yakhyo/uz-wiki huggingface dataset:
Pavla Jesih

Pavla Jesih (1901-yil 10-may – 1976-yil 12-dekabr) — sloveniyalik alpinist va ayol tadbirkor.

Hayoti 
Pavla Jesih 1901-yil 10-mayda Lyublyanada tugʻilgan va Sloveniyaning „Skala“ klubida toqqa chiqishni oʻrgangan. 1925-yilda u Dana Kuraltova bilan Sloveniya yoʻnalishi boʻylab Triglavning shimoliy tomonida birinchi Sloveniya toʻliq ayollar jamoasida toqqa koʻtarilish faoliyatini amalga oshirgan.

1926-yildan 1933-yilgacha u Triglav (Skala yoʻnalishi), Škrlatica (Levi ustuni, Skala ustuni), Široka Peč, Špik (Šalek yoʻnalishi), Travnik, Frdamane, Jalovec, Rakova Špica va boshqa choʻqqilarda texnik sayohatlar bilan 18 martalik chiqishni amalga oshirgan. U koʻpincha Miro Marko, Milan Gostiša, Jože Lipovec, Mihe Potočnik, Stanka Tominšek va Joža Čoplarning jamoasida harakat qilgan. Pavla Jesih markaziy Triglav ustuniga koʻtarilishi bilan mashhur boʻlib, u hozirda Čop ustuni (Čopov steber) deb ataladi. Čop ustuniga koʻtarilishning uchinchi kuni Pavla Jesih juda charchagan va yoʻlda davom eta olmagan, shuning uchun, uning sherigi Joča Čopning oʻzi loyihani tamomlaydi va keyin Pavla Jesih uchun yordam soʻragan ketadi. Qutqaruvchilar sayohatning beshinchi kuni yetib kelganida, Pavla Jesih yordamisiz oʻzi harakatlana boshlaydi va Joža bilan birga birinchi koʻtarilish uchun mukofotni qoʻlga kiritadi.

1933-yilda Pavla Jesih  lik Mojstrovkaning qoya choʻqqisiga koʻtariladi. Ikkinchi Jahon urushi davridagi uzoq yillik tiklanish davomida, u Drava Banovina va Yugoslaviyada muvaffaqiyatli kinoteatrlar tarmogʻini ochgan. Pavla Jesih Metropol kinozali va Selje shahridagi Union kinoteatri, keyinroq Ptujda va nihoyat Lyublyanada Matika kinoteatrini ochishga muvaffaq boʻladi. Boshqa yutuqlari qatorida, u subtitrlash texnikasida ham innovatorlardan biri boʻlishga erishgan.

Manbalar 

1976-yilda vafot etganlar
1901-yilda tugʻilganlar
Sloveniyalik ayol alpinistlar
Alfred Schmidt

Alfred Schmidt (, 1936-yilda oʻz ismini Ain Sillakga oʻzgartirgan; 1-may 1898-yil, Riisipere, Harju – 5-noyabr 1972-yil, Tallin) – estoniyalik ogʻir atletikachi, Antverpendagi Olimpiya oʻyinlari sovrindori (1920).

Biografiyasi 
Alfred 1898-yil 1-mayda Rossiya imperiyasining Hageri posyolkasi yaqinidagi Maidla qishlogʻida tugʻilgan. Tallindagi maktabda tahsil olgan.

Faoliyati 
1913-yildan yengil atletika bilan shugʻullangan. 1916 va 1917-yillarda Artur Kukk tomonidan uyushtirilgan musobaqalarda qatnashdi, ammo kuchli natija koʻrsata olmaydi va Kukk Alfredga oʻz kuchini boshqa sport turlarida ham sinab koʻrishni taklif qiladi. 1919-yildan boshlab ogʻir atletika bilan shugʻullanadi. Uning ustozi sportchi Alfred Neuland boʻlgan. Mashhur estoniyalik ogʻir atletikachi bilan birga Alfred 1920-yilgacha Tondadagi harbiy sport lagerida mashq qiladi. 1920-yilda Antverpendagi Olimpiya oʻyinlarida Estoniya nomidan qatnashib, triatlonda (55 kg + 65 kg + 90 kg) 60 kilogrammgacha boʻlgan vazn toifasida 210 kilogramm natija bilan kumush medalni qoʻlga kiritgan. 1922-yilda Estoniya chempioni, 1923-yilda Boltiqboʻyi chempionatida bronza medali sohibi boʻlgan. Faoliyati tugatishidan oldin 1922-yilda Tallinda boʻlib oʻtgan jahon chempionati tashkilotchilarining tarkibida boʻlgan. Keyinchalik sportning stendda otish turiga qiziqib, ushbu sport turida hakam boʻlad. 1936-yilda ismini Ayn Sillakga oʻzgartiradi. Ikkinchi jahon urushidan keyin sportchi mamlakatda birorta ogʻir atletika boʻyicha musobaqa oʻtkazilmagani uchun oz muddat kurashda hakam boʻlib ishlagan. Birinchi rafiqasi Leontine Luuk vafotidan keyin Alfred 1925-yilda Margaretaga Reisman bilan turmushga quradi. Ularning farzandlari boʻlmagan. 1972-yil 5-noyabrda Tallinda vafot etgan. Rahumäe qabristoniga dafn qilingan.

Xotira 
2018-yilda Alfred Schmidt sharafiga uning tugʻilib oʻsgan Maidla qishlogʻida yodgorlik ochiladi.

Manbalar 

1972-yilda vafot etganlar
5-noyabrda vafot etganlar
1898-yilda tugʻilganlar
1-mayda tugʻilganlar
Alifbo boʻyicha shaxsiyatlar
Abduvohid G‘ulomov

Abduvohid Gʻulomov (Абдувоҳид Ғуломов) – oʻzbekistonlik futbolchi. Hozirda Oʻzbekiston Superligasi „Andijon“ klubida oʻng qanot himoyachisi sifatida toʻp surmoqda. Uning transfer narxi 200 ming yevroga baholangan.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Erkak futbol himoyachilari
Futboldagi erkak qanot himoyachilari
Andijon klubi futbolchilari
Metallurg Bekobod klubi futbolchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Tompo

Tompo (; ) — Rossiya hududidagi Saxa Respublikasi (Yakutiya)da joylashgan daryo. U Aldanning oʻng irmogʻi, Lena havzasining bir qismi hisoblanadi. Uning uzunligi  ni tashkil etadi. Daryoning drenaj havzasi maydoni  ga teng.

Tompo daryosi oʻz nomini Tompo tumaniga ham bergan. Topolinoye daryoning uzoq masofali oqimi boʻyida joylashgan yagona aholi punkti boʻlib, daryo asosan kimsasiz hududlar boʻylab oqadi. Tomponing doimiy harakatlanish yoʻli aniq emas.

Harakatlanishi 
Tompo Elgi platosining janubiy yonbagʻirlaridan boshlanadi. Taxminan  lik daryoning asosiy qismi, tik yon bagʻirlar bilan bogʻlangan chuqur va tor vodiy ichida oqadigan odatiy togʻ daryosining xususiyatlarini oʻzida aks ettiradi.

Tompo oʻzining eng yuqori oqimida Suntar-Xayata togʻlarining shimoliy tomoni boʻylab taxminan shimolga oʻtadi. Soʻngra  dan keyin taxminan  lik masofaga buriladi va odatda gʻarbiy yoʻnalishda Elgi platosining janubiy qismi orqali harakatlanadi.

Irmoqlari 
Tomponing asosiy irmoqlari –  uzunlikka ega Xunxada va  lik oʻng irmoq Delinya, shuningdek  uzunlikka ega Menkule va  lik chap irmoq Tomporuk ham oʻz suvini Tompo daryosiga quyadi. Tompo havzasida umumiy maydoni  ga teng boʻlgan 1662 ta koʻl mavjud.

Yana qarang 

 Rossiya daryolari roʻyxati

Manbalar

Havolalar 

 
 Tompo tur −2 chaaһa. Vosxojdenie na goru 1800m, fotosessiya. Gori Yakutii, Tomponskiy ulus. (tourism)

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Saxa Respublikasidagi daryolar
Rossiya Federatsiyasining Oʻzbekistondagi elchixonasi

Rossiya Federatsiyasining Oʻzbekistondagi elchixonasi — Rossiya Federatsiyasining Oʻzbekistondagi diplomatik vakolatxonasi boʻlib, Oʻzbekiston poytaxti Toshkent shahrida joylashgan.

