchilarga bagʻishlangan edi. „Napoleon“ filmi musiqasi uchun erkin dasturda Sandra Bezich Boitano uchun urushga ketib gʻalaba bilan qaytadigan ishqiy qahramon obrazini yaratdi.

1996-yilda uning nomi Jahon figurali uchish shon-sharaf zaliga va Amerika figurali uchish shon-sharaf zaliga kiritildi.

Brian Boitanoning superqahramonga parodiyasi ,,South Park"Rojdestvo ruhi" va "South Park: Bigger, Longer & Uncut „ multfilmlari asosida yaratilgan. Unga bagʻishlangan,,What Would Brian Boitano Do?“  (tarjimasi:Brayan Boitano nima qilar edi?) nomli qoʻshiq ommaviy mashhurlikka erishdi.

Brian Boitano — ochiq gomoseksual. 2013-yil 19-dekabrda sportchi AQSh prezidenti Barack Obama tomonidan Sochidagi 2014-yilgi qishki Olimpiya oʻyinlarining rasmiy Olimpiya delegatsiyasi tarkibiga kiritilganidan bir kun oʻtib coming-outni amalga oshirdi.

Hozirda u Kaliforniyaning Sunnyvale shahrida istiqomat qiladi.

Sport yutuqlari

Manbalar

Havolalar 

 Brayan Boitanoning tarjimai holi Arxivnaya kopiya -da arxivlangan
 Brayan Boitano fan-klubi 2007 Arxivnaya kopiya

Yashayotgan insonlar
1963-yilda tugʻilganlar
22-oktyabrda tugʻilganlar
AQSh figurali sportchilari
Amerikalik yozuvchilar
Queensland Media Mukofotlari

Avstraliyaning Queensland shtatida jurnalistlar uchun kasaba uyushmalari tomonidan boshqariladigan Queensland Clarion mukofotlari 1995-yilda berish boshlangan va 2010-yil may oyida Queensland Media Awards -dan qayta brend almashtirilgan.

Bu mukofotni Clarion nomi Avstraliya Jurnalistlari Assotsiatsiyasi tarixini aks ettirish uchun tanlangan,  shuningdek bu mukofot  Media Entertainment and Arts Alliance ning asoschilaridan biri, avstraliyalik jurnalistlar, fotosuratchilar, grafik rassomlar, operatorlar, boshqa ommaviy axborot vositalari xodimlari, musiqachilar, aktyorlar va teatr xodimlariga beriladi . Mukofotning nomining bir qismi hisoblangan Clarion  gazetaning nomi bo'lib, bu gazeta ish tashlashlar paytida AJA tomonidan vaqti-vaqti bilan nashr qilinadigan gazeta edi.

Norasmiy ravishda Clarions nomi bilan tanilgan yillik mukofotlarga kirish barcha jurnalistlar, fotograflar, operatorlar, prodyuserlar va bosma nashrlar, radio, televidenie va internetdagi rassomlar uchun ochiq. Kirish toʻlovi (2010-yilda 230 Avstraliya dollari) Alyansning barcha aʼzolari uchun bekor qilingan.

Davlat mukofotlari odatda Avstraliya bahorida, yillik Walkley mukofotlari oldidan e'lon qilinadi

Havolalar 

 Queensland Clarion mukofotlari

Pages with unreviewed translations
Mukofotlar
Sport Australia Media Awards mukofoti

Sport Australia Media Awards mukofoti 2002-yilda Avstraliya sport jurnalistikasi va radioeshittirish sohasidagi mukammallik jurnalistlik faoliyatini e'tirof etish uchun tashkil etilgan. Mukofotlar analitik va sifatli maqolalar hamda sport va sport masalalari taqdimotiga bag'ishlangan jurnalistik materiallarni yoritilishiga qaratilgan. Mukofotlar Avstraliyadagi yagona sport media mukofotidir. Walkley sport mukofotlari bir nechta  kategoriyaga ega.

Eng nufuzli mukofot - bu umr bo'yi muvaffaqiyat mukofoti bo'lib, u uzoq vaqt davomida sport jurnalistikasi uchun yuqori malaklali ishlarni e'tirof etadi. Ushbu mukofot Sport Avstraliya kengashi tomonidan belgilanadi.

Hayot davomidagi muvaffaqiyat mukofoti

Avstraliya sportidagi muammoning eng yaxshi reportaji

Sport tadbirining eng yaxshi yoritilishi

Eng yaxshi individual sport qamrovi

Eng yaxshi sport profili

Nogironligi bo'lgan odamlar uchun sportning eng yaxshi yoritilishi

Qishloq yoki mintaqaviy ommaviy axborot vositalarining eng yaxshi sport jurnalisti

Inklyuziv sportning eng yaxshi tasviri 
2009-yildan 2017-yilgacha sportda ayollarni eng yaxshi yoritilishi deb nomlangan.

Eng yaxshi sport fotosurati

Sport biznesining eng yaxshi tahlili

Raqamli media orqali sportga qo'shgan eng yaxshi hissa

Sport mediasida innovatsiyalar

To'xtatilgan mukofotlar

Jamiyat sharoitida avstraliyaliklar uchun sport qiymatining eng yaxshi tasviri 
2009-yilgacha Jamiyat sporti mukofoti deb nomlangan

Avstraliya sport komissiyasi bilan bog'liq dasturlar bo'yicha eng yaxshi jurnalistika

Yosh sport media mukofoti

Manbalar 

Pages with unreviewed translations
Mukofotlar
2-shaxmat Olimpiadasi

Fédération Internationale des Échecs (tarjimasi:Xalqaro shaxmat federatsiyasi) (FIDE) tomonidan tashkil etilgan hamda ochiq va ayollar turniri sifatida koʻrilgan, shuningdek, shaxmat oʻyinini ommalashtirishga qaratilgan bir qancha tadbirlarni oʻz ichiga olgan 2-Shaxmat Olimpiadasi 1928-yil 21-iyuldan 6-avgustgacha Niderlandiyaning Gaaga shahrida boʻlib oʻtdi.

Natijalar

Jamoalar reytingi

Jamoa natijalari

Shaxsiy medallar 
Board order (tarjimasi: taxta ketma-ketligi) qoʻllanilmadi va faqatgin eng yaxshi oltita individual natija egalari mukofot bilan taqdirlandi.
 Oltin medal sohibi — Isaak Kashdan (AQSh), 13/15 (86,7 %) ball;
 Kumush medal sohibi — André Muffang (Fransiya), 12½/16 (78,1 %) ball;
 Bronza medali sohibi — Teodor Regedzinski (Polsha), 10/13 (76,9 %) ball;
 4-5-o‘rin — Endre Shtayner (Vengriya), 11½/16 (71,9 %) ball;
 4-5-o‘rinlar — Geza Nagy (Vengriya), 11½/16 (71,9 %) ball;
 6-o‘rin — Uilyam Rivier (Shveysariya), 7½/11 (68,2 %) ball.

Manbalar

Havolalar  
 2-shaxmat olimpiadasi: Gaaga 1928 yilgi OlimpBase

Yana qarang 
 1-shaxmat Olimpiadasi (London, 1927)
 3-shaxmat Olimpiadasi (Gamburg, 1930)

Shaxmat
Shaxmat olimpiadalari
George Glamack

George Gregory Glamack (1919-yil 7-iyun — 1987-yil 10-mart) — amerikalik professional basketbolchi.

Biografiya 
Pensilvaniya shtatining Jonstaun shahrida tugʻilgan, asli serb edi.

6’6 dyuym boʻyli hujumchi Glamack Shimoliy Karolina universitetida Chapel Hillda oʻqidi. 1940 va 1941-yillarda butun amerikalik boʻlgan Glamack koʻzi ojiz boʻlgani va toʻp otish paytida kortga chizilgan chiziqlarga tayanishi kerak boʻlgani uchun „Koʻr bombardimonchi“ laqabini oldi. Spaulding Guide taʼkidlaganidek, „Maydonda ham ikki tomonlama harakat qiladigan Glamack shunchalik yaqinni koʻra oladiki, toʻp shunchaki xira obyekt boʻlib qoladi, lekin masofa va yoʻnalish hissi bilan u hech qachon oʻq otgan joyiga qaramaydi“. „Koʻr bombardimonchi“ning siri maydondagi qora chiziqlarga qarash edi.

