yakhyo/uz-wiki huggingface dataset:
Tub son

Tub son — birdan katta natural son boʻlib, ikkita natural boʼluvchiga ega: 1 va oʻzi. Tub sonlarning xossalarini oʻrganuvchi fan Sonlar nazariyasi deb ataladi.

Tub sonlar ketma ketligi quyidagilardan boshlanadi:
 2, 3, 5, 7, 11, 13, 17, 19, 23, 29, 31, 37, 41, 43, 47, 53, 59, 61, 67, 71, 73, 79, 83, 89, 97, 101, 103, 107, 109, 113, 127, 131, 137, 139, 149, 151, 157, 163, 167, 173, 179, 181, 191, 193, 197, 199, 211, 223, 227, 229, 233, 239, 241, 251, 257, 263, 269, 271, 277, 281, 283, 293 (shuningdek tub sonlar roʻyxatini koʻring)

Yana qarang 
 Tub sonlar roʻyxati

Adabiyotlar 
 Г. Гальперин, «Просто о простых числах», «Квант», № 4, 1987
 «Алгоритмические проблемы теории чисел» , глава из книги «Введение в криптографию»  под редакцией В. В. Ященко
 О. Н. Василенко, «Теоретико-числовые алгоритмы в криптографии» 
 А. В. Черемушкин, «Лекции по арифметическим алгоритмам в криптографии» 
 К.Кноп «В погоне за простотой»
 Б. А. Кордемский Математическая смекалка. - М.:ГИФ-МЛ, 1958.-576 с. (стр. 344-345).

Havolalar 
 PrimeGrid prime lists  - все простые числа, найденные в рамках проекта PrimeGrid 
 Геометрия простых и совершенных чисел

Sonlar nazariyasi
3 (son)

3 — son, raqam va belgi.

Adabiyotlar  
 

Matematika
0003
4 (son)

4 — son, raqam va belgi.

Adabiyotlar  
 

Matematika
0004
5 (son)

5 — son, raqam va belgi.

Adabiyotlar  
 

Matematika
0005
6 (son)

6 (olti) - 5 dan keyingi va 7 dan oldingi natural son.

Adabiyotlar  
 

Matematika
0006
7 (son)

7 (yetti) - 6 dan keyingi va 8 dan oldingi natural son.

Adabiyotlar  
 

Matematika
0007
11 (son)

11 (oʻn bir) — 10 va 12 sonlari orasidagi natural son.

Adabiyotlar  
 

0011
13 (son)

13 (oʻn uch) — 12 va 14 sonlari orasidagi natural son.

Matematikada  
13 = tub

Adabiyotlar  
 

0013
17 (son)

17 (oʻn yetti) — 16 va 18 sonlari orasidagi natural son.

Adabiyotlar  
 

0017
19 (son)

19 (oʻn toʻqqiz) — 18 va 20 sonlari orasidagi natural son.

Matematikada  
19 = tub son

Adabiyotlar  
 

0019
23 (son)

23 (yigirma uch) — 22 va 24 sonlari orasidagi natural son.

Matematikada  
23 — tub son.
2 va 3 sonlaridan iborat.

Fanda 
Insonlarda 23 ta qovurgʻalararo togʻay bor.

Adabiyotlar  
 

0023
29 (son)

29 (yigirma toʻqqiz) — 28 va 30 sonlari orasidagi natural son.

Matematikada  
29 — tub son.

Adabiyotlar  
 

0029
31 (son)

31 (oʻttiz bir) – 30 va 32 sonlari orasidagi natural son.

Matematikada 
31 – tub son.

Adabiyotlar 
 

0031
Sonlar roʻyxati



Natural sonlar

650somYumaloq sonlar (200 dan boshlab) 

 200, 300, 400, 500, 600, 700, 800, 900
 1000, 2000, 3000, 4000, 5000, 6000, 7000, 8000, 9000
 10000, 20000, 30000, 40000, 50000, 60000, 70000, 80000, 90000
 100000, 200000, 300000, 400000, 500000, 600000, 700000, 800000, 900000

128 dan boshlab ikkining darajalari 
128, 256, 512, 1024, 2048, 4096, 8192, 16384, 32768, 65536, 131072, 262144, 524288, 1048576, 2097152, 4194304, 8388608, 16777216, …

Oʻnning darajalari 

 1 — bir
 10 — oʻn
 100 — yuz
 1000 — ming (kilo)
 1 000 000 — million (mega)
 1 000 000 000 — milliard (giga)
 1 000 000 000 000 — trillion (tera)
…
  — googol
  — googolpleks

Ayrim matematik konstantalar

Manbalar

Oʻqish uchun 
 Kingdom of Infinite Number: A Field Guide by Bryan Bunch, W.H. Freeman & Company, 2001.
37 (son)

37 (oʻttiz yetti) — 36 va 38 sonlari orasidagi natural son.

Matematikada  
37 — tub son.

Adabiyotlar  
 

0037
Cheksizlik

Cheksizlikni (∞; matematika miqdorlari hal qila olmaydi boshqa matematik tushng ojiz nechalarni kengaytirish maqsadida ishlatiladigan tushuncha. Matematik analizda cheksiz kichik, cheksiz katta miqdorlar, geometriyada cheksiz uzoqlashgan elementlar, haqiqiy sonlar toʻplamini ikkita „maxsus“ son —oo va +oo bilan, toʻplamlar nazariyasida natural sonlar qatori 1, 2,… ni transfinit sonlar bilan toʻldirish va hokazo tushunchadir.

Masalan, hosila tushunchasi cheksiz kichik ikki miqdor nisbatining limiti, integral esa soni cheksiz koʻp „cheksiz kichik“lar yigʻindisining limiti boʻlib, bunday „kengaytirishlar“ matematika va boshqa fanlarda muhim ahamiyatga ega. Oʻzgaruvchan cheksiz kichik, cheksiz katta miqdorlarni oʻzgarmas cheksiz katta miqdorlardan farq qilish uchun „potensial“ va „aktual“ cheksizlik terminlari vujudga kelgan.

Havolalar 
 Georg Kantor i rojdenie teorii transfinitnix mnojestv

Matematika
Rus rock

Rus rock — SSSR, soʻngra Rossiya va MDHning davlatlarida turli musiqachilar va guruhlar tomonidan yaratilgan rus tilidagi rok musiqaning umumiy nomidir. Rus rock guruhlariga gʻarb rock musiqasi hamda odatda akustik gitara joʻrligida ijro etiladigan rus mualliflik qoʻshigʻi (misol uchun, Vladimir Visotski) katta taʼsir koʻrsatgan.

Sh. qarang 
 Rock musiqa
 Rus rock guruhlari (roʻyxat)

Havolalar 
 Rus rocki  AllExperts.ru da 
 "Rus rocki" tarixi 
 www.rock.ru  

Rock
Xard-rok

Hard rock (tarjimasi ogʻir rock yoki qattiq rock) — rok musiqaning janridir.

Eʼtiborga loyiq guruhlar 
 AC/DC
 Black Sabbath
 Deep Purple
 Golden Earring
 Grand Funk Railroad
 Iron Butterfly
 Led Zeppelin
 Nazareth
 Queen
 Rainbow
 Scorpions
 Thin Lizzy
 UFO
 Uriah Heep
 Wishbone Ash
 Whitesnake

Musiqa
Musiqiy janrlar

Rock musiqa janrlari
Opera Mobile

Opera Mobile Opera Software tomonidan yaratilgan veb brauzer, Windows Mobile va S60 platformalariga asoslangan HShK va smartfonlar uchun ishlab chiqilgan. U oldindan ushbu telefonlarda oʻrnatilgan boʻladi yoki foydalanuvchi tomonidan alohida sotib olinishi mumkin. Nokia ning Series 90 platformalari (masalan 7710) da apparatga Opera brauzeri oldindan oʻrnatilgan boʻladi. U bir qancha Windows Mobile va Symbian boʻlmaganlarda ham, masalan Motorola V9 RAZRda oʻrnatilgan.

Opera Mobile Operaʼs Small Screen Rendering (SSR) tehnologiyasini ishlatgan holda kengformatli ekran veb sahifalarini dinamik qaytaformatlash imkoniga ega.

Opera programmaning keyingi versiyasi Opera Mobile 9 ni taqdim etdi, u Ajax da ishlaydi.

