yakhyo/uz-wiki huggingface dataset:
Umid Ahmadjonov

Umid Muhammadjonovich Ahmadjonov (; 16-may, 1977-yil, Toshkent) — Oʻzbekiston davlat va jamoat arbobi, Oʻzbekiston Milliy Olimpiya qoʻmitasi, Markaziy Osiyo va Oʻzbekiston futbol federatsiyalarining sobiq prezidenti.

Hayoti 
1977-yilning 16-may kuni Toshkent shahrida tavallud topgan. Millati – oʻzbek. Maʼlumoti – oliy. Oʻzbekiston davlat jismoniy tarbiya va sport universitetini imtiyoz bilan tugatgan. Toshkent shahar Xalq deputatlari kengashining deputati. Mehnat faoliyatini 1995-yil „Zenit“ firmasida oddiy ishchi sifatida boshlagan. 1995—2001-yillar davomida „Ilmu Ziyod“ xususiy korxonasida ishchi, keyinroq 26-sonli qurilish boshqarmasida operator boʻlib ishladi. 1998—2002-yillarda Oʻzbekiston davlat jismoniy tarbiya va sport universiteti talabasi boʻlgan. 2001—2002-yillarda „Olimpiya“ jamiyatida avtosanoat boʻlimi rahbari sifatida faoliyat olib bordi. 2002-yil Oʻzbekiston nogironlar sport federatsiyasi bosh kotibi lavozimiga tayinlandi. 2007-yilga kelib, Oʻzbekiston Milliy paralimpiya qoʻmitasi Bosh kotibi va bir vaqtning oʻzida tashkilot raisining oʻrinbosari boʻldi. 2007-yilda Oʻzbekiston dzyudo federatsiyasi raisining oʻrinbosari, Oʻzbekiston Milliy Olimpiya qoʻmitasi vitse-prezidenti lavozimida ham faoliyat yuritgan. Bir vaqtning oʻzida "Paxtakor" klubida avvaliga bosh direktor, keyinroq vitse-prezident sifatida ham faoliyat olib bordi. 2017-yilning 12-sentyabridan 2018-yil 10-yanvargacha Oʻzbekiston futbol federatsiyasi prezidenti. 2018-yil 10-yanvardan 2019-yil 25-maygacha – Oʻzbekiston Milliy Olimpiya qoʻmitasi prezidenti va Oʻzbekiston futbol federatsiyasi vitse-prezidenti. 2018-yil 28-yanvardan 2019-yil 24-aprelgacha Markaziy Osiyo futbol federatsiyasi prezidenti. 2019—2020-yillarda – Osiyo Olimpiya Kengashi vitse-prezidenti boʻlgan. 2011-yilda „Doʻstlik“ ordeni bilan taqdirlangan.

Manbalar 

Doʻstlik ordeni sohiblari
Oʻzbekiston yetakchilari
Oʻzbekiston davlat jismoniy tarbiya va sport universiteti bitiruvchilari
Oʻzbekiston MOQ Prezidentlari
Oʻzbekiston SSR Toshkent shahar Kengashi deputatlari
Walt Disney Studios Motion Pictures

Walt Disney Studios Motion Pictures — AQSh kinodistribyutori. The Walt Disney Company kompaniyasiga qarashli. 1953-yilda „Buena Vista Film Distribution“ nomi ostida asos solingan. Hozirgi nomini 2007-yilda olgan. Kompaniya Walt Disney Pictures, Walt Disney Animation Studios, Disneynature, Pixar, Marvel Studios, Lucasfilm, 20th Century Studios, Searchlight Pictures, Blue Sky Studios studiyalari mahsulotlarini tarqatish bilan shugʻullanadi.

Yana qarang 
 The Walt Disney Company
 Walt Disney Pictures

Manbalar

Havolalar 
 Walt Disney Pictures

AQSh shirkatlari
Walt Disney Studios
The Walt Disney Company

The Walt Disney Company () — transmilliy mediakorporatsiya. 1923-yilning 16-oktyabrida Walt Disney va  tomonidan asos solingan. Shtab-kvartirasi Kaliforniya shtatining Burbank shahrida joylashgan.

Kompaniya strukturasi

Brendlar

Yana qarang 
 Walt Disney Studios Motion Pictures

Manbalar

Havolalar 

 

 
AQSh shirkatlari
Aka-uka Russolar

Anthony Russo (1970-yil 3-fevralda tugʻilgan) va Joseph Russo (1971-yil 18-iyulda tugʻilgan) — amerikalik rejissyorlar, prodyuserlar va ssenariynavislar.

Filmografiyasi

Manbalar

Havolalar 
 
 
 

Amerikalik kinorejissyorlar
Yashayotgan insonlar
GRE: Answers to the Real Essay Questions

„GRE: Answers to the Real Essay Questions“ () — GRE testiga tayyorlanish boʻyicha Mark Alan Stewart yozgan qoʻllanma. Ilk marotaba 2000-yil chop etilgan. 2003-yil ikkinchi nashr eʼlon qilingan. 2009-yil kitobning uchinchi nashri bosilib chiqqan. Birinchi va ikkinchi nashr „Arco“ nashriyotida, unchinchi nashr esa „Peterson's“ nashriyotida chop etilgan.

Asar ikki boʻlimga boʻlingan boʻlib, ularning birida masala vazifalari (), ikkinchisida argument vazifalari () berilgan. Ilk nashrga umumiy hisobda 250 savolga javoban yozilgan insho kiritilgan. Stewart „GRE: Answers to the Real Essay Questions“ bilan bir qatorda GMAT testiga hozirlanish boʻyicha „GMAT: Answers to the Real Essay Questions“ qoʻllanmasini ham yozgan.

Manbalar 

GRE boʻyicha kitoblar
Sebastian Stan

Sebastian Stan (; 1982-yil 13-avgustda tugʻilgan) — kelib chiqishi rumin boʻlgan amerikalik aktyor. Televideniyeda „Gossip Girl“ (20072010), „Once Upon a Time“ (2012), „Political Animals“ (2012; serialdagi roli uchun „Critics Choice“ mukofotiga nomzod etib koʻrsatilgan), „Pam & Tommy“ (2022; serialdagi roli uchun „Emmy“, „Oltin globus“, „Critics Choice“ mukofotlariga nomzod etib koʻrsatilgan) kabi seriallarda suratga tushgan. Kinoda „Ricki and the Flash“ (2015), „The Martian“ (2015), „Logan Lucky“ (2017), „I, Tonya“ (2017), „Fresh“ (2022), „A Different Man“ (2022) va boshqa filmlarda bir qancha rollarni ijro etgan. „Marvel kinematografiya koinoti“ (MKK) mediafranshizasi filmlaridagi Bucky Barnes roli unga katta shuhrat keltirgan.

Filmografiyasi

Kino

Televideniye

Videooʻyinlar

Videokliplar

Manbalar

Havolalar 

 
 

1982-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Amerikalik erkak aktyorlar
Amerikalik erkak televideniye aktyorlari
Ant-Man (film)

„Ant-Man“ (oʻzbekcha manbalarda „Chumoli odam“ oʻlaroq maʼlum) — 2015-yilda chiqarilgan superqahramonlik filmi. „Marvel kinematografiya koinoti“ (MKK) mediafranshizasidagi oʻn ikkinchi kinokartina. Marvel Comics komikslaridagi ayni nomli personajga asoslangan. Marvel Studios kinostudiyasi tomonidan ishlangan, Walt Disney Studios Motion Pictures tomonidan esa tarqatilgan. Filmga Peyton Reed rejissyorlik qilgan. Bosh rollarni Paul Rudd, Evangeline Lilly, Corey Stoll, Bobby Cannavale, Michael Peña, Tip "T.I." Harris, Anthony Mackie, Wood Harris, Judy Greer, Abby Ryder Fortson, David Dastmalchian va Michael Douglas ijro etgan.

Manbalar

Havolalar  
 
 

2015-yil filmlari
AQSh filmlari
Superqahramonlar haqidagi AQSh filmlari
Marvel kinematografiya koinoti filmlari
Ingliz tilidagi filmlar
AQSh komediya filmlari
AQSh ilmiy fantastik filmlari
AQSh jangari filmlari
AQSh sarguzasht filmlari
Kevin Feige

Kevin Feige (; 1973-yil 2-iyunda tugʻilgan) — amerikalik prodyuser. Marvel Studios prezidenti (2007-yildan). Marvel Entertainment bosh kreativ direktori (2019-yildan). Feige prodyuserlik qilgan filmlar umumjahon boʻylab kinoprokatlarda $30 milliarddan ortiq mablagʻ toʻplagan. 2018-yil „Eng yaxshi film“ nominatsiyasida „Oscar“ mukofotiga („Black Panther“ filmi uchun) nomzod oʻlaroq koʻrsatilgan. Bundan tashqari, Feige Amerika prodyuserlar gildiyasiga aʼzo hamdir.