U 1941-yilda Clemsonga qarshi oʻyinda 45 ball toʻpladi, bu hali ham UNC tarixidagi toʻrtinchi eng yuqori natijadir. Oʻsha yili u UNCni Janubiy konferensiya chempionati va NCAA turniriga olib bordi. 1940 va 1941-yillarda u Helms Foundation yilning eng yaxshi basketbolchisi deb topildi, oʻsha paytdagi yagona MVP mukofotini oldi. U UNC tomonidan oʻzining forma raqamini isteʼfoga chiqargan sakkiz oʻyinchidan biri, qolganlari — Jack Cobb, Lennie Rosenbluth, Phil Ford, James Worthy, Michael Jordan, Antawn Jamison va Tyler Hansbrough.

Glamack professional basketbolga 1941-yilda kirdi. 1945-yilda u Milliy Basketbol Ligasining Rochester Royals jamoasiga qoʻshildi. Glamack har bir oʻyinda 12,3 ball toʻpladi va jamoa 24-10 hisobida rekord oʻrnatdi. Ular Sheboygan Red Skinsni 3-0 hisobida magʻlub etib, 1946-yilgi chempionlikni qoʻlga kiritishdi. Keyingi yili Glamack har bir oʻyinda 8,5 ochko toʻpladi va jamoa 31-13 rekord bilan yakunladi, bu ligadagi eng yaxshi rekord edi. Jamoa 1947-yilda yana finalga chiqdi, ammo George Mikan va Chicago American Gearsga yutqazdi. Glamack 1951-yilda professional basketboldan nafaqaga chiqdi.

BAA martaba statistikasi

Muntazam mavsum

Manbalar 

1987-yilda vafot etganlar
1919-yilda tugʻilganlar
AQSh basketbolchilari
NBA basketbolchilari
Ajaz Khan

Ajaz Khan (, ) — hind aktyori, rejissyori va prodyuseridir. Ajaz Rakta Charitra va Allah Ke Banday kabi filmlarda rol ijro etgan. Bundan tashqari nechta kundalik televizion reklamalardalarda ham suratga tushgan. Rahe Tera Aashirwaad va Kahaani Hamaaray Mahaabhaarat Ki filmida ham rol ijro etgan. 2013-yilda Khan Bigg Boss 7 shousida ishtirok etdi. Ajaz shuningdek, Kapil bilan komediya kechalari telekoʻrsatuvida ham ishtirok etgan. Ajazning boshqa filmlari orasida Lakeer ka Fakeer va hind filmlari Dookudu va Naayak bor. Ajaz Oskar mukofotining reklama roligida ham ishtirok etgan. Khan 2020-yil 26-sentyabrda Tseries tomonidan chiqarilgan Saher Afsha bilan birga „Pal Pal“ klipida suratga tushgan.

Yoshligi 
Khan Hindistonning Ahmadobod shahrida tugʻilgan.

Faoliyati

2003―2009: Televideniyada aktyorlik debyuti 
Khan oʻz faoliyatini 2003-yilda chiqqan „Yoʻl“ filmidagi aktyorlikdan boshlagan. Keyinchalik u 2007-yilda Ekta Kapoorning Kyaa Hoga Nimmo Kaa filmi bilan televideniyedagi debyutini qildi. Keyinchalik 2008-yilda Khan Bollywood klubi realiti-shousida qatnashdi va u yerda gʻolib boʻldi. Keyinchalik u Tej rolida Rahe Tera Aashirwaad, Dushasan rolida Kahaani Hamaaray Mahaabhaarat Ki, Arjun rolida Karam Apnaa Apnaa kabi shoularda paydo boʻldi. U Heart Attack Ya Rab Veta (2014) va Temper (2015) kabi filmlarda paydo boʻlgan. 2016-yilda u Love Day — Pyaar Ka Din filmida paydo boʻldi va Monti rolini oʻynadi. 2020-yilda u „Gul Makai“ filmida suratga tushgan.

Shaxsiy hayoti 
Khan Andrea Khanga uylangan. Ikkalasining Aleksandr Hhan ismli bir oʻgʻli bor. 2018-yil 21-oktyabrda u Mumbay politsiyasining Narkotiklar boʻlimi tomonidan ekstazi tabletkalari koʻrinishidagi giyohvand moddalarni isteʼmol qilgani uchun hibsga olingan. 2019-yilning 18-iyulida u „din asosida turli guruhlar oʻrtasida adovatni targʻib qiluvchi va keng jamoatchilik oʻrtasida nafrat uygʻotuvchi nomaqbul mazmundagi videolarni yaratish (yuklash)“ uchun hibsga olingan.

Filmografiyasi

Telefilmlari

Filmlari

Manbalar 

1981-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Hindistonlik erkak aktyorlar
XXI asr hind aktyorlari
Telugu tilidagi kino aktyorlari
Ahmadobodlik aktyorlar
Dorsa Derakhshani

Dorsa Derakhshani (() 1998-yil 15-aprelda tugʻilgan) — amerikalik shaxmatchi. U 2016-yilda ayol grossmeyster va xalqaro shaxmat ustasi unvonlariga sazovor boʻlgan.

Taʼlim 
Derakhshani 2022-yilda „Sent-Luis universitetining Magna Cum Laude“ni tamomlagan. Hozirda u Missuri universiteti, tibbiyot fakultetiga qabul qilingan.

Faoliyati 
Dorsa Derakhshani 2012-yilda (U14 qizlar divizionida), 2013-yil va 2014-yilda (U16 qizlar oʻrtasida) shaxmat boʻyicha yoshlar oʻrtasidagi Osiyo chempionatida uchta oltin medalni qoʻlga kiritdi. U 2012-yil va 2014-yillarda "Osiyo Millatlar Kubogi"ning ayollar divizionida Eron terma jamoasida oʻynagan.

Derakhshani 2016-yilda FIDE murabbiyi unvoniga ham ega boʻlgan va FIDE akkreditatsiyasidan oʻtgan murabbiy hisoblanadi.

Derakhshani 2019-yil iyul oyida, Germaniyaning München shahridagi TedxTalk anjumanida maʼruzachi boʻlgan. U „TEDxYouth@München“da tinglovchilarga „Tanlash erkinligiga jiddiy yondashing“ mavsusida maslahat berdi.

Eron shaxmat federatsiyasi bilan ziddiyat 
2017-yil fevral oyida, Eron shaxmat federatsiyasi Derakhshani 2017-yilgi Gibraltar shaxmat festivalida oʻynaganidan soʻng, „milliy manfaatlar“ tufayli Eron terma jamoasida oʻynash yoki Erondagi har qanday turnirda ishtirok etishni taqiqlagan edi. U allaqachon Ispaniyaning vaqtinchalik rezidenti edi. Uning FIDE ustasi boʻlgan 15 yoshli ukasi Borna ham xuddi shu turnirning birinchi davrasida isroillik grossmeyster Aleksandr Xuzmanga qarshi oʻynagani uchun diskvalifikatsiya qilindi. Derakhshani bungacha bir nechta turnirlarda hijobsiz ishtirok etgan. Derakhshani OAV eʼtiboriga javoban faqat bitta intervyu berdi. U, shuningdek, 2017-yil oxirida The New York Times uchun maqola yozdi.

