yakhyo/uz-wiki huggingface dataset:
Bidzina Ivanishvili

Bidzina (Boris) Grigoryevich Ivanishvili (, 18-fevral 1956-yil, Chorvila) — Gruziya davlat arbobi, siyosatchi, tadbirkor, milliarder. 25-oktyabr 2012-yildan 20-noyabr 2013-yilgacha bosh vazir boʻlgan. Forbes jurnaliga koʻra, dunyo boylari ichida 153-oʻrinda turadi.

Biografiyasi 
18-fevral 1956-yilda Chiatura shahri yaqinindagi Chorvila qishlog’ida tug’ilgan. 

1980-yilda Tbilisi davlat universitetini muhandis iqtisodchi sohasi bilan tugatgan.

1986-yilda Moskvadagi mehnat ilmiy tadqiqoti.ni aspiranturasini tugatgan. Iqtisod fanlari nomzodi.

1980-yildan ishlab chiqarish bilan shug’ullangan.

1988-1990 — Tijorat axboroti markazida (Moskva) ishlagan.

1990-yildan «Rossiya kredit banki»ning prezidenti

1995-yildan — «Infintrade» direktori.

1997-yilda «Metalloinvest» kompaniyasiga asos soldi.

2000-yilda OAJ «Stoylenskiy TKK» vitse-prezidenti.

2002-yilda «:ru:Доктор Столетов» dorixonalar tizimiga asos soldi.

2003-2006-yillar — «Impeksbank» direktorlar kengashi a’zosi.

2004-yildagi «atirgul inqilobi»dan keyin Gruziyaga qaytgan. Kon-metallurgiya korxonalarini Alisher Usmonovga sotgan. Barcha shirkatlarini «Unikor» korporatsiyasiga birlashtirgan.

Siyosiy faoliyati 
1996-yilda Rossiyadagi prezidentlik saylovida Aleksandr Lebed nomzodini qo’llagan.

2004-yilda Mixail Saakashvili hukumatini qo’llash uchun 1 milliard dollar sarflagan

2012-yildan muxolif partiya yetakchisi. Muxolifat tuzgan paytida Gruziya fuqaroligidan mahrum qilindi. 2012-yil 11-iyunda “saylovchilarni sotib olgani uchun” Tbilisi sudi Ivanishvilini 45 million dollar jarimaga tortdi.

1-oktabr 2012-yildagi Gruziya parlament saylovlarida Ivanishvili partiyasi g’alaba qozondi, uning o’zi Bosh vazir lavozimini egalladi.

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayt
 Биография Бидзины Иванишвили на английском языке 
 Самый загадочный российский миллиардер Борис Иванишвили нарушил обет молчания
 Дворец миллиардера Бидзины Иванишвили на горе Мтацминда в Старом Тбилиси, drugoi.livejournal.com, 07.07.2011.
 Прилетит Монте-Кристо в голубом вертолете…, «Russian Bazaar», № 6 (616), 07.02.2008.
 В. Иванидзе: Грузинский мечтатель. — Радио Свобода, 28-oktyabr 2013

Gruziya milliarderlari
Yashayotgan insonlar
Paolo Gentiloni

Paolo Jentiloni Silvieri (; 22.11.1954}}, Rim) — Yevropa Ittifoqining iqtisodiyot boʻyicha komissari (2018-yildan), Italiya Ministrlar Soveti Raisi (2016-2018), Tashqi ishlar vaziri (2014—2016), aloqa vaziri (2006—2008).

Biografiyasi 
Rim universitetini jurnalist sohasi bo’yicha tugatgan. 11 yil jurnalist sifatida Fronte popolare («Xalq fronti»), Pace e guerra («Tinchlik va urush») jurnallarida ishlagan. 

1984-yilda «La nuova ecologia» harakatiga qo’shilgan.

1993-yildan 2000-yilgacha Rim shahar merining matbuot kotibi.

2002-yildan demokratik partiya a’zosi.

2001-yilda parlament deputatligiga saylandi.

17-may 2006 - 6-may 2008 – Italiya aloqa vaziri. 

31-oktyabr 2014-yilda Italiya tashqi ishlar vaziri etib tayinlandi.

12-dekabr 2016-yildan 1-iyun 2018-yilgacha Bosh vazir.

2018-yildan Yevropa Ittifoqining iqtisodiyot boʻyicha komissari.

Manbalar

Havolalar 
 
 
 
 

Yashayotgan insonlar
Matteo Renzi

Matteo Renzi (; 11-yanvar 1975-yil, Florensiya) — Italiya davlat va siyosat arbobi, Italiya demokratik partiyasi yetakchisi (15-dekabr 2013-yildan). Italiya bosh vaziri (2014-2016).

Hayoti 
 11-yanvar 1975-yilda Florensiyada tug’ilgan. 
 Florensiya universitetining yuridik fakultetini tugatgan. 
 1999-yilda nomzodlik ishini himoya qildi..
 1996-yilda xalq partiyasi a’zoligiga qabul qilindi.
 22-sentabr 2001-yilda Demokratiya – ozodlik partiyasi a’zosi. 7-iyun 2003-yilda 90 % ovoz bilan partiyaning Florensiya bo’limi yetakchisi bo’di.
 13-iyun 2004-yilda Florensiya gubernatori etib saylandi..
 9-iyun 2009-yilda Florensiya meri etib saylandi.
 15-dekabr 2013-yilda, demokratik partiya milliy kotibi – yetakchisi etib saylandi.
 2014-2016 yillarda Bosh vazir (Ministrlar soveti raisi).

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Hwang Kyo-ahn

Hwang Kyo-ahn (; ; 15.4.1957, Seul) – Janubiy Koreyaning 44-bosh vaziri. 2016-yil 9-dekabrdan 2017-yil 10-maygacha mamlakatning muvaqqat Prezidenti.

Biografiyasi 
Xvan 1957-yil 15-aprelda tugʻilgan. 1976-yilda Kyunggi oʻrta maktabini tamomlagan. 1981-yilda Sungkyunkvan universitetining huquq kollejini tamomlagan va oʻsha yili 23-milliy advokatlik imtihonini topshirgan. Kamdan-kam uchraydigan kasallik bilan kasallanganligini daʼvo qilib, barcha koreys erkaklari oʻtashi kerak boʻlgan majburiy harbiy xizmatdan qochishga muvaffaq boʻldi.

2006-yilda Sungkyunkvan universiteti qoshidagi Oliy huquq fakultetini tugatgan.

1982-yil dekabr oyida Chunchxon tumani prokuraturasida prokuror lavozimida ish boshladi. Oliy prokuratura va Seul tuman prokuraturasida jamoat xavfsizligi inspektori boʻlib ishlagan. Jamoat xavfsizligi va milliy xavfsizlik qonunlarini tatbiq etish tizimida 30 yil prokuror boʻlib ishladi.

2011-yilda Pusan Oliy prokuraturasining bosh inspektori lavozimida ishlagan, 2011-yil sentyabridan 2013-yil yanvarigacha Tinch okeani yuridik firmasida advokat boʻlib ishlagan.

2013-yildan 2015-yilgacha prezident Pak Kin Xe davrida Adliya vaziri lavozimida ishlagan. 2013-yilda Janubiy Koreyadagi qoʻporuvchilik fitnasi boʻyicha tergovda yetakchi boʻlgan. 2015-yilning 18-iyunida Janubiy Koreya Bosh vaziri lavozimiga kirishgan.

Xvang milliy xavfsizlik qonuni boʻyicha „Jamoat xavfsizligini tekshirish boʻyicha darslik“ deb nomlangan kitob yozgan.

2016-yil 9-dekabrda prezident Parkka impichment eʼlon qilish boʻyicha ovoz berishdan soʻng, Xvang prezident vazifasini bajaruvchi boʻldi. 2017-yil 10-mart kuni Janubiy Koreya Konstitutsiyaviy sudi prezident Pak Kin Xega impichment eʼlon qilish haqidagi qarorni oʻz kuchida qoldirdi va uni lavozimidan chetlatdi. Xvang Janubiy Koreya prezidenti vazifasini may oyi boshidagi yangi saylovlarga qadar davom ettirdi. Prezidentlik vakolatlarini oʻz zimmasiga olgan Xvang „chuqur mas’uliyat“ni his qilganini aytdi.