Yana qarang 
 Opera
 Opera Mini
 Opera Software ASA

de:Opera#Opera Mobile
it:Opera (browser)#Opera Mobile
ro:Opera (navigator web)#Opera Mobile pentru dispozitive mobile
Musiqachi

Musiqachi — musiqa bilan professional ravishda shugʻullanuvchi odam. Musiqachining faoliyat turlari: bastakor, aranjirovkachi, vokalchi yoki xor ishtirokchisi va hokazo.
Pop-rok

Pop rock — pop va rock musiqa elementlarini umumlashtiruvchi musiqiy janrdir. Qoʻshiqlar oddiy tuzilgan, navolari esda qolarli, musiqiy frazalar qaytariladi (pop taʼsiri, asosiy musiqiy asboblar sifatida elektrogitara va barabanlar ishlatiladi, agressiv kayfiyatga ega (rock taʼsiri).

Musiqiy janrlar
Rep-rok

Rap rock — bu hip hop, gangsta rap, qattiq metal, alternativ rok, hardcore punk va ayrim paytlarda funk musiqalarning uslubini oʻzida jamlovchi musiqiy janrdir. Janr koʻp hollarda rap metal, ayrim paytlarda esa rapcore deb ham ataladi.

Mavzular 
Rap rock matnlarining mavzulari siyosatdan tortib (downset., Rage Against the Machine, Senser, Aztlan Underground) to yengil qarashlarga (Limp Bizkit, Crazy Town, Kid Rock, Phunk Junkeez), umumdunyoviy hayot kurashlaridan tortib (Zebrahead, Trik Turner) to shaxsiy kurashlar va ogʻriqqa (Linkin Park, Stuck Mojo) qadar keng yoyilgan.

Yana qarang 
 Alternativ rok
 Alternative metal
 Nu metal
 Funk metal
 Alternative hip hop
 Hardcore hip hop
 Horrorcore
 Ghetto rock

Havolalar 

Musiqiy janrlar
Hip hop janrlari
Rock musiqa janrlari
Metal subjanrlari
Punk janrlari
Fusion musiqa janrlari
Rustam Qosimov

Qosimov Rustam Sobirovich — Oʻzbekiston Prezidentining Jamoat va diniy tashkilotlar bilan aloqalar boʻyicha davlat maslahatchisi, Oʻzbekiston xalqaro islom akademiyasi sobiq rektori.

Biografiyasi 
2001-2004 — Oʻzbekiston Respublikasi Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirining birinchi oʻrinbosari.

2004-yil 12-mayda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vaziri etib tayinlangan. 

2004-yil 13-oktabrdan 2009-yilgacha shuningdek — Oʻzbekiston Bosh vazirining taʼlim, sogʻliqni saqlash, ijtimoiy soha va yoshlar siyosati boʻyicha oʻrinbosari.

2009-2011-yillar — Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universiteti rektori.

2011-2016-yillar — Oʻzbekiston kasaba uyushmalari federatsiyasi kengashi aʼzosi.

2016-yil 16-sentabrda yana Oʻzbekiston Bosh vazirining taʼlim, sogʻliqni saqlash, ijtimoiy soha va yoshlar siyosati boʻyicha oʻrinbosari — Oʻzbekiston Respublikasi Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vaziri etib tayinlangan.

2017-yil 21-iyundan 2018-yilgacha — Oʻzbekiston Prezidentining fan, taʼlim, sogʻliqni saqlash, sport boʻyicha davlat maslahatchisi, Davlat va jamiyat qurilishi akademiyasi rektori.

2018-2021 — Oʻzbekiston Prezidentining jamoat va diniy tashkilotlar bilan aloqalar boʻyicha davlat maslahatchisi.

2019-2021 — Oʻzbekiston xalqaro islom akademiyasi rektori.

2021-yil 6-mayda vafot etgan.

Manbalar 

Oʻzbekiston yetakchilari
Breinigerberg

Breinigerberg, Germaniya. 2005 yilga koʻra 971 kishilik aholisi bor.

Havolalar 

 Breinigerberg 
 Breinig + Breinigerberg

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Germaniya shaharlari
Shaftoli

Shaftoli () — raʼnodoshlar oilasiga mansub bo‘lgan mevali daraxt; Vatani — Oʻrta Osiyo.

AQSH, Yevropaning janubi, Yaponiya, Xitoy, Turkiya, Oʻrta Osiyo,  Kavkazortida keng tarqalgan. Bundan 2 ming yil oldin madaniylashtirilgan. 5000 ga yaqin navi bor. Hozirgi davrda Shimoliy va Janubiy yarim sharning barcha subtropik va tropik mamlakatlarida oʻstiriladi. Jahon boʻyicha yalpi hosili 12,0 mln. tonna (1999-yil). Oʻzbekistonda ekin maydoni jihatidan mevali daraxtlar orasida 3-oʻrinni egallaydi.

Bogʻdorchilikda, asosan, oddiy shaftoli navlari oʻstiriladi (boshqa turlaridan manzarali oʻsimlik yoki payvandtag sifatida foydalaniladi). Boʻyi 3-9 m, bargi ketma-ket joylashgan, nashtarsimon, gullari ikki jinsli. Mevasi sersuv (50-600 g. gacha), danakli, yassi dumaloq, tuxumsimon, oqish yashildan toʻq qizilgacha, tukli va tuksiz (luchchak). Eti koʻkimtirroq, och pushti, sariq, toʻq qizil, danagidan ajraladi (ajralmaydigan navlari ham bor), mazasi nordonshirin, shirin. Tarkibida 80-90% suv, 10-14% qand, 0,081-02% olma, vino, limon kislota, 0,56-1,26% pektin, shuningdek, oshlovchi va azotli moddalar; A, S, V vitaminlari; danagi magʻzida 20-60% yogʻ, amigdalin, oqsil moddalar va boshqalar bor. Yangiligida yeyiladi, qoqi, konserva (jem, murabbo, kompot) qilinadi, bargi va guli qaynatmasi xalq tabobatida bosh ogʻrigʻi, revmatizm, oshqozon-ichak kasalliklarini davolashda qoʻllanadi. Shaftoli yaxshi asal beruvchi daraxt.

Shaftoli danagidan va payvand qilib koʻpaytiriladi. Payvandtag sifatida oddiy shaftoli va boshqalar turlari urugʻ koʻchati, bodom, togʻolcha, baʼzan oʻrikdan foydalaniladi. Hosildorligi 200-400 s/ga. Ekilganidan keyin 3-4yilda hosilga kiradi. 12-15 yil yaxshi hosil beradi (1 ta daraxt 100-150 kg gacha). Oʻzbekistonda aprelda gullaydi, naviga qarab mevasi may-oktabr oylarida pishadi. Shaftoli nisbatan issiqsevar, yorugʻsevar va —15, — 20° li qisqa sovuqlarga chidaydi, —25° da nobud boʻladi, ayniqsa, gullagan paytida bahorgi sovuqlardan koʻp zararlanadi. Koʻchati kuzda va bahorda 25-30 sm chuqurlikda haydalgan yerga 5x4, 5x5, 6x3 m sxemada ekiladi. Yosh daraxtlar vegetatsiya davrida 15-16, hosilga kirganlari 4-5, toshloq yerlarda 10-12 marta sugʻoriladi. Shahriga kosasimon shakl beriladi va har yili erta bahorda butaladi. Oʻzbekistonda 50 ga yaqin navlari yetishtiriladi. Shaftolining ertapishar — Anjir shaftoli, Lola, Morettini; oʻrtapishar — Zafar, Start, Malinoviy, Elberta, Shirinmagʻiz, Oq shaftoli; kechki — Salvey, Farhod navlari koʻp ekiladi.

Kasalliklari: barg bujmayishi, shira oqishi, dogʻlanish va boshqalar.

Zararkunandalari: Shaftoli barg biti, shaftoli kuyasi, shaftoli tana biti. Ularga qarshi bahorda kurtaklar boʻrtishiga qadar insektitsidlar va fungitsidlar bilan ishlov beriladi.

