yakhyo/uz-wiki huggingface dataset:
Port Fuad

Port Fuad (  ) Misrning Port Said muhofazasidagi shahar. Port Fuad Misrning shimoli-sharqida, Sinay yarim orolining eng shimoli-gʻarbiy uchida, Suvaysh kanalining Osiyo tomonida, Port-Said shahrining qarshisida joylashgan. Port Fuad Port-Said shahrining yoʻldosh shahri hisoblanadi va ikkalasi birgalikda aholisi million kishidan ortiq megapolisni tashkil qiladi. Kolon, Panama (Shimoliy/Janubiy Amerika) va Istanbul, Turkiya (Osiyo/Yevropa) kabi shaharlar bilan bir qatorda, u ikki qitʼani qamrab olgan dunyodagi kam sonli qitʼalararo shaharlardan biridir.

Port Fuad aholisi 81 591 kishi (2015-yil holatiga).

Tarixi 
Port Fuad 1926-yilda, asosan, Port-Saiddagi gavjumlikni bartaraf etish uchun zamonaviy Misrning birinchi qiroli Fuod I (ungacha boʻlgan monarxlar sulton deb yuritilgan) sharafiga tashkil etilgan.

1967-yilgi urushdan keyin Port Fuad Sinayning misrliklar qoʻlida boʻlgan yagona qismi edi. Isroil armiyasi vayronagarchilik urushi paytida Port Fuadni egallashga harakat qildi, biroq uddalay olmadi. Oktyabr urushidan keyin Kemp Devid kelishuvi bilan Isroil Sinayni Misrga tinch yoʻl bilan qaytarib berishga rozi boʻldi, keyinroq ikki mamlakat tinchlik sulhi imzoladi. Bugungi kunda Port Fuad Misrning asosiy havo hujumiga qarshi mudofaa markazidir. Joylashuvining muhimligiga qaramay, 2006-yil holatiga koʻra, Port Fuad asosiy shahar markazi mavjud boʻlmagan, juda kam obyektli, turar joy zonasi hisoblanar edi.

Geografiyasi 
Shahar Port Fuad orolida joylashgan boʻlib, uchburchak shaklidagi orol shimoldan Oʻrta yer dengizi, gʻarbdan Suvaysh kanali va sharqdan Suvaysh kanalidan Oʻrta yer dengizigacha tortilgan yangi sharqiy kanal bilan chegaralangan. Asosiy kanalning sharqiy tomonida yotadi.

Suvaysh kanali maʼmuriyati shaharning asosiy bandligini tashkil qiladi va uning xodimlari aholining koʻp qismini tashkil qiladi. Uning bitta umumiy shifoxonasi bor.

Transporti 

2016-yilgacha shaharga faqat Port Saidga parom orqali kirish mumkin edi. Uchta parom liniyasi: Port Saiddan „Port-Fuad paromi“ va „Al-Rasva paromi“ va Sharqiy Port Saiddan „Tafriya paromi“.

2016-yilda Port Saidga suzuvchi koʻprik ochildi.

Port Said Sharq 

Kanalning Sinay tomonida Port Said Sharq yaqinda ishga tushirilgan qurilish boʻlib, unda 2004-yilda ochilgan Suvaysh kanali konteyner terminali joylashgan. 2016-yilda Sharqiy Port Saidda yon kanal ochildi.

2015-yil noyabr oyida Prezident As-Sisiy Sharqiy Port Saidda bandargohni rivojlantirish loyihasini omma oldida boshladi.

2018-yil may oyida Rossiya va Misr oʻrtasida Rossiya sanoat zonasini rivojlantirish boʻyicha shartnoma imzolandi.

Yana qarang 
 Port Said
 Port Said muhofazasi

Manbalar

Havolalar 

1926-yil Osiyoda tashkil etilganlar
1926-yil Misrda tashkil etilganlar
1926-yil tashkil etilgan aholi punktlari
Port Said muhofaza aholi punktlari
Port Said
Suvaysh kanali
Sharqiy Port Said sanoat zonasi
Misrning qirgʻoqboʻyi aholi punktlari
Misrdagi Oʻrta yer dengizi port shaharlari va shaharchalari
Misr shaharlari
Port franko
Transkontinental shaharlar
Zamoskovny viloyati

Zamoskovny oʻlkasi, yoki Zamoskovye – Rossiya davlatining bir qismi, yuqori Volga havzasida va Okaning chap qirgʻogʻida, shuningdek, uning chap tomondagi irmoqlari – Klyazma, Moskva daryosi va boshqalar. Koʻpincha Opole va Rostov-Suzdal yerlari bilan qoplangan. Janubda Zamoskovniy viloyati Ryazan yerlari bilan, shimolda – Novgorod Pyatina bilan, sharqda Volga boʻyi va Vyatka viloyati bilan, gʻarbda esa Smolensk yerlari bilan chegaradosh.

„Zamoskovniy oblasti“ atamasi rasman 16-17- asrlarda, u Rossiyaning aholisi koʻp va iqtisodiyiyoti rivojlangan vaqtda ishlatilgan. Eng yirik va iqtisodiyoti rivojlangan shahar – Yaroslavl (aholi soni boʻyicha poytaxtdan keyin ikkinchi oʻrinda); va keyinchalik boshqa muhim markazlar – Nijniy Novgorod, Kostroma, Uglich, Pereslavl-Zalesskiy, Kolomna, Dmitrov, Vladimir, Murom, Goroxovets.

Birikma 
Moskva Shahrini quydagi uyezdlar tashkil qiladi:

 Balaxninskiy
 Bejeskiy
 Vereyskiy
 Vladimirskiy
 Galitskiy
 Goroxoveskiy
 Dmitrovskiy
 Zvenigorodskiy
 Zubsovskiy
 Kashinskiy
 Kineshemskiy

 Klinskiy
 Kolomenskiy
 Kostromskoy
 Lushskiy
 Moskovskiy
 Muromskiy
 Pereyaslavskiy
 Poshexonskiy
 Romanovskiy
 Rostovskiy
 Ruzskiy

 Serpuxovskiy
 Staritskiy
 Suzdalskiy
 Tverskoy
 Uglitskiy
 Ustyujenskiy
 Shuyskiy
 Yureveskiy
 Yurevskiy
 Yaroslavskiy

 Arzamas
 Belozerskiy
 Borovskiy
 Vologda
 Volokolamskiy
 Maloyaroslavskiy
 Mojayskiy
 Nijniy Novgorod
 Novotorjeskiy
 Rjevskiy

Keyingi hayoti 
1708-yilda Pyotr I tomonidan oʻtkazilgan va amalga oshirilgan mintaqaviy islohotga koʻra, Zamoskovniy viloyati Moskva viloyatining bir qismiga aylandi.

Manbalar
Akkent

Akkent (boshqacha: Zeyve) — Turkiya Denizli viloyati Çal shahrining tumanidagi qishlogʻi. Uning aholisi 1 859 kishini tashkil qiladi (2022-yil holatiga koʻra). 2013-yilda qayta tashkil etilgunga qadar u shahar (belde) edi. Bu Büyükmenderes daryosi (boʻsh Meander) gʻarbiy tomonida joylashgan. Çalga 10 kilometr (6,2 mil) va Denizli 72 kilometr (45 mil) masofada joylashgan. Bu shahar, ehtimol, Germiyan Beylik davrida XIII asrda tashkil etilgan. 1932-yilda aholi yashash joyini shaharchaga aylantirishga qaror qilgan. Urugʻchilik shaharning asosiy iqtisodiy sektori hisoblangan. Shuningdek, qishloq xoʻjaligi mahsulotlariga asoslangan fabrika mavjud .

Manbalar 

Çal tumanidagi mahallalar
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Denovbola

— Oʻzbekistonning Qashqadaryo viloyati Kitob tumanidagi qishloq.

Manbalar 

Qashqadaryo viloyati qishloqlari
Hebilli

Hebilli - Turkiyadagi Mersin viloyatining Akdeniz tumaniga qarashli mahalla. Uning aholisi 433 kishini tashkil etadi(2022). U Çukurova (Cilisiya) tekisligida Çukurova avtomobil yoʻli shimolida joylashgan. Mersingacha boʻlgan masofa 15 kilometr (9,3 mil).

Qishloq aholisi asosan 19-asrning oxirgi yillarida Krit orolidan (hozirgi Gretsiyaning bir qismi) turk qochqinlarining avloqlaridan iborat. Qishloqda oʻrta asrlarda qurilgan Arab qalʼasi bor (Hebilli qalʼasiga qarang). Qishloqning asosiy iqtisodiy faoliyati sitrus yetishtirish hisoblanadi.