Filmografiyasi

Kino

Televideniye

Manbalar

Havolalar 

 

1973-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Amerikalik kinoprodyuserlar
Paul Bettany

Paul Bettany (; 1971-yil 27-mayda tugʻilgan) — angliyalik aktyor. „Marvel kinematografiya koinoti“ (MKK) mediafranshizasi filmlaridagi Vision roli bilan shuhrat qozongan.

Filmografiyasi

Manbalar

Havolalar 

 
 

Amerikalik erkak aktyorlar
Amerikalik erkak ovoz aktyorlari
Angliyalik erkak aktyorlar
Yashayotgan insonlar
1971-yilda tugʻilganlar
Chadwick Boseman

Chadwick Boseman (; 1976-yil 29-noyabr  2020-yil 28-avgust) — amerikalik aktyor. „Marvel kinematografiya koinoti“ (MKK) mediafranshizasi filmlarida Qora pantera rolini oʻynab dunyoga tanilgan.

2016-yil Bosemanning yoʻgʻon ichagida saraton borligi aniqlangan. 2020-yilning 28-avgustida saraton tufayli vafot etgan.

Filmografiyasi

Kino

Televideniye

Manbalar

Havolalar 

 

1976-yilda tugʻilganlar
Amerikalik erkak televideniye aktyorlari
Amerikalik erkak aktyorlar
Amerikalik erkak ovoz aktyorlari
2020-yilda vafot etganlar
Afroamerikalik erkak aktyorlar
Zoe Saldaña

Zoë Yadira Saldaña-Perego (; 1978-yil 19-iyunda tugʻilgan) — amerikalik aktrisa. Aktrisalik faoliyatini 1999-yil „Law & Order“ serialidagi kichik roli bilan boshlagan. Kinodagi debyutini „Center Stage“ (2000) filmi bilan qilgan. Nyota Uhura („Star Trek“ franshizasi filmlari), Neytiri („Avatar“ franshizasi filmlari), Gamora („Marvel kinematografiya koinoti“ mediafranshizasi filmlari) kabi rollari bilan shuhrat qozongan. Saldañaning ishtirokidagi filmlar umumjahon boʻylab kinoprokatlarda $15 milliarddan ortiq mablagʻ toʻplagan. „Time“ jurnali hozirlagan jahonning 100 eng nufuzli kishisi roʻyxatiga kiritilgan.

Manbalar

Havolalar 

 

1978-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Amerikalik televideniye aktrisalari
Amerikalik aktrisalar
Amerikalik ovoz aktrisalari
Afroamerikalik aktrisalar
Stan Lee

Stan Lee (; tugʻilgan paytidagi ismi — Stanley Martin Lieber (); 1922-yil 28-dekabr  2018-yil 12-noyabr) — amerikalik yozuvchi, muharrir, noshir va prodyuser; koʻplab komikslar personajlari yaratuvchisi. Jack Kirby va Steve Ditko bilan hamkorlikda Oʻrgimchak odam, X-Men, Temir odam, Thor, Hulk, Chumoli odam, Ari, Fantastik toʻrtlik, Qora pantera, Daredevil, Doktor Strange, Scarlet Witch, Qora beva va boshqa mashhur personajlarni oʻylab topgan.

Filmografiyasi

Manbalar

Havolalar 
 
 
 
 

1922-yilda tugʻilganlar
Amerikalik erkak aktyorlar
Amerikalik erkak ovoz aktyorlari
Amerikalik kinoprodyuserlar
2020

2020 () 3-mingyillik va XXI asrning 20-yilidir.

Vafot etganlar

Yanvar 
 1-yanvar
 Don Larsen, amerikalik beyzbol oʻyinchisi (1929-yilda tugʻ.)
 David Stern, amerikalik biznesmen (1942-yilda tugʻ.)
 2-yanvar – John Baldessari, amerikalik konseptual rassom (1931-yilda tugʻ.)
 3-yanvar
 Abu Mahdi al-Muhandis, iroqlik-eronlik harbiy arbob (1954-yilda tugʻ.)
 Qasem Soleimani, eronlik general (1957-yilda tugʻ.)
 5-yanvar
 Anri Jergenia, Abxaziyaning 4-bosh vaziri (1941-yilda tugʻ.)
 Hans Tilkowski, germaniyalik darvozabon (1935-yilda tugʻ.)
 6-yanvar – Luís Morais, braziliyalik futbolchi (1930-yilda tugʻ.)
 7-yanvar
 Khamis Al-Dosari, saudiya arabistonilik futbolchi (1973-yilda tugʻ.)
 Silvio Horta, amerikalik ssenariychi va prodyuser (1974-yilda tugʻ.)
 Neil Peart, kanadalik barabanchi va lirik ijodkor (1952-yilda tugʻ.)
 Elizabeth Wurtzel, amerikalik yozuvchi va jurnalist (1967-yilda tugʻ.)
 8-yanvar
 Edd Byrnes, amerikalik aktyor (1932-yilda tugʻ.)
 Buck Henry, amerikalik aktyor, ssenariychi va prodyuser (1930-yilda tugʻ.)
 , ispaniyalik jamoat arbobi (1936-yilda tugʻ.)

Kino

Manbalar

Havolalar
Tom Holland

Thomas Stanley Holland (; 1996-yil 1-iyunda tugʻilgan) — angliyalik aktyor. „BAFTA“ (2017) va „Saturn“ (2017, 2018, 2019) mukofotlari sovrindori. „Marvel kinematografiya koinoti“ (MKK) mediafranshizasi filmlaridagi Oʻrgimchak odam roli bilan katta shuhrat qozongan.

Filmografiyasi

Manbalar

Havolalar  

 
 

1996-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Angliyalik erkak aktyorlar
Angliyalik erkak televideniye aktyorlari
Don Cheadle

Donald Frank Cheadle Jr. (; 1964-yil 29-noyabrda tugʻilgan) — amerikalik aktyor, kinoprodyuser va rejissyor. „Oltin globus“ (1999, 2013) va „Grammy“ (2017) mukofotlari sovrindori.

Filmografiyasi

Manbalar

Havolalar  
 

1964-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Amerikalik erkak aktyorlar
Amerikalik erkak televideniye aktyorlari
Afroamerikalik erkak aktyorlar
Grammy mukofoti sovrindorlari
LGBT huquqlari faollari
Amerikalik erkak ovoz aktyorlari
Amerikalik kinoprodyuserlar
Abdul Hamid (siyosatchi)

Abdul Hamid (1-yanvar 1944-yil) – Bangladeshning 16-prezidenti. Bangladesh tarixidagi eng uzoq muddat ishlagan prezident boʻlib, 2013-2023-yillarda faoliyat koʻrsatgan.

Biografiyasi 
Hamid Kishoreganj tumaniga qarashli Mithamain Upazilaning Kamalpur qishlogʻida Muhammad Tayebuddin va Tomiza Xotun oilasida tugʻilgan. Ilk taʼlimni qishloq boshlangʻich maktabida boshlagan. Boshlangʻich taʼlimni tugatgandan soʻng, Bhairab shahridagi Bhairab KB Pilot High Schoolga kirdi. Hamid Kishoreganjdagi Gurudayal hukumat kollejini tugatgan. Dakka universiteti yuridik fakultetini tugatgan. 1990-96-yillarda 5 marta Kishoregonj tuman advokatlar kengashi raisi boʻlgan.

1959-yilda Gurudayal hukumat kollejining Chhatra partiyasiga kirdi. 1966-67 yillarda partiya Mymensingh tumani boʻlimining vitse-prezidenti etib saylangan. 1969-yil oxirida Avami partiyasiga kirdi. 1970-yilgi Pokiston saylovida Hamid Mymensingh 18-saylov okrugi boʻyicha parlament aʼzosi etib saylandi. 1973, 1986, 1991, 1996, 2001 va 2009-yillardagi umumiy saylovlarda partiya nomzodi sifatida Kishoreganj-5 saylov okrugi deputati etib saylangan. Avami partiyasi hukumati 1996-2001-yil davrda Bangladesh Milliy parlamenti spikeri oʻrinbosari boʻlgan. 2009-yil 25-yanvarda Milliy parlament spikeri boʻldi. 2013-yilda „Mustaqillik“ mukofoti bilan taqdirlangan.