Qoʻshma Shtatlardagi faoliyati 
Taqiqlanganidan soʻng, Derakhshani Sent-Luis universitetida biologiyani tibbiy yoʻlda oʻrganish uchun joy oldi, Sent-Luis universiteti shaxmat jamoasida oʻynash uchun stipendiya yutib oldi va Sent-Luis ayol jamoasi sardorligini oldi (2019—2022-yillar). Shu sababdan, Derakhshani 2017-yilda Amerika Qoʻshma Shtatlari terma jamoasida oʻynay boshlagan. Sent-Luis shaxmat jamoasi 2017-yilgi Panamerika kollejlararo shaxmat chempionatida kumush medalni qoʻlga kiritdi. U 2018-yilda ayollar oʻrtasidagi shaxmat boʻyicha, AQSh chempionatida ishtirok etdi va oxirgi oʻrinni egalladi. 2019-yilda u Xitoyning Tyanjin shahrida boʻlib oʻtgan Butunjahon nufuzli universitet shaxmat tanlovida bronza medalini qoʻlga kiritish uchun oʻz jamoasiga hamroh boʻldi va u yakka tartibda turnirda ikkinchi oʻrinni egalladi. U 2020-yilgi ayollar oʻrtasidagi AQSh chempionatida uchinchi oʻrinni egalladi.

Derakhshanining eng yuqori reytingi 2016-yil iyul oyida 2405 ballda edi.

Manbalar

Havolalar 
 Dorsa Derakhshani 365Chess.com
 Dorsa Derakhshani Olimpbase.org
 Powerplay Chess tomonidan qisqacha intervyu (youtube)
 Shaxmatdan tashqari — Marcus Lammersning intervyusi
 Nega men Amerikada shaxmat o‘ynash uchun Eronni tark etdim — Dorsa Deraxshanining New York Times gazetasida nashr etilgan maqolasi

Yashayotgan insonlar
1998-yilda tugʻilganlar
Shaxmatchi ayollar
Shaxmat grossmeysterlari
Shaxmat olimpiadasi ishtirokchilari
Emile Griffith

Emile Alphonse Griffith (talaffuzi: "Emil Alfons Griffit", 1938-yil 3-fevral — 2013-yil 23-iyul) AQShning Virjiniya orollaridan kelgan professional bokschi boʻlib, uchta vazn toifasida jahon chempioni boʻlgan. U dunyoning yengil oʻrta vazn, yarim oʻrta vazn va oʻrta vazn toifalarida chempionlik unvonlariga ega edi. Uning eng mashhur musobaqasi 1962-yilda Bennie Paret bilan chempionlik oʻyini edi. Tarozida Paret Griffithni dumbalariga tegizib, gomofobik gaplar qilib gʻazablantirdi. Griffith jangda nokaut bilan gʻalaba qozondi; Paret hech qachon hushiga kelmadi va 10 kundan keyin kasalxonada vafot etdi.

1963 va 1964-yillarda Griffith The Ring jurnali va Amerika boks yozuvchilar uyushmasi tomonidan yilning eng yaxshi jangchisi deb topildi. 2002-yilda u Ring jurnalining soʻnggi 80-yildagi 80 ta eng buyuk jangchilari roʻyxatida 33-oʻrinni egalladi. Griffith hozirda BoxRec reytingida 127-oʻrinni egallab turibdi. U 1990-yilda birinchi sinfda Xalqaro boks shon-shuhrat zaliga kiritildi.

Faoliyati 
U oʻsmirlik davrida shlyapa fabrikasida ishlayotgan edi, oʻzining xoʻjayini, fabrika egasi Griffitning koʻylaksiz ishlash iltimosiga rozi boʻldi. Sobiq havaskor bokschi uning ramkasini payqagach, Griffitni murabbiy Gil Klensining sport zaliga olib bordi.

Griffith 1958-yilda Nyu-Yorkdagi „Oltin qoʻlqop“ 147 sovrinini qoʻlga kiritdi. Griffith finalda Police Athletic Leagues Lynch Center vakili Osvaldo Markanoni magʻlub etib, chempionlikni qoʻlga kiritdi. 1957-yilda Griffith 147 funtlik Sub-Novice divizionining finaliga chiqdi va Salem Crescent Athletic Club vakili Charlz Vormli tomonidan magʻlubiyatga uchradi. Griffith Nyu-York shahridagi West 28th Street Parks Departamenti sport zalida mashq qilgan.

Professional faoliyati 
Griffith 1958-yilda professionalga aylandi va Nyu-Yorkda tez-tez jang qildi. U kubalik Benni „The Kid“ Paretni 1961-yil 1-aprelda 13-raundda uni nokautga uchratib, yarim oʻrta vazn toifasini qoʻlga kiritdi. Olti oy oʻtgach, Griffith tor boʻlinish qarorida Paretga unvonni yoʻqotdi. Griffith 1962-yil 24-martda bahsli jangda Paretdan unvonni qaytarib oldi, shundan soʻng Paret vafot etdi.

Griffith Luis Rodriges bilan klassik toʻrtta jang oʻtkazdi, ikkinchi jangida magʻlub boʻldi va qolgan uchtasida gʻalaba qozondi. U oʻrta vazn toifasidagi daʼvogar Xolli Mimsni magʻlub etdi, ammo bir raundda Rubin Storm Karther tomonidan nokautga uchradi. Uch-yil oʻtgach, 1966-yil 25-aprelda u oʻrta vazn toifasidagi chempion Dik Tigerga duch keldi va 15 raund davomida bir ovozdan qaror qabul qilib, oʻrta vazn toifasida chempionlikni qoʻlga kiritdi. U, shuningdek, Nino Benvenuti bilan uchta klassik jangda yutqazdi, qaytarib oldi va keyin oʻrta vazn tojini yoʻqotdi.

Manbalar 

2013-yilda vafot etganlar
1938-yilda tugʻilganlar
AQSh bokschilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Balx qamali (1447)

Nishopur jangi va Chechektu vodiysini Alovud Davla Mirzoga bergan tinchlik shartnomasidan so'ng u o'sha yerga Abdal-Latif Mirzoning dushmani boʻlgan bir Mirzo Solihni joylashtirdi. Qolaversa, Alovud Davla Mirzo shartnomaga qarshi Abdullatif Mirzo atrofida boʻlgan muhim kishilarni garovda ushlab turdi. Bu Abdullatif Mirzoning chora ko'rishga majbur qildi, u Mirzo Solihga hujum qilib, Hirotga qochib ketdi. Bunda Alouddavla Mirzo oʻz qoʻshini bilan Hirotdan yurish qilib, milodiy 1447-yilning qishida Balxni qamal qildi Abdullatif  Mirzo otasi Ulugʻbekga qoʻshimcha kuch soʻrab maktub yubordi. Bunga javoban Ulugʻbek Alovud Davla Mirzoga urushga ketmasdan  Samarqand kelajagini o'ylashini aytib elchi yuboradi. Nihoyat, xatosini anglagan Alovud Davla Mirzo qoʻshinini Hirotga qaytarishga rozi boʻldi.

Adabiyotlar 

Balx
Temuriylar
Oʻrta asrlar Afgʻonistoni
Temuriylar ishtirokidagi qamallar
Serik Sapiev

Serik Jumangalyuli Sapiev (1983-yil 16-noyabr, Abay shahri, Qaragʻanda viloyati)—bokschi, Olimpiya chempioni, xalqaro sport ustasi, boks boʻyicha Qozogʻistonda xizmat koʻrsatgan sport ustasi, "Aql " ordeni savori (2008), „Shuning uchun“ ordeni sovrindori. Vatan (2012), sport boʻyicha YuNESKO chempioni unvoniga sazovor boʻlgan jahonning 13-sportchisi, eng mashhur qozoq bokschilaridan biri, 2014-yil noyabr oyidan boshlab „Astana Arlans“ jamoasi bosh direktori.

Yarim oʻrta vaznda va birinchi yarim oʻrta vaznda havaskor boks boʻyicha Olimpiya oʻyinlari chempioni (2012),Barker kubogi gʻolibi (2012), ikki karra jahon chempioni (2005, 2007), kumush (2011) va bronza (2009) medallari sovrindori.Pekin va London Olimpiadalari birlashgan boks terma jamoasi sardori.

