yakhyo/uz-wiki huggingface dataset:
Gurayat mahalliy aeroporti

Gurayat mahalliy aeroporti ()  – Saudiya Arabistonining Al-Jouf viloyatidagi Gurayat (shuningdek, Guriat yoki Qurayyat deb ham talaffuz qilinadi) shahriga xizmat koʻrsatuvchi aeroport. U Saudiyaning Jidda va Ar-Riyod shaharlariga muntazam parvozlarni taqdim etadi. Aeroport 1974-yilda tashkil etilgan.

Infratuzilmasi 
Aeroport oʻrtacha dengiz sathidan  balandlikda joylashgan. U 10/28 deb belgilangan bitta uchish-qoʻnish yoʻlagiga ega, asfalt yuzasi  ni tashkil qiladi.

Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar 
Muntazam yoʻlovchilarga xizmat koʻrsatadigan aviakompaniyalar :

Yana qarang 

 Saudiya Arabistoni aeroportlari roʻyxati
 Saudia

Manbalar 

Saudiya Arabistoni aeroportlari
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Al-Jouf viloyati
1974-yilda tashkil etilgan aeroportlar
Turkman quloni

Turkman quloni (lot. Equus hemionus) – shuningdek, Kaspiy yovvoyi eshagi, Turkmaniston quloni yoki oddiygina qulon deb ataladi. Oʻrta Osiyodagi qulonlarning kenja turi. Ushbu turkman quloni 2016-yilda yoʻqolib ketish xavfi ostida deb eʼlon qilingan.

Soʻnggi paytlarda bu turning populyatsiyasi mamlakatda kamayib ketgan, avvalgi joylarida esa asta-sekin koʻpayib bormoqda.

2005-yilda Turkmanistonda qulonlar soni 1295—1345 tani tashkil qilgan edi. Turkmanistondagi qulonlarning bu turi boʻyicha boshqa maʼlumotlar yoʻq.

Tavsifi 
Turkman quloni qulonlarning eng katta kenja turlaridan biridir. Uzunligi oʻrtacha 200 smdan 250 smgacha boʻladi, ogʻirligi tahminan 200—240 kgni tashkil qiladi. Erkak qulonlar urgʻochilarga qaraganda kattaroq boʻladi.

Turkman quloni och jigarrang, umurtqa pogʻonasi boʻylab qalin qora chiziq oʻtgan, orqa va qorinda oq dogʻlar bilan ajralib turadi. Yozda turkman qulonining yunglari toʻkiladi va jigarrangda boʻladi, qishda esa qalin kulrang-jigarrang yunglari yana qayta oʻsib chiqadi.

Yashash tarzi 
Erkaklari yetakchiligida 4-5 urgʻochi va 3-4 yosh qulondan iborat poda hosil qiladi. 3 yoshdan oshgan erkak qulonlar podadan chiqarib yuboriladi. Kuzda qulonlar uyuri 100 va undan ortiq boshni tashkil qilishi mumkin. Juftlashish davri, odatda, may-iyun oylariga toʻgʻri keladi. Keyingi yil may-iyunda esa bolalaydi, bolalari juftlashish davrigacha onasidan ajramaydi. Boshoqli oʻsimliklar, shuvoq, shoʻra asosiy ozuqasi sanaladi.

Tarqalishi 
Turkman quloni Oʻrta Osiyoning choʻllarida, dashtlarda, qurgʻoqchil yaylovlarda va butazorlarda yashaydi.

Turkman qulonining tarqalish hududi shimoliy Eron, Afgʻoniston, Kaspiy dengizi, gʻarbiy Xitoy, Ukraina va janubiy Sibirgacha boʻlgan hududlarni qamrab oladi. U ilgari Qozogʻistonning Sarieshik-oʻtrov choʻlida yashagan. Biroq, u oʻsha joydan yoʻq boʻlib ketgan.

Oʻzbekistonda tarqalishi 
XIX asrning oxirlarigacha Ustyurtda (Qoraqalpogʻiston) koʻp uchragan, XX asrning 30-yillariga kelib butunlay yoʻq boʻlib ketgan. 1982—1983-yillarda Turkmanistonning Qoplonqir qoʻriqxonasi hududidan 100 ta qulon Oʻzbekiston hududiga kirib kelgan. Buxoro ixtisoslashgan „Jayron“ pitomnikida yarim tuqunlikdagi qulonlar koʻpaytirilgan.

Manbalar 

Qizil kitobga kiritilgan jonivorlar
Hayvonlar
Ustyurt
Zoologiya
Qo'riqxonalar
Najron mintaqaviy aeroporti

Najron mintaqaviy aeroporti  – Saudiya Arabistonining Najron shahridagi aeroport. 2011-yil 20-sentyabrda Najron viloyati hokimi Mishal bin Abdulloh tomonidan ochilgan.

Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar

Yana qarang 

 Saudiya Arabistoni aeroportlari roʻyxati
 Najron

Manbalar 

Saudiya Arabistoni aeroportlari
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Najron
Vodiy ad-Davosir mahalliy aeroporti

Vodiy ad-Davosir mahalliy aeroporti ()  Saudiya Arabistonining Riyod viloyatidagi Vodiy ad-Davosir shahriga xizmat koʻrsatuvchi aeroportdir. Aeroport 1990-yilda tashkil etilgan.

Infratuzilmasi 
Aeroport oʻrtacha dengiz sathidan  balandlikda joylashgan. U 10/28 deb belgilangan bitta uchish-qoʻnish yoʻlagiga ega, asfalt yuzasi  ni tashkil qiladi.

Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar 
Rejali yoʻlovchilarga xizmat koʻrsatadigan aviakompaniyalar :

Shuningdek qarang 

 Saudiya Arabistoni aeroportlari roʻyxati

Manbalar 

Riyod viloyati
Saudiya Arabistoni aeroportlari
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
1990-yilda tashkil etilgan aeroportlar
Turaif mahalliy aeroporti

Turaif mahalliy aeroporti ()  Saudiya Arabistonining Shimoliy chegaralar viloyatidagi Turaif shahriga xizmat koʻrsatuvchi aeroportdir. Eng yaqin aeroportlar: Arardagi Arar mahalliy aeroporti va Gurayatdagi Gurayat mahally aeroporti. Aeroport 1979-yilda tashkil etilgan.

Infratuzilmasi 
Aeroport oʻrtacha dengiz sathidan  balandlikda joylashgan. U 10/28 deb belgilangan bitta uchish-qoʻnish yoʻlagiga ega, asfalt yuzasi  ni tashkil qiladi.

Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar 
Muntazam yoʻlovchilarga xizmat koʻrsatadigan aviakompaniyalar :

Yana qarang 

 Saudia
 Saudiya Arabistoni aeroportlari roʻyxati
 Qirol Abdulaziz xalqaro aeroporti

Manbalar 

Saudiya Arabistoni aeroportlari
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Shimoliy chegaralar viloyati
AQSh Gran-prisi

Amerika Qoʻshma Shtatlari Gran-prisi – 1908 yildan beri Amerika Grand Prize deb nomlanuvchi avtopoygalar musobaqasi. Gran-pri keyinchalik Formula-1 boʻyicha jahon chempionatining bir qismiga aylandi.   , Gran-pri oʻnta turli joyda 52 marta oʻtkazilgan. 2012-yildan beri u har yili Texasning Ostin shahridagi Amerika qitʼasida oʻtkaziladi, 2020-yilda u COVID-19 pandemiyasi tufayli bekor qilingandan tashqari.
Sharura mahalliy aeroporti

Sharura mahalliy aeroporti ()  Saudiya Arabistonining Najron viloyatidagi Sharura shahriga xizmat koʻrsatadigan aeroportdir. Aeroport 1972-yilda tashkil etilgan.

Infratuzilmasi 
Aeroport oʻrtacha dengiz sathidan  balandlikda joylashgan. U 08/26 deb belgilangan bitta uchish-qoʻnish yoʻlagiga ega, asfalt yuzasi  ni tashkil qiladi.

Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar 
Quyidagi aviakompaniyalar aeroportdan muntazam yoʻlovchi parvozlarini amalga oshiradi:

Yana qarang 

 Saudiya Arabistoni aeroportlari roʻyxati
 Saudia
 Najron viloyati

Manbalar 

Saudiya Arabistoni aeroportlari
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Sharura
1972-yilda tashkil etilgan aeroportlar
Rafha mahalliy aeroporti

Rafha mahalliy aeroporti () Saudiya Arabistonining Shimoliy chegaralar viloyatidagi Rafha shahriga xizmat koʻrsatadigan aeroportdir. Hafr al-Botin (taxminan  deyarli yarmida joylashgan janubi-sharqda) va Arar (taxminan  shimoli-gʻarbiy) shaharlari orasida joylashgan. Aeroport 1978-yilda tashkil etilgan.