Adabiyot 
 Oʻrik, shaftoli, olxoʻri, T., 1960; Pomologiya Uzbekistana, T., 1983; Sobirov M. Q., Tomorqa bogʻdorchiligi, T., 1991

Mevalar
Raʼnodoshlar
Osiyo bog‘ o‘simliklari
Xitoy o'simliklari
Manzarali daraxtlar
Mevali daraxtlar
Danak
Shaftolilar
Alabama shtati ramzlari
Corpse paint

Corpse paint (yoki corpsepaint; ingl. corpse - murda, paint - boʻyoq) asosan black metal guruhlari tomonidan ishlatiluvchi oq-qora pardozdir. Corpse paint odatda konsertlar va fotosessiyalarda qoʻllanadi. Bu pardoz yovuzlik, gʻayriinsoniylik va murda chirishini ifodalaydi.

Havolalar 

 Rate My Corpse Paint Corpse paint namunalari.

Black metal
NUJ

Noma'lum Uchar Jism (NUJ) ( [UFO]) - fenomen, trayektoriyasi, umumiy dinamikasi va yonishi mutahassislar tarafidan o'rganilishaga qaramay aniqlana olinmagan, hech qanday mantiqiy, hammaga tushunarli boʻlgan ma'noga ega bo'lmagan Osmonda yoki Yer yuzida kuzatilgan jism yoki yorug'likdir. NUJning paydo bo'lishi anomal hodisadir. 

NUJ
Ufologiya
Paranormal hodisalar
Uetersen

Uetersen () bi Hamburg, Olmoniya. 2006 yilga koʻra 17.865 kishilik aholisi bor.

Havolalar 
 Uetersen

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Germaniya shaharlari
Oʻzbekiston aeroportlari

Quyida Oʻzbekiston hududida foydalanilayotgan aeroportlar roʻyxati keltirilgan.

Aeroportlar

Sh. qarang 
 Oʻzbekistonning transport tizimi

Manbalar

Havolalar  
  

 

Mamlakatlar boʻyicha aeroportlar roʻyxati
Oʻzbekiston transportiga oid roʻyxatlar
Oʻzbekistondagi bino va inshootlar roʻyxati
Hasim Rahman

Hasim Sharif Rahman (1972-yil 7-noyabrda tugʻilgan) - AQShlik superogʻir vazn toifasidagi bokschi. Bir necha karra jahon chempioni. Uning laqabi "Rok".

Hayotning boshlanishi

Karyera

Boksga kirib kelishi

Yashayotgan insonlar
AQSh bokschilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Hayot-mamot (teleserial)

Hayot-mamot (, oʻzbekchaga tarjima qilinganda „yoʻqolgan“ yoki „adashgan“ maʼnosini beradi), AQShdagi ABC televizion kanaliga oid serialdir. Hayot-mamot teleseriali 2004-yilning 22-sentyabridan efirga uzatila boshladi.

Bir faslda oʻrtacha 23-24 boʻlim boʻlsada, 2008-yilgi 4-faslda faqatgina 13-boʻlim suratga olingan. Hayot-mamot ilk marta televizorda koʻrsatilgandan boshlab bu kungacha eng yaxshi va eng koʻp inson tarafidan koʻrilayotgan seriallardan biridir. Asosiy voqealar 22-sentyabr 2004-yilda kuni Sidneydan Los-Anjelesga uchayotgan, OCEANIC havo yoʻllariga tegishli 815-reysdagi samolyotning bir orol yoniga qulab tishishi va yoʻlovchilarning bir qismi tirik qolishi bilan boshlanadi. Tirik qolgan yoʻlovchilar orolda oʻzlarini tez orada kimlardir topishiga va yordam kelishiga umid qilib 3 kun oʻtkazishadi va suvlari tugay degan vaqtda hayotda doktor boʻlgan Jack Shephard oroldagi oʻrmon-chakalakzor ichida bir gʻor va uni yonida esa ichishga yaroqli suv topadi. Ular 3 kunda ham yordam kelmagandan keyin oʻzlarini hali beri bu oroldan qutulmasliklari mumkinligini tushunib yetishadi va bir oila kabi bir-birlariga yordam berib yashashga ahd qilishadi. Bu yerda Jack Shephardning „If we donʼt live together, weʼre gonna die alone“ yani „Agar birgalikda (toʻda boʻlib) yashamasak, yolgʻizlikda oʻlib ketamiz“ degan soʻzi koʻp insonga taʼsir qiladi. Mazkur serialda bosh rollarni Matthew Fox, Evangeline Lilly, Josh Holloway, Naveen Andreews, Terry Oʻquinn, Michell Rodriguez kabi taniqli aktyorlar ijro etishgan.

Havolalar 
 

Hayot-mamot (teleserial)
Emmy Award gʻoliblari
Buena Vista Television teleseriallari
2004-yil teleseriallari
ABC telekanilining teleseriallari
AQSh teleseriallari
American Broadcasting Company dasturlari
Ingliz tilidagi televizion shoular

2000-yillar teleseriallari
2010-yillar teleseriallari
Veb qidiruv tizimi

Veb qidiruv tizimi foydalanuvchi soʻroviga javoban veb-sahifalarga giperhavolalar va Internetdagi boshqa tegishli maʼlumotlarni taqdim qiluvchi dasturiy tizimdir. Foydalanuvchi veb-brauzer yoki mobil ilova ichida soʻrovni kiritadi va qidiruv natijalari koʻpincha matnli xulosalar va rasmlar bilan birga giperhavolalar roʻyxati boʻladi. Foydalanuvchilar, qidiruvni rasmlar, videolar yoki yangiliklar kabi maʼlum turdagi natijalar bilan cheklash imkoniyatiga ega.

Qidiruv provayderi uchun uning mexanizmi butun dunyo boʻylab koʻplab maʼlumotlar markazlarini qamrab oladigan taqsimlangan hisoblash tizimining bir qismidir. Mexanizmning soʻrovga javob tezligi va aniqligi avtomatlashtirilgan veb-brauzerlar tomonidan doimiy ravishda yangilanadigan murakkab indekslash tizimiga asoslanadi. Bunga veb-serverlarda saqlangan fayllar va maʼlumotlar bazalari maʼlumotlarini ishlab chiqarish kiradi.

1990-yillarda Internet paydo boʻlganidan beri koʻplab qidiruv tizimlari ishlab chiqildi, lekin Google Search 2000-yillarda dominant boʻldi va shunday boʻlib qoldi. Hozirda u 91% global bozor ulushiga ega.

Baʼzi qidiruv tizimlari yangiliklar guruhlari, maʼlumotlar bazalari yoki ochiq kataloglarda mavjud boʻlgan maʼlumotlarni ham ishlab chiqaradi. Inson muharrirlari tomonidan yuritiladigan veb-kataloglardan farqli oʻlaroq, qidiruv tizimlari algoritmik ishlaydi yoki algoritmik va inson maʼlumotlarining aralashmasi sifatida ishlaydi.

Tarixi

Pre-1990s 
1945-yilda Vannevar Bush foydalanuvchiga bir stolda katta hajmdagi maʼlumotlarga kirish imkonini beradigan axborot qidirish tizimini tasvirlab berdi va buni memeks deb nomladi. Bush The Atlantic Monthly jurnalida chop etilgan „Biz oʻylagandek“ sarlavhali maqolasida tizimni tasvirlab bergan. Memeks foydalanuvchiga ilmiy ishlarning doimiy oʻsib borayotgan markazlashtirilgan indekslarida maʼlumotni topishning tobora ortib borayotgan qiyinchiliklarini yengish qobiliyatini berish uchun moʻljallangan edi. Vannevar Bush zamonaviy giperhavolalarga oʻxshash bogʻlangan izohli tadqiqot kutubxonalarini nazarda tutgan.

Havola tahlili oxir-oqibat Hyper Search va PageRank kabi algoritmlar orqali qidiruv tizimlarining muhim tarkibiy qismiga aylandi

1990-yillar: Qidiruv tizimlarining paydo boʻlishi 
Birinchi internet qidiruv tizimlari 1990-yil dekabrida Internet debyutidan oldin paydo boʻlgan: WHOIS foydalanuvchi qidiruvi 1982-yilga borib taqaladi va Knowbot Information Service koʻp tarmoqli foydalanuvchi qidiruvi birinchi marta 1989-yilda amalga oshirilgan. Kontent fayllarini, yaʼni FTP fayllarini qidiradigan birinchi yaxshi hujjatlashtirilgan qidiruv tizimi Archie boʻlib, u 1990-yil 10-sentyabrda debyut qilgan.

