Avtomatlashtirilgan jurnalistika

Algoritmik jurnalistika yoki robot jurnalistika deb ham ataladigan avtomatlashtirilgan jurnalistikada yangiliklar, maqolalar va shunga o'xshash materiallar kompyuter dasturlari yordamida yaratiladi Sun'iy intellekt (AI) dasturi orqali hikoyalar va maqolalarni jonli  muxbirlari emas, balki kompyuterlar tomonidan avtomatik ravishda ishlab chiqariladi. Ushbu dasturlar ma'lumotlarni inson o'qishi mumkin bo'lgan usullarda sharhlaydi, tartibga soladi va ommaga taqdim etadi. Odatda, jarayon taqdim etilgan katta hajmdagi turli ma'lumotlarni skanerdan o'tkazadigan, oldindan dasturlashtirilgan maqola tuzilmalari turini tanlaydigan, asosiy fikrlarni buyurtma qiladigan va nomlar, joylar, miqdorlar, reytinglar, statistika va boshqa raqamlar kabi tafsilotlarni kiritadigan algoritmni o'z ichiga oladi. Chiqish, shuningdek, ma'lum bir ovoz, ohang yoki uslubga mos ravishda moslashtirilishi mumkin.

Automated Insights, Narrative Science, United Robots va Monok kabi maʼlumotlar fani va sunʼiy intellekt kompaniyalari ushbu algoritmlarni ishlab chiqadi va axborot agentliklariga taqdim etadi. 2016-yil holatiga ko'ra, faqat bir nechta ommaviy axborot vositalari avtomatlashtirilgan jurnalistikadan foydalangan. Ilk qabul qiluvchilar orasida Associated Press, Forbes, ProPublica va Los Angeles Times kabi yangiliklar provayderlari mavjud.

Dastlabki tatbiqlar asosan statistik ma'lumotlar va raqamli raqamlarga asoslangan hikoyalar uchun ishlatilgan. Umumiy mavzular orasida sport ma'lumotlari, ob-havo, moliyaviy hisobotlar, ko'chmas mulk tahlili va daromadlarni ko'rib chiqish kiradi. StatSheet, kollej basketbolini qamrab oluvchi onlayn platforma, butunlay avtomatlashtirilgan dasturda ishlaydi. Associated Press har yili Automated Insights dasturidan va MLB Advanced Media statistikasidan foydalangan holda 10 000 ta kichik beysbol ligalari o'yinlarini yoritish uchun avtomatlashtirishdan foydalanishni boshladi. Sportdan tashqari, Associated Press korporativ daromadlar haqida hikoyalar tayyorlash uchun avtomatlashtirishdan ham foydalanadi. 2006-yilda Thomson Reuters o'zining onlayn yangiliklar platformasida moliyaviy yangiliklarni yaratish uchun avtomatlashtirishga o'tishini e'lon qildi. Eng mashhuri, Quakebot deb nomlangan algoritm The Los Angeles Times veb-saytida 2014-yilda Kaliforniyadagi zilzila haqidagi hikoyani silkinish to'xtaganidan keyin uch daqiqa ichida nashr etdi.

Avtomatlashtirilgan jurnalistika ba'zan jurnalistlarni oddiy reportajlardan ozod qilish, ularga murakkab vazifalar uchun ko'proq vaqt berish imkoniyati sifatida qaraladi. Bu, shuningdek, samaradorlik va xarajatlarni kamaytirish imkonini beradi, ko'plab yangiliklar tashkilotlari duch keladigan moliyaviy yukni yengillashtiradi. Biroq, avtomatlashtirilgan jurnalistika, shuningdek, yangiliklar muallifligi va sifatiga tahdid va inson jurnalistlarining hayotiga tahdid sifatida qabul qilinadi.

