Pozitron emissiyon tomografiyasi

Pozitron emissiya tomografiyasi (PET)  metabolik jarayonlardagi va fiziologik jarayondagi oʻzgarishlarni koʻrish va oʻlchash uchun radiotraserlar deb nomlanuvchi radioaktiv moddalardan foydalanadigan funktsional tasvirlash usuli boʻlib , qon oqimi, kimyoviy tarkibi va yutilishi. Tanadagi maqsadli jarayonga qarab, turli xil tasvirlash maqsadlari uchun turli izlagichlar qoʻllanadi. Masalan, 18</br> 18</br> -FDG odatda saraton kasalligini aniqlash uchun ishlatiladi, NaF 18</br> 18</br> suyak shakllanishini aniqlash uchun keng qoʻllanadi va kislorod-15 baʼzan qon oqimini oʻlchash uchun ishlatiladi.

PET keng tarqalgan tasvirlash texnikasi, yadroviy tibbiyotda qoʻllanadigan tibbiy sintilografi texnikasidir. Radiofarmatsevtika – preparatga biriktirilgan radioizotop – tanaga izlovchi sifatida yuboriladi. Radiofarmatsevtikada beta-plyus parchalanishga uchraganda, pozitron chiqariladi va pozitron oddiy elektron bilan toʻqnashganda, ikkita zarracha yoʻq boʻlib ketadi va gamma nurlari chiqariladi. Ushbu gamma nurlari rentgen tasvirini olish kabi uch oʻlchamli tasvirni hosil qilish uchun gamma kameralar tomonidan aniqlanadi. 

PET skanerlari kompyuter tomografiyasini oʻz ichiga olishi mumkin va PET-KT skanerlari sifatida tanilgan. PET skanerlash tasvirlari xuddi shu jarayon davomida bitta skaner yordamida amalga oshirilgan KT yordamida qayta tiklanishi mumkin.

PET skanerining kamchiliklarida biri uning yuqori boshlangʻich narxi va doimiy operatsion narxidir.

Foydalanadi 

PET klinikadan oldingi va klinik sharoitlarda qoʻllanadigan tibbiy va jarayon vositasidir. U oʻsmalarni raklarni tasvirlashda va klinik onkologiya sohasida metastazlarni qidirishda va turli xil demensiyalarni keltirib chiqaradigan baʼzi miya kasalliklarini klinik tashxislashda keng qoʻllanadi. PET oddiy inson miyasi, yurak faoliyati haqidagi bilimlarimizni oʻrganish va yaxshilash va dori vositalarini ishlab chiqishni qoʻllab-quvvatlash uchun qimmatli tadqiqot vositasidir. PET hayvonlardan foydalangan holda klinikadan oldingi tadqiqotlarda ham qoʻllanadi. Bu vaqt oʻtishi bilan bir xil mavzularda takroriy tadqiqotlar oʻtkazish imkonini beradi, bunda sub’ektlar oʻz nazorati sifatida harakat qilishlari mumkin va maʼlum bir tadqiqot uchun zarur boʻlgan hayvonlar sonini sezilarli darajada kamaytiradi. Ushbu yondashuv tadqiqot natijalarining statistik sifatini oshirish bilan birga kerakli namuna hajmini kamaytirishga imkon beradi.

Fiziologik jarayonlar organizmdagi anatomik oʻzgarishlarga olib keladi. PET biokimyoviy jarayonlarni, shuningdek, baʼzi oqsillarning ifodasini aniqlashga qodir boʻlganligi sababli, PET har qanday anatomik oʻzgarishlar paydo boʻlishidan ancha oldin molekulyar darajadagi maʼlumotlarni taqdim etishi mumkin. BUTR skanerlash buni toʻqimalarning turi va funktsiyasiga qarab turli xil qabul qilish tezligiga ega boʻlgan radioyorliqli molekulyar zondlar yordamida amalga oshiradi. Har xil anatomik tuzilmalarda mintaqaviy kuzatuvchini qabul qilish PET skanerlashda qilingan pozitron emitteri tarafdan koʻrish va nisbatan miqdorini aniqlash imkonini beradi.

PET tasviri eng yaxshi maxsus PET tasvirlashi jarayoni yordamida amalga oshiriladi. Bundan tashqari, tasodif detektori bilan jihozlangan anʼanaviy ikki boshli gamma kamera yordamida PET tasvirlarini qabul qilish mumkin. Gamma-kamera PET tasvirining sifati yomonroq va skanerlash uzoq vaqt davom etadi. Biroq, bu usul PET skanerlash talabi past boʻlgan muassasalarga arzon narxlardagi joylarda yechim topish mumkin. Shu bilan bir qatorda, bu bemorlarni boshqa markazga yuborish yoki mobil skanerning tashrifiga tayanish boʻladi.

Tibbiy koʻrishning muqobil usullariga bitta fotonli emissiya kompyuter tomografiyasi (SPECT), rentgen tomografiyasi (KT), magnit-rezonans tomografiya (MRI) va funktsional magnit-rezonans tomografiya (MRI) va ultratovush kiradi. SPECT – asosiyligi shundakitanadagi molekulalarni aniqlash uchun radioligandlardan foydalanadigan PETga oʻxshash tasvirlash usuli. SPECT arzonroq va PETga nisbatan past tasvir sifatini aks etadi.