Iqlimi 
Hebillidagi iqlim issiq va moʻtadil. Hebillida qish faslida yozga qaraganda koʻproq yogʻingarchilik boʻladi. Iqlim Köppen-Geijer tizimi tomonidan Oʻrta yer dengizi (Csa) deb tasniflanadi. Hebillida oʻrtacha yillik harorat 18,3 °C boʻladi.  Avgust oyida eng issiq haroratlar oʻrtacha 27,4 °C boʻlib, eng sovuq oy yanvar oyida 9,3 °C harorat sodir boʻladi.   Yomgʻir yogʻishi oʻrtacha 699 mm boʻladi.

Manbalar

Akdeniz tumanidagi mahallalar
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Vasiliy Shapteboy

Vasiliy Shapteboy (; 1979-yilda tugʻilgan) — belaruslik sportchi, qishki (changʻi va biatlon) va yozgi (velosport va yengil atletika) paralimpiya oʻyinlari ishtirokchisi; Belarus Respublikasida xizmat koʻrsatgan sport ustasi. Sochida 2014-yilgi qishki paralimpiya oʻyinlarining yopilish marosimida Belarus Respublikasi bayroqdori boʻlgan.

Tarjimai holi 
1979-yil 10-noyabrda tugʻilgan. Uning koʻrish qobiliyatida tugʻma nuqsoni bor.

1993-yilda Belarussiyaning Molodechno shahridagi koʻzi ojiz bolalar maktabida changʻi uchishni mashq qila boshlagan.

„Dinamo“ klubi safida harakat qilgan, paralimpiya sport turlari boʻyicha Respublika olimpiya tayyorlash markazi va Mogilyov viloyati oliy sport mahorat maktabida mashgʻulot olib borgan.

Hozir Mogilyovda yashaydi. Uylangan, uchta qizi bor: Angelina, Alisa va Anna.

Yutuqlari 
Vasiliy Shapteboy Paralimpiyadagi faoliyatini 2000-yilda Avstraliyaning Sidney shahrida boʻlib oʻtgan yozgi Paralimpiya oʻyinlarida boshlagan. Mazkur Paralimpiya oʻyinlarida T13 kategoriyasidagi estafeta bahslarida ishtirok etgan va bronza medalini qoʻlga kiritgan. 2004-yilda Afinadada boʻlib oʻtgan yozgi Paralimpiya oʻyinlarida qatnashib, oltin medallarni qoʻlga kiritgan. 2012-yilda Londonda boʻlib oʻtgan yozgi Paralimpiya oʻyinlarida velosport boʻyicha ishtirok etgan, ammo medalga sazovor boʻla olmagan.

Vasiliy Shapteboy 2006-yilda Italiyaning Turin shahrida boʻlib oʻtgan qishki paralimpiya oʻyinlarida oʻz debyutini amalga oshirgan va changʻida yugurish sport turi boʻyicha bronza va kumush medallarni qoʻlga kiritgan. 2010-yilda Kanadaning Vankuver shahrida boʻlib oʻtgan navbatdagi paralimpiya oʻyinlarida Vasiliy changʻida yugurish va biatlon boʻyicha ikkita bronza medalini qoʻlga kiritgan. 2014-yil Sochida boʻlib oʻtgan paralimpiya oʻyinlarida biatlon boʻyicha ikki karra ( bronza medali sohibi boʻlgan. Janubiy Koreyaning Pxyonchxan shahrida boʻlib oʻtgan 2018-yilgi qishki Paralimpiya oʻyinlarida eng tajribali ishtirokchilardan biri boʻlgan. Ammo bahlardan ikki kun oldin shamollab qolgan va bu uning natijalariga salbiy taʼsir koʻrsatgan.

Shapteboy paralimpiya oʻyinlaridan tashqari velosport, yengil atletika va biatlon boʻyicha jahon chempionatlarida ishtirok etgan.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1979-yilda tugʻilganlar
10-noyabrda tugʻilganlar
Belarus sportchilari
Paralimpiyachilar
Belaruslik yengil atletikachilar
Yuriy Golub

Yuriy Golub (; 1996-yil 16-aprelda Belarus Respublikasining Mogilyov viloyatida tugʻilgan) — belaruslik koʻzi ojiz changʻichi va biatlonchi. Toʻrt karra Pxyonchxan — 2018 olimpiadasi sovrindori, ikki karra chempion (2022) va jahon chempionatining bronza medali sohibi (2017). Belarus Respublikasida xizmat koʻrsatgan sport ustasi.

Tarjimai holi 
Yuriy Golub 1996-yil 16-aprelda Gluskda tugʻilgan.

Glusk shahridagi 2-sonli oʻrta maktabda oʻqigan, keyin Belarus davlat pedagogika universitetiga oʻqishga kirgan. 2018-yilgi paralimpiya oʻyinlarida ishtirok etayotgan paytida Golub BDPU magistratura talabasi edi.

Sport bilan bir qatorda musiqaga ham qiziqadi.

Faoliyati 
Otasi sababli olti yoshida changʻi uchishni boshlagan. Oʻzining aytishiga qaraganda, u ikkinchi kursda oʻqib yurganida tasodifan murabbiy bilan uchrashib qolgan va shu tarzda sportga kirib kelgan.

2016-yilda Vuokattida boʻlib oʻtgan chamgʻi sporti boʻyicha jahon chempionatidagi ishtirok bilan Belarus terma jamoasi safida debyut qilgan. Oʻsha yili Belarus chempionatida gʻolib boʻlgan.

2017-yilda birinchi marta nogironligi boʻlgan shaxslar oʻrtasida changʻi sporti boʻyicha jahon chempionatida ishtirok etdi. Finsterauda boʻlib oʻtgan chempionatda 10 km masofaga erkin usulda yugurish boʻyicha bronza medalini qoʻlga kiritdi. Shuningdek, 20 km masofaga klassik uslubda yugurishda toʻrtinchi, estafetada beshinchi, sprintda yettinchi va 7,5 kmga biatlon poygasida sakkizinchi oʻrinni egalladi.

2018-yil mart oyida Pxyonchxandagi paralimpiya oʻyinlarida oʻz ishtirokini boshlagan. Yuriy Golub koʻzi ojiz biatlonchilar va tramplindan sakrovchilar oʻrtasidagi musobaqalarda qatnashgan. Biatlonda ikkita medalni qoʻlga kiritgan: 12,5 km poygada oltin va 7,5 km poygada kumush. Gʻoliblikni qoʻlga kiritgan musobaqasida 39 marraga yetib kelish uchun 39 daqiqa sarflagan. Mazkur koʻrsatkich 2-oʻrindagi sportchinikidan 2,7 soniyaga yaxshiroq boʻlgan. Qishki olimpiya oʻyinlarida gʻolib boʻlgan kuni sportchini Belarus Respublikasi Prezidenti Aleksandr Lukashenko shaxsan tabriklagan.

20 km masofaga changʻi poygasida Golub ikkinchi oʻrinni egallagan. 10 km masofada oʻtkazilgan bahslarda esa bronza medalni qoʻlga kiritgan. Shuningdek, u biatlon boʻyicha jamoaviy estafetada toʻrtinchi oʻrinni va klassik sprintda toʻqqizinchi oʻrinni egallagan. Pxyonchxandagi paralimpiya oʻyinlari natijalariga koʻra, Yuriy Golub Mogilyev viloyatida yilning eng yaxshi sportchilaridan biri deb topilgan.

2020-yilda Golub koʻzi ojiz sportchilar oʻrtasida biatlon boʻyicha „Blur globus“ sovrinini qoʻlga kiritgan.

2022-yilning yanvar oyida Lillexamerda boʻlib oʻtgan changʻi poygasi boʻyicha paralimpiyachilar oʻrtasidagi jahon chempionatida Yuriy Golub gid Vladimir Chepelin bilan birgalikda 6 km va 12,5 km masofalarda oʻtkazilgan poygada ikkita oltin medalni qoʻlga kiritgan.

Manbalar 

1996-yilda tugʻilganlar
16-aprelda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Belarus sportchilari
Paralimpiyachilar
Mogilyov viloyatida tugʻilganlar
Metall Fırtına

Metall Fırtına ( Metal Storm) — 2004-yilda turk yozuvchilari Orkun Uçar va Burak Turna tomonidan chop etilgan roman. U 2006-yildan boshlab bir necha yuz ming nusxa sotilgan holda, Turkiyada darhol bestsellerga aylangan.