Manbalar 

Ma'lumot qidiruvi
 
Internet terminalogiyasi
Elektron tijorat

Elektron tijorat (e-tijorat, ingl. "e-commerce") – internet orqali savdo-sotiq amaliyotlarini tashkil etish.

Elektron tijoratga jahon miqiyosida hozirgi eng katta internet auksioni va doʻkoni eBay misol boʻladi.

O'zbekiston kesimida esa Elektron tijorat maydoni Vibo Marketplace misol boʻladi.

Elektron tijorat atamasining oʻzi deyarli 1950—1960-yillarda kompyuter paydo boʻlganidan keyin darhol paydo boʻldi. Dastlabki dasturlardan biri bu transport chiptalariga buyurtma berish, shuningdek reyslarni tayyorlash uchun turli xizmatlar oʻrtasida maʼlumot almashishdan iborat boʻlgan. U 1961-yil Massachusets texnologiyalar institutidan Leonard Kleinrok maʼlumotlarni uzatish uchun paketlarni kommutatsiya qilish nazariyasini ishlab chiqdi.

Elektron tijorat Internet tarmogʻidagi tijorat sohasiga oid faollikni, unda oldi-sotdini amalga oshirilishini ifodalash uchun qoʻllanadi. U kompyuter tarmogʻidan foydalangan holda xarid qilish, sotish, servis xizmatini koʻrsatishni amalga oshirish, marketing tadbirlarini oʻtkazish imkoniyatini taʼminlaydi.

Elektron tijorat faoliyati Oʻzbekiston Respublikasining "Elektron tijorat toʻgʻrisida"gi 2022 yil 29 sentyabrdagi OʻRQ-792-son Qonuni bilan belgilanadi va amalga oshiriladi.
Pochta markasi

Pochta markasi – pochta xizmatiga oldindan toʻlash uchun sotib olinadigan va pochta joʻnatmalariga yopishtiriladigan qogʻoz. Odatda, toʻrtburchak yoki kvadrat shaklda boʻladigan bu markalar konvertga yopishitirilib, bu oʻsha joʻnatma uchun yuboruvchi tomonidan qisman yoki toʻliq toʻlanganini isbotlaydi.

Pochta xizmati
Maryland

Maryland (talaffuzi: Merilend) - Amerika Qoʼshma Shtatlardan biri boʻlib, AQShning Oʻrta-Atlantika hududida joylashgan. Maydoni 27,1 ming km². Hududining kattaligiga koʻra, shtat Yevropadagi Belgiya davlatiga qiyoslansa boʻladi. Aholisi 6,2 mln. kishi (2020), shundan shahar aholisi 81%. Maʼmuriy markazi — Annapolis shahri, eng yirik shahri va porti — Maryland. AQSh ittifoqiga 28-aprel 1788-yilda 7-shtat boʼlib kirgan. AQSh Soʻrovlar Byurosi 2007-yil avgustda taqdim etgan maʼlumotga koʻra, Maryland hozir AQShning eng boy shtati hisoblanadi (undan avval New Jersey shtati edi). Shtatdagi bir xoʻjalikning oʻrtacha yillik daromadi 65 ming 144 AQSh dollarini tashkil qiladi. Chesapik qoʻltigʻining har ikki sohiliga tutashgan. Sharqiy qismida sohilboʻyi pasttekisligi, markazida Pidmont platosi (eng baland joyi 400 m), gʻarbiy qismida Appalachi togʻlari (eng baland joyi 1024 m) bor. Iqlimi moʻtadil yumshoq, sernam iqlim. Yanvarning oʻrtacha temperaturasi 2—3°, iyulniki 25— 27°. Yillik yogʻin 1000 mm. Togʻ yon bagʻirlari oʻrmonlar bilan qoplangan. Xoʻjaligining yetakchi tarmogʻi — sanoat. Xom ashyoning aksari qismi chetdan keltiriladi. K°Ra metallurgiya sanoati rivojlangan. Mashinasozlik (jumladan, kemasozlik), radioelektronika, aviaraketa, kimyo, neftni qayta ishlash, oziq-ovqat, tikuvchilik sanoati korxonalari bor. Yirik metall konstruksiyalar ishlab chiqariladi. Qishloq xoʻjaligi tovar mahsulotining yarmidan ortigʻini chorvachilik beradi. Qoramol, choʻchqa, parranda boqiladi. Shtatning gʻarbiy qismida tamaki yetishtiriladi. Dengizdan baliq ovlanadi. Maryland orqali Atlantika okeani sohilini Vashington shahri bilan boglovchi muhim yoʻllar oʻtgan.

Geografiyasi

Tabiiy geografiyasi

Aholi geografiyasi

Iqlimi

Oʻsimlik va hayvonot dunyosi

Tarixi

Demografiyasi

Irqchilik

Din

Iqtisodiyoti

Transporti

Avtomobil yoʻllari

Havo yoʻllari

Temir yoʻllari

Qonun va hukumat

Siyosat

Taʼlim

Boshlangʻich va oʻrta taʼlim

Oliy taʼlim

Sport

Manbalar

Havolalar 

AQSh: Janubiy-Atlantik shtatlari
AQSh shtatlari
Fuqarolik

Fuqarolik jismoniy shaxsning maʼlum bir davlat bilan huquqiy bogʻlanishidir. Fuqarolikka ega shaxs fuqaro, deyiladi. Bu bogʻlanish fuqaroning tegishli davlatga nisbatan boʻlgan huquq va burchlari hamda uning oʻsha davlat tomonidan himoya qilinishida namoyon boʻladi. Oʻzbekiston Konstitutsiyasining 22-moddasiga koʻra butun Oʻzbekiston hududida yagona fuqarolik oʻrnatiladi (Qoraqalpogʻiston fuqarosi ayni vaqtda Oʻzbekiston fuqarosi hamdir).

Fuqarolik – shaxsning muayyan davlat bilan doimiy siyosiyhuqukiy aloqasi; bu aloqa shaxs va davlatning oʻzaro huquq va majburiyatlarida ifodalanadi. Shaxs F.ka ega boʻlgach, davlat uning hamma huquq va erkinliklarini eʼtirof etadi, ularning amalga oshishini taʼminlash choralarini koʻradi. Fuqarolarning manfaatlarini davlat, fuqarolar boshqa mamlakatlar hududida turgan vaqtda ham himoya qiladi, ularga homiylik koʻrsatadi. Oʻz navbatida, fuqarolar davlat qonunlari va qoidalarga soʻzsiz rioya kiladilar, oʻzlari uchun belgilangan majburiyatlarni bajaradilar. Bu huquq va majburiyatlar yigʻindisi fuqaroning siyosiyhuquqiy maqomini tashkil etadi, fuqarolar ana shu maqom bilan chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslardsh ajralib turadilar. Fuqarolik asosan 2 yoʻl bilan qabul qilinadi; tugʻilganlik dalili asosida („filiatsiya“) va naturalizatsiya yoʻli bn. Tugʻilish asosida Fuqarolikka qabul qilishda 2 xil qoida: „qon huquqi“ va „tuproq huquqi“ qoidasi qoʻllanadi. „Qon huquqi“ deb nomlangan qoida shu davlatning fuqarolaridan tugʻilgan shaxsni fuqaro deb tan oladi (ayrim davlatlarda otaonasining biri tegishli F.ka egaligi yetarli). Kaysi davlat hududida bu shaxsning tugʻilganligi ahamiyatga ega emas. „Tuproq huquqi“ qoidasi, fuqaroligidan qatʼi nazar, agarda shaxs mazkur davlat hududida tugʻilgan boʻlsa, unda oʻsha shaxs fuqaro deb tan olinadi. Naturalizatsiya yoʻli bilan Fuqarolikni qabul kilish mamlakatda yashab kelayotgan shaxsning Fuqarolikni olish toʻgʻrisidagi iltimosi bilan bogʻliqdir.

Oʻzbekistonda F.ning huquqiy holati Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 6bobida hamda „Oʻzbekiston Respublikasining fuqaroligi toʻgʻrisida“gi qonun (1992-yil 2-iyul)da koʻrsatib oʻtilgan. Oʻzbekiston Respublikasining butun hududida yagona Fuqarolik oʻrnatilgan. Oʻzbekiston Respublikasining fuqaroligi, unga qanday asoslarda ega boʻlganlikdan qatʼi nazar, hamma uchun tengdir. Qoraqalpogʻiston Respublikasining fuqarosi ayni vaqtda Oʻzbekiston Respublikasining fuqarosi hisoblanadi. Fuqarolikka ega boʻlish va uni yoʻqotish asoslari hamda tartibi qonun bilan belgilanadi.