Rossiya 1992-yil 20-martda Oʻzbekiston bilan diplomatik aloqalar oʻrnatdi va oʻsha yili Toshkentda, Oʻzbekistonning elchixonasini ochdi. Rossiya Federatsiyasining Oʻzbekistondagi Favqulodda va Muxtor Elchisi Oleg Malginov hisoblanadi.

Rossiyaning Oʻzbekistondagi elchilari roʻyxati 

 Filipp Filippovich Sidorskiy (1992-1997)
 Aleksandr Konstantinovich Patsev (1997-1999)
 Dmitriy Borisovich Rurikov (1999-2003)
 Farit Mubarakshevich Muxametshin (2003-2008)
 Vladimir Lvovich Tyurdenev (2009-2021)
 Oleg Sergeevich Malginov (2021-yildan hozirgacha)

Yana qarang 

 Rossiya-Oʻzbekiston munosabatlari
 Oʻzbekistonning Rossiyadagi elchixonasi

Manbalar

Havolalar 

 Rasmiy sayt

Oʻzbekistondagi diplomatik vakolatxonalar
Xalqaro aloqalar
Rossiyaning diplomatik vakolatxonalari
Marijana Matthäus

Marijana Matthäus – Serbiyalik tadbirkor, modelyer, The Marijana Matthaeus Collection va Lux Uniforms brendlarining asoschisi va kreativ direktori.

Biografiyasi 
Bolaligida Marijana onasi bilan Belgraddagi moda koʻrgazmalariga tez-tez tashrif buyurar edi. 1990-yilda, 19 yoshida, Marijana Obuća Metro kompaniyasini ochib, poyabzal sotishni boshlaydi. Ushbu kompaniyani u 6 yil davomida boshqarib bordi. 1999-yilda Nyu-Yorkdagi Lubin biznes maktabini tamomlagan. Marijana eng iqtidorli oʻquvchilar qatorida edi. 2007-yilda Zalsburgda oʻzining birinchi „Mening uslubim“ moda doʻkonini ochdi. 2006-yilda Marijana Jahon chempionati oldidan Samsung reklama kompaniyasining yuziga aylandi.
2009-yilda Marijana oʻzining Marijana Class (hozirgi The Marijana Matthaus Collection) moda leybliga asos soldi va oʻsha yili Belgrad moda haftaligida moda namoyishini oʻtkazdi. 2010-yil 1-iyunda u suzish kostyumlari toʻplamini taqdim etdi. Namoyishda Serbiyadagi milliy goʻzallik tanlovlari yulduzlari ishtirok etishdi. 2010-yildan beri Marijana biznes kostyumlari brendi Lux Uniforms, shuningdek, moda ustki kiyimlari Andaj brendining egasidir. Brendlar Britaniya bozori uchun mahsulot ishlab chiqaradi. Birinchi marta ular Westbury mehmonxonasida (London) rasmiy ravishda ommaviy axborot vositalari va mijozlarga taqdim etilgan. Dizayner Marijana Matthäusning kiyimlarini Tsetsa, Milena Vasich, Snezana Dakich, Sanya Marinkovich, Jelena Yovichich, Vesna Dedic, Katarina Radenkovich va Kseniya Miyatovich kabi serb yulduzlari kiyishadi.

Shaxsiy hayoti 
Marijana ikki marta turmushga chiqgan. Uning birinchi eri Yugoslaviyadagi eng boy odamlardan biri Miodrag Kostić, ikkinchisi esa futbolchi Lothar Matthäus edi. Birinchi turmushidan Mariyananing uchta farzandi bor. Uning London, Budapesht va Belgradda mulklari bor. Mariya serb, ingliz, italyan, venger va nemis tillarini yaxshi biladi. Marijana muhtoj ayollar va bolalarni qoʻllab-quvvatlashga qaratilgan koʻplab xayriya tashabbuslari bilan tanilgan.

Manbalar 

Dizaynerlar
Tadbirkorlar
1971-yilda tugʻilganlar
Stella Skopal

Stella Skopal (1904-yil 18-iyul – 1992-yil 24-dekabr) – xorvatiyalik yahudiy haykaltarosh ayol.

Hayoti 
Stella Skopal 1904-yil 18-iyulda Xorvatiyaning poytaxti Zagreb shahrida tugʻilgan. 1924-yildan 1928-yilgacha u Zagrebdagi Qirollik sanʼat va hunarmandchilik akademiyasida oʻqigan, u yerda Hinko Yuhn, Ivo Kerdić, Frano Kršinić va boshqa koʻplab mashxur haykaltaroshlardan dars olgan. 1929-yilda Stella Skopal Vena shahrida, keyinroq, 1933-yildan 1934-yilgacha Gerta Buxerning xususiy maktabida taʼlim olgan. Stella Skopal 1927-yilda oʻzining professori Hinko Yuhnning sanʼat yoʻnalishi boʻyicha modellashtirilgan er-xotinning sopol haykalini yasash orqali ilk debyutini qilgan. 1927-yildan 1939-yilgacha u asosan Zagrebdagi yuqori tabaqadagi yahudiy oilalari uchun yigirmadan ortiq badiiy jihatdan juda qiziqarli kamin va pechkalar uchun bezaklar yaratgan. Domagojeva koʻchasi 2-uyda yashovchi Blyuvayslar oilasining kvartirasida virtuoz modellashtirilgan raqsga tushayotgan ayol figuralari uning ishlari orasidagi eng muhimlaridan biri boʻlgan. 1938-yilda Stella Skopal Xorvatiyada birinchi boʻlib sopoldan turli zargarlik buyumlarini yasay boshlagan. 1940-yil boshidan 1950-yil oʻrtalariga qadar koʻplab sopol stollar yaratgan, ulardan faqat bir nechtasi bugungi kungacha saqlanib qolingan. 1951-yildan 1956-yilgacha Stella Skopal sopol idishlar yasash ustida ishlagan, shu qatorda likyor va spirtli ichimliklar ishlab chiqaradigan „Maraska dd“ kompaniyasida ham faoliyat olib borgan. Bu vaqt davomida Stella Skopal u yerda ham, xorijda ham koʻplab eʼtiroflarga sazovor boʻlgan. Stella Skopal badiiy ijodining eng katta qismi kundalik foydalanish uchun moʻljallangan sopol buyumlarini shakllantirishga bagʻishlangan, jumladan: kosalar, koʻzalar, xizmatlar, vazalar, lampalar, shamdonlar va boshqa idishlar.

Ikkinchi Jahon urushi paytida, yahudiy boʻlganligi sababli Stella Skopal Italiyaning Treviso shahridagi „Gabianelli“ keramika zavodiga joylashtirilgan. Italiya taslim boʻlganidan keyin, Stella Skopal partizanlarga qoʻshiladi. Partizanlar bilan u Bari ittifoq harbiy gospitalida, keyinroq Cozzanodagi kulolchilik korxonasida ishlagan. Urushdan keyin, 1945-yildan 1965-yilgacha Stella Skopal Zagrebdagi amaliy sanʼat maktabida professor boʻlib faoliyat yuritgan. U kulol gʻildiragida modellashtirish va shakllar yaratishni oʻrgatgan.

Stella Skopal yaratgan koʻplab ijod mahsullari uning hayoti davomida izsiz yoʻqolgan, ayrimlari esa Sanʼat va hunarmandchilik muzeyida, Xorvatiya milliy teatri va Zagrebdagi Xorvatiya tarixi muzeyida, Zagreb yahudiylari jamoasida, Splitdagi sanʼat galereyasida va shaxsiy kolleksiyalarda saqlanadi.

Stella Skopal 1992-yil 24-dekabrda vafot etgan va Mirogoj qabristoniga dafn qilingan.

Eʼtirof etilishi 
1975-yilda Stella Skopal umr boʻyi erishgan yutuqlari uchun Vladimir Nazor mukofotiga sazovor boʻlgan.