Kitob asosan Turkiya va Qoʻshma Shtatlar (NATO ittifoqchilari boʻlgan) oʻrtasidagi urush haqidagi syujeti Turkiyada qizgʻin kutib olinishi tufayli xalqaro eʼtiborni qozongan. Turkiyaning „Radikal“ gazetasiga koʻra, „Tashqi ishlar vazirligi va Bosh shtab uni diqqat bilan oʻqiydi“ va „barcha vazirlar mahkamasi aʼzolari ham kitobni oʻqishiga shubha yoʻq“.

Aksariyat kuzatuvchilar kitobning syujeti va qabul qilinishi terrorga qarshi urush, Iroq urushi va ayniqsa Turkiyada milliy xoʻrlanish sifatida qabul qilingan „2003 yilgi Hud voqeasi“ ortidan Amerikaga qarshi kurashning ortib borayotgan darajasini aks ettiradi deb oʻylashadi.

Bu romanda AQSh hukumati nomi yoʻq prezident tomonidan boshqariladi. Bu prezident Jorj Bushni eslatadi va Injil tarafdorlari sifatida tasvirlanadi. Shuningdek, u yerda AQShning real hayotiy kabinet aʼzolari Condoleezza Rice va Donald Rumsfeld ham bor. Bu romanda oʻz mamlakatlarining boshchiligida oʻsha davrdagi mavjud boʻlgan siyosiy rahbarlar ham tasvirlangan.

Syujeti 
2007-yilda Qoʻshma Shtatlar muhim strategik resurs-boraks konlarini nazorat qilish uchun Turkiyaga bostirib kirdi. Turkiyaning asosiy shaharlarini taʼminlagandan soʻng, Qoʻshma Shtatlar Turkiyani tarixiy raqiblari Gretsiya va Armaniston oʻrtasida boʻlish orqali S. R. V. shartnomasini qayta qabul qilishga urinmoqda. Turkiya bunga javoban Xitoy, Rossiya va Germaniya bilan harbiy ittifoq tuzadi. Keyin turk agenti Amerika yadroviy bombasini oʻgʻirlaydi va uni Vashingtonda portlatib, millionlab odamlarni oʻldiradi. Biroq, bu teskari natija va AQSh qoʻshinlari ishgʻol qilingan turk fuqarolarini suiisteʼmol qilishni kuchaytirmoqda va bosqinchilik tezlashmoqda. Amerika qoʻshinlari Istanbulga yetib borgach, mojaro AQSh kuchlari, turk qurolli fuqarolari, turk armiyasi askarlari va politsiya kuchlari oʻrtasidagi shahar jangiga aylanadi. Klimaks antiklimaktik boʻlib chiqadi; Istanbulning bosib olinishi Rossiya, Yevropa Ittifoqi va Xitoyni harbiy ittifoq tuzishga va bosqinni toʻxtatish uchun AQShni yadroviy urush bilan tahdid qilishga undaydi. Urush tugaydi. AQSh kuchlari chekinmoqda va Turkiya qutqariladi. „Kulrang jamoa“ nomli maxfiy turk razvedka agentligining aʼzosi boʻlgan agent tugʻilganidan itoatkor va axloqsiz yetimlar sifatida tarbiyalangan boʻlib, bosqinchi tashkilotchini, AQSh prezidentini moliyalashtirgan korporatsiyaning bosh direktorini oʻgʻirlaydi va bosh direktor Markaziy Osiyodagi qiynoqlari sahnasi bilan yakunlanadi.

Yana qarang 

 Turkiya-AQSh munosabatlari
 Qashqirlar makoni: Iroq, 2006-yilda suratga olingan turk filmi, shuningdek, Turkiya-AQSh ziddiyati

Manbalar 

 
 
 
Turk romanlari
Dijana Ravnikar

Diana Ravnikar (tugʻilganda berilgan ismi Grudiček; 1978-yil 4-iyunda Yugoslaviya SFRning Riyeka shahrida tugʻilgan) - sobiq slovyan biatlonisti va changʻichisi, kelib chiqishi xorvatiyalik).

Faoliyati 
Ravnikar Slovensiya nomidan 2002-yilgi qishki olimpiada oʻyinlarida Salt-Lake-Cityda, 2006-yilgi qishki olimpiada oʻyinlarida Turinda va 2010-yilgi qishki olimpiada oʻyinlarida Vancouverda qatnashgan.

Shaxsiy hayoti 
Hozirgi vaqtda u Koperda va Čavleda yashaydi.

Havolalar  
 Kokesh, Jerri (10-noyabr, 2010 y.). «Norvegiya erkaklari jahon chempionatiga e'tiborlarini qaratganlar». Биатлонмир. Xalqaro Biatlonchilar ittifoqi. Asl nusxadan 26-dekabr, 2014-yilda arxivlangan. 25-dekabr 2014y. tekshirilgan.

Manbalar 

 Dijana Ravnikar IBU BiathlonWorld.com da.
 Dijana Ravnikar BU BiathlonResults.com da.
Ayol sportchilar
Haticepınar

Haticepınar — Turkiya Kahramanmaraş viloyati Afshin shaharchasi va tumanining qishlogʻi. Uning aholisi 98 kishi (2022). Haticepınarda kurdlar yashaydi.

Geografiyasi 
Haticepınar Afşin shahridan 55 km uzoqlikda va Kahramanmaraş shahar markazidan 205 km uzoqlikda joylashgan.   Haticepınar Binboğa togʻlari togʻli hududida joylashgan shuning uchun ekinzorlar cheklangan. Qishloqning gʻarbidan Oğlakkaya qishlogʻi, janubidan Örenli qishlogʻi, shimolidan Gürün tumani, Güldede qishlogʻi va sharqdan Elbiston tumani oʻrab turadi.

Aholisi

Manbalar

Afşin tumanidagi mahallalar
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Mavlay Abdulloh masjidi

Mavlay Abdulloh masjidi — Marokashning Fos shahri Mavlay Abdalloh tumani markazida joylashgan tarixiy saroy-shahar va qalʼada joylashgan yirik masjid va qirollik nekropol majmuasi. U sulolaning keyingi aʼzolari bilan birga qoʻshni nekropolda dafn etilgan alaviy sultoni Mavlay Abdulloh (1729–1757-yillar oraligʻida hukmronlik qilgan) tomonidan asos solingan.

Umumiy koʻrinishi 
Masjid Fos al-Jadid („Yangi Fos“)da joylashgan boʻlib, u dastlab qirol qalʼasi va 1276-yilda Marinidlar sulolasi tomonidan asos solingan maʼmuriy shahar boʻlgan. Fas al-Jadid dastlab sultonning koʻplab qoʻshinlarini joylashtirgan va u hozirgi kungacha qirol saroyini joylashtirishda davom etgan. 17-asrda alaviylar sultoni Mavlay Roshid oʻz qabila qoʻshinlarini joylashtirish maqsadida Fas al-Jadid shimolida katta Kasbah Cherarda qurdi. Bu Fas al-Jadidning shimoli-gʻarbiy hududini oʻz ichiga olgan, keyinchalik 18-asr boshidan Mavlay Abdallah mahallasiga aylangan. Bu yerda Sulton Mavlay Abdulloh (1729–1757-yillarda hukmronlik qilgan) masjid qurgan va vafotidan keyin oʻzi dafn etilgan.

Masjidda bir vaqtlar madrasa ham boʻlgan boʻlib, unda maʼlumoti past boʻlgan talabalar al-Qoroviyyin universitetida oʻqishni davom ettirishdan oldin (Qurʼon ilmi boʻyicha) boshlangʻich taʼlim beradilar. Qadimgi tarixiy hammom ham masjidning gʻarbiy qismida joylashgan (yoki boʻlgan).

Qirollik nekropoli 

Nekropol masjid majmuasining janubiy qismida va ikki hovli, namozxona va dafn xonasidan iborat. Anri Bressolettening soʻzlariga koʻra, nekropol 17-asrdayoq mavjud boʻlgan, biroq u 19-asr oʻrtalarida Muhammad ibn Abdurahmon tomonidan (1859-yilda taxtga oʻtirgunga qadar, u 1859-yilda taxtga oʻtirgunga qadar) hozirgi koʻrinishida qayta ishlangan. Sulton Abdulloh va uning onasi Xonata binti Bakkar bu yerda dafn etilgan. Biroq, uning bevosita vorislari boshqa joylarda dafn qilindi: Muhammad III (vafoti 1790-yil) va Hasan I (vafoti 1894-yil) Rabotda, Yazid (vafoti 1792-yil) Marokash shahridagi Saʼdiya qabrlarida, Abdurahmon (vafoti 1859-yil) Miknasdagi Mavlay Ismoil maqbarasida va Muhammad IV (vafoti 1873-yil) alaviylarning ota-bobolarining Tafilalt uyida.