Hamid 2013-yilning 14-martida Bangladesh prezidenti vazifasini bajaruvchi etib tayinlangan. Singapurda kasalxonada davolanayotgan Prezident Zillur Rahmon esa olti kundan keyin vafot etdi. 2013-yil 22-aprelda raqibsiz prezident etib saylandi. 24-aprel kuni qasamyod keltirdi. 2018-yil 7-fevralda u ikkinchi muddatga raqobatsiz qayta saylandi.

Hamid Myanmada Rohinja musulmonlari uchun Birlashgan Millatlar Tashkiloti tomonidan boshqariladigan gumanitar koridor tashkil etishni taklif qildi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Bangladesh prezidentlari
Muzqaymoq (Odil Yoqubov asari)

Muzqaymoq - Odil Yoqubovning asari.

Tavsifi
Asarda turli bo'xtonlar tufayli qamalgan beayb insonlar hayoti gavdalanadi.

Manbalar 

Odil Yoqubov asarlari
Matthew Festing

Friar Robert Matthew Festing (30-noyabr 1949 – 3-dekabr 2021) – Malta suveren harbiy ordenining 79-hukmdori, cherkov shahzodasi va gospitalyerlar ordeni yetakchisi. 2017-yil 28-yanvarda Vatikanda toj kiydirilgan.

Hayoti 
Francis Festingning oʻgʻli, feldmarshali va 1958-yildan 1961-yilgacha Britaniya Imperator Bosh shtabining boshligʻi. Buyuk Usta, 1539-yilda shahid boʻlgan Malta ordeni ritsari, muborak Adrian Forteskuning avlodidan hisoblanadi.

Taʼlimni Kembrijdagi John kollejida va Yorkshiredagi Benedikt tarix maktabida olgan.

Artilleriya boʻlinmalarida xizmat qilgan va zahiradagi polkovnik unvoniga ega.

Northumberland lord leytenantining oʻrinbosari edi.

1977-yilda orden aʼzosi boʻldi.

1993-2008-yillarda Buyuk Britaniyaning Grand Priori boʻlgan.

Ordenning Bosniya, Serbiya, Xorvatiya va Kosovodagi gumanitar missiyalariga rahbarlik qilgan.

2008-yil 11-martda Avliyo Ioann, Quddus, Rodos, Maltaning 79-shahzodasi va suveren harbiy mehmondoʻstlik ordenining Grand Masteri etib saylandi.

2017-yilning 24-yanvarida Rim papasi Fransiskning iltimosiga koʻra, 2016-yil dekabrida Buyuk kansler Albrext fon Boslagerning isteʼfosi bilan bogʻliq bahslar natijasida oʻz lavozimini tark etdi.

2021-yilning 4-noyabrida sogʻligʻi yomonlashganligi tufayli kasalxonaga yotqizilgan va 12-noyabr kuni 72 yoshida vafot etgan.

Manbalar
Marvel Comics

Marvel Comics (inglizchadan  — „moʻjiza“) — nashriyot; komikslarni tayyorlash va nashr qilish bilan shugʻullanadi. The Walt Disney Company mediakonglomerati tarkibiga kiradi. Nashriyotga 1939-yil  asos solgan. Shtab-kvartirasi AQShning Nyu-York shahrida joylashgan.

Marvel „Oʻrgimchak odam“, „Temir odam“, „Rosomaxa“, „Kapitan Amerika“, „Qora beva“, „Thor“, „Hulk“, „Daredevil“, „Doktor Strange“, „Qora pantera“, „Kapitan Marvel“ kabi superqahramonlari, „Qasoskorlar“, „X-Men“, „Fantastik toʻrtlik“, „Galaktika qoʻriqchilari“ kabi superqahramonlar jamoalari, shuningdek, „Doktor Doom“, „Magneto“, „Yashil goblin“, „Red Skull“, „Loki“, „Ultron“, „Thanos“, „Zabtkor Kang“, „Venom“, „Galactus“ kabi salbiy qahramonlari bilan mashhurdir. Marvel komikslaridagi personajlarning aksarisi „Yer-616“ deb ataluvchi xayoliy olamda yashashadi.

2009-yilning 31-dekabrida The Walt Disney Company kompaniyasi Marvel Comicsni $4,24 milliard evaziga sotib olgan.

Marvel personajlariga asoslanib ishlangan filmlar

Manbalar

Havolalar
Avengers: Endgame

„Avengers: Endgame“ (oʻzbekcha manbalarda „Qasoskorlar: Intiho“ oʻlaroq maʼlum) — 2019-yilda chiqarilgan superqahramonlik filmi; „Marvel kinematografiya koinoti“ (MKK) mediafranshizasidagi yigirma ikkinchi film; „Avengers: Infinity War“ (2018) filmining mantiqiy davomi. Marvel Comics komikslaridagi ayni nomli superqahramonlar jamoasiga asoslangan. Marvel Studios tomonidan ishlangan, Walt Disney Studios Motion Pictures tomonidan esa tarqatilgan. Filmga Anthony va Joe Russolar rejissyorlik qilgan. Ssenariyni Christopher Markus va Stephen McFeely yozgan. Bosh rollarni Robert Downey Jr., Chris Evans, Mark Ruffalo, Chris Hemsworth, Scarlett Johansson, Jeremy Renner, Don Cheadle, Paul Rudd, Brie Larson, Karen Gillan, Danai Gurira, Benedict Wong, Jon Favreau, Bradley Cooper, Gwyneth Paltrow va Josh Brolin ijro etgan.

Film premyerasi 2019-yilning 22-aprelida Los-Anjeles shahrida boʻlib oʻtgan. 2019-yilning 26-aprelidan AQSh, 29-aprelidan esa Oʻzbekiston kinoteatrlarida namoyish etila boshlagan. Umumjahon boʻylab kinoprokatlarda $2,799 milliard mablagʻ toʻplab, tarixdagi eng kassabop filmga aylangan (2019-yilning iyulidan 2021-yilning martigacha). Filmning sikvellari — „Avengers: Doomsday“ va „Avengers: Secret Wars“ mos ravishda 2026- va 2027-yilda chiqarilishi rejalashtirilgan.

Rollarda 
 Robert Downey Jr. — Tony Stark / Temir odam
 Chris Evans — Steve Rogers / Kapitan Amerika
 Mark Ruffalo — Bruce Banner / Hulk
 Chris Hemsworth — Thor
 Scarlett Johansson — Natasha Romanoff / Qora beva
 Jeremy Renner — Clint Barton / Hawkeye
 Don Cheadle — James Rhodes / War Machine
 Paul Rudd — Scott Lang / Chumoli-odam
 Brie Larson — Carol Danvers / Kapitan Marvel
 Karen Gillan — Nebula
 Danai Gurira — Okoye
 Benedict Wong — Wong
 Jon Favreau — Happy Hogan
 Bradley Cooper — Rocket
 Gwyneth Paltrow — Pepper Potts
 Josh Brolin — Thanos

Oʻzbekcha dublyaj 
 Tarjimon: Davron Abdullayev
 Rejissyor va ovoz rejissyori: Jamshid Tangliberdiyev
 Rejissyor yordamchisi: Raʼno Suyunova
 Montaj ustasi: Hamidulla Latipov
 Texnik xodim: Muhammadli Rashidov
 Bekzod Muhammadkarimov — 
 Hoshim Arslonov — 
 Muhammadjon Xoʻjayev — 
 Elbek Mirzohidov — 
 Zulximor Moʻminova —

Musiqasi

Manbalar

Havolalar 
 
 
 

2019-yil filmlari
AQSh filmlari
Superqahramonlar haqidagi AQSh filmlari
AQSh ilmiy fantastik filmlari
AQSh jangari filmlari
Marvel kinematografiya koinoti filmlari
2019-yil 3D filmlari
AQSh 3D filmlari
Ingliz tilidagi filmlar
IMAX filmlar
Anglo-russkiy russko-angliyskiy vizualniy mini-slovar

„Anglo-russkiy russko-angliyskiy vizualniy mini-slovar“ () — rasmlar bilan bezatilgan inglizcha-ruscha lugʻat. Lugʻat Jean-Claude Corbeil hamda Ariane Archambault fransuz tilida tuzgan lugʻat asosida nashrga tayyorlangan. Kitob huquqlari QA International tashkilotiga tegishlidir.