Biografiyasi

Bolaligi 
Boʻlajak jahon chempioni 11 yoshidan boks bilan shugʻullanadi.U oʻzi tugʻilgan Qaragʻanda yaqinidagi Abay shahrida Aleksandr Strelnikov tomonidan tarbiyalangan. Yosh abituriyentga malakali murabbiy darrov yoqdi. Chunki boksga moyillik uning qonida bor.Serikning amakivachchasi Baxtay mamlakatimizning eng yaxshi bokschilaridan biri edi. Tomoshabinlar yetmishinchi yillarda maydonda katta shov-shuv koʻtargan odamni haligacha unutmagan. Baktay Sapiyev davrida yoshlar oʻrtasida SSSR chempioni, kattalar oʻrtasidagi SSSR chempionatining ikki karra sovrindori, sotsialistik mamlakatlar oʻrtasidagi „Doʻstlik“ oʻyinlari gʻolibi boʻlgan. 1972 va 1976-yillar orasida u Ittifoq terma jamoasi tarkibida boʻlgan va toʻqqizta xalqaro turnirda gʻolib chiqqan. — Serik mening oldimga kelganida 11 yoshda edi.U yumshoq va yopiq edi. Lekin uning koʻzlariga qarab, uning tekin bola emasligini angladim.Olovda uchqun bor.Oradan biroz vaqt oʻtgach, uning sanʼati akasinikidan sal zoʻr ekanini sezdim.Boqtoy ham boy texnik arsenalga ega tezkor bokschi edi.Bunday fazilatlar Serikda ham topilgan. Oʻshanda bu yigitning tezligi juda yuqori ekanini payqagandim,-deydi murabbiyi Aleksandr Strelnikov. Bir yilga yaqin murabbiy Strelnikov qoʻlida tarbiyalangan Serik otasining maslahati bilan Qaragʻandadagi A.ga boradi. Moldagulova nomidagi iqtidorli bolalar sport maktab-internatida uch yil davomida malakali murabbiy Sayin Arataev rahbarligida tahsil oladi.Uch yil maktab-internatda oʻqigandan soʻng, u Abay shahriga, birinchi murabbiyi Aleksandr Strelnikovga qaytib keladi.

Oilasi 

 Uning otasi Jumangali Davitulu Sapiev
 Onasi — Irina Fominichna Sapieva
 Uning akasi Sergey Jumangaliyli Sapiev
 Uning akasi Bakitay Jumangaliuli Sapiev
 Uning singlisi Lyudmila Jumangalivna Sapieva
 Uning rafiqasi Moldir Balgabayovna
 Qizi — Oqqush

Manbalari

Havolalar 

 Sapiev hayotining mazmuni va maqsadi — London Olimpiadasi (yoʻqolgan havola)

Ostonaning 10 yilligi medali sohiblari
16-noyabrda tugʻilganlar
Parasat ordeni sohiblari
Yashayotgan insonlar
1983-yilda tugʻilganlar
Alifbo boʻyicha sportchilar
Viktoriya Golubich.

Viktoriya Golubich (ur ) – asli yugoslaviyalik shveytsariyalik tennischi ; 2020-yilgi Olimpiadaning juftlik bahslarida kumush medal sovrindori; yakkalik bahslarida bitta WTA turniri gʻolibi; Billi Jan King kubogi finalchisi (2021).

Yoshligi 
Viktoriya yetti yoshidan beri tennis bilan shugʻullanadi. Tennis uning sevimli mashgʻulotlaridan biriga aylangan.

Sportdagi faoliyati 
2018-yilgi mavsum

Golubich uchun yakkalik bahslarida Avstraliya ochiq chempionati birinchi davrada Ukrainalik tennischi Katerina Bondarenkoga uch setda magʻlub boʻldi. May oyida Viktoriya Fransiya Ochiq chempionatining (Fransiya) asosiy saralash bosqichidan oʻtishga muvaffaq boʻldi, biroq birinchi bosqichda Amerikalik tennischi Karolin Dolxaydga yana bir bor yutqazib qoʻyadi.

2019-yilgi mavsum

Mart oyida u Indian-Uellsda (AQSh) boʻlib oʻtgan „Chellenjer“ turkumidagi turnirda finalda amerikalik Jennifer Bredini uchta setda magʻlub etgandi. Keyin u oʻsha Indian-Uellsdagi WTA turnirining asosiy toʻrt bosqichiga yoʻl oldi, ammo birinchi bosqichda Barbara Strytsovaga yutqazib turnirdan chiqib keti.

2019-yilgi US Open turnirida u birinchi raundda Chjan Shuayga toʻgʻridan-toʻgʻri yutqazib qoʻyadi.

WTA reytingida egallagan oʻrinlari, yillar hisobida

Manbalar

Havolalar 
 
 

Shveysariyalik tennischilar
Yashayotgan insonlar
1992-yilda tugʻilganlar
16-oktabrda tugʻilganlar
Tennischilar
Alifbo boʻyicha sportchilar
Duke McKenzie

Duke McKenzie (talaffuzi: „Dyuk Makkenzi“, 1963-yil 5-mayda tugʻilgan) — britaniyalik sobiq professional bokschi, 1982—1998-yillarda musobaqalarda qatnashgan. U uch vazn toifasida jahon chempioni boʻlib, 1988-yildan 1989-yilgacha IBF chempionlik kamariga ega boʻlgan. 1991-yildan 1992-yilgacha WBO vazn toifasidagi chempionlik unvoni va 1992-yildan 1993-yilgacha WBO oʻsmirlar oʻrtasida yengil vazn toifasidagi chempionlik unvonini qoʻlga kiritgan. Mintaqaviy miqyosda u 1985-yildan 1988-yilgacha Britaniyaning yengil vazn toifasida chempion boʻlgan. 1986-yildan 1988-yilgacha yengil vazn toifasida Yevropa chempioni. 1993-yildan 1994-yilgacha yengil vazn toifasida Britaniya chempioni. Sportni tark etganidan soʻng, McKenzie ITV telekanalida boks sharhlovchisi boʻlib ishladi.

Professional martaba 
Ilgari juda muvaffaqiyatli professional bokschi boʻlgan McKenzie ikki vaznda Britaniya chempioni, bir marta Yevropa chempioni va uch xil vaznda jahon chempioni boʻlgan. Uning professional rekordi 39-7 (20 ta KO).

Parvoz vazni 
U Denni Flinn ustidan toʻrtinchi raundda toʻxtab, britaniyalik yengil vazn toifasida chempion boʻldi (1985-yil 5-iyun). Keyinchalik u buni Charlie Magriga qarshi himoya qildi (1986-yil 20-may) va Magriga Yevropaning yengil vazn toifasidagi unvonini qoʻshdi.

McKenzie 1988-yil 5-oktyabrda Rolando Boholni 11-raundda nokautga uchratib, IBF chempionlik kamarini qoʻlga kiritgach, ikkala unvon ham bekor qilindi.

Ikki titul himoyasi va bitta unvonsiz kurashdan soʻng, McKenzie 1989-yil 7-iyunda birinchi magʻlubiyatida Deyv Makauliga IBF unvonini yoʻqotdi.

Ogʻir vazn 
1990-yil 30-sentyabrda Yevropa (EBU) vazn toifasidagi chempionlik unvoni uchun muvaffaqiyatsiz kurash McKenzie fransiyalik Tyerri Jeykobga yutqazdi.

1991-yil 30-iyun kuni McKenzie ikkinchi marta jahon chempioni boʻldi va Gabi Kanizales ustidan 12 raundlik qaror bilan WBO yoʻnalishi boʻyicha unvonni qoʻlga kiritdi. Bu 1992-yil 13-mayda Rafael Del Vallega yutqazilgan edi, oʻshanda McKenzie birinchi raundda nokautga uchragan.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1963-yilda tugʻilganlar
Angliya bokschilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Jeannie Allott

Jeannie Allott (1956-yil 17-noyabrda tugʻilgan) - Angliya va Gollandiyani xalqaro miqyosda himoya qilgan sobiq futbolchi.