Manbalar 

Huquqshunoslik
Huquqiy atamalar
Grammy

Grammy (talaffuzi: Gremmi) — Amerika ovoz yozish akademiyasining musiqiy mukofoti va u 1958-yildan beri mavjud. Zamonaviy musiqadagi eng nufuzli taqdimotlaridan biri hisoblanadi, uning nufuzini kinematografdagi Oscar mukofoti bilan solishtirish mumkin.

Grammy har yili 108 kategoriyada 30 musiqiy janr boʻyicha "Recording Academy" ("Ovoz yozish akademiyasi") vakillarining ovoz berishi natijasida taqdim etiladi. Muvaffaqiyatli va tan olingan artistlar va musiqiy muhandislar ovoz berishda qatnashish huquqiga egadirlar. Bon Jovi, Prince, Paul Simon, Beyonce kabi musiqachi va qoʻshiqchilar shular jumlasidandir.

Katta toʻrtlik 
Katta toʻrtlik () — eng nufuzli hisoblanadigan toʻrtta Grammy mukofoti:

 Yil yozuvi / Record of the Year
 Yil albomi / Album of the Year
 Yil qoʻshigʻi / Song of the Year
 Eng yaxshi yangi artist (yoki musiqiy kollektiv) / Best New Artist

Havolalar 
 Grammy rasmiy sayti
FK Kuban Krasnodar

FK Kuban Krasnodar (ruscha: Футбольный клуб "Кубань" Краснодар / Futbol'niy klub Kuban' Krasnodar) - Krasnodar, Rossiya futbol klubi, 1928-yilda.

Manbalar

Havolalar  
  
 Greenmile.ru – fans website 
 Incomplete results website 

Kuban Krasnodar
Kuban Krasnodar
Kuban Krasnodar
Kuban Krasnodar
San Francisco

San Francisco () — AQShning Kaliforniya shtatidagi shahar va okrug. Uning nomi avliyo (ispancha San) Assisilik Francis sharafiga qoʻyilgan. Ushbu shahar Sertepali yarim orolda joylashgan. San Francisco qoʻltigʻi va Oltin Darvoza boʻgʻoziga qurilgan koʻpriklar uni atrofidagi shaharlar bilan bogʻlaydi. Aholisi 776,7 ming kishi (2000). AQSH gʻarbidagi yirik savdo-moliya va madaniyat markazi. Mamlakatning Tinch okeani sohilidagi bosh porti 45 million tonnagacha yuk ortib tushirilgan. Transport yoʻllari tuguni. 3 aeroportidan biri xalqaro ahamiyatga ega. San Franciscoda yirik banklar, firmalar idoralari faoliyat koʻrsatadi. Metallsozlik, kemasozlik, tikuvchilik, oziqovqat, poligrafiya sanoati korxonalari bor. Raketakosmik, radioelektronika, neftni qayta ishlash, kimyo, metallurgiya sanoati korxonalari shahar chetida joylashgan. Metropoliten qurilgan. 3 universitet, konservatoriya, ilmiy tadqiqot intlari, teatrlar, muzeylar, kutubxonalar bor. Harbiy dengiz bazasi. Shaharga 1776-yilda asos solingan. 1945-yilda San Franciscoda boʻlib oʻtgan San Francisco konferensiyasida BMT tashkil etilgan.

Qardosh shaharlar 

  Abidjan (), Kot d'Ivuar
  Assisi (), Italiya
  Karakas (), Venesuela
  Kork (), Irlandiya
  Manila (), Filippin
  Osaka (), Yaponiya
  Parij (), Fransiya
  Saloniki (, ), Yunoniston
  Seul (), Janubiy Koreya
  Sidney (), Avstraliya
  Taybey (), Tayvan
  Xayfa (), Isroil
  Xoshimin (), Vyetnam
  Surix (), Shveysariya
  Shanxay (), Xitoy

Bibliografiya

Qoʻshimcha maʼlumot
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Solnit, Rebecca. Infinite City: A San Francisco Atlas (University of California Press, 2010). 144 pp. ; online review
 
 Winfield, P.H., The Charter of San Francisco (The fortnightly review Vol. 157–58:2 (1945), p. 69–75)
 San Francisco (article) (1870) The Overland Monthly, January 1870 Vol. 4, No. 1, pp. 9–23. San Francisco: A. Roman & Co., Publishers
 Bay Watched – How San Francisco's New Entrepreneurial Culture is Changing the Country (article) (October 2013), Nathan Heller, The New Yorker

Havolalar
 
 Virtual Museum of the City of San Francisco

Alifbo boʻyicha aholi punktlari    California shaharlari
Norcent

Norcent AQSH elektron kompaniyalardan biridir.

Mahsulotlari 
Fotoapparatlar (DCS-1050 – yangi chiqqan mahsuloti)

Havolalar 
 Rasmiy sayti
Fred Durst

Fred Durst (1970-yil 20-avgust) – amerikalik vokalist, Limp Bizkit nu-metal guruhining asoschisi sifatida mashhur.

Havolalar 

Kishilar
Musiqachilar
Limp Bizkit
Amerikalik erkak qoʻshiqchilar
Amerikalik erkak aktyorlar
Yashayotgan insonlar
Amerikalik erkak reperlar
Amerikalik erkak qoʻshiqnavislar
Organizm

Organizm (yun. όργανον (organon) ) individual yashayotgan tizimdir. Organizmlar oziqlanish, oʻsish, koʻpayish, tashqi taʼsirlardan reaksiyalanishga qodir. Organizm bir yoki bir nechta hujayradan iborat boʻlishi mumkin. Hujayralari tipiga qarab, organizmlar prokariot yoki eukariot guruhlarga ajratiladi. Prokariotlar shartli ravishda ikki ust olam: bakteriyalar va arxeylarga boʻlinadi. Eukariotlarga zamburugʻlar, hayvonlar va oʻsimliklar kiradi.

Organizm (lotincha, organizo — xushbichim qilaman) — jonsiz materiyadan bir qancha xususiyatlari bilan farq qiladigan tirik mavjudot. Koʻpchilik Organizmlar hujayra tuzilishiga ega. Yaxlit Organizmning shakllanishi shunday jarayonki, ontogenez va filogeneza. strukturalar (hujayralar, toʻqimalar, organlar) va funksiyalar differensiyasi va integ-ratsiyasi sodir boʻladi.

Manbalar 

Biologiya
Narniya yilnomalari: Arslon, jodugar va javon (film)

Narniya yilnomalari: Arslon, Jodugar va Javon () — Clive Lewisning aynan shu nomli asarini ekranizatsiyasidir.

Syujeti 

Toʻrt bolakayni (Piter, Edmund, Susan va Lucyni) ota-onasi Londondan qishloqqa, oilaligisining yaxshi tanishi — keksa professornikiga yuborishadi. Uning uyida bolalar sirli kiyim javonini topishadi, javon orqali ular fantastik odamlar, hayvonlar va mavjudotlar yashaydigan ertak mamlakat Narniyaga tushib qolishadi.

Maʼlum boʻladiki, bu tinchliksevar mamlakat yovuz Jodugarning qoʻli ostida, uning dastidan bu yerda abadiy qish hukmronlik suradi. Bolalar qirol Aslanga (koʻp yuz yilliklar avval Narniyaga asos solgan Buyuk Sher) Jodugar ustidan gʻalaba qozonishga va Narniya xalqini ozod qilishga yordam berishlari kerak.

Rollarda

Mukofotlar 
 Oscar — eng yaxshi grim uchun (2005).

Havolalar 
 Filmning rasmiy sahifasi 
 www.narniafilm.ru 
 Filmga taqriz  

2005-yil filmlari
Walt Disney Pictures filmlari
AQSh filmlari
Hayvonlar haqidagi filmlar
Ingliz tilidagi filmlar
Parallel olamlar haqidagi filmlar
Fentezi filmlar
Bugʻ

Bugʻ biror moddaning qattiq yoki suyuq holati bilan muvozanatda boʻlmish gaz holatidir. Bugʻ hosil boʻlishi jarayoni bugʻlanish, teskari jarayon esa kondensatsiya deyiladi.