Inglizcha-ruscha nashr ilk bor 2014-yil Moskva shahrida „Eksmo“ nashriyotida bosilib chiqqan. 2016-, 2018-yillarda qayta chop etilgan. Lugʻatdan 13 500 soʻz hamda 5 500 rasm oʻrin olgan.

„Anglo-russkiy russko-angliyskiy vizualniy mini-slovar“ boshqa tillar juftligida ham chop etilgan. Ruscha-inglizcha versiya Rossiyada ayrim oliy taʼlim muassalasrining dasturlarida talabalarga tavsiya qilinadgian qoʻshimcha adabiyorlardan oʻrin olgan.

Manbalar

Havolalar 
 QA International sayti 

Inglizcha-ruscha lugʻatlar
Ruscha-inglizcha lugʻatlar
Jack Kirby

Jack Kirby (; tugʻilgan paytidagi ismi — Jacob Kurtzberg (); 1917-yil 28-avgust  1994-yil 6-fevral) — amerikalik yozuvchi, rassom, komikslar redaktori. Stan Lee va Steve Ditko bilan hamkorlikda Chumoli odam, Kapitan Amerika, Qora pantera, Hulk, Thor, Temir odam, Fantastik toʻrtlik, X-Men va boshqa mashhur personajlarni oʻylab topgan.

Manbalar

Havolalar 

 
 

1917-yilda tugʻilganlar
1994-yilda vafot etganlar
Amerikalik rassomlar
Christopher Markus va Stephen McFeely

Christopher Markus (; 1969-yil 16-oktyabrda tugʻilgan) va Stephen McFeely (; 1970-yil 24-fevralda tugʻilgan) — amerikalik ssenariynavislar va kinoprodyuserlar.

Filmografiyasi

Kino

Televideniye

Manbalar

Havolalar 
 
 

Markus, Christopher
McFeely, Stephen
Sherali Xayrulloyev

Sherali Xayrulloyevich Xayrulloyev – Tojikiston davlat va siyosat arbobi. 1995—2013-yillarda Tojikiston mudofaa vaziri.

Biografiyasi 
1949 yil 8 noyabrda tugʻilgan. 1966-yilda oʻrta maktabni tamomlagan. 1970-yilda Tojikiston davlat universitetini, 1974-yilda Moskva moliya institutini (sirtdan) tamomlagan. 1970-yildan 1977-yilgacha SSSR Ichki ishlar vazirligining ichki qoʻshinlarida xizmat qilgan: harbiy qism moliya boʻlimi boshligʻining yordamchisi, harbiy qism moliya boʻlimi boshligʻi, oziq-ovqat xizmati boshligʻi. qism, harbiy qism komandirining moddiy-texnik taʼminot boʻyicha oʻrinbosari. Krasnoyarsk oʻlkasining Nijnyaya Poima qishlogʻida va Tuva Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasining Qizil shahrida xizmat qilgan.

1977-yildan Tojikiston SSR Ichki ishlar vazirligining axloq tuzatish ishlari muassasalari tizimida xizmat qilgan. Mehnat davolash markazi boshligʻining oʻrinbosari, axloq tuzatish muassasasi boshligʻi, Tojikiston SSR ichki ishlar vazirligining axloq tuzatish muassasalari boʻlimi boshligʻi oʻrinbosari va boshligʻi lavozimlarida ishlagan.

1988-yilda Tojikiston SSR ichki ishlar vazirining oʻrinbosari etib tayinlangan.

1992-yilda Tojikistonda boshlangan fuqarolar urushi davrida markaziy hukumatga sodiq qolgan, noqonuniy qurolli guruhlarga qarshi harbiy amaliyotlar uyushtirgan va shu sababli mustaqil Tojikiston Respublikasi ichki ishlar vaziri oʻrinbosari lavozimida qolgan.

1995-yil 7-aprelda Tojikiston mudofaa vaziri etib tayinlandi. Prezident Imomali Rahmonovga sodiq odamlardan biri. Prezidentining 2006-yildagi farmoni bilan qaytadan mudofaa vaziri etib tayinlandi. Tojikiston milliy qurolli kuchlarini yaratish va rivojlantirishga katta hissa qoʻshgan. Bir necha bor tojik armiyasining boʻlginchilar qoʻzgʻolonlariga qarshi jangovar harakatlariga rahbarlik qilgan. 2013-yil 19-noyabrda isteʼfoga chiqqan.

2014-yil yanvar oyida Tojikiston Prezidentining milliy xavfsizlik masalalari boʻyicha yordamchisi etib tayinlangan.

Manbalar
Ulugʻbek Inoyatov

Ulugʻbek Ilyosovich Inoyatov — 2019-yildan O‘zbekiston Xalq demokratik partiyasi Markaziy Kengashi raisi hamda 2020-yildan O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi Spikerining o‘rinbosari.

Biografiyasi

Taʼlim 
1985-yilda Toshkent politexnika institutini tugatgan, 1998-yilda Toshkent moliya institutini tugatgan. 1985—1993-yillarda Toshkent politexnika institutida assistent, aspirant vazifalarida faoliyat yuritgan.

Mehnat faoliyati 
1993—1999-yillarda Toshkent arxitektura-qurilish institutida dekan muovini, dekan, 1999—2003-yillarda Toshkent moliya-iqtisod kolleji direktori, 2003—2006-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining davlat maslahatchisi, 2006—2011-yillarda Toshkent moliya-iqtisod kolleji direktori, 2011—2013-yillarda Toshkent davlat pedagogika universiteti rektori kabi vazifalarda faoliyat olib borgan.
2013—2018-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi xalq taʼlimi vaziri, 2018—2019-yillarda Namangan davlat universiteti rektori vazifalarida ishlagan.
2019-yildan Oʻzbekiston xalq demokratik partiyasi markaziy kengashi raisi. 2020-yildan Oliy Majlis Qonunchilik palatasi deputati, spiker oʻrinbosari vazifasida ishlab kelmoqda..

Tanqidlar
2019-yildagi saylov kompaniyasi davrida deputatlikka nomzod Ulugʻbek Inoyatovning „Toshkentda 5 bolali oila 2,5 mln soʻm oylikka yashay oladi“, soʻzlari keng muhokamalar keltirib chiqargan edi.

Manbalar 

Oʻzbekiston yetakchilari
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining deputatlari
Toshkent davlat texnika universiteti bitiruvchilari
Oʻzbekiston Xalq demokratik partiyasi a’zolari
Telegram: https://t.me/UInoyatov ; Instagram: https://www.instagram.com/ulugbek_inoyatov_xdp/
Alisher Azizxoʻjayev

Azizxoʻjayev Alisher Abbosovich (1953—2012) — Oʻzbekistonlik siyosatchi, yuridik fanlar doktori. Madaniyat vaziri (2004-2007), bosh vazir o’rinbosari (1996-1998; 2003-2004).

Biografiyasi 
 1953-yilda Rishton tumanida tug’ilgan.
 1975-yilda Toshkent davlat universitetining yuridik fakultetini tugatgan.
 1975-1991 yy. – Toshkent davlat universitetida turli lavozimlarda. 
 1991-1996 – Oʻzbekiston Prezidentining fan, ta’lim, sport bo’yicha davlat maslahatchisi.
 1996-1998 - Oʻzbekiston Bosh vazirining o’rinbosari.
 1998-2003 – Davlat va jamiyat qurilishi akademiyasi rektori.
 2003-2004 - Oʻzbekiston Bosh vazirining o’rinbosari.
 2004-2007 – Madaniyat vaziri.
 2007-2012 – Toshkent yuridik institutida kafedra mudiri.
 2008-2012 – Kurash federatsiyasi prezidenti.

Manbalar 

Oʻzbekiston yetakchilari

Oʻzbekiston Madaniyat vazirlari
Adhambek Fozilbekov

Fozilbekov Adhambek Ibragimovich (1940—2012) — Oʻzbekiston davlat arbobi, Toshkent shahar hokimi (1990—1994).

