yakhyo/uz-wiki huggingface dataset:
Aleksandr Ivanov (kurashchi)

Aleksandr Nikolayevich Ivanov (1951-yil 10-yanvar, Chuonsk naslegi, Suntar ulusi, Yoqut Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi) —sovet erkin kurashchisi, Olimpiya oʻyinlari kumush medali sovrindori, Jahon kubogi sovrindori, Yevropa chempionati sovrindori, SSSR chempionatlarining koʻp karra chempioni. SSSRda xizmat koʻrsatgan sport ustasi (1991). Yoqut Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasida xizmat koʻrsatgan murabbiy.

Biografiyasi 
Aleksandr Ivanov 1951-yilda Yoqutistonda tugʻilgan. 1966-yilda Suntar yoshlar sport maktabida yunon-rum kurashi bilan shugʻullana boshlangan, 1968-yilda Churapchi oʻsmirlar sport maktabiga oʻtgan. 1968-yildan Qurolli kuchlar safida, 1969-yildan „Urojay“, 1970-yildan „Spartak“ (Yoqutiston) klubi tarkibida musobaqalarda qatnashgan. 1970-yilda Qozogʻiston davlat jismoniy tarbiya institutiga oʻqishga kirib, Olmaotaga koʻchib oʻtadi.

Sportdagi yutuqlari 
1970-yilda SSSR chempionatida qatnashib, 6-oʻrinni egallagan. 1972-yildan „Burevestnik“ jamoasida, 1973-yildan esa sportdagi faoliyatining oxirigacha yana Qurolli Kuchlar safida musobaqalarda ishtirok etgan. 1972 va 1973-yillarda SSSR chempionatlarida ikkinchi oʻrinni egallagan va 1974-yilda nihoyat SSSR chempioni boʻladi. 1976-yilda bu muvaffaqiyatini takrorlaydi.

Olimpiya terma jamoasiga kiritilgan. 1976-yilda Monrealda boʻlib oʻtgan yozgi Olimpiya oʻyinlarida 52 kilogrammgacha boʻlgan vazn toifasida kurashga tushgan. Gʻolib jarima ballarning minimal soniga koʻra aniqlangan. Final bahsiga qadar 6 ta jarima ball olgani uchun sportchi turnirdan chetlashtiriladi.

Kurashlarda:
 birinchi davrada raqib diskvalifikatsiyasi tufayli 8-daqiqada Eloy Abreuni (Kuba) magʻlub etadi;
 ikkinchi davrada Konstantin Mundilani (Ruminiya) 22:4 hisobida magʻlub etadi;
 uchinchi davrada 16:10 hisobida Jeyms Xaynzni (AQSh) magʻlub etib, 0,5 jarima ballni oladi;
 toʻrtinchi davrada Li Bong Sunni (Shimoliy Koreya) 22:19 hisobida magʻlub etadi va 1 jarima ballni oladi;
 beshinchi davrada 26:5 hisobida Vladislav Steshikni (Polsha) magʻlub etadi va musobaqaning final bosqichiga chiqadi.

Birinchi final bahsining 3-daqiqasida Jong Xye Seop (Janubiy Koreya) yelkasii yerga tekkizib, magʻlub etadi. Birinchi oʻrin uchun kurashda Yuji Takadaga (Yaponiya) magʻlub boʻladi va ikkinchi oʻrinni oladi.

Tbilisidagi xalqaro turnirning toʻrt karra gʻolibi (1971, 1973, 1977, 1978), faxriy kurachilar oʻrtasida jahon chempioni (1993).

1979-yilda Aleksandr Ivanov katta sportni tark etadi. Churapcha jismoniy tarbiya institutida jang sanʼati kafedrasi mudiri boʻlib ishlagan. Hozirda Mirniy shahridagi ixtisoslashtirilgan olimpiya zaxiralari maktabi direktori.

Mukofotlari 
 Shavkatli mehnati uchun medali;
 Qutb yulduzi ordeni (2006);
 Yoqut Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasida xizmat koʻrsatgan jismoniy tarbiya xodimi;
 Saxa respublikasining (Yoqutiston) XX asr sporti laureati;
 Yakutsk shahrining faxriy fuqarosi(1998);
 Suntar ulusining faxriy fuqarosi;
 Komsomol Markaziy qoʻmitasining „Sport jasorati“ koʻkrak nishoni (1976).

Manbalar 

Shavkatli mehnat uchun medali sohiblari
Yashayotgan insonlar
1951-yilda tugʻilganlar
10-yanvarda tugʻilganlar
Roman Dmitriyev

Roman Mixaylovich Dmitriyev (7-mart 1949-yil, Bestyax naslegi, Yoqut ASSR — 11 fevral 2010-yil, Moskva, Rossiya) — sovet erkin kurashchisi, 1972-yil Myunxendagi Olimpiya oʻyinlari chempioni, 1976-yil Monrealdagi Olimpiya oʻyinlarining kumush medali sovrindori, Jahon va Yevropa chempioni, olti karra SSSR chempioni. 1970-yillarning birinchi yarmidagi eng yaxshi jahon kurashchilaridan biri. SSKA klubi tarkibida musobaqalarda qatnashgan. Erkin kurash boʻyicha ikki karra SSSR chempioni Gavriil Dmitriyevning ukasi.

Biografiyasi 
Dmitriy Korkin nomidagi Churapcha erkin kurash maktab-internatining oʻquvchisi. Murabbiylari Nikolay Volkov va Sergey Preobrajenskiy boʻlgan.

1978-yilda Rossiya davlat jismoniy madaniyat va texnologiya universitetini tamomlagan. 1981-yildan 1985-yilgacha SSSR sport qoʻmitasi murabbiyi. Roman Dmitriyev YASSR terma jamoasi katta murabbiyi va erkin kurash boʻyicha Rossiya Federatsiyasi yoshlar terma jamoasi katta murabbiyi boʻlib ishlagan.

Sportchi va murabbiy sifatidagi faoliyatini yakunlagach, Roman Dmitriyev Saxa respublikasi (Yoqutiston) yoshlar ishlari va sport vazirining birinchi oʻrinbosari; Rossiya Federatsiyasi Prezidenti huzuridagi Saxa respublikasi (Yoqutiston) doimiy vakolatxonasining sport masalalari boʻlimi boshligʻi; Saxa respublikasi (Yoqutiston) Davlat majlisining (Il Tumen) Rossiya Federatsiyasi Federal Majlisidagi doimiy vakili; Saxa respublikasi (Yoqutiston) Davlat majlisi (Il Tumen) deputati (Yagona Rossiya fraksiyasidan), Oila, bolalik, yoshlar, jismoniy tarbiya va sport qoʻmitasi aʼzosi boʻlgan

Roman Dmitriyev 2010-yil 11-fevralda 61 yoshida vafot etgan. Yakutsk shahrida, Maganskoye qabristoniga dafn etilgan.

Xotira 
Yoqutiston aviakompaniyasining Sukhoi Superjet 100 (RA-89012) samolyotlaridan biri Roman Dmitriyev nomi bilan atalgan. 2011-yildan boshlab Yakutskda oʻsmirlar oʻrtasida Roman Dmitriyev xotirasiga bagʻishlangan Butunrossiya turniri, 2013-yildan boshlab oʻsmirlar oʻrtasida Roman Dmitriyev xotirasiga bagʻishlangan xalqaro turnir oʻtkazib kelinmoqda. 2018-yil 19-oktyabrda Roman Dmitriyev nomi Birlashgan jahon kurashining (UWW) shon-sharaf zaliga kiritildi.

Mukofot va unvonlari 
 SSSRda xizmat koʻrsatgan sport ustasi;
 SSSRda xizmat koʻrsatgan murabbiy;
 Rossiya Federatsiyasida xizmat koʻrsatgan murabbiy;
 Yoqut Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasida xizmat koʻrsatgan jismoniy tarbiya xodimi;
 Komsomol Markaziy qoʻmitasining „Sport shon-sharafi“ belgisi;
 Hurmat belgisi ordeni;
 Qutb yulduzi ordeni;
 „Shavkatli mehnat uchun“ medali;
 Yakutsk, Jigansk, Vilyuysk shaharlari, Churapchi ulusi faxriy fuqarosi.