Manbalar

Adabiyotlar 

 
 

1992-yilda vafot etganlar
1904-yilda tugʻilganlar
Yahudiy haykaltaroshlar
Yahudiy ayol haykaltaroshlar
Zagreblik san'atkorlar
Xorvat haykaltaroshlari
Xorvat ayol haykaltaroshlari
Vladimir Nazor mukofoti sovrindorlari
Tatar adabiyoti

Tatar adabiyoti (tatarcha: tatar әdәbiyati) – Rossiyadagi Tatariston Respublikasida yashab keluvchi, turkiy tillar oilasiga mansub boʻlgan tatar tilida soʻzlashuvchi xalqning adabiyoti. Tatar adabiyoti tatar jamiyatining bir qismi boʻlib, tatar davlati mavjud boʻlganidan beri tatar tarixining asosiy qismlaridan biri boʻlib kelgan. Mashhur tatar shoirlari orasida Qosim Bikqulov, Ğabdulla Toʻqay va Näqi Isänbät kabi oʻz davrining mashhur ijodkorlari bor.

Tarixi 
Tatar adabiyoti bundan bir necha ming yil avval boshlangan. Ilk tatar adabiyotining eng mashhur asari Qol Ghalining qalamiga mansub „Yusuf qissasi“ hisoblanadi. Tatar adabiy tili grammatikasi standart tatar tilidan biroz farq qilar edi, chunki unda fors, arab va eski turkiy soʻzlar nisbatan koʻproq boʻlgan. Rossiyaning Tataristonga bostirib kirishi va bosib olinishi davrida tatar shoirlari arab yozuvidan foydalanishar edi. Keyinchalik esa bunday yozuvlar Rossiya hukumati tomonidan taqiqlangan. Tatarlar ham oʻz dinlari boʻlgan Islom dinining rivoji uchun adabiyotdan unumli foydalanganlar. XVIII asrda ijod qilgan mashhur qozoq shoiri Abay Kunanbayev ham tatar tilida koʻplab sheʼrlar yozib qoldirgan. Tatar adabiyoti XX asrda va butun sovet davrida, ayniqsa Kosmik poyga davrida anchagina ommalasha boshladi. Bundan tashqari, Qozon shahri ham tatar va rus tillarida asarlar yozgan shoir Muso Jalil tufayli oʻz adabiyoti bilan juda mashhur boʻlgan.

Bugungi kundagi holati 
Tatariston hukumati tatar adabiyotini rivojlantirish maqsadida tatar adabiyoti boʻlimi deb nomlangan maxsus tatar adabiyoti tashkilotini tuzdi.

Manbalar 

Tatar madaniyati
Marta Ehrlich

Marta Ehrlich (1910-yil 27-aprel, Zagreb – 1980-yil 15-mart) xorvatiyalik ayol rassom.

Hayoti 
Marta Ehrlich 1910-yil 27-aprelda Xorvatiyaning poytaxti Zagreb shahrida tugʻilgan. U Ernest va Erna Laura Ehrlichlarning farzandi boʻlib, badavlat yahudiy oilasida oʻsgan. Uning otasi qurilish pudratchisi, onasi esa maktab oʻqituvchisi edi. Ehrlichlar Zagrebning taniqli oilalaridan biri boʻlgan, uning amakisi arxitektor Hugo Ehrlich va xolasi rassom va Xolokostdan omon qolgan Mira Klobučar edi. Ikkinchi jahon urushidan oldin Marta Ehrlich ota-onasi va ikki ukasi bilan amakisi Hugo Ehrlich tomonidan bunyod etilgan Tuškanacdagi villada yashagan. U Zagrebdagi boshlangʻich va oʻrta maktablarda taʼlim olgan. Marta Ehrlich 1934-yilda Zagreb universitetining Tasviriy sanʼat akademiyasini tamomlagan. Oʻqishni tugatgandan soʻng, Ehrlich 1935-yilda Parijga joʻnab ketgan va u yerda turli xil rasm chizish usullari boʻyicha mahoratini oshira boshlagan. U Parijda uch yil davomida ijod qilgan, keyin Zagrebga, oilasi oldiga qaytib kelgan. Zagrebga qaytgach, Marta Ehrlich Vladimir Bechichdan individual tarzda saboq olgan. Ehrlichning dastlabki faoliyati Bechichning taʼsiri bilan ajralib turardi. Oʻz faoliyati davomida Marta Ehrlich Xorvatiya tasviriy sanʼatining bebaho qismini tashkil etuvchi ajoyib 227 ta rasmni yaratgan. Ehrlich rassom Kamilo Tompaga turmushga chiqqan, u bilan Shubicheva koʻchasidagi uyda yashab, oʻsha yerda ishlagan. U oʻz joniga qasd qilishdan ikki yil oldin, 1978-yilgacha rasm chizgan.

Vafoti 
Marta Ehrlich 1980-yil 15-martda oʻz joniga qasd qilgan. Mirogoj qabristoniga Marta Tompa ism-sharifi bilan dafn etilgan.

Manbalar

Adabiyotlar 

 

1980-yilda vafot etganlar
1910-yilda tugʻilganlar
Zagreblik sanʼatkorlar
Yahudiy ayol rassomlar
Yahudiy rassomlar
Xorvatiyalik ayol rassomlar
Xorvatiyalik rassomlar
Yugoslaviyadagi suidsidlar
Xorvatiyalik yahudiylar
Namangan (telekanal)

Namangan (toʻliq nomi:Namangan teleradio kompaniyasi) – Namangan viloyatida 1990-yil 18-oktyabrda tashkil etilgan teleradio kompaniya. Teleradio kompaniya Oʻzbekistonning universal mazmundagi davlat hududiy telekanali. Oʻzbekiston milliy teleradiokompaniyasi tarkibida tashkil etilgan.

Tarixi 
Namangan teleradio kompaniyasi 1990-yil 18-fevraldan tajriba-sinov koʻrsatuvlarni efirga uzatishni boshlagan. Kanal tashkil topgan yili anchagina kuchsiz edi. Kompaniya tashkil etilgan yili oʻz ishini oʻsha paytdagi „Magnoliya“ rusumli koʻchma televizion stansiya hamda „KT – 132“ markali 3 ta telekamera bilan ish boshlagan. Teleradio kompaniyaning moddiy texnik bazasi mustaqillikning dastlabki yillaridan yaxshilangan. 2000-yilda Namangan teleradio kompaniyasi uchun 504 million soʻm evaziga yangi teleradio kompaniya uchun telemarkaz qurib bitkazilgan. Yangi teleapparaturalar bilan jihozlangan, optik tolali uzatkichlar oʻrnatilgan, efir sifati yaxshilangan, tasvirni raqamli va analog signalda qabul qilish imkoni yaratilgan, efir vaqti uzaytirilgan. Bu telemarkazda 2007-yil 1-yanvar oyidan 2012-yil 1-yanvariga qadar efirlar 12 soatdan efirga uzatilib kelgan, xozirda esa kanalda 18 soat davomida efir olib boriladi.

Tavsifi 
Namangan telekanali oʻz dasturlarini asosan oʻzbek tilida berib boradi. Telekanal yoʻnalishi universal.

Yana qarang

Xususiy telekanallar 
 Sport (telekanal)
 Mahalla (telekanal)
 Sevimli TV
 Zoʻr TV
 Milliy TV

Viloyat telekanallari 
 Navoiy (telekanal)
 Qaraqalpaqstan

Manbalar

Havolalar 
 Namangan telekanali telegramda
 Namangan telekanali You tubeda

Oʻzbekiston telekanallari
Vera Fisher

Vera Fisher (1925-yil 27-yanvar, Zagreb – 2009-yil 14-iyul, Zagreb) xorvatiyalik ayol akademik haykaltarosh.