Hayoti 
 Toshkent politexnika institutini tugatgan (1963).
 1963-1981-yil. — Toshkentdagi sopol zavodida ishlagan.
 1981 — OʻzSSR KP MK instruktori.
 1982 — Sobir Rahimov tumani komiteti 1-kotibi.
 1985 — OʻzSSR KP MK boʻlim boshligʻi oʻrinbosari.
 1985 — Toshkent shahar ijroiya komiteti 2-kotibi.
 1988 — OʻzSSR ministrlar soveti raisining oʻrinbosari.
 1989 — OʻzSSR Ministrlar sovetining SSSR ministrlar sovetidagi vakili.
 1990 — Toshkent shahar kengashi raisi.
 1991 — Toshkent shahar hokimi.

Manbalar 

Toshkent davlat texnika universiteti bitiruvchilari
Oʻzbekiston SSR Oliy Kengashi Prezidiumi a’zolari
Qoraqalpoq urugʻlari

Qoraqalpoqlar qabilalar va urugʻlardan tashkil topgan - Urugʻi, shuningdek, qabila uyushmalari - arys. Qishloq qabilalari uyushmalaridan eng katta - Urugu (oʻn toʻrtta), ikkinchisi - ikkita qabila - shoʻlqul va zongurni birlashtiradigan arys-kontrat.

Мu'yten 
(таnʼbаsı: u'sh tisli shаnıshqı; urаnı: Аqshоlpаn)

Qоn'ırаt 
(tаnʼbası: (bоsаgʻа) urаnı: Qаqpа)

Qıtay 
(tаnʼbаsı: (Ojаw), uranı: ullı tаw)

Qıpshaq 
(tаnʼbаsı: I (qaʼlip yamаsа birinshi), urаnı: Tоksаbа)

Keneges 
(tanʼbası: Х (аtаnаq), urаnı: Shаwlı-Shаwqаy)

Mang'ıt 
(tаnʼbаsı: f (qılısh), urаnı: Shawlı-Shawqаy)

Aholi

Adabiyotlar

Manbalar 
 http://www.turkulusbudun.com/t354p75-qaraqalpaqlar-karakalpaks 
 http://www.e-sozlik.net/uruwlar/ 
 карта каракалпакских родов
 http://lib7.com/narody-srednej-azii-i-kazahstana/1529-istoricheskie-svedenija-o-karakalpakah.html

Derekoʻzler 

Tеrminоlоgiya
Minavar Tursunov

Minavar Tursunovich Tursunov (1915–2011) – OʻzSSR tashqi ishlar vaziri (1969-1985).

Biografiyasi 
1941-yilda Moskva harbiy muhandislik akademiyasini tugatgan.

1935—1936 yy. – Gidrometetorologiya xizmatida.

1937 y. – Toshkent temir yoʻl muhandislari institutini tugatgan.

1938 y. – Moskva geodeziya va kartografiya institutini tugatgan.

1941—1944 yy. – Ikkinchi jahon urushida qatnashgan.

1944—1946 yy. – Turkiston harbiy okrugi ofitseri.

1946—1947 yy. – OʻzSSR TIV xodimi.

1947—1951 yy. – OʻzSSR nazorat vazirligi nazoratchisi.

1951—1952 yy. – OʻzSSR KP MK xodimi.

1952—1955 yy. – Toshkent shahar ijroiya qoʻmitasi 2-kotibi.

1955—1956 yy. – OʻzSSR ministrlar soveti ishlar boshqarmasi boshligʻi.

1956—1958 yy. – Toshkent shahar ijroiya qoʻmitasi raisi.

1959—1963 yy. – OʻzSSR nazorat vaziri.

1963—1969 yy. – OʻzSSR partiya nazorat idorasi raisining oʻrinbosari, keyinchalik raisi.

1969—1980 yy. – OʻzSSR tashqi ishlar vaziri.

Manbalar 

Oʻzbekiston yetakchilari
Ikkinchi jahon urushi qatnashchilari
Toshkent davlat transport universiteti bitiruvchilari
Qallibek Kamolov

Qallibek Kamolov (1926-yilda tugʻilgan) – Qoraqalpogʻiston davlat arbobi, ministrlar soveti raisi (1963—1984).

Hayoti 
Millati qoraqalpoq. 1947-yilda Qoraqalpoq oʻqituvchilar institutini tamomlagan. 1955-yilda Qoraqalpogʻiston pedagogika institutini (sirtdan) tamomlagan.

1946-yildan KPSS aʼzosi. 1971–1986-yillarda Markaziy Qoʻmita aʼzoligiga nomzod. KPSS XXII va XXVI qurultoylari delegati boʻlgan. 6—11-chaqiriqlar SSSR Oliy Kengashi deputati: Qoraqalpogʻiston Muxtor Sovet Sotsialistik Respublikasi (6-chaqiriq, 1962-1966)  va Oʻzbekiston SSR (7—9-chaqiriqlar, 1966—1979) Millatlar Kengashi deputati.), Qoraqalpogʻiston Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasidan Ittifoq Kengashi (10—11-chaqiriq, 1979-yil mart – 1984-yil mart, 1984 yil mart – noyabr). 1984-yil 16-noyabrda SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining farmoni bilan Kamolovning deputatlik vakolatlari ularni amalga oshirishga toʻsqinlik qilayotgan holatlar tufayli isteʼfoga chiqish toʻgʻrisidagi shaxsiy arizasi tufayli muddatidan oldin tugatildi. U 1987-yilda „paxta ishi“ga aralashgan.

Mukofotlari 
Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1973).

3ta Lenin ordeni (1971-yil 27-avgust; 1973-yil 12-oktyabr; 1976-yil 25-dekabr).

Oktyabr inqilobi ordeni (1980-yil 3-aprel).

Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1965-yil 3-yanvar).

2ta „Hurmat Belgisi“ ordeni (17-dekabr 1949-yil; 1957-yil 11-yanvar).

2ta „Shavkatli mehnat uchun“ medali (28-oktyabr 1949-yil; 25-dekabr 1959-yil).

„El-yurt hurmati ordeni“ (2017) bilan taqdirlangan. 

SSSR Prezidentining 1990-yil 15-iyundagi farmoni bilan barcha mukofotlaridan mahrum etilgan. 1992-yilda barcha mukofotlari qaytarib berilgan va reabilitatsiya qilingan.

Kitoblari 
Qallibek Kamolov „El xizmatida“ xotira kitobining muallifi.

Oilasi 
1949-yilda Lyubov Semyonovna Kamalova (1927—2022) bilan turmush qurgan. Qallibek Kamolovning qizi Sharof Rashidovning oʻgʻli – Ilhomga turmushga chiqqan. 4 nafar farzandlari bor. Oʻgʻli – Murod Kamolov, 2018—2022-yillarda Joʻqorgʻi Kenges raisi boʻlgan. U Sharof Rashidovning jiyaniga uylangan.

Manbalar 

Oʻzbekiston yetakchilari
Qoraqalpoq davlat universiteti bitiruvchilari
Qoraqalpogʻiston ASSR Millatlar Kengashi deputatlari
Oʻzbekiston Kompartiyasi Qoraqalpogʻiston qoʻmitasining birinchi kotiblari
Oʻzbekiston Kompartiyasi Qoraqalpogʻiston qoʻmitasi kotiblari
Qoraqalpogʻiston ASSR hukumat rahbarlari
Qoraqalpogʻiston ASSR vazirlari
Nukus shahar ijroiya qoʻmitasi raislari
Oʻzbekistonda paxta ishi
Qoraqalpogʻiston ASSRdan Sovet Ittifoqi deputatlari
Ulugʻ Vatan urushidagi gʻalabaning 30 yilligi medali sohiblari
Ulugʻ Vatan urushidagi gʻalabaning 20 yilligi medali sohiblari
“Vladimir Ilich Lenin tavalludining 100 yilligi munosabati bilan” medali sohiblari
Oʻzbekiston SSRdan saylangan Millatlar Kengashi deputatlari
KPSS XXII syezdi delegatlari
KPSS XXIII syezdi delegatlari
KPSS XXIV syezdi delegatlari
KPSS XXV syezdi delegatlari
KPSS XXVI syezdi delegatlari
Jumaboy Shoyaxmetov

Jumaboy Shoyaxmetovich Shoyaxmetov (; 1902—1966) – Qozogʻiston SSR partiya va davlat arbobi, Qozogʻiston Kompartiyasi Markaziy Komitetining birinchi kotibi (1946-1954).

1929-yildan VKP (b) aʼzosi, KPSS MK aʼzosi (1952-1956), SSSR Oliy Kengashi I-IV chaqiriq deputati (1941-1958), Qozogʻiston SSR Oliy Kengashi II-IV chaqiriqlar deputati, SSSR Oliy Soveti Millatlar Kengashining raisi (1950-1954)

Biografiyasi

Bolaligi, yoshligi, NKVDdagi xizmat 
1902-yil 30-avgustda Oqmola viloyati Omsk okrugi Borisov volostiga qarashli 2-raqamli qishloqda tugʻilgan. Oʻrta juzning kerey qabilasidan chiqqan.