Aeroport oʻrtacha dengiz sathidan  balandlikda joylashgan. U 11/29 deb belgilangan bitta uchish-qoʻnish yoʻlagiga ega, asfalt yuzasi  ni tashkil qiladi.

Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar 
Muntazam yoʻlovchilarga xizmat koʻrsatadigan aviakompaniyalar:

Yana qarang 

 Saudiya Arabistoni aeroportlari roʻyxati

Manbalar 

Saudiya Arabistoni aeroportlari
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Rafha
Eduard Sachau

Carl Eduard Sachau (1845-yil 20-iyul, Neumünster, Germaniya – 1930-yil 17-sentyabr, Berlin, Germaniya) – nemis sharqshunosi. U Jozef Horovitz va Eugen Mittwochlarning ustozi hisoblanadi.

Hayoti 
U Kiel va Leyptsig universitetlarida sharq tillarini oʻrgangan, 1867-yilda Halleda fan nomzodi ilmiy darajasini olgan. Sachau som tillari filologiyasining professori (1869-yil) va Vena universitetining professori (1872-yil), 1876-yilda esa Berlin universitetida professori boʻldi, u yerda Sharq tillari yangi kafedrasining direktori etib tayinlangan (1887-yil).

Sachau bir necha marta Yaqin Sharqqa sayohat qilgan va suryoniy va boshqa oromiy tillari boʻyicha ishi bilan mashhur boʻlgan. U katta ensklopedistlardan biri boʻlgan Al-Beruniy hayoti boʻyicha mutaxassis boʻlgan va Al-Beruniyning Hindiston haqidagi qomusiy asari Kitob taʼrix al-Hind (Hindiston asari) tarjimasini yozgan. Shuningdek Sachauning Xorazm haqidagi Zur Geschichte und Chronologie von Khwârizm asari oʻrta asrlardagi Xorazm tarixini yoritib bergan .

Kielda talaba boʻlganida, u Teutonia Kiel birodarligining aʼzosi boʻlgan (1864-yil). U Vena va Prussiya Fanlar akademiyasining aʼzosi, Londondagi Qirollik Osiyo jamiyati va Amerika Sharq jamiyatining faxriy aʼzosi edi. Bagʻdod temir yoʻlini rejalashtirish va qurishda maslahatchi boʻlib ishlagan. Uning taniqli shogirdlari orasida Germaniyada zamonaviy islomshunoslik asoschisi Eugen Mittvoch ham bor edi.

U 1902-yil oktyabr oyida Bodleian kutubxonasining 300 yilligi munosabati bilan Oksford universitetida fanlar doktori faxriy unvonini olgan.

Biblografiyasi 
Inedita Syriaca. Eine Sammlung syrischer Übersetzungen von Schriften griechischer Profanliteratur. 1870-yil

Zur Geschichte und Chronologie von Khwârizm. 1873-yil

Chronologie orientalischer Völker, 1878, English translation. Chronology of Ancient Nations. 1879-yil

Reise in Syrien und Mesopotamien. 1883-yil

Muhammedanisches Recht nach schafiitischer Lehre. 1897-yil

Am Euphrat und Tigris: Reisenotizen aus dem Winter 1897-1898. 1900-yil

„Three Aramaic Papyri from Elephantine, Egypt“ in Smithsonian Institution Annual Report.1907-yil

Alberuni’s India. An account of the religion, philosophy, literature, geography, chronology, astronomy, customs, laws and astrology of India about A. D. 1910-yil

Die Chronik von Arbela, ein Beitrag zur Kenntnis des ältesten Christentums im Orient. 1915-yil

Arabische Erzählungen aus der Zeit der Kalifen, Munchen: Hyperionverlag. 1920-yil

Manbalar

Havolalar 

 Author Eduard Sachau

1845-yilda tugʻilganlar
1930-yilda vafot etganlar
Berlinda vafot etganlar
Sharqshunoslar
Sharqshunoslik
Fan doktorlari
2020-yilgi Yozgi Olimpiya o'yinlarida kamondan otish - Saralash

2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida kamondan otish boʻyicha 128 ta saralash oʻrni mavjud: erkaklar uchun 64 va ayollar uchun 64ta. Malakaviy standartlar 2018 yilning mart oyida Jahon Kamondan otish musobaqalarida chiqarilgan.2020-yilgi Olimpiada oʻyinlari COVID-19 pandemiyasi tufayli 2021-yilga qoldirilgan.

Har bir Milliy olimpiya qo'mitasida (MOQ) har bir gender uchun uchtadan ko'pi bilan oltita ishtirokchi ishtirok etishi mumkin. Muayyan genderlar uchun jamoalarni saralaydigan Milliy olimpia qomitasi jamoaviy musobaqaga uch a'zodan iborat jamoani yuborishi va har bir a'zoni individual musobaqada ishtirok etishi mumkin. Har bir gender uchun 12 ta jamoaviy o'rinlar mavjud, shuning uchun jamoaviy saralash orqali 36 kishi saralanadi. Boshqa barcha Milliy olimpiada qomitalari individual tadbirlar uchun har bir gender bo'yicha ko'pi bilan bitta kvota olishi mumkin.

Oltita o'rin mezbon davlat sifatida Yaponiyaga ajratilgan, yana to'rtta joy uch tomonlama komissiya tomonidan hal qilinadi. Qolgan 118 ta oʻrin kvalifikatsion jarayon orqali taqsimlanadi, bunda kamonchilar oʻzlari uchun shart boʻlmasa-da, oʻzlarining Milliy olimpiada qomitalari  uchun kvota oʻrinlarini oladilar.

Manbalar 

Yozgi olimpiada oʻyinlari
Qeshm Air

Qeshm Air (, Hevapeimayi-ye Qeshm) – Eron aviakompaniyasi; bosh ofisi Tehronda joylashgan boʻlib, mahalliy va xalqaro yoʻlovchilarga muntazam qatnovlar hamda charter reyslarini amalga oshiradi. Aviakompaniya 1993-yilda Faraz Qeshm Airline sifatida tashkil etilgan.

Qeshm Air Fars Air Qeshm aviakompaniyasidan farq qiladi.

Tarixi 
Qeshm Air aviakompaniyasi 1993-yilda tashkil etilgan va oʻz xizmatlarini boshqa aviakompaniyalardan lizingga olingan samolyotlar orqali yoʻlga qoʻygan. Kompaniyaning dastlabki parvoz yoʻnalishlari Tehrondan Qeshmga va Tehrondan Dubayga boʻlgan. 2000-yilga kelib, Qeshm Air oʻz parkida yettita samolyotga ega edi.

Aviaparki

Joriy holati 
2023-yil may holatiga koʻra, Qeshm Air aviaparki quyidagi samolyotlardan iborat:

Avval foydalanilgan samolyotlar 
Qeshm Airlines ilgari ushbu samolyotlardan foydalangan:

 Airbus A300B4
 Airbus A319-100
 Airbus A321-100
 Fokker 50
 McDonnell Duglas MD-83
 Tupolev Tu-154M
 Yakovlev Yak-40
 Yakovlev Yak-42D

Baxtsiz hodisalar va falokatlar 

 2001-yil 17-mayda Faraz Qeshm Airlinesning Yak-40 samolyoti Tehrondan Goʻrgon aeroportiga 30 kishi, jumladan Eron transport vaziri Rahmon Dadman, ikki vazir oʻrinbosari va yana yetti nafar parlament aʼzosi bilan uchib ketdi. Samolyot yomon ob-havo sharoiti tufayli yoʻnalishini oʻzgartirishga majbur boʻlgani va keyinchalik Eronning Sari shahri yaqinidagi Elburs togʻlarida qulagani aniqlangan. Bortdagilarning hammasi halok boʻlgan.

Manbalar

Havolalar 

 

Eron brendlari
Eron aviakompaniyalari
Zagros Airlines

Zagros Airlines – bosh qarorgohi Tehronda joylashgan Eron aviakompaniyasi. Bazasi Mehrobod xalqaro aeroportida joylashgan.

