Bell Boeing V-22 Osprey

Bell Boeing V-22 Osprey – vertikal uchish va qoʻnish (VTOL) va qisqa uchish va qoʻnish (STOL) imkoniyatlariga ega boʻlgan Amerika koʻp vazifali, taraflama har taraflama og'a oladigan harbiy samolyoti. U anʼanaviy vertolyotning funksionalligini turbopropli samolyotning uzoq masofali, yuqori tezlikli kruiz koʻrsatkichlari bilan birlashtirish uchun moʻljallangan. V-22 Amerika Qoʻshma Shtatlari va Yaponiya tomonidan boshqariladi va nafaqat yangi samolyot dizayni, balki 2000-yillarda xizmatga kirgan yangi turdagi samolyotdir. V-22 birinchi marta 1988-yilda uchgan va uzoq rivojlanishdan soʻng 2007-yilda ishga tushirilgan. Dizayn aslida vertolyotning vertikal uchish qobiliyatini, lekin statsionar samolyotning diapazonini birlashtiradi.

1980-yilda Eron garovga olish inqirozi paytida Burgut panjasi operatsiyasining muvaffaqiyatsizligi anʼanaviy vertolyotlar ham, statsionar transport samolyotlari ham mos kelmaydigan harbiy rollar mavjudligini taʼkidladi. Amerika Qoʻshma Shtatlari Mudofaa vazirligi (DoD) uzoq masofali, yuqori tezlikda va vertikal uchish qobiliyatiga ega innovatsion transport samolyotini ishlab chiqish dasturini boshladi va Qoʻshma xizmat vertikal uchish-qoʻnish eksperimental (JVX) dasturi rasman 1981-yilda boshlandi. Bell Helicopter va Boeing Helicopters oʻrtasidagi hamkorlik 1983-yilda V-22 tiltrotor samolyoti uchun ishlab chiqish shartnomasi bilan taqdirlangan. Bell-Boeing jamoasi samolyotni birgalikda ishlab chiqaradi. V-22 birinchi marta 1989-yilda uchgan va parvoz sinovlarini va dizaynni oʻzgartirishni boshlagan; murakkablik va qiyinchiliklar harbiy xizmat uchun birinchi tiltrotor boʻlish koʻp yillik rivojlanishga olib keldi.

Amerika Qoʻshma Shtatlari dengiz piyodalari korpusi (USMC) 2000-yilda MV-22B Osprey uchun ekipaj tayyorgarligini boshladi va uni 2007-yilda ishga tushirdi; u Boeing Vertol CH-46 Sea Knightsni toʻldirdi va keyin almashtirdi. AQSH Harbiy-havo kuchlari (USAF) 2009-yilda oʻzining CV-22B tiltrotor versiyasini ishlab chiqardi. Dengiz piyodalari korpusi va havo kuchlari bilan xizmatga kirganidan beri Osprey Iroq, Afgʻoniston, Liviya va Quvaytda transport va tibbiy evakuatsiya operatsiyalarida ishlatilgan. AQSH dengiz floti 2021-yilda tashuvchi bortida yetkazib berish vazifalari uchun CMV-22B dan foydalanishni boshladi.

Ishlab chiqish 

20-asr oxirida VTOL samolyotlari mashhurlikka erishdi va koʻplab prototip dizaynlari ishlab chiqildi, ammo faqat bittasi xizmatga kirdi; Harrier qiruvchi/hujum samolyoti turbo ventilyatorli dvigateldan foydalangan. Amaliy burilish rotori qiyinroq boʻlib qoldi, nihoyat 1980-yillarda Qoʻshma Shtatlar V-22 dizayni bilan oldinga siljidi. 2020-yillarga kelib, 400 dan ortiq samolyotlar koʻplab qiyinchiliklarni yengib oʻtdi.