Yana qarang 

 Suv bugʻi
Recep Tayyip Erdoğan

Rajab Tayyib Erdoʻgʻon (;  (26-fevral, 1954) Turkiya Prezidenti (2014-yildan), Turkiya Bosh vaziri (2003-2014-yil va 2018-yildan), Adolat va Taraqqiyot Partiyasi rahbari (2003-2014-yil va 2017-yildan), Istanbul meri (1999-2003-yil).

Suriya va Turkiya oʻrtasida oʻn minglab halok boʻlgan zilzila yuz berdi, muxolifat prezidentni son-sanoqsiz oʻlimda ayblamoqda.

Tarjimai holi 
Recep Tayyip Erdoğan 1954-yil 26-fevralda musulmon oilasida tugʻilgan. Erdoğanning oilasi asli Gruziyaning Adjariya viloyatidan kelib chiqqan. Erdoğan 2003-yilda asli gruzin ekanligini xabar qilingan boʻlsa-da, keyinchalik u buni rad etadi. Uning ota-onasi Ahmet Erdoğan (1905-1988) va Tenzile Erdoğan (qizlik ismi Mutlu; 1924-2011) boʻlishgan.

Erdoğan Istanbuldagi maktabda taʼlim olgan boʻlsa, yozgi taʼtilni asosan oilasi kelib chiqqan Rizening Güneysu shahrida oʻtkazardi. U butun umri davomida tez-tez bu uyiga qaytib turgan, keyinchalik 2015-yilda bu qishloq yaqinidagi togʻ choʻqqisida masjid qurdiradi. Erdoğan 13 yoshga toʻlganda uning oilasi Istanbulga qaytib kelgan.

Erdoğanning otasi uning oʻsmirlik chogʻida har hafta uchun 2,5 lira, yaʼni bir dollardan kam pul berib borgan. Bu pullar bilan Erdoğan otkritkalarni sotib olgan hamda koʻchada aylanib qayta sotgan. Koʻpincha tirbandlikda qolgan haydovchilarga shisha idishda suv sotish bilan ham shugʻullangan. Erdoğan, shuningdek, koʻchada kulchalar sotuvchisi boʻlib ham ishlagan.

Yana qarang 

 Turkiya Prezidentlari

Manbalar

Havolalar 

 
 

Qirol Faysal xalqaro mukofoti sovrindorlari
Yashayotgan insonlar
Fermion

Fermion yarim spinli elementar zarrachadir. Italyan fizigi Enrico Fermi sharafiga shunday nomlangan. Fermionlar Fermi-Dirac statistikasiga boʻysunadi. Fermionlarga proton va elektron misol boʻlishi mumkin. Standart Modelda fermionlarning ikki tipi: kvark va leptonlar ajratiladi. Fermionlarning 24 hidi bor: 6 ta kvark, 6 ta aksilkvark, 6 ta lepton va 6 ta aksillepton uchun.

Fermionlar, Fermi zarralar —yarim butun (Y birliklarida ʻ/2, 72,...) spinga ega boʻlgan zarralar yoki kvazizarralar. fermion safiga kvarklar (va kvarklardan tuzilgan barionlar — proton, neytron, giperon va boshqalar) hamda leptonlar (elektron, myuon, u lepton, neytrinolarning hamma turlari) va ularning antizarralari kiradi. Toq sondagi fermionning bogʻlangan tizimlari ham fermiondir. Fermion uchun Pauli prinsipi oʻrinli, ayniy fermion tizimi Fermi — Dirak statistikasiga boʻysunadi. 

Bozonlardan farqli oʻlaroq, berilgan vaqtda kvant holatida faqatgina bitta fermion boʻlishi mumkin (Pauli prinsipi). Yaʼni, fazoning bir nuqtasini bittadan koʻp fermion egallasa, har bir fermion xossalari (masalan, spini) boshqalarinikidan farq qilishi zarur. Shuning uchun fermionlar materiya, bozonlar esa nurlanish asosini tashkil etadi (biroq ular orasidagi farq kvant fizikasida hali toʻla-toʻkis ayon emas).

Fizika
Mahmud Ahmadinajod

Mahmud Ahmadinajod (1956-yilning 28-oktabrda tugʻilgan) - Eron Islom Jumhuriyatining oltinchi prezidentidir. U 2005-yilning 6-avgustida prezidentlik saylovlarini koʻpchilik ovozi bilan yutgan. Prezident boʻlishdan oldin Tehron hokimi boʻlib hizmat qilgan. U eng yuksak saylangan rasmiy davlat vakilidir. Lekin E'ron konstitutsiyasining 113/4 moddasiga binoan u Ayatollah Ali Homeiniga nisbatan kamroq hokimiyatga ega. E'ron Qurolli Kuchlar bosh qoʻmondoni boʻlgan Ayatollah Ali Homeini ichki va tashqi ishlar yuzasidan e'ng ohirgi soʻzga ega. Ahmadinajod Djorj Bush boshqaruvi tanqidchisi hamda Rossiya, Venezuela, Suriya va Fors koʻrfazi mamlakatlari bilan mustahkam aloqalarni oʻrnatish tarafdoridir. U E'ronning yadro programmasining begʻaraz va tinch maqsadlarda ishlatilishini oldinga surib Birlashgan Millatlar Havfsizlik Uyushmasining ushbu programmaning toʻxtatilishiga qaratilgan rezolyutsiyasiga qarshilik bildirgan.

Havolalar 
 Mahmud Ahmadinajodning КОНФЕРЕНЦИИ "DURBAN-2" konferensiyasidagi nutqi
 Ahmadinajod kosmosni zabt etmoqchi 
 Ahmadinajod AQSHda
 Mahmud Ahmadinajodning norasmiy sayti
 Mahmud Ahmadinajodning Internet-kundaligi (blogi)  

Eron prezidentlari
Yashayotgan insonlar
21 (film)

21 () — 2008-yili Columbia Pictures tomonidan taqdim etilgan film-drama. Ushbu film avstraliyalik rejissor Robert Luketic (Qonundagi mallasoch) va Jim Sturgess, Kevin Spacey, Kate Bosworth, Laurence Fishburne kabi aktyorlar tomonidan yaratilgan. Film MIT Blackjack Guruhining hayotiy voqeasiga asoslangan.

Syujeti 

Ben Campbell — Bostondagi Massachusets Texnologiya Institutining yosh, oʻtkir zehnli, intiluvchan talabasi. Harvardning Tibbiyot Maktabiga oʻtib, shifokor boʻlishni hohlagan Benga stipendiya kerak boʻladi. Uni toʻrt-besh yillik oʻqish uchun 300.000$ toʻlashga qurbi yetmaydi, chunki u oʻrtahol oiladan boʻladi. Ammo, bir kuni Ben matematika professori Mickey Rosa tomonidan kichkina besh kishilik sirli klubga taklif qilinadi. Klub — Jill, Choi, Kianna va Jimmydan iborat boʻladi, ularni professor blackjackda qartalarni sanash usullariga oʻrgatar edi. Pullarga hohishi oshgan Ben yangi doʻstlariga qoʻshilib dam olish kunlari Las Vegasga uchib turadi. U yerda talabalar kod bilan gaplashib va qoʻllar orqali signallar berib, kazinoma kazino blackjackda yutib yurishadi va yuz ming dollarlab pul topishadi. Ben faqatgina Harvardda oʻqishni toʻlashga yetarli pul topib oʻyindan chiqishni maqsad qiladi, ammo, oʻz nafsiga asir boʻladi. Fortuna esa abadiy yaxshi boʻla olmaydi...

Rollarda 
Jim Sturgess — Ben Campbell,
Kevin Spacey — Mickey Rosa,
Colin Angle — Professor Hanes, 
Kate Bosworth — Jill Taylor,
Laurence Fishburne — Cole Williams,
Aaron Yoo — Choi,
Liza Lapira — Kianna,
Josh Gad — Miles Connolly,
Sam Golzari — Cam Kazazi,
Jacob Pitts — Fisher,
Jack McGee — Terry,
Roger Dillingham, Jr. — Head Bouncer rolida.