2021-yil 10-mart kuni Xvan Kyo An Facebookdagi postida 2022-yilgi Janubiy Koreya prezidentligi saylovida oʻz nomzodini qoʻyishini eʼlon qildi. „Xalq kuchi“ partiyasidan nomzod sifatida roʻyxatdan oʻtgan. 8-oktyabr kuni Xvang PPP nomzodlar roʻyxatidan chiqarib tashlandi va 2022-yilgi prezidentlikka nomzodini amalda yakunladi. Magʻlubiyatdan keyin Xvang fitna nazariyasi bilan shugʻullanib, praymerizlarni soxtalikda aybladi.

Xvang dindor protestant va baptistlar cherkoviga boradi. Koreya Baptistlar Konvensiyasining aʼzosi. Xvan tungi seminariyada qatnashgan va cherkov voizlik qilgan.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Park Geun-hye

Pak Kin Xe (, 2-fevral 1952-yil, Tegu) – Koreya Respublikasining 11-prezidenti (2013—2016). Mamlakat tarixidagi birinchi ayol prezident.

Biografiyasi 
1952-yil 2-fevralda Teguda tugʻilgan. 1974-yilda Songang universitetini tugatgan. 1981-yilda diniy seminariyada oʻqigan va nasroniylikni oʻrgangan. 1998-yilda parlament deputatligiga saylandi. 2004-2006-yillarda „Buyuk davlat partiyasi“ni boshqargan. 2007-yilgi prezidentlik saylovlarida magʻlubiyatga uchradi. 2011-yilda „Buyuk davlat partiyasi“ nomi „Yangi marralar partiyasi“ deb oʻzgratirildi. 2012-yildagi parlament saylovida partiya gʻolib boʻldi. 2012-yil 19-dekabrdagi prezidentlik saylovida 51,55% ovoz bilan gʻalaba qozondi.

Noroziliklar va qamoq jazosi 
2016-yil oktyabrda prezident davlat boshqaruviga aloqador oʻta muhim masalalarni davlat organlari va mansabdorlar bilan emas, balki yaqin doʻstlari, jumladan folbinlar, shomonlar va aqidaparastlarning gapiga kirib hal qilayotgani maʼlum boʻlgan. Shunday shubxali shaxslardan biri – uning dugonasi Choi Soon-sil boʻlib, uning komyuteridan davlatning iqtisodiy-siyosiy faoliyatiga aloqador maxfiy hujjatlar topilgan. Park Geun-hye va uning yaqin doʻstlari ommaviy noroziliklarning asosiy sababchisiga aylandi. 29-noyabr 2016-yilda deputatlar uni daxlsizlik huquqidan mahrum qilib, javobgarlikka tortishni taklif qilishdi. 9-dekabr 2016-yil parlament qarori bilan impichment eʼlon qilindi va 30-mart 2017-yilda hibsga olingan. 23-may kuni sud majlisida Park oʻziga qoʻyilgan 14 ayblovning hammasini rad etdi. Yakuniy sud qarori bilan Park 170 million dollar jarimaga tortildi va 6 yillik qamoq jazosiga hukm qilindi. Keyinchalik, ishni qayta koʻrib chiqish jarayonida muddat 25 yilga va jarima miqdori 20 milliard vongacha oshirildi. 2021-yil yanvarida mamlakat Oliy sudi 2020-yil yozida ishni koʻrib chiqish chogʻida chiqarilgan 20 yillik qamoq jazosini oʻz kuchida qoldirdi. 2021-yil dekabrida Janubiy Koreya prezidenti Moon Jae-in uni afv etdi.

Manbalar

Havolalar 
 Park Geunhye addresses „U. S.-Korea Relations in a Changing World“
 Park Geunhyeʼs speech at the JFK Jr. Forum 
 „Star Rises for Daughter of South Korea“.
 Prokuratura vidvinula obvinenie eks-prezidentu Yujnoy Korei
 Bivshego prezidenta Yujnoy Korei ofitsialno obvinili v korrupsii

Ayol prezidentlar
Yashayotgan insonlar
Alain Berset

Alain Berset (; 9-aprel 1972-yil, Fribur, Shveysariya) – shveysariyalik siyosatchi, 2012-yildan 2023-yilgacha Shveysariya Federal Kengashi aʼzosi boʻlgan. Sotsial-demokratik partiya (SP/PS) aʼzosi boʻlib, Federal Ichki ishlar vazirligni boshqargan. Berset 2018-yilda Shveysariya Konfederatsiyasi prezidenti lavozimida ishlagan.

45 yoshida u 1934 yilda Marsel Pilet-Golazdan beri eng yosh ofis egasi edi. 2008–2009-yillarda Davlatlar Kengashining prezidenti boʻlib ishlagan. Berset fransuz, nemis, romansh, italyan va ingliz tillarida bemalol gapiradi.

2023-yil 31-dekabrda oʻz lavozimini tark etdi va uning oʻrnini Federal Kengashdagi Beat Yans egalladi.

Biografiyasi 
Berset 1972-yil 9-aprelda Fribourg shahrida, Fribourg savdo-sanoat maktabi oʻqituvchisi Mishel Berset va kitob sotuvchisi Solanj Bersetning oilasida ikki farzandning kattasi. Siyosiy oilada oʻsgan. Uning onasi tomonidan bobosi Fransua Anjeloz Friburgda Sotsial-demokratik partiyaning birinchi munitsipal raislaridan biri edi.

Berset Neyshatel universitetida siyosatshunoslik va iqtisod boʻyicha tahsil olgan. 1996-yilda siyosatshunoslik boʻyicha magistrlik darajasini olgan. 2005-yilda iqtisod fanlari nomzodi darajasini olgan.

Berset Muriel Zeender Bersetga uylangan va uch farzandning otasi. Oila Fribourg yaqinidagi Belfaux qishlogʻida yashaydi.

Berset 1996-yildan 2000-yilgacha Neyshatel universitetining mintaqaviy iqtisodiyot institutida assistent oʻqituvchi va ilmiy xodim boʻlib ishlagan. 2000-yilda Fribourg kantoni Taʼsis majlisi aʼzosi va 2004-yilgacha uning sotsial-demokratik parlament guruhi prezidenti boʻldi. 2001-yildan 2003-yilgacha Belfaux kommunal parlamentida ham ishlagan. 2002-yilda Neuchatel kantonining Iqtisodiy ishlar boʻlimining strategik maslahatchisi boʻldi.

2003-yilda Fribourg kantonidan Shveysariya Davlatlar Kengashiga saylangan, Sotsial-demokratik partiyaning aʼzosi, Davlatlar Kengashining eng yosh aʼzosi, 2005-yil dekabr oyida partiya parlament guruhining vitse-prezidenti boʻlgan. Yevropada Xavfsizlik va Hamkorlik Tashkiloti (YXHT) parlament assambleyasi aʼzosi boʻlgan. 2007–2008-yillarda Davlatlar kengashi vitse-prezidenti etib saylandi. 2008–2009 yillarda organ prezidenti lavozimida ishlagan.

2011-yil 14-dekabrda Shveysariya Federal Kengashiga, yetti aʼzodan iborat Shveysariya federal hukumatiga 245dan 126 ovoz bilan saylandi. Mishlin Kalmi-Reyning oʻrniga rasman ilgari surilgan Sotsial-demokratik partiyaning ikki nomzodidan biri edi. Berset Federal Ichki ishlar departamenti rahbari, Didier Burkhalter Federal Tashqi ishlar departamenti rahbari boʻldi.

2017-yilning 1-yanvarida Berset Prezident Doris Leuthard huzuridagi Federal Kengash vitse-prezidenti boʻldi. 2018-yil 1-yanvarda uning oʻrnini egalladi. 2018-yil 31-dekabrda prezidentlik lavozimini tark etdi. Uning oʻrniga Ueli Maurer keldi.

Manbalar

Havolalar 
 Biografiya
 Shaxsiy sayti

Yashayotgan insonlar
Reuven Rivlin

Reuven Rivlin (; 9-sentyabr 1939, Quddus, Falastin) – isroillik siyosatchi va huquqshunos, 2014—2021-yillarda Isroilning oʻninchi prezidenti. "Likud" partiyasining aʼzosi. Rivlin 2001-yildan 2003-yilgacha Aloqa vaziri boʻlgan va keyinchalik 2003-yildan 2006-yilgacha va 2009-yildan 2013-yilgacha Knesset spikeri lavozimlarida ishlagan. 2014-yil 10-iyunda Isroil prezidenti etib saylandi. Uning vakolati 2021-yil 7-iyulda tugadi.