Manbalar

Video 
 Tbilisidagi xalqaro turnir 1969-yil, erkin kurash, 48 kg: Roman Dmitriyev (SSSR) — Ibrahim Javadi (Eron)

Moskvada vafot etganlar
2010-yilda vafot etganlar
11-fevralda vafot etganlar
1949-yilda tugʻilganlar
7-martda tugʻilganlar
Shavkatli mehnat uchun medali sohiblari
Hurmat Belgisi ordeni sohiblari
Marjan Xalmuratova

Marjan Xalmuratova - Qoraqalpogʻiston xalq artisti, „Doʻstlik“ ordeni sovrindori.

Tarjimai holi 
Marjan Xalmuratova 1939-yili 15-iyulʼ kuni Qoraqalpogʻiston Respublikasida Moʻynoq tumanida toʻgʻilgan. U yoshligidan boshlab sanʼatga qiziqishi baland boʻlgan. Maktabda oʻqib yurib maktab xavaskor toʻgaragida qatnashib, spektakllarda rollar oʻynab koʻzga tushgan.

Teatr 
Uning sanʼatga qiziquvchiligi orqasida Berdaq nomidagi Qoraqalpoq davlat musiqali teatri saxnasiga olib kelgan. 1958-yili ushbu teatrga aktrisa boʻlib ishga kiradi. M.Xalmuratova tabiyat inom etgan tugʻma talanti bilan umrin saxnaga bagʻishladi. M.Xalmuratova komik aktrisa sifatida xalqimiz mehrin qozandi.

Rollari 
U „Suymaganga suykanma“de Gulsanem (S.Xojaniyazov), „Kuygelek kuzli yar“da Dilara (T.Seytjanov), „Jaylaoʻda toy“da Gulsanem (R.Eshimbetov, N.Eshmatov), „Qayin yene“de Afat (M.Shamxalov), „Kelinler qӯzgʻolangi“da Farmon bibi (S.Axmad), „Saq qargʻa sagʻagʻidan“da Netayxan (A. Qaxxar), „Jarali jurekler“de Zernegul (K.Raxmanov), „Jetinshi papam“da Qarshigʻa, „Sharʼyar“da Mastan (Q.Matmuratov), „Bes kunlik dunya“da Olmesek (Q.Matmuratov), „Palekning gardishi“da Ayjamal (B.Baymurzaev) va boshqa da koʻplagan spektakllarda rollar ijro etdi .

Mukofotlari 
M.Xalmuratovaning madaniyat va teatr sanʼatiga qoʻshgan mehnatlari baholanib, 1977-yili "Qoraqalpogʻistonda xizmat koʻrsatgan artist, 1991-yili „Qoraqalpogʻiston xalq artisti“ unvoni bilan va 2001 yili „Doʻstlik“ ordeni bilan mukofotlandi.

Manbalar 



1939-yilda tugʻilganlar
2014-yilda vafot etganlar
Aktrisalar
Qoraqalpogʻiston kishilari
Doʻstlik ordeni sohiblari
Grigoriy Kriss

Grigoriy Yakovlevich Kriss (1940-yil 24-dekabrda tugʻilgan, Kiyev, Ukraina SSR) — rus qilichboz. 1964-yilgi olimpiya chempioni. SSSRda xizmat koʻrsatgan sport ustasi (1964), V darajali Knyaz Yaroslav ordeni (2020) va I darajali (2016), II darajali (2012) va III darajali (2002) „Buyuk xizmatlari uchun ordeni“ (Ukraina) sohibi. Yakka tartibda besh karra SSSR chempioni.

Tarjimai holi 
Grigoriy Kriss Kievda yahudiy oilasida tugʻilgan. Bolaligi urush yillariga toʻgʻri kelgan va Kiyev yaqinidagi bir qishloqda oʻtgan. Qilichbozlik bilan Semyon Kolchinskiy qoʻl ostida shugʻullana boshlagan.

1973-yilgi SSSR chempionatida bronza medalini qoʻlga kiritgan. Shu yili SSKA tarkibida qatorasiga uchinchi marta klublar oʻrtasidagi Yevropa kubogini qoʻlga kiritgan. 1963—1973-yillarda SSSR terma jamoasi sharafini himoya qilgan.

Faoliyati

Jahon chempionatlari 
1967-yilda yakka tartibda jahon chempionatining kumush medalini qoʻlga kiritgan. 1971-yilgi jahon chempionatida yakka tartibda oltin medalni qoʻlga kiritgan.

Toʻrtta jahon chempionati sovrindori — 1965 (Parijdagi jahon chempionatida jamoaviy musobaqalarda bronza medalini qoʻlga kiritgan), 1966 (Moskva. Jamoaviy bahslarda kumush medal sohibi), 1967 (Monreal. Jamoaviy bahslarda oltin medalni qoʻlga kiritgan), 1969 (Kuba. Jamoaviy bahslarda oltin medal sohibi), 1971 (Vena. Jamoaviy bahslarda oltin medal sohibi). 1975-yilda Fransiyaning Grenoble shahrida boʻlib oʻtgan jahon chempionatining jamoaviy bahslarida SSSR terma jamoasi muvaffaqiyatsizlikka uchrab, beshinchi oʻrinni egallagan. Grigoriy Kriss nomi esa bu muvaffaqiyatsizlikning asosiy sababchilari qatorida qayd etib oʻtilgan.

Olimpiya oʻyinlari 
Toʻrtta Olimpida medallarini qoʻlga kiritgan. 1964-yilgi olimpiya oʻyinlarida — yakkalik musobaqasida oltin medal (Sovet qilichbozligi tarixidagi yakkalik musobaqalarida qoʻlga kiritilgan birinchi va yagona oltin medal). 1968-yilda yakkalik va jamoaviy bahslarda kumush medalni qoʻlga kiritgan.

1972-yilgi olimpiya oʻyinlarida jamaviy bahslarda bronza medalini qoʻlga kiritgan.

Manbalar 

5-darajali Knyaz Yaroslav Mudriy ordeni sohiblari
Kiyevda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
1940-yilda tugʻilganlar
24-dekabrda tugʻilganlar
Delina Fico

Delina Fico — albaniyalik fuqarolik jamiyati faoli, uning faoliyati asosan advokatlik, gender muammolari, LGBTQ targʻiboti, jamiyatni rivojlantirish va xalq taʼlimi masalalariga qaratilgan. Ficoning faoliyati nodavlat tashkilotlari tarmoqlarini (NNT) shakllantirish va ayollar huquqlarini himoya qiluvchi guruhlar oʻrtasidagi hamkorlikni oshirishga intiladi.

Targʻibot ishlari 
Delina Fico LGBTI shaxslar uchun boshpana, Sharqiy Gʻarb Ayollar tarmogʻi (NEWW), Albaniya uchun ochiq jamiyat fondi, Kosovo ayollar tarmogʻi kengashi aʼzosi boʻlib ishlagan, ayollarning iqtisodiy va siyosiy imkoniyatlarini kengaytirish dasturiga rahbarlik qilgan va East West Management Institute Inc.dagi jamiyat dasturlari hozirgi fuqarolik ishlari boʻyicha direktori.

Ayollar huquqlari 
Ficoning ishi ayollar huquqlari va ayollar huquqlarini himoya qiluvchi NNTlar oʻrtasida tarmoqlarni oʻrnatishga qaratilgan saʼy-harakatlarga qaratilgan. Fikoga koʻra, postsovet ayollar tashkilotlari 1994-yilda Albaniyaning Gender rivojlanish tashkilotining oldingi urinishlariga asoslanib, soyabon tashkilotlar ostida birlashishga „ikkilanib qolganlar“.

Fico Caroline Moserning Gender va Rejalashtirish asosi tarafdori boʻlib, Albaniya qonunchiligida shunga oʻxshash tizimni joriy etish ustida ishlagan.

Shaxsiy hayoti 
Fico avval Albaniya sotsialist partiyasi prezidenti va hozirgi Albaniya bosh vaziri Edi Rama bilan unashtirilgan edi. Hozirda alban siyosatchisi Bledar Çuçi bilan yashab kelmoqda.

Mannbalar 

Yashayotgan insonlar
Kafolatlangan tarmoqli kengligi

CIR ( Ingliz Qabul qilingan ma'lumot darajasi ) - Frame Relay (FR) tarmoqlarida kafolatlangan virtual kanal (PVX) o'tkazish qobiliyati.