Havolalar 
Rasmiy sayt 
21 Trailer 

Dramatik filmlar
2008-yil filmlari
Columbia Pictures filmlari
Ingliz tilidagi filmlar
AQSh filmlari
AQSh dramatik filmlari
ʼ (belgi)

ʼ
ʼ – lotin alifbosida yoziladigan tillarda ishlatiladigan belgi. Bu belgi baʼzi tillarda fonetik ayirishni ifodalaydi. Oʻzbek tilida bu belgi „tutuq belgisi“ deb ataladi va oʻzbek lotin alifbosining qoʻshimcha harfi hisoblanadi. Oʻzbek lotin yozuvida bu belgi kirill alifbosidagi ayirish belgisi („ъ“) oʻrnida ishlatiladi.

Oʻzbek lotin yozuvida tutuq belgisida ikki vazifa bor: (1) aʼlo, baʼzan, eʼlon, eʼtibor, eʼtiqod, feʼl, maʼyus, meʼmor, neʼmat, raʼy, taʼb, taʼzim, shuʼla kabi oʻzlashma soʻzlarda unlidan keyin kelib, shu unli tovushning choʻziqroq aytilishini ifodalaydi va (2) inʼom, masʼul, sanʼat, qatʼiy kabi oʻzlashma soʻzlarda unlidan oldin kelib, shu unli oldingi undosh tovushdan ajratib aytilishini ifodalaydi.

Oʻzbek lotin yozuvida ishlatilishi 

Oʻzbek tilida tutuq belgisini yozishda yoki yozuvni oʻzgartiruvchi apostrof () (ʼ) (U+02BC), yoki oʻng yakka tirnoq () (’) (U+2019) qoʻllanadi. Qaysi belgi ishlatilishi kerakligi rasman belgilanmagan. Shunday boʻlsa-da, Unicode Consortium saytida oʻzbekcha tutuq belgisini yozish uchun yozuvni oʻzgartuvchi apostrof ishlatilishi kerak, deyilgan.

Oʻzbekcha Vikipediya va boshqa baʼzi bir saytlarda aynan shu belgi ishlatiladi. Aksar davlat saytlari esa oʻng yakka tirnoqni ishlatishadi. Asosiysi ishlatilgan belgi chiziqdan yuqorida yozilgan, teshigi boʻyalgan 9 raqamiga oʻxshashi kerak (9). Koʻp shriftlarda bu qator yuqorisida yozilgan vergulga oʻxshaydi.

Oʻzbek tilida yozuvni oʻzgartuvchi apostrof/oʻng yakka tirnoq „oʻ“ va „gʻ“ harflarini yozishda ishlatilmasligi kerak: tutuq belgisi kirill yozuvidagi ayirish belgisi („ъ“) oʻrnida qoʻllanadi.

Vazifasi 
Oʻzbek lotin yozuvida tutuq belgisida ikki vazifa bor: (1) aʼlo, baʼzan, eʼlon, eʼtibor, eʼtiqod, feʼl, maʼyus, meʼmor, neʼmat, raʼy, taʼb, taʼzim, shuʼla kabi oʻzlashma soʻzlarda unlidan keyin kelib, shu unli tovushning choʻziqroq aytilishini ifodaydi va (2) inʼom, masʼul, sanʼat, qatʼiy kabi oʻzlashma soʻzlarda unlidan oldin kelib, shu unli oldingi undosh tovushdan ajratib aytilishini ifodalaydi.

Muammolar 

Oʻzbek lotin yozuvida ʼ belgisini ishlatish koʻp qiyinchiliklar tugʻdiradi. Birinchidan, yuqorida aytib oʻtilganidek, yozuvni oʻzgartiruvchi apostrof () yoki oʻng yakka tirnoq () ishlatish kerakligi haqida rasmiy qoida yoʻq. Ikkinchidan, komputerlarda yozuvni oʻzgartuvchi apostrof uchun alohida klavish yoʻq. ʼ belgisi bilan yana bir muammo hozirda baʼzi mobil moslamalar mazkur belgini koʻrsatib bera olmaydi. Oʻng yakka tirnoq belgisini esa deyarli barcha mobil moslama koʻrsata oladi.

Misollar 
Misol soʻzlar: maʼno, aʼlo; ammo gʻalati, oʻzbek.

Yana qarang 
 ʻ (belgi)
 VP:Konverter

Manbalar

Havolalar 
 Oʻzbek lotin yozuvi klaviatura terilmasi

Oʻzbek yozuvi
Yozuv
Alifbo
Tilshunoslik
Oʻ (harf)

O‘
Oʻ – oʻzbek tili lotin alifbosining 25-harfi.

Yozilishi 
Oʻzbek tilida „oʻ“ (kirill yozuvida „ў“) va „gʻ“ (kirill yozuvida „ғ“) harflarini yozishda yoki yozuvni oʻzgartuvchi teskari vergul () (ʻ) (U+02BB), yoki chap yakka tirnoq () (‘) (U+2018) qoʻllanadi. Qaysi belgi ishlatilishi kerakligi rasman belgilanmagan. Shunday boʻlsa-da, Unicode Consortium saytida oʻzbekcha „oʻ“ va „gʻ” harflarini yozish uchun yozuvni oʻzgartuvchi teskari vergul ishlatilishi kerak, deyilgan.

Oʻzbekcha Vikipediya va boshqa baʼzi bir saytlarda aynan shu belgi ishlatiladi. Aksar davlat saytlari boʻlsa chap yakka tirnoqni ishlatishadi. Asosiysi, ishlatilgan belgi chiziqdan yuqorida yozilgan, teshigi boʻyalgan 6 raqamiga oʻxshashi kerak (6). Koʻp shriftlarda bu 180 gradusga aylantirilgan vergulga oʻxshaydi.

Oʻzbek tilida yozuvni oʻzgartuvchi teskari vergul/chap yakka tirnoq tutuq belgisi oʻrnida ishlatilmasligi kerak: tutuq belgisi kirill yozuvidagi ayirish belgisi („ъ“) oʻrnida qoʻllanadi.

Muammolar 
Oʻzbek lotin yozuvida ʻ belgisini ishlatish koʻp qiyinchiliklar tugʻdiradi. Birinchidan, yuqorida aytib oʻtilganidek, yozuvni oʻzgartuvchi teskari vergul yoki chap yakka tirnoq ishlatish kerakligi haqida rasmiy qoida yoʻq. Ikkinchidan, komputerlarda yozuvni oʻzgartuvchi teskari vergul uchun alohida klavisha yoʻq. Uchinchidan ko‘pchilik odamlar farqiga bormaydi.

Misollar 
Misol soʻzlar: gʻalati, oʻzbek; ammo maʻno, aʻlo.

Yana qarang 
 Ў
 ʻ (belgi)

Manbalar

Havolalar 
 Oʻzbek lotin yozuvi klaviatura terilmasi
Gʻ (harf)

G‘
Gʻ – oʻzbek tili lotin alifbosining 26-harfi.

Yozilishi 
Oʻzbek tilida „gʻ“ (kirill yozuvida „ғ“) va „oʻ“ (kirill yozuvida „ў“) harflarini yozishda yoki yozuvni oʻzgartuvchi teskari vergul () (ʻ) (U+02BB), yoki chap yakka tirnoq () (‘) (U+2018) qoʻllanadi. Qaysi belgi ishlatilishi kerakligi rasman belgilanmagan. Shunday boʻlsa-da, Unicode Consortium saytida oʻzbekcha „oʻ“ va „gʻ” harflarini yozish uchun yozuvni oʻzgartuvchi teskari vergul ishlatilishi kerak, deyilgan.

Oʻzbekcha Vikipediya va boshqa baʼzi bir saytlarda aynan shu belgi ishlatiladi. Aksar davlat saytlari boʻlsa chap yakka tirnoqni ishlatishadi. Asosiysi, ishlatilgan belgi chiziqdan yuqorida yozilgan, teshigi boʻyalgan 6 raqamiga oʻxshashi kerak (6). Koʻp shriftlarda bu 180 gradusga aylantirilgan vergulga oʻxshaydi.

Oʻzbek tilida yozuvni oʻzgartuvchi teskari vergul/chap yakka tirnoq tutuq belgisi oʻrnida ishlatilmasligi kerak: tutuq belgisi kirill yozuvidagi ayirish belgisi („ъ“) oʻrnida qoʻllanadi.

