Les Podervyanskiy

Les Podervyanskiy (; 1952-yil 3-noyabr, Kiyev) – ukrainalik rassom, nosir va dramaturg. Satirik pyesalar muallifi. Kiyevda yashaydi va ishlaydi. Ilk pyesalarini 1970-yillarning oxirida yozishni boshlagan.

Biografiyasi 
Ukraina xalq artisti Sergey Pavlovich Poderevyanskiy va sanʼatshunos Lyudmila Semenovna Milyayeva oilasida tugʻilgan. Bobosi Semyon Matveyevich (Solomon Morduxovich) Milyayev (1895-1961), ham rassom boʻlgan.

Oʻzining siyosiy notoʻgʻri va uyatli soʻzlarga toʻla grotesk pyesalari bilan mashhur boʻlib, ular muallif ijrosida dastlab lenta yozuvlarida, keyinroq kompyuter tarmoqlari orqali tarqalib, soʻngra turli ommaviy axborot vositalarida chop etilgan.

1976-yilda Kiyev davlat rassomlik institutini tamomlagan, 1980-yildan Ukraina Rassomlar uyushmasi aʼzosi. 1976-yildan beri koʻrgazmalarda qatnashadi. Rasmlari Kiyev va xorijdagi turli sanʼat muzeylarida, shuningdek, shaxsiy kolleksiyalarda saqlanadi.

Rasmlaridan koʻra, Les adabiy faoliyati bilan mashhur. 1977-yilda armiyada xizmat qilayotgan doʻstlariga yozgan maktublarida kulgili qahramonlar bilan hikoyalar yozishni boshlagan. 1970-yillarning oxirida pyesalar yozishni boshlaydi, hozirda 50 dan ortiq pyesalar yozgan. Pyesalardan tashqari ssenariylar, hikoyalar, maqolalar, sheʼrlar muallifi.

2006-yilda Xarkovning „Folio“ nashriyot uyida toʻrt jildlik asarlari toʻplamini nashr etgan.

Rasman uch marta uylangan.

Ijodi

Eng mashhur koʻrgazmalari (yakkaxon va guruh) 

 2000-yil „Art Expo-2000“. Nyu York
 1999-yil Ukrainaning Kanadadagi elchixonasi. Ottava, Ontario, Kanada
 1999-yil „Lazarro Signature Gallery“. Stoughton, Viskonsin, Amerika Qoʻshma Shtatlari
 1998-yil „Domino“ galereyasi. Goteborg, Shvetsiya
 1997-yil Viskonsin universiteti grant koʻrgazmasi. Plattville, Viskonsin, Amerika Qoʻshma Shtatlari
 1995-yil rus sanʼati muzeyi. Kiev, Ukraina
 1995-yil Zamonaviy sanʼat koʻrgazmasi. Shahar sanʼat galereyasi, Kiyev, Ukraina
 1995-yil Mercury Globe Ukraina. „Slavutich“ sanʼat markazi, Kiyev, Ukraina
 1994-yil Kiev sanʼat koʻrgazmasi. Ukraina uyi, Kiyev, Ukraina
 1993-yil „Ukraina – Amerika 93“. Sport saroyi, Kiyev, Ukraina
 1993-yil „4 galereyasi“. Sanʼat muzeyi, Sevastopil, Ukraina
 1992-yil „Vesta“ galereyasi. Rossiya sanʼati muzeyi, Kiyev, Ukraina
 1991-yil „Yednist“. Ukraina tasviriy sanʼat davlat muzeyi, Kiyev, Ukraina
 1991-yil „Glasnost“ galereyasi. Nyurnberg, Germaniya
 1990-yil „Zamonaviy Ukraina sanʼati“. Marsvinskholm madaniyat markazi, Isted, Shvetsiya
 1990-yil „Raissa“ galereyasi. Erfurt madaniyat markazi, Erfurt, Germaniya
 1989-yil „Metamorfozlar“. Tarix muzeyi, Kiyev, Ukraina
 1985-yil „Ukraina tasviriy sanʼati“. Manej, Moskva, Rossiya
 1983-yil Butunittifoq badiiy koʻrgazmasi. Markaziy rassomlar uyi, Moskva, Rossiya
 1981-yil Butunittifoq yosh rassomlar koʻrgazmasi. Markaziy koʻrgazmalar zali, Toshkent, Oʻzbekiston
 1980-yil Butunittifoq koʻrgazmasi. Manej, Moskva, Rossiya

Kolleksiyalari 

 Ukraina tasviriy sanʼat davlat muzeyi; Kiyev, Ukraina
 Kiev milliy rus sanʼati muzeyi ; Kiyev, Ukraina
 Ukraina madaniyat jamgʻarmasi; Kiyev, Ukraina
 Ukraina Madaniyat va sanʼat vazirligi; Kiyev, Ukraina
 Ukraina Rassomlar uyushmasi; Kiyev, Ukraina
 Mercury Globe Ukraina; Kiyev, Ukraina
 Sanʼat muzeyi; Voronej, Rossiya
 Rossiya Madaniyat vazirligi; Moskva, Rossiya
 Rossiya Rassomlar uyushmasi; Moskva, Rossiya
 „Glasnost“ galereyasi; Nyurnberg, Germaniya
 „Raissa“ galereyasi; Erfurt, Germaniya
 Viskonsin shtat universiteti; Plattville, Viskonsin, Amerika Qoʻshma Shtatlari
 „Domino“ galereyasi; Goteborg, Shvetsiya
 Ukraina, Rossiya, Germaniya, Shvetsiya, Buyuk Britaniya, Isroil va AQShdagi shaxsiy toʻplamlar („Voin, smert i diyavol“ asarini 2000-yil Nyu Yorkda Woody Allen sotib olgan).