Biografiyasi 
Joseph Joel Rivlin (1889—1971) va Rachel Rivlin (1904—2005) oilasida tugʻilgan. Zahiradagi harbiy xizmatni oʻtagan. Quddus universitetini tugatgan. 1978-yilda Quddus munitsipalitetiga saylangan. 1981-yildan 1986-yilgacha „El-Al“ aviakompaniyasida ishlagan. 1986-yilda Quddusdagi „Herut“ harakati raisi. 1988-yilda Quddus meriyasi saylovida magʻlub boʻldi. 1988-1993-yillarda „Likud“ harakati raisi. 1996-yildan Knesset deputati. 16-chaqiriqda Knesset spikeri etib saylandi. 2007-yildagi prezidentlik saylovlarida magʻlub boʻldi. 2009-yilda 18-chaqiriq Knesset raisi etib saylandi. 2014-yil 10-iyunda Isroil Prezidenti etib saylandi. 24-iyulda vazifasiga kirishdi.

Shaxsiy hayoti 
1971-yildan 2019-yilda vafotigacha Nechama Rivlin bilan turmush qurgan va ularning toʻrt farzandi bor. Rivlin 1960-yillarning oxiridan beri vegetarian boʻlib kelgan. Rivlin yetti yoshidan beri „Beitar Jerusalem“ futbol klubiga muxlislik qilgan. Arab tilini yaxshi biladi.

Fikrlari 
Rivlin bir vaqtlar Isroilga arman genotsidini tan olish uchun kampaniya olib borgan. 2012-yilda u shunday degan edi: „Birinchi jahon urushi yillarida bir milliondan ortiq oʻgʻlini yoʻqotgan arman xalqi boshiga tushgan fojiani eslatish bizning maʼnaviy burchimiz va buni siyosiy masalaga aylantirmasligimiz kerak. Men bu masalaning nozikligini bilaman. Ammo ochiq aytaylik: Bu bugungi Turkiyani yoki hozirgi Turkiya hukumatini ayblash emas“.

Manbalar

Havolalar 
 Kak izrailskie pravie vidyat resheniya izrailsko-palestinskogo konflikta

Yashayotgan insonlar
Dalia Grybauskaitė

Dalia Gribauskaite ( ; 1-mart 1956-yil, Vilnyus) – Litva davlat arbobi. 2009-yil 12-iyuldan 2019-yil 12-iyulgacha mamlakat prezidenti.

Biografiyasi 
1975—1976-yillarda Litva filarmoniyasida ishlagan.

1976—1983-yillarda Sankt-Peterburg davlat universitetida oʻqigan.

1983-yildan KPSS aʼzosi.

1983-yildan 1990-yilgacha Vilnyus partiya maktabida ishlagan.

Jamiyatshunoslik fanlari doktori.

1990—1991-yillarda Litva fanlar akademiyasi kichik ilmiy xodimi.

1991-yilda Vashingtonga borgan va Jorjtaun universitetida oʻqigan.

1991—1993-yillarda Litva tashqi ishlar vazirligi boʻlim boshligʻi.

1996—1999-yillarda – Litvaning AQShdagi elchixonasi maslahatchisi.

1999—2000-yillarda – Litva moliya vazirining oʻrinbosari.

2000—2001-yillarda – Litva tashqi ishlar vazirining oʻrinbosari.

2001—2004-yillarda – Litva moliya vaziri.

2004—2009-yillarda – Taʼlim va madaniyat boʻyicha Yevropa komissari.

2009-yilgi prezidentlik saylovida 69,05% ovoz bilan gʻalaba qozondi.

2009-yil 12-iyulda prezidentlik vazifasiga kirishdi.

2014-yilda ikkinchi marta Litva prezidenti etib saylandi.

2014-yil 12-iyulda prezidentlik vazifasiga kirishdi.

2019-yil 12-iyulda isteʼfoga chiqdi.

Mukofotlari 
Litvaning transatlantik munosabatlarini rivojlantirishga qoʻshgan shaxsiy hissasi va Litva Respublikasining NATOga taklif qilinishi munosabati bilan yodgorlik belgisi (2003).

Litva Buyuk Gersogi Gediminas ordeni qoʻmondoni (2003)

Zanjirli Buyuk Vitautas ordeni (2009)

Zanjirli "Uch yulduz" ordeni Buyuk xochi (2011)

Muqaddas Olav ordeni Buyuk xochi (2011)

Muqaddas Karl ordenining buyuk ofitseri (2012)

Finlyandiyaning Oq atirgul ordeni ritsari (2013)

Respublika ordeni (2015)

„Ijtimoiy va siyosiy faoliyat sohasidagi xalqaro mukofot“ nominatsiyasida „Yil odami“ mukofoti (2015).

Favqulodda xizmatlari uchun ordeni (2016).

Ozodlik ordeni (2018)

Oq burgut ordeni (2019).

Manbalar

Havolalar 
 Dalya Gribauskayte // DELFI.lt, 17-may 2009.
 Yevrokomissar Dalya Gribauskayte  // 8-oktyabr 2012.
 Dalia Grybauskaitė
 Dalia Grybauskaitė 
 Po dannim „Gallup“, Dalya Gribauskayte voshla v troyku samix populyarnix politicheskix liderov Yevrosoyuza (22-yanvar 2012)
 Dalya Gribauskayte, prezident Litvi v peredache „48 minut“ radiostansii „Exo Moskvi“, 20-may 2009.

Ayol prezidentlar
Yashayotgan insonlar
Rumen Radev

Rumen Georgiev Radev (; 18-iyun 1963-yil) – Bolgariya harbiy va siyosiy arbobi, 2017-yil 22-yanvardan mamlakatning 5-prezidenti.

Biografiyasi 
1963-yil 18-iyunda Dimitrovgradda tugʻilgan.

1987-yilda harbiy havo kuchlari universitetini tugatgan.

1992-yilda AQShdagi „Maxwell“ harbiy maktabini tugatgan.

1994—1996-yillarda Rakovskiy nomli mudofaa kollejini tugatgan.

Harbiy fanlar doktori. Ingliz, nemis, rus tillarini biladi. 1-darajali uchuvchi.

1987—1998 – Ravnetsdagi 15-qiruvchi samolyotlar aviatsiya polkida kichik pilotdan eskadrilya komandirgacha xizmatda.

1998—1999 – Ravnetsdagi 5-aviabaza komandiri oʻrinbosari.

1999—2000 – Graf Igantievodagi 3-aviabaza shtabi komandiri.

2000-yilda – NATO harbiy kurslari tinglovchisi.

2000—2005 – Graf Igantievodagi 3-aviabaza shtabi boshligʻi.

2005—2009 – Graf Igantievodagi harbiy aviabazalar shtabi komandiri.

2009—2014 – Bolgariya harbiy havo kuchlari qoʻmondoni oʻrinbosari.

2014—2016 – Bolgariya harbiy havo kuchlari qoʻmondoni.

Bolgariya sotsialistik partiyasi aʼzosi. 2016-yilgi prezidentlik saylovlarida mamlakat prezidentligiga saylandi.

2017-yil 22-yanvarda qasamyodga keltirildi.

2021-yilgi prezident saylovida Radev ikkinchi muddatga saylandi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Oleksandr Zaxarchenko

Oleksandr Volodimirovich Zaxarchenko (, 26-iyun 1976 – 31-avgust 2018-yil)) – tan olinmagan Donetsk Xalq Respublikasi raisi (2014-2018). General-mayor.

Biografiyasi 
Donetsk yuridik institutini bitirgan.

2006-yilda Donetskdagi „Kontinent“ savdo uyi raisi.

2013-yilda „Oplot“ jamoat tashkiloti raisi.

2014-yil martda boshlangan ommaviy norozilik namoyishlarida Donetsk maʼmuriyatini egallab olgan qurolli guruhga rahbarlik qilgan

2014-yil mayda Donetsk harbiy komendanti etib tayinlandi. Shuningdek, Donetsk ichki ishlar vazirining oʻrinbosari boʻldi.

2014-yil 7-avgustda Donetsk ministrlar soveti raisi etib saylandi.

2014-yil 3-noyabrda boʻlgan umumxalq saylovlarida 75% ovoz bilan DXR raisi etib saylandi. Yevropa Ittifoqi, AQSh, Ukraina hukumatlari va BMT Bosh kotibi Pan Gi Mun saylovlarning noqonuniy boʻlganini tan oldilar.