1927-yilda Sulton Yusuf, 1937-yilda uning oʻtmishdoshlari Abdulhofiz va 1943-yilda Abdulaziz va 1953-yilda uning rafiqasi Lalla Yakout dafn etilganida, Mavlay Abdulloh masjididan Alaviylar sulolasi nekropol sifatida foydalanish qayta tiklandi. Keyingi hukmdorlar Muhammad V (1961-yilda vafot etgan) va Hasan II (1999-yilda vafot etgan) Rabotda, 1961–1971-yillarda Hasan minorasi yonida qurilgan Muhammad V maqbarasida dafn etilgani sababli, anʼana yana toʻxtatildi.

Yana qarang 
 Fos al-Jadiddagi katta masjid
 Rosif masjidi
 Marokashdagi masjidlar roʻyxati

Manbalar 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Marokashning Fez shahridagi masjidlar
Marokashning Foz shahridagi masjidlar
Alaviy meʼmorchiligi
Joʻra (film, 1964)

Joʻra () — 1964-yilda „Qirgʻizfilm“ kinostudiyasida suratga olingan, rejissyor Adolf Bergunker tomonidan suratga olingan sovet badiiy filmi.

Georgiy Tushkanning shu nomli sarguzasht romanining ekranlashtirilishi (1940-yil).

Filmning premyerasi Qirgʻizistonda 1964-yil avgustda, Moskvada 1965-yil 1-fevralda boʻlib oʻtdi.

Ushbu film Tushkan romanining yagona ekranlashtirilishi emas. 1985-yilda Saydo Qurbonov va Viktor Mirzayants rejissyorlarning „Joʻra — Min-Arxardan kelgan ovchi“ mini-seriallari ham chiqdi.

Syujeti 
1920-yillarning oxiri — 1930-yillarning boshlarida Qirgʻizistonda. Qizil Armiya boʻlinmalari Oʻrta Osiyoda bosmachilarga qarshi murosasiz kurash olib bormoqda.

Film Pomirni qamrab olgan inqilobiy voqealar girdobiga tushib qolgan yosh qirgʻiz ovchisi Joʻra xarakterining rivojlanishi haqida hikoya qiladi. Qadimgi xurofotlarga oʻralashib qolgan oddiy yosh ovchidan inqilobning buyuk gʻoyalariga ishongan basmachilar bilan koʻplab janglarda tajribali, ongli, yetuk kurashchigacha boʻlgan qiyin yoʻlni koʻrsatadi.

Rollarda 

 Mambet Asanboev — Joʻra
 Darkul Kuyukova — Oysha, Joʻraning onasi
 Muratbek Risqulov — Qozubay
 Nurkan Turnbow — Muso
 Yuriy Rodionov — Ivashko
 Roza Tabaldieva — Zaynab
 Joʻraxon Rahmonov — Bosmachi
 Qamasi Umurzoqov — Kuchak
 Shamshi Tyumenbaev — oqsoqol
 Nurmuxan Janturin — Tagay
 Sovetbek Jumadilov — Sharaf
 Nabi Rahimov — Balbak

Havolalar 

 Internet Movie Database

1964-yil filmlari
Qirgʻizfilm kinostudiyasi filmlari
SSSR urush filmlari
SSSR drama filmlari
SSSR sarguzasht filmlari
SSSRning qora va oq filmlari
SSSR tarixiy filmlar
Bosmachilar haqida filmlar
Otabek Toshtemirov

Toshtemirov Otabek Abidovich(15-mart, 1980-yil, Fargʻona viloyati, Fargʻona tumanida tugʻilgan) – Oʻzbekiston davlat jismoniy tarbiya va sport universiteti Fargʻona filiali oʻquv va tarbiyaviy ishlar boʻyicha direktor oʻrinbosari.

Biografiyasi 
 2004—2008 yy.— Fargʻona davlat universiteti talabasi.
 2008—2010 yy.— Toshloq tumani iqtisodiyot kolleji jismoniy tarbiya oʻqituvchisi
 2010—2012 yy.— Fargʻona davlat universiteti magistri.
 2012—2021 yy.— Fargʻona politexnika instituti jismoniy tarbiya va sport kafedrasi katta oʻqituvchisi.
 2022—2023 yy. – Oʻzbekiston davlat jismoniy tarbiya va sport universiteti Farg'ona filiali „Sport turlari“ fakulteti dekani.
 2023—h.v.- Oʻzbekiston davlat jismoniy tarbiya va sport universiteti Farg'ona filiali oʻquv va tarbiyaviy ishlar boʻyicha direktor oʻrinbosari.
Sarkent tabiat bogʻi

Sarkent davlat tabiat parki () — Qirgʻizistonning Botken viloyatining Leylek tumanidagi milliy bogʻ 2009-yil iyun oyida tashkil etilgan. Bogʻning maqsadi noyob tabiiy majmualar va biologik xilma-xillikni saqlash, noyob va yoʻqolib ketish xavfi ostida turgan oʻsimlik va hayvonlarni muhofaza qilish, Qirgʻiziston Respublikasining alohida muhofaza etiladigan hududlari tarmogʻini kengaytirishdan iborat. Bogʻning maydoni 39 999 gektarni tashkil qiladi. Park Turkiston tizmasida, tuman markazi Isfana shahridan 42 km va viloyat markazi Botkendan 177 km uzoqlikda joylashgan.

Bu yerda „Qizil kitob“ga kiritilgan qoʻngʻir ayiq, qor qoplon, burgut, silovsin kabi noyob turlar yashaydi. Bogʻ Qirgʻizistonning eng chekka hududida joylashgan boʻlib, tashrif buyuruvchilarning soni oz. Mahalliy hokimiyat vakillari hududda turizmni yanada rivojlantirishga harakat qilmoqda. Chunki Xoʻjandga tashrif buyuruvchilarni jalb qilish imkoniyati mavjud.

Geografiyasi 
“Sarkent” Turkiston tizmalarining togʻ ekotizimida joylashgan. Botken viloyatining iqlim sharoiti koʻp jihatdan uning geografik joylashuvi va topografiyasining oʻziga xos xususiyatlari bilan belgilanadi.

Bogʻ hududida koʻplab alp qoyalari, kichik va katta gʻorlar bor.

Gidrologiya 
Sirdaryoga quyiladigan Oq-suv daryosi va uning irmoqlari oqib oʻtadigan park hududining gidrologiyasi juda boy. Tabiat bogʻida beshta koʻl mavjud, jumladan, Oykoʻl (taxminan 3000 metr balandlikda joylashgan), Jashilkoʻl, Sutkoʻl, Boyroqkoʻl va Jashkoʻl.

Fauna 
2009—2016-yillarda bogʻda yashovchi sutemizuvchilarni oʻrganish quyidagi turlarning mavjudligini aniqlagan:

Oʻsimlik dunyosi 
Sarkent tabiat bogʻining 9491 gektar maydonida archa oʻsadi. Bundan tashqari qayin, terak, tol, doʻlana, bodom singari daraxtlar, zirk va atirgul singari butalar ham uchraydi.

Manbalar 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Qirgʻizistondagi tabiat bogʻlari
IUCN II toifasi
2009-yil tashkil etilgan muhofaza qilinadigan hududlar
Chashushuli

Chashushuli (gruzincha:ჩაშუშული — „pishiriq“) — gruzin oshxonasining taomidir. Goʻsht (asl retsept boʻyicha Dana goʻshti) pomidor bilan qovuriladi. Mazkur yegulik Gruziya oshxonasining asosiy goʻshtli taomlaridan biri, masalan, Gruziyadan tashqarida Satsivi yoki chaxoxbili taomlari u qadar ommalashmagan.

Tarkibi 
Taomning asosiy tarkibiy qismlari goʻsht (klassik retsept boʻyicha Dana goʻshti, lekin zamonaviy retseptida mol goʻshti qoʻllanishi ommalashgan; qoʻzichoq goʻshtidan esa kamdan-kam holatlarda foydalaniladi) va pomidordan (yoki tomat pastasi) iborat. Shuningdek, bir qator retseptlarda shirin qalampir ishlatiladi, koʻpincha sariq va yashil qalampirning kombinatsiyasi keng ommalashgan. Kerakli komponentlar orasida piyoz va sarimsoq ham bor. Ziravorlar sifatida anʼanaviy ravishda qoʻllaniladigan tuz va qora qalampirdan tashqari ajika, suneli hops, maydanoz, arpabodiyon, shilantro, maydalangan koriander va maydalangan achchiq qizil qalampir ishlatilishi mumkin.

Tayyorlanilishi 
Goʻsht mayda boʻlaklarga boʻlinib, kuchli olovda qovurish uchun moʻljallangan chuqur idishda yoki klassik retsept boʻyicha qozonda qovuriladi. Goʻshtdagi suyuqlik bugʻlangandan soʻng, toʻgʻralgan piyoz qoʻshiladi. Piyoz yumshaganidan soʻng, idishga issiq qaynatilgan suv qoʻshiladi va past olovda qaynatiladi. Agarda zarur boʻlsa oz miqdorda qoʻshimcha suv qoʻshish mumkin.

Goʻsht deyarli tayyor boʻlgach, unga tozalangan pomidor (yangi yoki oʻz sharbatida) va tomat pastasi, ziravorlar qoʻshiladi. Taom dasturxonga tortilishidan oldin mayda toʻgʻralgan koʻkatlar bilan bezatiladi.

Taomni dasturxonga tortishda u ketsi nomli idishda garniturasiz; lavash va oq sharob bilantaqdim etiladi.

Manbalar 

Gruziya oshxonasi
Mol goʻshtidan tayyorlangan taomlar
Buzoq goʻshtidan tayyorlangan taomlar
Yellow Cab Pizza

Yellow Cab Pizza Co. – Filippinlarda joylashgan pitsa restoranlar tarmog'i boʻlib, 2001 yilning aprel oyida Erik Puno, Genri Li va Albert Tan tomonidan asos solingan. Yellow Cab Pizza hozirda Max's Groupga tegishli boʻlib, u mahalliy qovurilgan tovuq tarmogʻiga Max's Restaurant ham egalik qiladi. Yellow Cab Pizza hozirda Filippinda 159 ta filiali va xorijdagi filiallari, jumladan Qatar, Birlashgan Arab Amirliklari, Saudiya Arabistoni, Singapur, Xitoydagi filiallariga ega. , Vetnam, Ummon va AQSh.

Umumiy koʻrinish 

dagi sariq taksi filiali

Yellow Cab Pizza Co.ning birinchi filiali 2001-yil aprel oyida Makatida Makati Avenue boʻylab ochilgan. Nomida „sariq taksi“ borligi sababli, koʻpchilik bu zanjirni taksi biznesi deb oʻylagan; ammo bu nom qora va sariq ranglarini tez-tez ishlatishiga ishora boʻlib, Nyu-York Siti taksilarida koʻrilgan naqshdir.
Kompaniyaning yetkazib berish xizmati Vespa skuterlar dan foydalanadi.

Bundan tashqari, Yellow Cab ilgari Army Navy Burger Burrito deb nomlangan opa-singil restoranini boshqargan. Ikkinchisi Yellow Cab’ni Max’s Groupga sotishga kiritilmagan va alohida kompaniya sifatida ajralib chiqdi.

Kengaytirish 
2016-yil noyabr oyida Yellow Cab Pizza brendi egasi Max’s Group Inc. (MGI) Qatarda joylashgan Silver Group franchayzing operatori bilan Quvayt, Bahraynda 22 ta doʻkon ochish boʻyicha shartnoma imzoladi va Ummon kelgusi besh yil davomida, 2017-yil yanvar oyidan boshlab. Kelishuv MGI tomonidan 2016-yilda imzolangan ettinchi xorijdagi franchayzing shartnomasidir. 2017 yil yanvar oyida AQShda birinchi Yellow Cab Pizza restorani ochildi. Gavayi, Gonolulu, Alakava koʻchasidagi Dillingham bulvari 801 manzili boʻlgan restoran Costco Iwilei majmuasining bir qismi boʻlgan kichik chiziq markazida joylashgan va Maks restorani yonida joylashgan. 2017-yil fevral oyida MGI Vyetnamdagi Blue Star oziq-ovqat korporatsiyasi bilan mamlakat boʻylab kamida 12 ta Yellow Cab doʻkonlarini tashkil etish uchun rivojlanish shartnomasini imzoladi.

Sport bilan shugʻullanish

Motorsport 
Yellow Cab Pizza, shuningdek, avtopoygada ishtirok etuvchi jamoaga homiylik qiladi. Jamoa aʼzolari orasida aktyor Ryan Agoncillo va uchta poyga titulini qoʻlga kiritgan Aleks Peres bor. Tarmoq asoschilaridan biri Erik Puno poyga ishqibozi. Ular mototsikl poygalarida ishtirokchilarni qoʻllab-quvvatlaydilar. Ular orasida 11 karra mamlakat chempioni Glenn Agilar ham bor.

Futbolga jalb qilish 
Yellow Cab Pizza shuningdek, Birlashgan Futbol Ligasi 1-divizioni klubi Kaya F.C. homiylaridan biri hisoblanadi. Klub aʼzolari Azkals futbolchilari Aleksander Borromeo, [[Kris] Greatwich]], OJ Porteria va Kenshiro Daniels.

Davo 
2008-yilda Yellow Cab Pizza Green Cab Pizza Haus (keyinchalik Green Avenue Pizza) logotipiga juda oʻxshash logotipdan foydalangani uchun daʼvo arizasi bilan chiqdi. Ish Yellow Cab foydasiga hal boʻldi va natijada ularning raqibi jami  toʻlashga majbur boʻldi.

Manbalar
Vladimir Bukovskiy

Vladimir Konstantinovich Bukovskiy ( ; 1942-yil 30-dekabr – 2019-yil 27-oktyabr) — asli rossiyalik britaniyalik huquq faoli va yozuvchi.

1950-yillarning oxiridan 1970-yillarning oʻrtalarigacha u Sovet dissidentlari harakatining taniqli shaxsi edi. U jami oʻn ikki yilni Sovet Ittifoqining psixiatriya qamoqxonalari - kasalxonalari, mehnat lagerlari va qamoqxonalarida oʻtkazdi.

U “Kommunizm qurbonlari xotirasi” jamgʻarmasi xalqaro maslahat kengashi aʼzosi, Minnatdorchilik jamgʻarmasi direktori (sobiq dissidentlarni xotirlash va qoʻllab-quvvatlash uchun 1998 yilda tashkil etilgan),  va Nyu-York shahrida joylashgan Inson huquqlari jamgʻarmasi Xalqaro kengash aʼzosi edi.

2001 yilda Bukovskiy Truman-Reygan erkinlik medalini oldi.

2007 yil may oyida Bukovskiy 2008 yil may oyida boʻlib oʻtadigan Rossiya prezidentligi saylovlarida prezidentlikka nomzod sifatida ishtirok etish rejasini eʼlon qildi. 2007 yil 16 dekabrda Bukovskiy Dmitriy Medvedev va boshqa nomzodlarga qarshi kurashga rasman koʻrsatilgan.

Bukovskiy 2019 -yil 27-oktyabrda Kembrijdagi kasalxonada 76 yoshida yurak yetishmovchiligidan vafot etdi

Eslatmalar

Manbalar 

Sovet dissidentlari
Rossiyalik yozuvchilar
Rossiyalik siyosatchilar
2019-yilda vafot etganlar
1942-yilda tugʻilganlar
Rossiya yozuvchilari
Sherzodbek Abduraimov

Sherzod Abduraimov (; 1995-yil 9-may, Quva tumani) – oʻzbekistonlik futbolchi, Gʻuzorning „Shoʻrtan“ klubida darvozabon pozitsiyasida oʻynaydi.

Futbolchilik faoliyati 
Sherzod futboldagi dastlabki bilimlarini Muborakdagi Mashʼal akademiyasida olgan. 2014-yildan Mashʼal klubi asosiy jamoasiga jalb etilgan. 2015-yilda klubdagi raqobat sababli dastlab Quvasoyning „Sementchi“, Zomining „Zomin“ keyinchlik Haqqulobodning „Norin“ jamoalarida ijarada oʻynagan. 2018-yilgi avvalida „Mashʼal“ klubi tarkibiga qaytgan.

2019-yilgi mavsum avvalida Fargʻonaning „Neftchi“ jamoasi tarkibiga oʻtgan. Ikki mavsum davomida „Neftchi“ jamoasi tarkibida oʻynagan. 2021-yilgi mavsum oldidan „Neftchi“ jamoasini tark etgan va Qirgʻizistonning „Kaganat“ klubi tarkibiga oʻtgan. 2022-yilgi mavsum Oʻshning „Alay“ klubi bilan shartnoma imzolagan. 2023-yilgi mavsum odldian Oʻzbekistonga qaytdi va Gʻuzorning „Shoʻrtan“ klubi bilan shartnoma imzolagan. 2024-yil 8-aprelda Shoʻrtan jamoasi Sherzod bilan shartnomani bekor qilgan.

Shoʻrtan jamoasidan ketganidan soʻng 2,5 oy davomida jamoasiz qoldi. Yozgi transfer oynasi ochilganidan soʻng 17-iyulda Qoʻchqorotaning „Neftchi“ jamoasi bilan shartnoma imzolagan.

Baxsli vaziyatlar 
2020-yilgi mavsum Oʻzbekiston Pro ligasi soʻngi turida, Fargʻonadagi Istiqlol stadionida „Neftchi“ va „Turon“ jamoalari oʻynagan. Oʻyin yaklunida Yaypan jamoasi oʻyindagi yagona golni kiritib Oʻzbekiston Superligasi yoʻllanmasini qoʻlga kiritgan. Oʻyin yakunlaganidan soʻng bir qancha „Neftchi“ futbolchilari va Sherzod oʻzining oʻyindagi xolatlar boʻyicha eʼtirozlarini tajavuzkor harkatlar bilan bildirib, Bosh hakam Shavkat Nasibullayevga jismoniy hujum qilishgan. Natijada OʻFA oʻyinda tartib buzilishida qatnashgan Sherzod Abduraimov bir yil muddatga futbolning har qanday faoliyatidan chetlatilgan. Keyinchalik jazo chorasi yumshatilib Oʻzbekistondan tashqarida, xorij mamlakatlarida faoliyat yuritishga ruhsat berilgan.

2024-yil 3-aprelda Muborakda Mashʼal va Shoʻrtan jamoalari oʻyinida, oʻz darvozasidan ikkinchi gol oʻtkazib yuborgach raqib futbolchisi Ibrohim Gʻanixonov gol nishonlayotgan vaqtida unga bosh bilan zarba berib maydondan chetlatilgan.

Yutuqlar 

 Oʻzbekiston Pro ligasi goʻlibi: 2017
 Oʻzbekiston Pro ligasi ikkinchi oʻrin: 2020

Manbalar

Havolalar 

 Sherzod Abduraimov Transfermarkt saytida
 
 Sherzodbek Abduraimov OʻzPFL saytida

1995-yilda tugʻilganlar
9-mayda tugʻilganlar
Quva tumanida tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Fargʻona sport kishilari
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Erkak futbol darvozabonlari
Neftchi (Fargʻona) futbolchilari
Shoʻrtan klubi futbolchilari
FC Alay futbolchilari
FC Kaganat klubi futbolchilari
Sementchi Quvasoy futbolchilari
Surxon klubi futbolchilari
Norin klubi futbolchilari
Zomin klubi futbolchilari
Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Oʻzbekistonlik muhojir erkak futbolchilari
Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari
Qirgʻiziston Premyer-ligasi futbolchilari
Qirgʻizistondagi chet ellik erkak futbolchilar
Oʻzbekiston yoshlar terma jamoasi futbolchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Oʻzbekistonda tugʻilganlar
Oʻzbekiston kishilari
Anastasiya Golovina

Anastasiya Angelovna Golovina, qizlik familiyasi Nikolaou (ilk turmushida Berlatskaya; 1850-yil 17-oktyabr, Kishinyov — 1933-yil 5-mart, Varna) — kelib chiqishi rus bolgariyalik ayol shifokor, psixiatr; Bolgariyaning oliy maʼlumotli birinchi ayol shifokori va Varnadagi birinchi bolalar markazining asoschisi. Rus va bolgar chinovnigi  rafiqasi.

Biografiyasi 
1850-yil 17-oktyabrda Kishinyovda, bolgar oilasida tugʻilgan. Otasi — Angel Petrovich Nikolaou, Kishinyov meri. Ona tomondan bobosi — Kirill Minkov, Kaloferda tugʻilgan, kishinyovlik savdogar. Oʻz shahridagi fransuz maktabini tamomlagan va keyinchalik stenograf boʻlib ishlagan. Otasining oʻlimidan soʻng Syurixga boradi, u yerda universitetining tibbiyot fakultetiga oʻqishga kiradi. Rus talabalari inqilobiy harakati aʼzosi boʻlgan, buning uchun universitetdan haydalgan va Parijda oʻqishni davom ettirgan. 1878-yilda Parij universitetini tamomlagan, Sorbonnada „Arteriya devorlarining gistologik tadqiqoti“ mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan, bu psixiatr Jannes Martin Charkotni hayratda qoldirgan. Sorbonna universitetini bitirgan ilk bolgar ayoli.

Keyin Anastasiya Bolgariyaga koʻchib oʻtadi va u yerda turli tashkilotlarda: Tarnovo sogʻliqni saqlash xizmati xodimi, qizlar uchun 1-Sofiya gimnaziyasida shifokor va  rezident shifokor sifatida ishlagan. 1888-yildaPlovdivda, keyin Varnaga qaytib kelgan va bu yerda 1889―1893-yillarda ishlagan. Bolqon urushlari va Birinchi jahon urushi qatnashchisi. Varna arxeologik jamiyati va „Mercy“ ayollar xayriya jamiyati aʼzosi. 1922-yilda  faxriy nishoni bilan taqdirlangan.

Tadqiqot faoliyati 
Golovina ahmoqlik, megalomaniya, demans, Xantington kasalligi va boshqalar kabi kasalliklarni tavsiflab, turli xil ruhiy kasalliklarning dastlabki koʻrinish va belgilari bilan qiziqqan. Uning yangiliklari Bolgariyadagi sud-tibbiyot ekspertlari tomonidan otopsiya va oʻlim sabablarini aniqlashda foydalanilgan. Golovina bolgar va xorijiy nashrlarda chop etilgan tibbiyot sohasidagi koʻplab ilmiy va ilmiy-ommabop asarlar muallifi.

Manbalar

Adabiyotlar

Havolalar
Puğkaracadağ

Puğkaracadağ - Turkiya  davlatidagi Mersin viloyati Akdeniz shahridagi tuman. Uning aholisi 601 kishi (2022). Ushbu qishloqning shimolida  Çukurova avtomobil yoʻli joylashgan. Deliçay daryosi qishlogʻining gʻarbida joylashgan. Qishlogʻning Mersinga boʻlgan masofasi taxminan  mil) boʻladi.

Manbalar

Akdeniz tumanidagi mahallalar
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Davron G‘afurov

Gʻafurov Davron Dilmuradovich (1981-yil 4-avgust, Toshkent viloyati, O‘zbekiston SSR) — oʻzbek boks murabbiyi, oliy toifali murabbiy. IBA ning (Xalqaro boks asotsatsiyasi) 2 yulduzlik murabbiyi. Boks boʻyicha xalqaro sport ustasi.

Biografiyasi 
Davron Gʻafurov 1981-yili Toshkent viloyati, Zangiota tumanida tavallud topgan. 15 yoshdan kikboks va boks sport turlari bilan shugʻullangan. Yoshlar oʻrtasida Oʻzbekiston chempionI (2010). 2011-yil Qozogʻistonning Atirau shahrida boʻlib oʻtgan turnirda 1-oʻrinni qoʻlga kiritgan. Xalqaro toifadagi sport ustasi.

Murabbiylik faoliyati 
2015-yildan boks sport turi boʻyicha murabbiylik faoliyatini Oʻzbekiston boks federatsiyasi zalida boshlagan. Kattalar va yoshlar oʻrtasida jahon chempioni, yoshlar oʻrtasida olimpiada oltin medali sohibi Abdumalik Xaloqovning shaxsiy murabbiyi. 2018-yildan Oʻzbekiston boks Terma jamoasi murabbiylaridan biri boʻlib ishlab kelmoqda.

Yutuqlari 
2023-yilda Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sport ustozi unvoni sohibi boʻlgan.

2024-yilda 2-darajali Sogʻlom avlod uchun ordeni faxriy unvoni berilgan.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Oʻzbekiston murabbiylari
Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sport ustozlari
Asya

Asya (asl ismi turkcha: Tülay Keçialan; 1965-yil 24-fevral, Eskişehir, Turkiya) — turk estrada qoʻshiqchisi va qoʻshiq muallifi. Asya 1990-1994-yillar oraligʻida Nilüfer jamoasi uchun qoʻshiqchi boʻlib chiqgan. Uning birinchi albomi 1994-yilda chop qilingan va u „Asya“ deb nomlangan. Asya Onno Tunch, Garo Mafyan, Mustafa Sandal, Gokhan Kirdar, Deneb Pinjo, Iskender Paydaş va Özgür Buldum bilan birga bir nechta musiqalar ijro qilgan.

Diskografiyasi 
 Asya (1994), (Yaşar Plak/1994)
 Asya (1996), (Yaşar Plak/1996)
 Masum, (Yaşar Plak/1999)
 Dönmem Yolumdan, (Sony Müzik Türkiye/2002)
 Aşktır Beni Güzel Yapan (This is Love That Makes Me Beautiful), (Seyhan Müzik/2007)
 Aşk İz Bırakır, (2014)
 Asya (Remixes), (2021)

Musiqiy videolari 
 Vurulmuşum Sana (Senga Oshiq boʻldim)
 Romantik Aşk (Romantik sevgi)
 Uçtum Seninle (Men sen bilan uchdim)
 Yoksun Sen (Siz halok boʻldingiz)
 Beni Aldattın (Menga xiyonat qilding)
 İsyankar (Qoʻzgʻolonchi)
 Ayrılmak Zor (Ayrilish qiyin)
 Masum (aybsiz)
 Pişmanım (Tavba qildim)
 Olmadı Yar (Sevganim boʻlmadi)
 Nazara Geldik (Yovuz koʻz urdi)
 Gittin Gideli (Siz ketganingizdan beri)
 [https://www.youtube.com/watch?v=fkSvJzbuSqQ Git Güle Güle] (Ket, xayr xayr)''

Manbalar

Adabiyotlar 
 Asya biyografi, diskografi ve şarkı sözleri
 Sabah Gazetesi (1999)
 Michael Show (2002) 
 Sabah Gazetesi Ropörtaj (2007)
 Hürriyet Gazetesi (2007) 
 Zaman Gazetesi Cumaertesi ekinde yer alan ropörtaj (2007)

1965-yilda tug'ilganlar
Dongfeng eπ 008

Dongfeng eπ 008 — Xitoyning yirik avtomobil ishlab chiqaruvchilaridan biri boʻlmish Dongfeng kompaniyasi tomonidan ishlab chiqariluvchi krassover. Avtomobil ham elektromobil, ham gibrid versiyasida ishlab chiqariladi.

Tarixi 

Ushbu model Dongfeng kompaniyasiga qarashli eπ subbrendi tomonidan ishlab chiqilgan yangi dizayndagi olti oʻrindiqli krossoverdir. Avtomobil 2024-yil 25-aprel kuni Pekin avtosalonida rasman namoyish etilishi kutilmoqda.

Dongfeng konserni 2023-yilning kuzida elektromobillar ishlab chiqarishga moʻljallangan eπ subbrendi faoliyatini boshlaydi. Ilk model sifatida  eπ 007 liftbeki taqdim etildi. Keyinchalik katta oʻlchamli krossover haqida eʼlon qilinadi va eπ 008 deb nomlanadi.

eπ subbrendi 

Brenddagi harflar "e" elektr (), energiya (), kashfiyot () va hissiyotni () anglatadi. "π" belgisi esa nomaʼlum narsalarni oʻrganuvchi odamlarning ilmiy ruhini aks ettiradi.

Texnik koʻrsatkichlari 

Avtomobil uzunligi 5002 mm, kengligi 1972 mm, balandligi 1732 mm, gʻildirak bazasi esa 3025 mm ga teng. Ushbu avtomobil toʻliq elektrlashgan va gibrid versiyada taqdim etiladi.

Dongfeng eπ 008 orqa oʻqqa oʻrnatilgan 200 kVt quvvatga ega elektr motor bilan jihozlanadi. Elektr versiyasini quvvati 82,28 kVt/soat boʻlgan litiy-temir-fosfat batareyasi bilan jihozlanadi hamda 636 km masofani bosib oʻta oladi. Maksimal tezligi 180 km/soat ni tashkil qiladi. Gibrid versiyada toʻrt silindrli 1,5T dvigatel mavjud boʻlib, uning maksimal quvvati 108 kVt generator sifatida ishlaydi. Gibrid versiyasida elektr quvvati yordamida avtomobil 154 km masofani bosib oʻta oladi. Barcha versiyalarning yurish masofasini xisoblashda Xitoyning CLTC siklidan foydalanadi.

Eksteryer 

Dongfeng eπ 008 yorugʻlik qismi bilan birlashtirilgan tor faralar, matritsa koʻrinishidagi orqa chiroqlar va kirib turuvchi eshik tutqichlari tashqi dizaynning oʻziga xos xususiyatlari hisoblanadi. Modelda 20 yoki 21 dyuymli gʻildiraklar oʻrnatilishi mumkin.

Interyer 

Avtomobil salonida markaziy qismida katta ekran va raqamli asboblar paneli, shuningdek, smartfonlar uchun simsiz quvvatlanish tizimi mavjud.

Yana qarang 

 Dongfeng eπ 007
 Xitoy avtomobil ishlab chiqaruvchilari
 Shanxay Avtomobillar muzeyi
 Xitoy avtomobil sanoati

Manbalar 

Xitoy avtomobillari
Lalla Gʻariba masjidi

Lalla Gʻariba masjidi — Marokashning Fos shahrida joylashgan masjid. 1408-yilda Marinid sultoni Abu Said Usmon III davrida tashkil etilgan.

Atrofdagi Lalla Gʻariba mahallasi masjid nomi bilan atalgan va Fos al-Jadidning uzoq sharqi va shimoli-sharqini egallaydi. Bu hudud ilgari don siloslari va oʻtayotgan qoʻshinlar qarorgoh qurishi mumkin boʻlgan ochiq joylar bilan ishgʻol qilingan. Masjidning nisbatan kech qurilgan poydevori, ehtimol, shaharning asosiy koʻchasidan uzoqda joylashgan bu hududning turar-joy maydoniga aylanishi koʻproq vaqt talab qilganligini aks ettiradi. Masjid minorasi boshqa zamonaviy masjidlarnikiga qaraganda ingichkaroq va toraygan. 1916-yilda fransuz mustamlakachi gubernatori Lyautey davrida qurilganida, Fosning Ville Nouvelle (Yangi shahar) asosiy prospektining (bugungi kunda Hasan II prospekti) yoʻnalishi uchun mos yozuvlar nuqtasi sifatida ishlatilgan.

Yana qarang 

 Marokashdagi masjidlar roʻyxati

Manbalar 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Marokashning Fos shahridagi masjidlar
Mġarr (Gozo)

Mġarr — Maltaning janubi-sharqidagi Gozo hududi joylashgan port shahar.

Etimologiyasi 
Mġarr nomi arabcha „port“ degan maʼnoni anglatuvchi „mġar“ soʻzidan kelib chiqqan boʻlishi mumkindeb taxmin qilinadi.

Tarixi 

Mġarr shahri shu nom bilan ataluvchi sayoz port atrofida shakllangan. 1241-yilga kelib Maltaga parom qatnovi yoʻlga qoʻyilgan va baliq ovlash keng ommalashgan. Keyingi davrlarda bandargoh atrofidagi hudud koʻproq rivojlangan boʻlsa-da, port boshpana bilan toʻliq taʼminlanmagani uchun 1841-yilga qadar port hududi u qadar ommalashmagan. Suv toshqinlarini toʻsib turuvchi toʻsiq 1906-yilgacha bir necha marta mustahkamlangan va uzaytirib borilgan. 1929–1935-yillarda yuzaga kelgan katta suv toʻlqinidan keyin 1969-yilda yana ikkita toʻsiq qurilgan. Toʻsiqlarning ikkinchisi qurib bitkazilgandan soʻng port maydoni 121,4 ming kvadrat metrgacha kengaygan.

Parom bekati 21-asr boshlarida 9,3 million yevroga qayta qurilgan. Uning qurilishi 2001-yilda boshlangan va yetti yil davom etgan, bekat 2008-yil fevral oyida ochilgan. Hozir bandargohda 600 ga yaqin yoʻlovchi va 200 ta avtomobilga xizmat qilish imkoniyati mavjud. Qurilish jarayonida yangi portning dizayni uning atrofdagi landshaftga vizual taʼsirini kamaytirish uchun oʻzgartirilgan.

Iqtisodiyoti va imkoniyatlari 
Mġarr — Gozodagi eng katta baliqchilar qishlogʻi hisoblanadi. Shaharda parom bekatidan tashqari, yaxta marinasi ham joylashgan. Mġarr hududidagi Fort Chambray nomli mudofaa inshooti 1749-yilda Avliyo Ioann ritsarlar tomonidan qurilgan.

2010-yil may oyida bandargohni xususiylashtirilishi eʼlon qilingan. Mazkur vazifa bandargohni modernizatsiya qilmoqchi boʻlgan Harbour Management Company Limited kompaniyasiga topshirilgan.

Portdagi qirgʻoq yaqinida joylashgan Gleneagles Bar 1732-yilda parom yoʻlovchilari uchun kabina sifatida qurilgan. U oʻzining noyob qiyalik tomi bilan mashxur.

Transport tizimi 
Mġarr parom xizmatlari orqali Maltadagi Ċirkewwa, Valletta va Komino orollari bilan bogʻlangan. Avtobuslar Viktoriya va Marsalfornga qadar qatnaydi.

Manbalar 

Gozo
Maltadagi shaharchalar
Malta geografiyasi
Maltadagi port va bandargohlar
Għajnsielem
Ilyos Qurbonov

Ilyos Qurbonov (; 1979-yil 17-mart, Toshkent viloyati) — Oʻzbekistonlik futbolchi, hujumchi pozitsiyadia oʻynagan.

Futbolchilik faoliyati

Klub faoliyati 
Ilyos Angren futbol maktabida dastlabki bilimlarni olgan. Professional faoliyatini 1999-yil Angrenning „Semurgʻ“ jamoasi tarkibida boshlagan. 2000-yilgi mavsumda Oʻzbekiston oliy ligasida debyut qilgan. Angren jamoasi tarkibida ikki yarim mavsumdan ziyod vaqt davomida oʻynadi va 2001-yil ikkinchi davrada Buxoroning „Buxoro“ klubi tarkibida oʻtgan. Buxoro klubi tarkibida 72 oʻyinda ishtirok etdi va 19 ta gol muallifiga aylandi. 2004-yilgi mavsumda Qarshining „Nasaf“ jamoasi bilan shartnoma imzolagan. Qarshi jamoasi tarkibida 4 mavsum davomida oʻynadi va 82 oʻyinda 16 gol muallifiga aylandi. Bu vaqt davomida „Nasaf“ jamoasi bilan birgalikda 2005 va 2006-yilgi mavsumlarda bronza medal sohibi boʻlgan.

2008-yilgi mavsumda Qarshi jamoasini tark etgan va Samarqandning „Dinamo“ jamoasi tarkibida boshlagan. Mavsum davomida 26 ta oʻyinda ishtirok etib 11 ta gol muallifi boʻlgan va bu eng yaxshi mavsumlaridan biriga aylanagan. Samarqand klubidagi bir yillik faoliyatidan soʻng Bekobodning „Metallurg“ jamoasi tarkibiga oʻtgan. Bekobodning klubida toʻrt mavsum davomida oʻynagan, ammo avvalgi darajasiga qayta olmagan. 2013-yilgi mavsum avvalida Jizzaxning „Soʻgʻdiyona“ klubi bilan shartnoma imzolagan va ikki mavsum davomida oʻynagan. 2014-yilgi mavsum yakunida 9 ta oʻyinda 3 ta gol muallifiga aylandi va butsalarini „mixga ildi“.

Terma jamoadagi faoliyati 
Oʻzbekiston terma jamoasi tarkibida bir bor 2009-yil 1-fevral Ozarbayjon terma jamoasiga qarshi oʻyinda maydongga tushgan va oʻyin 1-1 hisobida yakunlangan, Oʻyinda Oʻzbekiston terma jamoasi tarkibidagi yagona golni Ilyos Qurbonov kiritgan.

Futboldan keyingi faoliyati 
2015-yildan futbolchi sifatida faoliyatini yakunlagan Ilyos, sobiq jamoasi Bekobodning „Metallurg“ klubiga yoshlar jamoasi murabbiyi sifatida qaytgan. Keyinchalik „Metallurg“ jamoasida turli lavozimlarda faoliyat olib bordi va 2023-yildan bosh murabbiy yordamchisi vazifasida ishlamoqda.

Yutuqlar 

 Oʻzbekiston Superligasi uchinchi oʻrin sohibi: 2005, 2006

Manbalar

Havolalar 

 Ilyos Qurbonov Transfermarkt saytida
 
 Ilyos Qurbonov OʻzPFL saytida
 
 

1979-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Futboldagi erkak hujumchilar
Angren klubi futbolchilari
Buxoro klubi futbolchilari
Nasaf klubi futbolchilari
Dinamo Samarqand futbolchilari
Metallurg Bekobod klubi futbolchilari
Soʻgʻdiyona Jizzax futbolchilari
Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari
Oʻzbekiston milliy terma jamoasi erkak futbolchilari
Helena Sirkus

Helena Sirkus (1900-yil 14-may – 1982-yil 19-noyabr) polshalik meʼmor, shaharsozlik muhandisi va oʻqituvchi.

U Varshavada Helena Eliasberg ism-sharfi bilan tugʻilgan va 1918-yildan 1923-yilgacha Varshava Texnik Akademiyasida arxitektura boʻyicha tahsil olgan. 1922-yilda Helena familiyasini Niemirovskaga oʻzgartirgan. U Varshava universitetida Roman Kramstik bilan rasm chizish va falsafa fanlarini oʻrgangan. Helena avangard Praesens guruhining hammuassisi boʻlgan. U, shuningdek, Xalqaro Architecture Congrès dʼArchitecture Congrès (CIAM) aʼzosi boʻlib, 1945-yildan 1954-yilgacha rais oʻrinbosari lavozimida ishlagan. 1950-yilda u Polsha texnik akademiyasida arxitektura boʻyicha maʼruza qila boshlagan. 1945 yil may oyida u Varshavaga qaytib kelgan

Helena Afina Xartiyasining muharriri hisoblanadi.

U 1925-yilda  bilan oila quradi.

1930-yillarda Sirkus va uning eri ishchilar uchun Na Rakovcu uyi loyihasini ishlab chiqadilar. Ikkinchi jahon urushidan keyin Helena Varshava shahrini qayta qurish rejalari ustida ishlagan. U turmush oʻrtogʻi bilan 1948–1952-yillarda Varshavadagi 10 000 kishi istiqomat qilgan Na Kole hududida faoliyat yuritgan.

Helen Sirkus 1944-yilda Polsha ishchilar partiyasi, 1948-yilda esa Polsha Birlashgan ishchilar partiyasi aʼzosi boʻlgan.

1948-yil 28-yanvardagi muhandis darajasi toʻgʻrisidagi qonun asosida Helena Sirkus 1948-yilda meʼmor-muhandis unvonini olgan (Arxitektura fakulteti Kengashi va Varshava Texnologiya Universiteti Senati tomonidan berilgan).

Sirkus Ku idei osiedla społecznego („Ijtimoiy mulk gʻoyasi tomon“) (1976) va Społeczne cele urbanizacji („Shahar rejalashtirishning ijtimoiy maqsadlari“) (1984) nomli kitoblar muallifidir.

Helena Sirkus Varshavada 82 yoshida, 19-noyabr 1982-yilda vafot etgan.

Mukofotlari 
 Polsha Xalq Respublikasining 30 yilligi medali (1974)
 Polsha Xalq Respublikasining 10 yilligi medali (19-yanvar 1955)
 Złota SARP nishoni (1955)

Xotirasi 
Helena Sirkus va uning turmush oʻrtogʻi Szymon Sirkus tomonidan yaratilgan yodgorliklar maketlari 2017-yilda Varshavadagi „Praga shon-shuhrat zali“ga oʻrnatilgan.

Manbalar 

1982-yilda vafot etganlar
1900-yilda tugʻilganlar
Polyak shaharsozlik muhandislari
Varshava universiteti bitiruvchilari
20-asrda polshalik ayollar
Polshalik ayol arxitektorlar