Dastlabki standartlar to'plamida (ANSI T1S1) CIR alohida parametr sifatida mavjud emas, lekin alohida virtual kanal uchun B(c) (bitlar bajarilgan, Committed Burst Size), B(e) (bitlar ortiqcha) va parametrlari mavjud. T(c) (majburiy) stavkani o'lchash oralig'i aniqlandi). B(c) tarmoq haddan tashqari yuklanganda ham T(c) vaqtida uzatilishi kafolatlangan bitlar soni sifatida aniqlanadi, B(e) tarmoq kam yuklangan holda T(c) vaqtida uzatilishi mumkin boʻlgan bitlarning maksimal soni, ya'ni yetkazib berish kafolatlarisiz: B(c) dan oshib ketgandan keyin yuborilgan paket sarlavhalari DE biti bilan belgilanadi (o'chirishga yaroqli, ATM dagi CLP ga o'xshash) va tarmoqdagi tiqilib qolganda, tarmoq kalitlarida yo'q qilinadi. tiqilib qolgan qism.

Shunday qilib, virtual kanal uchun ikkita tarmoqli kengligi aniqlanishi mumkin:

 CIR=B(c)/T(c) - kafolatlangan tarmoqli kengligi
 EIR=B(e)/T(c) - maksimal kafolatlanmagan tarmoqli kengligi

CIR qiymati nolga teng bo'lgan FR kanallarini sozlash va ishlatish mumkin.

ANSI T1S1 da T(c) qiymati aniqlanmagan, chunki T(c), B(c) va B(e) qiymatlari jismoniy interfeyslarning tezligiga, yigʻilgan virtual kanal oʻtkazuvchanlik kengligiga bogʻliq parametrlardir. va FR kaliti buferining o'lchamlari va boshqa parametrlar kalitning amalga oshirilishi va sozlamalariga bog'liq.

Biroq, CIR va EIR FR tarmoq operatorlari va ularning xizmatlari iste'molchilari o'rtasida shartnomalar tuzishda kanal parametrlarini tavsiflash uchun qulay ko'rsatkichlar bo'lib chiqdi, bundan tashqari, ko'p hollarda T(c) trafikning xususiyatiga qarab dinamik ravishda qayta hisoblanishi mumkin; RFC 3133 (Fram Relay Benchmarking terminologiyasi) CIR asosiy parametrdir va T(c) CIRni saqlash uchun zarur bo'lgan vaqt oralig'i sifatida aniqlanadi, ya'ni T(c)=Bc/CIR, TCP surma oynasining analogi sifatida ishlaydi. .

Tarmoq texnologiyalarida, ikki darajali ustuvorlikka ega bo'lgan umumiy kanalga (ba'zi simsiz va sun'iy yo'ldosh tarmoqlari va boshqalar) ko'p kirish imkoniyati mavjud bo'lsa, CIR atamasi ustuvor mijozning tarmoqli kengligi uchun ham ishlatiladi, CIR esa shakllantiruvchilarning maqsadli konfiguratsiya parametrlaridan biridir. - buferlash ( RFC 2963, Differentsial xizmatlar uchun tarif moslashuvi shakllantiruvchi) bilan quyi tizimlar trafigini tekislash, bu holda EIR o'rniga MIR (Maksimum axborot tezligi) va PIR (Peak Information Rate) parametrlarining kombinatsiyasi qo'llaniladi.
Domokos jangi

Domokos jangi () Usmonlilar imperiyasi va Yunoniston qirolligi oʻrtasida boʻlib oʻtgan toʻqnashuv..

Tarix 
Gretsiya Krit orolini qoʻshib olishga harakat qilgandan soʻng, Usmonli porti Gretsiyaga urush eʼlon qildi. Elassonadagi () Usmonlilar qoʻshini qoʻmondoni Edhem Posho (keyinchalik Gʻozi unvoniga sazovor boʻlgan) edi. Jang vaqtida 46 yoshda boʻlgan Edhem posho Usmonli armiyasining eng yosh qoʻmondoni edi. Yunon armiyasiga shahzoda Konstantin boshchilik qilgan. Domokosdagi Usmonli qoʻshini 45 000 kishi, yunon armiyasi esa 40 000 kishi edi. Bundan tashqari Yunoniston tomonida Ricciotti Garibaldi qoʻmondonligi ostida 2000 ta italyan askari jangda qatnashgan.

Jang 
Dastlabki gʻalabalardan Edhem Posho oʻz qoʻshinlarining bir qismini Velestinda (bu jang teatri edi) yoki Farsalada saqlaganligi aytiladi. Gretsiyaning yangi bosh vaziri Dimitrios Rallis Buyuk Kuchlar vositasida sulh tuzishni rejalashtirgan edi. Murosaga kela olmagan Edhem Posho 1897-yil 17-mayda Domokos (Dömeke) shahriga yoʻl oldi. Domokos yunon armiyasining oldinga siljib borayotgan Usmonli qoʻshiniga qarshi tayanchi boʻlgan.

Usmonlilar 17-may kuni erta tongda bir necha guruh boʻlib oldinga siljishdi. Usmonlilar armiyasi quyidagi qismlardan iborat edi: Hayri poshoning oʻngdagi boʻlimi, Tsioba tomon yoʻnalgan, Neshet Poshoning boʻlinmasi Domokosga boradigan asosiy yoʻlda. Markazda Hamdi Posho, chap tarafda Mahmud posho boʻlinmadi, Hamdi poshoning ortidan Haydar poshoning boʻlinmasi.

Dastlabki hujumlar ertalab soat 10 larda yunon armiyasi chizigʻining chap tomonida, Hayri posho qoʻshinlari Tsioba qishlogʻida kichik yunon otliq qoʻshinlari bilan toʻqnash kelganida boshlandi. Hayri posho askarlariga qishloqni egallash uchun bir soat kerak boʻldi.

Hamdi va Memduh boshchiligidagi turk chap qanoti polkovnik Mastrapas boshchiligidagi yunon qoʻshinlari tomonidan koʻrsatilgan qarshilik tufayli sekin oldinga siljidi. Yunonistonning toʻrtinchi diviziyasi Hamdining albaniyalik muntazam qoʻshinlarini bir muncha vaqt ushlab turdi.

Soat 15:00 da yunonlar Domokos oldidagi tekislikdan chiqib ketishdi.

Soat 23:00 da Edhem Posho Hamdidan xabar oldi. Hamdi va Memduh yunonlarning oʻng qanotiga hujum qilishga tayyor edilar. Edhem ertasi kuni Hamdiga yunonlarga hujum qilishni buyurdi. Shahzoda Konstantin turk qoʻshinlarining oʻng tomonidan hujum qilishini sezdi va tunda qoʻshinga chekinishga buyruq berdi

Natija 
Edhem posho tashabbusni oʻz qoʻliga oldi va Termopilaga hujum boshladi. Dovon yunon qoʻshinlari tomonidan qattiq himoyalangan boʻlsa-da, u qoʻlga olindi. Ammo Usmonli sardori Halil Rifat posho Afinani egallashni rejalashtirgan edi. Shunga qaramay, Yevropaning buyuk davlatlari Usmonli hukumatini sulh tuzishga majbur qildi. Jangdan ikki kun oʻtgach, ikkala tomon ham oʻt ochishni toʻxtatdi. Usmonli qoʻshini gʻalaba qozongan boʻlsa-da, Krit porti ustidan nazoratni yoʻqotdi.

Manbalar
Optimistik

Optimistik () — Ukrainaning Ternopil viloyati Chortoq tumani, Korolevka qishlogʻidagi karst gʻori. Dunyodagi eng uzun gipsli gʻor, dunyodagi beshinchi eng uzun gʻor. Shu vaqtgacha aniqlangan uzunligi taxminan 267 km. Toʻliq oʻrganilmagan. Gʻordan Ternopilgacha boʻlgan masofa 115 km.

Xarakteri 
Gʻor 1966-yilda ochilgan. Bugungi kunga qadar xaritalangan parchalarning umumiy uzunligi taxminan 267 km. Oʻtish joylari taxminan 80 m chuqurlikda joylashgan. Gʻor loy bilan qattiq berkilgab. Gʻor ichida stalaktitlar, heliktitlar va boshqa sinter formasyonları mavjud.

Kashfiyot tarixi 
Gʻorlarga boy Podoliya tadqiqotchilarni doimo oʻziga jalb qilib kelgan. 1965-yilda yangi tashkil etilgan "Cyclops" klubining speleologlari Korolevka qishlogʻi yaqinidagi Vetrovaya gʻorida topografik tekshiruv oʻtkazdilar. Oʻsha paytda Ternopil viloyatining Borshchevskiy tumanida, mahalliy bolalar yaqin atrofdagi yer osti oqimini koʻrsatdilar. Tadqiqotchilar qazish ishlarini olib borishga muvaffaq boʻlmadilar, lekin bir yil oʻtib, 1966-yil 8-mayda qaytib kelishdi. Aleksey Solar va Miron Savchin oʻtgan yili ularning yoʻlini toʻsib qoʻygan loy sifon orqasiga kirib, gʻorning 400 metrga yaqin qismini koʻzdan kechirdilar. Dastlab gʻorning uzunligi kamida 3 kilometr deb taxmin qilingan, keyingi izlanishlari uni butun Sovet Ittifoqidagi eng uzun gʻorga aylantirdi. Gʻor optimistik deb nomlangan, tadqiqotchilar Lvov aholisini „optimistlar“ deb atashgan.

Oʻshandan beri 200 dan ortiq ekspeditsiya amalga oshirildi. Gʻorni tadqiq qilishda Bolgariya, Polsha, Rossiya speleoglari qatnashdi.

Gʻor oʻrganilgach, yangi yer osti tayanch lagerlariga ehtiyoj paydo boʻldi. 2008-yil holatiga koʻra, ularning soni 15 tani tashkil etadi. Gʻorning perimetri boʻylab eng chuqurda joylashgan yer osti lagerlaridan biri boʻlgan „Oazis“dir: lagerning oʻzida toza suv ombori, uni chiqarish uchun nasos, ellik kishilik yotoqxonalar va yangi oshxona anjomlari bor.

Yozuvlar 

 Bu dunyodagi eng uzun gipsli gʻor va dunyodagi beshinchi eng uzun gʻor.
 Bu yerda topilgan heliktitlarning mavjudligi ular faqat ohaktosh gʻorlarida paydo boʻlishi mumkinligi haqidagi nazariyalarni yoʻqqa chiqardi

Manbalar 

Ukraina
Ukraina geografiyasiga oid chala maqolalar
Tabiiy boyliklar
Avksentiy Mordinov

Avksentiy Yegorovich Mordinov (1910—1993) — birinchi yoqut faylasufi, falsafa fanlari doktori, professor; Rossiya Federatsiyasida xizmat koʻrsatgan fan arbobi.

Biografiyasi 
Avksentiy Mordinov 1910-yil 23-fevralda hozirgi Tattinsk ulusining Ust-Amginsk naslegida kambagʻal oilada tugʻilgan.

Toʻqqiz yoshida Chichimaxdagi boshlangʻich maktabiga oʻqishga kiradi, soʻngra Cherkexdagi yetti yillik maktabida oʻqishni davom ettiradi. 1929—1930-yillarda jurnalistik faoliyat bilan shugʻullangan va „Eder Bolshevik“ gazetasining mas’ul kotibi boʻlgan. 1930-yilda Yoqut pedagogika texnikumini tugatib, Moskva falsafa, adabiyot va tarix institutiga oʻqishga kiradi va uni 1934-yilda tugatdi. Moskva shahar qoʻmitasi va komsomol markaziy qoʻmitasi topshirigʻiga asosan Moskva viloyatida universal oʻquv mashgʻulotlarini oʻtkazishda ishtirok etgan.

1934-yil oxirida Mordinov oʻz vataniga qaytib keladi va shu vaqtdan boshlab pedagogik faoliyat bilan shugʻullanib, falsafadan dars beradi: 1936-yildan Yoqut pedagogika institutining falsafa kafedrasi mudiri (bir vaqtning oʻzida Yoqut Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi Xalq Komissarlari Soveti huzuridagi Til va madaniyat ilmiy-tadqiqot instituti ilmiy kotibi) boʻlib ishlagan, 1956-yildan Yoqut davlat universitetining falsafa kafedrasi mudiri. 1940-yilda „Proletariat diktaturasi va milliy madaniyat“ mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini; 1954-yilda „SSSR xalqlari sovet madaniyatining sotsialistik mazmuni va milliy shakli“ mavzusidagi doktorlik dissertatsiyasi himoya qilgan.

Avksentiy Mordinov 1993-yil 1-noyabrda vafot etgan.

Xotira 
Tattinsk gimnaziyasi uning nomi bilan atalgan.

Mukofotlari 
Avksentiy Mordinov ikki marta Mehnat Qizil Bayroq ordeni, „Hurmat Belgisi“ ordeni va medallar bilan taqdirlangan. P. A. Oyunskiy nomidagi Davlat mukofoti laureati boʻlgan.

Manbalar 

Rossiya Federatsiyasida xizmat koʻrsatgan fan arboblari
“Vladimir Ilich Lenin tavalludining 100 yilligi munosabati bilan” medali sohiblari
Hurmat Belgisi ordeni sohiblari
Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari
1993-yilda vafot etganlar
1-noyabrda vafot etganlar
1910-yilda tugʻilganlar
23-fevralda tugʻilganlar
Sariagʻash vokzali

Sariagʻash vokzali() — Qozog'iston temir yoʻllari kompaniyasiga qarashli, Sariagʻashning markazida joylashgan yirik temir yoʻl vokzalidir. ????-yilda ochilgan. Vokzali kodi:698305.

Oʻzbekistonga boradigan poezdlar va Oʻzbekistondan kelayotgan poezdlar ushbu bekatda immigratsiya qilinadi.

Temir yoʻli 
 Trans-Aralsk temir yoʻli  (kk) 
 Turkiston-Sibir temir yoʻli

Koʻchalarga chiqish

Qo'shni stantsiya

Yana qarang 
 Sariagʻash vokzalidagi poyezdlar jadvali Yandex’da. Jadvallar.

Manbalar 

Temir yoʻllar
Temir yo‘l vokzallari
Nikolay Avilov

Nikolay Viktorovich Avilov (1948-yil, 6-avgustda Odessada tugʻilgan) — Sovet yengil atletikachisi, dekatlonchi, jahon rekordchisi, olimpiya chempioni, uchta olimpiya oʻyinlari ishtirokchisi, SSSRda xizmat koʻrsatgan sport ustasi (1972). Odessaning „Dinamo“ klubi sharafini himoya qilgan.

Tarjimai holi 
13 yoshida yengil atletika bilan shugʻullana boshlagan. Mashgʻulotlarni basketbol maydonida olib borgan. Odessalik mashhur murabbiy Vladimir Katsmanning shogirdi. 16 yoshida Nikolay Avilov balandlikka sakrash boʻyicha sport ustasi unvonini olgan.

1964-yilda Ukraina SSR yoshlar terma jamoasiga qoʻshilgan. 1967-yilda SSSR xalqlarining IV Spartakiadasining dekatlon boʻyicha musobaqasida ishtirok etgan. 19 yoshida yakuniy jadvalda beshinchi oʻrinni egallagan. 1968-yilda SSSR chempionatining bronza medalini qoʻlga kiritgan. 1968-yilda Mexiko shahrida boʻlib oʻtgan olimpiadada idhtirok etib, 4-oʻrinni egallagan. 1972-yilda SSSR chempionligini qoʻlga kiritgan. Shundan soʻng, Myunxendagi olimpiya oʻyinlarida ishtirok etgan. Olimpiadada 8454 ball toʻplagan holda chempion boʻlgan va jahon rekordini oʻrnatgan.

1975 va 1976 yillarda ketma-ket ikki marta SSSR chempioni boʻlgan. Monrealdagi Olimpiya oʻyinlarida ishtirok etib, bronza medalini qoʻlga kiritgan. 1980-yilda, 32 yoshida, Moskvadagi olimpiya oʻyinlariga yoʻllanma olishga harakat qilgan. Ammo saralash turnirida beshinchi oʻrinni egallagan. Shundan soʻng, Sportchilik faoliyatini yakunlashga qaror qilgan va murabbiylik faoliyatini boshlagan.

Murabbiy sifatida mahalliy sportchilarni ham, Iroq, Xitoy, Misr va Seyshell orollaridagi sportchilarni ham musobaqalarga tayyorlagan. Seyshell orollarida 10 yildan ortiq faoliyat yuritgan.

Hozir Odessada yashaydi. 2015-yilda Odessa viloyat kengashiga boʻlib oʻtgan saylovlarda gʻolib boʻlgan.

1974-yilda „Nikolay Avilovning ikki kuni“ () nomli film suratga olingan.

Manbalar 

1948-yilda tugʻilganlar
6-avgustda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Yengil atletika boʻyicha Olimpiyada oltin medali sovrindorlari
Kabulbaba

Kabulbaba (Mustafakemalpaşa) — Turkiyaning Bursa viloyati, Mustafakemalpaşa tumanidagi qishloq. Aholisi 183 kishidan iborat (2022).

Manbalar  

Mustafakemalpaşa tumanidagi mahallalar
Kadirçeşme

Kadirçeşme (Mustafakemalpaşa) — Turkiyaning Bursa viloyati, Mustafakemalpaşa tumanidagi qishloq. Aholisi 78 kishidan iborat (2022).

Manbalar  

Mustafakemalpaşa tumanidagi mahallalar
Kapaklıoluk

Kapaklıoluk (Mustafakemalpaşa) — Turkiyaning Bursa viloyati, Mustafakemalpaşa tumanidagi qishloq. Aholisi 110 kishidan iborat (2022).

Manbalar  

Mustafakemalpaşa tumanidagi mahallalar
Karaoğlan

Karaoğlan (Mustafakemalpaşa) — Turkiyaning Bursa viloyati, Mustafakemalpaşa tumanidagi qishloq. Aholisi 756 kishidan iborat (2022).

Manbalar  

Mustafakemalpaşa tumanidagi mahallalar
Karapınar (Mustafakemalpaşa)

Karapınar (Mustafakemalpaşa) — Turkiyaning Bursa viloyati, Mustafakemalpaşa tumanidagi qishloq. Aholisi 291 kishidan iborat (2022).

Manbalar  

Mustafakemalpaşa tumanidagi mahallalar
Yuriy Poyarkov

Yuriy Mixaylovich Poyarkov (1937-yil, 10-fevral, Xarkov — 2017-yil 10-fevral, Xarkov) — sovet voleybolchisi, SSSR terma jamoasi aʼzosi (1960-1968). Ikki karra olimpiya chempioni (1964 va 1968), ikki karra jahon chempioni (1960 va 1962), 1965-yilgi jahon kubogi sohibi, ikki karra Yevropa chempioni (1967 va 1971), SSSR chempioni (1967-yil). SSSRda xizmat koʻrsatgan sport ustasi (1964).

Tarjimayi holi 
Xarkovda voleybol bilan shugʻullana boshlagan. „Burevestnik“ (Xarkov) jamoasi tarkibida oʻynagan. 1967-yilda Ukraina SSR terma jamoasi aʼzosi sifatida SSSR chempioni va SSSR xalqlari Spartakiadasi gʻolibi boʻlgan. 1960-yildan 1972-yilgacha SSSR terma jamoasi safida rasmiy musobaqalarda qatnashgan. 1965-yildan — milliy terma jamoaga sardorlik qilgan. Terma jamoa tarkibida ikki karra olimpiya chempioni (1964 va 1968), 1972-yilgi olimpiya oʻyinlarining bronza medali sovrindori, ikki karra jahon chempioni (1960 va 1962), 1966-yilgi jahon chempionatining bronza medali sovrindori va 1965-yilgi jahon kubogi gʻolibi boʻlgan. 1969-yilgi jahon chempionatining bronza medalini qoʻlga kiritgan. 1967 va 1971-yillarda ikki karra Yevropa chempioni boʻlgan va 1963-yilgi Yevropa chempionatining bronza medali sovrindori. U kuchli lateral xizmatga ega edi, shuning uchun u „katapult odam“ laqabini oldi.

1980-yilda Moskva olimpiadasi mash`alasini marshutning xarkovdan oʻtadigan qismi boʻylab olib oʻtgan.

1965-yildan KPSS aʼzosi.

1996-yildan 2011-yilgacha professor sifatida sport oʻyinlari kafedrasi mudiri;

2011-yildan G. S. Skovoroda nomidagi Xarkov Milliy pedagogika universitetining sport oʻyinlari kafedrasi (2016-yil sentyabr oyidan kafedra nomi „Olimpiya va professional sport va sport oʻyinlari kafedrasi“ga oʻzgartirilgan) professori.

Ukraina voleybol federatsiyasi ijroiya qoʻmitasi aʼzosi va shahar kengashi deputati etib saylangan.

2007-yilda uchta olimpiadada uchta medal (medallarning ikkitasi oltin) qoʻlga kiritgan sportchi sifatida Ginnesning rekordlar kitobiga kiritilgan

Yuriy Mixaylovich Poyarkov Xarkovdagi 2-sonli qabristonga dafn etilgan.

Mukofotlari 
„Hurmat Belgisi“ ordeni ordeni (ikki marta), Ukrainaning III va II darajali „Buyuk xizmatlari uchun“ ordenlari bilan taqdirlangan. Xarkov (1999-yildan) va Xarkov viloyati (2008-yildan)ning faxriy fuqarosi.

Manbalar 

Sovet Ittifoqi Kommunistik Partiyasi aʼzolari
Hurmat Belgisi ordeni sohiblari
Alifbo boʻyicha shaxsiyatlar
2017-yilda vafot etganlar
10-fevralda vafot etganlar
1937-yilda tugʻilganlar
10-fevralda tugʻilganlar
Kemeri milliy bogʻi

Kemeri milliy bogʻi () — Latviyaning Yurmala shahri gʻarbida joylashgan milliy bogʻ. 1997-yilda tashkil etilgan, mamlakatdagi uchinchi yirik milliy bogʻ boʻlib, 381,65 km² maydonni egallaydi. Bogʻ hududini asosan oʻrmonlar va botqoqlar egallagan, ulardan eng muhimi Buyuk Kemeri bogʻidir (). Bogʻ shifobaxsh xususiyatga ega mineral buloqlar va balchiqlar bor.

Ekotizim 

Oʻrmonlar bogʻning umumiy maydonining 57% ni egallaydi. Bogʻlar Ķemeri milliy bogʻi umumiy maydonining 24% ni egallaydi. Botqoqlarda oʻsimliklarning koʻp turlari, ayniqsa moxlar va orxideya oʻsadi. Oʻtloqlar quruq va nam hududning 6% ni egallaydi. Koʻllar, daryolar, oltingugurtli buloqlar va dengiz koʻrinishidagi suv park hududining 10% ni egallaydi. Dehqochilik maqsadlarida botqoqliklarni quritish uchun koʻp harakat qilingan.

Qushlar 
Botqoqda Latviya qushlarining bir qator turlari yashaydi, masalan, oddiy turna va oltinrang rjanka.

Botqoq mevalari 
Botqoqda, klyukva, crowberrie, Rubus chamaemorus va blueberrie kabi isteʼmol qilish mumkin boʻlgan yovvoyi rezavorlar mavjud.

Oʻsimliklar 
Botqoq oʻsimliklarga boy emas, chunki ogʻir sharoitlar, masalan, ozuqa moddalarining pastligi va kislorod miqdori pastligi oʻsimliklar oʻsishiga xalal beradi. Botqoq hududida Eriophorum vaginatum, Calluna vulgaris, Ledum palustre, Rhynchospora alba, Andromeda polifolia, Drosera, Pinus sylvestris va Sphagnum kabi sharoitga moslashgan turlar oʻsadi.

Oltingugurtli buloqlar 
Ķemeri milliy bogʻida suvda oson eriydigan H2S gazini hosil qiluvchi gips va tuproq bakteriyalari (Desulfovibrio desulfuricans) tufayli koʻplab tabiiy oltingugurtli buloqlar mavjud. Kemerida topilgan shifobaxsh mineral suvlar va balchiqlar yaqin atrofdagi kurortlarda qoʻllanadi. Balchiq asosan ovqat hazm qilish tizimi va teri muammolarini davolash uchun ishlatiladi.

Turizm 

Kemeri milliy bogʻida bir nechta tabiiy soʻqmoqlar va keng yoʻlaklar mavjud. Ulardan eng mashhurlari Buyuk Kemeri bogʻida joylashgan qisqasi (1,4 km (0,87) mi) va uzuni (3,4 kilometr (2,1 mi)). Yoʻlaklar quyosh botishini suratgaolish uchun keladigan fotograflar eʼtiborini doimo jalb qilib kelgan.

Tarix 
Latviyada botqoqlarning shakllanishi muzlik davridan keyingi vaqtga, taxminan 10 000 yil oldin, iqlim issiqroq va namroq boʻlganida boshlangan. Bu esa koʻl tubida qumli tuproq, suv oʻsimliklari va hayvonlarining qoldiqlaridan iborat qalin sapropel loy qatlami hosil boʻlishiga olib kelgan.

Ikkinchi Jahon urushi davrida Botqoq koʻplab tanklarni yutib yuborgan.

Manbalar 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Isidor Baraxov

Isidor Nikiforovich Baraxov (Ivanov) (1898-yil 12-fevral — 1938-yil 15-sentyabr) — sovet davlat, ijtimoiy va siyosiy arbobi, fuqarolar urushi qatnashchisi. Maksim Ammosov va Platon Oyunskiy bilan birgalikda RSFSR tarkibida Yoqut ASSR tashkil etilishining boshida turgan. Stlin repressiiyasi qurboni.

Biografiyasi 
Isidor Baraxov 1898-yil 12-fevralda Yakutsk viloyati Verxnevilyuy ulusining Xarbalax naslegida boy chorvador-dehqon oilasida tugʻilgan. 1914-yilda Verxnevilyuydagi qishloq boshlangʻich maktabni tugatgan. Yakutskdagi oʻqituvchilar seminariyasida oʻqigan yillarida E. M. Yaroslavskiy tanishib qoladi va uning inqilobiy doirasida qoʻshiladi. 1917-yil sentyabrdan Rossiya sotsial-demokratik ishchilar partiyasi aʼzosi. RKP (b) Yakutsk guberniyasi, Vilyuy uyezdi byurosi kotibi (1920—1922), YASSR Xalq Komissarlari Soveti raisi (1922—1924), Butunittifoq kommunistik partiyasi Yakutsk viloyati qoʻmitasining birinchi kotibi (1926—1928), Butunittifoq kommunistik partiyasi Markaziy qoʻmitasi qishloq xoʻjaligi boʻlimining Sharqiy Sibir va Uzoq Sharq sektori mudiri oʻrinbosari, keyin sektor mudiri (1933—1938) boʻlib ishlagan. Partiyaning X, XII, XV syezdlariga delegat, SSSR Markaziy Ijroiya qoʻmitasi, YASSR Markaziy Ijroiya qoʻmitasi aʼzoligiga saylangan. 1926-yilda Bokuda boʻlib oʻtgan I Butunittifoq turkologik syezdida yoqut delegatsiyasiga rahbarlik qilgan.

1921-yil mart oyida Kommunistik partiyaning X qurultoyida Yoqutistondan ovoz berish huquqiga ega yagona vakil sifatida qatnashadi (ikkinchi delegat Platon Oyunskiy maslahat ovozi huquqiga ega boʻlgan). 1924-yil sentyabrdan Moskvadagi Kommunistik akademiyaning marksizm kurslari tinglovchisi. 1921—1924-yillarda partiya guberniyasi byurosi kotibi, Yoqut Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi Xalq Komissarlari sovetining raisi boʻlib ishlaydi. 1926—1928-yillarda Yoqutistondagi partiya tashkilotiga rahbarlik qilgan.

1928—1933-yillarda Qizil professorlar institutida tahsil olgan. Oʻqishni tugatgach, Markaziy qoʻmita apparatida, Sharqiy Sibir va Uzoq Sharq qishloq xoʻjaligi sektori boshligʻi boʻlib ishlagan. Yoqutiston iqtisodiyotiga oid ilmiy ishlar muallifi.

1938-yilda soxta ayblovlar bilan ayblanib, oʻsha yilning 15-sentyabrida Moskva yaqinidagi Kommunarka poligonida qatl qilingan.

1956-yil 31-oktyabrda reabilitatsiya qilingan.

Xotini Aleksandra Andreyevna Cherepanova, oʻgʻli Yaroslav.

Xotira 
 Isidor Baraxov nomi 1-sonli Verxnevilyuy oʻrta maktabiga, Yakutsk, Verxnevilyuy va boshqa aholi punktlaridagi koʻchalarga berilgan.
 1974-yil 31-oktyabrda Oka kemasozlik zavodida qurilgan „Sovet Yakutiyasi“ loyihasining yangi kemasiga Isidor Baraxov nomi beriladi.
 1976-yilda Lena daryo paraxodchiligi birlashmasi tomonidan qurilgan „Lenaneft-2004“ neft tankeri nomi 2014-yil fevral oyida Isidor Baraxov sharafiga oʻzgartirildi.
 2014-yil 27-aprelda Yakutskda Isidor Baraxov haykali oʻrnatilgan.

Manbalar 

1938-yilda vafot etganlar
15-sentyabrda vafot etganlar
Alifbo boʻyicha shaxsiyatlar
1898-yilda tugʻilganlar
12-fevralda tugʻilganlar
Yuriy Shundrov

Yuriy Aleksandrovich Shundrov (, ; 1956-yil 6-iyun — 2018-yil 27-iyul) — ukrainalik sobiq xokkeychi. Darvozabon.

Faoliyati 
Shundrov oʻz faoliyatini 1978—1979-yilgi mavsumda Kiyevning „Sokil“ klubi tarkibida Sovet chempionatidagi ishtirok bilan boshlagan. 1990-91 yilgi mavsum soʻngigacha Sokil safida harakat qilgan. Keyin 1991—1992-yilgi mavsumda „Ximik Voskresensk“ klubi tarkibiga oʻtgan. 1994-yilgacha „Sokil Kiyev“ klubiga qaytgan. Sokil bilan uch mavsum oʻtkazgandan soʻng, yana Ximik Voskresensk jamoasiga oʻtib, u yerda ikki mavsum oʻtkazgan. Shundrov 1999—2000-yilgi mavsumda „Krijinka Kiev“ va „Rapid Bukuresti“ klublari safida harakat qilgan. 2000-yilda faoliyatini yakunlagan.

Xalqaro miqyosda Shundrov 1985-yilda SSSR terma jamoasi safida Chexoslovakiyaga qarshi ikkita koʻrgazmali oʻyinda ishtirok etgan. 1995, 1997, 1998 va 1999-yilgi jahon chempionatlarida Ukraina erkaklar milliy xokkey jamoasi sharafini himoya qilgan.

Shundrov 2011-yilda Kontinental xokkey ligasining SSKA Moskva klubi darvozasini qoʻriqlagan. 2008-yildan 2010-yilgacha Magnitogorskning „Metallurg“ klubida darvozabon boʻlgan.

SSSR terma jamoasi tarkibida 2 ta oʻyinda darvozasidan 2 ta shayba oʻtkazib yuborgan. Ukraina terma jamoasi safida esa 23 ta oʻyinda 30 ta shayba oʻkazib yuborgan.

Murabbiylik faoliyati 
2008-yildan 2010-yilgacha Magnitagorskning Metallurg klubida murabbiy sifatida faoliyat yuritgan.

2011-yildan 2013-yilgacha Moskvaning SSKA klubida darvozabonlar murabbiyi sifatida faoliyat yuritgan.

2014-yildan 2017-yilgacha Sochi xokkey klubida darvozabonlar murabbiyi sifatida faoliyat yuritgan.

Yutuqlari 
1984—1985-yilgi mavsumda Xokkey boʻyicha SSSR chempionatining bronza medali sohibi.

1995 va 1997-yillarda Ukraina chempioni.

Vafoti 
2018-yil 27-iyulda yurak ishemik kasalligi tufayli vafot etgan. Kiyev-Svyatoshinskiy tumanidagi Bobrisa qishlogʻida dafn etilgan.

Manbalar 

2018-yilda vafot etganlar
1956-yilda tugʻilganlar
Fevronya Baisheva

Fevronya Alekseevna Baisheva (1925 — 2017) — sovet va rus xor dirijyori, xormeyster. RSFSRda xizmat koʻrsatgan artist (1958). Saxa respublikasi (Yoqutiston) xalq artisti.

Fevronya Baisheva birinchi professional yoqut xor dirijyori boʻlgan.

Biografiyasi 
Fevronya Baisheva 1925-yil 8-iyulda Yoqut Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi, Megino-Kangalas tumani, Jabil naslegida tugʻilgan. Yetti yillik maktabni tugatgach, Yoqut feldsher-akusherlik maktabiga oʻqishga kiradi, ammo moliyaviy yetishmovchilik tufayli oʻqishni tark etishga majbur boʻlgan. 1941-yilda Fevronya Yoqut davlat teatrining musiqiy va vokal guruhiga xor artisti sifatida qabul qilinadi. 1951-yilda P. I. Chaykovskiy nomidagi Moskva davlat konservatoriyasining dirijyorlik va xor fakulteti milliy boʻlimini tamomlagan. Yoqutistonga qaytib kelgandan keyin Fevronya Baisheva Yoqut musiqa va sanʼat bilim yurtining dirijyorlik va xor boʻlimining asos solib, birinchi oʻqituvchisi boʻladi, oʻzining pedagogik faoliyatini Yoqut radio qoʻmitasi xori boshqaruvi bilan birlashtiradi. 1956—1961-yillarda Moskva konservatoriyasida taniqli xor arbobi, professor A. V. Preobrajenskiy sinfida malakasini oshiradi. Fevronya Baisheva xormeyster sifatidagi faoliyati bilan bir qatorda oʻquv faoliyatini ham olib bordi, musiqa haqidagi radio va televideniye dasturlarida qatnashdi va „Bilim“ jamiyatida oʻqituvchi boʻlib ishladi. 1965-yildan 1987-yilgacha Yoqutiston respublikasi xor jamiyatining doimiy raisi, 1951—1988-yillarda davlat televideniye va radioeshittirish qoʻmitasi xor jamoasining bosh xormeysteri va badiiy rahbari, 1966—1968-yillarda madaniyat vazirining sanʼat boʻyicha oʻrinbosari, 1992-yildan 1994-yilgacha Yoqutiston xalqlari musiqa va folklor muzeyida oʻqituvchi boʻlib ishlagan. Rus va yoqut tillarida kitoblar yozgan

Fevronya Baisheva 2017-yil 24-sentyabrda Yakutskda vafot etgan

Mukofot va unvonlari 
 „Hurmat Belgisi“ ordeni;
 „Mehnat faxriysi“ medali;
 Vladimir Ilich Lenin tavalludining 100 yilligi munosabati bilan ta’sis etilgan medali;
 RSFSRda xizmat koʻrsatgan artist (1958);
 Saxa respublikasi (Yoqutiston) xalq artisti;
 „SSSR Qurolli Kuchlarining madaniy aʼlochisi“, „SSSR televideniyesi va radiosi aʼlochisi“, „Umumrossiya xor jamiyati aʼlochisi“ koʻkrak nishonlari bilan taqdirlangan.
 Yoqut Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi Oliy Kengashi Prezidiumi, KPSS Ulyanovsk viloyat qoʻmitasi va xalq deputatlari Yoqut viloyat Kengashi ijroiya qoʻmitasining faxriy yorliqlari bilan taqdirlangan.

Manbalar 

Sovet Ittifoqi Kommunistik Partiyasi aʼzolari
Moskva konservatoriyasi bitiruvchilari
RSFSRda xizmat koʻrsatgan artistlar
“Vladimir Ilich Lenin tavalludining 100 yilligi munosabati bilan” medali sohiblari
Mehnat faxriysi medali sohiblari
Hurmat Belgisi ordeni sohiblari
Alifbo boʻyicha shaxsiyatlar
2017-yilda vafot etganlar
24-sentyabrda vafot etganlar
1925-yilda tugʻilganlar
8-iyulda tugʻilganlar
Toshkent-Hoʻjakent temir yoʻli

Toshkent-Hoʻjakent temir yoʻli - Toshkent Salor Hoʻjakent bilan bog'laydigan temir yo'l. faqat elektropoyezd ishlaydi.

Yo'lda turgan bekatlar ro'yxati 
Salor - Shahrobod - Feruza - Nurhayot - Qodiriya - Qibray - Botanika - Oqqovoq - Poʻlatquyubvchi - Bozsu - Niyozbek - Chirchiq - Oronchi (platforma) - Oronchi - Pargos - Iskandar - Barraj - Gʻazalkent - Bostanlyk - 53km - Qaronqul - Hoʻjakent

Manbalar 

Temir yoʻllar
Oʻzbekistonda temir yoʻl transporti
Aleksandr Shelochkov

Aleksandr Anatolevich Shchelochkov ( 20-noyabr) — sovet futbolchisi, futbol murabbiyi.

Futbolchilik faoliyati 
Shchelochkov „Paxtakor“ futbol maktabini tamomlagan. 1966-yilda Oʻzbekiston SSR terma jamoasi tarkibida Oliy liga jamoalari oʻquv-mashgʻulot guruhlari turnirining eng yaxshi oʻyinchisi va yoshlar kubogi gʻolibi boʻlgan. Oʻsha yili u SSSRning eksperimental yoshlar terma jamoasiga taklif qilingan. 1968-yilda u Sovet Ittifoqi terma jamoasi tarkibida oʻynagan San-Remodagi UEFA turnirining eng yaxshi futbolchisi deb tan olingan.

U yaxshi jismoniy xususiyatlar, dribling va zarbalar bilan ajralib turardi. Ulan-Udening Selenga klubi va „Paxtakor“ jamoalarida oʻynagan. 1969-yilda Moskvaning „Lokomotiv“ jamoasi safida SSSR Oliy ligasida bitta oʻyin oʻtkazgan, soʻngra Oʻzbekistonning Politodel jamoasi bir mavsum oʻynagan, keyin esa 1971-yilda u Kuybishevning „Sovetlar qanotlari“ jamoasi tarkibida SSSR Birinchi ligasida 2 ta oʻyin oʻtkazgan.

1973-yilda futbolchilik faoliyatini yakunlab, murabbiy boʻldi. U Oʻzbekistonning „Hisor“ klubiga va shuningdek SSSR xalqlari Spartakiadasida Oʻzbekiston terma jamoasiga ustozlik qilgan.

Toshkentda Aleksandr Shchelochkov xotirasiga bagʻishlangan turnirlar muntazam oʻtkazib kelinmoqda.

Manbalar

Havolalar 

 „Krilya Sovetov“ FK rasmiy saytidagi profil
 Aleksandr Shchelochkovni eslash
 
1948-yilda tugʻilganlar
15-martda tugʻilganlar
1990-yilda vafot etganlar
20-noyabrda vafot etganlar
SSSR erkak futbolchilari
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Futboldagi erkak hujumchilar
Paxtakor jamoasi futbolchilari
FC Buryatia Ulan-Ude futbolchilari
PFC Krylia Sovetov Samara futbolchilari
Doʻstlik Toshkent futbolchilari
FC Lokomotiv Moskva futbolchilari
SSSRda tugʻilganlar
Oʻzbekiston SSRda tugʻilganlar
Oʻzbekiston kishilari
Murabbiylar
Alifbo boʻyicha sportchilar
Siyob bozori bekati

«Siyob bozori bekati» — Samarqand tramvaylari Yoʻnalish soni 2dagi bekat. 2017-yilda ochilgan.

Koʻchalarga chiqish 
 Siyob bozori
 Hazrati Xizr masjidi
 Afrosiyob
 Bibixonim jome masjidi
 Bibi Khanym Mausoleum
 Shohizinda

Qo'shni stantsiya

Manbalar 

Temir yoʻllar
Samarqand
Oʻzbekiston temir yoʻl vokzallari
Samarqand bino va inshootlari
Samarqand transporti
Temir yo‘l vokzallari
Aleksey Jitnik

Aleksey Jitnik (, ; 1972-yil 10-oktyabrda tugʻilgan) — ukrainalik sobiq professional xokkeychi. Himoyachi. Jitnik Milliy xokkey ligasida (NHL) boshqa SSSR himoyachilarga qaraganda koʻproq oʻyin oʻtkazgan (1,085). Xalqaro miqyosda Sovet Ittifoqi, MDH va Rossiya sharafini himoya qilgan; Ukraina safida ikkita NHL All-Star oʻyinlarida qatnashgan. Uning 13-raqamli futbolkasi Sokil Kiyev klubida qadrlanadi.

Faoliyati 

Jitnik ikki yil davomida SSSR chempionatida Sokil Kiyev safida oʻynaganidan soʻng, 1991-yilgi NHL kirish loyihasi Los Angeles King klubi safida istirok etgan. Umumiy hisobda 81-oʻrinni egallagan. Bir yildan soʻng 1992-1993-yilgi mavsumda NHLda ishtirok etgan.

Jitnik NHLdagi debyutini 1992-yil 6-oktyabrda Calgary Flamesga qarshi oʻtkazgan. Debyut golini ham mazkur jamoa darvozasiga kiritgan. Yangi mavsumda Kings tarkibida umumiy 48 ochko toʻplashga muvaffaq boʻlgan va jamoaga yangi kelib qoʻshilgan himoyachilar orasida ikkinchi oʻrinni egallagan. Aleksey Jitnik Stenli kubogi finaligacha yetib borgan Los Angeles Kings klubida muhim xokkeychilaridan biri boʻlgan. Kings Stenli kubogi finalida Montreal Canadiens klubiga imkoniyatni boy bergan.

1995-yil 14-fvralda Los Angeles Kings jamoasi Jitnik, Wayne Gretzky va Robb Stauberlarni Buffalo Sabers klubi xokkeychilari: Grant Fuhr, Denis Sigurov va Philippe Boucher bilan almashtirishga qaror qilgan. Aleksey Sabers jamoasining muhim oʻyinchilaridan biriga aylangan va klubga NHLning 1996—97-yilgi mavsumida Shimoli-sharqiy divizionda gʻalaba qozonishda katta yordam bergan. Sabers safida 1998—99-yilgi NHL mavsumida finalga qadar yetib borgan. 2005-yilda Rossiya Superligasiga qaytgan.

2004—2005-yilgi mavsumdagi lokautdan soʻng „New York Islanders“ klubi bilan toʻrt yillik shartnoma imzolagan. 18 oʻyinni oʻtkazib yuborganiga raqamasdan jamoadagi himoyachilar orasida gollar soni boʻyicha ikkinchi oʻrinni egallagan va eng sermahsul xokkeychilardan biriga aylangan.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1972-yilda tugʻilganlar
SSSR xokkeychilari
Ukrainada tugʻilganlar
Ukraina xokkeychilari
Sartepa massivi bekati

«Sartepa massivi bekati» — Samarqand tramvaylari Yoʻnalish soni 1dagi bekat. 2017-yilda ochilgan.

Koʻchalarga chiqish 
 Samarqand iqtisodiyot va servis instituti qoshidagi 2-son akademik litsey
 24-sonli maktab
 Xoʻja Abdu Moʻmin masjid
 119-sonli bolalar bog'chasi

Qo'shni stantsiya

Manbalar 

Temir yoʻllar
Oʻzbekiston temir yoʻl vokzallari
Samarqand bino va inshootlari
Samarqand transporti
Temir yo‘l vokzallari
Vasiliy Lomachenko

Vasiliy Anatolyevich Lomachenko (; 1988-yil 17-fevralda tugʻilgan) — ukrainalik professional bokschi. Yengil vazn toifasining turli vaznlarida bir nechta jahon chempionligini qoʻlga kiritgan. 2024-yilning may oyidan yengil vazn toifasida Xalqaro boks federatsiyasi (IBF) chempioni hisoblanadi.

Lomachenko barcha davrlarning eng muvaffaqiyatli havaskor bokschilaridan biri. Havaskor boksdagi faoliyati davomida 396 bahsda gʻalaba qozongan va 1 marta magʻlubiyatga uchragan. Magʻkubiyati uchun ikki marta qasos olishga muvaffaq boʻlgan. Yengil va oʻrta vazn toifalarida bahslarda ishtirok etgan. 2007-yilgi jahon chempionatida kumush, 2008yilgi Yevropa chempionatida oltin, 2008 va 2012-yilgi olimpiya oʻyinlarida hamda 2009 va 2011yillardagi jahon chempionatlarida oltin medallarni qoʻlga kiritgan.

Lomachenko 2013-yilda professional boksda debyut qilgan. Dastlabki jangda tailandlik Saensak Muangsuringa qarshi ringga koʻtarilgan. Uchinchi jangidayoq WBO yoʻnalishi chempioniga aylangan.

Faoliyati davomida ommaviy axborot vositalari tomonidan bir nechta mukofotlarga loyiq koʻrilgan. The Ring va ESPN nashrlari Lomachenkoni 2013-yilda „Yil istiqboli“ deb atagan; CBS Sports esa 2016-yilda yilning eng yaxshi bokschisi deb eʼtirof etgan; HBO Sports 2016 va 2017-yilda yilning eng yaxshi bokschisi deb topgan; Amerika Boks Yozuvchilari Assotsiatsiyasi () va The Ring nashri Vasiliyni 2017-yilda yilning eng yaxshi jangchisi deb eʼtirof etgan.

2024-yil may holatiga Lomashenko The Ring va ESPN nashrlari tarafidan eʼlon qilingan reytingga koʻra yengil vazn toifasida jahondagi eng yaxshi bokschi hisoblanadi. Xalqaro Boks Reytinglar Kengashi () va BoxRec tomonidan tuzilgan reytingda esa ikkinchi oʻrinda qayd etilgan.

Manbalar 

2012-yilgi yozgi Olimpiya oʻyinlari medal sovrindorlari
2008-yilgi Yozgi Olimpiyada oʻyinlari sovrindori
Yashayotgan insonlar
1988-yilda tugʻilganlar
Webarxiv andozasi wayback havolalari
Yoshlik bogʻi bekati

«Yoshlik bogʻi bekati» — Samarqand tramvaylari Yoʻnalish soni 1dagi bekat. 2017-yilda ochilgan.

Koʻchalarga chiqish 
 43-sonli maktab
 Yoshlik Istirohat Bog'i
 Semerkand Bölgesi AIDS Önleme Merkezi

Qo'shni stantsiya

Manbalar 

Temir yoʻllar
Samarqand
Oʻzbekiston temir yoʻl vokzallari
Samarqand bino va inshootlari
Samarqand transporti
Temir yo‘l vokzallari
Olga Xarlan

Olha Gennadiyevna Xarlan (; 1990-yil 4-sentyabrda tugʻilgan) — ukrainalik qilichboz. Qilichbozlik boʻyicha ayollar oʻrtasida toʻrt karra jahon chempioni va toʻrt karra olimpiya oʻyinlari sovrindori. 2012-14, 2017-18 va 2019-21-yillarda ayollar oʻrtasida qilichbozlikning sablya yoʻnalishidagi reytingda 1-oʻrinda qayd etilgan.

Xarlan, shuningdek, sablya yoʻnalishida ikki karra jamoaviy jahon chempioni, olti karra individual Yevropa chempioni va ikki karra jamoaviy Yevropa chempioni. Toʻrt karra Olimpiya chempioni, 2008-yilgi olimpiya oʻyinlarida jamoaviy musobaqa (Ukraina) gʻolibasi, 2016-yilgi oʻyinlarida jamoaviy musobaqa kumush medal sohibasi va yakkalik bahslarida ikki karra olimpiya oʻyinlarining bronza medali sovrindori. Xarlan 2008-yilgi Pekin olimpiadasi, 2012-yilgi London olimpiadasi, 2016-yilgi Rio-de-Janeyro olimpiadasi va 2020-yilgi Tokio olimpiadasida ishtirok etgan.

Xarlan nomi Xalqaro qilichbozlik federatsiyasi (Fédération Internationale d’Escrime; FIE) shon-sharaf zaliga kiritilgan. Qisqa vaqt davomida siyosiy siyosiy faoliyat ham olib borgan.

2023-yil 27-iyul kuni Italiyaning Milan shahrida boʻlib oʻtgan jahon chempionatida ishtirok etgan. Mazkur turnir olimpiya oʻyinlari uchun muhim ochkolarni taqdim etishi bilan boshqalaridan ajralib turgan. Xarlan rossiyalik Anna Smirnovani 15-7 hisobida magʻlub etgan. Magʻlubiyatdan soʻng Smirnova tabriklash uchun qoʻlini Xarlanga uzatgan. Xarlan esa Smirnovaga javoban qilichini uzatgan. Smirnova bu holatni oʻziga nisbatan hurmatsizlik va Rossiya-Ukraina urushiga ishora deb hisoblagan. Tashkilotchilarga keskin eʼtiroz bildirgan. 45 daqiqa davomida (qilichbozlik bahslari oʻtkaziladigan) yoʻlakni tark etmagan. Smirnovaning eʼtirozlaridan soʻng, Xarlanga qora kartochka koʻrsatilib, musobaqadan chetlashtirilgan. Ukraina delegatsiyasi apellyatsiya arizasi bilan chiqdi. Ertasi kuni Xalqaro Olimpiya Qoʻmitasi (XOQ) prezidenti Tomas Bach Xarlan 2024-yilgi olimpiya oʻyinlarida toʻgʻridan-toʻgʻri ishtirok etishi mumkinligi haqida maʼlum qilgan. Bundan tashqari, XOQ bilan maslahatlashganidan soʻng, FIE Xarlanga nisbatan chiqarilgan musobaqadan chetlatish haqidagi qarorini bekor qilgan va jamoaviy musobaqada qatnashish imkoniyatini bergan. Biroq, bu paytga kelib yakkalik musobaqalari yakunlanib boʻlgan edi. Shu sababli Xarlan oʻz faoliyatidagi beshinchi jahon chempionatida (yakkalik bahslarida) ishtirok eta olmagan.

Manbalar 

2016-yilgi yozgi Olimpiya oʻyinlari medal sovrindorlari
2012-yilgi yozgi Olimpiya oʻyinlari medal sovrindorlari
2008-yilgi Yozgi Olimpiyada oʻyinlari sovrindori
Yashayotgan insonlar
1990-yilda tugʻilganlar
Webarxiv andozasi wayback havolalari