Kelib chiqishi 
1980-yilda Eron garovga olinganlarni qutqarish missiyasi „Burgut panjasi“ operatsiyasining muvaffaqiyatsizligi AQSH harbiylariga „nafaqat vertikal uchish va qoʻnish, balki jangovar qoʻshinlarni olib yurishi va buni tezda amalga oshirishi mumkin boʻlgan yangi turdagi samolyotga“  ehtiyoj borligini koʻrsatdi. Bundan tashqari, toʻplangan kuch yagona yadroviy qurolga zaif. Yuqori tezlik va diapazonga ega havodagi yechimlar ushbu zaiflikni kamaytirish uchun ularning tez tarqalishiga imkon beradi. [AQSH Mudofaa vazirligi 1981-yilda AQSH armiyasi boshchiligida JVX samolyot dasturini boshladi.

USMCning belgilangan taktik maqsadi JVX dasturi osonlashtirishni vaʼda qilgan amfibiya qoʻnishini amalga oshirishdir. USMCning asosiy vertolyot modeli, CH-46 Sea Knight eskirgan va almashtirilishi qabul qilinmagan. USMCning amfibiya qobiliyati CH-46siz sezilarli darajada qisqaradi, chunki USMC rahbariyati dengiz piyodalari korpusini armiya bilan birlashtirish taklifi ishonchli tahdid deb hisobladi. Ushbu potentsial qoʻshilish Ikkinchi jahon urushidan keyin Prezident Trumanning taklifiga oʻxshaydi. Mudofaa kotibi idorasi va dengiz floti maʼmuriyati tiltrotor loyihasiga qarshi chiqdi, ammo Kongressning bosimi dasturning rivojlanishiga sezilarli taʼsir koʻrsatdi.

1983-yilda dengiz floti va USMC yetakchilik qildi. JVX USMC, USAF, armiya va dengiz floti talablarini birlashtirdi. Dastlabki dizayn takliflari uchun soʻrov 1982-yil dekabr oyida berilgan. Qiziqish Aérospatiale, Bell Helicopter, Boeing Vertol, Grumman, Lockheed va Westland tomonidan bildirildi. Pudratchilarni jamoalar tuzishga ragʻbatlantirildi. Bell 1983-yil 17-fevralda Bell XV-15 prototipining kengaytirilgan versiyasi boʻyicha taklifni taqdim etish uchun Boeing Vertol bilan hamkorlik qildi. Bu JVX dasturiga kelgan yagona taklif boʻlganligi sababli, 1983-yil 26-aprelda dastlabki dizayn shartnomasi qabul qilindi.

JVX samolyoti 1985-yil 15-yanvarda V-22 Osprey deb nomlangan; oʻsha mart oyiga kelib, dastlabki oltita prototip ishlab chiqarilgan va Boeing Vertol ish yukini boshqarish uchun kengaytirilgan. Ishlab chiqarish ishlari Bell va Boeing oʻrtasida boʻlingan. Bell Helicopter qanot, tumshuq, rotorlar, haydash tizimi, dum yuzalari va quyruq rampasini ishlab chiqaradi va birlashtiradi, shuningdek, Rolls-Royce dvigatellarini birlashtiradi va yakuniy yigʻishni amalga oshiradi. Boeing Helicopters fyuzelyaj, kabina, avionika va parvoz boshqaruvlarini ishlab chiqaradi va birlashtiradi. USMC varianti MV-22 belgisini, USAF varianti esa CV-22 belgisini oldi; bu USMC Ospreys samolyot tashuvchilari bilan ziddiyatli CV belgisiga ega boʻlishining oldini olish uchun odatiy tartibdan oʻzgartirildi. Toʻliq koʻlamli rivojlanish 1986-yilda boshlangan [4] 1986-yil 3-mayda Bell Boeing AQSH dengiz floti tomonidan V-22 uchun 1,714 milliard AQSH dollari miqdorida shartnoma oldi. Bu paytda AQShning barcha toʻrtta harbiy xizmati V-22 ni sotib olish rejalariga ega edi.

Oʻsha yili AQSH armiyasi oʻz byudjetini tezroq aviatsiya dasturlariga qaratish zarurligini maʼlum qilib, dasturni tark etdi. 1989-yilda V-22 bekor qilinishiga olib kelishi mumkin boʻlgan ikkita alohida Senat ovozidan omon qoldi. Senat qaroriga qaramay, Mudofaa vazirligi dengiz flotiga V-22ga koʻproq pul sarflamaslikni buyurdi. 1988-yilda rivojlanish xarajatlari prognozlari sezilarli darajada oshgani sababli, Mudofaa vaziri Dik Cheneytrid uni 1989-yildan 1992-yilgacha moliyalashtirishni toʻxtatdi, ammo Kongress tomonidan rad etildi.