2018-yil 31-avgustdagi isyonda halok boʻlgan

Manbalar

Havolalar
Marie Louise Coleiro Preca

Mari Luiz Koleyro Preka (, 7-dekabr 1958) – maltalik siyosatchi, 2014-yildan 2019-yilgacha Malta prezidenti lavozimida ishlagan. 2019-yildan beri „Eurochild“ prezidenti.

Biografiyasi 
Qormi shahrida tugʻilgan Koleyro Preka Malta universitetida tahsil olgan.

2008-yildan 2013-yilgacha Yevropa Kengashi Parlament Assambleyasidagi Malta delegatsiyasi tarkibida ishlagan

1998-yildan 2014-yilgacha Malta Vakillar palatasi aʼzosi (deputat) boʻlgan 2013-yildan 2014-yilgacha Bosh vazir Jozef Maskat davrida Oila va ijtimoiy birdamlik vaziri lavozimida ishlagan.

Birlashgan Millatlar Tashkilotining Sanoat Rivojlanish Tashkiloti (UNIDO) yaxshi niyat elchisi, UNIDOning Afrika uchun uchinchi sanoat rivojlanish oʻn yilligi chempioni (IDDAIII) va Birlashgan Millatlar Tashkilotining Jahon Turizm Tashkiloti (UNWTO) maxsus elchisi.

Ayollar Siyosiy Liderlar Global Forumining Maslahat Kengashi aʼzosi va #Girl2Leader kampaniyasini boshqaradi. Blockchain xayriya fondi (BCF) Katta maslahat kengashining raisi.

Manbalar 

Ayol prezidentlar
János Áder

Janos Ader (; ; 9-may 1959-yil, Chorna) – Vengriyalik siyosatchi, 2012-yildan 2022-yilgacha Vengriya prezidenti lavozimida ishlagan. „Fidesz“ partiyasining oʻng qanotda uzoq yillik siyosatchisi.

Biografiyasi 
Janos Ader Dyor-Moson-Sopron okrugidagi kichik Chorna shahrida Rim-katolik oilasida tugʻilgan. Doʻkon sotuvchisi Janos Ader (1932–1980) va buxgalter Teresia Saboning (1936-yilda tugʻilgan) oʻgʻli. Ader ona shahrida ulgʻaygan va boshlangʻich taʼlimni shu yerda tugatgan. 1978-yildan boshlab Budapeshtdagi Eötvös Lorand universitetining huquq va siyosiy fanlar fakultetida besh yil huquq fakultetida tahsil oldi. 1986—1990 yillarda Vengriya Fanlar akademiyasi Sotsiologik tadqiqot institutida ilmiy xodim boʻlgan.

1989-yilda Vengriyada kommunizm tugashi davrida Vengriya siyosiy harakatlarida qatnashdi. 1990—2009-yillarda Vengriya Milliy Assambleyasining aʼzosi boʻlgan va 1998—2002 yillarda uning spikeri boʻlgan. 2002—2003-yillarda „Fidesz“ga vaqtincha raislik qilgan. 2002—2006-yillarda Fides parlament guruhi rahbari boʻlib ishlagan.

Ader 2009 yilgi Yevropa parlamenti saylovlarida deputat etib saylangan. 2012-yilning yanvaridan mayigacha Yevropa parlamentining atrof-muhit, aholi salomatligi va oziq-ovqat xavfsizligi boʻyicha qoʻmitasi raisi oʻrinbosari lavozimida ishlagan. Ader oʻzidan oldingi Pal Shmitt plagiat mojarosi tufayli isteʼfoga chiqqanidan keyin Vengriya prezidenti boʻldi. Árpád Gönczdan beri qayta saylangan va ikki muddatni bajarishga qodir boʻlgan birinchi davlat rahbari edi. Uchinchi muddatga saylanish huquqiga ega emasligi uchun uning oʻrniga Fidesz siyosatchisi Katalin Novak keldi.

Manbalar

Havolalar 
 Biografiya
 Biografiya

Yashayotgan insonlar
Captain America: Civil War

„Captain America: Civil War“ (; ayrim oʻzbekcha manbalarda „Birinchi qasoskor: Qarshilik“ oʻlaroq maʼlum) — 2016-yilda chiqarilgan superqahramonlik filmi; „Marvel kinematografiya koinoti“ (MKK) mediafranshizasidagi oʻn uchinchi film; „Captain America: The First Avenger“ (2011) va „Captain America: The Winter Soldier“ (2014) filmlarining davomi. Marvel Comics komikslaridagi ayni nomli personajga asoslangan. Marvel Studios tomonidan ishlangan, Walt Disney Studios Motion Pictures tomonidan esa tarqatilgan. Filmga Anthony va Joe Russolar rejissyorlik qilgan. Ssenariyni Christopher Markus va Stephen McFeely yozgan. Bosh rollarni Chris Evans (Steve Rogers / Kapitan Amerika rolida), Robert Downey Jr., Scarlett Johansson, Sebastian Stan, Anthony Mackie, Don Cheadle, Jeremy Renner, Chadwick Boseman, Paul Bettany, Elizabeth Olsen, Paul Rudd, Emily VanCamp, Marisa Tomei, Tom Holland, Frank Grillo, Martin Freeman, William Hurt va Daniel Brühl ijro etgan.

„Captain America: Civil War“ premyerasi 2016-yilning 12-aprelida Los-Anjeles shahrida boʻlib oʻtgan. Prokatlarda umumjahon boʻylab $1,1milliard mablagʻ toʻplab, 2016-yilning eng kassabop filmiga aylangan.

Rollarda 
 Chris Evans — Steve Rogers (Kapitan Amerika)
 Robert Downey Jr. — Tony Stark (Temir odam):
 Scarlett Johansson — Natasha Romanoff (Qora beva)
 Sebastian Stan — Bucky Barnes (Winter Soldier)
 Anthony Mackie — Sam Wilson (Falcon)
 Don Cheadle — James „Rhodey“ Rhodes (War Machine):
 Jeremy Renner — Clint Barton (Lochinkoʻz)
 Chadwick Boseman — TʼChalla (Qora pantera)
 Paul Bettany — Vision
 Elizabeth Olsen — Wanda Maximoff (Scarlet Witch)
 Paul Rudd — Scott Lang (Chumoli-odam)
 Emily VanCamp — Sharon Carter
 Tom Holland — Peter Parker (Oʻrgimchak-odam)
 Frank Grillo — Brock Rumlow (Crossbones)
 William Hurt — general Ross
 Daniel Brühl — Helmut Zemo
 Martin Freeman — Everett Ross

Musiqasi 
Filmdagi barcha musiqa Henry Jackman tomonidan yaratilgan.

Manbalar

Havolalar 

 
 

2016-yil filmlari
AQSh filmlari
Superqahramonlar haqidagi AQSh filmlari
2016-yil 3D filmlari
AQSh 3D filmlari
Marvel kinematografiya koinoti filmlari
IMAX filmlar
Ingliz tilidagi filmlar
AQSh ilmiy fantastik filmlari
AQSh jangari filmlari
AQSh triller filmlari
Kapitan Amerika
Erna Solberg

Erna Solberg (, 24-fevral 1961-yil, Bergen) – Norvegiya davlat va siyosat arbobi. 2004-yildan Norvegiya Konservativ partiyasi rahbari. 2013-yil 16-oktyabrdan 2021-yil 14-oktyabrgacha Norvegiya Bosh vaziri.

Biografiyasi 
Erna Solberg 1961-yilda Bergen shahrida tugʻilgan. Maktabda oʻqiyotganda disleksiya tufayli bir qator qiyinchiliklarni boshdan kechirdi. Maktabda orkestrda oʻynadi va pianino darslarini oldi. Maktabni tugatgandan soʻng Bergen universitetiga oʻqishga kirdi va 1986-yilda sotsiologiya va siyosatshunoslik fakultetini tamomladi.

Yoshligidan Konservativ partiyaga aʼzo boʻldi va tez orada birinchi navbatda yoshlar qanoti, soʻngra partiyaning oʻzi rahbariyatiga kirdi. 1989-yildan Stortingning (Norvegiya parlamenti) doimiy aʼzosi.

2001 yilda u Kjell Magne Bunnevik hukumatida kommunal xizmatlar vaziri boʻldi. Hukumatda ishlagan. Oʻzini irodali va maqsadli siyosatchi sifatida koʻrsatdi va 2004-yil 9-mayda Konservativ partiyani boshqardi.