Klubdagi faoliyati 
Allott sakkiz yoshida u Sports Illustrated'ning " Faces in the Crowd" segmentida Wistaston Green boshlangʻich maktabida maktab futbol jamoasidagi yagona qiz oʻyinchi sifatida ishtirok etdi. 1966-yilda Allott dastlab Sandbax yaqinidagi Edwin Foden, Sons &; Co yuk mashinalari ishlab chiqarish zavodining ishchi jamoasi boʻlgan Fodens uchun xayriya oʻyinida debyut qildi. U 1974-yilda Ayollar oʻrtasidagi Angliya kubogi finalida Sautgemptonni magʻlub etgan Fodens jamoasining bir qismi boʻlib, oʻyinning eng yaxshi oʻyinchisi sovrinini qoʻlga kiritdi.

1976-yilda Allott Gollandiyaga koʻchib oʻtdi va Zwart-Wit '28 klubiga qoʻshildi. 1988-yil may oyiga kelib u KFC '71 da oʻynadi. Allott Gollandiyada qoldi va u yerda yuk tashishni rejalashtiruvchi boʻlib ishladi.

Xalqaro martabasi 
1972-yilda Allott Eric Wortingtonning Angliyadagi birinchi jamoasida saylanish uchun bir qator sinovlardan oʻtdi. U jamoaning birinchi rasmiy oʻyinida, 1972-yil 18-noyabrda Grinokda Shotlandiya ustidan 3:2 hisobida g'alaba qozondi. O'n olti yosh va bir kunlik paytida u Angliyaning eng yosh gol muallifi bo'lib qoldi.. 2022-yilda Allott Angliya bilan mashq qilish va o'ynash uchun o'zining shimoliy-g'arbiy Angliyasidan Londonga avtostopda sayohat qilganini esladi.

Niderlandiyada ayollar futbolida tashkil etilganidan soʻng, Allott 1987-yilda ayollar futboli boʻyicha Yevropa musobaqasining saralash kampaniyasi uchun Gollandiya ayollar milliy futbol jamoasiga chaqirildi. U Fransiyaga qarshi debyutida yagona gol urdi va javob oʻyinida xet-trik qayd etdi. Kembrayda gollandlar 5:3 hisobida gʻalaba qozondi. U Gollandiya terma jamoasi safida 12 ta oʻyinda gʻalaba qozonib, jami sakkizta gol urgan.

Allott Gollandiyada oʻzini qadrli deb hisoblardi, ammo Angliyada ayol futbolchilarni e'tirof etish va hurmat qilmaslikdan norozi boʻlib qoldi: "O'tmishda sodir bo'lgan hech narsani unutmaslik kerak, ammo FA bizni unutdi.

Manbalar 

1956-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Eniola Aluko

Eniola Aluko (1987-yil 21-fevralda tugʻilgan) - futbol oʻyinchisi, sharhlovchi va sobiq professional futbolchi.

Nigeriyada tugʻilgan Aluko 2004–2016-yillarda Angliya terma jamoasi safida 102 ta oʻyin oʻtkazgan va 2007-yilda Xitoyda boʻlib oʻtgan ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionatida, 2009-yilda UEFA ayollar oʻrtasida, 2011-yilda Germaniyada boʻlib oʻtgan FIFA ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionatida, 2013-yilda UEFA ayollar oʻrtasida oʻyinlarda ishtirok etgan. Kanadada ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatida ham oʻynagan. 2012-yilda Londonda boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiya oʻyinlarida u Buyuk Britaniya sharafini himoya qilgan.

Aluko avval Angliyaning FA Ayollar Premer-ligasida "Birmingem City", "Charlton Atletik" va "Chelsi" klublarida oʻynagan. U 2009—2011-yillarda Amerika ayollar professional futbolida (WPS) Sent-Luis Athletica, Atlanta Beat va Sky Blue FC jamoalarida oʻynagan. Angliyaning yangi top-divizioni FA WSLda Birmingem City bilan qisqa muddatdan soʻng u 2012-yildan 2018-yilgacha oʻynagan "Chelsi" bilan shartnoma imzoladi.

2020-yil yanvar oyida professional futbol faoliyatini yakunlashdan oldin Aluko oxirgi marta “Yuventus”da hujumchi sifatida oʻynagan. 2014-yildan beri u futbol, shu jumladan FIFA erkaklar va ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatlari haqida televizion sharhlar berib kelmoqda.

Yoshligi 
Nigeriyaning Lagos shahrida Gbenga va Sileola oilasida tugʻilgan Aluko olti oyligida oilasi bilan Angliyaning Gʻarbiy Midlend mintaqasidagi Birmingemga koʻchib oʻtdi. U akasi Sone Aluko va uning doʻstlari bilan futbol oʻynab oʻsgan. Shuningdek, u boshqa sport turlari, jumladan tennis bilan shugʻullangan. Oʻsib ulgʻaygan Aluko "Manchester Yunayted"ni qoʻllab-quvvatlagan.

Aluko oʻz faoliyatini Leafield Athletic Ladiesda boshlagan va keyinchalik Angliya terma jamoasining boʻlajak jamoadoshi "Karen Carney" bilan menejer Markus Bignot qoʻl ostida Birmingem City ayollari yoshlar jamoasida oʻynagan. U Birmingem jamoasidagi debyutida 14 yoshida "Lids Yunayted "ga qarshi oʻyinda gol urdi

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1987-yilda tugʻilganlar
Argʻandob daryosi

Argʻandab – Afgʻonistondagi daryo. Uzunligi 400 km (250 mi)ga yaqin. Gʻazna viloyatidan gʻarbda boshlanib, Qandahor shahri yaqinidan oʻtgach, janubi-gʻarbga qarab oqadi va Grishkka 30 km qolganda Hilmand daryosiga qoʻshiladi. Daryo suvining shoʻr ekanligi aytilsa-da, quyi oqimida Hilmand va Argʻandab vodiysi maʼmuriyati nazorati ostida vodiy dehqonlari va aholisi tomonidan sugʻorish ishlari uchun foydalaniladi. Daryoni tarixan qadimgi Araxot va Qandahordan 50 km janubi-gʻarbda joylashgan Tarnak bilan bogʻlash shubhali boʻlgan. Qandahor janubidan oqadigan Tarnak ancha qisqa (uzunligi taxminan 320 km yoki 200 milya) va suvi ham kamroq.

Tarixi 

Daryo qadimgi eroniylarga Avesto tilida Haraxvaiti, qadimgi fors tilida esa Xaraxuvati nomi bilan maʼlum boʻlib, ular yagona Rigvedik Sarasvati nomi bilan birlashadi. Boyce va Parpola kabi olimlar yunon Araxoziyasini bu nomning tarixi, yaʼni Haraxvaiti yerini anglatishini taʼkidlashgan. Rigveda VI.61.2 madhiyasida u quyidagi soʻzlar bilan tasvirlangan:

Tarixchi Asko Parpola shunday maʼlumot bergan: „Argʻandab […] deyarli toʻrt kilometr balandlikdan taxminan 700 metrgacha pastga tushib, oxir-oqibat sayoz koʻllarni hosil qiluvchi Hilmand daryosiga qoʻshiladi“. Sarasvati - „koʻllarga toʻla“ degan maʼnoni anglatadi.

Biroq, baʼzi tarixchilarning taʼkidlashicha, Avesta Haraxvaiti va Rigvedik Sarasvati Helmand daryosiga tegishli. Argʻandabning Rigvedik nomi Drishadvati ekanligiga ishoniladi.

Araxosiya shahrini ifodalashi kerak boʻlgan Ulan Robatdagi xarobalar uning havzasida joylashgan; Araxot koʻlining taxminiy vakili boʻlgan Ab-i Istada nomi bilan mashhur boʻlgan koʻl Tarnak boshiga yaqin joylashgan. Tarnak vaqti-vaqti bilan sugʻorish uchun toʻsiladi va issiq mavsumda deyarli quriydi.