Armiya dasturni tark etgan boʻlsa-da, u oxir-oqibat ishlab chiqdi va 21-asrda UH-60 Blackhawkin oʻrniga tiltrotorni tanladi va 2020-yillarning oʻrtalaridan boshlab armiya V-280 Valor tiltrotorini ishlab chiqarishni rejalashtirmoqda.

Parvoz sinovi va dizayn oʻzgarishlari 

Toʻrtta keng koʻlamli ishlab chiqilgan V-22 samolyotlarining parvoz sinovlari Merilend shtatidagi Patuxent daryosi dengiz havo stantsiyasidagi dengiz havo urushi sinov markazida boshlandi. Birinchi EMD parvozi 1997-yil 5-fevralda boʻlib oʻtdi. 1997-yil 28-aprelda buyurtma qilingan toʻrtta past tezlikda ishlab chiqarilgan dastlabki samolyotlarning birinchisi 1999-yil 27-mayda yetkazib berildi. Ikkinchi dengiz sinovlari 1999-yil yanvar oyida USS Saipan bortida yakunlandi. 1999-yil aprel oyida tashqi yuk sinovida V-22 yengil M777 gaubitini olib oʻtdi.

2000-yilda ikkita halokatli halokat sodir boʻlib, jami 23 dengiz piyodalari halok boʻldi va V-22 halokatlarning sabablari oʻrganilayotganda va turli qismlar qayta ishlab chiqilganda yana yerga qoʻyildi. 2005-yil iyun oyida V-22 oʻzining yakuniy operatsion bahosini yakunladi, jumladan uzoq masofaga joylashtirish, baland balandlik, choʻl va kema borti operatsiyalari; avval aniqlangan muammolar hal qilingani xabar qilingan.

AQSH dengiz havo tizimlari qoʻmondonligi (NAVAIR) maksimal tezlikni 250 dan 270 tugungacha (460 dan 500 km/soat; 290 dan 310 mil/soatgacha), vertolyot rejimi balandlik chegarasini 10 000 dan 12 000 futgacha (3000 dan 3700 m) yoki 14 000 futgacha (4300 m) oshirish va koʻtarish unumdorligini oshirish. 2012-yilga kelib, tayanchlardagi gidravlik yongʻinlarga, uyurma halqasining holatini nazorat qilish muammolariga va qarama-qarshi qoʻnishlarga javoban apparat, dasturiy taʼminot va protseduralarga oʻzgartirishlar kiritildi.

MV-22 2012-yil oktyabr oyida Nimitz bortiga qoʻndi va yoqilgʻi bilan taʼminlandi. 2013-yilda Harry S. Trumanda yuk bilan ishlash sinovlari sodir boʻldi. 2015-yil oktyabr oyida NAVAIR tashuvchida qoʻnish va parvozlarni sinovdan oʻtkazdi va tashuvchini bortga yetkazib berishga tayyorladi.

Munozaralar 

Rivojlanish uzoq davom etdi va munozarali boʻldi, bu qisman xarajatlarning katta oʻsishi bilan bogʻliq edi, ularning baʼzilari kemalar bortiga sigʻishi uchun qanot va rotorlarni buklash talabi bilan bogʻliq edi. Rivojlanish byudjeti birinchi marta 1986-yilda 2,5 milliard AQSH dollari miqdorida belgilangan boʻlib, 1988-yilda prognoz qilingan 30 milliard AQSH dollariga yetgan[3]. 2008-yilga kelib, 27 milliard AQSH dollari sarflangan va rejalashtirilgan ishlab chiqarish raqamlari uchun yana 27,2 milliard AQSH dollari talab qilingan.

2001-yilda Nyu-River dengiz piyodalari korpusi havo stantsiyasidagi V-22 eskadroni qoʻmondoni podpolkovnik Odin Leberman oʻz boʻlinmasiga texnik xizmat koʻrsatish yozuvlarini yanada ishonchli koʻrinishini taʼminlash uchun soxtalashtirishni buyurganligi haqidagi ayblovlardan soʻng vazifasidan ozod qilindi. Qalbakilashtirish mojarosidagi roli uchun uchta ofitser javobgarlikka tortilgan.

