yakhyo/uz-wiki huggingface dataset:
Zinnura Djuraeva

Zinnura Djuraeva (tugʻ. 26-sentyabr 1985-yil, Oʻzbekiston) — oʻzbek dzyudochisi, 48 kg gacha vazn toifasida ishtirok etadi. XXIX yozgi Olimpiya oʻyinlari ishtirokchisi, dzyudo boʻyicha Osiyo chempionati sovrindori .

Martaba 
2002-yildan boshlab u xalqaro musobaqalarda qatnasha boshladi. Busan shahrida (Koreya Respublikasi) boʻlib oʻtgan yozgi Osiyo oʻyinlarida 48 kilogramm vazn toifasida u yettinchi oʻrinni egalladi. 2003-yilda Jeju shahrida (Koreya Respublikasi) dzyudo boʻyicha oʻtkazilgan Osiyo chempionatida 48 kg vazn toifasida bronza medalini qoʻlga kiritdi. 2004-yilda Doʻhada (Qatar) dzyudo boʻyicha oʻsmirlar oʻrtasidagi Osiyo chempionatida bronza medalini qoʻlga kiritdi. Olmaotada (Qozogʻiston) dzyudo boʻyicha oʻtkazilgan Osiyo chempionatida 48 kilogramm vazn toifasida u yana yettinchi oʻrinni egalladi.

2006-yilda Doʻhada (Qatar) boʻlib oʻtgan Yozgi Osiyo oʻyinlarida 48 kg vazn toifasida 1/8 finalda mongoliyalik dzyudochi Gereltuya Erdenechimegga yutqazdi. 2007-yilda Kuvaytda boʻlib oʻtgan dzyudo boʻyicha Osiyo chempionatida 52 kg vazn toifasida u yaponiyalik Natsuko Kimishimani magʻlub eta olmadi.

2008-yilda Pekinda (Xitoy) boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiya oʻyinlarida 52 kilogrammgacha vazn toifasida u birinchi bosqichda nemis dzyudochisi Romi Tarangul bilan uchrashdi, ammo uni magʻlub eta olmadi. Jyeju (Koreya Respublikasi) shahrida oʻtkazilgan dzyudo boʻyicha Osiyo chempionatida 52 kilogrammgacha boʻlgan vazn toifasida u yarim finalda Mongoliya vakili Mönkhbaataryn Bundmaaga imkoniyatni boy berib qoʻydi. Bronza medali uchun kechgan jangda u Tayvan vakili Shi Peyjunga imkoniyatni boy berdi. Osiyo chempionatidan soʻng u sport karerasini yakunladi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1985-yilda tugʻilganlar
26-sentabrda tugʻilganlar
Oʻzbekistonlik ayol dzyudochilar
SSSRda tugʻilganlar
Oʻzbekiston SSRda tugʻilganlar
Oʻzbekiston kishilari
Oʻzbekistonda sogʻliqni saqlash



Oʻzbekistonda sogʻliqni saqlash 

Sovet davridan keyingi davrda Oʻzbekistonda sogʻliqni saqlash sifati yomonlashgan. 1992-yildan 2003-yilgacha boʻlgan davrda sogʻliqni saqlash xarajatlari va shifoxona yotoqlarining aholiga nisbati deyarli 50 foizga kamaygan va bu oʻn yil ichida rus emigratsiyasi xodimlarning sogʻliqni saqlash tizimidan mahrum boʻlgan. 2004-yilda Oʻzbekistonda 10 000 kishi uchun 53 ta shifoxona yotoqlari mavjud boʻlgan. Bir martali ishlatiladigan ignalar, anesteziya va antibiotiklar kabi asosiy tibbiy asboblar noyob mahsulot boʻlgan edi. Barcha fuqarolar nominal ravishda bepul tibbiy yordam olish huquqiga ega boʻlishsa-da, postsovet davrida poraxoʻrlik davlat tizimining sekin va cheklangan xizmatlarini chetlab oʻtishning odatiy usuli boʻlgan. 2000-yillarning boshida siyosat birlamchi tibbiy yordam muassasalarini yaxshilash va statsionar muassasalarning narxini kamaytirishga qaratilgan edi. 2006-yil davlat byudjetidan sogʻliqni saqlash xarajatlariga 2005-yilda 10,9 foizga nisbatan 11,1 foiz ajratilgan.

Aholi salomatligi 
Eng keng tarqalgan kasalliklar orasida ifloslangan ichimlik suvi bilan bogʻliq boʻlganlar: ich terlama, gepatit, dizenteriya va turli xil saraton turlari mavjud. Oʻlimning asosiy sabablari yurak-qon tomir, nafas olish va ovqat hazm qilish tizimlarining buzilishi, shuningdek, yuqumli va parazitar kasalliklardir. 2019-yilda Lancet jurnalida chop etilgan bir tadqiqotda: dunyoda yiliga 100 000 kishiga 892 oʻlim holatlari toʻgʻri keladi, deb koʻrsatilgan.

Inson immunitet tanqisligi virusi (OIV) bilan kasallanganligi 2002-yildan buyon sezilarli darajada oshgan, qisman hukumatning yangi hisobot siyosati tufaylidir. 2005-yilda 5600 OIV holatlari maʼlum boʻlgan, 2004-yilda esa 2000 ta yangi holatlar qayd etilgan. OIV infeksiyasi holatlarining geografik markazlari – Toshkent va Surxondaryo viloyati Afgʻoniston bilan chegarada. OIV bilan bogʻliq davolash va maslahat markazlari mavjud. 10 000 kishi uchun 27,4 shifokor yoki 2,74 1000 aholiga toʻgʻri keladi.

Sogʻliqni saqlash muassasalari 
Oʻzbekistonda 16 ta ruhiy kasalxona mavjud. Shuningdek, mamlakatda 2834 ta birlamchi va qishloq tibbiyot muassasalari faoliyat yuritmoqda. Baʼzi taniqli kasalxonalarga quyidagilar kiradi:
 2019-yilda ochilgan Buxoro Himchan kasalxonasi
 2019-yilda qurilgan 2000 oʻringa ega Toshkentdagi COVID-19 kasalxonasi
 Toshkent shahrida joylashgan Markaziy harbiy tibbiyot shifoxonasi
 Toshkent shahridagi Xorev tibbiyot markazi
 Toshkent shahridagi Bolalar milliy tibbiyot markazi
 Respublika shoshilinch tibbiy yordam ilmiy markazi (sobiq 16-sonli shifoxona)
 Samarqand shahridagi Samarqand markaziy shahar shifoxonasi
 Toshkent shahridagi Toshkent xalqaro klinikasi
 Toshkent shahar tez tibbiy yordam shifoxonasi

Yana qarang 
 Uzbekistan

Manbalar

Havolalar 
Oʻzbekistonda sogʻliqni saqlash

Aholi salomatligi

O‘zbekistonda sog‘liqni saqlash

O‘zbekiston demografiyasi

Tibbiyot

Sogʻliqni saqlash
Oʻzbekistonda ayollar



Oʻzbekistonda ayollarning holati 
Oʻzbekistonda xotin-qizlarning ijtimoiy-huquqiy holati mahalliy urf-odatlar, din, sovet tizimi va mustaqillikka erishgandan soʻng oʻzgargan ijtimoiy normalar taʼsir koʻrsatadi.

Oʻz joniga qasd qilish holatlari 
Oʻz joniga qasd qilish Oʻzbekiston ayollari orasida keng tarqalgan. Hisob-kitoblarga koʻra, 2001-yilda yiliga 500 ga yaqin ayol zoʻravonlikdan soʻng oʻz joniga qasd qilgan.

Qullik 
BMT hukumatning odam savdosini kamaytirishga qaratilgan ayrim saʼy-harakatlarini tan olgan. Masalan, odam savdosidan jabrlanganlar uchun ishonch telefonlari mavjud va bu jinoyat besh yildan sakkiz yilgacha ozodlikdan mahrum qilish bilan jazolanadi.

Saylov jarayonida ayollar huquqlari 
2004-yildan beri Oʻzbekistonda saylov qonunchiligiga koʻra, siyosiy partiyalar deputatlikka nomzodlarning kamida 30 foizini ayollar koʻrsatishi shart. Biroq, ayollarning kam vakilligi hukumatning barcha darajalarida keng tarqalgan.

Havolalar 
 Oʻz joniga qasd qilish holatlari
 Qullik
 Saylov jarayonida ayollar huquqlari

Oʻzbekistonda ayollar
Oʻzbekiston aholisi
Oʻzbekistonda huquq
Davlatlarga koʻra ayollar
Adatlilar

Adatlilar () — Ozarbayjon turklarining shahsevan qabilalaridan biri. Ular Eron Ozarbayjoningda yashaydilar. Asosan chorvachilik bilan shugʻullanadi.

Manbalar 

Ozarbayjondagi etnik guruhlar
Turning Red

Turning Red () 2022-yilda katta ekranlarga chiqishi kutilayotgan, Domee Shi tomonidan suratga olingan, Pixar Animation Studios va Walt Disney Pictures studiyalari mahsuloti boʻlgan fentezi va komedik janrlaridagi Amerika kompyuter-animatsion filmidir. Filmda bosh qahramonlarni jonlantirganlar sirasiga Rosalie Chiang, Sandra Oh, Ava Morse, Maitreyi Ramakrishnan, Hyein Park, Orion Lee, Wai Ching Ho va James Hong kirishadi.

Turning Red katta ekranlarga 11-mart 2022-yilda chiqarildi.

„Turning Red“ filmi birinchi marta Londonda Everyman Borough Yardsda 2022-yil 21-fevralda maxsus namoyish sifatida, Torontoda esa 8-mart kuni TIFF Bell Lightboxda namoyish etildi. Premyerasi Los-Angelesdagi El Capitan Theatreda 1-mart kuni boʻlib oʻtdi va ekranga chiqdi. 11-mart kuni Disney+ striming xizmatida va cheklangan kinoteatrlarda. U Disneysiz koʻpgina mamlakatlarda teatrlashtirilgan boʻlib, 20 million dollardan ortiq daromad keltirdi va muhim muvaffaqiyatga erishdi. Film 95th Academy Awards marosimida eng yaxshi animatsion film nominatsiyasiga sazovor boʻldi.

Syujeti 
Film 2002- va 2003-yillarda Torontoda istiqomat qiluvchi Meilin „Mei“ Lee ismli 13 yoshli xitoy-kanadalik qiz haqida hikoya qiladi. Mei onasining itoatkor qizi boʻlib qolish va oʻsmirlik bilan bogʻliq chalkashliklar orasida arosatda qolgan. Qiziqishlari, munosabatlari va tanasida kechayotgan oʻzgarishlarning oʻzi kifoya qilmagandek, u kuchli hayajonlansa yoki stressga duchor boʻlganda, ajdodlarining qizil pandalar bilan hamkorligi tufayli ulkan qizil pandaga aylanadi.

Ovoz berganlar 
 Rosalie Chiang — Meilin „Mei“ Lee, ajdodlarining qizil pandalar bilan hamkorligi tufayli kuchli hayajonlanganda yoki stressga tushganda toʻsatdan gigant qizil pandaga aylanadigan 13 yoshli qiz.
 Sandra Oh — Ming Lee, Meining juda jonhalak va qattiqqoʻl onasi
 Ava Morse — Miriam, Meining doʻsti
 Maitreyi Ramakrishnan — Priya, Meining doʻsti
 Hyein Park — Abby, Meining doʻsti
 Orion Lee — Jin Lee, Meining dadasi
 Wai Ching Ho — Meining buvisi
 Tristan Allerick Chen — Tyler, Meining sinfdoshi
 Addie Chandler — Devon, Meining yashirin sevgan yigiti

Manbalar

Havolalar 
  
 
 
 

2022-yil filmlari
2022-yil 3D filmlari
2022-yil animatsion filmlari
AQSh filmlari
AQSh 3D filmlari
AQSh animatsion filmlari
Walt Disney Pictures filmlari
Pixar animatsion filmlari
Ingliz tilidagi filmlar
Hayvonlar haqidagi animatsion filmlar
Fentezi filmlar
AQSh dahshatli filmlari
AQSh komediya filmlari
AQSh kompyuterli animatsion filmlari
Encanto

Encanto () 2021-yilda katta ekranlarga chiqqan, Walt Disney Animation Studios mahsuloti boʻlgan va Walt Disney Studios Motion Pictures tomonidan tarqatilgan musiqiy va fentezi janrdagi Amerika kompyuter-animatsion filmidir. Walt Disney Animation Studios studiyasi tomonidan ishlab chiqarilgan 60-toʻliq hajmli animatsion filmdir. Film rejissorlari Jared Bush va Byron Howard, produserlari Yvett Merino va Clark Spencer, ssenariyni esa Charise Castro Smith va Jared Bush yozishgan. Filmda bosh qahramonlarga ovoz berganlar sirasiga Stephanie Beatriz, María Cecilia Botero, John Leguizamo, Mauro Castillo, Jessica Darrow, Angie Cepeda, Carolina Gaitán, Diane Guerrero va Wilmer Valderrama kiradi.

Filmning premyerasi Los-Anjelesdagi El Capitan kinoteatrida 2021-yilning 3-noyabrida boʻlib oʻtdi, shu yilning 24-noyabridan esa AQShda kinoteatrlarda namoyish etildi. Kartina kinotanqidchilar tomonidan xush qarshilandi va umumjahon boʻylab $155.8 million jamgʻardi.

Syujeti 
Hech kimga oʻxshamaydigan Madrigallar oilasi Kolumbiya togʻlarida yashiringan Encanto deb nomlangan ajoyib va ​​maftunkor burchakda joylashgan sehrli uyda yashaydi. Madrigallar oilasidagi har bir bola bu yerning sehridan oʻziga xos sovgʻa — oʻta kuchlilikdan tortib har qanday kasallikni davolash qobiliyatiga ega boʻlgan. Afsuski, sehrli qobiliyat birgina 15 yoshli Mirabelni chetlab oʻtadi. Encantoning sehri xavf ostida ekanligini bilib, Mirabell oʻz oilasini saqlab qolish uchun oxirgi umid ekanini tushunib yetadi.

Ovoz berganlar 

 Stephanie Beatriz — Mirabel Madrigal
 John Leguizamo — Bruno Madrigal
 María Cecilia Botero — Abuela Madrigal
 Wilmer Valderrama — Agustín Madrigal
 Adassa — Dolores Madrigal
 Diane Guerrero — Isabela Madrigal
 Mauro Castillo — Félix Madrigal
 Angie Cepeda — Julieta Madrigal
 Jessica Darrow — Luisa Madrigal
 Rhenzy Feliz — Camilo Madrigal
 Ravi-Cabot Conyers — Antonio Madrigal
 Maluma — Mariano

Musiqasi

Manbalar

Havolalar 
 
 

Walt Disney Pictures filmlari
IMAX filmlar
AQSh kompyuterli animatsion filmlari
AQSh filmlari
2021-yil filmlari
Ingliz tilidagi filmlar
2021-yil animatsion filmlari
AQSh animatsion filmlari
Fentezi filmlar
AQSh komediya filmlari
AQSh fentezi filmlari
Felbert

Felbert () — Germaniyaning Shimoliy Reyn-Vestfaliya yerida joylashgan shahar.

Dyusseldorf maʼmuriy okrugiga boʻysunadi. Mettman tumani tarkibiga kiradi. Aholisi 85,5 ming kishi (2009); 2000-yilda — 89,9 ming. edi. 74,9 km² maydonni egallaydi. Rasmiy kodi — 05 1 58 032 .

Shahar 3 ta shahar rayoniga boʻlingan. Germaniyadagi eng yirik ziyorat markazlaridan biri Velbert-Neviges hududida joylashgan — Bibi Maryam sobori mavjud.

Demografiyasi

Suratlar

Havolalar 
 Rasmiy sahifa 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Germaniya shaharlari
Ron's Gone Wrong

Ronʼs Gone Wrong (; ayrim oʻzbekcha manbalarda Mening robot doʻstim nomi bilan ham tanilgan) 2021-yilda katta ekranlarga chiqqan, Sarah Smith va Jean-Philippe Vine tomonidan tasvirga olingan ilmiy fantastik va komedik janrdagi Amerika kompyuter-animatsion filmidir. Filmga Julie Lockhart va Lara Breay produserlik qilishgan, ssenariyni esa Peter Baynham va Smith yozishgan boʻlib, bosh qahramonlarga ovoz berganlar sirasiga Zach Galifianakis, Jack Dylan Grazer, Ed Helms, Justice Smith, Rob Delaney, Kylie Cantrall, Ricardo Hurtado va Olivia Colman kirishadi. Multfilm Locksmith Animation studiyasi tomonidan ishlab chiqarilgan ilk filmdir.

Ron's Gone Wrong filmi xalqaro premyerasi 9-oktabr 2021-yilda boʻlib oʻtdi. Buyuk Britaniyada shu yilning 15-oktabridan, AQShda esa 22-oktabridan boshlab kinoteatrlarda namoyish qilindi. Film umumjahon boʻylab $60.4 million daromad koʻrishga muvaffaq boʻldi.

Rotten Tomatoes kinotanqid saytida Ron's Gone Wrong haqida 93 ta maqola yigʻilib, ulardan 80 foizi filmni ijobiy baholaydi.

Syujeti 
Har bir bolaning haqiqiy doʻsti boʻlishi kerak. Qandaydir uy hayvonlari emas. Eng yaxshi doʻst harakat qila oladigan, gapira oladigan, eng muhimi, internetga ulangan va egasiga ijtimoiy tarmoqlarda yozish va barcha soʻnggi tendensiyalarni oʻrganishga, sinfdoshlar bilan aloqada va yangiliklardan xabardor boʻlishga yordam beradigan ajoyib robot boʻlishi mumkin. Hamma maktab oʻquvchilarida shunday robot bor. Ammo uyatchan Barney Pudowski bundan mustasno, shuning uchun u oʻz tengdoshlari orasida oʻzini begonadek his qiladi — toki u uzoq kutilgan tugʻilgan kuni sovgʻasini olmaguncha. Biroq Ron ismli robot nuqsonli boʻlib chiqadi, ammo yosh egasi unga oʻzi bilgan hamma narsani mustaqil ravishda oʻrgatishga qaror qiladi.

Ovoz berganlar 
 Zach Galifianakis — Ron
 Jack Dylan Grazer — Barney
 Ed Helms — Graham
 Olivia Colman — Donka
 Justice Smith — Marc
 Rob Delaney — Andrew
 Kylie Cantrall — Savannah
 Ricardo Hurtado — Rich 
 Cullen McCarthy — Noah
 Ava Morse — Ava
 Marcus Scribner — Alex
 Thomas Barbusca — Jayden
 Megan Maczko — janob Thomas
 Ruby Wax — Hartley xonim
 Bentley Kalu — politsiyachi
 Liam Payne

Manbalar

Havolalar 
  
 

COVID-19 pandemiyasi sababli premyerasi qoldirilgan filmlar
Ingliz tilidagi filmlar
Buyuk Britaniya filmlari
AQSh kompyuterli animatsion filmlari
AQSh 3D filmlari
AQSh filmlari
2021-yil filmlari
AQSh animatsion filmlari
Buyuk Britaniya animatsion filmlari
2021-yil animatsion filmlari
2021-yil 3D filmlari
20th Century Fox filmlari
AQSh komediya filmlari
AQSh ilmiy fantastik filmlari
TSG Entertainment filmlari
AQSh sarguzasht filmlari
Ufq (trilogiya)

Ufq trilogiyasi- O'zbekiston xalq yozuvchisi Said Ahmad
(asl ism-sharifi — Saidahmad Husanxoʻjayev) qalamiga mansub 1964-1974-yillar oraligʻida yozilgan uch qismdan iborat roman. Ilk marotaba 1976-yilda G'afur G'ulom nomidagi adabiyot va san'at nashriyoti tomonidan 60000 nusxali qattiq muqovada nashr etilgan. Trilogiya ikkinchi jahon urushi, urush va urushdan keyingi yillardagi oʻzbek millati hayoti va Katta Fargʻona kanali qazilgan davrdagi voqealarini oʻz ichiga oladi.

Roman Oʻzbekiston mustaqilligi yillarida boshqa nashriyotlar tomonidan ham koʻp bora qayta nashr etildi. 2015-yilda Yangi asr avlodi nashriyoti tomonidan 912 betli qattiq muqovada chop etildi. 2019-yilda yozuvchining qizi Nodira Xusanxoʻjayeva muharrirligi ostida Sano satandar nashriyoti tomonidan 680 betli qattiq muqovada, lotin yozuvida nashr etildi.

Sujet 
Roman-trilogiyada yozuvchi Ikkinchi jahon urushining olovli yillarida oʻzbek dehqonlarining front orqasida koʻrsatgan mehnat qahramonliklari haqida hikoya qiladi, urushdan oldingi va keyingi davr muammolari haqida fikr yuritadi.

Romanda davrga xos qiyinchiliklar, mashaqqatlar ichida urush va mehnat frontiga safarbar qilingan yoshlar: Azizxon va Lutfinisa, Nizomjon va Dildor, Tursunboy va Zebixon kabi tutashgan taqdirlar hayotidagi fojialar tasvirlangan. Qiyinchiliklardan keyin qahramonlarning yana sevgiga va sadoqatga roʻbaroʻ boʻlishi, birinchi muhabbat davr va sinovlar qaʼriga singib ketishini koʻrish, jonli tasvirlar orqali tarixiy maʼlumotlar bilan tanishish, ezilgan xalqning hayot mashaqqatlarini tushunish mumkin.

Qahramonlari 
 Ikromjon — Jannatning eri,Tursunboyning otasi, bir oyogʻidan ajralgan, arzanda va qochoq oʻgʻlining oʻlimini koʻrgan jafokash ota
 Jannat — Ikromjonning xotini, arzanda oʻgʻil Tursunboyning onasi.
 Nizomjon — Ikromjonning tutingan oʻgʻli
 Tursunboy — Ikromjon va Jannatning oʻgʻli, qoʻrqoq va urushdan qochgan ota va ona diydoridan uzoqda quvgʻindi boʻlib otasining qoʻlida jon bergan kimsa
 Rayimberdi — rais
 Zebi — Tursunboy sevadigan qiz
 Azizxon — urush qahramoni, Farg’ona kanali qurilishida jonbozlik ko’rsatkan polvon 
 Esh polvon Farg’ona kanali qurilishida Azizxon bilan bellashib ketma ket yengilgan polvon 
 Lutfinisa-Azizxonning sevgan qizi
 Akbarali- Lutfinisaning akasi
 Dildor — Nizomjon sevgan qiz zvenodagi to‘laroq qiz
 Asrora- zvenodagi qizlar boshligʻi erkakshoda qiz
 Karimjon- Asrora yaxshi koʻradigan yigit
 Aʼzamjon — Nizomjonning akasi, Dildorning eri
 Risolat — Aʼzamjonning opasi, Inoyat oqsoqolning qizi,
 Toʻlanboy — Zebixonning pochchasi, Ikromjonning doʻsti
 Ummatali — Azizxonning otasi

Manbalar

Havolalar
Shoqol

Shoqollar oʻrtacha kattalikdagi ham oʻsimlik bilan, ham et bilan oziqlanuvchi itsimonlar oilasiga mansub sut emizuvchi hayvondir. „Shoqol“ soʻzi qadimda koʻplab jussasi kichik itlar uchun ishlatilgan boʻlsa-da, zamonaviy qoʻllanishda odatda uch turga ishora qiladi: qora sirtli shoqollar, yoʻl-yoʻl chiziqli shoqollar hamda chiyaboʻrilar.

Shoqollar, ham ham oʻsimlik bilan, ham et bilan oziqlanuvchi va oʻrtacha jussali yirtqich hayvon boʻlish bilan birga tajribali oʻlaksaxoʻrlardir. Ularning uzun oyoqlari va egri tishlari kichik sut emizuvchilar, qushlar va sudralib yuruvchilarni ovlash uchun moslashgan. Yirik oyoq kaftlari va birlashib ketgan oyoq suyaklari shoqollarga uzoq masofalarga yugurishida yordam berib, uzoq vaqt davomida 16 km/s tezlik bilan yugura olishlarida ham qoʻl keladi. Shuningdek, shoqollar koʻpincha tongda va oqshomda faollashishadi.

Turlar

Manbalar

Oʻqish uchun 
 The New Encyclopedia of Mammals edited by David Macdonald, Oxford University Press, 2001; 
 Cry of the Kalahari, by Mark and Delia Owens, Mariner Books, 1992.
 The Velvet Claw: A Natural History of the Carnivores, by David MacDonald, BBC Books, 1992.
 Foxes, Wolves, and Wild Dogs of the World, by David Alderton, Facts on File, 2004.

Havolalar 

 Shoqol Afrika yovvoyi hayoti jamgʻarmasida 
 Shoqollar A-Z Animals saytida 
 Afrika krateri shoqollari at PBS.orgda 
 Shoqol maʼnosiz atamadir  

Biologik turlar
Yirtqichlar
Shoqollar
Hayvonlar
Phineas Gage

Phineas P. Gage (; 1823 — 1860) — baxtsiz hodisa tufayli miyasiga katta zarar yetishiga qaramay omon qolgan amerikalik temir yoʻl inshooti ustasi boʻlgan. Miyasining chap manglay qismini temir chiviq yorib oʻtgan. Bu shikastlanishdan soʻng, u 12 yil umr koʻrdi. Oʻtgan 12 yil ichida, uning orttirgan bu jarohati uning shaxsiyatiga yetarli darajada keskin taʼsir etdi, hatto doʻstlari uni „endi Gage emas“ deb hisoblashdi.

Uzoq vaqtlardan buyon „Amerikadagi lom hodisasi“ nomi bilan mashhur boʻlgan ushbu hodisa „boshqa hodisalardan koʻra koʻproq hayratda qoldirgan, prognozlarni larzaga solgan va hatto fiziologik tamoyillarni chetlab oʻtgan hodisadir“, deb ifodalandi. Phineas Gage 19-asrning oʻrtalarida muhokama qilinmish miyaga oid munozaralarga taʼsir koʻrsatib, birinchilar qatorida miyaning ayrim qismlarining shikastlanishi shaxs va uning feʼl-atvoriga taʼsir etishi, hatto ruhiy oʻzgarishlarni keltirib chiqarishi mumkinligini koʻrsatdi.

Manbalar

Havolalar 
 Phineas Gage haqida maʼlumpt — Akron universiteti 
 Phineas Gage hodisasi 
  Phineas Gagening bosh suyagi — Harvard tibbiyot maktabi 
  Phineas Gagening bosh suyagi (3D) 

1823-yilda tugʻilganlar
1860-yilda vafot etganlar
Muhammad I (Kordova amiri)

Muhammad I (Abu Abdulloh Muhammad ibn Abdurrahmon ;  886 yilda vafot etgan) — Kordova amiri (852-886), Abdulrahmon IIning oʻgʻli, Umaviylar sulolasi vakili.

Biografiyasi 
Muhammad I 852-yilda Abdurrahmon II vafotidan keyin Kordova amiri boʻldi. 862 yilda u bir muncha vaqt amirlikdan ajratilgan Tudela va Saragosa ustidan nazoratni tiklashga muvaffaq boʻldi, ammo tez orada u yana bu shaharlarni yoʻqotdi. Uning qoʻshinlari Banu Kasi va uning ittifoqchisi, nasroniy shohi Leon tomonidan magʻlub qilindi. 873 yilda Toledo yana Kordovadan tarkibidan chiqib ketdi, uning aholisi mustaqil respublikani tashkil qilishdi. Muhammad buni tan olishga majbur boʻldi.

Estremadura, yana bir mustaqil davlat tashkil topdi. hukmronligi ostida turib ibn Marvon boshqaruvi ostida ning murtadlarni Merida va qoʻshni mintaqalarda orasida bir qoʻzgʻolonni koʻtardi. Oxir-oqibat, u Badajoz qal’asini unga berib qoʻygan Kordova amiri tomonidan oʻz mustaqilligini tan olishiga ham erishdi.

Biroq, eng muhim isyon Muhammad hukmronligining oxirida sodir boʻldi. 880-yilda,, taniqli Vestgotlar uruğiga mansub boʻlgan Umar ibn Hafsun, mamlakat janubidagi Ronda toğli mintaqasida qoʻzğalon koʻtaradi va markazi Barbastro boʻlgan oʻz davlatini tashkil qildi. Keyingi yillarda Umar oʻz hukmronligini deyarli butun Andalusiyaga yoyishga muvaffaq boʻldi. Malaga, Granada, Haen va Kordova viloyatining bir qismi unga boʻysundi. Umar qayta-qayta Kordova devorlariga yaqinlashdi. Umar boshlagan qoʻzgʻolon faqat 928 yilda Abdulrahmon III tomonidan bostiriladi.

Adabiyot 
 

886-yilda vafot etganlar
823-yilda tugʻilganlar
Kordova amirlari
Kordovada tug'ilganlar
Ummaviylar
Resident Evil: Welcome to Raccoon City

Resident Evil: Welcome to Raccoon City () 2021-yilda katta ekranlarga chiqqan va Johannes Roberts tomonidan suratga olingan jangari va dahshatli janrdagi filmdir. Resident Evil filmlar seriyasining yettinchisidir. Film gʻoyasi Capcom nomli yapon shirkati tomonidan yaratilgan shu nomli videooʻyinga asoslangan. Filmda bosh rollarni ijro etganlar sirasiga Kaya Scodelario, Hannah John-Kamen, Robbie Amell, Tom Hopper, Avan Jogia, Donal Logue va Neal McDonough kirishadi.

Resident Evil: Welcome to Raccoon City filmining umumjahon premyerasi 2021-yilning 19-noyabrida Parijdagi Grand Rex kinoteatrida boʻlib oʻtdi. Sony Pictures Releasing tarafidan 2021-yil 24-noyabrda AQSh kinoteatrlarida namoyish etildi. Film tanqidchilar tomonidan aralash baholandi, biroq uning videooʻyinga sodiqligi maqtovga sazovor boʻldi. Kartina umumjahon boʻylab $31 million daromad qildi.

Syujeti 

Claire Redfield va uning ukasi Chris Raccoon-Siti mehribonlik uyida yashovchi bolalardir. Claire Lisa Trevor ismli tajribalar tufayli tashqi qiyofasi buzilgan qiz bilan tanishadi va u bilan doʻstlashadi. Umbrella korporatsiyasidan doktor William Birkin ushbu mehribonlik uyini boshqaradi hamda undagi bolalardan oʻzining tadqiqotilari uchun tajriba oʻlaroq foydalanadi. Claire shu kabi tajribalardan birida ishtirok etish uchun tanlanganida Birkindan qochib ketishga muvaffaq boʻladi.

Rollarda 
 Kaya Scodelario — Claire Redfield
 Hannah John-Kamen — Jill Valentine
 Robbie Amell — Chris Redfield
 Tom Hopper — Albert Wesker
 Avan Jogia — Leon S. Kennedy
 Donal Logue — Brian Irons
 Neal McDonough — William Birkin
 Lily Gao — Ada Wong
 Chad Rook — Richard Aiken
 Marina Mazepa — Lisa Trevor
 Janet Porter — Annette Birkin
 Holly De Barros — Sherry Birkin
 Sammy Azero — Enrico Marini
 Dylan Taylor — Kevin Dooley
 Nathan Dales — Brad Vickers
 Josh Cruddas — Ben Bertolucci
 Pat Thornton — yuk mashina haydovchisi

Tanqid 
Resident Evil: Welcome to Raccoon City filmi Metacritic kinotanqid saytida 44%, Rotten Tomatoes kinotanqid saytida esa 29% ijobiy baholandi..

Manbalar

Havolalar 
  
 

2021-yil filmlari
AQSh filmlari
Buyuk Britaniya filmlari
Kanada filmlari
Germaniya filmlari
Ingliz tilidagi filmlar
COVID-19 pandemiyasi sababli premyerasi qoldirilgan filmlar
AQSh jangari filmlari
Jangari filmlar
AQSh dahshatli filmlari
AQSh ilmiy fantastik filmlari
Momiqvoy laqabli ayiqcha va uning doʻstlari

Momiqvoy laqabli ayiqcha va uning doʻstlari () — 2011-yilda katta ekranlarga chiqqan, Walt Disney Animation Studios mahsuloti boʻlgan hamda Walt Disney Pictures tomonidan tarqatilgan musiqiy va komedik janrdagi Amerika animatsion filmidir. Film A. A. Milne va E. H. Shepard tarafidan yaratilgan Winnie the Pooh qahramoniga asoslangan. Film Disney tomonidan chiqarilgan 51-toʻliq hajmli animatsion film hamda Winnie the Pooh franshizasiga mansub beshinchi kinoteatrlarga chiqarilgan film hisoblanadi.

Ovoz berganlar

Musiqasi

Manbalar

Havolalar 
  
 
 
 
 
 
 Winnie the Pooh Walt Disney Animation Studiosda 

2011-yil filmlari
2011-yil animatsion filmlari
AQSh filmlari
AQSh animatsion filmlari
Walt Disney Pictures filmlari
Ingliz tilidagi filmlar
Musiqiy filmlar
Winnie-the-Pooh haqidagi filmlar
AQSh komediya filmlari
Sally Field

Sally Field (6-noyabr 1946-yil) amerikalik aktrisa va rejissor. „Eng yaxshi aktrisa“ () nominatsiyasida Oscar (Akademiya) mukofoti bilan taqdirlangan.

Field oʻz faoliyatini 60-yillarning oʻrtalarida televidenyeda oʻsmir sifatida boshlagan. U Gidget (1965–1966) va The Flying Nun (1967–1970) kabi bir nechta sitkomlarda rol oʻynagan. Keyingi yillarda u telekomediyachi sifatida oʻz faoliyatini davom ettirgan va 1976 -yilda oʻzining birinchi Emmi mukofotiga sazovor boʻlgan. „Sybil“ televizion psixologik dramasidagi bosh roli uchun tanqidchilarga duch kelgan. Bir yil oʻtgach, „Smokey and the Bandit“ filmidagi tijorat muvaffaqiyati uchun „Oltin globus“ nominatsiyasini olgan.

Aktrisaning karerasidagi asosiy yutuqlardan biri uning 1979-yilgi „Norma Rey“ ijtimoiy dramasidagi roli boʻlib, unga bir qancha nufuzli mukofotlar, jumladan, „Oskar“, „Oltin globus“ va Kann kinofestivalining „Eng yaxshi ayol roli“ mukofotlarining berilishiga sababchi boʻlgan. Field 1984-yilda „Mesta v serdse“ dramasida bosh rolni oʻynagan. Bu drama Buyuk Depressiya davrida Texasdagi ikki bolali beva ayolning hayoti haqida boʻlib, aktrisaga yana bir „Oscar“ va „Oltin globus“ni olib kelgan. Saksoninchi yillarning ikkinchi yarmida „Lyubov Myorfi“ va „Stalnie magnolii“ filmlarida oʻynagan. 90-yillarda ham Field filmlarda faol ishtirok etishni davom ettirgan, ammo kamroq muvaffaqiyatga erishgan.

Filmografiyasi

Manbalar

Havolalar 

 
 

1946-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Amerikalik aktrisalar
Oscar mukofotining eng yaxshi aktrisa nominatsiyasi gʻoliblari
Kinorejissyorlar
Amerikalik televideniye aktrisalari
Amerikalik ovoz aktrisalari
Amerikalik ayol qoʻshiqchilar
LGBT huquqlari faollari
Amerikalik bola aktrisalar
Susan Sarandon

Susan Sarandon (4-oktyabr 1946-yilda tugʻilgan) amerikalik film aktrisasi va faoldir. „Eng yaxshi aktrisa“ () nominatsiyasida Oscar (Akademiya) mukofoti bilan taqdirlangan.

Filmografiyasi

Manbalar

Havolalar 

 
 

1946-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Amerikalik aktrisalar
Oscar mukofotining eng yaxshi aktrisa nominatsiyasi gʻoliblari
Amerikalik televideniye aktrisalari
Amerikalik ovoz aktrisalari
LGBT huquqlari faollari
Bosniya va Gersegovina bayrogʻi

Bosniya va Gersegovina bayrogʻi (serb-xorvatcha: zastava Bosne i Gercegovine / zastava Bosne i Hertsegovine) pashsha tomonida keng oʻrta koʻk vertikal chiziqdan iborat boʻlib, tasma va bayroqning tepasida sariq toʻgʻri burchakli uchburchak mavjud. Bayroqning qolgan qismi oʻrtacha koʻk rangda boʻlib, uchburchakning gipotenuzasi boʻylab yettita toʻliq besh qirrali oq yulduz va ikkita yarim yulduzdan iborat.

Uchburchakning uchta nuqtasi Bosniya va Gersegovinaning uchta asosiy etnik guruhini (yoki „taʼsis xalqlarini“) anglatadi: bosnyaklar, xorvatlar va serblar. Uchburchak Bosniya va Gersegovina hududining taxminiy shaklini ifodalaydi. Evropani ifodalovchi yulduzlar cheksiz sonli boʻlishi kerak va shuning uchun ular yuqoridan pastgacha davom etadilar. Bayroqda koʻpincha betaraflik va tinchlik bilan bogʻliq ranglar mavjud — oq, koʻk va sariq. Ular, shuningdek, anʼanaviy ravishda Bosniya madaniyati va tarixi bilan bogʻliq ranglardir. Moviy fon Yevropa Ittifoqi bayrogʻini eslatadi.

Bosniya milliy bayrogʻi Bosniya va Gersegovinaning tarkibiy tuzilmalaridan biri boʻlgan Bosniya va Gersegovina Federatsiyasi tomonidan ham rasmiy maqsadlarda qoʻllanadi.

Ranglari 

Manba:

Manbalar

Havolalar 
 Dunyo bayroqlari 

Bayroqlar
Christina Aguilera

Christina María Aguilera (; 1980-yil 18-dekabrda tugʻilgan) amerikalik qoʻshiqchi, qoʻshiqnavis, aktrisa va teleboshlovchidir. „Voice of a Generation“ („Avlod ovozi“) deb nom olgan Aguilera 1990-yillarning oxirida teen popni qayta jonlantirishga masʼul boʻlgan artistlardan biri oʻlaroq eʼtirof etildi. Aguilera oʻzining vokal qobiliyatidan jinsiy aloqa, feminizm va oiladagi zoʻravonlik kabi mavzularni muhokama qilish uchun foydalandi. U, shuningdek, tez-tez oʻz imidjini qayta kashf etdi, oʻzining behayo va noanʼanaviy koʻrinishi ortidan tanildi. Uning ashulalari ommaviy axborot vositalarida xush qarshilandi va koʻplab bahslarga sabab boʻldi.

New York shahrida tugʻilib, Pennsylvaniada ulgʻaygan Aguilera faoliyatini ilk bor bolalar aktrisasi oʻlaroq boshladi va 1990-yillarda koʻplab teledasturlarda koʻrinish berdi. 1999-yilda RCA Records studiyasi bilan shartnoma imzolaganidan soʻng, u aktrisalikdan pop musiqaga oʻtdi va shu yili oʻzining ismi bilan nomlangan albomini chiqardi. Albomdagi uch ashula — „Genie in a Bottle“, „What a Girl Wants“ va „Come On Over Baby (All I Want Is You)“ Billboard Hot 100da birinchi raqamni egallashdi, hatto buning ortidan Aguilera bubblegum pop artisti sifatida tanildi. Aguilera 2002-yilda karyerasini oʻzgartiruvchi albom — Strippedni chiqardi; albomdagi „Dirrty“ ashulasi uchun tasvirga olingan musiqiy video Aguileraning seksualligini kashf etilishi borasida koʻplab bahslarga yoʻl ochdi va bu uni oʻsmirlar idoli imidjini yoʻqotishiga olib keldi. Shunday boʻlsa-da, albomning „Beautiful“, „Fighter“ va „Canʼt Hold Us Down“ singllari koʻplab mamlakatlar musiqiy chartlarida yuqori oʻntalikdan oʻrin oldi hamda Aguilera 2003-yilning eng muvaffaqiyatli ayol artisti oʻlaroq qayd etildi.

Diskografiyasi 

 Christina Aguilera (1999)
 Mi Reflejo (2000)
 My Kind of Christmas (2000)
 Stripped (2002)
 Back to Basics (2006)
 Bionic (2010)
 Lotus (2012)
 Liberation (2018)

Filmografiyasi 
 2010: Burlesque
 2017: The Emoji Movie
 2018: Zoe

Turnelari 
 Christina Aguilera in Concert (2000—2001)
 Justified & Stripped Tour (2003) (Justin Timberlake bilan)
 The Stripped Tour (2003)
 Back to Basics Tour (2006—2007)
 Liberation Tour (2018)
 The X Tour (2019)

Manbalar

Havolalar 

  
 
 

1980-yilda tugʻilganlar
Amerikalik ayol qoʻshiqchilar
Amerikalik aktrisalar
Yashayotgan insonlar
Amerikalik ovoz aktrisalari
Amerikalik ayol modellar
Amerikalik ayol filantroplar
MTV Europe Music Award sovrindorlari
Grammy mukofoti sovrindorlari
LGBT huquqlari faollari
Amerikalik televideniye aktrisalari
Amerikalik bola aktrisalar
Amerikalik ayol qoʻshiqnavislar
Amerikalik bola qoʻshiqchilar
Amerikalik ayol pop-qoʻshiqchilar
Qoʻshiqlari Billboard Hot 100 xit-paradida eng yuqori pogʻonaga koʻtarilgan ijrochilar
Alfred Molina

Alfredo Molina (1953-yil 24-may) — ingliz aktyoridir. Oltin globus, BAFTA, Emmi va Grammy mukofotlariga nomzod boʻlgan.

Filmografiyasi

Manbalar

Havolalar 

 
 

1953-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Angliyalik erkak aktyorlar
Amerikalik erkak aktyorlar
Amerikalik erkak televideniye aktyorlari
Gulruh Rahimova

Gulrux Ilhambekovna Rahimova (tugʻ. 1992-yil 29-sentyabr, Xorazm viloyati, Oʻzbekiston) — oʻzbek dzyudochisi-paralimpiyachi, 70 kg gacha vazn toifasida. 2016-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlarining bronza medali sovrindori, Para-Osiyo oʻyinlari, Islom birdamlik oʻyinlari, Osiyo chempionati va Jahon kubogi bosqichlari sovrindori.

Faoliyati 
2012-yilda Samarqandda oʻtkazilgan mamlakat chempionatida 78 kg yuqori vazn toifasida kumush medali, 2014-yili Termizda 78 kg boʻlgan sportchilar bahsida bronza medalini qoʻlga kiritdi. 2014-yilda Inchxonda (Koreya Respublikasi) boʻlib oʻtgan Yozgi Para-Osiyo oʻyinlarida 70 kg vazn toifasida u finalda xitoylik dzyudochi Syan Chjouga.

2015-yilda Egerda (Vengriya) koʻzi ojizlar va zaif koʻruvchilar oʻrtasida oʻtkazilgan dzyudo boʻyicha jahon kubogi bosqichida 70 kg boʻlgan vazn toifasida bronza medalini qoʻlga kiritdi. Ammo Seulda (Koreya Respublikasi) boʻlib oʻtgan koʻzi ojizlar va zaif koʻruvchilar oʻrtasidagi Jahon oʻyinlarida dzyudo boʻyicha 70 kg vazn toifasida u bor-yoʻgʻi yettinchi oʻrinni egalladi. 2016-yilda Rio-de-Janeyroda (Braziliya) boʻlib oʻtgan Yozgi Paralimpiya oʻyinlarida 70 kg gacha vazn toifasida u bronza uchun kurashda vengriyalik dzyudochi Nikolett Saboni. Oʻsha yili Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning farmoni bilan Gulruhni Jasorat medali bilan taqdirlangan.

2017-yilda Bokuda (Ozarbayjon) boʻlib oʻtgan Islom birdamlik oʻyinlarida 70 kg vazn toifasida parasportchilar oʻrtasida bronza medalini qoʻlga kiritdi. Toshkentda dzyudo boʻyicha koʻzi ojizlar va zaif koʻruvchilar oʻrtasida oʻtkazilgan Osiyo chempionatida u oʻz vazn toifasida bronza medalini qoʻlga kiritdi. Oʻsha yili Toshkentda dzyudo boʻyicha koʻzi ojizlar va zaif koʻruvchilar oʻrtasida oʻtkazilgan jahon kubogi bosqichida 70 kg vazn toifasida bronza medalini qoʻlga kiritdi.

Manbalar 

Jasorat medali sohiblari
Yashayotgan insonlar
1992-yilda tugʻilganlar
Oʻzbekiston para-dzyudochilari
Paralimpiada oʻyinlaridagi oʻzbekistonlik bronza medal sohiblari
Oʻzbekistonda tugʻilganlar
Oʻzbekiston kishilari
Xorazm viloyatida tugʻilganlar
Ikki eshik orasi

„Ikki eshik orasi“ – oʻzbek yozuvchisi Oʻtkir Hoshimov qalamiga mansub roman. Asar Oʻtkir Hoshimov merosining asosiy oʻrinlardan birini egallaydi.

Asarda insonlar taqdiri va inson umrining murakkabligini mahorat bilan tasvirlangan. Adib, birinchi navbatda, tinchlikka rahna solgan urushni tilga oladi. Ayniqsa, urush voqeligining har bir ota-ona qalbini jarohatlagani, koʻngillariga ozor yetkazgani romanning umuminsoniy pafosini tashkil etadi. Adib qalamga olgan obrazlari oddiy odamlarning fazilatlari – mardligi, matonati, vatanparvarligi va sabr-bardoshi haqida soʻzlaydi. Tajribali yozuvchi roman hodisalarini teran oʻrgangani uchun har bir epizod oʻquvchini qalbiga jiddiy taʼsir qiladi. Asarda tasvirlangan hayot manzaralari, insonlararo munosabatlar shuningdek, yozuvchining oʻziga xos badiiy uslubi juda tabiiy hamda samimiyligi bilan ajralib turadi. Yetti qism, qirq yetti bobdan tarkib topgan roman kompozitsion qurilishi jihatidan ham oʻziga xosligi bilan ajralib turadi. Undagi voqea-hodisalar bayonida qatnashgan toʻqqizta personaj hikoyalarini adib bir-biriga ustalik bilan bogʻlagan.

Asar haqida 
„Ikki eshik orasi“ romanidagi Orif oqsoqol, Husan Duma, Komil tabib kabi obrazlarni yoritib bergan. Ayniqsa, Orif oqsoqol obrazi romanga koʻrk bagʻishlaydi. Uning insonparvarligi, odamlar orasida qozongan obroʻ-eʼtibori, eng ogʻir damlarda qiyinchiliklarni yengib oʻtishga kuch topishi bilan oʻquvchi xotirasiga muhrlanadi. U donishmand, tajribali, hayotning achchiq-chuchugini tatib koʻrgan oʻzbek qariyalariga oʻxshab har bir ishda tashabbuskorlikni oʻz qoʻliga oladi. Shu bilan birga asarda Robiya ismli ayol qahramon ham mavjud.

Oʻtkir Hoshimov oʻz romani haqida va shu orqali dilidagi soʻzlarni ham aytib oʻtgan:

Manbalar

Havolalar 
Kitoblar
1980-yillar kitoblari
Oʻzbek tilidagi kitoblar
Davlat Bobonov

Davlat Husniddin oʻgʻli Bobonov (tugʻ. 1997-yil 7-iyun, Nurota tumani, Navoiy viloyati) – oʻzbek dzyudochisi (90 kg vazn toifasida). 2022-yilgi dzyudo boʻyicha Jahon chempionati oltin medali sohibi, 2021-yilgi Jahon chempionati va Osiyo chempionnati medali sovrindori. 2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida bronza medali sovrindori. Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan sportchi.

Biografiyasi 
1997-yilda Navoiy viloyatining Nurota tumanidagi Chuya qishlogʻida tugʻilgan.

Samarqand viloyati ixtisoslashtirilgan sport maktab-internati, Samarqand davlat universitetida tahsil olgan. Murabbiy Nurali Qobilov.

Faoliyati 
2020-yilda Dyusseldorfda boʻlib oʻtgan dzyudo boʻyicha „Katta dubulgʻa“ turkumiga kiruvchi musobaqada finalda ukrainalik sportchi Kedjau Nyabali ustidan gʻalaba qozongan.

2021-yilda Bishkekda (Qirgʻiziston) boʻlib oʻtgan Osiyo chempionatida 90 kg vazn toifasida finalda yaponiyalik sportchi Syoitiro Mukayani magʻlub etib, chempionlik unvoni qoʻlga kiritgan.

2021-yilda Budapeshtda (Vengriya) boʻlib oʻtgan Olimpiya oʻyinlari oldidan Jahon chempionatida u 90 kg vazn toifasida finalda ispaniyalik dzyudochisi Nikoloz Sherazadishviliga imkoniyatni boy berib, kumush medalni qoʻlga kiritdi.

2022-yil 10-oktyabr kuni Toshkent shahridagi „Humo Arena“ sport saroyida boʻlib oʻtgan dzyudo boʻyicha jahon chempionatining erkaklar oʻrtasida 90 kilogrammgacha boʻlgan vazn toifasidagi final bellashuvida Davlat Bobonov italiyalik raqibi Kristian Parlatini yengib, oltin medalni qoʻlga kiritdi. Taqdirlash marosimida Davlat Bobonov (oltin), Kristian Parlati (kumush), gruziyalik Lasha Bekauri va Luka Maysuradzega (bronza) medallariga sazovor boʻldi. Medallarni Shavkat Mirziyoyev topshirdi.

Davlat Bobonov 2024-yilning 31-iyul kuni Parijdagi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida 1/32 finalda BAA vakili Aram Grigoryandan magʻlubiyatga uchradi.

Unvon va mukofotlari 
 «Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan sportchi» faxriy unvoni

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1997-yilda tugʻilganlar
7-iyunda tugʻilganlar
Kishilar
2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlaridagi dzyudochilar
Oʻzbekistonlik erkak dzyudochilar‎
Oʻzbekistonning Olimpiada oʻyinlarida bronza medali olgan sportchilari
2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlaridagi dzyudochilar
Oʻzbekistonda tugʻilganlar
Oʻzbekiston kishilari
Navoiy viloyatida tugʻilganlar
Alifbo boʻyicha sportchilar
Qurollanish poygasi

Qurollanish poygasi — qurolli kuchlar sohasida ustunlik uchun ikki yoki undan ortiq kuchlar (va koʻpincha — butun harbiy bloklar) oʻrtasidagi siyosiy qarama-qarshilik.

Bunday qarama-qarshilik paytida har bir tomon juda koʻp qurol-yarogʻlarni ishlab chiqaradi, dushman bilan tenglik oʻrnatishga yoki undan oʻtib ketishga harakat qiladi.

Drednout poygasi 

Drednout poygasi — Birinchi jahon urushidan oldingi davrda, etakchi dengiz kuchlari (Buyuk Britaniya, Germaniya, Fransiya, AQSh va Yaponiya) hamda Rossiya imperiyasi, Avstriya-Vengriya imperiyasi, Usmonli imperiyasi, Ispaniya, Italiya, Braziliya, Argentina, Chili kabi davlatlar dengiz qurollarini faol ravishda ishlab chiqardilar.

Yadro raketalari poygasi 
Sovuq urush davridagi Sovet Ittifoqi va Qoʻshma Shtatlar oʻrtasidagi qarama-qarshilikning bir qismi sifatida yadroviy raketa poygasi misol boʻladi. Bir mahallar amerikalik astronom Karl Sagan SSSR va AQShni tizzagacha benzinda turgan ikkita odam, biri uchta gugurt bilan, ikkinchisi esa beshta gugurt bilan turgani kabi solishtirgan. Asosan, bu davlatlar oʻrtasidagi poyga yadro qurollarining eng ilgʻor turlarini ishlab chiqish va ularni imkon qadar koʻproq ishlab chiqarishdan iborat edi. Bunday siyosatning oqibatlaridan biri haddan tashqari harbiy xarajatlar, ilgʻor texnologiyalarning asosan mudofaa sanoatida kontsentratsiyasi va gipertrofiyalangan harbiy-sanoat majmuasi edi.

Sovet rahbariyati 1970-yillarda R-36 raketalarini keng miqyosda joylashtirish orqali ilk yadroviy raketa zarbasi boʻyicha ustunliklariga erishdi.

Yadro raketa poygasi SSSR va AQSh oʻrtasidagi urushga olib kelishi mumkin boʻlsa-da, bu fan va yangi texnologiyalar, birinchi navbatda kompyuter va aerokosmik rivojlanishi uchun ulkan turtki boʻldi (qarang. Kosmik poyga).

Qurollanish poygasi va uning oqibatlari haqida turlicha qarashlar 

 Umumiy maʼnoda „qurollanish poygasi“ atamasi katta harbiy kuchga ega boʻlish uchun mohiyatan maʼnosiz har qanday qarama-qarshilikka nisbatan qoʻllanadi.
 2004-yilda mudofaa va qurol-yarogʻga sarflangan mablagʻlarning umumiy miqdori insoniyat tarixida birinchi marta 1 trilliondan AQSH dollaridan oshdi.
 2020-yilga pandemiyaninig ogʻir asoratlariga qaramay butun dunyo mamlakatlarining harbiy sarf-xarajatlari rekord darajada oshib, 1.981 trillion AQSh dollarini tashkil qildi.

Boshqa maʼnolar 
"Qurollanish poygasi" sportning texnik turlari boʻyicha jamoalarning kurashi deb ham ataladi, bunda ustunlik yanada rivojlangan texnikani qurgan jamoa tomonidan qoʻlga kiritiladi.

Yana qarang 
 Janubiy Amerika Drednout Poygasi
 Sovuq urush
 SDI (Yulduzli urushlar dasturi)
 Sunʼiy intellektda qurollanish poygasi
 Harbiy xarajatlar boʻyicha mamlakatlar roʻyxati

Manbalar 

Sovuq urush
Geosiyosat
Vaterloo jangi

Vaterloo jangi 1815-yil 18-iyunda Belgiyada joylashgan Vaterloo qishlogʻi yonida boʻldi. Jangda Napoleon qoʻshini magʻlub boʻlgan. Jangda Fransiya imperiyasi, Buyuk Britaniya, Prussiya va Niderlandiya kabi mamlakatlar qatnashishgan.

Manbalar

Havolalar 

 UK Parliament Collectionsdan suratlar 
  Andrew Roberts bilan Napoleon & Wellington: The Battle of Waterloo and the Great Commanders Who Fought It toʻgʻrisida suhbat 
  
  
 
 

Janglar
Nikomax axloqi

"Nikomax axloqi", yoki "Nikomax etikasi" (yunoncha Ἠθικὰ Νικομάχεια) - Aristotelning axloqqa bag'ishlangan uchta kitobidan biri.