Hayoti 
Vera Fisher 1925-yil 27-yanvarda Xorvatiyaning hozirgi poytaxti Zagreb shahrida yahudiy oilasida tugʻilgan. Uning otasi Zagrebning Paromlin shahrida ishlagan va Vera Fisher oilasi bilan Paromlindagi kvartiralarda yashagan. Biroq, oila u yerda uzoq vaqt qolmagan, lekin Vera Fisherning soʻzlariga koʻra, uning tugʻilgan joyi haqidagi xotiralar uning hayolotida abadiy saqlanib qolgan. Vera Fisherning otasi u bir yoshidaligida vafot etgan. Shu sababli, u bobosi va buvisi hamda onasi Latika (qizlik ismi Klein) qoʻlida tarbiyalangan. Ikkinchi Jahon urushi paytida, yahudiy boʻlganligi uchun Italiya boshqaruvi ostidagi Rab va Kupari lagerida internatsiya qilingan. Italiya taslim boʻlganidan keyin Vera Fisher Xorvatiyadagi Milliy Ozodlik Harakatiga qoʻshilgan. 1951-yilda Vera Fisher Zagreb universitetining Tasviriy sanʼat akademiyasini professor Vanya Radush qoʻl ostida tamomlagan. U Xorvatiyada va xorijda koʻplab shaxsiy va guruh koʻrgazmalarida ishtirok etgan, masalan, 1952-yilda Xorvatiya rassomlar uyushmasining 8-chi koʻrgazmasida birinchi marta ommaviy chiqish qilgan. 1962-yilda Zagrebdagi Xorvatiya rassomlar uyushmasi salonida oʻz shaxsiy koʻrgazmasini oʻtkazgan. 2002-yilda Vera Fisher avtobiografik koʻrgazma tashkil etgan. 1952-yildan Vera Fisher Xorvatiya rassomlar uyushmasining aʼzosi boʻlgan. 1997-yilda Xorvatiya Prezidenti Franjo Tuđman Fisherni Marko Marulićning yuzi tasvirlangan Danica Hrvatska ordeni bilan taqdirlagan. U Zagrebdagi yahudiy jamiyatining faol aʼzolaridan biri boʻlgan. Vera Fisher hayoti davomida ijodi yetarlicha baholanmagan rassomlardan biridir va bugungi kunda ham uning ijod mahsullari adolatsiz ravishda chetga surilib, unutilib ketmoqda.

Vafoti 
Vera Fisher 2009-yil 14-iyulda Zagrebda vafot etgan va Mirogoj qabristoniga dafn qilingan.

Manbalar

Adabiyotlar 

 

2009-yilda vafot etganlar
1925-yilda tugʻilganlar
Zagreblik sanʼatkorlar
Xorvatiyalik ayol haykaltaroshlar
Yahudiy haykaltaroshlar
Xorvatiyalik yahudiylar
Sherzod Esanov

Sherzod Esanov (2003-yil 1-fevralda tugʻilgan) – oʻzbekistonlik futbolchi. Hozirda Rossiya Premyer-ligasining „Akron“ klubi futbolchisi, markaz yarim himoyachi pozitsiyasida toʻp surmoqda. Oʻzbekston U-20 terma jamoasi aʼzosi boʻlgan va 4 marta maydonga tushib, 2 ta gol urgan. Uning transfer narxi 250 ming yevroga baholangan.

Futbolchilik faoliyati 
2023-yil 11-iyulda Andijon jamoasi Sherzodni „Olimpik“ jamoasiga ijaraga bergan. Olimpik jamoasi tarkibida 25-turda Navbahor darvozasiga gol kiritgan va tur yakuniga eng yashi futbolchi sifatida baxolangan. 2024-yil mavsum boshida Olimpik jamoasidagi ijara muddati yakunlangach „Andijon“ jamoasiga qaytgan.

Andijon klubi Rossiya Premyer-ligasining 2024/2025-yilgi mavsumi debyutanti, Tolyattining „Akron“ jamoasi Sherzdoni ikki yuz ming $ ga transfer qilishi mumkunligi maʼlum qilingan. 2024-yil 21-iyulda Andijon jamoasi Sherzodni „Akron“ jamoasi bilan shartnoma imzolaganini maʼlum qilgan.

2024-yilning 30-iyulida u Rossiya kubogi doirasidagi „Rubin“ klubiga qarshi oʻyinda jamoa safida debyut oʻyinini oʻtkazgan. 2024-yil 3 avgustda Sherzod Rossiya Premyer-ligasida Moskvaning „Dinamo“ jamoasiga qarshi oʻyinda debyut qilgan.

Yutuqlar 
Klub

 Oʻzbekiston Pro ligasi gʻolibi: 2022

Terma jamoa

 AFC U-20 Osiyo Kubogi gʻolibi: 2023
 Osiyo oʻyinlari 2022 bronza medal sohibi: 2023

Manbalar

Havolalar 

 Sherzod Esanov OʻzPFL saytida

 Sherzod Esanov Transfermarkt saytida

2003-yilda tugʻilganlar
1-fevralda tugʻilganlar
Navoiyda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Futboldagi erkak hujumchilar
Futboldagi erkak qanot yarim himoyachilari
Erkak futbol yarim himoyachilari
Qizilqum klubi futbolchilari
Chigʻatoy klubi futbolchilari
Andijon klubi futbolchilari
Olimpik jamoasi futbolchilari
FC Akron Tolyatti futbolchilari
Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari
Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Rossiya Premyer-ligasi futbolchilari
Oʻzbekistonlik muhojir erkak futbolchilari
Rossiyadagi chet ellik erkak futbolchilar
Oʻzbekiston 20 yoshgacha boʻlgan terma jamoasi futbolchilari
Oʻzbekiston 21 yoshgacha boʻlgan terma jamoasi futbolchilari
Oʻzbekiston yoshlar terma jamoasi futbolchilari
Osiyo oʻyinlari 2022 futbolchilari
Futbol boʻyicha Osiyo oʻyinlari sovrindorlari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Tatar masjidlari

Tatar masjidlari tomida minorasi boʻlgan masjidlar boʻlib, Tatariston va boshqa Volga boʻyidagi tatarlar yashovchi boshqa hududlardagi musulmon tatarlar va boshqirdlar orasida keng tarqalgan masjid turi hisoblanadi. Vaqti-vaqti bilan Rossiyaning boshqa hududlarida topilgan zamonaviy tatar diniy meʼmorchiligi XVIII asr oxirida ishlab chiqilgan va XIX asrda Idel-Uralda mashhurlikka erishgan.

Tarixi 
Islom tatar meʼmorchiligining ilk namunalari Bolgʻorda joylashgan. Bugungi kunda ularning hech biri ishlatilmayapti. Ular Markaziy Osiyo islom arxitekturasi bilan yaqin oʻxshashliklarni aks ettiradi, ulardan dizaynlar ham olingan. Biroq, qishloq masjidlarining dizayni poytaxt shaharlardagi Markaziy Osiyoga oʻxshash masjidlarga qarama-qarshi boʻlib, ularning qattiq mahalliy iqlimga bardosh berish qobiliyatidan kelib chiqadi deb ishoniladi. Koʻpgina masjidlar toshdan ham, yogʻochdan ham shu uslubga muvofiq qurilgan. Hali ham faol boʻlgan zamonaviy tatar masjidlarining eng qadimgisi Tatar poytaxti Qozon shahridagi Märcani masjididir. Buyuk Ketrin hukmronligi davridagi masjid minorasi toʻsiqli tomning markazida joylashgan. Konsepsiya anʼanaviy qishloq tatar masjidlaridan qabul qilingan deb ishoniladi. Märcani masjidi tatar diniy arxitekturasining qayta tiklanishining namunasidir, chunki 1742-yilgi nasroniylashtirish toʻgʻrisidagi farmon tufayli aksariyat masjidlar vayron qilingan edi.

1817-yilgi cherkov binolarini birlashtirish toʻgʻrisidagi farmon 1831-yilda masjidlargacha kengaytirildi. Oʻshanda namunaviy loyiha ishlab chiqilib, Qozon, Nijniy Novgorod, Perm va Simbirsk gubernatorliklarining arxitektura idoralariga tarqatildi. Märcani va Apanay kabi tatar masjidlari barokko uslubida qurilgan edi. İske Taş va Pushti masjid klassitsizm uslubiga hissa qoʻshgan.

XIX asrda masjidlar qurilishiga hissa qoʻshgan arxitektorlar orasida Pyatnitskiy, Korinfskiy, Shmidt, Peske, Romanov, Yermolayev, Pavlov, Parensov, Petondi, Texomirov, shuningdek, noprofessional arxitektorlar Mansurov, Foshderebryugson, Yakk va boshqalar bor edi.

1844-yilda yana bir namunali masjid loyihasi joriy etildi. U asosan shahar masjidlari uchun ishlatilgan. Minora binoning shimoliy qismida, eshik ostida joylashgan. Biroq tomida minorali masjidlar bugungi kungacha qurib kelinadi.

Galereya

Manbalar 

Tatar madaniyati
Masjidlar
Jaan Kikkas

Jaan Kikkas (1892-yil 5-iyun – 1944-yil 9-mart) – estoniyalik ogʻir atletikachi, Parijdagi olimpiya oʻyinlari sovrindori (1924). 75 kilogrammgacha boʻlgan ogʻir atletikachilar oʻrtasidagi bahslarda ishtirok etgan.