2007-yil oktabr oyida Time jurnali maqolasi V-22 ni xavfli, qimmat va etarli emas deb qoraladi;  USMC maqola maʼlumotlari qisman eskirgan, noaniq va har qanday yangi havo kemalari sohasi uchun yuqori umidlarga ega deb javob berdi. 2011-yilda munozarali mudofaa sanoati tomonidan qoʻllab-quvvatlangan Lexington instituti soʻnggi 10 yil ichida parvoz soati uchun oʻrtacha baxtsiz hodisalar soni har qanday USMC rotor kemalarining eng past koʻrsatkichi, oʻrtacha dengiz floti baxtsiz hodisalarining taxminan yarmi ekanligini xabar qildi. 2011-yilda Wired jurnali MV-22 hisobotlarida quruqlikdagi hodisalar

2012-yilga kelib USMC butun flotning tayyorgarlik darajasi 68% ga koʻtarilganini xabar qildi; ammo keyinchalik DOD bosh inspektori 200 ta hisobotdan 167 tasida „notoʻgʻri qayd etilgan“ maʼlumot borligini aniqladi. Kapitan Richard Ulsh xatolarni „zararli emas“ yoki qasddan qilingan deb aytib, ularni aybladi. Kerakli missiyaga qodirlik darajasi 82% ni tashkil etdi, ammo 2007-yil iyunidan 2010-yil mayigacha oʻrtacha 53% ni tashkil etdi. Bir parvoz soatining oʻrtacha narxi 9156 AQSH dollarini tashkil etadi, Sikorsky CH-53E Super Stallion esa 2007-yilda parvoz soati uchun taxminan 20 000 AQSH dollarini (2023-yilda ~ 28 320 AQSH dollari) tashkil qiladi. V-22ga egalik qilish narxi 2013-yilda soatiga 83 000 AQSH dollarini tashkil etdi.

Har ikki dvigatel vertolyot rejimida ishdan chiqsa, texnik jihatdan avtoburilishga qodir boʻlsa-da, xavfsiz qoʻnish qiyin. 2005-yilda Pentagonning sinov idorasi direktori 1600 fut (490 m) dan pastda harakatlanayotganda quvvat yoʻqolganda, favqulodda qoʻnish „omon qolish ehtimoli yoʻqligini“ aytdi. V-22 uchuvchisi kapitan Jastin „Oy“ Makkinni shunday dedi: „Biz uni samolyotga aylantirishimiz va uni C-130 kabi pastga sirpanishimiz mumkin.“  Quvvatning toʻliq yoʻqolishi ikkala dvigatelni ham ishdan chiqishini talab qiladi, chunki bitta dvigatel oʻzaro bogʻlangan uzatma vallari orqali ikkala protektorni ham quvvatlantirishi mumkin. Uyurma halqa holati (VRS) halokatli V-22 halokatga hissa qoʻshgan boʻlsa-da, parvoz sinovlari uni anʼanaviy vertolyotlarga qaraganda VRSga kamroq taʼsir qilishini aniqladi.

Mahsulot chiqarilishi 
2005-yil 28-sentabrda Pentagon toʻliq ishlab chiqarishni rasman maʼqulladi, 2012-yilga kelib yiliga 11 ta V-22 dan 24 dan 48 tagacha koʻpaydi. Rejalashtirilgan jami 458 ta samolyotdan 360 tasi USMC uchun, 50 tasi USAF uchun va 48 tasi dengiz floti uchun boʻlib, har bir samolyot uchun oʻrtacha qiymati 110 million dollarni tashkil qiladi, shu jumladan ishlab chiqish xarajatlari. V-22 2008-yilda har bir samolyot uchun 67 million dollarlik qoʻshimcha xarajatga ega edi. Har bir CV-22 2013-yilda besh yillik ishlab chiqarish shartnomasi orqali bu qiymatni taxminan 10 million dollarga qisqartirishga umid qilgan edi.