Yuqori oqim 

Argʻandab daryosining yuqori oqimi nisbatan oʻrganilmagan. Afgʻoniston tarixiy va siyosiy gazetasida mayor G. Linchning 1841-yilgi tadqiqotlaridan iqtibos keltirilgan. Unga koʻra, Argʻandabning kelib chiqishi Sang-e-Mashadan 20-30 mil shimolda joylashgan. Bu hudud Navar havzasining janubi-gʻarbidagi togʻlarga toʻgʻri keladi. Linch, shuningdek, daryoning yuqori oqimini „katta granit qoyalar ustidan oqib oʻtadigan va oʻtish mumkin boʻlgan joydagi taxminan 3 fut chuqurlikda joylashgan tog 'toʻlqini“ deya taʼriflagan.

Quyi oqimi 

Daryo boʻyida dehqonchilik rivojlangan, ammo qishloqlar kam. Kobul-Qandahor avtomobil yoʻli shu hududdan oʻtadi (Tarnakni Araxot deb taxmin qilishning yana bir sababi) va odamlar yoʻl boʻyidagi qiyinchiliklardan qochish uchun yoʻldan tashqarida yashaydilar.

Dahla toʻgʻoni 
2008-yilda Dahla toʻgʻoni va u bilan bogʻliq sugʻorish tizimini qayta tiklash loyihasi boshlandi.

Eslatmalar

Manbalar

Adabiyotlar 

 
 

Gazni viloyati landshafti
Helmand daryosi
Afg‘oniston daryolari
Pages with unreviewed translations
Ugly god

Royce Cornell Davison-Rodriguez (1996-yil 19-sentyabr) – Ugly God nomi bilan tanilgan, amerikalik reper, qoʻshiq muallifi va prodyuser. U oʻzining 2016-yilgi „Water“ qoʻshigʻi bilan mashhur boʻlib, 2017-yilda Billboard Hot 100 chartida 80-oʻrinni egallagan.

2017-yil 13-iyun kuni Ugly God XXL-ning „2017 Freshman Class“ ning oʻn nafar aʼzosidan biri sifatida tanildi, u yerda u Playboi Carti, MadeinTYO va XXXTentacion kabi reperlari bilan birgalikda oʻzining rep uslubini ijro etdi. 2022-yil fevral oyi holatiga koʻra, Ugly God ishtirok etgan „2017 Freshman Class“ videosi YouTubeda 50 milliondan ortiq tomoshaga ega. Uning debyut albomi „Bumps & Bruises“ 2019-yil 9-avgustda Asylum Records leybli ostida chiqdi.

Yoshlik 

Roys Davison-Rodriges 1996-yil 19-sentabrda Indiana shtatining Fort-Ueyn shahrida tugʻilgan. Keyin Rodriges Hyuston (Texas) shahrining shimoliy tomoniga koʻchib oʻtadi. U otasi afro-dominikalik va onasi afro-amerikalik. Rodriges tarbiyasi haqida shunday dedi: „Mening onam va dadam ajrashgan, men janubda katta boʻlganman. Agar siz Dominikan Respublikasida boʻlgan boʻlsangiz, bilingki, uyerda koʻplab ispanlar bor. Ular xuddi men kabi qora tanli boʻlishadi. Afro-amerikaliklar va lotinlar AQShda qoʻpol munosabatda boʻlishadi – men ikkalasi ham, shuning uchun men ikki barobar qoʻpolman.“ Rodriges ham ispan, ham ingliz tillarida gaplasha oladi.

Karyera

2015–2017: Karyera boshlanishi, „Water“ va „The Booty Tape“ 

7-sinfdan 10-sinfgacha u „Pussy Bacon“ laqabidan foydalangan. Ijtimoiy sabablar va ota-onasi tufayli u oʻz ismini mashhur „Ugly God“ ga oʻzgartirdi. U shuningdek, „Men chinakam xunukman“ deb qichqirganida improvizatsiya orqali bu nomni yaratganini taʼkidlaydi.

2015-yil 27-iyulda u oʻzining SoundCloud akkaunti orqali „I Beat My Meat“ nomli qoʻshigʻini chiqardi. Ushbu qoʻshiq 33 milliondan ortiq eshitishlarga ega boʻldi. 2016-yil 16-martda u oʻzining SoundCloud akkauntida oʻzining „Water“ nomli singlini chiqardi. Qoʻshiq Billboard Hot 100 roʻyxatida 100-oʻrinda debyut qildi va keyinchalik chartda 80-oʻrinni egalladi. „Water“ 2017-yil 11-fevralda On-Demand Streaming Songs chartida 47-oʻrinni egalladi, shuningdek, Hot R&B/Hip-Hop qoʻshiqlar chartida 34-oʻrinni egalladi.

2017-yilda Ugly God oʻziga qaratilgan „Fuck Ugly God“ deb nomlangan trekini internetga yukladi. Qoʻshiq matni, asosan, Ugly Godning hayotida sodir boʻlgan voqealarga tegishli. Prefix Magazine jurnali xodimi Vincent Carusoning soʻzlariga koʻra, „Ugly God oʻzining hayotida huddi qovurilgandek“. Qoʻshiq SoundCloud-da 13 milliondan ortiq eshitishlarga ega boʻldi. 2017-yil 4-avgust kuni Ugly God oʻzining „The Booty Tape“ nomli mixteypini chiqardi. U Billboard 200 roʻyxatida 27-oʻrinni egalladi

Diskografiya

Studiya albomlari

Kengaytirilgan

Miksteyplar

Singllar

Manbalar 

Reper
Rep
Qo'shma Shtatlar
Hip Hop
Anita Gara

Anita Gara (1983-yil 4-martda tugʻilgan) — vengriyalik ayol shaxmatchi. U FIDE xalqaro magistri (IM) va ayol grossmeyster (WGM) unvonlariga ega. U ayollar oʻrtasida oʻtkazilgan turnirlarda olti karra Vengriya chempioni (2000, 2001, 2009, 2013, 2016, va 2017) unvonini qoʻlga kiritgan. Anita Gara 2018-yilda shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatida ham ishtirok etgan.

Anita Gara Vengriya jamoasi bilan birgalikda ayollar shaxmat olimpiadasida va ayollar oʻrtasidagi jahon jamoaviy shaxmat chempionatida ishtirok etgan. Shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasida jamoaviy Yevropa chempionatida, jumladan, 18 yoshgacha boʻlgan oʻsmir qizlar oʻrtasida oʻtkazilgan jamoaviy Yevropa chempionatida ham ishtirok etgan. 2016-yilda Ozarbayjonning Boku shahrida oʻtkazilgan shaxmat boʻyicha ayollar olimpiadasida beshinchi taxtada oʻynab, bronza medalini qoʻlga kiritgan.

Anita Gara shaxmat boʻyicha turli xalqaro turnirlarning koʻp karra gʻolibi. 2003-yilda u Budapeshtdagi „First Saturday“ shaxmat festivali doirasida boʻlib oʻtgan turnirlardan birida gʻolib chiqdi. 2004-yilda Szombatheli shahrida boʻlib oʻtgan ayollar oʻrtasidagi „Gold Cup“ xalqaro turnirida Ildiko Madl va Anna Muzychukni yengib, gʻoliblikni qoʻlga kiritdi.

2017-yilning aprel oyida Riga shahrida boʻlib oʻtgan ayollar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida ishtirok etib, shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasida boʻlib oʻtishi kutilayotgan navbatdagi jahon chempionatida qatnashish huquqini qoʻlga kiritdi.

Shuningdek, uning singlisi Ticia Gara ham shaxmatchi hisoblanadi.

Manbalar

Havolalar  

Yashayotgan insonlar
1983-yilda tugʻilganlar
Shaxmat
Shaxmatchi ayollar
Shaxmat grossmeysterlari
Shaxmat olimpiadasi ishtirokchilari
Martha Fierro

Martha Lorena Fierro Baquero (1977-yil 6-sentyabrda tugʻilgan) — ekvadorlik shaxmatchi. U xalqaro shaxmat ustasi va ayol grossmeyster unvonlariga ega. U 2009-yilda shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi Amerika qitʼa chempionatida gʻolib chiqqan.