2013-yil sentabrida Norvegiyada boʻlib oʻtgan parlament saylovlarida toʻrtta oʻng partiyalar ittifoqi koʻpchilikni qoʻlga kiritdi. Norvegiya Bosh vaziri Jens Stoltenberg isteʼfoga chiqishini eʼlon qildi. 16-oktyabrda bu lavozimni Erna Solberg egalladi.

2021-yilda isteʼfoga chiqdi.

Erna Solberg 1996-yilda Sindre Finnes bilan turmush qurgan. Ularning bir oʻgʻil va qizi bor.

Manbalar 

Ayol bosh vazirlar
Yashayotgan insonlar
Captain America: The Winter Soldier

„Captain America: The Winter Soldier“ () — 2014-yilda chiqarilgan superqahramonlik filmi; „Marvel kinematografiya koinoti“ (MKK) mediafranshizasidagi toʻqqizinchi film; „Captain America: The First Avenger“ (2011) filmining davomi. Marvel Comics komikslaridagi ayni nomli personajga asoslangan. Marvel Studios tomonidan ishlangan, Walt Disney Studios Motion Pictures tomonidan esa tarqatilgan. Filmga Anthony va Joe Russolar rejissyorlik qilgan. Ssenariyni Christopher Markus va Stephen McFeely yozgan. Bosh rollarni Chris Evans (Steve Rogers / Kapitan Amerika rolida), Scarlett Johansson, Sebastian Stan, Anthony Mackie, Cobie Smulders, Frank Grillo, Emily VanCamp, Hayley Atwell, Toby Jones, Jenny Agutter, Robert Redford va Samuel L. Jackson ijro etgan.

„Captain America: The Winter Soldier“ premyerasi 2014-yilning 13-martida Los-Anjeles shahrida boʻlib oʻtgan. Prokatlarda umumjahon boʻylab $714 million mablagʻ toʻplab, 2014-yilning yettinchi eng kassabop filmiga aylangan. Filmning davomi — „Captain America: Civil War“ 2016-yil chiqarilgan.

Rollarda 

 Chris Evans — Steve Rogers / Kapitan Amerika
 Scarlett Johansson — Natasha Romanoff / Qora beva
 Sebastian Stan — James Buchanan „Bucky“ Barnes / Winter Soldier
 Anthony Mackie — Sam Wilson / Falcon
 Cobie Smulders — Maria Hill
 Frank Grillo — Brock Rumlow
 Emily VanCamp — Sharon Carter / Agent 13
 Hayley Atwell — Peggy Carter
 Robert Redford — Alexander Pierce
 Samuel L. Jackson — Nick Fury

Musiqasi

Treklist

Manbalar

Havolalar  

 
 
 

2014-yil filmlari
AQSh filmlari
Superqahramonlar haqidagi AQSh filmlari
Marvel kinematografiya koinoti filmlari
2014-yil 3D filmlari
AQSh 3D filmlari
IMAX filmlar
Ingliz tilidagi filmlar
AQSh ilmiy fantastik filmlari
AQSh jangari filmlari
AQSh triller filmlari
Kapitan Amerika
Kersti Kaljulaid

Kersti Kalyulayd (; 30-dekabr 1969-yil, Tartu, Estoniya, SSSR) – estoniyalik siyosatchi, 2016-2021-yillarda Estoniyaning beshinchi prezidenti boʻlgan va mamlakat 1918-yilda mustaqillikni eʼlon qilganidan beri birinchi va yagona ayol davlat rahbari. U saylangan paytda 46 yoshda boʻlgan va bu bilan eng yosh prezident ham hisoblanadi.

Yevropa Auditorlar sudida Estoniya vakili boʻlib ishlagan Kaljulaid 2016-yilgi Estoniya prezidentligi saylovi poygasiga avvalgi beshta muvaffaqiyatsiz urinishdan soʻng oltinchi turda kirdi. 2016-yil 30-sentyabrda koʻpchilik parlament partiyalari tomonidan prezidentlikka qoʻshma nomzod va oltinchi turga yagona rasmiy nomzod sifatida koʻrsatilgan. Kaljulaid 2016-yil 3-oktyabrda 81 ovoz va 17 betaraf ovoz bilan prezidentlikka saylangan edi.

Biografiyasi 
1987-yilda Tallindagi 44-oʻrta maktabni tamomlagan. Oʻqish paytida ornitologiya boʻyicha ixtisoslashgan Talabalar ilmiy uyushmasining aʼzosi edi. 1992-yilda Tartu universitetini biolog mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan. Estoniya talaba qizlar birlashmasi aʼzosi boʻlgan. 2001-yilda Tartu universitetini biznes menejmenti boʻyicha diplomi bilan tamomlagan. Uning dissertatsiyasi „Davlat asos solgan fondlarni boshqarish tizimini takomillashtirish“ deb nomlangan.

1996-yildan 1997-yilgacha davlatga tegishli Eesti Telefon telekom kompaniyasida savdo menejeri va 1997-yildan 1998-yilgacha Hoiupanga Investeeringute AS kompaniyasida loyiha menejeri boʻlgan. 1999-yilgacha Hansabankning Hansabank Markets investitsiya banki boʻlimida ishlagan. 1999-yildan 2002-yilgacha Kaljulayd Estoniya Bosh vaziri Mart Laarning iqtisodiy maslahatchisi boʻlib ishlagan. 2002-yildan 2004 yilgacha Eesti Energia davlat energetika kompaniyasining shoʻba korxonasi Iru Power Plant direktori boʻlgan. Estoniyada elektr stansiyasini boshqargan birinchi ayol edi.

2004-yilda, Estoniya Yevropa Ittifoqiga qoʻshilgach, Kalyulayd mamlakatning Yevropa auditorlik sudidagi vakili etib tayinlandi. 2011-yildan buyon Kaljulaid Tartu universiteti boshqaruvi raisi hisoblanadi.

2004-yildan 2016-yilgacha Yevropa hisob palatasi aʼzosi. 2016-yildan rivojlanishni monitoring qilish kengashi raisi. 2016-yil 27-sentyabr kuni prezidentlikka nomzod boʻldi. 3-oktyabrda prezident etib saylandi. 10-oktyabrda president sifatida qasamyod qildi. Forbes jurnalining Dunyoning eng qudratli ayollari roʻyxatida 78-oʻrinni egallagan.

2021-yilda Kaljulaid Jahon bankining Jahon taraqqiyoti hisoboti uchun maslahat kengashida ishlagan. 2022-yildan boshlab Keyt J. Krach bilan birgalikda Atlantika kengashi va Purdue universiteti qoshidagi Krach Texnik diplomatiya instituti tomonidan birgalikda tashkil etilgan texnologik avtoritarizmdan ozodlikni himoya qilish boʻyicha Global Texnik xavfsizlik komissiyasiga hamraislik qilmoqda.

Manbalar

Havolalar 
 Ofitsialniy sayt Prezidenta Estonskoy Respubliki 
 Biografiya Kersti Kalyulayd
 SMI opublikovali foto Kersti Kalyulayd tridsatiletney davnosti
 
 

Ayol prezidentlar
Yashayotgan insonlar
Sergio Mattarella

Sergio Mattarella (, [ˈsɛrdʒo mattaˈrɛlla]; 23-iyul 1941-yil, Palermo) – Italiya davlat arbobi, 2015-yil 3-fevraldan mamlakat prezidenti.

Biografiyasi 
1941-yilda Bernardo Mattarella (1905—1971) oilasida tugʻilgan. 1964-yilda Rim universitetini tugatgan. 1965-yildan Palermo universitetida oʻqituchilik qilgan. 1967-yildan advokat boʻlib ishlagan. 1980-yilda Xristian-demokratlar ittifoqiga kirdi. 1992-1994 yillarda Il Popolo gazetasi bosh muharriri. 1983-1992-yillarda Deputatlar palatasi aʼzosi. 2006-yil 29-iyundan 2008-yil 28-aprelgacha mandat komissiyasi raisi. 1987-yil 28-iyuldan 1989-yil 22-iyulgacha Parlament bilan aloqalar vaziri. 1989-yil 22-iyuldan – 1990-yil 27-iyulgacha Taʼlim vaziri. 21-oktyabr 1998-yil – 22-dekabr 1999-yil – Ministrlar Soveti Raisining oʻrinbosari. Yugoslaviyaning bombardimon qilinishini yoqlagan. 22-dekabr 1999-yildan 11-iyun 2001-yilgacha – Mudofaa vaziri. 5-oktyabr 2011-yilda Konstitutsiyaviy sud aʼzosi etib saylandi. 2-fevral 2015-yilda faxriy sudya unvonini oldi. 31-yanvar 2015-yilda Italiya parlamenti tomonidan Italiya Prezidenti etib saylandi.