2010-yil 15-aprelda Dengiz havo tizimlari qoʻmondonligi Bell Boeingga avionikaning eskirishiga javoban integratsiyalashgan protsessorni loyihalash va yangi tarmoq imkoniyatlarini qoʻshish uchun 42,1 million dollar (2023-yilda 57,4 million dollar) shartnoma imzoladi. 2014-yilga kelib, Raytheon vaziyatdan xabardorlik va koʻk kuchlarni kuzatishni oʻz ichiga olgan avionikani yangilashni taʼminlashni boshladi. 2009-yilda Bell Boeingga Block C yuksaltirish boʻyicha shartnoma berildi. 2012-yil fevral oyida USMC yangi radar, qoʻshimcha missiyani boshqarish va elektron urush uskunalariga ega birinchi V-22C ni ishlab chiqdi.

2013-yil 12-iyun kuni AQSH Sogʻliqni saqlash vazirligi 2019-yil sentyabr oyida yakunlanishi kerak boʻlgan 17 va 18-lotalarda ishlab chiqarish uchun 99 ta V-22 uchun 4,9 milliard dollarlik shartnoma imzoladi, shu jumladan USMC uchun 92 ta MV-22. Ushbu qoida NAVAIRga yana 23 ta Ospreyga buyurtma berish imkoniyatini beradi. 2013-yil iyun holatiga koʻra, tuzilgan barcha shartnomalarning umumiy qiymati 6,5 milliard dollarni tashkil etdi. 2013-yilda AQShning buyurtmasi rejalashtirilgan sonining taxminan yarmiga qisqartirilganidan soʻng Bell ishlab chiqarish xodimlarini ishdan boʻshatdi .

2014-yil mart oyida Harbiy havo kuchlari maxsus operatsiyalar qoʻmondonligi V-22 yoʻlovchilarini himoya qilish uchun zirhga boʻlgan ehtiyoj haqida bayonot berdi. NAVAIR Florida shtatida joylashgan kompozit zirh kompaniyasi va Armiya Aviatsiyasini rivojlantirish boshqarmasi bilan 2014-yil oktyabr oyigacha ilgʻor ballistik toʻxtatish tizimini (ABSS) ishlab chiqish va yetkazib berish uchun ishladi. 270 000 dollarga baholangan ABSS ichki toʻsiq va paluba boʻylab oʻrnatilgan 66 ta plastinadan iborat boʻlib, samolyotning ogʻirligiga 800 funt (360 kg) qoʻshadi, bu foydali yuk va masofaga taʼsir qiladi. ABSS kerak boʻlganda soat ichida oʻrnatilishi yoki olib tashlanishi va maʼlum hududlarni qisman himoya qilish uchun qismlarga boʻlinib yigʻilishi mumkin. 2015-yil may oyi holatiga koʻra, USAFga 16 ta toʻplam yetkazib berilgan.

2015-yilda Bell Boeing Pensilvaniya shtatining Ridley Park shahrida har bir samolyotdan F-35ning Avtonom logistika axborot tizimiga oʻxshash tarzda flotning ishlashini yaxshilash uchun maʼlumot toʻplash uchun V-22 tayyorgarlik operatsiyalari markazini tashkil etdi.

Dizayn

Umumiy koʻrinishi 
Osprey dunyodagi birinchi ishlab chiqarilgan tiltrotor samolyoti boʻlib, bitta uch parrakli proprotor, turboshaft dvigateli va har bir qanot uchiga oʻrnatilgan uzatish nasellariga ega. U Federal Aviatsiya Maʼmuriyati tomonidan quvvatli lift samolyoti sifatida tasniflangan. Uchish va qoʻnish uchun u odatda vertikal va rotorlari gorizontal boʻlgan vertolyot sifatida ishlaydi. Havoga tushgandan soʻng, tumshuqlar gorizontal parvoz uchun 12 soniyadan kamroq vaqt ichida 90° ga aylanadi va V-22 ni turboprop samolyoti kabi yonilgʻi tejamkor, yuqori tezlikda uchadigan samolyotga aylantiradi. STOLning uchish-qoʻnish qobiliyati tumshuqlarni 45° gacha oldinga egilishi orqali erishiladi. Boshqa yoʻnalishlar ham mumkin. Uning operatsion diapazoni 1100 nmi ni tashkil qiladi.