Kitobning "Nikomax axloqi" deb nomlanishiga sabab sifatida uning dastlab taxminan miloddan avvalgi 300-yilda Aristotelning o'g'li Nikomax tomonidan nashr qilinganligini ko'rsatishadi. Mazkur asar Aristotel tomonidan o'g'li Nikomaxga, yoki faylasufning otasiga (uning ham ismi Nikomax boʻlgan) bag'ishlangan, deb ehtimol qilinadi.

Tarkibi

Birinchi kitob 
Aristotel birinchi kitobni ezgulikni ta'riflashdan boshlaydi va uni "barcha intiluvchi narsa" deb ataydi. Ezguliklar orasidagi farqlarga (sog'liq, boylik yoki g'alaba) qaramasdan, oliy ezgulik turi mavjud bo'lib, uni Aristotel davlat ezguligi deb ataydi. Ezgulikning yakka holdagi ko'rinishi baxt (εὐδαιμονία) hisoblanadi va baxtni u ezgulikka to'lgan jonning faoliyati (ψυχῆς ἐνέργειά τις κατ᾽ ἀρετὴν τελείαν) deb ta'riflaydi. Davlat va alohida inson ezguligi bir-biri bilan bog'liq, zero baxt uchun "tashqi ezgulik" va muayyan darajada ezgulikka yo'naltirilgan tarbiya zarurdir.

Ikkinchi kitob 
Aristotel barcha fazilatlarni axloqiy (ἠθικῆς, etik, axloqiy) va mushohadaviy (διανοητική, dianoetik) turlarga bo'ladi. Fazilatlar tug'ma bo'lmay, balki tarbiya va ta'lim orqali o'zlashtiriladi. Davlatning vazifasi esa aynan o'sha fazilatlarni fuqarolarga singdirishdir. Fazilatlarning tabiati shundayki, Ortiqchalik ham, yetishmovchilik ham ularni yo'q bo'lishiga sabab bo'ladi. Qaysidir darajada ular hissiyotlarni jilovlashda o'z aksini topadi. Shunday qilib, har bir fazilat ikki qutblar orasidagi oltin o'rtaliklardan iborat bo'ladi.

Uchinchi kitob 
Uchinchi kitob fazilatlarning ixtiyoriy xususiyati muhokamasidan boshlanadi, zero faqatgina ixtiyoriy bajarilgan ishgina maqtovga sazovor bo'lishi mumkin. Shundan kelib chiqib, fazilat o'z ichiga ezgulikni tushunish, ezgulikni tanlash (προαίρεσις) va ezgilik qilishga ixtiyor etishni nazarda tutadi. Ko'rib chiqiladigan birinchi fazilat mardlik (ἀνδρεία) hisoblanib, u qo'rquv (φόβους) va ortiqcha manmanlik (θάῤῥη) orasidagi o'rtaliq (μεσότης) hisoblanadi.

Manbalar
Jules Rimet

Jules Rimet (; 14-oktabr 1873-yil — 16-oktabr 1956-yil) — fransuz sport funksioneri, Parijning „Qizil Yulduz“ futbol klubi asoschisi va prezidenti, Fransiya futbol federatsiyasi prezidenti, FIFAning uchinchi prezidenti boʻlgan. U 1921-yildan 1954-yilgacha FIFA prezidenti boʻlib ishlagan va shu tariqa tashkilotni boshqarish boʻyicha rekord oʻrnatgan: uning prezidentlik mandati 33 yil davomida uzluksiz amal qilgan.

U FIFAning tashkil etilishining boshida turgan, Evropa qitʼasida futbol rivojining pioneri boʻlgan. Futbol boʻyicha Olimpiya oʻyinlaridagi muvaffaqiyatlardan ilhomlanib, u futbol boʻyicha jahon chempionatini oʻtkazish tashabbusi bilan chiqdi va 1970-yilgi turnirgacha bosh sovrin — Jules Rimet kubogi nomini oldi.

Biografiyasi 
Dastlab Rimda nasroniy faoli edi va 1898-yilda Xristian respublikachi-demokratik gazetasi „La Revue“ga asos soldi. 1899-yil yanvar oyida uning gazetasi Mark Sanyening „Le Sillon“ nashri bilan birlashdi. Ularning bu birlashgan yangi nashri nasroniylarni monarxiyaga qarshi turishga chaqirdi. „Qizil Yulduz“ futbol klubiga asos solib, u Fransiya fransuz sport jamiyatlari ittifoqi (oʻsha paytda futbol fediratsiyasi USFSA deb atalar edi) rahbariyati tarkibiga kiradi va 1904-yilda FIFAning tashkil topishida ishtirok etadi. Ammo Fransiya federatsiyasi tez orada FIFAdan chiqadi va oʻz klublariga har qanday xalqaro oʻyinlarda qatnashishni taqiqlaydi. Keyin Jules Rimet oʻz klubi bilan Assotsiatsiya Futbol Ligasiga oʻtadi.

Keyin u Birinchi jahon urushida qatnashdi va piyoda askarida leytenant unvoni hamda harbiy xizmatlari uchun Harbiy hoch medali bilan taqdirlandi. Harbiy harakatlar tugagandan soʻng, u 1919-yil 11-aprelda tashkil etilgan Fransiya futbol federatsiyasining prezidenti etib saylandi. Ikki yildan soʻng Rimet FIFA prezidenti etib saylandi. Aynan u futbol boʻyicha jahon chempionatlarini oʻtkazish tashabbuskori boʻlgan. 1949-yilda Saarbryuken jamoasini chempionatga kiritish borasida kelishmovchilik tufayli Rimet Fransiya futbol federatsiyasi prezidenti lavozimini tark etdi. 1956-yilda sportni ommalashtirishdagi xizmatlari va uni urushga qarshi qoʻygani uchun u Tinchlik uchun Nobel mukofotiga nomzod boʻldi. Jules Rimet 1956-yilda 83 yoshga toʻlganidan ikki kun oʻtib vafot etdi.

Merosi 

2006-yilgi futbol boʻyicha Jahon chempionati paytida Fransiya terma jamoasi avtobusiga "Liberte, Egalité, Jules Rimet" (Ozodlik, tenglik, Jules Rimet) deb yozildi. Bu Fransiyaning milliy shioriga — Liberté, Égalité, Fraternite (Erkinlik, tenglik, birodarlik) ishora edi.

FIFA tarixiga bagʻishlangan „Orzular ligasi“ (rejissor F.Oberten, Fransiya, 2014-yil) filmida Jules Rimet obrazini Gérard Depardieu ijro etgan.

Manbalar 

FIFA prezidentlari
Kishilar
1956-yilda vafot etganlar
16-oktyabrda vafot etganlar
1873-yilda tugʻilganlar
14-oktyabrda tugʻilganlar
Negizlar

"Negizlar" (yunoncha Στοιχεῖα; lotincha Elementa) - Qadimgi yunon olimi Yevklid tomonidan taxminan miloddan avvalgi 300-yilda Geometriya va Sonlar nazariyasiga bag'ishlab yozilgan risola. Asar antik matematikaning cho'qqisi, uning uch yuz yillik rivojlanishi natijasi va keyingi tadqiqotlar uchun asos bo'lib xizmat qilgan. "Negizlar", Pitanlik Avtolikning sohaga oid ikkita asari bilan birga Antik davrdan bizgacha yetib kelgan risolalardan eng qadimgilari hisoblanadi. Yevkliddan oldingi barcha olimlarning shu sohadagi qarashlari keyinroq yashagan olimlarning izohlari orqali yetib kelgan.

"Negizlar" Eng yangi davrga qadar matematika rivojiga ulkan hissa qo'shgan, zamonaviy ilmiy jamoatchilik asarning yuqori intellektual darajasi va fundamental ahamiyati bugungi kun fanida hal qiluvchi ahamiyatga ega deb hisoblaydi. Kitob jahonning ko'plab tillariga tarjima qilingan, bu borada "Negizlar" dunyoviy kitoblar orasida tengsiz mavqega egadir.

Mazmuni

Birinchi kitob 
Birinchi kitob ta'riflar bilan boshlanib, quyida ulardan dastlabki yettitasini keltiramiz:

Manbalar