1921-yildan boshlab ogʻir atletika bilan shugʻullana boshlagan. Kikkas 1924-yilgi olimpiada oʻyinlarida siltab koʻtarish boʻyicha jahon rekordini oʻrnatgan.

Ikkinchi jahon urushi paytida oʻldirilgan.

Tarjimai holi 
Jaan Kikkas 1892-yil 5-iyunda Rossiya imperiyasining Valga shahrida tugʻilgan.

Tallindagi metallga ishlov berish ustaxonasi egasining egasi boʻlgan.

Jaan Kikkas 1944-yilda ikkinchi jahon urushi paytida Tallin Sovet qoʻshinlari tarafidan bombardimon qilinganida vafot etgan. Tallindagi Liiva qabristoniga dafn etilgan.

Faoliyati 
Estoniyalik birinchi olimpiya chempioni, ogʻir atletikachi Alfred Neulandga havas qilib, 1921-yilda ogʻir atletika bilan shugʻullana boshlagan. 1922-yilda terma jamoa safiga chaqirilga .

Dastlab Valka mudofaa ligasi sport klubi aʼzosi boʻlgan. Keyinchalik Tartu shahridagi Kalev klubi safiga oʻtgan.

1922-yilda Tallin shahrida boʻlib oʻtgan jahon chempionatida qatnashgan va oʻz vazn toifasida toʻrtinchi oʻrinni egallagan.

1923-yilda Boltiqboʻyi chempionatida kumush medalni qoʻlga kiritgan, 1923-yil Gothenburg oʻyinlarida esa kumush medal sohibi boʻlgan.

1924-yilda Parijdagi olimpiya oʻyinlarida 75 kilogrammgacha boʻlgan vazn toifasida bronza medalini qoʻlga kiritgan. 5 ta yoʻnalish boʻyicha umumiy natijasi 540 kilogrammni tashkil etgan: 70 kg bir qoʻl bilan dast koʻtarish + 87,5 kg bir qoʻl bilan siltab koʻtarish + 80 kg dast koʻtarish + 85 kg dast koʻtarish + 127,5 kg siltab koʻtarish). Siltab koʻtarishdagi natija (127,5 kg) jahon rekordiga aylangan.

1925-yilda Kikkas Estoniya chempioni boʻlgan. Faoliyati davomida yana 5 ta olimpiya va 3 ta Estoniya rekordini oʻrnatgan.

Manbalar 

Alifbo boʻyicha shaxsiyatlar
1944-yilda vafot etganlar
9-martda vafot etganlar
1892-yilda tugʻilganlar
5-iyunda tugʻilganlar
Manzura Salimova

Manzura Salimova Alimovna (1962-yil 21-mayda Fargʻona viloyatida tavallud topgan) – O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatining Fan, taʼlim va sogʻliqni saqlash masalalari qoʻmitasida doimiy asosda ishlovchi senator, Xalq deputatlari Fargʻona viloyati Kengashi aʼzosi hamda „Fargʻona viloyat ona bola skrining markazi“ning asoschisidir.

Adolat sotsial-demokratik partiyasi Fargʻona viloyati kengashi deputati.

Faoliyati 
Manzura Salimova 1962-yilning 21-may kunida Fargʻona viloyatida dunyoga kelgan, millati oʻzbek. Maʼlumoti oliy, oliy taʼlim muassasasini „pediatriya ishi“ mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan. 2003-yil 21-aprel kuni „Fargʻona viloyat ona bola skrining markazi“ga asos solgan. Senator boʻlishidan oldin va senator etib saylanganidan soʻng ham Salimova oʻzining asosiy eʼtiborini yosh bolalarning sogʻligiga qaratgan. Shu sababdan ham Skrining markazi laboratoriyasi tuzilgan. Bu markaz haqida Manzura Salimova shunday degan:

Manzura Salimova 2021-yili maktablarda yangi oʻquv yili boshlangan paytda maktablardagi oʻquv qoʻllanma hamda darsliklarni yetishmaganini tanqid qilgan.

Mukofotlari 
2023-yil Oʻzbekiston Respublikasi Prezident Shavkat Mirziyoyevning „8 mart – Xalqaro xotin-qizlar kuni munosabati bilan mukofotlash toʻgʻrisida“gi farmonga koʻra bir nechta xotin-qizlar bilan birga Manzura Salimova ham „Doʻstlik“ ordeni bilan taqdirlangan.

Manbalar 

1962-yilda tugʻilganlar
21-mayda tugʻilganlar
Fargʻona kishilari
Fargʻonada tugʻilganlar
Oʻzbekistonda tugʻilganlar
Oʻzbekistonliklar kasbi boʻyicha
Farhod Bekmurodov

Farhod Bekmurodov (Фарҳод Бекмуродов) – oʻzbekistonlik futbolchi. Hozirda Oʻzbekiston Superligasi „Andijon“ klubida markaz yarim himoyachisi sifatida toʻp surmoqda. „Andijon“ – „Bunyodkor“ uchrashuvida Bekmurodov Muhammadkarim Toirovga nisbatan qoʻpollik ishlatgani uchun sariq kartochka olib, voqeaga aralashdi. Toirovning gol urishiga toʻsqinlik qilgan. Keyinroq u raqib futbolchisiga qarshi maqtovga sazovor harakat qilib, maydonda sport mahoratini namoyish etdi.

Manbalar

Havolalar 
Farhod Bekmurodov Transfermarkt saytida futbolchi profili

Yashayotgan insonlar
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Erkak futbol yarim himoyachilari
Erkak futbol himoyachilari
Andijon klubi futbolchilari

Lokomotiv Toshkent futbol klubi futbolchilari
Qoʻqon 1912 klubi futbolchilari
Metallurg Bekobod klubi futbolchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Oʻzbekistonda tugʻilganlar
Oʻzbekiston kishilari
Futbolchilar
Michał Szpakowski

Mixal Shpakovskiy (1989-yil 23-aprel, Torun) – polshalik eshkak eshish sportchisi. 2012 yilgi Yozgi Olimpiya va 2016 yilgi Yozgi Olimpiya oʻyinlari ishtirokchisi. Jahon va Yevropa chempioni.

Tarjimayi holi 
Michał Szpakowski 1989-yil 23-aprelda tugʻilgan. Akademik eshkak eshish boʻyicha 3 karra Yevropa chempioni (2009, 2011, 2012). Akademik eshkak eshish boʻyicha jahon chempionati gʻolibi (2019), 2012-yilgi yozgi olimpiya oʻyinlari, 2016-yilgi yozgi olimpiya oʻyinlari va 2020-yilgi yozgi olimpiya oʻyinlari ishtirokchisi.

U Bydgoshczdagi Iqtisodiyot universitetida tahsil olgan.

Faoliyati 
Eshkak eshish bilan shugʻullanishni 14 yoshida boshlagan. Otasi uni Torundagi AZS UMK klubiga yozdirganidan keyin boshlagan.

Michał Szpakowski 2009-yilda Poznanda boʻlib oʻtgan jahon chempionatida sakkizinchi oʻrinni egallagan. 2010, 2011 va 2013-yillardagi jahon chempionatlarida ham qatnashgan, biroq medallarni qoʻlga kirita olmagan. 2012-yilgi London olimpiadasida Yettinchi oʻrinni egallagan. 2011-yilda Bydgoshczda yilning eng yaxshi sportchisi deb topilgan.

2014-yilda Amsterdamda boʻlib oʻtgan jahon chempionatida oʻz faoliyatida birinchi marta jahon chempionligini qoʻlga kiritgan. Jamoaviy bahslarda ikkinchi oʻrinni egallagan. 2015-yilda polyaklar jamoaviy musobaqalarda sakkizinchi oʻrinni egallashgan.

2016-yilda Braziliyada boʻlib oʻtgan olimpiya oʻyinlarida Michał Szpakowski sakkizta sportchi orasida beshinchi oʻrinni egallagan.

2017-yilda Szpakowski Racicadagi Yevropa chempionatida kumush medalni qoʻlga kiritgan. 2018-yilda Polshadan jamoasi Glazgodagi musobaqada yettinchi boʻlgan va xuddi shunday natija Plovdivdagi jahon chempionatida ham qayd etilgan.