Tarixi 
Zagros Airlines 2005-yilda Eronning Obodon shahrida tashkil etilgan. Aviakompaniya Mehrobod xalqaro aeroporti va Mashhad xalqaro aeroportidan ekspluatatsion baza sifatida foydalanadi. 2007-yilda Zagros Airlines Tehrondan Suriya poytaxti Damashqqa parvoz qilib, birinchi xalqaro yoʻnalishini boshladi.

2013-yil sentyabr oyida aviakompaniya Airbus A320-200 ni qabul qildi. 2016-yil yanvar oyida Zagros Airlines Erondagi birinchi A319 samolyotini sotib oldi. 2017-yil 14-martda aviakompaniya oʻzining birinchi A321-200 samolyotini Ukrainaning Khors Air aviakompaniyasidan nam lizing asosida sotib oldi.

Parvoz manzillari 
2023-yil may oyi holatiga koʻra, Zagros Airlines aviakompaniyasi quyidagi yoʻnalishlarga parvozlarni amalga oshiradi:

Aviaparki 
2023-yil may holatiga koʻra Zagros Airlines aviaparki quyidagi samolyotlardan iborat edi:

Aviaparkining rivojlanishi 
2017-yil iyun oyida aviakompaniya Airbus bilan 20 ta A320neo va 8 ta A330neo samolyotlariga buyurtma berish boʻyicha memorandum imzolagani maʼlum qildi.

Baxtsiz hodisalar va falokatlar 

 2016-yilning 28-yanvarida Zagros Airlines 4010-reysida Mashhad xalqaro aeroportining 31R uchish-qoʻnish yoʻlagiga qoʻnayotgan McDonnell Duglas MD-83 samolyoti (roʻyxat raqami EP-ZAB) ob-havo sharoiti tufayli uchish-qoʻnish yoʻlagidan chiqib ketdi. Samolyot jiddiy shikastlangan, ammo jabrlanganlar yoʻq.

Eronlik birinchi ayol uchuvchi 
2019-yil iyul oyida Zagros Airlines aviakompaniyasi ayol uchuvchiga ega boʻlgan birinchi Eron avialayneriga aylandi, Neshat Jahondariy esa Eron inqilobidan keyin mamlakatdagi birinchi ayol uchuvchiga aylandi. Jahondariy xonim ayollar yetakchiligidagi taʼsiri tufayli milliy boylik sifatida mashhur. Hozirda u mamlakatdagi eng yosh ayol uchuvchisi hisoblanadi.

2019-yilning oktyabr oyida, Jahandoriy Zagros Airlines bilan tanishganidan roppa-rosa 3 oy oʻtgach, u Eron va Yaqin Sharq mintaqasidagi birinchi toʻliq ayollar iborat ekipajning bir qismi edi. Bu Zagros Airlines kompaniyasining ayol rahbarligidagi obroʻsiga katta taʼsir koʻrsatdi.

Manbalar

Havolalar 

 

Eron brendlari
Eron aviakompaniyalari
FlyEgypt

flyEgypt Misrning lou-koster va charter aviakompaniyasi boʻlib, bosh ofisi Qohirada joylashgan.

Tarixi 
Aviakompaniya 2014-yilda yagona toifali charter operatori sifatida tashkil etilgan va 2015-yilning 12-fevralida Qohira va Jidda oʻrtasidagi reys bilan faoliyat boshlagan. 2015-yil 11-iyulda Syurix va Marsa Alam oʻrtasida haftalik mavsumiy xizmatni boshladi.

Parvoz manzillari 
2022-yil fevral holatiga koʻra, FlyEgypt quyidagi muntazam yoʻnalishlarga xizmat koʻrsatadi (mavsumiy charter operatsiyalari bundan mustasno):

Aviaparki 

2023-yil iyun holatiga koʻra, FlyEgypt aviaparki quyidagi samolyotlardan iborat:

Manbalar

Havolalar 

 
Lou-kosterlar
Yaqin Sharq aviakompaniyalari
Misr aviakompaniyalari
Qohirada joylashgan kompaniyalar
Mavlono qabristoni

Mavlono qabristoni — Namangan viloyatining Namangan shahrida joylashgan qabriston. Qabriston 110 gektar maydonni egallagan boʻlib Namangan shahrining eng katta va koʻplab ulugʻlar dafn etilgan tabarruk joyi hisoblanadi.

Manbalar 

Namangan viloyati
Namangan viloyatidagi qabristonlar
IrAero

IrAero – Rossiyaning Irkutsk shahrida joylashgan aviakompaniya. Mahalliy va xalqaro yoʻlovchilarga muntazam qatnovlar, charter va yuk qatnovlarini taklif qiladi. Asosiy bazasi Irkutsk aeroportida joylashgan.

Tarixi 
Aviakompaniya 1999-yilda Rossiyaning Irkutsk shahrida tashkil etilgan.

IrAero Turkiya, Ozarbayjon, Armaniston, Oʻzbekiston, Xitoy, Vietnam, Manilaga xalqaro reyslarni amalga oshiradi (2024). Kompaniya qandaydir tarzda oʻz parvozlari uchun Visa va MasterCard tizimlari orqali toʻlovlar qabul qiladi. Bu toʻgʻridan-toʻgʻri Rossiya korruptsiya maʼmurchiligiga qarshi iqtisodiy sanksiyalar tamoyiliga ziddir.

Parvoz manzillari 

IrAero Rossiyaning yirik shaharlari va kichikroq shaharchalariga hamda qoʻshni mamlakatlardagi bir nechta yoʻnalishlarga parvozlarni amalga oshiradi.

Aviaparki

Joriy holati 
2022-yil iyul holatiga koʻra, IrAero floti quyidagi samolyotlardan iborat:

Avval foydalanilgan samolyotlar 
Ilgari IrAero floti quyidagi samolyot turlarini ham oʻz ichiga olgan:

 Antonov An-140
 Boeing 737-800
 Boeing 777-200ER

Baxtsiz hodisalar 
2011-yil 8-avgustda Antonov An-24 (RA-46561) samolyotida amalga oshirilgan IrAero 103-reysi Chitadan parvoz oxirida qoʻnish vaqtida Blagoveshchensk yaqinidagi Ignatyevo aeroportida uchish-qoʻnish yoʻlagidan chiqib ketdi. Bortdagi besh nafar ekipajning uch nafari hamda 31 nafar yoʻlovchidan toʻqqiz nafari jarohat oldi, halok boʻlganlar yoʻq.

Manbalar

Havolalar 

  

Rossiya aviakompaniyalari
Irkutskda joylashgan kompaniyalar
Rus brendlari
Lilapsofobiya

Lilapsofobiya – tornado yoki boʻronlar boshlanishidan qoʻrqish. Lilapsofobiya astrofobiyaning eng ogʻir turi sanaladi.

Belgilari

Tornadi ham boʻron boshlanganda paydo boʻladigan ruhiy belgilar: 

 Fikrni jamlay olmaslik
 Nazoratni yoʻqotish
 Qochish yoki yashirish istagi

Fizik belgilari: 

 Nafas qisilishi
 Terlash
 Koʻngil aynishini boshlanishi
 Bosh aylanishi, titroq, yurak urishini tezlashishi yoki hushidan ketish

Koʻpgina lilapsofobiya bilan ogʻrigan insonlar ham avtofobiya yaʼni yolgʻiz qolishdan qoʻrqishadi. Jabrlanganlar koʻpincha qoʻrquvni yengish maqsadida oʻzlari doim odamlar bilan birga boʻlishadi.

Yana qarang 

 Fobiyalar roʻyxati

Manbalar 

Fobiya
Qoʻrquv
Muhtorjon Mansurov

Muxtorjon Mansurov Toxirjonovich (1978-yil, Uychi tumani, Namangan viloyati, Oʻzbekiston ) – texnika fanlari doktori, professor (2023). 2023-yildan Namangan muhandislik-qurilish instituti Qurilish fakulteti dekani lavozimida ishlab kelmoqda.

Biografiyasi 
Muhtorjon Mansurov 1978-yil Namangan viloyati Uychi tumanida tavallud topgan.

Mehnat faoliyati 
1995—1999-yillar – Namangan muhandislik-pedagogika instituti talabasi.

1999—2001-yillar – Namangan muhandislik-pedagogika instituti magistranti.

2001—2008-yillar – Namangan muhandislik-pedagogika instituti umumtexnika fanlari  kafedrasi assistenti, katta o‘qituvchi, dotsent

2008—2010-yillar –  Namangan muhandislik-pedagogika instituti menejment fakulteti dekan muovini.

2010—2011-yillar–  Namangan muhandislik-pedagogika instituti  mashinasozlik texnologiyasi kafedrasi  mudiri.

2011—2012-yillar –  Namangan muhandislik-pedagogika institutiumumtexnika fanlari kafedrasi dotsent vazifasini bajaruvchi.

2012—2013-yillar –  Namangan muhandislik-pedagogika instituti umumtexnika fanlari kafedrasi mudiri.

2013—2014-yillar – Mingbuloq agrosanoat kasb-hunar kolleji direktori.

2014—2016-yillar – Qishloq xo‘jaligini mexanizatsiyalash va elektrlashtirish ilmiy-tadqiqot  instituti katta ilmiy xodim-izlanuvchisi.

2017—2019-yillar  – Qishloq xo‘jaligini mexanizatsiyalash ilmiy-tadqiqot  instituti ilmiy kadrlar tayyorlash bo‘limi rahbari.

2019—2020-yillar – Namangan muhandislik-qurilish instituti ichki nazorat va monitoring bo‘limi boshlig‘i, transport logistikasi va xizmatlar soxasi kafedrasi mudiri, mashinasozlik fakulteti dekani.

2019—2020-yillar – Namangan muhandislik-qurilish instituti texnologik mashinalar va jihozlar  kafedrasi mudiri.

2023-yildan hozirga qadar Namangan muhandislik-qurilish instituti Qurilish fakulteti dekani.

Manbalar

Adabiyotlar 

 

1978-yilda tugʻilganlar
Uychi tumanida tugʻilganlar
Namangan viloyatida tugʻilganlar
Professorlar
Loong Air

Zhejiang Loong Airlines Co. Ltd (xitoycha: 浙江长龙航空公司), Loong Air (长龙航空) brendi ostida xizmat koʻrsatadi, sobiq CDI Cargo (长龙国际货运航空公司) – Xitoyning Chjetszyan viloyati maʼmuriy markazi Xanchjou shahrida joylashgan aviakompaniya boʻlib, bazasi Syaoshan xalqaro aeroportida joylashgan.

Tarixi 
Loong Airlines dastlab CDI Cargo Airlines nomli yuk aviakompaniyasi boʻlib, 2012-yilda bitta Boeing 737-300F yuk tashuvchisi bilan oʻz faoliyatini boshlagan. Xitoy Fuqarolik aviatsiyasi maʼmuriyati tomonidan yoʻlovchi aviakompaniyasi boʻlish uchun maʼqullangan va 2013-yilda mahalliy reyslarda parvozlarni boshlagan. 2013-yil 25-sentyabrda aviakompaniya Airbus bilan 20 ta A320 ikki dvigatelli samolyot sotib olish boʻyicha oʻzaro anglashuv memorandumini imzoladi. Birinchi parvozi 2013-yil 29-dekabrda Xanchjoudan Chunsinga va Xanchjoudan Shenchjenga amalga oshirildi.

Parvoz manzillari 

Manbalar:

Aviaparki 

2022-yil iyul holatiga koʻra, Loong Air aviaparki quyidagi samolyotlardan iborat:

* Aviakompaniya Airbus bilan 11 ta Airbus A320ceo va 9 ta Airbus A320neo sotib olish boʻyicha memorandum imzolagan.

** Aviakompaniyaning Airbus bilan 20 ta A220 (ilgari Bombardier CSeries) sotib olish niyatini bildirgan.

Manbalar 

Xitoy aviakompaniyalari
Xitoy brendlari
Dalma aeroporti

Dalma aeroporti  – BAAning Dalma oroliga xizmat koʻrsatadigan kichik aeroport. Kichik va oʻrta oʻlchamdagi samolyotlarni qabul qilishga qodir, ularning aksariyati orol va boshqa shaharlar oʻrtasida ishchilar va tashrif buyuruvchilarni tashiydi.

Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar

Baxtsiz hodisalar va falokatlar 

 1990-yil 15-mayda ikki dvigatelli Piper PA-31-310 Navajo samolyoti hududda kartografiya missiyasini bajargandan soʻng, qoʻnishga urinish paytida uchish-qoʻnish yoʻlagiga yaqin joyda qulab tushdi. Yoʻlovchilarning toʻrt nafari ham halok boʻlgan.

Manbalar 

BAA aeroportlari
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Yaqin Sharq aeroportlari
Al-Botin eksklyuziv aeroporti

Al-Botin eksklyuziv aeroporti ()  BAA poytaxti Abu-Dabi shahri markazidan  masofada joylashgan maxsus biznes-jet xalqaro aeroportidir. Aeroport Abu-Dabi orolida joylashgan. 1970-yilda Abu-Dabi xalqaro aeroporti sifatida ochilib (hozirgi Abu-Dabi xalqaro aeroporti bilan adashtirmang), shaharning avvalgi aeroportini almashtirgan.

Tarixi 
Aeroport 1960-yillarda qurilgan va 1970-yilda Abu-Dabi xalqaro aeroporti sifatida ochilgan.

1982-yilda shaharning janubi-sharqida ortib borayotgan havo qatnovini qondirish uchun yangi aeroport ochildi.

1983-yilda Al-Botin harbiy havo bazasiga aylandi, Botin aviabazasi sifatida tanilgan.

1990-yil 17-avgustdan boshlab AQSh Havo kuchlarining ikkita boʻlinmasi Al-Botinga, oxir-oqibat Fors koʻrfazi urushiga aylangan harbiy mojarolarga tayyorgarlik koʻrish uchun joylashtirildi. Al-Botinga joylashtirilgan birinchi boʻlinma Arkanzas shtatidagi Litl-Rok havo kuchlari bazasidan oʻn oltita Lockheed C-130E Hercules transport samolyotiga ega 50-taktik havo yuk koʻtarish eskadroni edi. Unga 1990-yil 26-avgustdan boshlab, Arizona shtatidagi Devis-Montan havo kuchlari bazasidan 41-elektron jangovar eskadron oʻzining oltita Lockheed EC-130H Compass Call elektron hujum samolyotlari bilan qoʻshildi.

Aeroport 2008-yilgacha harbiylar nazorati ostida boʻlib, oʻshanda Al-Botin eksklyuziv aeroporti nomi ostida eksklyuziv samolyotlariga xizmat koʻrsatadigan fuqarolik aeroportiga aylangan.

2022-yil 8-dekabrda aeroportda amerikalik basketbolchi Viktor But hamda rossiyalik qurol tujjori Britt Griner mahbus sifatida almashilgan.

2023-yil aprel oyida Dubayda joylashgan Jetex aviatsiya kompaniyasi Al-Botin eksklyuziv aeroportida shaxsiy terminal (FBO) ochganini eʼlon qildi.

Hukumatning foydalanishi 
Al-Botin mushtariylari orasida BAA dengiz aviatsiyasi vertolyotlari eskadroni va Abu-Dabi politsiya departamentining havo qanoti bor.

Yoʻlovchi aviakompaniyalari va yoʻnalishlari 
Rotana Jet 2014-yil oktyabr oyida barcha rejalashtirilgan tijorat operatsiyalarini Abu-Dabi xalqaro aeroportining 2-terminaliga koʻchirdi va Al-Botindan xususiy reaktiv qatnovlarni amalga oshirishda foydalanmoqda.

Shveytsariyaning quyosh energiyasi bilan ishlaydigan eksperimental samolyoti, Solar Impulse 2 2015-yilda soʻnggi marta aeroportga qoʻndi. Aeroportdan butun dunyo boʻylab harakatlanish uchun boshlangʻich nuqta sifatida foydalangan. Samolyot 2015-yil 9-mart kuni havoga koʻtarilgan va yaqin atrofdagi Ummonga, soʻngra Hindistonga uchgan. 2016-yil 25-iyulda Qohiradan Abu-Dabiga qoʻnadigan soʻnggi poyga uchun qoʻnish joyi sifatida ham foydalanilgan.

Ilgari parvoz qilgan aviakompaniyalar va yoʻnalishlar

Yoʻlovchi tashish

Yuk tashish

Hujjatlarda tasvirlanishi 
Aeroport 1969-yil mart oyida Abu-Dabi tomonidan chiqarilgan pochta markalari toʻplamida tasvirlangan.

Manbalar 

BAA aeroportlari
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Jumabay Tashenov

Jumabay Tashenov () (1925-yil 15-dekabr, Toʻrgʻay, SSSR – 1994) – qoraqalpoq va qozoq yozuvchisi, tarjimon, shoir, dramaturg va ssenariynavis. Bir necha davlat mukofotlari sohibi

Biografiyasi 
1925-yil 15-dekabrda Qoraqalpogʻiston ASSR ,Toʻrgʻayda tavallud topgan.

1942-yilda urush boshlanishi munosabati bilan armiya safiga safarbar qilingan va butun urush davomida Berlingacha boʻlgan yoʻlni bosib oʻtgan, ikkita orden bilan taqdirlangan.

Demobilizatsiyadan soʻng Oʻzbekiston SSR Kompartiyasi Markaziy Qoʻmitasi huzuridagi partiya maktabiga oʻqishga kirib, uni 1950-yilda tugatgan. 1950-yilda Nizomiy nomidagi Toshkent pedagogika institutining tarix fakultetiga oʻqishga kirib, uni eksternatura boʻyicha tamomlagan va nihoyat Oʻzbekiston SSR Fanlar akademiyasi aspiranturasiga oʻqishga kirgan va 1945—1947-yillar orasida aspiranturada tahsil olgan, shu bilan bir qatorda, Qoraqalpogʻiston SP dramaturgiya seksiyasiga rahbarlik qilgan.

1947-yilda "Qizilqoraqalpogʻiston „ gazetasi va “Amudaryo" jurnali tahririyatiga ishga kirib, yozuvchi sifatida ilk faoliyatini boshlagan. Bu jurnallar 1961-yilgacha nashr etilgan. 1961-yilda "Qozoqfilm" kinostudiyasi tarkibiga qabul qilingan va muharrir-maslahatchi lavozimida faoliyat yuritgan.

Tashenov sheʼriy toʻplamlar, hikoyalar va romanlarni nashr ettirgan, rus mumtoz va sovet adabiyoti asarlarini qoraqalpoq hamda qozoq tillariga tarjima qilgan. Qoraqalpoq adabiyoti rivojiga qoʻshgan ulkan hissasi munosabati bilan Jumabay Tashenov hukumatning bir qator faxriy yorliqlari bilan taqdirlangan.

Qoraqalpoq tilidagi asarlardan eng mashhuri „Jangdosh doʻstlar“ qissasi hisoblanadi. Bir qator ssenariylar va pyesalar muallifi. U ssenariylarni birinchi navbatda, Igor Savvin bilan birgalikda yozgan.

Manbalar

1925-yilda tugʻilganlar
15-dekabrda tugʻilganlar
1994-yilda vafot etganlar
Nukusda tugʻilganlar
Qoraqalpogʻistonlik shoirlar
Qoraqalpogʻistonlik yozuvchilar
Toshkent davlat pedagogika universiteti bitiruvchilari
Qizil Yulduz ordeni sohiblari
Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Bahriddin Vahobov

Bahriddin Vahobov (; 23-yanvar, 2023-yil) – Oʻzbekistonlik sobiq futbolchi va futbol murabbiyi. Faoliyati davomida hujumchi va yarim himoyachi pozitsiyalarida oʻynagan. 2003-yilda BAA oʻtkazilgan U-20 jahon chempionatida Oʻzbekiston yoshlar terma jamoasi tarkibida ishtirok etgan.

Futbolchilik faoliyati 
Bahriddin futbolchilik faoliyatini 2001-yilda Termizning „Surxon“ klubi boshlagan. 2004-yilgi mavsumda Toshkentning „Paxtakor“ jamoasida oʻynagan. Faoliyati davomida keyinchalik „Toʻpalang“, „Mashʼal“, „Shoʻrtan“, „Buxoro“ jamoalarida oʻynagan. 2015-yilgi mavsumda faoliyatidagi eng sermahsul mavsumni oʻtkazidi va Qizilqum jamoasi tarkibida Oliy ligada 21 ta gol bilan ikkinchi oʻrinni egalladi. Bahriddin futbol faoliyatini 2018-yilda Oʻzbekiston Pro ligasida Termizning „Surxon“ jamoasida faoliyatini yakunladi.

Murabbiylik faoliyati 
2019-yilda futbolchi faoliyatini yakunlaganidan soʻng dastlab bolalar murabbiyi sifatida faoliyat olib bordi va 2020-yilda AFCning „B“ litsenziysiga oʻqigan.

Yutuqlar

Individual 

 Gennadiy Krasnitskiy klubi aʼzosi

Manbalar

Havolalar 
 Bahriddin Vahobov OʻzPFL saytida futbolchi profili
 Bahriddin Vahobov Soccerway saytida futbolchi profili
 Bahriddin Vahobov Championat.com saytida futbolchi profili
 Bahriddin Vahobov Transfermarkt saytida futbolchi profili
 Bahriddin Vahobov Sports.ru saytida futbolchi profili
 Bahriddin Vahobov Footballfacts saytida futbolchi profili

23-yanvarda tugʻilganlar
1983-yilda tugʻilganlar
Denovda tugʻilganlar
Surxondaryo viloyati kishilari
Yashayotgan insonlar
Kishilar
Alifbo boʻyicha futbolchilar
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Erkak futbol yarim himoyachilari
Futboldagi erkak hujumchilar
Surxon klubi futbolchilari
Paxtakor jamoasi futbolchilari
Mashʼal klubi futbolchilari
Toʻpalang klubi futbolchilari
Shoʻrtan klubi futbolchilari
Buxoro klubi futbolchilari
Qizilqum klubi futbolchilari
O‘zbekiston 20 yoshgacha bo‘lgan terma jamoasi futbolchilari
Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Yangiliklarda

In the News – bu bolalar va oʻsmirlar uchun dolzarb yangiliklarni jamlagan ikki daqiqalik televizion video boʻlaklarning Amerika seriyasidir. Qismlar 1971-yildan 1986-yilgacha Amerika Qoʻshma Shtatlarida CBS televizion tarmogʻida, shanba kuni ertalab animatsion multfilm dasturlari orasida, Schoolhouse Rock kabi xususiyatlar bilan birga efirga uzatilgan! va mos ravishda ABC va NBC raqobat tarmoqlarida namoyish etilgan One to Grow On. nBC shuningdek, Ask NBC News deb nomlangan raqobatdosh segmentni ishlab chiqardi.

Ingliz tilidagi televizion shoular
CBS dasturlari
IMDb identifikatori Vikimaʼlumotlardagisi bilan ayni boʻlgan sahifalar
Deval Patrik

Deval Laurdin Patrik (1956-yil 31-iyulda tugʻilgan) – amerikalik siyosatchi, yozuvchi, tadbirkor va fuqarolik huquqlari boʻyicha sobiq advokat, 2007-yildan 2015-yilgacha Massachusets shtatining 71-gubernatori boʻlib ishlagan. U Massachusets shtatining birinchi afro-amerikalik gubernatori va Maykl Dukakis 1991-yilda lavozimini tark etganidan keyin shtatning birinchi demokrat gubernatori edi. Chikagoning janubiy tomonida oʻsgan Patrik sakkizinchi sinfda Massachusets shtati Milton shahridagi Milton akademiyasida stipendiya oldi. U Garvard kolleji va Garvard huquq maktabida oʻqishni davom ettirdi. Oʻqishni tamomlagandan soʻng, u NAACP Huquqiy Mudofaa va Taʼlim Jamgʻarmasida huquqshunoslik bilan shugʻullangan va keyinchalik Bostondagi yuridik firmaga qoʻshilgan va u yerda keyinchalik hamkor deb nomlangan.

Gubernatorlikdan keyin Patrik Bain Capital kompaniyasida boshqaruvchi direktor lavozimida ishlagan. Shuningdek, u „Bizning avlod gapiradi“ stipendiya dasturi va startap inkubatori boshqaruvi raisi boʻlib ishlagan, uning vazifasi tadbirkorlik orqali Isroil va Falastinning yosh yetakchilarini birlashtirishdir. Shtatning eng kam ish haqini soatiga 8 dollardan 2017-yilgacha 11 dollarga koʻtardi va shtatga kazinolarni joriy etishni rejalashtirdi. Patrik davrida Massachusets issiqxona gazlari emissiyasini kamaytirish maqsadida Mintaqaviy issiqxona gazlari tashabbusiga (RGGI) qoʻshildi. Patrikning ikkinchi muddati 2011-yil 6-yanvarda boshlanganidan koʻp oʻtmay, u 2014-yilda qayta saylanish uchun daʼvogarlik qilmasligini eʼlon qildi.