Foyda

Tezlik 
Robot muxbirlar katta hajmdagi ma'lumotlarni tezroq tezlikda ishlab chiqarish uchun yaratilgan. Associated Press ma'lum qilishicha, ularning avtomatlashtirishdan foydalanishi mijozlarning daromadlari to'g'risidagi hisobotlar hajmini o'n barobardan ko'proqqa oshirgan. Automated Insights dasturiy ta'minoti va boshqa kompaniyalarning ma'lumotlari yordamida ular bir vaqtning o'zida 150 dan 300 so'zli maqolalar tayyorlay oladilar, buning uchun jurnalistlar raqamlarni aniqlash va ma'lumot tayyorlashni talab qiladi. Muntazam hikoyalar va vazifalarni avtomatlashtirish orqali jurnalistlarga tergov reportajlari va voqealarni chuqur tahlil qilish kabi murakkab ishlar uchun ko'proq vaqt va'da qilinadi.

Associated Press agentligidan Franchesko Markoni ta'kidlashicha, avtomatlashtirish orqali axborot agentligi jurnalistlar vaqtining 20 foizini ta'sirchan loyihalarga e'tibor qaratish uchun  vaqtlarini bo'shatgan.

Narxi 
Avtomatlashtirilgan jurnalistika arzonroq, chunki qisqa vaqt ichida ko'proq kontent ishlab chiqarilishi mumkin. Bundan tashqari, axborot tashkilotlari uchun mehnat xarajatlarini kamaytiradi. Inson mablag'larining qisqarishi ish haqi yoki ish haqi, to'lanadigan ta'tillar, ta'tillar va ish sug'urtasi uchun kamroq xarajatlarni anglatadi. Avtomatlashtirish tor byudjetlar bilan kurashayotgan, lekin baribir ularni yoritish ko'lami va sifatini saqlab qolishni istaydigan axborot agentliklari uchun xarajatlarni kamaytirish vositasi bo'lib xizmat qiladi.

Tanqidlar

Mualliflik 
Avtomatlashtirilgan hikoyada kim muallif sifatida e'tirof etilishi kerakligi haqida ko'pincha chalkashliklar mavjud. Algoritmik mualliflik bo'yicha tadqiqotning bir qancha ishtirokchilari dasturchiga kredit berishdi; boshqalar ishning hamkorlik xarakterini ta'kidlab, yangiliklar tashkilotini muallif sifatida qabul qildilar. Shuningdek, o'quvchining maqolani robot yoki inson tomonidan yozilganligini tekshirishning hech qanday usuli yo'q, bu shaffoflik masalalarini ko'taradi, ammo bunday muammolar inson mualliflari o'rtasida ham mualliflik atributiga nisbatan yuzaga keladi

Bandlik 
Avtomatlashtirish masalalari  bilan bog'liq xavotirlar qatorida nashriyotlar sun'iy intellektdan foydalanishga o'tayotganda jurnalistlarning ish joyini yo'qotishdir. 2014-yilda Amerika Yangiliklar Muharrirlari Jamiyatining yillik aholi ro'yxati gazeta sanoati 3800 to'liq vaqtli professional muharrirlarni yo'qotganini e'lon qildi.  Bir yil ichida 10% dan ortiq pasayish sanoat 2007 va 2008-yillarda 10 000 dan ortiq ish o'rinlarini qisqartirganidan beri eng katta pasayishdir.

Amalga oshirishlar ro'yxati 

 2020-yilning may oyida Microsoft MSN -ning bir qator shartnoma jurnalistlari robot jurnalistika bilan almashtirilishini e'lon qildi.
 2020-yil 8-sentabrda The Guardian toʻliq GPT-3 neyron tarmogʻi tomonidan yozilgan maqolani chop etdi, garchi chop etilgan parchalar inson muharriri tomonidan qoʻlda tanlangan boʻlsa-da.

Manbalar 
 GPT3 quvvatlanadi

Jurnalistik atamalar
Pages with unreviewed translations
Jurnalistika