Luzerndagi Yevropa chempionatida kumush, Linsdagi jahon chempionatida esa oltin medalni qoʻlga kiritgan. Oʻsha yili Poznanda oʻtkazilgan jahon kubogida bronza medalini qoʻlga kiritgan.

2021-yilda jahon kubogining Zagreb va Sabaudiadagi bosqichlarida mos ravishda kumush va bronza medallarini qoʻlga kiritgan. Tokiodagi olimpiya oʻyinlarida ishtirok etgan. Bu ishtirok polshalik sportchi uchun faoliyatidagi uchinchisi boʻlgan.

Manbalar 

Alifbo boʻyicha shaxsiyatlar
Yashayotgan insonlar
1989-yilda tugʻilganlar
23-aprelda tugʻilganlar
Ilhom Abdugʻaniyev

Ilhom Abdugʻaniyev (Илҳом Абдуғаниев) – oʻzbekistonlik futbolchi. Hozirda Oʻzbekiston Superligasi „Andijon“ klubida hujumchi sifatida toʻp surmoqda.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Futboldagi erkak hujumchilar
Andijon klubi futbolchilari
Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari
Oʻzbekistonda tugʻilganlar
Oʻzbekiston kishilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Harald Tammer

Harald Tammer (9-yanvar, 1899-yil, Revel – 6-iyun 1942-yil, Unjlag, Gorkiy viloyati) – estoniyalik jurnalist, jamoat arbobi, yengil atletikachi va ogʻir atletikachi. Ogʻir atletika boʻyicha jahon chempioni, sobiq estoniyalik rekordchi va Parijdagi Olimpiya oʻyinlari medali sovrindori (1924).

Biografiyasi 
Harald Tammer 1899-yil 9-yanvarda Revelda (Rossiya imperiyasi) tugʻilgan.

Sportdagi faoliyati 
1912-yilda sport bilan shugʻullana boshlaydi. Uch yil oʻtgach, Tallinndagi Kalev jamoasiga qoʻshiladi va uloqtirish boʻyicha ixtisoslashgan yengil atletikachi boʻlib, yadro uloqtirishda alohida muvaffaqiyatlar koʻrsatadi.

1916-yilda yadro uloqtirish boʻyicha Rossiya chempionatining kumush medali, disk va bolgʻa uloqtirish boʻyicha bronza medali sovrindori boʻladi. Birinchi jahon urushi paytida koʻngilli ravishda frontga joʻnaydi va keyinchalik Estoniya mustaqillik urushida qatnashadi. 1920-yilda Antverpendagi Olimpiya oʻyinlarida Estoniya terma jamoasining bayroqdori boʻlgan va yadro uloqtirishda 6-oʻrinni egallagan. 1920-yillardan boshlab ogʻir atletika bilan shugʻullanadi. 1922-yilda oʻz uyi Tallinda boʻlib oʻtgan jahon chempionatida oltin medalni qoʻlga kiritgan. 1923-yil holatiga koʻra, uning otish boʻyicha eng yaxshi natijasi 14,15 m, bolgʻa uloqtirishda 37,18 m, disk uloqtirishda esa 41,06 m boʻlgan. 1920-yillarda Tammer jahon reytingida kuchli oʻntalikka kirgan. 1924-yilda Parijdagi Olimpiya oʻyinlarida Harald Tammer ogʻir atletika boʻyicha 82,5 kilogrammdan ortiq vazn toifasida bronza medalini qoʻlga kiritadi. Xuddi shu Olimpiya oʻyinlarida yadro uloqtirish musobaqasida qatnashib, oʻn ikkinchi oʻrinni egallaydi. Tammer 1922-yildan 1924-yilgacha ogʻir atletika boʻyicha uch marta Estoniya chempioni boʻlgan va oʻn beshta milliy rekordni oʻrnatgan. 1924-yildan keyin murabbiylik bilan shugʻullanadi, 1928 va 1936-yilgi Olimpiya oʻyinlariga estoniyalik sportchilarni tayyorlaydi. Ogʻir atletika boʻyicha ham hakamlik qilgan.

Sportdan tashqaridagi faoliyati 
1921—1928-yillarda Xarald Tammer Eesti Spordileht muharriri, 1933—1940-yillarda Eesti Päevaleht, 1940-yilda Revue Baltique jurnaliga muharrirlik qilgan. 1928-yildan 1940-yilgacha Jurnalistlar uyushmasi va Sport matbuot klubi boshqaruvi aʼzosi, 1932 va 1940-yillarda Boltiqboʻyi matbuoti uyushmasining raisi va Estoniya Olimpiya qoʻmitasining aʼzosi boʻlgan. 1937-yildan Riigikogu (milliy majlis) aʼzosi boʻladi.

Oʻlimi 
1941-yil fevral oyida Harald Tammer NKVD tomonidan hibsga olindi va bir yarim yil oʻtgach, 1942-yil 6-iyunda Gorkiy viloyati, Semyonov shahri Suxobezvodnoye temir yoʻl stantsiyasi yaqinidagi Unjlag lagerida vafot etadi.

Manbalar 

Birinchi jahon urushi qatnashchilari (Rossiya)
1942-yilda vafot etganlar
6-iyunda vafot etganlar
1899-yilda tugʻilganlar
9-yanvarda tugʻilganlar
Alifbo boʻyicha shaxsiyatlar
Sunnatulla Abdullajonov

Sunnatulla Abdullajonov (Суннатилла Абдуллажонов) – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston Superligasining „Andijon“, „Bunyodkor“, „Turon“, „Qizilqum“ klubida hujumkor yarim himoyachi sifatida toʻp surgan. Hozirda „Neftchi“ klubida oʻynaydi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Erkak futbol himoyachilari
Erkak futbol yarim himoyachilari
Andijon klubi futbolchilari
Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Oʻzbekistonda tugʻilganlar
Oʻzbekiston kishilari
Alban milliy kiyimlari

Alban milliy kiyimlari (albancha: Veshjet Tradicionale Shqiptare; Veshjet Kombëtare; Veshjet Popullore or Kostumet Kombëtare) – barcha Albaniya va alban tilida soʻzlashadigan hududlar va jamoalarda 500 dan ortiq turli xil kiyimlarni oʻz ichiga oladi. Albaniyaning kiyim-kechak tarixi klassik davrlarga borib taqaladi. Bu xalqni boshqa Yevropa davlatlaridan ajratib turuvchi omillardan biri boʻlib, u Illiriya davriga borib taqaladi.

Mamlakatdagi deyarli har bir madaniy va geografik mintaqada oʻziga xos kiyim-kechak turlari mavjud boʻlib, ular tafsilotlari, materiali, rangi va shakli jihatidan farq qiladi. Alban milliy liboslari koʻpincha quyosh, burgut, oy, yulduz va ilon kabi illiriya antiqa butparastlik ramziy elementlari bilan bezatilgan. Matolar anʼanaviy ravishda toʻquv dastgohlari yordamida toʻqish orqali tayyorlanadi. Bugungi kunga kelib, baʼzi konservativ keksa erkaklar va ayollar, asosan, shimol taraflarda kundalik hayotlarida anʼanaviy kiyimlar kiyib yurishadi. Janubdan kelgan keksa ayollar esa odatda qora libos kiyishadi. Erkaklar va oʻgʻil bolalar esa taytlarga oʻxshash uzun oq yubkalar va uzun paypoqlar kiyishadi.

Albaniyaga oid kiyimlar

Xhamadan 
Xhamadan anʼanaviy yelek boʻlib, uni butun Albaniyada, Kosovoda hamda Shimoliy Makedoniyadagi albanlar, Serbiyadagi albanlar, Chernogoriyadagi albanlar va Italiyaning Arbëresh qishloqlarida kiyadilar.

Brez 
Brez anʼanaviy belbogʻlar boʻlib, ular Albaniya, Kosovo, Shimoliy Makedoniya, Serbiya, Chernogoriya va Italiyaning Arbëresh qishloqlarida alban erkaklari tomonidan kiyiladi.

Çorape 
Çorape anʼanaviy paypoq boʻlib, butun Albaniya, Kosovo, Shimoliy Makedoniya, Serbiya, Chernogoriya va Italiyaning Arbëresh qishloqlarida alban erkaklari kiyadilar.

Opinga 
Opinga (albancha talaffuzi: [ɔˈpiŋɡa]) anʼanaviy poyabzal boʻlib, butun Albaniya, Kosovo, Shimoliy Makedoniya, Serbiya, Chernogoriya va Italiyaning Arbëresh qishloqlarida alban erkaklari kiyadilar.

Galereya

Albaniya milliy kiyimlaridan naʼmunalar

Manbalar

Havolalar 
 
 

Albaniya madaniyati
Albaniya
Milliy kiyimlar
Ewa Trzebińska

Ewa Trzebińska (qizlik paytidagi familiyasi Nelip; 1989-yil 1-may, Katovitse) – polshalik qilichboz. Qilichbozlikning shpaga turi boʻyicha musobaqalarda ishtirok etadi. Yevropa chempioni, jahon chempionati sovrindori, olimpiya oʻyinlari ishtirokchisi.

Tarjimayi holi 
Ewa Trzebińska 1989-yil 1-mayda Katovitse shahrida tugʻilgan. Onasi Grazina voleybolchi, otasi Pavel esa velosportchi boʻlgan .

South-Benddagi Notre Dame universitetida moliya boʻyicha magistr darajasini olgan.

Faoliyati 
Ewa oʻn yoshida Katovitseda klub reklamasini koʻrib, qilichbozlik bilan shugʻullana boshlagan. Sportchining aytishiga qaraganda, darhol qilichbozlikka, xususan, bu sport turining taktikasiga mehr qoʻygan. Ewa magʻlubiyatga uchragan taqdirida ham qilichbozlikdan zavqlanishini taʼkidlab oʻtgan. .

2009-yilda Antaliyada boʻlib oʻtgan jahon chempionatida Trzebińska jamoaviy bahslarda kumush medal sohibasiga aylangan. Shaxsiy musobaqada esa 32-oʻrinni egallagan. Keyingi yili Parijda medal qoʻlga kirita olmagan: yakkalik bahslarida 29-oʻrinni va jamoaviy tarzda yettinchi oʻrinni egallagan. 2011-yilda Kataniyada oʻtgan musobaqaning yakkalik va jamoaviy bahslarida mos ravishda 28 va 6-oʻrinni egallagan.

2012-yilgi London olimpiadasiga yoʻllanmani qoʻlga kirita olmagan. 2013-yilda yelkasidan jarohat olgan.

2015-yilda Moskvada boʻlib oʻtgan jahon chempionatida yakkalik bahslarida 54-oʻrinni egallagan. Jamoaviy bahslarni polshaliklar 12-oʻrinda yakunlashgan.

2017-yilda Leipzigda boʻlib oʻtgan jahon chempionatida Trzebińska jamoaviy bahslarda uchinchi oʻrinni egallagan. Individual bahslarda finalga chiqqazn va yakunda rossiyalik Tatyana Gudkovaga 9:11 hisobida yutqazib, kumush medal sohibasiga aylangan. Oʻsha yili Tbilisida boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatida Ewa Trzebińska yakkalik va jamoaviy bahslarda beshinchi oʻrinni egallagan.

2016-yilda jarohati tufayli Rio-de-Janeyroda boʻlib oʻtgan olimpiya oʻyinlariga yoʻllanmani qoʻlga kirita olmagan.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1989-yilda tugʻilganlar
1-mayda tugʻilganlar
Qirgʻiziston ommaviy axborot vositalari

Qirgʻizistonda ommaviy axborot vositalari cheklangan va ommaviy axborot vositalari ustidan hukumat hukmronlik qilmoqda. Biroq Qirgʻizistonda Markaziy Osiyoning boshqa mamlakatlariga qaraganda koʻproq erkinlik va plyuralizm mavjud .

Soʻnggi yillarda Qirg‘iziston hukumati senzurani kuchaytirdi va ommaviy axborot vositalari erkinligini cheklovchi qonunlar qabul qildi. Mustaqil jurnalistlar repressiyalarga, jumladan, hibsga ham olindi. Mustaqil ommaviy axborot vositalari esa hukumat tomonidan yopildi.

Gazeta va jurnallar 
2003-yilda Qirgʻizistondagi 25-30 ta gazeta va jurnaldan sakkiztasi davlatga tegishli boʻlib, „Uchqun“ davlat nashriyoti mamlakatdagi eng yirik gazeta nashriyotchisi edi.

Televidenie va radio 
Ommaviy axborot vositalari oʻrtasidagi raqobat hukumat tarafdori boʻlgan gazetalar va radioeshittirish vositalarining kuchli davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlanishi bilan bogʻliq. 2000-yillar boshida bunday savdo nuqtalarining soni ortib borayotgani hukumatga aloqador shaxslar tomonidan nazorat qilinardi. Hozirda Qirgʻizistonda 8 ta davlat va 20 ta xususiy televidenie tarmogʻi mavjud boʻlib, u yerda hukumat koʻrsatuvlarni cheklab qoʻygan va oʻtmishda muxolifat namoyishlarini efirga uzatgan NTS kabi xususiy tarmoqlarni qoʻrqitgan yoki yopib qoʻygan. 23 ta FM radiostansiyasi va jami 13 AM stansiyasi mavjud. Davlat ommaviy axborot vositalari ustunlik qilmoqda va muxolifatning uni xususiylashtirish harakatlariga mamlakatdagi siyosiy muhitni hisobga olgan holda prezident Qurmanbek Bakiyev toʻsqinlik qildi. Biroq qamrov cheklangan, ayniqsa mamlakat janubida. Aksariyat xususiy tarmoqlar poytaxt shahar Bishkekda joylashgan. 2004-yilda har 1000 aholiga 187,6 televizor toʻgʻri kelardi. Radiodan foydalanish boʻyicha statistika esa mavjud emas edi.

Televideniye va radio singari axborot vositalari ham xabar berishlari mumkin boʻlmagan narsalarda mavjud va ular hukumatni kamdan-kam tanqid qiladilar. Oʻtmishda ham hukumat tarafdori, ham hukumatga qarshi boʻlgan jurnalistlar taʼqib va qoʻrqitishga uchragan. Qirgʻiz, rus va ingliz tillarida davlat va xususiy agentliklarning faoliyati yuritiladi.. Tuhmat – jazolanishi mumkin boʻlgan jinoyat.

2005-yilda hukumat almashganidan keyin muxolifatning qarashlari ommaviy axborot vositalarida avvalgidan koʻra koʻproq boʻldi. Biroq muxolifat vakillarining ommaviy axborot vositalariga kirishi cheklanganligicha qoldi. Muxolifatdagi „Sentyabr“ telekanali Qirgʻiziston sudi tomonidan yopilishiga buyruq berildi.

Internet 
2016-yilga kelib Qirgʻiziston aholisining 34 foizdan ortigʻi internetdan foydalandi. Internetdan foydalanishning oʻsishi onlayn ommaviy axborot vositalarining ahamiyatli boʻlishiga va mamlakatdagi siyosiy jarayonlarda katta rol oʻynashiga olib keldi. Buning eng yaxshi namunasi 2019-yilning noyabr va dekabr oylarida Bishkekda boʻlib oʻtgan korrupsiyaga qarshi norozilik namoyishlari boʻldi.

Manbalar 

Qirgʻiziston siyosati
Qirgʻiziston madaniyati
Saša Čađo

Saša Čađo (1989-yil 13-iyul, Sarayevo) — serbiyalik basketbolchi.

Serbiya terma jamoasi safida Rio-de-Janeyrodagi yozgi olimpiya oʻyinlarida bronza medalini qoʻlga kiritgan. 2020-yilda Tokioda boʻlib oʻtgan olimpiya oʻyinlarida ishtirok etgan. 2015 yilda Vengriya va Ruminiyada boʻlib oʻtgan Yevropa chempionati va 2021-yilgi Yevropa chempionatlarida gʻolib chiqqan. Ispaniya va Fransiyadagi jahon chempionati hamda 2019 yilda Serbiya va Latviyada oʻtkazilgan Yevropa chempionatida bronza medallarini qoʻlga kiritgan.

