Mahmud Salohiddinov

Mahmud Salohiddinovich Salohiddinov (23-noyabr 1933-yil, Namangan shahri, O‘zbekiston SSR, SSSR – 27-aprel 2018-yil, Toshkent, O‘zbekiston) – sovet va oʻzbek matematik olimi, fizika-matematika fanlari doktori, professor (1969-yil), Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi va Islom akademiyasi akademigi (1974-yil). Oʻzbekistonda differensial tenglamalar sohasidagi ilmiy maktabining tashkilotchisi va rahbari. „Beruniy nomidagi Oʻzbekiston Respublikasi davlat mukofoti“ laureati (1974). 1974-yilda Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi haqiqiy aʼzosi etib saylangan.

Mahmud Salohiddinov 1958–1959-yillarda Oʻrta Osiyo Davlat universitetining matematik analiz kafedrasida oʻqituvchi, 1980–1986, 1993–1996-yillarda differensial tenglamalar kafedrasi mudiri hamda 1959–1967-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining Matematika institutida ilmiy xodim, boʻlim mudiri, ilmiy ishlar boʻyicha direktor oʻrinbosari va 1959–1985-yillarda direktori lavozimida faoliyat yuritgan. 1984–1985-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi vitse-prezidenti keyinchalik 1988–1994-yillarda prezidenti, 1985–1988-yillarda Oʻzbekiston Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vaziri va 1994–1997-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi fizika-matematika fanlari boʻlimi raisi lavozimida ishlagan[⇨].

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti farmonlariga asosan „Oʻzbekiston fan arbobi“ faxriy unvoni, „O‘zbekiston Respublikasining Faxriy yorlig‘i“, „Oʻzbekiston xalq maorifi aʼlochisi“, „Buyuk xizmatlari uchun ordeni“, „Fidokorona xizmatlari uchun ordeni“, „Mehnat shuhrati ordeni“ va „Hurmat Belgisi“ ordenlari bilan taqdirlangan[⇨].

Tarjimayi holi 
Mahmud Salohiddinovich Salohiddinov 1933-yil 23-noyabrda Namangan shahrida tavallud topgan. Millati oʻzbek. Dastlab oʻrta maʼlumotni ushbu tumandagi 4-umumtaʼlim maktabida olgan. 1950–1955-yillarda Oʻrta Osiyo Davlat universiteti (hozirgi Oʻzbekiston milliy universiteti) ning fizika-matematika fakultetida matematik analiz mutaxassisligi boʻyicha tahsil olgan. 1955–1958-yillarda Oʻrta Osiyo Davlat universitetida aspiranturani tamomlagan.

Faoliyati 
Mahmud Salohiddinov 1958–1959-yillarda Oʻrta Osiyo Davlat universitetining matematik analiz kafedrasida oʻqituvchi, 1980–1986, 1993–1996-yillarda differensial tenglamalar kafedrasi mudiri hamda 1959–1967-yillarda Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Matematika institutida ilmiy xodim, boʻlim mudiri, ilmiy ishlar boʻyicha direktor oʻrinbosari va 1959–1985-yillarda direktori lavozimida faoliyat yuritgan. 1984–1985-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi vitse-prezidenti keyinchalik 1988–1994-yillarda prezidenti, 1985–1988-yillarda Oʻzbekiston Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vaziri va 1994–1997-yillarda Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi fizika-matematika fanlari boʻlimi raisi lavozimida ishlagan.

Shuningdek, olim Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining turli nashriyotlarida ham faoliyat yuritgan, jumladan, 1988–1997-yillarda „Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi maʼruzalari“, 1987–1988-yillarda „Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi axboroti“, 1991–2013-yillarda „Oʻzbekiston matematika jurnali“ ilmiy jurnallari bosh muharriri va tahrir hayʼati aʼzosi boʻlgan.

1985-yildan 2000-yilgacha Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashi va parlamenti deputati sifatida faoliyat yuritgan.

Ilmiy faoliyati 
Mahmud Salohiddinovning akademik rahbari Rossiya fanlar akademiyasining Matematika instituti rahbari A. V. Bitsadze boʻlgan. Olimning ilmiy-tadqiqiy faoliyati asosan xususiy hosilali differensial tenglamalar va integral tenglamalarga oiddir. 1958-yil fizika-matematika fanlari nomzodi 1967-yilning may oyida „Aralash-qoʻshma tipdagi uchinchi tartibli tenglamalar nazariyasiga oid“ mavzusida doktorlik ilmiy ishini himoya qilib fizika-matematika fanlari doktori ilmiy darajasi olgan. 1976-yil differensial tenglamalar boʻyicha Bolgariya Fanlar akademiyasining Matematika institutiga maʼruzalar oʻqish uchun taklif qilingan. Mirzo Ulugʻbek nomidagi Oʻzbekiston Milliy universiteti qoshidagi Matematika institutidagi fan doktori ilmiy darajasini beruvchi kengashining raisi, keyinchalik aʼzosi.

Xalqaro ilmiy va matematik kongresslarda hamda differensial tenglamalar boʻyicha oʻtkazilgan xalqaro simpozium va anjumanlarda ishtirok etgan.

Davlat va ilmiy delegatsiyalar aʼzosi sifatida turli davlatlarda boʻlgan.

Olim 5 ta monografiya, 6 ta darslik va 6 ta oʻquv qoʻllanma hamda 236 ta ilmiy maqolalar muallifi.

Kitoblari

Darsliklari

Unvon va mukofotlari 
 „Oʻzbekiston fan arbobi“ faxriy unvoni (1984-yil)
 „Beruniy nomidagi Oʻzbekiston Respublikasi davlat mukofoti“ laureati (1974-yil)
 „Buyuk xizmatlari uchun ordeni“ (2007-yil)
 „Fidokorona xizmatlari uchun ordeni“ (2017-yil)
 „Mehnat shuhrati ordeni“ (2003-yil)
 „Hurmat Belgisi“ ordeni (1976-yil)
 „Mustaqillik nishoni“ (1992-yil)
 O‘zbekiston Respublikasining Faxriy yorligʻi
 „Oʻzbekiston xalq maorifi aʼlochisi“ (1976-yil)
 Mirzo Ulugʻbek nomidagi Oʻzbekiston milliy universiteti ilmiy kengashi qaroriga asosan „Yuksak xizmatlari uchun“ belgisi bilan taqdirlangan (1992-yil)

Vafoti va xotirasi 
2018-yil 27-aprel kuni 84 yoshida vafot etgan va Toshkent shahrining Mirzo Ulugʻbek tumanidagi Yalangʻoch-2 qabristoniga dafn etilgan. 2018-yil 22-noyabr kuni akademik Mahmud Salohiddinovning 85 yilligi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasida „Differensial tenglamalarning zamonaviy muammolari va ularning tadbiqlari“ mavzusida respublika ilmiy konferensiyasi oʻtkazilgan.

Manbalar

Adabiyotlar

Havolalar 
  Mahmud Salohiddinov Facebook sahifasi

23-noyabrda tugʻilganlar
1933-yilda tugʻilganlar
Namangan kishilari
Namanganda tugʻilganlar
Oʻzbekiston SSRda tugʻilganlar
SSSRda tugʻilganlar
Professorlar
Matematiklar
Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademiklari
Oʻzbekiston Milliy universiteti bitiruvchilari
Fan doktorlari
Akademiklar
Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi prezidentlari
Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi vitse-prezidentlari
Oʻzbekiston matematiklari
Yalangʻoch-2 qabristoniga dafn etilganlar