Manbalar

Havolalar 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
 

Yashayotgan insonlar
Prokopis Pavlopoulos

Prokopis Pavlopoulos (, 10-iyul 1950-yil, Kalamata) – 2015-yil 13-martdan 2020-yil 13-martgacha Gretsiya prezidenti.

Biografiyasi 
Prokopis Pavlopulos Kalamatada oʻrta maktab direktori va oʻqituvchisi oilasida tugʻilgan, shu shaharda oʻsgan. 1968-yilda Afina universitetining huquq fakultetiga oʻqishga kirdi.

1975-yilda hukumat stipendiyasi bilan Parij Panteon-Assas universitetida davlat huquqi boʻyicha doktorlik darajasini oldi. Keyin Gretsiyaga qaytib, Gretsiya armiyasida harbiy xizmatni oʻtadi (1978–79). 1980-yilda Afina universitetida oʻqituvchi boʻlgan. 1986-yilda esa dotsent lavozimiga koʻtarildi. 1989-yilda maʼmuriy huquq kafedrasi professori etib saylandi. 1986-yilda Pavlopulos Panteon-Assas universitetining yordamchi oʻqituvchisi edi.

1996-yilgi parlament saylovlarida Yangi Demokratiya partiyasidan parlament aʼzosi etib saylangan. 2000-yilgi parlament saylovlarida Afina A saylov okrugidan deputat etib saylangan. 1996-yil 20-aprelda Evert tomonidan Yangi Demokratiyaning Matbuot va Axborot kotibi etib tayinlangan. 2000-yil 14-aprelda uning Parlament matbuot kotibi boʻldi. 2000, 2004, 2007, 2009 va 2012-yillardagi saylovlarda ketma-ket qayta saylangan.

2004-yil mart oyida oʻtkazilgan „Yangi demokratiya“ gʻalaba qozongan saylovlardan soʻng Pavlopulos 10-mart kunida Bosh vazir Kostas Karamanlisning yangi hukumatida Ichki ishlar, davlat boshqaruvi va markazsizlashtirish vaziri boʻldi. 2007-yil sentabrdagi parlament saylovlarida „Yangi demokratiya“ gʻalaba qozonganidan keyin tayinlangan hukumatda Ichki ishlar vazirligi Jamoat tartibini saqlash vazirligi bilan birlashtirildi. Pavlopoulos ichki ishlar va jamoat tartibi vaziri boʻldi.

17 fevral kuni Bosh vazir Aleksis Tsipras prezidentlik saylovlarida hukmron Syriza – ANEL koalitsiyasining Gretsiya prezidenti lavozimiga nomzodi sifatida Pavlopulosni koʻrsatdi. 2015-yil 18-fevralda Syriza, ANEL va oʻzining „Yangi demokratiya“ partiyasi tomonidan qoʻllab-quvvatlangan Pavlopulos Gretsiya parlamenti tomonidan 233 ovoz bilan Gretsiyaning prezidenti etib saylandi. 2015-yil 13-martda Karolos Papulyasning vakolat muddati tugagandan soʻng oʻrnini egalladi.

Oilasi 
Vlassia Pavlopoulou-Peltsemi bilan turmush qurgan, ularning ikkita qizi: Mariya va Zoe, bir oʻgʻli Vasilis bor.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Guðni Jóhannesson

Guðni Thorlacius Jóhannesson (; 26-iyun 1968-yil, Reykyavik) – Islandiya Prezidenti (1-avgust 2016-yildan).

Biografiyasi 
1987-yilda Reykyavik universitetini tugatgan.

1991-yil Varvik universitetini tugatgan.

1997-yil Islandiya universitetini tugatgan.

1999-yilda – Oksford universitetini tugatgan.

Islandiya universiteti, Reykyavik universiteti, Bifryost universiteti va London universitetida ishlagan.

2016-yildan – Islandiya universiteti professori.

2016-yil 25-iyunda prezidentlik saylovida 39,1% ovoz bilan mamlakat prezidenti etib saylandi..

1-avgust 2016-yilda vazifasiga kirishdi.

2020-yilda 2-muddatga saylandi.

Rus tilini va nemis tilini biladi.

Oilasi 
Otasi – Johannes Samundsson (1941-1983), gandbol murabbiyi va sport funksioneri.

Onasi – Margrata Torlacius, oʻqituvchi va jurnalist.

Aka-ukalari – Patrik (1972, mashhur gandbolchi va murabbiy) va John (tizim muhandisi).

Xotini – Eliza Reid.

Farzandlari: birinchi turmushidan qizi va ikkinchsidan toʻrt farzandi bor.

Mukofotlari 
Fil ordeni ritsari (Daniya).

Muqaddas Olav ordeni ritsarining Buyuk xochi (Norvegiya, 2017-yil 21-mart).

Serafim ordeni ritsarlari (Shvetsiya, 2018).

Oq atirgul ordeni Buyuk xochi (Finlyandiya, 2017-yil 31-may).

"Uch yulduz" ordeni zanjiri (Latviya, 2018-yil 14-noyabr).

Manbalar

Havolalar 
 
 Rasmiy tarjimai holi

Yashayotgan insonlar
Mariano Rajoy

Mariano Rajoy Brey (; 27-mart 1955, Santyago-de-Kompostela) – Ispaniya xalq partiyasi rahbari. 2011-yildan 2018-yilgacha – hukumat raisi.

2011-yil 20-noyabrda boʻlib oʻtgan umumxalq parlament saylovlarida uning rahbarligidagi Ispaniya xalq partiyasi gʻalaba qozonib, quyi palatadagi 350 oʻrindan 186 tasini qoʻlga kiritdi. Ispaniya tarixida ikki monarx: 2011-2014-yillarda Juan Carlos I va 2014-2018-yillarda Filipp VI davrida ishlagan yagona bosh vazir boʻlgan.

Biografiyasi 
Santyago-de-Kompostela universitetining yuridik fakultetini bitirgan va uy-joy qaydchisi vazifasida ishlagan. 1981-yilda Xalq partiyasiga (Alianza Popular) qabul qilngan.

1982-yilda Galisiya hukumati parlament bilan aloqalar qoʻmitasi raisi.

1983-yilda Pontevedera qonunchilik kengashi aʼzosi etib saylandi.

1986-yilda Pontevedera qonunchilik kengashi raisi (1991-yilgacha).

1986-yilda Pontevedera hukumati raisi etib saylandi.

1993-yilda Ispaniya bosh korteslari aʼzoligiga saylandi.

1996-yilda Ispaniya jamoat ishlari vaziri.

1999-yilda Ispaniya madaniyat va taʼlim vaziri.

2000-yilda hukumat raisining birinchi oʻrinbosari.

2001-yilda ichki ishlar vaziri.

2002-yilda hukumat apparati rahbari.

2003-yilda Ispaniya xalq partiyasi rahbari etib saylandi.

16-aprel 2004-yildan 21-dekabr 2011-yilgacha muxolifat rahbari.

2011-yildan 2018-yilgacha hukumat raisi.

Mukofotlari

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Robert Downey Jr.

Robert John Downey Jr. (; 1965-yil 4-aprelda tugʻilgan) — amerikalik aktyor, prodyuser va qoʻshiqchi. 2008-yilda „Time“ jurnali tuzgan dunyoning 100 ta eng nufuzli kishilari roʻyxatiga kiritilgan. Shu kungacha, Downey ishtirokidagi kinofilmlar jahon prokatlarida $14 milliarddan ziyod mablagʻ toʻplagan.

Filmografiyasi

Mukofotlari va nominatsiyalari

Manbalar

Havolalar 
 

1965-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Amerikalik erkak aktyorlar
Amerikalik erkak televideniye aktyorlari
Amerikalik erkak ovoz aktyorlari
Amerikalik erkak qoʻshiqchilar
Amerikalik erkak bola aktyorlar
Oltin Globus mukofoti sovrindorlari
BAFTA mukofoti sohiblari
2019

2019 () 3-mingyillik va XXI asrning 19-yilidir.