Faoliyati 
U AQSHning Rod-Aylend shtati, Kingston shahrida tugʻilgan. Fierro koʻp yillar davomida Ekvadorning eng kuchli ayol shaxmatchisi boʻlib kelgan. U 1994-yildan 2012-yilgacha, ikki yilda bir marta oʻtkaziladigan shaxmat Olimpiadasida Ekvador terma jamoasi nomini himoya qilgan. 1998-yilda u ochiq shaxmat musobaqasida (erkak va ayol oʻyinchilar bilan) oʻynadi, boshqa mosobaqalarda esa ayollar turnirida qatnashdi. Uning eng yaxshi natijalari 1996-yilda Yerevanda boʻlib oʻtgan, ayollar shaxmat Olimpiadasida (9,5/13 ball) va 2008-yilda Drezdenda oʻtkazilgan, ayollar shaxmat olimpiadasida (7,5/8 ball) kumush medallarni qoʻlga kiritgan.

Fierro ikki marta 18 yoshgacha boʻlgan qizlar oʻrtasidagi Panamerika chempionatida (1994-yil va 1995-yillarda) va uch marta 20 yoshgacha boʻlgan qizlar oʻrtasidagi Panamerika chempionatida (1995-yil, 1996-yil va 1997-yillarda) gʻolib chiqdi. Oʻsha paytlarda u koʻplab shaxmat ustalari nazariga tushdi. U 2009-yildan 2011-yilgacha ayollar oʻrtasidagi FIDE turnirlarida qatnashgan, bu oʻyinlar esa uni yanada koʻpchilikka tanitdi.

Fierro FIDE vitse-prezidenti va FIDE Ayollar shaxmati komissiyasi (WOM) raisi darajasiga ham chiqdi. Hozirgacha u shaxmat uchun katta hissa qoʻshib kelmoqda. U esa bundan hursand va u oʻz kasbini doim yaxshi koʻrib bajaradi. Fierro uchun shaxmat hayotining bir boʻlagi, doim u bilan shugʻulanib turishni yoddan chiqarmaydi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1977-yilda tugʻilganlar
Shaxmatchi ayollar
Shaxmat grossmeysterlari
Shaxmat olimpiadasi ishtirokchilari
Nilufar Yoqubboyeva

Nilufar Yoqubboeva (2000-yil, 29-avgust, Toshkent, Oʻzbekuston) — oʻzbekistonlik shaxmatchi. Xalqaro darajadagi ayol master (2020-yil). Shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi Oʻzbekiston chempionati gʻolibi (2019-, 2020-, 2021-yillar).

Hayoti 
Nilufar Yoqubboyeva ketma-ket uch yil: 2019-, 2020- va 2021-yillarda ayollar oʻrtasidagi shaxmat boʻyicha Oʻzbekiston chempionatida gʻolib chiqqan shaxmatchidir. 2021-yilning iyul oyida Nilufar Yoqubboyeva Sochi shahrida boʻlib oʻtgan shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi jahon kubogida ishtirok etib, 1-raundda perulik shaxmatchi Deysi Cori Telloga 0,5:1,5 hisobida magʻlub boʻlgandi. Turnirlardagi muvaffaqiyati uchun FIDE uni 2020-yilda ayollar xalqaro ustasi (WIM) unvoniga loyiq deb topadi.

Oilasi 
Nilufar Yoqubboyevaning shaxmat boʻyicha Oʻzbekiston chempionatida bir necha bor gʻolib chiqqan Nodirbek Yoqubboev ismli ukasi bor.

Manbalar

Havolalar 

 Nilufar Yoqubboyevaning FIDEdagi shaxsiy kartasi
 Nilufar Yoqubboevaning Chessgames.com maʼlumotlar bazasidagi oʻyinlari (inglizcha)
 365chess.com saytida Nilufar Yoqubboyevaning shaxsiy kartasi
Oʻzbekiston shaxmatchilari
Yashayotgan insonlar
2000-yilda tugʻilganlar
29-avgustda tugʻilganlar
Shaxmat grossmeysterlari
Shaxmat olimpiadasi ishtirokchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Cristina-Adela Foișor

Cristina-Adela Foișor (1967-yil 7-iyun — 2017-yil 22-yanvar) — ruminiyalik shaxmatchi. U FIDE tomonidan 1991-yilda ayol grossmeyster (WGM) va 1997-yilda xalqaro shaxmat ustasi (IM) unvonlari bilan taqdirlangan.

Faoliyati 
Foișor 1967-yil 7-iyunda Petroşanida tugʻilgan va Timishoara universitetida matematika fakultetida tahsil olgan.

Foișor besh marta Ruminiya shaxmat boʻyicha ayollar chempionatida gʻolib chiqdi: 1989, 1998, 2011, 2012, 2013-yillar. U 2007-yilda, Yevropa Ittifoqining ayollar chempioni unvonini qoʻlga kiritdi va Petrosa shahrining faxriy fuqarosi unvonini oldi.

1994-yilda Foișor Tilburgdagi ayollar nomzodlari turnirida oʻynadi va u 1993-yilda Jakartada boʻlib oʻtgan zonalararo turnirda ishtirok etdi. U 2001, 2006, 2010 va 2012-yillarda shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatida nokaut formatida ishtirok etgan.

2006-yilda Foișor Marsel shaxmat festivalining WGM turnirida Anna Zatonskix va Elena-Luminiţa Kosma bilan birinchi oʻrinni egalladi.

U jamoaviy bahslarda Ruminiyani oʻn toʻrtta ayollar shaxmat olimpiadalarida (1988, 1990, 1992, 1994, 1996, 1998, 2000, 2002, 2004, 2006, 2010, 2014-yillarda) shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasida oʻtkazilgan shaxmat olimpiadalarida himoya qilgan. Shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasida jamoaviy Yevropa chempionatlarida (1992, 1997, 2001, 2003, 2005, 2011, 2013, 2015-yillar) va uchta ayollar oʻrtasida shaxmat boʻyicha Balkaniadalarda ishtirok etgan (1985, 1990 va 1992-yillar). Ushbu oxirgi musobaqada Foișor 1985-yilda ikkita oltin medalni qoʻlga kiritdi. U „AEM Luxten Timishoara“ jamoasida oʻynagan paytida, ayollar oʻrtasidagi Yevropa klublar kubogida 1998-yilda jamoaviy oltin medalni va 1999-yil va 2011-yillarda ikkita jamoaviy kumush medalni qoʻlga kiritdi.

Foișor 2017-yil 22-yanvarda Timishoara okrugi kasalxonasida vafot etdi. U 2017-yilning fevral oyida Eronda boʻlib oʻtadigan ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatida ishtirok etishi kerak edi.

Shaxsiy hayoti 
U xalqaro usta Ovidiu Foișor ga turmushga chiqqan va ularning qizlari ham shaxmatchi unvoniga ega: Sabina-Francesca Foișor ayol grossmeyster va xalqaro shaxmat ustasi.

Manbalar 

2017-yilda vafot etganlar
1967-yilda tugʻilganlar
Shaxmatchi ayollar
Shaxmat grossmeysterlari
Shaxmat olimpiadasi ishtirokchilari
Angela Banks

Angela Banks (; 1975-yil 23-dekabrda tugʻilgan) — ingliz sobiq ayol futbolchisi. U Angliya terma jamoasida oʻynagan va Arsenal Ladies jamoasida yaxshi darajada oʻyin oʻtkazdi.

Klublardagi faoliyati 
Banks 11 yoshida Whitehawk Ladies tarkibiga qoʻshildi, lekin 16 yoshida Shvetsiyaga koʻchib oʻtdi. Surahammarda toʻrt yil oʻynadi, keyin Jitex BK bilan shartnoma imzoladi. Shvetsiyalik erkak bilan unashtirilganiga qaramay, Banks kar boʻlgan ota-onasiga yaqinroq boʻlish uchun Shvetsiyani tark etdi.