U shuningdek American Well telesogʻliqni saqlash kompaniyasida direktorlar kengashi lavozimini egallaydi. Gubernatorlik davrida Patrik Mitt Romni davrida qabul qilingan 2006-yilda sogʻliqni saqlashni isloh qilish boʻyicha shtat dasturining amalga oshirilishini nazorat qiladi, taʼlim va hayot fanlarini moliyalashtirishni koʻpaytirdi, yuqori darajadagi taʼlim grantida gʻolib chiqadi, shtat boshqaruvini tubdan isloh qiladi. Massachusets Transport Departamentini yaratish uchun qonunni imzolash,
Yashayotgan insonlar
1956-yilda tugʻilganlar
Maui Land & Pineapple kompaniyasi

Maui Land & Pineapple Company, Inc. (ML&P, NYSE) 1909 yilda tashkil etilgan va Kapalua, Gavayi, Qoʻshma Shtatlarda joylashgan er xoʻjaligi va operatsion kompaniya. U taxminan  Maui orolida. U uy-joy, kurort, tijorat va sanoat koʻchmas mulklarini ishlab chiqadi, sotadi va boshqaradi; va Kapalua Resortda chakana savdo, golf va kommunal xizmatlar bilan shugʻullanadi. ML&P Maui Land & Pineapple kompaniyasi uchta operatsion segmentga tuzilgan, ammo 2009 yil oxirida (ananas biznesining yopilishi bilan) ikkitaga qayta tashkil etilgan.

Maui Land & Pineapple kompaniyasi uchta operatsion segmentga tuzilgan, ammo 2009 yil oxirida (ananas biznesining yopilishi bilan) ikkitaga qayta tashkil etilgan. Dam olish maskani segmenti golf va dam olish maskanlari hKapalua Land Company, Ltd. (KLC)  maydondagi Kapalua kurortini boshqaradi. , kurortda koʻchmas mulkni ishlab chiqish va sotish bilan birga. (ML&P, NYSE) 1909 yilda tashkil etilgan va Kapalua, Gavayi, Qoʻshma Shtatlarda joylashgan er xoʻjaligi va operatsion kompaniya. U taxminan  Maui orolida.

909 yilda tashkil etilgan va Kapalua, Gavayi, Qoʻshma Shtatlarda joylashgan er xoʻjaligi va operatsion kompaniya. U taxminan  Maui orolida. KLC 1975 yilda tashkil etilgan boʻlib, 800 dan ortiq turar-joylar, uy-joylar va kondominiumlar, golf maydonlari, tennis kortlari, kurort, chakana savdo va savdo doʻkonlaridan iborat kurort xoldinglarini boshqaradi.
Ananas ishlab chiqarish
Meshekliqalʼa

Meshekliqal’a – Xorazm viloyatida joylashgan. Meshekliqal’ani dastlab 1939-yilda S. P. Tolstov tomonidan oʻrganilgan. Unda moʻgʻullarning 1221-yildagi istilosigacha yodgorlik karvonsaroy vazifasini bajargan va Xorazm arxeologik xaritasiga kiritilgan. Akademik yahyo Gʻulomov Meshekliqal’ani oʻrta asrlardagi Sandal raboti bilan bir deb aytadi. XX asrning 70-yillarida yodgorlik qoraqalpogʻistonlik arxeolog M.Mambetullayev tomonidan oʻrganiladi va XI-XII asrlarga oid madaniy qatlam toʻpishga muvaffaq boʻladi. Meshkliqal’a kvadrat shaklida qurilgan. Uning oʻlchamlari 60/60 metrni tashkil qiladi. Meshkliqal’aning ayrim qismlarida devorlar saqlanib qolgan. Saqlanib qolgan devorlarning balandligi 4 metrdan 8 metrgacha boradi. Sharqiy devorda darvoza oʻrni boʻlib bu yerdan aholi kirib chiqishda foydalangan. Qal’aning devorlari paxsa, guvala, hom gʻishtdan qurilgan. Meshekliqal’a 2004–2005-yillarda Xorazm Maʼmun akademiyasining arxeologi S. R. Baratov boshchiligida qayta oʻrganildi. Tadqiqot davomida qal’aning janbiy qismidaga bir nechta xoʻjalik xonadonlari aniqlandi. Xonadonlarning poydevorlari pishgan gʻishtdan qurilgan boʻlib, madaniy qatlamlardan topilgan buyumlar koʻzalar va boshqa nrsalar asosan XII-XII asrlarga taluqli ekanligi aniqlangan. C. R. Baratovning takidlashicha koʻplab sopol idishlarning topolishi va xonadonlarning joylashishidagi tartibsizlik, shu bilan birga Meshekliqal’aning janubiy qismidagi mustahkam rabotlarning borligi yodgorlik dastlab dehqonning qoʻrgʻoni va keyinchalik karvonsaroyga aylantirilganligini koʻrsatadi. Qadimgi Xorazm tarixi arxeologik adabiyotlarda ikki davrga ajratilgan. Birinchi davr arxiak davr deb ataladi miloddan avvalgi VII asrning oxiri – miloddan avvalgi IV asrni oʻz ichiga oladi. Bu davrning 2 bosqichi – ilk va soʻnggi bosqichlari aniqlangan. Birinchi bosqich ahamoniylar bosqinigacha boʻlgan davr boʻlib, miloddan avvalgi VII asr oxirlari va VI asrlarni oʻz ichiga oladi. Tadqiqotchilar bu davrni Meshekli, Quyisoy madaniyati, Koʻzaliqir , Xumbuztepa yodgorliklari topilmalari asosida oʻrganishgan. Soʻnggi bosqich ahamoniylar hukmronligi davri boʻlib, u Hazorasp, Qal’aliqir, Jingil’ji yodgorliklari asosida oʻrganganlar.

Yangiliklar 
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2014-yil 5-dekabrdagi 335-sonli "Tarixiy, baadiy yoki oʻzga madaniy qimmatligi tufayli garov va ipoteka qoʻllanishi mumkin boʻlmagan obyektlar roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisidagi qaroriga muvofiq Meshekliqal’a yodgorligi garov va ipoteka qoʻllanishi mumkin boʻlmagan obyektlar sirasiga kiritildi.

Manbalar
Xiva aloqa muzeyi

Xiva aloqa muzeyi — 1983-yil eski pochta binosi oʻrnida tashkil etilgan va hozirgi kunda Xiva aloqa muzeyi sifatida faoliyat koʻrsatib kelayotgan muzey. U bugungi kunda Xorazm viloyati, Xiva shahri, Amir Temur koʻchasida joylashgan. Muzeyning tashkil topish davri sifatida Xiva xoni Asfandiyorxon hamda uning bosh vaziri Islomxoʻja davri koʻrsatiladi. Bunga sabab qilib esa ularning saʼy-harakati bilan 1913-yili Xiva shahrida ochilgan pochta-telegraf idorasi binosining keyinchalik muzey ochilishida asos boʻlganligidir.

Tarixi va faoliyati 
1983-yilda oʻz faoliyatini boshlagan muzey Oʻzbekiston Respublikasi birinchi prezidenti Islom Karimovning 1998-yil 12-yanvar kuni eʼlon qilingan „Muzeylar faoliyatini tubdan yaxshilash va takomillashtirish toʻgʻrisida“gi farmoniga asosan qayta rekonstruksiya qilingan va yangi jihozlar bilan taʼminlangan. 

Muzey eksponatlari orasida turli davrlarga oid boʻlgan 340 dan ortiq aloqa vositalari, mingga yaqin eksponat hamda fotosurat, 430 dan ortiq konvert va markalar mavjud. Xususan, 1873-yili ishlab chiqilgan Morze qurilmasi, 1949-yilda Rossiyada ishlab chiqarilgan KVN televizori, Toshkent teleminorasining maketi kabi eksponatlar saqlanadi. Muzeyda aloqa sohasining taraqqiy qilish davrlari, tarmoqdagi oʻzgarish hamda yangilanishlar xususida keng tasavvurga ega boʻlish mumkin. Zamonaviy kommunikatsiya vositalari yordamida shu yerning oʻzida 3D oʻlcham orqali Oʻzbekistondagi boshqa aloqa muzeylari faoliyati, ularda faoliyat koʻrsatib kelgan koʻrgazmalar bilan ham tanishish imkoniyati mavjud.