Kompozit materiallar samolyot ramkasining 43% ni tashkil qiladi va proprotor parraklari ham kompozitlardan foydalanadi. Saqlash uchun V-22 rotorlari 90 soniyada buklanadi va uning qanoti fyuzelaj bilan oldinga-orqaga toʻgʻrilash uchun aylanadi. Buklanadigan rotorlarga boʻlgan talab tufayli, ularning diametri 5 fut (12 m) bu oʻlchamdagi samolyot uchun vertikal uchish uchun optimal boʻladi, natijada disk yuqori yuklanadi. Ushbu qoʻzgʻalmas qanot parvozi odatiy vertolyot missiyalaridan yuqori boʻlib, yaxshilangan buyruq va boshqaruv uchun uzoqroq masofali aloqaga imkon beradi.

V-22 dvigatellaridan chiqadigan issiqlik kemalarning parvoz palubalari va qoplamalariga zarar etkazishi mumkin. NAVAIR dvigatellar ostiga oʻrnatilgan koʻchma issiqlik qalqonlarini vaqtinchalik tuzatishni ishlab chiqdi va uzoq muddatli yechim issiqqa chidamli qoplamali, passiv termal toʻsiqlar va kema strukturasini oʻzgartiradigan pastki qavatlarni qayta loyihalashni talab qilishini aniqladi. Xuddi shunday oʻzgarishlar F-35B operatsiyalari uchun ham talab qilinadi.2009-yilda DARPA qatʼiy parvoz kemasini sovutishni oʻrnatish uchun yechimlarni soʻradi. Thermion nomli issiqqa chidamli metall purkagich USS Wasp da sinovdan oʻtkazildi.

Harakat tizimlari 

V-22 ning ikkita Rolls-Royce AE 1107C dvigateli haydovchi vallar orqali umumiy markaziy uzatmalar qutisiga ulangan, shuning uchun dvigatel nosozlik yuz berganda bitta dvigatel ikkala proprotorni ham quvvatlay oladi.  Ikkala dvigatel ham qanot uzatma mili orqali ikkala proprotorni quvvatlay oladi.  Biroq, V-22 odatda bitta dvigatelda harakatlana olmaydi. Agar proprotor vites qutisi ishlamay qolsa, bu proprotorni oʻchirib boʻlmaydi va ikkala dvigatel ham favqulodda qoʻnishdan oldin toʻxtatilishi kerak. Rotorlarning past inertsiyasi tufayli avtorotatsion xarakteristikalar yomon.  AE 1107C dvigateli 14 bosqichli kompressor, effuzion sovutgichli halqali yonish moslamasi, ikki bosqichli gaz generatori turbinasi va ikki bosqichli quvvat turbinasiga ega ikki valli eksenel konstruktsiyaga ega. 

2013-yil sentabr oyida Rolls-Royce yangi Blok 3 turbinasini qabul qilish, yonilgʻi klapanlari oqimi hajmini oshirish va dasturiy taʼminotni yangilash orqali AE-1107C dvigatelining quvvatini 17 foizga oshirganini eʼlon qildi; shuningdek, yuqori balandlikda, yuqori issiqlik sharoitida ishonchlilikni oshirishi va maksimal yuk tashish cheklovlarini  oshirishi kerak.Xabar qilinishicha, 4-blokni yangilash tekshirilmoqda, bu quvvatni 26% gacha oshirishi va  ga yaqin ishlab chiqarishi mumkin. va yoqilgʻi sarfini yaxshilash.

2014 yil avgust oyida AQSh harbiylari AE-1107C dvigatellarini potentsial oʻzgartirish uchun maʼlumot olish uchun soʻrov yubordi. Taqdim etilgan materiallar  dan kam boʻlmagan quvvatga ega boʻlishi kerak 15 000 da rpm,  gacha ishlaydi , va minimal konstruktiv yoki tashqi oʻzgarishlar bilan mavjud qanot nacelles mos. 2014-yil sentabr oyida samolyotlar uchun dvigatellarni alohida sotib olgan AQSh harbiy-dengiz kuchlari xarajatlarni kamaytirish uchun muqobil dvigatel yetkazib beruvchini koʻrib chiqayotgani xabar qilingan edi.  General Electric GE38 – bu Sikorsky CH-53K King Stallion bilan umumiylikni beruvchi variantlardan biri.