Eng mashhur teatr asarlari va mukofotlari 

 1995-yil „Kintakt-95“ Xalqaro teatr festivali „Kuzgi bogʻdagi otishma“ spektakli dizayni uchun mukofoti. Torun, Polsha
 1995-yil „Kiyevska pektoral“ mukofoti yilning eng yaxshi ijrosi uchun. Kiyev, Ukraina
 1994-yil „Postrіl v osіnnomu sadu“, A. Chexov, toʻplam dizayni. V. Bilchenko, Eksperimental teatr, Kiyev, Ukraina
 1993-yil „Orgiya“ yilning eng yaxshi toʻplami dizayni uchun „Kiyevska pektoral“ mukofoti. Kiyev, Ukraina
 1993-yil „Orgiya“ – L. Ukrainka, toʻplam dizayni. Lipki teatri, Kiyev, Ukraina

Pyesalari 
Asarlari Surjik tomonidan ruscha soʻkinishlardan foydalangan holda yozilgan.

Spektakllarning mavzulari xilma-xil: sovet voqeligi („Tsіkavі doslіdi“, „Utopіya“, „Doxuya masla“), ziyolilar va ilohalar hayoti („Pіzdєs“, „Mіsse vstryechі іzmenіt nіzzya, blyad!“, „Snobi“, „Nіrvana…“), millatlararo mojarolar („Katsapi“, „Gamlet, abo Fenomen datskogo katsapіzmu“…), bemaʼnilik („Rux jittya abo Dinamo“, „Іrjik“) va boshqalar.

Podervyanskiyning qahramonlari misantroplar, misoginistlar, gomofoblar, ateistlar, irqchilar, shu jumladan antisemitlar; ular ichkilikbozlik, shahvoniy haddan tashqari tajovuz va zoʻravonlik bilan shugʻullanadilar.

Xarakterli jihati shundaki, bosh qahramonlar orasida aniq ijobiy va muallifga dalda boʻladigan bironta ham personaj yoʻq.

2011-yil 16-aprelda Kiev kinoteatrining „Kinopanorama“ sahnasida 1993-yilda yozilgan „Pavlik Morozov“ epik tragediyasi qoʻyilgan . Rejissyor: Andrey Kritenko (Stutgart, Germaniya).

2012-yil 16-apreldan 20-aprelgacha Kiyevdagi „Kristall-xoll“ zalda „Sni Vasіlіsi Yegorovni“  spektakli namoyish etilgan. Spektakl Poderevyanskiyning: „Vasіlіsa Yegorivna i mujichkі“, „Pyat xvilin na razdumye“, „Mіsse vstryechі іzmіnit nіzzya, blyat!“, „Dіana“, „Nіrvana, abo Alzo shprex Zaratustra“, „Astanavіs, mgnovyenye, ti prekrasno“ va „Korol Lіtr“ pyesalaridan iborat. Rejissyor: Andrey Kritenko.

Pyesalari roʻyxati (alifbo tartibida) 

 Blesk i nіsheta pіdarasіv
 Bur’yan
 Vasіlіsa Yegorіvna ta mujichkі
 Vostochna mozaїka
 Gamlet, abo Fenomen datskogo katsapіzmu
 Geroy nashogo chasu
 Danko
 Den kolgospnika
 Dіana
 Doktori
 Doxuya masla
 Jan Mare ta yogo druzі
 Yogi
 Yoko і samuraї
 Іrjik
 Kazka pro Repku, abo Xulі ne yasno?
 Kamyaniy dovboyob
 Katsapi
 Kolgosp
 Korol Lіtr
 Mєsto vstrechі іzmenіt nіzzya, blyad!
 Mnojennya v umі, abo Plinnіst chasu
 Nіrvana, abo Alzo Shprex Zaratustra
 Ostanovіs, mgnovveniye, ti prekrasno!
 Pyat xvilin na rozdumi
 Pavlіk Morozov. Yepіchna tragedіya
 Patsavata іstorіya
 Pіzdєs
 Rux jittya, abo Dinamo
 Samuray
 Svoboda
 Skaz
 Snobi
 Trіasoviy perіod, abo Prigodi xtivix pavіanіv Borі і Jori
 Utopіya
 Xvoroba Іvasika
 Xuynya
 Tsіkavі doslіdi

Adabiyotlar 

 Geroy nashogo chasu: P’єsi. – Lvіv: Kalvarіya, 2000 (2-ge vid. – 2001). – 165 s. – ISBN 966-7092-66-6. – ISBN 978-966-7092-66-5.
 Pavlіk Morozov / Xudoj.-іlyustrator D. V. Sklyar. – Xarkіv: Folіo, 2005. – 128 s. – (Safarі). – ISBN 966-03-3211-4.
 Gamlєt. – Xarkіv: Folіo, 2006. – 128 s. – ISBN 978-966-03-5334-3.
 Geroy nashogo chasu. – Xarkіv: Folіo, 2006. – 384 s.
 Korol Lіtr. – Xarkіv: Folіo, 2006. – 128 s. – ISBN 966-03-3321-8.
 Mnojennya v umі, abo Plinnіst chasu: Zbіrka / Xudoj.-oformlyuvach S. І. Pravdyuk. – Xarkіv: Folіo, 2007. – 528 s. – (Safarі). – ISBN 978-966-03-3805-0. – Tiraj 3000 prim.
 Geroy nashogo chasu / Xud. Anastasіya Poderev’yanska. – Xarkіv: Folіo, 2010. – 64 s. – ISBN 978-966-03-5355-8.
 Korol Lіtr / Xud. Anastasіya Poderev’yanska. – Xarkіv: Folіo, 2010. – 64 s. – ISBN 978-966-03-5337-4.
 Mnojennya v umі, abo Plinnіst chasu / Xud. Anastasіya Poderev’yanska. – Xarkіv: Folіo, 2010. – 64 s. – ISBN 978-966-03-5336-7.
 Pavlіk Morozov / Xud. Anastasіya Poderev’yanska. – Xarkіv: Folіo, 2010. – 64 s. – ISBN 978-966-03-5334-3.
 Rux jittya, abo Dinamo / Xud. Anastasіya Poderev’yanska. – Xarkіv: Folіo, 2010. – 64 s. – ISBN 978-966-03-5335-0.
 Afrika, sni / Xud. Vadim Felіk – Kiїv: Nash format, 2015. – 360 s. – ISBN 978-617-7279-03-6.
 Tainstvenniy Ambal. Roman. – Kiїv: FO-P Volf Yu. V., 2017. – 160 s. – ISBN 978-966-97617-6-7

Matbuotda yoritilishi 

 Xarchenko O. Les Podervyanskiy: „Men oʻzimniki, bozorlardagi sotuvchilar, men xalq deputatlari“ // Oliy qal’a. – 02.11.2002 y.
 Les Podervyanskiy: Hukmdorlarning xudolari emas, balki biz bugun qoʻygan asl pishiriqlari bor va ertaga biz koʻrsatamiz // ARATTA Milliy Portal:: Vikno Ukrainaga. – 18.01.2006.
 Vergelis O. BeS tsenzurasi. Les Podervyanskiy: „Poklik Ukraina millatiga xalaqit beradi“ // Hafta koʻzgusi. – 19.01.2007. – № 2.
 Kerik O. Les Podervyanskiy: Bizning teatrimiz butun bir joy // Zaxid.net – Gʻarbiy Ukrainaning asosiy yangiliklari. – 30.07.2007.
 Kurina A. Les Podervyanskiy: Men Ukraina burjua millatchisiman // Ukraina haqiqati. Hayot. – 06.03.2010.
 Les Podervyanskiy: Ukrainaliklar kasal emas, yaradorlar // BBC Ukraina. – 03/06/2011.
 Slavinska I. Les Podervyanskiy: Davlatdan tiyin olish – bu shaytonni qanday xursand qilish // Ukraina haqiqati. Hayot. – 04.04.2011 yil.
 Nikityuk M. Podervyanskiy buyuk sahnada // Ukraina haqiqati. Hayot. – 18.04.2011.

Qoʻshimcha adabiyotlar

Manbalar

Havolalar 

 Rasmiy sayt
 Les Podervyansky VKontakte hamjamiyati
 Facebookdagi Les Podervyanskiy jamoasi
 Tsikavy doslidi – norasmiy sayt
 Les Podervyanskiy tomonidan toʻplangan asar  – Matnlar, audio yozuvlar MP3
 „Deyarli rasmiy“ veb-sayt
 Xabibulin filmi – Les Podervyanskiyning iqtiboslar kitobi
 LiveJournal-da Les Podervyanskiy jamoasi
 „Pavlik Morozov“ spektakli uchun veb-sayt
 Les Podervyanskiyning rasmi
 Toʻrt jildli nashrni chiqarish uchun materiallar tanlash:  
 Kotelna Venika – „Les Podervyanskiy, pivo, ayollar, tabiat va sanʼat ishqibozlari sayti“ – Tsikava saytidan koʻchib oʻtgan jamoa.
 Muallifning sahifasi: Les Podervyansky oʻquvchilar va tavsiyalar GoodReads saytida
 „TSIKAVI DOSLIDI“ YOKI LES PODEREVYANSKIY PYESALARIDA XUDO
Ukrainalik yozuvchilar
Alifbo boʻyicha shaxsiyatlar
Yashayotgan insonlar
1952-yilda tugʻilganlar
3-noyabrda tugʻilganlar