Xiva aloqa muzeyi 2015-yilda yana bir bor rekonstruksiya qilingan va qayta ishga tushirilgan. Muzeyda mukammal taʼmirlash, dizaynni yaxshilash, mavjud eksponatlarni joylashtirish va qaytadan jihozlash ishlari olib borilgan.

Manbalar 

Xorazm
Xiva
Oʻzbekistondagi muzeylar
Aloqa
Xidir masjidi

Xidir masjidi (; ) – XIV asrga oid tarixiy masjid. Ushbu yodgorlik Icheri-sheherning bir qismi boʻlib, Ozarbayjonning Boku shahri Muslim Magomayev koʻchasida joylashgan. Bino Ozarbayjon Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2001-yil 2-avgustdagi 132-son qarori bilan milliy meʼmoriy yodgorlik sifatida roʻyxatga olingan.

Tarixi 
Xidir masjidi 1301-yilda koʻplab zinali koʻchalardan birida qurilgan. Koʻchaning bunday tuzilishi oʻz navbatida masjidning meʼmoriy joylashuviga ham taʼsir koʻrsatgan.

1988-yilda masjid gumbazining pastki qavatida arxeologik qazishma ishlari, shuningdek, bino portalida restavratsiya ishlari olib borilgan. Masjid zardushtiylik ibodatxonasi negizida bunyod etilgan.

Arxitekturaviy xususiyatlari 
Xidir masjidi interyeri, kompozitsiyasi hamda toshdan yasalgan qismlariga yorqin oʻymakorlik naqshlari bilan ishlov berilgan. Oʻzgacha badiiy ishlov berilgan mehrob hamda zal ham qiziqarli koʻrinishga ega ekanligi bilan ahamiyatga ega. Masjidning janubiy jabhasida toʻgʻri profilli derazalar oʻrnatilgan. Shuningdek, binoning quyi profilli qismi boʻylab ishlov berishda qoʻllangan usullar sharq meʼmorchilik sanʼati namunalarini oʻzida mujassam etgan.

Galereya

Yana qarang 

 Icheri-shahar

Manbalar 

Bokudagi masjidlar
Ozarbayjon meʼmoriy yodgorliklari
Masjidlar
Ozarbayjondagi masjidlar
Yevgeniy Shoxin

Yevgeniy Nikolayevich Shoxin (; 17-avgust, 1952-yil, Oʻzbekiston SSR) – SSSR va Oʻzbekistonning sobiq futbolchisi, Fargʻonaning „Neftchi“ klubida futbol murabbiyi sifatida faoliyat olib borgan.

Faoliyati

Futbolchilik faoliyati 
Yevgeniy faoliyatini Fargʻonaning „Neftchi“ jamoasi tarkibida boshlagan. Fargʻona jamoasi tarkibida besh mavsum davomida toʻp surganidan soʻng 1976-yilgi mavsumda SSSR Birinchi Ligasi ishtirokchisi Toshkentning „Paxtakor“ jamoasi tarkibiga oʻtgan. "Paxtakor jamoasida bir mavsum davomida oʻynaganidan soʻng 1977-yilgi mavsumda yana Fargʻonaga, „Neftchi“ jamoasi tarkibiga qaytgan. Neftchi jamoasi tarkibida 1979-yilgi mavsumgacha toʻp surgan. 1980-yilgi mavsumda Jizzaxning „Boʻston“ jamoasi safiga oʻtgan. Faoliyatini 1982-yilgi mavsumda Toʻrqoʻrgʻonning „Yoshlik“ jamoasida yakunlagan. Yevgeniy faoliyati davomida himoyachi va yarim himoyachi pozitsiyalarida oʻynagan.

Murabbiylik faoliyati 
Yevgeniy murabbiylik faoliyatini „Neftchi“ jamoasida 1988-yilgi mavsumda bosh murabbiy Yuriy Sarkisyanga yordamchi murabbiy sifatida boshlagan. 2013-yilgi mavsumda Yuriy Sarkisyan bosh murabbiylik vazifasidan ozod etilganidan soʻng bir muddat jamoaga vaqtinchalik bosh murabbiylik qilgan.

Manbalar

Havolalar 

 Yevgeniy Shoxin Transfermarkt saytida futbolchi profili
 Yevgeniy Shoxin Footballfacts saytida futbolchi profili
 Yevgeniy Shoxin Tribuna.com saytida futbolchi profili

17-avgustda tugʻilganlar
1952-yilda tugʻilganlar
Kishilar
Yashayotgan insonlar
SSSR erkak futbolchilari
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Erkak futbol himoyachilari
Erkak futbol yarim himoyachilari
Yoshlik Toʻraqoʻrgʻon klubi futbolchilari
Neftchi (Fargʻona) futbolchilari
Soʻgʻdiyona Jizzax futbolchilari
Paxtakor jamoasi futbolchilari
SSSR futbol murabbiylari
Oʻzbekistonlik futbol murabbiylari
Neftchi futbol klubi murabbiylari
SSSR birinchi ligasi futbolchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
David Berlin

David Berlin (; 8-dekabr, 1919-yil – 7-yanvar, 1997-yil) – SSSR va Oʻzbekistonda futbolchi va murabbiy sifatida faoliyat olib borgan. Futbolchilik faoliyatida darvozabon sifatida oʻynagan.

Faoliyati 
Futbolchilik faoliyatida faqat Toshkentning „Dinamo“ jamoasida oʻynagan. Futbolchilik faoliyatini yakunlaganidan soʻng 1955-yilda Toshkentning „Spartak“ jamoasida bosh murabbiylik qilgan. Shundan soʻng bir qator Oʻzbekiston SSR jamoalari, Mehnat, Start, Paxtakor, Neftchi va Andijon jamoalarida klub boshligi’i sifatida faoliyat olib borgan. 1966-yilgi mavsumda Fargʻonaning „Neftchi“ jamoasida bir muddat bosh murabbiy vazifasini bajargan.

Manbalar

Havolalar 
 David Berlin Footballfacts faoliyat tarixi

8-dekabrda tugʻilganlar
1919-yilda tugʻilganlar
SSSRda tugʻilganlar
7-yanvarda vafot etganlar
1997-yilda vafot etganlar
Kishilar
Oʻzbekiston SSR kishilari
SSSR erkak futbolchilari
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Erkak futbol darvozabonlari
Dinamo Toshkent klubi futbolchilari
Spartak Toshkent klubi murabbiylari
Neftchi futbol klubi murabbiylari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Nerd Ayriyev

Nerd Ayriev Aramovich (; 8-fevral, 1932-yil – 17-avgust, 2018-yil) – SSSR va Oʻzbekistonlik sobiq futbolchi va futbol murabbiyi. SSSR sport ustasi.

Faoliyati 
Nerd futbolchilik faoliyatini 1960-yilda Fargʻonaning „Spartak“ jamoasida boshlagan. 1961—1962-yillarda Toshkentning „Sokol“ jamoasida oʻynagan. 1963-yilda Fargʻonaning „Neftchi“ jamoasiga oʻtgan. „Neftchi“ jamoasida 1967-yilgacha oʻynagan. 1967-yilda Shahrixonning „Oq Oltin“ jamoasiga oʻtgan va 1970-yilda faoliyatini yakunlagan.

Murabbiylik faoliyati 
Nerd Aramovich futboldagi murabbiylik faoliyatini 1972-yilgi mavsumda yordamchi murabbiy sifatida ishlagan. Bir necha yil davomida jamoaning yoshlar jamoasiga bosh murabbiylik qilgan. 1984-yildan 1987-yilgacha „Neftchi“ jamoasining bosh murabbiyi sifatida faoliyat olib borgan. 1990-yilgi mavsumda Qoʻqonning „Temiryoʻlchi“ klubida bosh murabbiy boʻlgan. 1992-yilgi mavsumda Oʻzbekiston Superligasining dastlabki mavsumida Shahrixonning „Shahrixonchi“ klubida bosh murabbiylik qilgan. Shundan bir nehca yillar davomida Fargʻona shahridagi BOʻSM maktabida yoshlarga futboldan dars berdi va bir qator iqtidorli futbolchilarni yetishtirdi.