V-22 rotorni tushirishning maksimal tezligi ,  boʻronning pastki chegarasi . Rotorni yuvish odatda oʻng tomoni eshigini hoverda ishlatishni oldini oladi; orqa rampa oʻrniga rappelling va koʻtarish uchun ishlatiladi. V-22 vertolyot rejimida ishlaganda qanotlarning havo oqimiga chidamliligi tufayli egilish konstruksiyasida vertikal koʻtarilishning 10% ni yoʻqotadi, tiltrotor konstruksiyasi esa qisqa parvoz va qoʻnish koʻrsatkichlariga ega. V-22lar kamida  saqlashlari kerak turbulentlikni keltirib chiqaradigan va potentsial yoʻqotishni nazorat qiluvchi rotorning uygʻonishidan qochish uchun bir-birining orasidagi vertikal ajralish.

Avionika 

V-22 shisha kokpit bilan jihozlangan boʻlib, u toʻrtta koʻp funksiyali displeyni (MFD, tungi koʻrish koʻzoynaklari bilan mos keladi)  va bitta umumiy markaziy displey blokini oʻz ichiga oladi, ular turli xil tasvirlarni, jumladan: raqamli xaritalar, Turreted tasvirlari. oldinga qarashli infraqizil tizim asosiy parvoz asboblari, navigatsiya (TACAN, VOR, ILS, GPS, INS) va tizim holati. Kokpitni boshqarish tizimining parvoz direktori paneli samolyotni oldinga parvozdan  ballgacha olib boradigan toʻliq bogʻlangan (avtopilot) funktsiyalarga imkon beradi. tizimni dasturlashdan boshqa hech qanday uchuvchi taʼsir oʻtkazmasdan turib. Fyuzelajda bosim yoʻq va xodimlar 10 000 futdan yuqori boʻlgan bortda kislorod niqoblarini kiyishlari kerak.

V-22 uch marta ortiqcha uchuvchi-simli parvozlarni boshqarish tizimlariga ega; Bular shikastlangan joylarni avtomatik ravishda izolyatsiya qilish uchun kompyuterlashtirilgan shikastlanish nazoratiga ega. Konvertatsiya rejimida 90 ° burchak ostida toʻgʻridan-toʻgʻri yoʻnaltirilgan samolyotlar bilan parvoz kompyuterlari unga vertolyot kabi uchishni buyuradi, tsiklik kuchlar rotor uyasidagi anʼanaviy siljish plitasiga qoʻllanadi. Samolyot rejimida (0°) boʻlaklar bilan flaperonlar, rul va lift samolyotga oʻxshab uchadi. Bu asta-sekin oʻtish boʻlib, ulagichlarning aylanish oraligʻida sodir boʻladi; Nacelles qanchalik past boʻlsa, samolyot rejimini boshqarish sirtlarining taʼsiri shunchalik yuqori boʻladi. Orqaga parvoz qilish uchun nayzalar vertikaldan 97,5° ga aylanishi mumkin V-22 tez yuqori balandlik va tezlikka erishish uchun uchish uchun 80° burchak ostida „80 sakrash“ yoʻnalishidan foydalanishi mumkin. Boshqaruv elementlari shu qadar avtomatlashtiriladiki, u past shamolda boshqaruv elementlariga qoʻl qoʻymasdan turib harakatlana oladi.

Yangi USMC V-22 uchuvchilari vertolyot va koʻp dvigatelli qattiq qanotli samolyotlarni tiltrotordan oldin boshqarishni oʻrganadilar. Baʼzi V-22 uchuvchilari vertolyot foydalanuvchilaridan koʻra sobiq qattiq qanotli uchuvchilar afzalroq boʻlishi mumkin, deb hisoblashadi, chunki ular hoverda boshqaruvni doimiy ravishda sozlashga oʻrgatilmagan. Boshqalar esa, vertolyotlarning suzishi va aniqligi bilan bogʻliq tajriba eng muhimi, deyishadi.  V-22 loyihasi rahbari, USMC polkovnigi Metyu Kellining soʻzlariga koʻra, AQSh harbiylari statsionar qanotli yoki vertolyot uchuvchilari V-22 ga osonroq oʻtishlarini kuzatmaydilar. Uning soʻzlariga koʻra, qattiq qanotli uchuvchilar asboblar bilan parvoz qilishda koʻproq tajribaga ega, vertolyot uchuvchilari esa samolyot sekin harakatlanayotganda tashqarini skanerlashda koʻproq tajribaga ega.

