yakhyo/uz-wiki huggingface dataset:
Eidophor

Eidophor () – kino oʻlchamli ekranlarda televizor tasvirlarini ishlab chiqarish uchun mos keladigan yorugʻlik klapanli video projektor. Ism yunoncha ειδω va φορέας, soʻzlaridan kelib chiqqan boʻlib, „tasvir“ va „tashuvchi“ degan maʼnoni anglatadi. Texnologiya yopishqoq dielektrik suyuqlikning sirtini katod nurlari bilan skanerlash orqali deformatsiyalanishiga asoslangan. Olingan mikroskopik nosimmetrikliklar maxsus yoriq optikasi yordamida ekranda proyeksiyalangan tasvirga aylantiriladi.

Manbalar

Havolalar 

 

Televideniye texnologiyasi
Suhrob Sultonov

Suhrob Rustamjon oʻgʻli Sultonov (, 26-mart, 1990-yil, Toshkent) Oʻzbekistonlik futbolchi, Toshkentning „Lokomotiv“ klubi darvozaboni.

Futbolchilik faoliyati 
Suhrob futbolchilik faoliyatini OKMK yoshlar jamoasi tarkibida boshlagan. 2010-yil Toshkening „NBU-Osiyo“ jamoasi tarkibiga oʻtgan. Oʻzbekiston Birinchi ligasi oʻyinlarida professional futboldagi debyutini oʻtkazgan. 2011-yilgi mavsum oldidan Samarqandning „Dinamo“ jamoasi bilan shartnoma imzolagan va „NBU Osiyo“ jamoasiga ijaraga berilgan. 2013-yilgi mavsumda Bekobodning „Metallurg“ jamoasi bilan shartnoma imzoladi. Suhrob Bekobodliklar tarkibida 4 mavsum davomida toʻp surdi. 2017-yilgi mavsumda Oʻzbekiston Oliy ligasi ikki davrasi oldidan Toshkentning „Bunyodkor“ jamoasi bilan shartnoma imzoladi. Dastlabki mavsumidayoq qaldirgʻochlar tarkibida Oʻzbekiston Kubogi finaliga qadar yetib bordi. Final baxsida Bunyodlkor klubi „Lokomotiv“ jamoasiga 1-0 hisobida magʻlub boʻldi. 2019-yilgi mavsumda Olmaliqning „AGMK“ jamoasi bilan shartnoma imzoladi. Olmaliqlar tarkibida 3 mavsum davomida toʻp surdi va AGMK jamoasining Oʻzbekiston Kubogi, Oʻzbekiston Liga kubogi finaligacha yetib borishida oʻz oʻyinlari bilan hissa qoʻshgan. 2022-yilgi masvum oldidan Toshkentning „Bunyodkor“ jamoasiga qaytdi va ikki yillik shartnoma imzolagan. 2024-yil yanvar oyida Toshkentning „Lokomotiv“ jamoasi bilan shartnoma imzolagan.

Yutuqlar 
Oʻzbekiston Kubogi ikkinchi oʻrin: 2017, 2019, 2020

Oʻzbekiston Liga kubogi ikkinchi oʻrin: 2019

Oʻzbekiston Superkubogi ikkinchi oʻrin: 2019

Manbalar

Havolalar 

 Suhrob Sultonov OʻzPFL saytida futbolchi profili
 Suhrob Sultonov Soccerway saytida futbolchi profili
 Suhrob Sultonov Transfermarkt saytida futbolchi profili
 Suhrob Sultonov Footballfacts saytida futbolchi profili

26-martda tugʻilganlar
1990-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Erkak futbol darvozabonlari
AGMK futbolchilari
NBU-Osiyo klubi futbolchilari
Dinamo Samarqand futbolchilari
Metallurg Bekobod klubi futbolchilari
Bunyodkor klubi futbolchilari
Lokomotiv Toshkent futbol klubi futbolchilari
Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Muhammad Sultonov (futbolchi, 1992)

Muhammad Imomalievich Sultonov (; 1992-yil 22-dekabrda tugʻilgan) – rossiyalik futbolchi. U Moskvaning „Rodina“ klubida oʻynaydi.

Klub karerasi 
U 2012-yil 22-aprel kuni Moskvaning „Lokomotiv-2“ jamoasi safida Rossiya Ikkinchi Divizionida „Volga Tver“ klubiga qarshi oʻyinda debyut qilgan.

U 2014-yil 9-mart kuni „SKA-Energiya Xabarovsk“ klubiga qarshi oʻyinda „Spartak Nalchik“ jamoasi tarkibida Rossiya birinchi milliy ligasida debyut qilgan.

U 2020-yil 11-avgust kuni Sankt-Peterburgning „Zenit“ klubiga qarshi oʻyinda „Rotor Volgograd“ jamoasi safida Rossiya Premyer-ligasida debyut qildi.

2020-yil 8-sentabrda uning Rotor bilan shartnomasi oʻzaro kelishuvga koʻra bekor qilindi. Ertasi kuni u Nijniy Novgorod FK jamoasi bilan 2 yillik shartnoma imzoladi.

Yutuqlar 

 Torpedo Moskva

 Rossiya milliy futbol ligasi : 2021-22

Faoliyat statistikasi

Manbalar

Havolalar 

 
 
 

1992-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Tojikistonlik erkak futbolchilar
Rossiyalik erkak futbolchilar
Erkak futbol yarim himoyachilari
Rossiya Premyer-ligasi futbolchilari
Rossiya birinchi ligasi futbolchilari
Torpedo Moskva klubi futbolchilari
FC Pari Nizhny Novgorod futbolchilari
FC Rotor Volgograd futbolchilari
FC Lokomotiv Moskva futbolchilari
PFK SSKA Moskva futbolchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Izzatilla Abdullayev

Izzatilla Abdullayev (; 16-yanvar 1996-yil, Oʻzbekiston) – Oʻzbekistonlik futbolchi, Toshkentning „Lokomotiv“ klubi hujumchisi. Oʻzbekiston oʻsmirlar terma jamoasi tarkibida 2012-yilgi AFC U-17 Osiyo Kubogi chempioni va 2013-yilgi FIFA U-17 Jahon chempionati ishtirokchisi.

Futbolchilik faoliyati 
Futbolchilik faoliyatini Toshkentning „Paxtakor“ jamoasi oʻrinbosarlar jamoasi tarkibida boshlagan. 2016-yilgi mavsumda Jizzaxning „Soʻgʻdiyona“ jamoasi bilan shartnoma imzoladi. Oʻzbekiston Superligasidagi debyutini 2016-yil „Qoʻqon 1912“ jamoasiga qarshi oʻyinda oʻtkazdi. Jizzax jamoasi tarkibida 5 mavsum davomida oʻynagach 2020-yilgi mavsum oldidan „Buxoro“ klubi bilan shartnoma imzoladi. Buxoro jamoasida bir mavsum davomida oʻynadi va 23 ta oʻyinda ishtirok etib 3 gol muallifi boʻldi. 2021-yilgi mavsum oldidan Oʻzbekiston Pro ligasi ishtirokchisi Fargʻonaning „Neftchi“ klubi bilan shartnoma imzoladi. 2023-yil 19-dekabrda uch yillik faoliyatinidan soʻng „Neftchi“ jamoasini tark etgan maʼlum qilindi. 2024-yilgi mavsum oldidan Toshkentning „Lokomotiv“ jamoasi bilan shartnoma imzolagan.

Yutuqlar 

  AFC U-17 Osiyo Kubogi chempioni: 2012
  Oʻzbekiston Superligasi chempioni: 2014
  Oʻzbekiston Pro ligasi gʻolibi: 2021

Shaxsiy hayot 
Izzatilla „Soʻgʻdiyona“ klubini uzoq yillik darvozboni Shirinboy Abdullayevni ukasidir.

Manbalar

Havolalar 

 Izzatilla Abdullayev OʻzPFL saytida futbolchi profili

 Izzatilla Abdullayev Transfermarkt saytida futbolchi profili
 Izzatilla Abdullayev Soccerway saytida futbolchi profili

16-yanvarda tugʻilganlar
1996-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Futboldagi erkak hujumchilar
Paxtakor jamoasi futbolchilari
Soʻgʻdiyona Jizzax futbolchilari
Buxoro klubi futbolchilari
Neftchi (Fargʻona) futbolchilari
Lokomotiv Toshkent futbol klubi futbolchilari
Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari
O‘zbekiston yoshlar terma jamoasi futbolchilari
Oʻzbekistonda tugʻilganlar
Oʻzbekiston kishilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Xorazm tangasi

Xorazm (Xiva) tangasi — XVI asr boshidan 1920-yilgacha muomalada boʻlgan Xiva xonligining pul birligi.

Tarixi 
Xorazm tangalarini zarb etish XVI asr boshlarida arabshohiylar sulolasi davrida boshlanib, qoʻngʻirotlar sulolasi davrida ham davom etgan. Yangi tangalar zarb qilish Muhammad Rahimxon I (1806—1825) davrida boshlangan. XIX asrda mis pullar (fuluslar), kumush tangalar, oltindan  qiymatdagi tilla va tillalar zarb qilingan. Oltin va kumush tangalar oʻrtasida qatʼiy bogʻliqlik boʻlmagan, ularning kurslari oʻzgarib turgan. Muomalada kumush tangalar ustunlik qilgan.

1873-yilda xonlik ustidan Rossiya protektorati oʻrnatilgandan soʻng, Rossiya banknotlari ham muomalada qoʻllanila boshlandi. XX asrning boshlarida qatʼiy nisbat oʻrnatildi: 1 rubl = 5 tanga etib belgilandi.

Birinchi jahon urushi boshlanishi bilan Xorazmning pul muomalasida sezilarli oʻzgarishlar yuz bermadi, kumush tanga bosh rol oʻynashda davom etdi. Asfandiyorxon (1910—1918) davrida faqat mis fuluslar zarb qilingan. Uning vorisi Said Abdullaxonxon (1918—1920) davrida, yaʼni 1919-yilda oxirgi kumush tangalar oz miqdorda zarb qilingan, shu yili mis va bronza tangalar zarb qilina boshlagan. 1, 2 , 5, 15 qiymatdagi tangalar zarb qilingan. Zarb etish 1920-yilda toʻxtatildi.

1919-yilda xonlik banknotlari ishlab chiqarila boshlangan. Banknotlar tanga va rubl (manat) nominallarida chiqarilgan: 50 tanga — 10 manat, 100 tanga — 20 manat, 200 tanga — 40 manat, 250 tanga — 50 manat, 500 tanga — 100 manat, 1000 tanga — 200 manat, tanga — 500 manat. Nominallar qogʻoz pullarning har ikki tomonida soʻzlar, fors raqamlarida, yana rus tilida ham koʻrsatilgan.

1920-yilda Xorazm Xalq Sovet Respublikasi eʼlon qilinadi. Xorazm tangasini tanga va banknotlar shaklida chiqarish toʻxtatildi, respublika Nozirlar Kengashi tomonidan rublda tanga va banknotlar muomalaga chiqariladi.

Banknotlar

1918-yilgi banknotlar

1919-yilgi banknotlar

Adabiyotlar 
 Васюков А.И., Горшков В.В., Колесников В.И. Бумажные денежные знаки России и СССР. — СПб.: Политехника, 1993. — 215 с. — 10 000 экз. — ISBN 5-7325-0325-0.
 Cuhaj G., Michael T., Miller H. Standard Catalog of World Coins 1801-1900. — 6-е изд. — Iola: Krause Publications, 2009. — 1296 с. — ISBN 978-0-89689-940-7.
 Cuhaj G., Michael T., Miller H. Standard Catalog of World Coins 1901-2000. — 39-е изд. — Iola: Krause Publications, 2011. — 2345 с. — ISBN 978-1-4402-1172-8.

Manbalar 

Oʻzbekiston puli
Turkmaniston puli
Xiva xonligi
Suhrob Berdiyev

Suhrob Berdiyev (; 12-aprel 1990-yil, Toshkent) – Oʻzbekistonlik fubolchi, hujumchi pozitsiyasida oʻynadi. Hozirda „Andijon“ klubi futbolchisi.

Futbolchilik faoliyati 
2016-yilgi mavsumda Gʻuzorning „Shoʻrtan“ jamoasidan Toshkentning „Paxtakor“ jamoasiga oʻtdi. Paxtakor jamasi safida Osiyo Chempionlar ligasida debyutini amalga oshirdi va debyut golini ham kiritishga muvaffaq boʻlgan. 2016-yilgi mavsum, ikki davra oldidan Qoʻqon 1912 jamoasi safiga oʻtgan. „Qoʻqon 1912“ jamoasidagi 5 yillik faoliyatidan soʻng jamoani tark etdi va Oʻzbekiston Pro ligasida ishtirok etuvchi „Yangiyer“ klibi bilan shartnoma imzoladi. 2022-yilgi mavsumda Yangiyer jamoasidan „Andijon“ jamoasiga oʻtdi va mavsum soʻngigacha shartnoma imzoladi.

Yutuqlar 

 Oʻzbekiston Pro ligasi gʻolibi: 2022
 Oʻzbekiston PFL kubogi gʻolibi: 2015
 Oʻzbekiston Superkubogi ikkinchi oʻrin: 2016

Manbalar

Havolalar 

 Suhrob Berdiyev Transfermarkt saytida futbolchi profili
 Suhrob Berdiyev OʻzPFL saytida futbolchi profili
 Suhrob Berdiyev Soccerway saytida futbolchi profili

1990-yilda tugʻilganlar
12-aprelda tugʻilganlar
Toshkentda tugʻilganlar
Toshkentlik futbolchilar
Yashayotgan insonlar
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Futboldagi erkak hujumchilar
Erkak futbol yarim himoyachilari
Lokomotiv Toshkent futbol klubi futbolchilari
AGMK futbolchilari
Andijon klubi futbolchilari
Soʻgʻdiyona Jizzax futbolchilari
Qoʻqon 1912 klubi futbolchilari
Shoʻrtan klubi futbolchilari
Yangiyer klubi futbolchilari
Paxtakor jamoasi futbolchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Anvar Xojimirzayev

Anvar Hojimirzayev (; 21-oktyabr 1994-yil, Fargʻona) – Oʻzbekistonlik futbolchi, „Dinamo“ jamoasida yarim himoyachi pozitsiyasida oʻynaydi.

Futbolchilik faoliyati 
Anvar katta futboldagi futbolchilik faoliyati Namangan futbol maktabida boshlagan. 2020-yilgi mavsum oldidan Namanganning „Navbahor“ jamoasi safiga oʻtgan. 2020-yilgi mavsum ikkinchi davrasi oldidan „Neftchi“ jamoasi bilan shartnoma imzolagan. 

2021-yilgi mavsumda „Neftchi“ jamoasidan „Qoʻqon 1912“ jamoasi safiga oʻtgan. 2023-yilgi mavsumda „Qoʻqon 1912“ jamoasi tarkibida Oʻzbekiston Pro ligasida 16 ta gol bilan mavsum toʻpurariga aylandi. 2024-yil yanvar oyida Samarqandning „Dinamo“ jamoasi bilan shartnoma imzolagan.

Yutuqlar 

 Oʻzbekiston Pro ligasi ikkinchi oʻrin: 2019, 2020
 Oʻzbekiston Pro ligasi toʻpurari (1): 2023

Manbalar

Havolalar 
 Anvar Hojimirzayev Transfermarkt saytida futbolchi profili
 Anvar Hojimirzayev OʻzPFL saytida futbolchi profili
 

21-oktyabrda tugʻilganlar
1994-yilda tugʻilganlar
Kosonsoyda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Kishilar
Namangan viloyati kishilari
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Futboldagi erkak hujumchilar
Erkak futbol yarim himoyachilari
Istiqlol Fargʻona klubi futbolchilari
Navbahor futbolchilari
Neftchi (Fargʻona) futbolchilari
Qoʻqon 1912 klubi futbolchilari
Dinamo Samarqand futbolchilari
Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Aleksey Dyumin

Aleksey Gennadievich Dyumin (1972-yil 28-avgust Kursk) — Rossiya harbiy rahbari va davlat arbobi. 2016-yil 22-sentyabrdan Tulsk viloyati gubernatori (2016-yil 2-fevraldan 22-sentyabrgacha). Rossiya Federatsiyasi Qahramoni (2016).

Rossiya Federatsiyasi Mudofaa vazirining oʻrinbosari (2015 yil 24-dekabr – 2016-yil 2-fevral). General-polkovnik. Siyosat fanlari nomzodi (2009).

Siyosatshunoslar va Sankt-Peterburg siyosat jamgʻarmasi ekspertlarining fikricha, Aleksey Dyumin 2017-yilda Rossiya prezidenti Vladimir Putinning ehtimoliy merosxoʻrlaridan biri boʻlgan.

Hayoti 
1972-yil 28-avgustda Kursk shahrida tavallud topgan.

Otasi Gennadiy Vasilyevich Dyumin, harbiy shifokor, general, Mudofaa vazirligi Harbiy-tibbiyot bosh boshqarmasining 4-boshqarma boshligʻi (2013-yil avgustdan), 1990-yillarda Pavel Grachev Rossiya Federatsiyasi Mudofaa vazirining yaqinlari qatoriga kirdi (1992–1996). U ilgari „D&D Pharma“ MChJga rahbarlik qilgan va P. V. Mandrika nomidagi 2-markaziy harbiy klinik gospitalni dori-darmon va kimyoviy vositalar bilan taʼminlash boʻyicha bir qator tenderlarda aloqador boʻlgan.

Kichik ukasi Artyom Dyumin, tadbirkor. TPK „Prodmarket“ OAJ va Turbo MChJ (Prodmarket aktsiyadorlaridan biri), Olimpiya sport majmuasi bosh direktori boʻlib faoliyat yuritgan (2014–2019).

Onasi oʻqituvchi boʻlib ishlagan. Bolaligida otasi Voronejning Kaluga shahriga koʻchirilganligi sababli oilasi bilan ushbu shaharda ham istiqomat qilishgan. Ular ijaraga olingan kvartiralarda, hatto bir paytlar Kalugadagi harbiy gospitalning yertoʻlasida ham yashashgan. Aleksey Voronejdagi maktabda toʻrtinchi sinfdan xokkey oʻynashni boshladi va u yerda maktabni tugatdi.

1994-yilda Voronej Oliy harbiy muhandislik radioelektronika maktabini tamomlagan. U Moskva harbiy okrugiga, dushmanning texnik razvedka vositalariga qarshi kurashish bilan shugʻullanadigan kichik harbiy qismga tayinlangan.

Dyumin 1995-yilda Rossiya Federal xavfsizlik xizmatida hamda keyinchalik Bosh xavfsizlik boshqarmasida prezidentning aloqa boʻlimida xizmat qila boshladi. Boris Yeltsin va Viktor Chernomirdin bilan birga ishlagan. Ularga mamlakat boʻylab va xorijga sayohatlarida hamrohlik qilgan.

1999-yil 9-avgustdan Prezident xavfsizlik xizmatida faoliyat yuritgan. U Vladimir Putinning prezidentligi davrida xavfsizlik xizmati xodimi boʻlgan.

2007-yilda Viktor Zubkov hukumat raisi etib tayinlanganidan soʻng, uning xavfsizlik xizmati boshligʻi boʻldi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1972-yilda tugʻilganlar
28-avgustda tugʻilganlar
Davletbay Shamshetov

Davletbay Nuratdinovich Shamshetov (; 1948-yil 21-yanvar Chimboy, Qoraqalpoq ASSR, Oʻzbekiston SSR, SSSR — 1998-yil 8-sentyabr, Chimboy, Qoraqalpogʻiston, Oʻzbekiston) – sovet, qoraqalpoq va oʻzbek siyosat va fan arbobi, qishloq xoʻjaligi fanlari nomzodi. Oʻzbekiston tarkibida birinchi va soʻnggi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Prezidenti sifatida tanilgan shaxs.

Hayoti 
Davletbay Shamshetov 1948-yil 21-yanvarda Chimboy shahrida tugʻilgan, millati qoraqalpoq. 1965-yilgacha Chimboy tumani Oktyabr inqilobining 40-yilligi nomidagi sovxozda mexanizator boʻlib ishagan. 1971-yilda Andijon paxtachilik institutini agronom mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan. 1973-yilgacha Qoraqalpogʻiston qishloq xoʻjaligi ilmiy-tadqiqot institutida kichik ilmiy xodim, 1973-yilda Butunittifoq paxtachilik ilmiy-tadqiqot instituti aspiranti boʻlib ishlagan. 1973-yildan 1991-yilgacha Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasi va Oʻzbekiston Kommunistik partiyasiga aʼzo boʻlgan.
1974—-1983-yillarda OʻzSSR Kompartiyasi viloyat qoʻmitasi qishloq xoʻjaligi va oziq-ovqat sanoati boʻlimi katta instruktori, 1980-yilda qishloq xoʻjaligi fanlari nomzodi boʻldi. 1984-1986-yillarda Qoraqalpogʻiston ASSR Bozatau viloyatidagi „Algʻabas“ sovxozi direktori, 1986-1990-yillarda Qoraqalpogʻiston SSR Qoraoʻzak tumani „Qoraoʻzek“ sovxozi direktori. 1990—1992-yillarda „Xalq Manfaati“ („Xalq irodasi“) Qoraqalpogʻiston partiyasining raisi va taʼsischilaridan biri boʻlgan.
1990-yil fevraldan Qoraqalpogʻiston Muxtor Sovet Sotsialistik Respublikasi Oliy Kengashida xalq deputati, 1991-yil yanvar-fevral oylarida bir vaqtning oʻzida OʻzSSR Kompartiyasi Qoraqalpogʻiston Respublika qoʻmitasining birinchi kotibi, 1991-yil fevral oyida Qoraqalpogʻiston Oliy Kengashining navbatdan tashqari 5-sessiyasida yashirin ovoz berish yoʻli bilan Qoraqalpogʻiston Respublikasi Oliy Kengashining raisi etib saylandi.

1991-yil noyabr—1992-yil iyun – Qoraqalpogʻiston Respublikasi Prezidenti.

1992-yil – 1999-yil sentyabr – KQANRUz Chimboy ilmiy-tadqiqot instituti direktori.

Islom Karimov qarori bilan 1992-yil iyun oyida siyosatdan ketib, Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Qoraqalpogʻiston boʻlimi Chimboy ilmiy-tadqiqot institutiga direktor boʻldi. U bu lavozimda 1998-yilning sentyabrida vafotigacha xizmat qildi.

Oilasi 
 Oʻgʻillari: Poʻlat Shamshetov (1978—2022), Baxtiyar Shamshetov (1975-yilda tugʻilgan).

Manbalar

Havolalar 
 

21-yanvarda tugʻilganlar
1948-yilda tugʻilganlar
Chimboyda tugʻilganlar
8-sentyabrda vafot etganlar
1998-yilda vafot etganlar
Chimboyda vafot etganlar
Chimboyda dafn etilganlar
Prezidentlar
Qishloq xoʻjaligi fanlari nomzodlari
Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Oʻzbekiston Kompartiyasi Qoraqalpogʻiston qoʻmitasining birinchi kotiblari
Qoraqalpogʻiston ASSR Oliy Kengashi deputatlari
Sovxoz direktorlari
Qoraqalpogʻiston Prezidenti
Hamza Jabborov

Hamza Jabborov (; 16-fevral 1962-yil, Samarqand) Oʻzbekistonlik sobiq futbolchi. Hujumchi pozitsiyasida toʻp surgan. 2012-yilda Samarqandning „Registon“ klubida bosh murabbiylik qilgan.

Futbolchilik faoliyati 
Hamza futbolchilik faoliyatini Samarqand jamoasida boshlagan. Faoliyatining asosiy qismini Samarqand „Dinamo“ jamoasida oʻtkazgan. 1994-yilgi mavsumda Oʻzbekiston Pro ligasida 24 ta gol bilan toʻpurarga aylangan. Faoliyatining soʻnggida „Xorazm“ klubida oʻynagan.

Yutuqlar 

 Oʻzbekiston Birinchi ligasi toʻpurari: (1) 1994
 Oʻzbekiston Kubogi finalchisi: 1993

Manbalar

Havolalar 

 Hamza Jabborov Footballfacts saytida futbolchi profili
 Hamza Jabborov teams saytida futbolchi profili

1962-yilda tugʻilganlar
16-fevralda tugʻilganlar
Samarqandda tugʻilganlar
Kishilar
Yashayotgan insonlar
Samarqand sport kishilari
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Futboldagi erkak hujumchilar
Sherdor klubi futbolchilari
Xorazm futbolchilari
Dinamo Samarqand futbolchilari
Navbahor futbolchilari
Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari
Oʻzbekiston milliy terma jamoasi erkak futbolchilari
Oʻzbekistonlik futbol murabbiylari
Registon klubi murabbiylari
Abdulla Qodiriy nomidagi Navoiy viloyat axborot-kutubxona markazi

Abdulla Qodiriy nomidagi Navoiy viloyat axborot-kutubxona markazi – Navoiy viloyati hokimligi tomonidan 1992-yil 20-may kuni chiqarilgan PX-05/70 sonli „Viloyat birlashgan kutubxonasini tashkil etish toʻgʻrisida“gi qarori asosida 1992-yil iyun oyida ish boshlagan kutubxona. Kutubxona viloyat bolalar kutubxonasi bilan birlashtirilgan holda tashkil etilgan.

Kutubxona fondi va faoliyati
1992-yil 27-may holatiga koʻra kutubxonaning dastlabki fondi 263 300 nusxa boʻlib, 32 nafar kutubxona xodimlari xizmat koʻrsatgan. Keyingi yillarda kutubxona fondi 271 495 nusxadan iborat bo‘lgan. O‘sha davrlarda kutubxonaga Galina Kovilina rahbarlik qilgan.

Kutubxonada 6 tarkibiy boʻlim mavjud boʻlib, bular: Kitob saqlash, To‘kislash va adabiyotlarga ishlov berish, Kutubxonlarga xizmat ko‘rsatish, Ilmiy metodik, Bibliografiya, Ma’muriy va xo‘jalik kabilardir.

2001-yilga kelib, birlashgan viloyat kutubxonasi tarkibidan viloyat bolalar kutubxonasi ajratilgan va bolalarga moʻljallangan alohida kutubxona tashkil etilgan. 2001-yil aprelida viloyat kutubxonasi qoshida Huquqiy axborot markazi faoliyat boshlagan.

2004-yilgi maʼlumotlarga koʻra kutubxonada 203 289 nusxadagi adabiyotlar saqlangan. Ayni paytda kutubxona viloyatda faoliyat yuritayotgan 253 ta kutubxonaga metodik rahbarlik qilib keladi. Bu kutubxonalarning 43 tasi shaharda, 210 tasi qishloqlarda joylashgan. 2006-yilga kelib kutubxona Navoiy viloyat axborot-kutubxona markaziga aylantirilgan.

Suratlari

Yana qarang 
 Oʻzbekiston milliy kutubxonasi
 Turon kutubxonasi
 Yangi Oʻzbekiston – yoshlar ziyo maskani axborot-kutubxonasi

Manbalar 

Oʻzbekistondagi kutubxonalar
Zamonaviy kutubxonalar
Kutubxonalar
Navoiy shahridagi kutubxonalar
Navoiy viloyatidagi kutubxonalar
2017-yil 20-oktyabrda Afgʻonistonda sodir etilgan hujumlar

2017-yilning 20-oktyabr kuni Afgʻonistonning Kobul va Gʻoʻr viloyatidagi masjidlarga xudkush-terrorchilar hujum qilib, kamida 60 kishini oʻldirishadi.

2017-yilning 20-oktyabr kuni juma namozi paytida qurollangan shaxs Kobuldagi Imom Zamon shia masjidiga bostirib kiradi. Qurollangan shaxs masjidga oʻt ochib, bomba portlatib yuboradi, voqea natijasida esa 40 ga yaqin odam halok boʻladi.

Shu kuni juma namozi vaqtida Gʻoʻr viloyatidagi sunniylar masjidida ham xudkush-terrorchi oʻz portlovchi qurilmasini ishga tushirib, kamida 20 kishini oʻldiradi.

„Islomiy davlat“ hisoblanmish Xuroson viloyati Kobuldagi hujum uchun javobgarlikni oʻz zimmasiga oladi.

2017-yilning oktyabr oyida isyonchilar Afgʻonistonda koʻplab hujumlar uyushtirishadi. Shu yilning 17-oktyabr kuni Gardiz va Gʻazna shaharlarida 70 dan ortiq odam halok boʻladi. Shuningdek, 19-oktyabr kuni ham Qandahor viloyatida 43 afgʻon askarining oʻlimiga sabab boʻlgan qoʻshaloq xudkush portlash hujumlari ham sodir etilgan.

Manbalar 

2017-yil voqealari
Hujumlar
1000 Years of Joys and Sorrows

1000 Years of Joys and Sorrows (1000 yillik quvonch va qaygʻu): Memuar – bu Ai Weiweining xotira kitobidir. Allan H. Barr bu kitobning inglizcha versiyasini tarjima qilib yaratgan. Crown kitobni Qoʻshma Shtatlarda, Bodley Head esa Buyuk Britaniyada qayta nashr etgan.

Sarlavha Aining otasi Ai Qing tomonidan yozilgan sheʼrga asoslanadi. Kitobda, shuningdek, Ai Qing va Ai Weiwei hayotlari oʻrtasidagi oʻxshashlik haqida ham hikoya qilinadi.

Mazmuni 
Ai qamoqda boʻlganida, oʻz tarjimai holini yozishga qaror qildi, chunki u oʻz hayotining yozma holatini farzandiga meros qilib qoldirishni xohlaydi, ayniqsa Ai Weiwei Xitoy hukumati oʻz hayoti bilan bogʻliq boshqa yozuvlarni yoʻq qilishga harakat qilishi mumkinligidan qoʻrqib ketadi.

Ai Weiwei, kitobda oʻzini qanday his qilganini, The New York Times gazetasidagi Jiayang Fanning soʻzlariga koʻra, Ai Qing bilan „tushirib boʻlmaydigan boʻshliq“ni hal qilish usuli sifatida yozgan.

Tarkibi 
Memuar xronikalarida Ai Xitoy Xalq Respublikasi hukumati bilan kelishmovchiliklarga duch kelgan davrlar tasvirlangan.

Chop etilish 
BBC tomonidan Benedict Wong talqinidagi audikitob keng ommaga taqdim etilgan.

Qabul qilinishi 
„Christian Science Monitor“ jurnalidan Joan Gaylord kitobni „Ajoyib biografiya“ va „bu ijodiy ruhning guvohi“ deya taʼriflagan.

„The Guardian“ nashriyotida faoliyat yurtuvchi Shon OʻHagan kitobni „birinchi navbatda meros boʻlib qolgan chidamlilik, xarakter kuchi va oʻz taqdirini oʻzi belgilash haqidagi hikoyadir“ deb yozgan.

„Publishers Weekly“ nashri asarga yulduzli sharh beradi va kitob „osonlik bilan dissident yozuvining eng yuqori pogʻonasiga koʻtariladi“ deb taʼkidlaydi. „Kirkus Reviews“ nashri uni „chiroyli va oʻtkir“ asar deb taʼriflagan.

„The Globe and Mail“ nashridan boʻlgan Kate Taylor Ai Qing haqidagi qismlarni „Ehtimol, eng qiziqarli voqealar“ deb taʼriflagan.

Yana qarang 

 Ai Weiwei asarlari roʻyxati

Manbalar

Havolalar 

 1000 yillik quvonch va qaygʻu – Penguin Random House
 
 
 Video Comedy Central veb-saytida 
 

Xitoy haqidagi kitoblar
Rahimjon Davronov

Rahimjon Qalandar oʻgʻli Davronov (; 3-oktyabr 1996-yil, Muborak) Oʻzbekistonlik futbolchi, darvozabon pozitsiyasida oʻynadi. Bekobodning „Metallurg“ klubi futbolchisi.

Futbolchilik faoliyati 
Futbolchilik faoliyatini Muborakning „Mashʼal“ klubida boshlagan. 2019-yilgi mavsumda „Buxoro“ klubi bilan shartnoma imzolagan. 2021-yilgi mavsumda Navbahor jamoasi bilan ikki yillik shartnoma imzoladi. 2023-yilgi mavsumda Navbahor jamoasidan „Turon“ jamoasiga oʻtgan va bir yillik shartnoma imzolagan. 2023-yilgi mavsumda Turon klubi tarkibida 24 ta oʻyinda ishtirok etdi va klubning asosiy darvozaboni boʻldi. 2023-yil dekabr oyida Turon jamoasi bilan shartnomasi yakunlangacha Bekobodning „Metallurg“ klubi bilan shartnoma imzolagan.

Yutuqlar 

 AFC U-23 Osiyo kubogi chempioni: 2018

 Oʻzbekiston Superligasi ikkinchi oʻrin: 2022
 Oʻzbekiston Kubogi ikkinchi oʻrin: 2022
 Oʻzbekiston Pro ligasi ikkinchi oʻrin: 2018

Manbalar

Havolalar 
 Rahimjon Davronov Transfermarkt saytida futbolchi prolifi
 Rahimjon Davronov OʻzPFL saytida futbolchi prolifi

1996-yilda tugʻilganlar
3-oktyabrda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Muborakda tugʻilganlar
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Erkak futbol darvozabonlari
Mashʼal klubi futbolchilari
Buxoro klubi futbolchilari
Navbahor futbolchilari
Turon klubi futbolchilari
Metallurg Bekobod klubi futbolchilari
Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari
Oʻzbekiston 20 yoshgacha boʻlgan terma jamoasi futbolchilari
Oʻzbekiston milliy terma jamoasi erkak futbolchilari
Osiyo oʻyinlari 2018 futbolchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Amudaryo qishlogʻi

Amudaryo qishlogʻi – Xorazm viloyati Xonqa tumanidagi 10 ta qishloq fuqarolar yigʻinidan biri hisoblanadi. Amudaryo qishlogʻining umumiy yer maydoni 6160 km.kv tashkil etadi. Qishloqda yashovchi aholining umumiy soni 5200 dan ortiq. Amudaryo qishlogʻi bir qancha millatlarni birlashtiradi. Amudaryo qishlogʻida o'zbeklardan tashqari koreyslar va boshqa millat vakillari ham istiqomat qiladi. Koreyslarning foizi Amudaryo qishlogʻida yashovchi umumiy aholining 15 foizini tashkil etadi. Qishloqda yashovchi oʻzbeklar umumiy aholining 84 foizini boshqa millat vakillari 1 foizni tashkil etadi.

Tarixi 
Avvallari qishloq yerlari toʻkayzor va qamishzor boʻlgani uchun aholi uni Moshtoʻqay deb atagan. 1960-yillarda bu yerlar oʻzlashtirila boshlandi va 1964-yilda sholichilikka asoslangan Al-Xorazmiy nomidagi xoʻjalik tashkil etildi va qishloqqa Amudaryo nomi berildi. Qishloq Amudaryo daryosining yaqinida joylashganligi uchun Amudaryo qishlogʻi nomini oladi.

Joylashuvi 
Amudaryo qishlogʻining sharq tomonidagi ozgina yerlari Bog'ot tumani bilan kesishgan boʻlsa gʻarb tarafda Namuna qishlogʻi bilan shimolda Amudaryoga tutashgan va janubda Shovot kanali bilan chegaradosh hisoblanadi.

Xoʻjaligi 
Amudaryo qishlogʻida sholichilikni rivojlanishida koreyslarning hissasi katta. Bulardan Kim Nikolay Vasilevich yaqqol ajralib turadi. U fidokorona mehnatlari uchun „Sovet Mehnat Qahramoni“ unoviga sazavor boʻlgan va bu yerdagi sholichilik savxozini boshqargan.

Infratuzilma obyektlari 
Amudaryo qishlogʻida 10 da ortiq savdo majmualari, 1 ta shifoxona, 1 ta kollej, 2 ta maktab va yana shuncha maktabgacha taʼlim muassasasi faoliyat yuritadi. Qishloqda al-Xorazmiy haykali va alloma nomidagi muzey ham bor.

Manbalar 

 

Xonqa tumani
Doniyor Narzullayev

Doniyor Baxtiyor oʻgʻli Narzullayev (; 11-aprel 1995-yil, Qarshi) – Oʻzbekistonlik futbolchi. Qarshining „Nasaf“ klubida yarim himoyachi pozitsiyasida oʻynaydi. Oʻzbekiston Olimpiya terma jamoasi tarkibida 2018-yilgi U-23 Osiyo kubogida chempion boʻlgan.

Futbolchilik faoliyati 
Doniyor faoliyatini Qarshining „Nasaf-2“ klubida boshlagan. Oʻzbekiston Superligasidagi debyutini ilk bor 2014-yilda oʻtkazgan. 2015-yilgi mavsumda „Nasaf“ jamoasi tarkibida faoliyatida ilk sovrin, Oʻzbekiston kubogi sohibi boʻlgan. 2020-yilgi mavsumda olti yillik faoliyatdan soʻng „Nasaf“ jamoasini tark etdi va Bekobodning „Metallurg“ klubi bilan shartnoma imzoladi. 2022-yilgi mavsumda Qarshining „Nasaf“ jamoasidan Fargʻonaning „Neftchi“ klubiga oʻtgan.

Yutuqlar 

  AFC U-23 Osiyo kubogi chempioni: 2018
 AFC Kubogi finalchisi: 2021
  Oʻzbekiston Superligasi ikkinchi oʻrini: 2017
  Oʻzbekiston Kubogi sohibi: 2015, 2021, 2023
  Oʻzbekiston Kubogi finalchisi: 2016
  Oʻzbekiston Superkubogi sohibi: 2016, 2023

Manbalar

Havolalar 

 Doniyor Narzullaev OʻzPFL rasmiy saytida futbolchi profili
 Doniyor Narzullayev Transfermarkt saytida futbolchi profili
 Doniyor Narzullayev sports.ru saytida futbolchi profili
 Doniyor Narzullayev Soccerway saytida futbolchi profili

11-aprelda tugʻilganlar
1995-yilda tugʻilganlar
Qarshida tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Kishilar
Alifbo boʻyicha futbolchilar
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Futboldagi erkak hujumchilar
Erkak futbol yarim himoyachilari
Nasaf-2 klubi futbolchilari
Nasaf klubi futbolchilari
Metallurg Bekobod klubi futbolchilari
Neftchi (Fargʻona) futbolchilari
Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
O‘zbekiston yoshlar terma jamoasi futbolchilari
O‘zbekiston 20 yoshgacha bo‘lgan terma jamoasi futbolchilari
Osiyo oʻyinlari 2018 futbolchilari
Oʻzbekistonning Osiyo oʻyinlaridagi sportchilari
Oʻzbekistonda tugʻilganlar
Oʻzbekiston kishilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Yoshlar harakati tarixi muzeyi

Yoshlar harakati tarixi muzeyi () – siyosiy va tarixiy xususiyatga ega Ryazan shahrining madaniy muassasasi.

Hikoya 

Muzey binosi 1876-yilda qurilgan va Ryazan gubernatori yashashi uchun moʻljallangan edi. Qurilish kichik arxitektor Nikitin, muhandis Vayss va savdogar Shchegolev tomonidan amalga oshirildi. 1885 yilda qarorgoh viloyat meʼmori Voinitskiy tomonidan qayta qurildi. Fevral inqilobidan keyin, 1917 yil bahorida binoni ishchi va soldat deputatlari Sovetlari, keyinroq dehqonlar deputatlari Sovetlari egallagan. Bino oʻsha davr ruhida yangi nom oldi – „Freedom House“ u joylashgan koʻchaning nomini oʻzgartirishga sabab boʻldi: Malshinskaya Svoboda koʻchasiga aylandi.

1988-yilda koʻchirilgan binolarda restavratsiya ishlari yakunlandi va Ryazan viloyat komsomol qoʻmitasi qoshidagi Ryazan viloyati komsomol tashkiloti tarixi muzeyi oʻz ishini boshladi.

Manbalar 

Rossiyadagi muzeylar
Vayangan bobo maqbarasi

Vayangan bobo maqbarasi — XVI hamda XIX asrlarga oid Xorazmdagi tarixiy obyekt. Obyekt Shovot tumani, Choʻqli qishlogʻi, Ogahiy mahallasida joylashgan boʻlib, maqbara Vayangan qalʼasi atrofidagi qabriston hududida bunyod etilgan.

Vayangan bobo maqbarasi davlat mulkiga tegishli. U Xorazm viloyati madaniyat boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida „Vaqf“ xayriya jamoat fondiga tekin foydalanish shartnomasi bilan berilgan.

Qurilish tarixi 
Maqbara hududi miloddan oldingi II—IV asrlarga mansub boʻlgan Vayangan qal’asi (shahri) oʻrnida joylashgan. Vayangan ancha qadimiy shahar boʻlib, „Goʻroʻgʻli“ dostonida shu qal’a nomi tilga olingan. Vayangan ismli kishi shaharni mudofaa qilgan avliyo ekanligi haqidagi rivoyatlar ham mavjud. Keksa avlod vakillarining soʻzlariga koʻra, bu qalʼani Gʻavsul Aʼzam Javloniyning oʻgʻli Voyangan qurdirganligi sababli maqbara uning nomi bilan atalib kelinadi. Voyangan bobo vafot etgandan soʻng uni shu qalʼa atrofiga dafn etishgan. Xotirasini abadiylashtirish maqsadida uning qabri ustiga Xiva xoni Olloqulixon davrida maqbara qurilgan. Maqbara devorlarining tabiiy nurashi va XX asrning 40—60-yillaridagi sovet hokimiyati tomonidan yuritilgan ateistik targʻibot tufayli maqbara qarovsiz qolib vayrona holatga kelib qolgan.

OʻzSSR Ministrlar Sovetining 1973-yil 21-dekabr № 539 qarori bilan obida davlat muhofazasiga olingan. 1988-yili Vayangan bobo maqbarasi tubdan rekonstruksiya qilingan va asl holiga keltirilgan.

Oʻzbekiston Respublikasi mustaqillikka erishgandan keyin turli homiylarning tashabbusi va amaliy yordami nartijasida maqbara binosida keng koʻlamli taʼmirlash va obodonlashtirish ishlari olib borilgan. Maqbara yaqinida tuzli kichik koʻl mavjud boʻlib, odamlar uni turli kasalliklarga shifo ekanligiga ishonib kelishadi va har yili shifo izlab tashrif buyirishadi.

Yana qarang 
Matrasulboy Mirzaboshi madrasasi
Poyanda maqbarasi
Shayx Mavlon bobo majmuasi

Manbalar 

Oʻzbekiston meʼmoriy yodgorliklari
Xorazm
Shovot tumani
Xorazm meʼmoriy yodgorliklari
Xiva maqbaralari
Polvon qori savdo uyi

Polvon qori savdo uyi – Savdo uyi XX asrning boshlarida galamachi Polvon qori tomonidan qurilgan. Bino Xivadagi 122 dan ortiq arxeologik yodgorliklar sirasiga kiradi. Savdo uyining tashqi shakli yashash uylarining shakliga oʻxshaydi. Polvon qori savdo uyi XX asrning boshida Muhammad Yaʼqub bazzoz yaʼni gazlama sotuvchi tomonidan aholi yashash uyi shaklida nigirik uslubida qurilgan. Asosan gazlachilik bilan savdo qilingan. Shu bilan birga gazlamachilikka oid matolar masalan Germaniyadan keltirilgan „Zinger“ tikuv dastgohi va shunga oʻxshahsh narsalar ham sotilgan. Undan tashqari Rossiya va Xitoydan keltirilgan chinni buyumlar ham saqlanadi. Hozirgi kunda bino davlat mulki hisoblanib, bu yer hozir ham savdo maskani hisoblanadi. Hozirda kitob doʻkoniga aylantirilgan. Shuningdek Polvor qori minora 1905-yilda minora ham qurdiradi. Minora konus shaklida madrasa bilan tutashgan holda qurilgan. Balandligi 21 metrni tashkil etadi. hozirgi kunda bino qayta tamirdan chiqarilgan va Ichan-Qala davlat muzey qoʻriqxonasi Axborot markazi va kitob doʻkoni joylashgan. Polvon qori savdo uyi Polvon qori koʻchasi 24-uyda joylashgan.

Yangiliklar 
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022 – 2026 yillarda Xorazm viloyatida joylashgan madaniy meros obyektlarini restavratsiya qilish, ularga olib boruvchi infratuzilmani tiklash hamda „Ichan-qal’a“ davlat muzey-qoʻriqxonasining filiallarini tashkil etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida qaroriga muvofiq Polvon qori savdo uyi binosadida Oq masjid mennonitlari muzeyini tashkil toʻgʻrida qaror qabul qilindi. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2014-yil 5-dekabrdagi 335-sonli "Tarixiy, baadiy yoki oʻzga madaniy qimmatligi tufayli garov va ipoteka qoʻllanishi mumkin boʻlmagan obyektlar roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisidagi qaroriga muvofiq Polvon qori savdo uyi garov va ipoteka qoʻllanishi mumkin boʻlmagan obyektlar sirasiga kiritildi. Shu bilan birga Vazirlar Mahkamasining "2022-2026-yillarda Xorazm viloyatida joylashgan madaniy meros obyektlarini restavratsiya qilish, ularga olib boruvchi infratuzilmani tiklash hamda „Ichon qalʼa“ davlat muzey-qoʻriqxonasi filiallarini tashkil etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida"gi qarori loyihasi eʼlon qilindi. Jumladan,

-Koʻhna Ark majmuasi zarbxona binosida Xorazm xonligi zarbxonasi tarixi muzeyi

-Polvon qori savdo uyi binosida Oq masjid mennonitlari tarixi muzeyi

-Xiva tumani, Ogahiy uyida Ogahiy uy-muzeyi

-Deshon qalʼa"da joylashgan Hazorasp darvozasida Xorazm madaniyati va tarixi muzeyi tashkil qilinadi.

Manbalar
Iqtisodiyot boʻyicha Nobel xotirasi mukofoti laureatlari roʻyxati

Iqtisodiyot fanlari boʻyicha Nobel xotirasi mukofoti, toʻliq nomi Alfred Nobel xotirasiga Iqtisodiyot fanlari boʻyicha Shvetsiya davlat banki mukofoti () – Shvetsiya banki tomonidan 1968-yilda mazkur bankning 300 yilligi sharafiga asos solingan mukofot boʻlib, mazkur bank tomonidan moliyalashtiriladi va har yili Shvetsiya qirollik fanlar akademiyasi tomonidan iqtisodiyot sohasidagi tadqiqotchilarga beriladi. Birinchi mukofot 1969-yilda Ragnar Frisch va Jan Tinbergenga berilgan. Har bir sovrindor medal, diplom va pul mukofotini oladi. 1969-yilda Frisch va Tinbergenga jami 375000 krona berilgan. Bu 2007-yil dekabridagi hisobda 2871041 kronaga teng. Mukofot Stokgolmda har yili 10-dekabr sanasida tantanali ravishda topshiriladi.

2023-yil holatiga koʻra, iqtisodiyot fanlari boʻyicha 93 nafar shaxsga 55 ta mukofot berildi. Iqtisod fanlari boʻyicha eng koʻp laureatlar faoliyat yuritadigan muassasa Chicago universitetining iqtisod boʻlimi boʻlib, u yerda 15 ta Nobel mukofoti laureati ishlaydi. Eng koʻp doktorantura (yoki unga tenglashtirilgan) bitiruvchilari sovrinni qoʻlga kiritgan muassasalar – Garvard universiteti va Massachusetts texnologiya instituti 13 tadan, keyingi oʻrinda Chikago universiteti – 9 ta. Mukofotni olgan vaqtida eng koʻp oʻqituvchilar faoliyat yuritgan muassasalar – Chikago universiteti (15 ta), Massachussets texnologiya instituti (8 ta), Prinston universiteti (8 ta) va Garvard universitetidir (7).

Laureatlar

Iqtisodiyot boʻyicha Nobel mukofoti laureatlari taʼlim muassasasi boʻyicha

Iqtisodiy boʻyicha Nobel mukofoti laureatlarining mamlakatlar boʻyicha soni

Manbalar

Havolalar 
 Alfred Nobel xotirasiga Iqtisodiyot fanlari boʻyicha Sveriges Riksbank mukofotining rasmiy veb-sayti (archived 17 October 2009)
 Shvetsiya Qirollik Fanlar Akademiyasining rasmiy sayti
 Nobel jamgʻarmasining rasmiy sayti

Iqtisodiyot boʻyicha Nobel mukofoti laureatlari
Iqtisodiyot boʻyicha Nobel xotirasi mukofoti
Olimlar roʻyxati
Mukofot gʻoliblari roʻyxati
Iqtisodiyot mukofotlari
Nobel mukofoti sovrindorlari
Nobel mukofoti laureatlari roʻyxati
Ota hovuz

Ota hovuz – Xiva xonlari aholini suv bilan taʼminlash maqsadida bir necha hovuzlar va quduqlar qazdirgan. Hovuzlarga asosan suv Amudaryodan Polvonyop kanali orqali kelgan. Shunday hovuzlardan bittasi Ota darvozaning oldidagi Ota hovuzdir. Ota darvozaning uzunligi 10 metr, eni 4 metrni tashkil qilgan. Afsuski, darvoza XX asrning 20–yillarida yoʻlni kengaytirish bahonasida buzib tashlangan. Eltuzarxon tomonidan XIX asrning boshida pishgan gʻishtdan darvoza bunyod etiladi va unga darvoza oldidagi hovuzning nomi bilan atala boshlanadi. Aslida bu hovuzning nomi Shermuhammad hovuz hisoblanib vaqtlar oʻtishi bilan Ota hovuz nomi bilan atala boshlangan. Bundan tashqari Shermuhammad masjidi ham boʻlgan boʻlib Shermuhammad masjidi shoʻrolar davrida buzib tashlangan. Hozirgi Xivaga kiraverishidagi Ota darvozaning nomi ham shu masjid va hovuzdan kelib chiqqan. Aholi bu Ota hovuzdan yozda ichimlik manbai sifatida foydalangan boʻlsa, qish paytida hovuz muzlagan. Biroq aholi qishda hovuzning muzlarini maxsus joylarda saqla qoʻyganlar va yozda undan kundalik hayotda foydalanganlar. Bundan tashqari Xivada 10 ga yaqin hovuzlar boʻlib ulardan hozirda Ota hovuz, Bogʻcha hovuz va Bol hovuzlar saqlanib qolgandir. Hozirda obyekt davlat mulki hisoblanadi. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining Tarixiy, Baadiy yoki oʻzga madaniy qimmatligi tufayli garovga va ipoteka qoʻllanishi mumkin boʻlmagan obyektlar roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisidagi qarorida muvofiq Ota hovuz davlat mulki hisobiga oʻtkazilgan. Hujjat 2014-yil 5-dekabrda imzolangan va 2015-yil 15-dekabrda kuchga kirgan.

Manbalar
Sergey Diomidov

Sergey Viktorovich Diomidov (; 1943-yil 9-iyul, Toʻrkoʻl, Qoraqalpoq Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi, Oʻzbekiston SSR) – sovet gimnastikachisi, Olimpiya oʻyinlarining ikki karra kumush va bronza medali sovrindori. SSSRda xizmat koʻrsatgan sport ustasi (1966). SSKA sport faxriylari kengashi aʼzosi.

Biografiyasi 
Sergey Viktorovich Diomidov 1943-yil 9-iyulda Qoraqalpoq Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi Toʻrkoʻl shahrida tugʻilgan.

Sergey Diomidov maktab oʻquvchiligidanoq sport gimnastikasiga qiziqib qolgan. 1960-yilda 16 yoshida „Dinamo“ sport jamiyatining Butunittifoq chempionatida sport ustasi qoʻyilhan talabni bajaradi. Toshkent shahridagi 2-oʻrta maktabni tugatgach, harbiy xizmatga chaqiriladi, xizmat davrida ham sport gimnastikasi bilan shugʻullanishni davom ettiradi.

1956—1967-yillarda Sergey Diomidov Toshkentda R. G. Sarkisov murabbiyligida sport gimnastikasi bilan shugʻullangan, „Dinamo“ sport jamiyati va Oʻzbekiston armiya sport klubida (SKA) tarkibida musobaqalarda ishtirok etgan, 1962-yildan 1974-yilgacha mamlakatning asosiy armiya klubi sharafini himoya qilgan. Hozirda Moskvada istiqomat qiladi.

Sportdagi faoliyati 
Tokiodagi 1964-yil XVIII yozgi Olimpiya oʻyinlarida Sergey Diomidov jamoaviy bahslarda kumush medalni qoʻlga kiritgan. Toʻrt yil oʻtgach, 1968-yil yozgi Olimpiya oʻyinlarida Sergey Diomidov jamoa bilan yana oʻz muvaffaqiyatini takrorlaydi, shuningdek, tayanch sakrashda yaponiyalik Yukio Endo va oʻz hamyurti Mixail Voroninga yutqazib, bronza medalini qoʻlga kiritgan.

1965-yilgi Yevropa chempionatida 4 ta bronza, 1966-yilgi jahon chempionatida oltin va kumush, keyingi chempionatda esa yana kumush medalni qoʻlga kiritgan.

1964-yilda Sergey Diomidov jahonda birinchi boʻlib oldinga bir siltanishda 360 graduslik aylanishni amalga oshiradi va keyinchalik bu harakat uning nomi bilan „Diomidov aylanishi“ deb ataldi. Sergey Diomidov Rossiya Badiiy akademiyasining akademigi Dmitriy Jilinskiyning „SSSR gimnastikachilari“ kartinasida tasvirlangan.

1970-yilda sportdagi faoliyatini yakunlagan.

Yutuqlari 
Sport gimnastikasi boʻyicha Olimpiya oʻyinlari kumush medali sovrindori (1964, 1968), olimpiya oʻyinlari bronza medali sovrindori (1968), sport gimnastikasi boʻyicha jahon chempioni (1966), jahon chempionati kumush medali sovrindori (1966, 1970), jahon chempionati bronza medali sovrindori (1965), sport gimnastikasi boʻyicha SSSRning mutlaq chempioni (1965, 1969), SSSR chempioni (1966, 1970).

Manbalar 

Oʻzbekiston gimnastikachilari
Toʻrtkoʻlda tugʻilganlar
SSSR sportchilari
SSSR sport ustasi
Alifbo boʻyicha sportchilar
SSSRda tugʻilganlar
Fizika boʻyicha Nobel mukofoti sovrindorlari roʻyxati

Fizika boʻyicha Nobel mukofoti () – har yili Shvetsiya Qirollik Fanlar Akademiyasi tomonidan fizikaning turli sohalaridagi olimlarga beriladi. Bu 1895-yilda Alfred Nobel (1896-yilda vafot etgan) vasiyatiga koʻra taʼsis etilgan beshta Nobel mukofotidan biri boʻlib, fizika sohasidagi ulkan xizmatlari uchun beriladi. Nobel vasiyatiga koʻra, mukofot Nobel jamgʻarmasi tomonidan boshqariladi va Shvetsiya Qirollik Fanlar akademiyasi tomonidan beriladi. Mukofot Stokgolmda har yili 10 dekabrda Nobel vafotining yilligi munosabati bilan oʻtkaziladigan tantanali marosimda topshiriladi. Har bir oluvchi yil davomida oʻzgarib turadigan medal, diplom va pul mukofoti bilan taqdirlanadi.

Mukofot sovrindorlari roʻyxati

Fizika boʻyicha Nobel mukofoti sovrindorlari soni mamlakatlar boʻyicha

Manbalar

Havolalar 
 Shvetsiya Qirollik Fanlar Akademiyasining rasmiy sayti
 Nobel jamgʻarmasining rasmiy sayti
Shimoli-gʻarbiy harbiy okrugi

Shimoliy-gʻarbiy harbiy okrugi () – Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari tarkibidagi harbiy okrug, Nukus shahrida joylashgan. Nukus avtonom Qoraqalpogʻiston Respublikasining poytaxti. Okrug Qoraqalpogʻiston hududiga hamda Xorazm viloyatiga xizmat qiladi. U 2000-yilda tashkil etilgan.

Faoliyatlar

COVID-19 
O‘zbekistonda COVID-19 pandemiyasi davrida tuman harbiy shifokorlari olimpiya va milliy sport turlari boʻyicha Nukus oliy sport maktabida (vaqtinchalik diagnostika, tarqatish va davolash markazi) ishlagan. Markaz faoliyatini tashkil etishda tuman ham oʻz hissasini qoʻshdi va markazda vaqtinchalik tezkor shtab tashkil etildi.

Tabiiy ofatlar 
300 nafar harbiy xizmatchi Sirdaryo viloyatidagi Sardoba suv ombori toʻgʻonini taʼmirlashda yordam berdi.

Tashkilotlar

Serjantlar maktabi 
2007-yilda Shimoli-gʻarbiy harbiy okrugida serjantlar tayyorlash beshinchi maktabi ochildi. Maktabda 12 ta mutaxassislik boʻyicha mutaxassislar tayyorlanadi.

Nukus poligoni 
Tumanda Mudofaa vazirligi, Chegara qoʻshinlari va Milliy gvardiya qoʻshinlari tomonidan amaliy mashgʻulotlar oʻtkazishda foydalaniladigan Nukus poligoni faoliyat yuritmoqda. 2020-yil 3-dekabr kuni yangidan taʼmirlangan oʻquv poligonining ochilish marosimi boʻlib oʻtdi. Mudofaa vaziri Bahodir Qurbonov tantanali marosimdagi nutqida bu „eng zamonaviy talablarga javob beradigan xalqaro poligon boʻlishini“ va „milliy armiya qoʻshinlarining nufuzli poligonlari qatorida munosib oʻrin egallashini“ taʼkidladi. Nukus poligonidagi 13 ta harbiy-ijtimoiy obyekt, jumladan, ikkita turar-joy va bir oʻquv binosida qurilish ishlari olib borildi.

Tuman maktablari 
17 ta yordamchi maktablar harbiy okrugga birlashtirilib, harbiy qoʻmondonlik ostida faoliyat yuritadi. Xususan, Qoʻngʻirot tumanidagi 35-maktab birinchilardan boʻlib harbiy okrug qoʻmondonligiga oʻtdi.

Yetakchilari 
Tumanda toʻliq jihozlangan armiya brigadasi joylashgan. Maxsus davrda okrug komandirlari tumanda joylashgan huquqni muhofaza qilish organlarining barcha boʻlinmalariga rahbarlik qiladi.
 Komandir – polkovnik Farhodjon Shermatov
 Qoʻmondonning qurollanish boʻyicha oʻrinbosari – podpolkovnik Ayubjon Rustamov
 Qoʻmondonning tarbiyaviy va mafkuraviy ishlar boʻyicha oʻrinbosari – polkovnik Ulugʻbek Doʻsmatov

Manbalar

Havolalar 

 Official Website  (Rus tilida)
 Official Website  (Oʻzbek tilida)
Oʻzbekiston harbiy okrug va tuzilmalari
2000-yilda Oʻzbekistonda tashkil etilganlar
Dauletmurat Tajimuratov

Tajimuratov Dauletmurat Mirzamuratovich () – qoraqalpoq huquqshunosi, jurnalisti va jamoat arbobi. Tajimuratov 2022-yili Qoraqalpogʻistonda oʻtkazilgan norozilik namoyishiga rahbarlik qilgan.

Hayoti 
Tajimuratov Dauletmurat Nukus shahrida qoraqalpoq tilida chiqadigan „El xızmetinde“ („Xalq xizmatida“) gazetasi tahririyatida faoliyat koʻrsatib kelgan.

Dauletmurat Qoraqalpogʻiston Respublikasining chekka hududlariga gaz olib kirishda yordam berganligi, muhtojlarga bepul advokatlik qilgani va Qoraqalpogʻistondagi mehribonlik uylariga yordam berganligi borasida maʼlumotlar mavjud. Bu kabi faoliyatlari ortidan Qoraqalpogʻistonda jurnalist va bloger sifatida shuhrat qozongani aytiladi. Dauletmurat sudga bergan daʼvolari ham uning xalq ommasi orasida tanilishiga sabab boʻlgan. 2019-yil yanvar oyida Tojimuratov „ZoʻrTV“ telekanalini bolalar uchun jinsiy tarbiya haqidagi koʻrsatuvi uchun sudga berish niyatida ekanligini maʼlum qilgan, 2021-yilda esa xonanda Yulduz Usmonova ustidan qoraqalpoqlar „oʻzbeklar choponi ostida yashayotgan xalq“ degan soʻzlari tufayli sudga bergan. Tajimuratov 2022-yili mashhur telegram kanaliga asos solib, „mustaqil jurnalist“ sifatida faoliyat koʻrsata boshlagan.

2022-yil iyun oyi oxirida Oʻzbekiston hukumati Qoraqalpogʻiston suveren respublika maqomidan mahrum etadigan konstitutsiyani yangilash toʻgʻrisida qaror qabul qilganida, Tajimuratov oʻz tarafdorlarini 5-iyul kuni oʻtkaziladigan tinch mitingga taklif qildi va bu harakatidan soʻng hukumat organlari bilan kelishib olindi. Keyinchalik, Tajimuratovning soʻzlariga koʻra, xavfsizlik kuchlari tomonidan shantajga uchragan; u YeXHT, BMT, AQSh, Buyuk Britaniya va Germaniya elchixonalari hamda Nyu-Yorkdagi Jurnalistlar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasiga shikoyatlar yuborgan. Keyinroq blogger hibsga olindi va namoyishchilar uni ozod qilishini talab qila boshladilar. Tajimuratov namoyishchilar talabi bilan ozodlikka chiqarildi. 1-iyul kuni u Joʻqorgʻi Kengesi (parlamenti) raisi Murod Kamolov bilan birga namoyishchilar oldida soʻzga chiqdi. Tajimuratov olib borgan miting hali davom etishi eʼlon qilindi. Keyinroq Oʻzbekiston markaziy hokimiyati noroziliklarni bostirdi va Tajimuratov ishga asosiy gumondor sifatida jalb qilindi. Tajimuratov sud tomonidan 16 yilga ozodlikdan mahrum qilindi.

Manbalar 

1979-yilda tugʻilganlar
27-martda tugʻilganlar
Nukusda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Nukuslik kishilar
Qoraqalpogʻiston kishilari
Oʻzbekistonlik huquq faollari
Oʻzbekistonda inson huquqlarining buzilishi
Oʻzbekistonlik jurnalistlar
Oʻzbekiston siyosatchilari
Vladimir Korsakov

Vladimir Nikitich Korsakov (1846-yil 20-dekabr, Sankt-Peterburg guberniyasi, Rossiya imperiyasi – 1900-yil 12-oktyabr) – rus qoʻmondoni, general-mayor, rus-turk urushi qatnashchisi. Kavkaz armiyasi bosh qoʻmondoni maxsus topshiriqlar boʻyicha ofitser.

Biografiya 
Sankt-Peterburg viloyatining zodagonlaridan. 1846-yil 20-dekabrda tugʻilgan. Pajeskiy korpusida taʼlim olgan. 1866-yil 8-avgustda Janobi Oliylarining leyb-gvardiyasi qutqaruvchilar polkida kornet lavozimiga tayinlangan. 1870-yil 31-dekabrda Kavkaz armiyasining bosh qoʻmondoni sifatida Imperator Janobi Oliylarining ixtiyoriga yuborilgan.

1872-yil 16-aprelda shtab kapitanligiga koʻtarilgan. Xiva yurishida qatnashgan. 1874-yil 10-dekabrda Buyuk Gersog Nikolay Nikolayevichning 16-Tver dragun polkiga eskadron qoʻmondonligi xizmatiga yuborilgan. 1875-yil 21-oktyabrda Kavkaz armiyasining bosh qoʻmondoni imperator oliy hazratlarining adyutanti etib tayinlangan.

1877-yil 9-aprelda faol korpus qoʻmondoni ixtiyoriga yuborilgan. 12-yanvar Kavkaz armiyasi bosh qoʻmondonligi konvoy qoʻmondoni. 1878 yil 16-aprelda unga polkovnik unvoni berilgan. 1880-yil 23-fevralda Würtemberg polkining 16-Nijniy Novgorod dragunlari qoʻmondoni etib tayinlangan.

1881-yil 14-fevralda lavozimidan boʻshatilib, otliq armiya safiga qoʻshiladi. 1882-yil 19-aprelda formasi bilan xizmatdan boʻshatilgan. 1890-yil 22-avgustda yana harbiy xizmatga tayinlangan, harbiy vazir qoshidagi shtabdan yuqori maxsus topshiriqlar boʻyicha mansabdor shaxs tayinlangan va armiya otliqlari tarkibiga kirgan.

1894-yil 12-yanvarda 6-darajali maxsus topshiriqli mansabdor etib tayinlangan. 1897-yil 11-martda maxsus topshiriqlar boʻyicha ofitser lavozimiga tayinlangan va oʻsha yilning 6-dekabrida general-mayor unvoniga sazovor boʻlgan.

1900-yil 12-oktyabrda vafot etgan.

Mukofotlari 

 Xiva yurishidagi xizmatlari uchun qilich va kamon bilan birgalikdagi 4-darajali Avliyo Vladimir ordeni (1874)
 Bolqondagi xizmatlari uchun qilich va kamon bilan birgalikdagi 3-darajali Avliyo Stanislav ordeni (1877)
 Badenning Zahringen sher ordeni (1876)
 Turklarga qarshi jangdagi xizmati uchun „Jasorati uchun“ oltin quroli (1877)
 2-darajali Avliyo Stanislav ordeni (1877)
 Turklarga qarshi urushlarda xizmatlari uchun qilich bilan birgalikdagi 2-darajali Avliyo Anna ordeni (1877)
 2-darajali Qizil burgut ordeni (1879)
 3-darajali Avliyo Vladimir ordeni (1894)
 Buxoroi Sharif ordeni

Manbalar 

1900-yilda vafot etganlar
12-oktyabrda vafot etganlar
1846-yilda tugʻilganlar
20-dekabrda tugʻilganlar
1873-yilgi Xiva yurishi qatnashchilari