Manbalar

Havolalar 

 Nerd Ayriyev Footballfactsda futbolchi profili

 Nerd Ayriyev Transfermarktda futbolchi profili

8-fevralda tugʻilganlar
1938-yilda tugʻilganlar
17-avgustda vafot etganlar
2018-yilda vafot etganlar
Kishilar
Fargʻona sport kishilari
SSSR erkak futbolchilari
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Spartak Fargʻona klubi futbolchilari
Sokol Toshkent klubi futbolchilari
Neftchi (Fargʻona) futbolchilari
Shahrixon klubi futbolchilari
Oʻzbekistonlik futbol murabbiylari
Neftchi futbol klubi murabbiylari
Qoʻqon 1912 futbol klubi bosh murabbiylari
Shahrixon klubi bosh murabbiylari
SSSRda tugʻilganlar
Oʻzbekiston SSRda tugʻilganlar
Futbolchilar
Oʻzbekiston kishilari
Sergey Arslanov (murabbiy, 1986)

Sergey Sergeyevich Arslanov (; 6-noyabr, 1986-yil, Boxtar) — Oʻzbekistonlik sobiq futbolchi va Termizning „Surxon“ klubi bosh murabbiyi.

Faoliyati

Futbolchilik faoliyati 
Sergey futbolchilik faoliyatini Muborakning „Mashʼal“ klubida boshlagan. Shuningdek, „Shoʻrtan“, „Buxoro“, „Andijon“ jamoalarida ham faoliyat olib borgan. Sergey futbolchilik faoliyati juda erta 2010-yilgi mavsumda yakunlagan.

Murabbiylik faoliyati 
Sergey murabbiylik faoliyatini juda erta 2011-yilda boshlagan. Dastlab OʻFA qoshidagi bolalar murabbiy sifatida faoliyat olib borgan. 2018-2019-yillarda Oʻzbekiston U-16 terma jamoasida katta murabbiy va bosh murabbiy sifatida faoliyat olib borgan. 2020-yildan 2022-yilgacha Oʻzbekiston futbol assotsiatsiyasida texnik direktor sifatida faoliyat olib borgan. 2022-yil may oyida Qirgʻizistonning yetakchi jamoasi „FC Dordoy Bishkek“ jamoasi bilan shartnoma imzoladi va Bishkek jamoasining bosh murabbiyi sifatida faoliyat olib borgan. 2023-yilda ilk Oʻzbekiston Superligasi jamoasidan bosh murabbiylik taklifini oldi. 2023-yil 4-mart Termizning „Surxon“ jamoasiga bosh murabbiy etib tayinlandi.

2024-yil 1-mayda Fargʻonaning „Neftchi“ jamoasida taxlilchi murabbiy sifatida ish boshlagan.

Yutuqlar 

 Qirgʻiziston Superkubogi sohibi: 2022

Shaxsiy hayot 
Sergey Sergeyeyevich Arslanov sobiq futbolchi va murabbiy, Navbahor va Qizilqum jamoasidagi oʻyinlari bilan nom qozongan Sergey Arslanovning oʻgʻlidir.

Manbalar

Havolalar 

 Sergey Arslanov (murabbiy, 1986) Transfermarkt
 Sergey Arslanov (murabbiy, 1986) Sortitoutsi

1986-yilda tugʻilganlar
6-noyabrda tugʻilganlar
Kishilar
Yashayotgan insonlar
Alifbo boʻyicha sportchilar
Alifbo boʻyicha futbolchilar
Alifbo boʻyicha futbol murabbiylari
Tojikistonlik erkak futbolchilar
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Erkak futbol yarim himoyachilari
Mashʼal klubi futbolchilari
Shoʻrtan klubi futbolchilari
Buxoro klubi futbolchilari
Andijon klubi futbolchilari
Uz DongJu klubi futbolchilari
Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Oʻzbekistonlik futbol murabbiylari
Oʻzbekistonlik futbol murabbiylari chet elda
Oʻzbekiston Superligasi murabbiylari
FC Dordoy Bishkek murabbiylari
Surxon murabbiylari
Tojikistonlik futbol murabbiylari
SSSRda tugʻilganlar
Murabbiylar
Oʻzbekiston kishilari
Dordoy Bishkek (futbol klubi)

Football Club Dordoi Bishkek () Qirgʻizistonning Bishkek shahrida joylashgan professional futbol klubi boʻlib, Qirgʻiziston Premer-ligasida ishtirok etadi. 1997-yilda tashkil etilgan klub Bishkekdagi Dordoy bozoriga ham egalik qiluvchi kompaniyalar guruhi „Dordoy“ uyushmasiga tegishli.

Tarix 
Klub 1997-yilda tashkil topgan. „Dordoy“ Anarbek Oʻrmombekovni 2015-yilning noyabrida 2016-yilning 6-iyunida yomon natijalar tufayli ishdan boʻshatilgan, Ruslan Sidiqov esa mavsum oxirigacha bosh murabbiy etib tayinlangan. 2016-yilning 18-avgust kuni Murat Djumakeev „Dordoy Bishkek“ning 2017-yilgi OFK kubogi saralash bosqichiga Ruslan Sidiqov OFK musobaqalarida kerakli murabbiylik malakasiga ega emasligi sababli bosh murabbiy vazifasini bajaruvchi etib tayinlangan edi.

2017-yilning 2-iyunida Aleksandr Krestinin 2018 yilning oxirigacha klubning yangi bosh murabbiyi etib tayinlandi 2018-yilgi Premer-liga va Liga kubogidagi gʻalabadan soʻng „Dordoy“ Krestinin bilan shartnomani 2020 yil oxirigacha uzaytirdi.

2019-yil 4-mart kuni „Dordoy“ jamoasi Nurzaman qurilish kompaniyasi bilan 2019 va 2020-yilgi mavsumlar uchun homiylik shartnomasini imzoladi.

2021-yil 1-dekabrda Aleksandr Krestinin va uning murabbiylik jamoalari bilan shartnoma muddati tugaganidan soʻng Murat Jumakeyev „Dordoy Bishkek“ning yangi bosh murabbiyi etib eʼlon qilindi.

2021-yil may oyida „Dordoy Bishkek“ klubining Britaniya muxlislari assotsiatsiyasiga asos solingan.

2022-yil 29-noyabr kuni Zokir Jalilov Bishkekning „Dordoy“ klubining 2023-yilgi mavsum uchun bosh murabbiyi etib tayinlandi.

Ismlar 

 1997-yil: "Dordoy Norin" klubi sifatida tashkil etilgan.
 1998-yil: FK Dordoy-Jashtik-SKIF Norin nomiga oʻzgartirildi.
 1999-yil: "Dordoy Norin" nomi oʻzgartirildi.
 2004-yil: "Dordoy-Dinamo Norin" nomi oʻzgartirildi.
 2010-yil: "Dordoy" FK nomi oʻzgartirildi.

Homiylik

Ichki tarix

Kontinental

Mustaqil Davlatlar Hamdoʻstligi kubogi 

 2007-yil : Guruh bosqichi
 2008-yil : Guruh bosqichi
 2009-yil : Guruh bosqichi
 2010-yil : Guruh bosqichi

Hozirgi tarkib

Taniqli murabbiylar 
2015-yil 30-oktabrda oʻtkazilgan oʻyindagi maʼlumotlar boʻyicha toʻgʻri. Faqat asosiy musoboqa oʻyinlar hisobga olinadi.

 Eslatmalar:

P – Oʻtkazilgan oʻyinlarning umumiy soni V – D oʻyinida gʻalaba qozondi – durang oʻyinlar L- GS yutqazilgan oʻyinlar – Gol urilgan GA- Qarshi gollar% W – Gʻalaba qozongan oʻyinlar foizi

Fuqarolik FIFAning tegishli mamlakat kod(lar) i bilan koʻrsatilgan.

Yutuqlar

Mahalliy 

 Qirgʻiziston ligasi 
 Chempionlar (13): 2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2011, 2012, 2014, 2018, 2019, 2020, 2021
 Qirgʻiziston kubogi 
 Gʻoliblar (10): 2004, 2005, 2006, 2008, 2010, 2012, 2014, 2016, 2017, 2018
 Superkubok 
 Gʻoliblar (5): 2012, 2013, 2014, 2019, 2021

Kontinental 

 OFK Prezidenti kubogi 
 Gʻoliblar (2): 2006, 2007

Manbalar

Havolalar 

 sport.kg saytidagi profil (1997–2001)
 sport.kg saytidagi profil (2002–2005)
 Sport.kg dagi Dordoy FK sahifasi
 Rasmiy veb-sayt

Alifbo boʻyicha futbol klublari
Qirgʻiziston futbol klublari
Bishkekdagi futbol klublari
1997-yilda tashkil etilgan futbol klublari
AFC Chaqiruv ligasida gʻolib chiqqan klublar