1910-1913-yillarda Ashiliko‘l ovul maktabida o‘qigan. 1917-yilda Poltava ikki yillik qozoq-rus maktabini tamomlagan. Kollejni tamomlaganimdan so‘ng, moliyaviy qiyinchiliklar tufayli o‘qishni davom ettira olmadi. Shuning uchun 1917-1919-yillarda S. Sagitov va X. Seitovlarda fermer xoʻjaligi ishchisi boʻlib ishlashga majbur boʻladi. Ammo oʻqish davrida olgan bilimlarini oʻz yurtdoshlariga oʻrgatish istagida Shoyaxmetov 1919-yilda oʻzi tugʻilib oʻsgan Ashilikoʻl ovul maktabida oʻqituvchi boʻlib, 1921-yilgacha shu yerda ishladi.

1910-1913-yillarda Ashiliko‘l ovul maktabida o‘qigan. 1917-yilda Poltava ikki yillik qozoq-rus maktabini tamomlagan. Maktabni tamomlaganidan so‘ng, moliyaviy qiyinchiliklar tufayli o‘qishni davom ettira olmadi. Shuning uchun 1917-1919-yillarda S.Sagitov va X.Seitovlarga ferma ishchisi boʻlib ishlashga majbur boʻladi. Ammo o‘qish davrida olgan bilimlarini yurtdoshlariga o‘rgatmoqchi bo‘lgan Shayaxmetov 1919-yilda o‘zi tug‘ilib o‘sgan Ashiliko‘l ovul maktabida o‘qituvchi bo‘lib, 1921-yilgacha shu yerda ishladi.

1950-1954 – SSSR Oliy Soveti millatlar kengashi raisi.

Manbalar
Akbarsho Iskandarov

Akbarsho Iskandarov (1-avgust 1951) – Tojikistonning 2 marta muvaqqat Prezidenti. Tojikistonning Qozogʻiston va Turkmanistondagi elchisi boʻlgan.

Biografiyasi 
1951-yil 1-avgustda Tojikistonning Togʻli Badaxshon muxtor viloyatining Qalayxum tumani (hozirgi Darvaz tumani) Kevron qishlogʻida tugʻilgan. 1966—1970-yillarda (boshqa maʼlumotlarga koʻra, 1973-yilgacha) Dushanbe politexnika texnikumida oʻqigan, muhandis-quruvchi mutaxassisligi boʻyicha diplom olgan. 1974-yilda Lenin nomidagi Tojikiston davlat universitetining iqtisod fakultetiga oʻqishga kirdi va 1979-yilda iqtisodchi mutaxassisligi boʻyicha tamomladi. 1989-yilda Toshkent oliy partiya maktabini tugatdi.

1970-1980-yillarda Qalayxum tuman qishloq xoʻjaligi boshqarmasida katta yer tuzuvchi, katta iqtisodchi lavozimlarida ishlagan. 1980-1981-yillarda Qalayxum tuman xalq nazorati qoʻmitasi inspektori, 1982-yilgacha Markaziy statistika boshqarmasi inspektori lavozimlarida ishlagan. 1982-yildan – Tojikiston Kommunistik partiyasi Qalayxum tuman qoʻmitasi tashkiliy boʻlimi instruktori. 1984-yildan Togʻli Badaxshon viloyat partiya qoʻmitasida instruktor boʻlib ishlagan.

1986-yilda Ishkashim tumani ijroiya qoʻmitasi raisining oʻrinbosari, tuman agrosanoat birlashmasi raisi lavozimlarida ishlagan. 1987—1990 – Tojikiston Kommunistik partiyasi Vanj tumani qoʻmitasi 1-kotibi. 1990-yil 29-martda Tojikiston Oliy Kengashining 12-chaqiriq deputati boʻldi. 1990-1993-yillarda Togʻli Badaxshon viloyat kengashi raisi. Shu bilan birga, 1990-1992-yillarda Tojikiston Oliy Kengashi raisining oʻrinbosari.

1991-yil noyabr va 1992-yil aprel-may oylarida Iskandarov Tojikiston Oliy Kengashi raisi vazifasini bajaruvchi, 1992-yil 11-avgustda esa respublika Oliy Kengashi raisi lavozimiga saylangan. Ayni paytda Iskandarov bu lavozimda Tojikistonning 2-prezidenti Rahmon Nabiyev oʻrniga Tojikiston prezidenti vazifasini bajaruvchi boʻlgan. 1992-yil 7-sentyabrda Iskandarov Tojikiston vaqtincha prezidenti lavozimini egalladi.

1993-yil martidan 2001-yilgacha Iskandarov Tojikistonning Turkmanistondagi muvaqqat ishlar vakili, soʻngra Favqulodda va muxtor elchisi boʻlib ishlagan. 2001-yildan Qozogʻistonda va Moʻgʻulistonda elchi boʻlgan. 2008-yildan buyon Iskandarov Tojikiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligida alohida topshiriqlar boʻyicha elchi lavozimida ishlagan.

2000-yilda Akbarsho Iskandarovning xotiralar kitobi nashr etildi. Iskandarov oilali, besh farzandi bor.

Manbalar 

Tojikiston davlat rahbarlari
Elchilar
Robert Mundell

Robert Mundell (24-oktyabr 1932-yil, Kanada — 4-aprel 2021-yil, Italiya) — amerikalik iqtisodchi. Stanford universiteti va John Hopkins xalqaro tadqiqot markazida (1956—61), Xalqaro valyuta fondi (1961—63), Chikago universiteti (1966—71), Nyu-Yorkdagi Kolumbiya universiteti professot (1974—97), Jon Gopkins markazi professor (1997—1998). Mundellning ilmiy ishlari jahon iqtisodiyoti, pul-kredit va byudjet siyosati, inflyasiya, iqtisodiy oʻsish, xalq, aro valyuta tizimi tarixi muammolariga bagʻishlangan. Mundell xalqaro valyuta va xalqaro kapital bozorlarining rivojlanishi yoʻnalishlarini hamda yagona Yevropa valyuta tizimiyach vujudga keltirish loyihasini birinchilardan boʻlib ishlab chiqqan. Nobel mukofoti laureati (1999).

Manbalar 

1932-yilda tugʻilganlar
2021-yilda vafot etganlar
Richard Laurence Millington Synge

Richard Laurence Millington Synge (1914.28.10, Liverpul – 1994.18.8, Norwich), ingliz biokimyogari. London qirollik jamiyati aʼzosi (1950-yildan). Kembrij universitetini tugatgan (1936). 1941–43 yillarda jun sanoati birlashmasida, 1943-yildan Londondagi Listerov institutida, 1948-yildan Aberdindagi Rouet ilmiy tadqiqot institutida, 1967–76 yillarda Norvichdagi Oziq-ovqat institutida ishlagan. Ilmiy ishlari biologik muhim birikmalarni ajratib olish va narchalash jarayonlarini oʻrganishga, oqsillar analitik kimyosiga oid. A. J. Martin bilan hamkorlikda yangi oqsillar va antibiotiklarni oʻrganishda analitik maqsadda qoʻllanadigan qogʻozdagi xromatografiya usulini ishlab chikdi (1944). Turli polisaharidlar, elektrokinetik ultrafiltrlash boʻyicha tadqiqotlar oʻtkazdi (1946–50). Nobel mukofoti laureati (1952, A. J. Martin bilan hamkorlikda).

Manbalar 

1914-yilda tugʻilganlar
1994-yilda vafot etganlar
28-oktabrda tugʻilganlar
18-avgustda vafot etganlar
Britaniyalik Nobel mukofoti laureatlari
Muzlik davri: Dinozavrlar asri

Muzlik davri 3: Dinozavrlar asri () – 2009-yilda ekranlarga chiqarilgan AQSh kompyuterli animatsion filmi; Muzlik davri franshizasidagi uchinchi film. Blue Sky Studios studiyasi tomonidan ishlangan, 20th Century Fox kinokompaniyasi tomonidan esa tarqatilgan. Filmga Carlos Saldanha rejissyorlik qilgan. Film bosh qahramonlariga Ray Romano, John Leguizamo, Denis Leary, Chris Wedge, Seann William Scott, Josh Peck, Queen Latifah va Simon Pegg ovoz bergan.