1998-yilda Banks Whitehawkga qaytib keldi va 1998–99-yillarda Angliya Premer-ligasi Janubiy divizionida eng yaxshi toʻpurar boʻldi. Keyin 1999-yil yozida „Arsenal“ bilan shartnoma imzoladi va klubda futbolni rivojlantirish boʻyicha yordamchi sifatida ishladi.

2000–2001-yillarda Banks 42 ta gol urdi, „Arsenal“ treblni qoʻlga kiritdi, shu jumladan professional „Fulham“ ga qarshi Angliya ayollar kubogi finalida gʻolib boʻldi. Bu jami 2000-yil dekabr oyida „Liverpool“ darvozasiga 5 ta gol urishni ham oʻz ichiga oladi.

2002-yil mart oyida Fulham Arsenal menejeri Vic Akersning gʻazabiga sabab boʻlgan Banks bilan shartnoma imzolash niyati haqida yetti kunlik xabarnoma kiritdi. Biroq, 2002-yil may oyida Banks yarim professionalikka oʻtishini eʼlon qilganda, u Arsenalga oʻtishini vaʼda qildi. Banks 2002—2003-yil oxirida nafaqaga chiqdi, ammo 2004—2005-yilgi mavsumida Arsenalga qaytib keldi, klubga magʻlubiyatsiz qolishga va yana liga chempionligini qoʻlga kiritishga yordam berdi.

2005-yilda Banks Whitehawkga qaytib keldi va bir yildan soʻng Debbie Bampton bilan birga klubdagi murabbiylar shtabiga qoʻshildi.

Terma jamoadagi faoliyati 
Shvetsiyada oʻynab yurgan vaqtida, Banksni klub murabbiyi ikki fuqarolikni qabul qilishga va Shvetsiya ayollar terma jamoasida oʻynashga undagan. U bunday imkoniyatni rad etdi.

1999-yil may oyida Banks Angliya terma jamoasi safida Italiyaga qarshi debyut qildi. Ikki yil oʻtgach, u oʻzining ikkinchi xalqaro golini Shotlandiyaga qarshi oʻyinda gʻalaba qozonganda yigirma yard masofadan urdi. Angela Banksning dastlabki goli oʻzining ikkinchi oʻyinida 2021-yilning sentyabr oyida Finlandiyaga qarshi bahsda kiritilgan.

Banksning jamoasi UEFA Ayollar oʻrtasidagi Yevro-2001da Rossiyaga qarshi 1:1 hisobida durang oʻynadi. 2002-yil mart oyida Banks Algarve kubogida Norvegiyaga 3:1 hisobida yutqazganida, Angliya terma jamoasi safida birinchi marta sardorlik qildi.

Qisman uchish qoʻrquvi tufayli, Banks 2002-yil iyul oyida xalqaro futbolni tark etdi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1975-yilda tugʻilganlar
Devoleena Bhattacharjee

Devoleena Bhattacharji(1985-yil 22-avgustda tugʻilgan) — hind televideniesi aktrisasi va Bharatanatyam raqqosi. U StarPlusning uzoq vaqtdan beri davom etayotgan mashhur Saath Nibhaana Saathiya serialidagi Gopi Modi rolini oʻynagani bilan tanilgan. U shuningdek Bigg Boss 13, Bigg Boss 14 va Bigg Boss 15 realiti-shoularida ishtirok etgan.

Yoshlik 
Bhattacharji 1985-yil 22-avgustda Yuqori Assamda tugʻilgan. U Gurugramda onasi va ukasi bilan yashaydi.

U Sivasagar shahridagi Godhula Brown Memorial ingliz oʻrta maktabida taʼlim olgan. Oliy taʼlimni Hindistonning Nyu-Dehli shahridagi Milliy moda va texnologiya institutida olgan.

Karyera 
Taʼlim olgan Bhattacharji dastlab Mumbaydagi Gili India Ltd.da zargarlik buyumlari dizayneri boʻlib ishlagan va u birinchi marta " Dance India Dance 2 " raqs realiti-serialida rol oʻynaganidan keyin eʼtiborga olingan.

2012-yil iyun oyida Bhattacharji Star Plus -ning Saath Nibhaana Saathiya serialidagi Gopi Ahem Modi roli uchun tasdiqlandi. 2013-yilda serialni suratga olish paytida olgan jarohati tufayli orqa miya operatsiyasini oʻtkazdi. Saath Nibhaana Saathiya seriali 2017-yil 23-iyulda yakunlandi.

Bhattacharji 2019-yil sentyabr oyining oxirgi haftasida boshlangan Bigg Boss realiti- shousining 13-mavsumida ishtirok eta boshladi. Biroq, ikki oy oʻtgach, 2019-yil noyabr oyida u sogʻligʻidagi muammolari sababli shouni tark etdi.

2020-yil avgust oyida Bhattacharji 2020-yil 19-oktyabrda efirga uzatila boshlangan Saath Nibhaana Saathiya 2 serialida Gopi Modi rolini qayta oʻynashini eʼlon qilidi. Oxirgi epizod 2020- yil 23-noyabrda efirga uzatilgan.

Filmografiya

Maxsus koʻrinishlar

Veb-seriya

Musiqa videolar

Manbalar 

1985-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Li Ruofan

Li Ruofan (; 1978-yil 30-aprelda tugʻilgan) xitoylik shaxmatchi, FIDE xalqaro Magistr (IM) va ayol grossmeyster (WGM) unvonlariga ega. 2001-yilda Chennayda boʻlib oʻtgan ayollar oʻrtasidagi shaxmat boʻyicha Osiyo chempionati va 2006-yilda Wuxi shahrida boʻlib oʻtgan Xitoylik ayollar oʻrtasidagi shaxmat chempionatida 8½/12 hisobdagi muhim gʻalabalariga ega.

Li Ruofan 1999-yilda Xitoy milliy „B“ jamoasida ayollar oʻrtasida oʻtkazilgan shaxmat boʻyicha Osiyo chempionatida 3 ta oʻyin oʻtkazib (+0, =2, −1) umumiy rekord natija koʻrsatgan.

2002-yilda Li Moʻgʻulistonning Ulan-Bator shahrida boʻlib oʻtgan shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatida gʻolib boʻldi. 2007-yilda esa u milliy federatsiya oʻyinlarini Singapur vakili sifatida oʻtkazdi. 2008-yilda Jakartada boʻlib oʻtgan Japfa shaxmat festivalida olti oʻyinchi ishtirok etgan ikkita davra musobaqasida Li Ruofan WGM turnirida gʻolib boʻldi. Li 2016-yilda Bokuda boʻlib oʻtgan Ayollar shaxmat Olimpiadasida Singapur terma jamoasi safida oʻynagan va +4 =4 −2 (60 %) ball toʻplagan.

Shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatidagi faoliyati:

 2001-yilda Moskvada birinchi raundda Anna Zatonskiyaga yutqazdi;
 2012-yilda Xanti-Mansiyskda birinchi davrada Irina Krushga yutqazib qoʻygan.

Li Ruofan Singapur shaʼnini ikkita Shaxmat Olimpiadasida (2012, 2016) himoya qilgan, bundan tashqari, 2012-yilda u erkaklar jamoasida ham oʻynagan. 1999-yilda shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi jamoaviy Osiyo chempionatida Xitoy sharafini himoya qilgan va umumjamoa hisobida kumush medalni qoʻlga kiritgan.

2017-yildan u yana Xitoy federatsiyasida faoliyatini davom ettira boshladi.

Shaxsiy hayoti 
Li Shenjenda eri va murabbiyi, grossmeyster Zhang Zhong bilan yashaydi.

Manbalar

Havolalar 

 Li Ruofan at Chessmetrics

Yashayotgan insonlar
1978-yilda tugʻilganlar
Shaxmat
Shaxmatchi ayollar
Xitoy shaxmatchilari
Shaxmat grossmeysterlari
Shaxmat olimpiadasi ishtirokchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar