Andrey Borovix

Andrey Yegorovich Borovix (; 1921-yil 30-oktabr  1989-yil 7-noyabr) Ikkinchi Jahon urushi davrida Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoniga sazovor boʻlgan sovet uchuvchisi edi. Urushdan keyin 1989-yilgacha harbiy xizmatda boʻlgan; faoliyati davomida u aviatsiya general-polkovnigi unvoniga erishgan va 1969-yildan 1977-yilgacha Sovet havo hujumidan mudofaa kuchlari qo'mondoni bo'lib xizmat qilgan.

Yoshligi 
Borovix 1921-yil 30-oktabrda Kursk shahrida rus ishchi oilasida tug'ilgan. 1936-yilda yetti yillik maktabni, 1937-yilda Kursk aeroklubini tamomlagan. U harbiy xizmatga kelganidan bir yil oʻtib, 1941-yilning yanvarida Chuguyev nomidagi harbiy aviatsiya maktabini tamomlagan. U sentabr oyida Chimkentga evakuatsiya qilinmaguncha maktabda parvoz instruktori boʻlib ishlagan. 1943-yilda Kommunistik partiyaga aʼzo boʻldi

Ikkinchi jahon urushi 
Borovix 1941-yil dekabr oyida Ikkinchi Jahon urushi frontiga, dastlab 728-qiruvchi aviatsiya polkida uchuvchi va parvoz komandiri sifatida yuborilgan. 1942-yil sentabr oyida u 157-qiruvchi aviatsiya polkiga o'tdi, u yerda oxir-oqibat ko'tarildi va eskadron komandiri lavozimiga ko'tarildi. 1943-yilning 9-mayida unga kichik leytenant unvoni berildi va bir necha marta ko'tarilgandan so'ng 1945-yil yanvar oyida mayor unvoniga erishdi. U eskadron komandiri lavozimiga tayinlanganida, 157-qiruvchi aviatsiya polki 16-havo armiyasi tarkibidagi 6-qiruvchi aviatsiya korpusining 273-qiruvchi diviziyasi tarkibiga kirdi. Urushning dastlabki ikki yilida u 341 ta muvaffaqiyatli parvozni amalga oshirdi va 55 ta havo jangida qatnashdi va 12 ta dushman samolyotini urib tushirgan. Keyingi 49 ta havo jangida u 19 ta dushman samolyotini urib tushirgan, buning natijasida 1945-yilning 23-fevralida ikkinchi Oltin Yulduz medali bilan taqdirlangan

U Sharqiy va Markaziy Yevropaning ko'p qismida, jumladan Orel, Kursk, Gomel, Brest, Lvov, Varshava va Berlindagi janglarni ko'rgan. Uning vazifalari dushman samolyotlarini tutib olish, bombardimonchilarni himoya qilish va havodan razvedka qilishdan iborat edi. Urush davomida u I-16, I-185, Hawker Hurricane, Yak-1, Yak-3, Yak-7 va Yak-9 qiruvchi samolyotlarida jami 475 ta parvozni amalga oshirdi va 113 ta havoda jang qildi.

Yakuniy hisob 
Borovixning yakuniy hisobi biroz bahsli. Rasmiy hujjatlar tahlili asosidagi so'nggi hisob-kitoblarga ko'ra, Mixail Bikov uni 27 ta yakka va 17 ta umumiy g'alabalar bilan taqdirlaydi, Andrey Simonov va Nikolay Bodrixin esa u 32 ta yakka va 14 ta umumiy yoki 29 ta yakka va 16 ta umumiy g'alabaga erishganini aytishadi. G'arb mualliflari tomonidan ilgari qilingan hisob-kitoblar odatda yuqoriroq bo'ladi, garchi ularning da'volari manbasi va ularning to'g'riligi aniq emas; Bunday hisob-kitoblarga ko'ra, ko'pincha 32 ta yakka va 16 ta umumiy g'alabalar qayd etilgan.

Keyinchalik hayot 
Borovix urushdan keyin harbiy xizmatni davom ettirdi va 1946-yil iyungacha o'zining harbiy polki tarkibida qoldi. Keyin Germaniyada boʻlganida 233-qiruvchi aviatsiya polkining komandiri boʻldi. 1949-yilda u podpolkovnik unvoniga ko'tarildi va 1951-yilda Monino shahridagi Harbiy havo kuchlari akademiyasini tamomlagan, so'ngra 9-qiruvchi aviatsiya diviziyasi komandirining o'rinbosari boʻlgan. U Sovet Harbiy-havo kuchlarida turli yuqori lavozimlarni egallagan va oxir-oqibat 1969-yildan 1977-yilgacha Sovet havo hujumidan mudofaa kuchlari qo'mondoni boʻlgan. 1988-yilda harbiy xizmatdan chiqishdan oldin Mudofaa vazirligi qoshidagi Harbiy tarix institutida maslahatchi bo'ldi. Nafaqaga chiqqanidan ko'p o'tmay, u 1989-yil noyabr oyida noma'lum sabablarga ko'ra vafot etdi va Novodevichy qabristoniga dafn qilindi. Harbiy-havo kuchlarida boʻlganida u siyosatda ham xizmat qilgan, dastlab 1946—1950-yillarda Oliy Kengash deputati, soʻngra 1955—1959-yillarda RSFSR Oliy Kengashi deputati boʻlgan. U 1989-yil 7-noyabrda  vafot etdi va Novodevichy qabristoniga dafn qilindi.

Mukofotlar 

 Sovet

 Ikki karra Sovet Ittifoqi Qahramoni (1943-yil 24-avgust va 1945-yil 23-fevral)
 SSSRda xizmat ko'rsatgan harbiy uchuvchi (1966-yil 16-avgust)
 Ikkita Lenin ordeni (1943-yil 24-avgust va 1967-yil 31-oktabr)
 Beshta Qizil Bayroq ordeni (1942-yil 22-iyun, 1942-yil 6-noyabr, 1943-yil 9-iyul, 1945-yil 31-iyul va 1955-yil 22-fevral)
 Aleksandr Nevskiy ordeni (1944-yil 22-iyun)
 1-darajali Vatan urushi ordeni (1985-yil 11-mart)
 Uchta Qizil Yulduz ordeni (1955-yil 26-oktabr, 1971-yil 29-oktabr, 1982-yil 16-fevral)
 3-darajali "SSSR Qurolli Kuchlarida Vatanga xizmatlari uchun" ordeni (1975-yil 30-aprel)
 Kursk faxriy fuqarosi (1988)

 Xorijiy

 Mo'g'uliston - "Harbiy xizmatlari uchun" medali (1971-yil 6-iyul)
 Polsha - Virtuti Militari 5-sinf (1946-yil 6-aprel)
 Polsha - 5-darajali Polonia Restituta ordeni (1973-yil 6-oktabr)
 kampaniyasi va yubiley medallari

Izohlar

Manbalar

Bibliografiya 

 

Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Lenin ordeni sohiblari
Sovet Ittifoqi Qahramonlari
1989-yilda vafot etganlar
1921-yilda tugʻilganlar
Pages with unreviewed translations