Syujeti 
Manny Ellie va tugʻilajak bolasi benuqson va xavfsiz hayotda yashashlari uchun astoydil harakat qiladi. Biroq, uning xatti-harakatlari oxir-oqibat oʻzini oila uchun moʻljallanmagandek his etayotgan Diego hamda oʻz oilasiga ega boʻlishni judayam xohlovchi Sid bilan munosabatlari buzilishiga sabab boʻladi. Sid tasodifan uch dinozavr tuxumiga duch kelib, ularni oʻzi bilan olib ketadi. Tuxumdan dinozavrchalar ochib chiqqanda, Sid ularni asrab oladi. Oradan maʼlum vaqt oʻtgach, ona dinozavr paydo boʻlib, Sid va dinozavrchalarni yer ostiga olib ketadi. Manny, Ellie, Diego, Crash va Eddiedan iborat jamoa Sidni qutqarish uchun ona dinozavr ortidan ergashadi va yer osti changalzori tomon xavfli sayohatga yoʻl oladi. Dinozavrlar makoni boʻlmish mazkur changalzorda jamoa Buck ismli bir koʻzli latcha bilan tanishadi. Buck ularga changalzordagi xatarlarni yengishga va Rudy laqabli barioniksga qarshi turishda yordamlashadi. Qiyinchiliklarga qaramay, jamoa Sidni qutqarishga muvaffaq boʻladi. Ellie kichkintoy mamontni dunyoga keltiradi. Unga „Shaftoli“ deb ism qoʻyishadi. Pirovardida jamoa dinozavr doʻstlarini bilan xayrlashib, uyga eson-omon qaytadi.

Ovoz berganlar 
 Ray Romano – Manny (mamont)
 John Leguizamo – Sid (yalqov)
 Denis Leary – Diego (qilich tishli yoʻlbars)
 Simon Pegg – Buck (latcha)
 Queen Latifah – Ellie (mamont)
 Seann William Scott – Crash (opossum)
 Josh Peck – Eddie (opossum)
 Tara Strong – Shaftoli (mamont)
 Chris Wedge – Scrat (olmaxon)
 Karen Disher – Scratte (olmaxon)
 Frank Welker – Ona dinozavr va Rudy
 Bill Hader – Gazelle
 Carlos Saldanha – dinozavrchalar
 Eunice Cho – Madison

Manbalar

Havolalar 

 
 
 

2009-yil filmlari
2009-yil animatsion filmlari
AQSh filmlari
AQSh animatsion filmlari
20th Century Fox filmlari
Blue Sky Studios filmlari
Ingliz tilidagi filmlar
AQSh 3D filmlari
AQSh kompyuterli animatsion filmlari
Aleksandr Todd

TODD Aleksander (1907.2.10, Glazgo — 1997.10.1) — ingliz organik kimyogari. Manchester universiteti kimyoviy laboratoriyalari direktori (1938—44). Kembrij universiteti professor (1944—71). Ilmiy siyosat boʻyicha Buyuk Britaniyaning davlat maslahat kengashi raisi (1952— 64). Asosiy ilmiy ishlari nukleotidlar, nukleotid koenzimlar va nuklein kislotalar kimyosiga oid. Ribozaning furan shaklini va glikozid markazining rkonfiguratsiyasini aniqlagan (1939—41). Dezoksiuridin va barcha ribonukleozidlarni (1941—44), shuningdek, nukleotidadenil kislotani (1947) sintez qilgan, tarkibida 3’5’nukleotidlararo bogʻi boʻlgan dinukleotid sintezini ilk bor amalga oshirgan (1955). London kimyo jamiyati prezidenti (1960—62). Nobel mukofoti laureati (1957).

Manbalar 

 

1907-yilda tugʻilganlar
2-oktyabrda tugʻilganlar
1997-yilda vafot etganlar
10-yanvarda vafot etganlar
Britaniyalik Nobel mukofoti laureatlari
Getúlio Vargas

VARGAS (Vargas) Jetuliu Dornelis (1883.19.4, San-Borja -1954.24.8, Rio-de-Janeyro) — Braziliya prezidenti (1930-45 va 1951-54). 1937-yil fashistlar Italiyasidagi kabi "yangi davlat" tuzumi oʻrnatgan. 1945-yil Braziliya trabalistlar (ishchilar) partiya-siga asos solgan. Sanoatda davlat sek-torining taraqqiy etishiga imkon bergan.

Garchi ba'zilar printsipialsiz diktator deb qoralagan bo'lsa-da , Vargas o'z izdoshlari tomonidan yirik biznes va yirik yer egalariga qarshi kurashi uchun "Kambag'allarning otasi" sifatida hurmatga sazovor boʻlgan. Uning eng katta yutug'i Braziliyani Buyuk Depressiyaning keng ko'lamli oqibatlarini va kommunizm bilan qutblanish o'rtasidagi qutblanishni yengib o'tishda boshqarganligi edi.

Manbalar
Sikoz

Sikoz (yunoncha: sykosis – uzum gʻujumi) – soch follikulasining yalligʻlanishi boʻlib, asosan erkaklarda, koʻproq yuzning soch soqol hamda moʻylovli qismida uchraydi. Kelib chiqishiga koʻra, stafilokokkli (oddiy) yoki zamburugʻli (parazitar) sikoz farq qilinadi. Stafilokokkli yoki oddiy sikoz surunkali kechadm va botbot qoʻzib turadi. Sikozda oʻrtasi tukli kichik maddalar paydo boʻlib, baʼzi joylarini yiringli qasmoq bosib, suvlanib turadi, bir oz ogʻriydi. 2—3 kundan soʻng yiring qotib pust bilan krplanadi, keyinchalik pust tushib ketib, oʻrnida yana yiringli maddalar paydo boʻladi. Stafilokokkli sikoz terining ifloslanishi, buruntomoq boʻshligʻidagi turli surunkali kasalliklar, shuningdek, endokrin bezlar va nerv faoliyatining buzilishlaridan kelib chiqadi. Kasallik oylab, baʼzan yillab davom etadi. Bunda bemorning terisi tortishib, achishib ogʻriydi. Ayniqsa, zararlangan soha yuzda boʻlganida bemorning ruhiy holati oʻzgaradi. Kasallikning kechishi va belgilariga qarab davo tayinlanadi.

Manbalar 

Kasalliklar
Doris Leuthard

Doris Leuthard (; 10-aprel 1963) — 1-avgust 2006-yildan Shveysariya Federal Kengashi aʼzosi. 2010 va 2017-yil uchun mamlakat Prezidenti boʻlgan.

Biografiyasi 

Leythard 1999-yildan 2006-yilgacha Aargau kantonidan Shveysariya Milliy kengashi aʼzosi boʻlgan. U 2004-yildan 2006-yilgacha Xristian Demokratik Xalq partiyasiga raislik qilgan. Jozef Deys Shveysariya Federal Kengashidan isteʼfoga chiqqanidan soʻng, Leythard 2006-yil 14-iyunda uning vorisi etib saylandi. 109-Federal Kengash aʼzosi boʻlish uchun 234 ta haqiqiy ovozdan 133 tasini oldi. Federal Kengashga saylangan beshinchi ayol. Uning saylanishi Federal Kengash aʼzosini bir xil til guruhidagi odam bilan almashtirish kabi uzoq vaqtdan beri mavjud boʻlgan pretsedentdan voz kechishni anglatadi. Deiss fransuz tilida soʻzlashuvchi boʻlsa, Leythard nemis tilida soʻzlashadi.

2006-yil 1-avgustdan 2010-yil 31-oktyabrgacha Iqtisodiyot federal boshqarmasi boshligʻi boʻlgan . 2010-yil 1-noyabrda Morits Leuenbergerdan keyin Atrof-muhit, transport, energetika va kommunikatsiyalar federal departamenti rahbari boʻldi. 2009-yil taqvim yili uchun Leythard Shveysariya Konfederatsiyasi vitse-prezidenti etib saylandi. 2010-yil uchun Konfederatsiya Prezidenti etib saylanishini deyarli taʼminladi. Soʻnggi yillarda Federal Kengashda katta miqdordagi aylanmalar tufayli u organ prezidenti sifatida ishlamagan eng uzoq Federal Kengash aʼzosi boʻldi.

