Adolfo Baloncieri

Adolfo Baloncieri (1897-yil 27-iyul — 1986-yil 23-iyul) — italiyalik futbol menejeri va yarim himoyachi sifatida oʻynagan sobiq futbolchi.

Tanqidchilar tomonidan barcha davrlarning eng buyuk futbolchilaridan biri sifatida eʼtirof etilgan Gianni Brera uni Guizeppe Meazza va Valentino Mazzola kabi italiyalik pleymeykerlardan biri hisoblardi. 2010-yilda Carlo Felise Chieza shunday deb yozgan edi: „Agar jahon futbolining barcha davrlarining eng zoʻr „regista“larini roʻyxatga olish imkoni boʻlganida, bizning davrimizdan juda uzoqda boʻlgan sportchi Adolfo Balonsieri birinchi boʻlmasa ham, birinchilar qatoriga kiradi.“ Balonsieri oʻz klubidagi faoliyatini Alessandria bilan boshlagan, lekin asosan „Torino“dagi oʻyyinlari bilan tanilgan, u yerda 1927 va 1928-yillarda liga chempionligini qoʻlga kiritgan (keyinchalik 1927-yilgi chempionlik unvoni bekor qilingan). Nafaqaga chiqqanidan soʻng u Italiyaning bir qancha klublarida ham murabbiylik qilgan.

Xalqaro miqyosda u Italiya bilan uchta yozgi  Olimpiya oʻyinlarida qatnashdi, Italiya terma jamoasiga sardorlik qilib 1928-yil yozgi Olimpiya Oʻyinlari bronza medalini qoʻlga kiritdi, shuningdek 1927—1930-yillarda Markaziy Yevropa Xalqaro Kubogida Italiya bilan gʻalaba qozondi. 25 gol kiritgan holda, Filippo Inzaghi va Alessandro Altobelli bilan birga, Italiya terma jamoasining tarixidagi oltinchi eng yaxshi toʻpurari boʻlib, Italiya milliy jamoasida tarixidagi eng koʻp gol urgan yarim himoyachi hisoblanadi.

Yoshlik davri 
Balonsieri Alessandria provinsiyasidagi Castelceriolo shahrida, asli Caselle Torinesedan boʻlgan oilada tugʻilgan. Bolaligida u oilasi bilan Argentinaning Rosario shahrida 12 yil yashadi va u yerda toʻqqiz yoshida futbol olamiga qadam qoʻydi. Sport bilan shugʻullanishga ishtiyoqmand boʻlib, u buxgalterlik boʻyicha oʻqishni tugatmagan.

Uning akasi Mario Alessandriada havaskor futbolchi, keyin esa muxbir boʻlgan, yoshligida vafot etgan amakivachchasi William Brezzi esa Alessandriya va milliy terma jamoadagi jamoadoshi edi. Uning akasi Carlo 1933-yil avgustida Finale Ligureda choʻkib ketgan, oʻgʻli ham yoshligida vafot etgan. Boshqa qizi Flora, oʻqituvchi boʻlib ishlaydi va singlisi bilan keyingi yillarda Genoada yashadi. U 1986-yilda, 89 yoshga toʻlishidan bir necha kun oldin pnevmoniyadan vafot etdi.

Jamoalardagi faoliyati 
Bolaligining koʻp qismini Argentinada oʻtkazgandan soʻng, Balonsieri 1913-yilda Italiyaga qaytib, 1914-yilda 17 yoshida Birinchi Jahon Urushi tufayli liga oʻyinlari toʻxtatilishidan oldin debyut qilgan Alessandriaga qoʻshildi. Jang paytida u oʻqchi sifatida frontda edi. Futbolni qayta boshlaganidan soʻng u Torino bilan 1920-yillarning eng mashhur futbolchilari qatorida ajralib turdi va u bilan ikkita milliy chempionlikni qoʻlga kiritdi (biri „Allemandi ishi“ sababli bekor qilingan). 1930-yilda Italiya futbol federatsiyasidan Leandro Arpinati tavsiyasiga koʻra Italiya Toji tomonidan ritsar unvoniga sazovor boʻlgan. Balonsieri 1931-yilda nafaqaga chiqdi; yosh sportchilarning rivojlanishiga qiziqib, u Torino yoshlar tizimini rivojlantirish uchun mas'ul edi. Keyinchalik u menejer boʻldi.

Xalqaro karyera 
Xalqaro miqyosda Balonsieri 1928-yilgi Olimpiya Oʻyinlarida bronza medalini qoʻlga kiritgan Italiya terma jamoasi sardori va Guizeppe Meazza bilan birga 1930-yilgi Xalqaro kubok gʻolibi edi. U 1920—1930-yillar oraligʻida Italiya terma jamoasi safida 47 oʻyin oʻtkazgan va 25 gol bilan Italiya terma jamoasi tarixidagi eng koʻp gol urgan oltinchi oʻyinchi va eng koʻp gol urgan yarim himoyachi hisoblanadi. U, shuningdek, 1920 va 1924-yillarda ikkita boshqa Olimpiadaning oʻyinlarida oʻynadi va uni Italiya milliy terma jamoasi uchun Olimpiya futbol turnirlarida eng koʻp (mos ravishda oʻn bir va sakkiz) gol urgan va eng koʻp oʻyin oʻtkazgan futbolchiga aylantirdi.

Oʻyin uslubi 
Odatda hujumkor pleymeyker sifatida qoʻllangan Balonsieri tezkor, iqtidorli, nafis va yaratuvchan yarim himoyachi boʻlib, u zoʻr texnik mahoratga, koʻrish va toʻp uzatish qobiliyatiga ega va yarim himoyadan golni sizesh hususiyatiga ega edi.

Yutuqlar 
Torino

 Divisione Nazionale/Serie A: 1927–28; Italiya

 Central European International Cup: 1927-30
 Summer Olympics: Bronze 1928

Individual

 Torino FC Shon-sharaf zali

Bibliografiya

Manbalar

Havolalar 

 
 Adolfo Baloncieri Olympics at Sports-Reference.com saytida (archived)
 Adolfo Baloncieri International Olympic Committee saytida
 Adolfo Baloncieri Comitato Olimpico Nazionale Italiano saytida (in Italian)
 Azzurri Stars
Italiya futbolchilari
1986-yilda vafot etganlar
1897-yilda tugʻilganlar
Italiya futbolchilari