Voqealar

Yanvar

Fevral 
 25-fevral  Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan qiymati 100 000 soʻm boʻlgan yangi banknota muomalaga chiqarilishini maʼlum qildi.

Mart 
 2-mart  Umid Ahmadjonov Osiyo Olimpiya kengashiga vitse-prezident boʻldi.
 35-mart  Oʻzbekiston tashqi ishlar vaziri Abdulaziz Komilov amaliy tashrif bilan Qatar davlatida boʻldi.
 31-mart  Volodimir Zelenskiy Ukraina prezidenti etib saylandi.

Aprel 
 12-aprel  Oʻzbekiston prezidenti Shavkat Mirziyoyev qizi Saidani Axborot va ommaviy axborot vositalari agentligi direktorining oʻrinbosari etib tayinladi.
 1821-aprel  Janubiy Koreya prezidenti Moon Jae-in Toshkentga tashrif buyurdi.
 2328-aprel  Velosportning shosse boʻyicha Osiyo chempionati Toshkent shahrida oʻtkazildi.
 27-aprel  „Avengers: Endgame“ filmi tarixdagi eng kassabop kinokartina boʻldi.

May

Iyun 
 10-iyun  AgroExpo Uzbekistanning 14-yillik nashri boʻlib oʻtdi.
 15-iyun  Zuzana Čaputová Slovakiya prezidenti etib saylandi.

Iyul 
 23-iyul  Boris Johnson Birlashgan Qirollik bosh vaziri etib saylandi.

Avgust

Sentyabr

Oktabr

Noyabr

Dekabr

Vafot etganlar

Yanvar 
 1-yanvar
 Ivan Dimitrov, bolgariyalik futbolchi (1935-yilda tugʻ.)
 Pegi Young, amerikalik qoʻshiqchi (1952-yilda tugʻ.)
 2-yanvar
 Paulien van Deutekom (1981-yilda tugʻ.)
 Daryl Dragon, amerikalik musiqachi (1942-yilda tugʻ.)
 Bob Einstein, amerikalik aktyor va komik (1942-yilda tugʻ.)
 Gene Okerlund (1942-yilda tugʻ.)
 3-yanvar  Herb Kelleher, amerikalik biznesmen (1931-yilda tugʻ.)
 4-yanvar — Harold Brown (1927-yilda tugʻ.)
 5-yanvar
 Bernice Sandler (1928-yilda tugʻ.)
 Dragoslav Šekularac, serbiyalik futbolchi (1937-yilda tugʻ.)

Fevral 
 2-fevral — Carol Emshwiller, amerikalik yozuvchi (1921-yilda tugʻ.)
 3-fevral
 Julie Adams, amerikalik aktrisa (1926-yilda tugʻ.)
 Detsl, rossiyalik musiqachi (1983-yilda tugʻ.)
 Kristoff St. John, amerikalik aktyor (1966-yilda tugʻ.)
 4-fevral
 Matti Nykänen (1963-yilda tugʻ.)
 Leonie Ossowski, germaniyalik yozuvchi (1925-yilda tugʻ.)
 Izzy Young, amerikalik folklorist va yozuvchi (1928-yilda tugʻ.)
 6-fevral
 Manfred Eigen, kimyo boʻyicha Nobel mukofoti sovrindori (1927-yilda tugʻ.)
 Rosamunde Pilcher, britaniyalik yozuvchi (1924-yilda tugʻ.)
 7-fevral
 John Dingell, amerikalik siyosatchi (1926-yilda tugʻ.)
 Albert Finney, angliyalik aktyor (1936-yilda tugʻ.)
 Jan Olszewski (1930-yilda tugʻ.)

Mart 
 2-mart  Omonulla Madayev, adabiyotshunos olim (1930-yilda tugʻ.)

Avgust 
 5-avgust  Toni Morrison, amerikalik yozuvchi (1932-yilda tugʻ.)

Sentyabr 
 26-sentyabr  Jacques Chirac, Fransiyaning sobiq prezidenti (1932-yilda tugʻ.)

Oktyabr

Noyabr

Dekabr

Kino

Manbalar

Havolalar
Chris Hemsworth

Christopher „Chris“ Hemsworth (; 1983-yil 11-avgustda tugʻilgan) – avstraliyalik aktyor. „Marvel kinematografiya koinoti“ (MKK) mediafranshizasiga kiruvchi bir necha filmlarda Thor personajini jonlantirgan.

Filmografiyasi

Kino

Televideniye

Videooʻyinlar

Manbalar

Havolalar 

1983-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Avstraliyalik erkak aktyorlar
Enrique Peña Nieto

Enrique Peña Nieto (; 20.7.1966, Mexiko— meksikalik siyosatchi, 2012—2018-yillarda Meksika prezidenti. 2005-yildan 2011-yilgacha Meksika shtati gubernatori boʻlgan. Institutsional inqilobiy partiya vakili.

Biografiyasi 
Mexiko shahridagi Panamerika universitetini va Monterrey texnologik institutida biznes boshqaruvi magistri darajasini olgan.

90-yillarning boshidan buyon Meksika shtati hukumatida turli lavozimlarda ishlagan, 1993-1998-yillarda esa shtat Iqtisodiy rivojlanish kotibiyati xodimlarini boshqargan. 1999-2000-yillarda Hukumat kotibining oʻrinbosari, 2000-2002-yillarda Meksika Davlati va munitsipalitetlari ijtimoiy taʼminot institutini () boshqargan va Integratsiyalashgan Oilani rivojlantirish kengashi () vitse-prezidenti. 2003-2004-yillarda mahalliy parlament deputati bo‘lgan. 2005 yilda u Institutsional inqilobchilar partiyasi va Yashillar partiyasidan Meksika shtati gubernatorligiga saylovlarda qo'shma nomzod bo'ldi va ularda 49% ovoz to'pladi. Gubernator sifatida shtatning Mexiko federal okrugi bilan aloqasini yaxshilash uchun avtomobil yo‘llari qurilishi va jamoat transportini rivojlantirishga, shuningdek, sog‘liqni saqlashni rivojlantirishga alohida e’tibor qaratdi.

2011-yil oxirida gubernatorlik lavozimini tark etib, prezidentlikka nomzod sifatida ro‘yxatga olingan. Boshqa mumkin boʻlgan PRI nomzodlari o'z nomzodlarini qaytarib olishdi va Peña partiyaning yagona nomzodiga aylandi. Saylovda 38,21% ovoz bilan g‘alaba qozondi.

Shaxsiy hayoti 
1993 yilda Pena Nieto Monika Preteliniga (1963-2007) uylandi. Er-xotinning uchta farzandi bor: Paulina, Alejandro va Nikol Peña Pretelini. 2007-yil 11-yanvarda uning rafiqasi epileptik tutqanoq natijasida vafot etdi. Verakrus shtatida Penaning birinchi nikohidan uchta farzandiga suiqasd qilingan; to‘rt nafar tansoqchi halok bo‘ldi. Pena Nietoning ikkita noqonuniy farzandi ham bor: Diego Pena Diaz, Maritsa Diaz Ernandesning o'g'li va bolaligida vafot etgan noma'lum ayolning yana bir bolasi.

2010-yildan 2018-yilgacha taniqli teleserial aktrisasi Anjelika Rivera bilan turmush qurgan, uning oldingi nikohidan uchta farzandi bor edi. Matbuotga ko'ra, bir necha yil oldin prezident chekishni tashlagan. U ertalab yugurishni va ba'zan golf o'ynashni yaxshi ko'radi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Josh Brolin

Josh James Brolin (; 1968-yil 12-fevralda tugʻilgan) — amerikalik aktyor.

Manbalar

Havolalar  

 

1968-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Amerikalik erkak aktyorlar
Amerikalik erkak televideniye aktyorlari
Amerikalik erkak bola aktyorlar
Amerikalik erkak ovoz aktyorlari
Mark Ruffalo

Mark Alan Ruffalo (; 1967-yil 22-noyabrda tugʻilgan) — amerikalik aktyor.

Hayoti 
Mark Alan Ruffalo 1967-yilning 22-noyabrida Viskonsin shtatining Kenosha shahrida dunyoga kelgan. Onasi (Marie Rose) — sartarosh, otasi (Frank Lawrence Ruffalo Jr.) — rassom. Ruffaloning bolaligi asosan Viskonsinda oʻtgan. Maktabni tamomlagach, Los-Anjeles shahridagi Stella Adler konservatoriyasida tahsil olgan.