Muammolar 
Oʻzbek lotin yozuvida ʻ belgisini ishlatish koʻp qiyinchiliklar tugʻdiradi. Birinchidan, yuqorida aytib oʻtilganidek, yozuvni oʻzgartuvchi teskari vergul yoki chap yakka tirnoq ishlatish kerakligi haqida rasmiy qoida yoʻq. Ikkinchidan, komputerlarda yozuvni oʻzgartuvchi teskari vergul uchun alohida klavisha yoʻq. Yozuvni oʻzgartuvchi teskari vergul bilan yana bir muammo hozirda baʼzi mobil mosalamalar mazkur belgini koʻrsatib bera olmaydi. Chap yakka tirnoqni boʻlsa deyarli barcha mobil moslama koʻrsata oladi.

Misollar 
Misol soʻzlar: gʻalati, oʻzbek; ammo maʼno, aʼlo.

Yana qarang 
 F
 ʻ (belgi)

Manbalar

Havolalar 
 Oʻzbek lotin yozuvi klaviatura terilmasi
Muhabbat sehri

Muhabbat sehri (; asl tarjimasi — „Jodulangan“) — oʻzida film, fotorealistik kompyuter effektlari va anʼanaviy animatsiyani jamlagan Disney studiyasining filmi. AQShdagi taqdimoti 2007-yil 21-noyabrda boʻlib oʻtgan. Film rejissori — Kevin Lima, ssenariy muallifi — Bill Kelly. The Filmda bosh rollarni Amy Adams, Patrick Dempsey, James Marsden, Timothy Spall, Idina Menzel, Rachel Covey va Susan Sarandon ijro etgan.

Filmning davomi — Muhabbat sehri 2 18-noyabr, 2022-yilda chiqarilishi kutilmoqda.

Syujeti 
Giselle (Amy Adams) hayvonlar gapira oladigan va har bir harakatga musiqa joʻr boʻladigan ertaklar mamlakati — Andalaziyada yashaydi. U haqiqiy muhabbat uchratishni orzu qiladi va tushida koʻrgan shaxzodasining haykalini burunduq Pip hamda boshqa oʻrmon hayvonlari bilan birgalikda yasaydi. Giselle asl muhabbat boʻsasi haqida qoʻshiq aytadi va uning ovozini Andalaziya taxtining valiahdi, Qirolicha Narissa (Susan Sarandon)ning oʻgay oʻgʻli Shaxzoda Edward (James Marsden) eshitib qoladi. Edward Giselleni bahaybat troll hujumidan halos qiladi, u bilan birga qoʻshiq kuylaydi va ular ertasi kuni ertalab turmush qurishga ahd qilishadi. Ammo hammasi ham shaxzoda bilan uzoq va baxtli yashashni orzu qiluvchi Gisellening rejasi boʻyicha ketmaydi. Yovuz qirolicha Narissa badbashara kampirga aylanib olib, Giselleni quduqqa itarib yuboradi — Giselle uzoq va baxtli yashalmaydigan joyga, zamonaviy Nyu Yorkka, tushib qoladi. Gisellening atrofi olam haqidagi koʻngilchan tasavvurlari katta shahar fuqarolarining shafqatsizligi bilan toʻqnashadi. Ammo uni kichik qizi bor, turmushidan ajralgan advokat Robert oʻz uyiga olib keladi. Robert Giselleni ozgina aqldan ozgan deb hisoblasa ham, baribir uni yoqtirib qoladi.

Rollarda 

 Amy Adams — Giselle
 Patrick Dempsey — Robert Philip
 James Marsden — shahzoda Edward
 Timothy Spall — Nathaniel
 Susan Sarandon — qirolicha Narissa
 Jeff Bennett va Kevin Lima — Pip ismli burunduq
 Rachel Covey — Morgan Philip
 Idina Menzel — Nancy Tremaine
 Julie Andrews — sharhlovchi
 John Rothman — Carl
 Paige O'Hara — Angela
 Jodi Benson — Sam
 Judy Kuhn — homilador ayol
 Isiah Whitlock Jr. — Ethan Banks
 Tonya Pinkins — Phoebe Banks
 Marlon Saunders — qoʻshiqchi
 Jon McLaughlin — qoʻshiqchi
 Teala Dunn — Bunny ismli quyon
 Fred Tatasciore — troll
 Frank Welker — Destiny, shahzoda Edward’ning oti

Musiqasi

Manbalar

Havolalar 

 
 
 
 

2007-yil filmlari
2007-yil animatsion filmlari
AQSh filmlari
AQSh animatsion filmlari
Walt Disney Pictures filmlari
Parodiya filmlar
Ingliz tilidagi filmlar
AQSh komediya filmlari
Fentezi filmlar
Hayvonlar haqidagi filmlar
AQSh fentezi filmlari
AQSh romantik filmlari
Sigmund Freud

Zigmund Freyd (asl ismi Sigismund Schlomo Freud (6-may 1856 – 23-sentyabr 1939), avstriyalik nevrolog va ruhshunos boʻlib, psixotahlilga asos solgan. Freyd odam tabiati zamirida jinsiy ehtiyoj yotadi, degan fikrni oʻrtaga tashlagan. U freydizm asoschisi. 1902-yildan Vena universiteti professor, 1938-yildan Angliyada. Freudning dastlabki tadqiqotlari bosh miya fiziologiyasi va anatomiyasiga bagʻishlangan. 19-asrning 80-yillarida nevrozlar muammosiga, 90-yillarning oʻrtasidan boshlab esa ruhiy taxlil (psixoanaliz) asosida nevrozlarni davolash usuliga eʼtiborini qaratdi. Individning psixoseksual rivojlanishi nazariyasini takomillashtirdi, feʼl-atvorning shakllanishi va uning patologiyasida bolalik davri kechinmalarini asosiy oʻringa qoʻydi. Psixoanaliz qoidalarini insoniyat madaniyatining turli sohalari — mifologiya, folklor, badiiy ijod, din va boshqalarga joriy qildi. Freudning baʼzi fikrlarini neofreydizm inkor etadi.

Asosiy asarlari 
 "Tushlar taʼbiri" (1900), 
 "Kundalik hayot psixopatologiyasi" (1904), 
 "Psixoanalizga kirish boʻyicha maʼruzalar" (1910), 
 "Totem va tabu" (1913), 
 "Men va U" (1923),
 "Muso va tavhid" (1939).

Ateistlar
Matt Damon

Matthew Paige Damon (talaffuzi: Mettyu Peyj Deymon; 8-oktyabr, 1970-yil, Kembrij, Massachusets) – amerikalik kino, televideniye va dublyaj aktyori, ssenariychi va prodyuser. „Oskar“ mukofoti va ikkita „Oltin globus“ mukofoti sovrindori, shuningdek, BAFTA mukofotiga nomzod boʻlgan.

Matt Damon „Good Will Hunting“ (1997), „Saving Private Ryan“ (1998), „Dogma“ (1999), „The Talented Mr. Ripley“ (1999); Oceanʼs tirologiyasi: „Ocean's Eleven“ (2001), „Oceanʼs Twelve“ (2004), „Ocean's Thirteen“ (2007); Bourne tetralogiyasi: „The Bourne Identity“ (2002), „The Bourne Supremacy“ (2004), „The Bourne Ultimatum“ (2007), „Jason Bourne“ (2016), shuningdek, „Murtadlar“ (2006), „Interstellar“ (2014), „Marslik“ (2015), „Ford v Ferrari“ (2019) va „Air“ (2023) filmlaridagi rollari orqali mashhur boʻlgan.

Hayoti 
Matt Damon 1970-yil 8-oktyabrda AQShning Massachusets shtati Kembrij shahrida tugʻilgan. Ikki yoshida oilasi bilan Boston chekkasidagi Nyuton shahrida koʻchib oʻtishgan. Otasi Kent Damon (1943—2017) soliq inspektori, onasi Nancy Carlsson-Paige esa Lesley universiteti professori, boshlangʻich taʼlim boʻyicha mutaxassis boʻlib ishlagan. Otasi tomonidan shotland va inglizlar avlodidan, onasi tomonidan fin va shvedlar avlodidan. Matt Damonning Kyle ismli akasi bor (1967-yilda tugʻilgan), kasbi haykaltarosh.

Filmografiyasi

Manbalar 

Amerikalik erkak aktyorlar
Yashayotgan insonlar
Amerikalik erkak televideniye aktyorlari
Amerikalik erkak ovoz aktyorlari
Amerikalik kinoprodyuserlar