Faoliyati

Klublar 
Saša professional faoliyatini 2006-yilda Mladi Krajišnik basketbol klubida boshlagan. Mazkur klub safida Serbiya Respublikasi kubogini qoʻlga kiritgan. Keyin Sarayevoning Željezničar klubi safiga oʻtgan. Željezničardagi faoliyati davomida ikki marta Bosniya va Gersegovina chempionatida va bir marta Bosniya va Gersegovina kubogida gʻolib boʻlgan. 2009-yilda Serbiya chempionatidagi Hemofarm (hozirgi Vršac) jamoasi safiga qoʻshilgan va klub bilan 2010 va 2012-yillarda ikki marta Serbiya kubogini qoʻlga kiritishga erishgan. 2013-yilda „Partizan“ tarkibida Čađo Serbiya chempionati, Serbiya kubogi va ayollar basketbol ligasida gʻolib chiqqan. 2013—2014-yilgi mavsumni Ruminiyaning Alba Iulia jamoasida, 2014—2015-yilgi mavsumni esa Turkiyaning „Canik Belediye“ jamoasida oʻtkazgan. 2015-yildan buyon İstanbul Üniversitesi sport klubi sharafini himoya qilmoqda.

Terma jamoa 
Saša Čađo Bosniya va Gersegovina yoshlar terma jamoalari safida bir nechta bahsda ishtirok etgan. Ammo keyinchalik Serbiyada oʻynashga qaror qilgan. Shunday qilib, 2013-yilgi Yevropa chempionatiga Serbiya terma jamoasi basketbolchisi sifatida yoʻl olgan va yirik xalqaro turnirlardagi debyutini amalga oshirgan. Serblar oʻtkazgan 9 oʻyinda Saša Čađo 33 ochko (shundan 11 tasi Turkiyaga, 10 tasi Ispaniyaga qarshi oʻyinda) toʻplagan. 2014-yilgi jahon chempionatida Serbiya chorak finalga qadar yetib borgan: Saša 7 oʻyindan 6 tasida maydinga tushib, 18 ochko (Xitoy, Turkiya va Angola bilan oʻyinlarda 6 ochko) toʻplagan. Serbiya gʻalaba qozongan 2015-yilgi Yevropa chempionatida Sasha 10 ta oʻyindan 6 tasida maydonga tushgan. Serbiya ayollar terma jamoasining Yevropa chempionatidagi gʻalabasi mamlakat basketboli tarixidagi birinchisi boʻlgan va jamoaga olimpiya oʻyinlarida qatnashish huquqini ham taqdim etgan.

Manbalar 

Sarayevoda tugʻilganlar
Alifbo boʻyicha shaxsiyatlar
Yashayotgan insonlar
1989-yilda tugʻilganlar
13-iyulda tugʻilganlar
Ala Archa davlat qarorgohi

Ala Archa davlat qarorgohi (; ) – Qirgʻizistonning Bishkek shahrida joylashgan prezidentning rasmiy qarorgohi. Bu Qirgʻiziston prezidenti Sadir Japarovning hozirgi rasmiy uyi.

Maqsadi 
Davlat rezidensiyasining asosiy vazifalari Qirgʻiziston Respublikasi Prezidenti va uning oila aʼzolariga moddiy-texnikaviy, ijtimoiy va maishiy xizmat koʻrsatish, shuningdek, Prezidentning davlat protokoli tadbirlarini oʻtkazishning asosiy joyi boʻlib xizmat qilish hisoblanadi. Bishkekda boʻlib oʻtadigan koʻplab sammitlar ushbu qarorgohda boʻlib oʻtgan, masalan, 2008-yilgi Mustaqil Davlatlar Hamdoʻstligi sammiti. Prezident vazifasini bajaruvchi shaxslar qarorgohda vaqtincha yashash huquqiga ega. Shuningdek, u madaniy tadbirlarni oʻtkazishga yordam beradi va taniqli shaxslar uchun mehmonxona xizmatlarini koʻrsatadi. Mehmonxonalarda anʼanaviy uylar, bilyard xonasi va biznes markazi mavjud.

Hududi 
2018-yilning kuzida davlat qarorgohida soʻnggi 10 yil ichida birinchi boʻlib keng koʻlamli taʼmirlash ishlari amalga oshirildi. U keyingi iyun oyida Bishkekda boʻlib oʻtgan Shanxay Hamkorlik Tashkiloti sammiti vaqtida yakunlandi.

Tashqi pavilon 
2019-yil mart oyida Sooronbay Jeenbekov Vladimir Putinni Bishkekda kutib olganida, qulay joy bilan taʼminlash maqsadida qarorgoh tashqarisida taʼmirlash ishlari doirasida yangi marmar pavilon tashkil ettirgan edi. „Qirgʻiziston iftixori“ laqabini olgan bu pavilion Issiqkoʻl marmaridan yasalgan boʻlib, balandligi 7,2 metr, uzunligi 43 metr va eni 22 metrni tashkil qiladi.

Enesay qabulxonasi 
Enesay qabulxonasi qirgʻizlarning etnik uyi koʻrinishida qurilgan. U 2017-yilda Sooronbay Jeenbekovning inauguratsiyasi kabi koʻplab tadbirlarga mezbonlik qilgan.

Turar-joy maydoni 
Asosiy bino atrofida 1974-yilda qurilgan 20 ga yaqin boshqa uylar va turar-joy binolari joylashgan boʻlib, ular orasida Ordo uyi (Sooronbay Jeenbekov qarorgohi) va 17-sonli davlat dachasi (Almazbek Atambayev qarorgohi) mavjud.

Kongress zallari 

 Katta konferensiya zali
 Kichik konferensiya zali
 Matbuot markazi
 Banket zali
 Oqsoqollar majlislar zali

Restoran 
Ala-Archa-4, odatda Oltin zal restorani sifatida ham tanilgan, qarorgoh hududidagi eng qadimgi bino boʻlib, 1950-yillarda qurilgan. Chet ellik delegatsiyalar va chet ellik mehmonlar bilan davlat ziyofatlarida ishlatiladi. 1998-yildan beri taʼmirlanmagani uchun 2018-yilda taʼmirlangan.

Manbalar 

Qirgʻiziston binolar va inshootlar turlari boʻyicha
Qirgʻiziston
Roman Steinberg

Roman Steinberg (, 1900-yil 5-aprel – 1939-yil 20-may), keyinchalik familiyasini Kivimägi () – estoniyalik yunon-rum kurashchisi, Parijdagi Olimpiya oʻyinlari gʻolibi (1924).

Biografiyasi 
Roman Steinberg 1900-yil 5 aprelda Rossiya imperiyasining Tallin shahrida tugʻilgan. Kema motorchisi boʻlib ishlagan. Bir qator manbalar, jumladan, Estoniya ensiklopediyasida Roman Steinberg 1928-yilda Tallinda 28 yoshida vafot etgani koʻrsatiladi. Biroq, bu maʼlumot haqiqatga toʻgʻri kelmaydi, chunki Steinberg spirtli ichimliklar shishalarini (4 shisha konyakni) deklaratsiya qilmagani uchun 7 haftaga qamalganligi haqida maʼlumotlar mavjud. Qamalishi ensiklopediya tomonidan sportchi vafot etgan kun sanasi chop etilishidan keyin sodir boʻlgan. 1938-yilda Roman Steinberg familiyasini toʻgʻridan toʻgri shu maʼnoni bildiruvchi estoncha familiyaga Kivimägiga oʻzgartiradi. Anette Takk (1905—1967) bilan turmush qurgan (toʻyi 1938-yildan keyin boʻlib oʻtgan). Ularning Eike Tikerpuu (1929—2009) ismli qizi boʻlgan. 1939-yil 20-mayda 39 yoshida sil kasalligidan vafot etgan. Buni Päevaleht ja Uudislehtdagi qayd yozuvi va qabr toshidagi sana tasdiqlaydi.

Faoliyati 
Valvaya sport seksiyasida kurashni bilan shugʻullangan va oxir-oqibat „Kalev“ klubiga oʻtadi va u yerda Robert Oksa murabbiyligida mashgʻulotlarni boshlaydi. 1921-yilda yunon-rum kurashi boʻyicha yarim oʻrta vaznda Estoniya chempioni boʻladi. Keyingi yili oʻrta vazn toifasiga koʻtariladi, 1922 va 1923-yillarda yana ikkita milliy chempionlikni qoʻlga kiritadi. 1924-yilda Parijda boʻlib oʻtgan yozgi Olimpiya oʻyinlarida 75 kilogrammgacha boʻlgan vazn toifasida bronza medalini qoʻlga kiritgan. Roman Steinbergning bronza medali hozirda Tartu sport muzeyida saqlanadi.

Manbalar 

1939-yilda vafot etganlar
20-mayda vafot etganlar
1900-yilda tugʻilganlar
5-aprelda tugʻilganlar