Manbalar

Havolalar 
 

1967-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Amerikalik erkak aktyorlar
Amerikalik erkak televideniye aktyorlari
Viskonsinda tugʻilgan aktyorlar
Amerikalik erkak ovoz aktyorlari
Amerikalik kinoprodyuserlar
Ubaydulla Abdurazzoqov

Ubaydulla Abdurazzoqov (1932—2014) – Oʻzbekiston davlat arbobi, diplomat, tashqi ishlar vaziri (1992-1993).

Biografiyasi 
1957-yilda Toshkent pedagogika institutini tugatgan. 1952-yildan taʼlim sohasida ishlagan. 1954-yildan yoshlar tashkilotlarida turli lavozimlarda. 1965-yildan – OʻzSSR Kommunistik partiyasida turli lavozimlarda. 1971—1974 yy. – OʻzSSR Ministrlar Soveti ishlar boshqarmasi boshligʻi. 1974—1978 yy. – Namangan viloyati ijroiya qoʻmitasi 1-kotibi. 1978—1987 yy. – Знание birlashmasi raisi. 1987—1991 yy. – „Mehnat“ nashriyoti bosh muharriri. 1991—1992 yy. – OʻzSSR nashriyot qoʻmitasi raisi. 1992—1993 yy. – Oʻzbekiston Respublikasi tashqi ishlar vaziri. 1993-yilda – Oʻzbekistonning Turkiyadagi favqulodda va muxtor elchisi.

Manbalar 

Oʻzbekistonning Turkiyadagi elchilari
Toshkent davlat pedagogika universiteti bitiruvchilari
Oʻzbekiston Tashqi ishlar vazirlari
Oʻzbekiston Kompartiyasi Markaziy Qoʻmitasi a’zolari
Namangan viloyat ijroiya qoʻmitasi raislari
12-chaqiriq Oʻzbekiston SSR Oliy Soveti deputatlari
Gravity Falls

„Gravity Falls“ () — Disney Channel va Disney XD telekanallari uchun Alex Hirsch tomonidan yaratilgan animatsion teleserial. 2012-yilning 15-iyunidan 2016-yilning 15-fevraliga qadar efirga uzatilgan. Serial yozgi taʼtilni Stan (Hirsch ovoz bergan) amakisinikida oʻtkazayotgan Dipper Pines (Jason Ritter ovoz bergan) va uning egizi Mabelning (Kristen Schaal ovoz bergan) boshdan kechirgan sarguzashtlari haqida hikoya qiladi. Voqealar Oregon shtatidagi Gravity Falls nomli xayoliy shaharchada boʻlib oʻtadi.

20122016-yillar davomida serial 2 mavsumga boʻlinib, jami 40 ta qism tayyorlangan. Oxirgi qism — „Weirdmageddon 3: Take Back The Falls“ 2016-yilning 15-iyunida efirga uzatilgan,

„Gravity Falls“ tanqidchilar tomonidan xush qarshilangan. Ikki marta „Emmy“, uch marta „Annie“ va bir marta „BAFTA“ mukofotlari bilan taqdirlangan.

Qahramonlar 
Bosh qahramonlar
 Dipper Pines (Jason Ritter) — 12 yashar bola, Mabel Pinesning egizi.
 Mabel Pines (Kristen Schaal) — 12 yashar qiz, Dipper Pinesning egizi.
 Stanley „Stan“ Pines (shuningdek, „Grunkle Stan“) (Alex Hirsch) — ochkoʻz va vaysaqi qariya, Dipper va Mabel Pinesning amakisi.
 Soos Ramirez (Alex Hirsch) — „Mystery Shack“da ishlaydigan 22 yoshli usta.
 Wendy Corduroy (Linda Cardellini) — „Mystery Shack“da ishlaydigan qiz. Dipper uni yoqtiradi.
 Stanford Pines (J. K. Simmons) — Stanning olti barmoqli egizi.
 Bill Cipher (Alex Hirsch) — oʻlchamlararo demon, serialning bosh antagonisti. Tanasi sariq tusli uchburchakdan iborat boʻlib, bir koʻzi bor.

Manbalar

Havolalar 
  (inglizcha)
 

AQSh teleseriallari
Animatsion teleseriallar
Disney Channel dasturlari
Ingliz tilidagi televizion shoular
2010-yillar teleseriallari
2010-yillar animatsion teleseriallari
DuckTales (teleserial, 2017)

„DuckTales“ — Matt Youngberg va Francisco Angones yaratgan animatsion teleserial. Disney Television Animation studiyasi mahsuloti. 1987-yilda ishlangan ayni nomli multserialning rebut versiyasi. Serial voqealari Duckburg () nomli xayoliy shaharda boʻlib oʻtadi. Unda Scrooge McDuck (milliarder oʻrdak) va oilasining umumjahon boʻylab boshdan kechirgan turli-tuman sarguzashtlari haqida hikoya qilinadi.

Serial 2017-yilning 12-avgustida Disney XD telekanalida birinchi marta efirga uzatilib, 2018-yilgacha berib borilgan. 2018-yilning mayidan 2019-yilning sentyabrigacha Disney Channel telekanalida efirga uzatilgan. Keyinchalik, yana Disney XD telekanalida 2021-yilga qadar berib borilgan. Bu vaqt davomida serial 3 mavsumga boʻlinib, jami 69 ta qism tayyorlangan. „DuckTales“ tanqidchilar va omma tomonidan xush qarshilangan.

Qismlar

Ovoz berganlar 
 David Tennant — Scrooge McDuck
 Danny Pudi — Huey Duck
 Ben Schwartz — Dewey Duck
 Bobby Moynihan — Louie Duck
 Kate Micucci — Webby Vanderquack
 Beck Bennett — Launchpad McQuack
 Toks Olagundoye — Beakley xonim
 Tony Anselmo — Donald Duck
 Paget Brewster — Della Duck

Manbalar

Havolalar 
 

2010-yillar teleseriallari
2010-yillar animatsion teleseriallari
Walt Disney Pictures teleseriallari
AQSh teleseriallari
Animatsion teleseriallar
Disney Channel dasturlari
Disney XD dasturlari
Ingliz tilidagi televizion shoular
Tom Hiddleston

Thomas William Hiddleston (; 1981-yil 9-fevralda tugʻilgan) — angliyalik aktyor. Aktyorlik faoliyatini 2001-yil „The Life and Adventures of Nicholas Nickleby“ telefilmidagi kichik roli boshlagan. „Marvel kinematografiya koinoti“ (MKK) mediafranshizasi kartinalaridagi Loki roli bilan olamshumul shuhrat qozongan.

Manbalar

Havolalar  
 

1981-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Angliyalik erkak aktyorlar
Angliyalik erkak televideniye aktyorlari
Elizabeth Olsen

Elizabeth Chase Olsen (; 1989-yil 16-fevralda tugʻilgan) — amerikalik aktrisa. Aktrisalik faoliyati juda erta — 4 yoshligida boshlangan. „Martha Marcy May Marlene“ (2011) filmida debyut rolini ijro etgan. „Marvel kinematografiya koinoti“ mediafranshizasi filmlaridagi Wanda Maximoff / Scarlet Witch roli ortidan olamshumul shuhrat qozongan.

Hayoti 
Elizabeth Chase Olsen 1989-yil 16-fevralda Kaliforniya shtatining Sherman-Oks shaharchasida dunyoga kelgan. Onasi (Jarnie) — sobiq balerina, otasi (Dave) — bankir. Elizabethning James ismli akasi, Mary, Ashley ismli ikki opasi bor. 1995-yil Elizabeth 6 yoshligida ota-onasi ajrashishgan.

Shaxsiy hayoti 
Olsen 13 yoshidan boshlab oʻzini ateist deb hisoblaydi. 2011-yildan 2014-yilgacha amerikalik aktyor Boyd Holbrook bilan munosabatda boʻlgan. 2019-yilning iyulida „Milo Greene“ pop-guruhi musiqachisi Robbie Arnett bilan unashtirilgan. 2021-yil iyunida Olsen Arnett bilan turmush qurganligini eʼlon qilgan. Hozirda juftlik Los-Anjeles shahrida yashaydi.

Filmografiyasi

Kino

Televideniye

Manbalar

Havolalar 

 
 
 

1989-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Amerikalik aktrisalar
Amerikalik televideniye aktrisalari
Amerikalik ateistlar
Amerikalik bola aktrisalar