2010 va 2017-yillarda Konfederatsiya prezidenti etib saylangan. Rut Dreyfus (1999) va Mishlin Kalmi-Reydan (2007) keyin bu lavozimni egallagan uchinchi ayol boʻldi. Konfederatsiya Prezidenti sifatida Leuthard Federal Kengash yigʻilishlariga raislik qildi va odatda boshqa demokratik mamlakatlarda davlat boshligʻi tomonidan bajariladigan vakillik funksiyalarini bajardi. Shveysariyaning ustuvorlik tartibida eng yuqori martabali amaldor edi va favqulodda vaziyatlarda butun Federal Kengash nomidan harakat qilish huquqiga ega edi. Biroq, koʻp hollarda, Leuthard faqat primus inter pares edi, uning olti hamkasbidan yuqori va undan tashqarida hech qanday kuch yoʻq edi.

Uning oʻrnini 2011-yilda Kalmi-Rey egalladi, birinchi marta bu lavozimni ketma-ket ikki ayol egalladi. 2010-yilda ikki yangi Federal Kengash aʼzolarining qoʻshimcha saylovlaridan soʻng portfellar oʻzgartirilgandan soʻng, Leythard Atrof-muhit, transport, energetika va kommunikatsiyalar federal departamenti boshligʻi lavozimini tark etgan Morits Leuenbergerni almashtirdi. Vazir sifatida 2018-yilda Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh kotibi Antoniu Guterrish tomonidan Melinda Geyts va Jek Ma hamraisi bo‘lgan Raqamli hamkorlik bo‘yicha oliy darajadagi kengashga tayinlangan.

SAFFA-2020 loyihasi uchta Federal Kengash aʼzolari: Leythard, Sommaruga va Widmer-Schlumpf, shuningdek, sobiq Federal Kengash aʼzosi Kalmi-Rey tashabbusi bilan tashkil etilgan.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Johann Schneider-Ammann

Johann Niklaus Schneider-Ammann (, 18-fevral 1952) — Shveysariya Prezidenti (2016), vitse-prezidenti (2015), taʼlim vaziri (2014)

Biografiyasi 
Bern kantonidagi Sumisvald shahrida tugʻilgan. 1977-yilda Syurix universitetini elektrotexnika boʻyicha tamomlagan va 1983-yilda Fransiyadagi INSEAD universitetida biznes boshqaruvi magistri darajasini olgan. 1990 yildan 2010 yilgacha u toʻrtinchi avlodda oilasining mashinasozlik kompaniyasi Ammann Group rahbari boʻlib ishlagan va kompaniya boshqaruvini ikki farzandiga topshirgan. Shnayder-Ammann uylangan, ikki farzandi bor va Langenthalda yashaydi.

1999-yilgi federal saylovda Erkin Demokratik partiya (FDP/PRD) aʼzosi sifatida Bern kantoni boʻyicha Shveysariya Milliy kengashiga saylandi. 1999 yildan u Swissmem korporativ uyushmasini ham boshqargan. U 2003 va 2007 yillarda Milliy Kengashga qayta saylangan. 2008 yildagi moliyaviy inqiroz sharoitida Shnayder-Ammann moliya sohasiga beriladigan bonuslar borasida tanqidiy pozitsiyani egallagan. Biroq, Schneider-Ammann kompaniyasi katta miqdordagi mablagʻni oʻsha yili Jersi shtatiga, soliq jannatiga koʻchirdi.

2009-yilda Shnayder-Ammann yangi tashkil etilgan FDPga aʼzo boʻldi. 2010 yilgi saylovda u Hans-Rudolf Merzning vorisi sifatida Shveysariya Federal Kengashiga saylangan. 2010-yilning 1-noyabrida Iqtisodiy ishlar, taʼlim va tadqiqot federal departamenti, 2013-yilda Federal Iqtisodiyot Departamenti boshligʻi lavozimini egallagan. U avvalroq, agar saylansa, korporativ mas’uliyatidan hamda turli boshqaruv aʼzolaridan voz kechish niyatini eʼlon qilgan edi.

2015 yilda u Shveysariya prezidenti Simonetta Sommaruga davrida vitse-prezident lavozimini egalladi. U 2016-yil 1-yanvarda vitse-prezident Doris Leuthard bilan birgalikda Shveysariya Konfederatsiyasi Prezidenti lavozimiga kirishdi. 2016-yil mart oyida u koʻpchilikni qaygʻuli deb hisoblagan kulgi haqidagi nutqidan soʻng Internet memiga aylandi. 2016-yil 1-iyun kuni Shveysariya Prezidenti sifatida Shnayder-Ammann Germaniya kansleri Angela Merkel, Fransiya Prezidenti Fransua Olland va Italiya Bosh vaziri Matteo Renzi bilan birga dunyodagi eng uzun temir yo‘l tunneliga aylangan Gottar baza tunnelining rasmiy ochilish marosimida ishtirok etdi.

2018-yil 31-dekabrda Federal Kengashni tark etdi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Simonetta Sommaruga

Simonetta Sommaruga (14-may 1960) — Shveysariya Prezidenti (2015), vitse-prezidenti (2014), adliya vaziri (2010)

2010-yilda Shveysariya isteʼmolchilar tashkilotlari alyansiga qoʻshilgan. 2019-yildan buyon Atrof-muhit, transport, energetika va kommunikatsiyalar federal departamentini boshqargan, 2010-2018-yillarda Adliya va politsiya Federal departamentini boshqargan. 2014 va 2019-yillarda Shveysariya vitse-prezidenti lavozimida ishlagan. Sommaruga 2015-yilda Shveysariya Konfederatsiyasi prezidenti lavozimini egallagan, 2020-yilda esa bu lavozimga qaytgan. U Bern kantonida yashaydi.

Professional karyerasi 
Sommaruga 1993-yildan 1999-yilgacha Isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish jamgʻarmasi (nemischa: Stiftung für Konsumentenschutz) direktori boʻlib ishlagan, bu fond Shveysariyaning nemis tilida soʻzlashuvchi qismida jamoatchilik eʼtirofiga sazovor boʻlgan. 2000-yildan 2010-yilgacha ushbu fondga, shuningdek, 2003-yildan 2008-yilgacha Swissaid yordam tashkilotiga raislik qilgan. Federal Kengash aʼzolari Doris Leuthard va [Eveline Vidmer-Shlumpf, sobiq Federal Kengash aʼzosi Mishlin Kalmi-Rey bilan birga "SAFFA-2020" homiysi boʻlgan.

Sommaruganing siyosiy faoliyati 1981-yildan 1990-yilgacha Bern Kengashi aʼzosi sifatida boshlangan. 1997-yildan 2005-yilgacha Köniz munitsipal hukumatida ishlagan. 1999-yilda Milliy Kengashga saylangan. 2003-yilda Federal Majlisning yuqori palatasi — Davlat Kengashining aʼzosi boʻldi.

2010-yil 11-avgustda Federal Kengashga boʻlib oʻtgan saylovda isteʼfoga chiqqanini eʼlon qilgan partiyadoshi Moriz Leuenbergerning oʻrniga nomzodligini eʼlon qildi. 22-sentyabrda Federal Majlisga saylangan.

2013-yil 4-dekabrda Sommaruga Shveysariya Konfederatsiyasi Prezidenti etib saylangan Didier Burkhalter bilan birga 2014-yil uchun Federal Assambleya tomonidan Shveysariya vitse-prezidenti etib saylandi. 2014-yil 3-dekabrda 2015-yilgi prezidentlik lavozimiga Johann Schneider-Ammann bilan birga Shveysariya vitse-prezidenti etib saylandi. Uning birinchi xalqaro prezidentlik safari Parijga bo‘lib, 2015-yil 11-yanvarda islomiy terrorchilar tomonidan sodir etilgan Charlie Hebdo jurnaliga hujum ortidan so‘z erkinligini himoya qilish maqsadida tashkil etilgan Respublikachilar yurishlarida ishtirok etgan. 2015-yilning 31-dekabriga qadar Konfederatsiya prezidenti lavozimini egallagan, shundan so‘ng uning o‘rniga Shnayder-Ammann kelgan.

2019-yil 1-yanvarda prezident Ueli Maurer boshchiligidagi vitse-prezidentlikka qaytdi. COVID-19 pandemiyasi bilan bogʻliq 2020-yilda yana Shveysariya Konfederatsiyasi prezidenti boʻldi. Uning o‘rnini 2021-yil 1-yanvarda Guy Parmelin egalladi.

Manbalar 

Ayol prezidentlar
Yashayotgan insonlar