Qurollanish 

V-22 bitta 7,62 × 51 mm NATO (.308.) bilan qurollanishi mumkin kalibrda) M240 pulemyoti yoki .50 kalibrli (12.7 mm) M2 pulemyoti orqa yuklash rampasida. A 12.7 mm (.50 in) Burun ostiga oʻrnatilgan GAU-19 uch barrelli Gatling avtomati oʻrganildi. BAE Systems qoringa oʻrnatilgan, masofadan boshqariladigan qurol minora tizimini Muvaqqat mudofaa qurollari tizimini (IDWS) ishlab chiqdi;  oʻqchi tomonidan masofadan turib boshqariladi, nishonlar rangli televizor va infraqizil tasvirlar yordamida alohida pod orqali olinadi. IDWS 2009 yilda Afgʻonistonga joylashtirilgan V-22 samolyotlarining yarmiga oʻrnatildi;  u  boʻlgani uchun cheklangan foydalanishni topdi ogʻirlik va tortishishning cheklovchi qoidalari .

2012 yil iyun oyida USMCda 32 ta IDWS mavjud edi; V-22 koʻpincha ularsiz uchardi, chunki qoʻshimcha ogʻirlik yuk tashish hajmini pasaytirdi. V-22 tezligi unga anʼanaviy qoʻllab-quvvatlovchi vertolyotlardan ustun turishga imkon beradi, shuning uchun uzoq masofali mustaqil operatsiyalarda oʻzini himoya qilish qobiliyati talab qilinadi. Infraqizil qurol kamerasi razvedka va kuzatuv uchun foydali boʻldi. Boshqa qurollar, shu jumladan, burun qurollari, eshik qurollari va hozirgi rampaga oʻrnatilgan pulemyot va IDWS bilan ishlash uchun halokatli boʻlmagan qarshi choralarni oʻz ichiga olgan toʻliq kvadrant oʻtini taʼminlash uchun oʻrganildi.

2014-yilda USMC AGM-114 Hellfire, AGM-176 Griffin, Havo-Yerga qoʻshma raketa va GBU-53/B kabi „barcha eksa, stend-off va aniqlik qobiliyatiga ega“ yangi qurollarni oʻrgandi. SDB II. 2014 yil noyabr oyida Bell Boeing oʻz-oʻzidan moliyalashtirilgan qurol sinovlarini oʻtkazdi, V-22 ni old fyuzelyajdagi ustun bilan jihozladi va AN/AAQ-27A EO kamerasini L-3 Wescam MX-15 sensori/ lazer belgisi bilan almashtirdi. 26 ta boshqarilmaydigan Hydra 70 raketalari, ikkita boshqariladigan APKWS raketalari va ikkita Griffin B raketalari beshta parvozda uchirilgan. USMC va USAF dubulgʻaga oʻrnatilgan koʻrinishga ulangan oʻtish mumkin boʻlgan burunga oʻrnatilgan qurolni qidirdi; oldinga qaragan qurolni birlashtirish murakkab orqaga qaytish . Pilon  koʻtarishi mumkin edi oʻq-dorilar. Biroq, 2019 yilga kelib, USMC yangi qurollarni qabul qilish uchun IDWS yangilanishlarini tanladi.

Yoqilgʻi quyish uskunalari 

Boeing V-22 ga boshqa samolyotlarga yonilgʻi quyish imkoniyatini beradigan roll-on/roll-off havoda yonilgʻi quyish toʻplamini ishlab chiqmoqda. Wasp sinfidagi amfibiya hujum kemalariga asoslanishi mumkin boʻlgan havoda yoqilgʻi quyish qobiliyatiga ega boʻlish F-35B ning zarba kuchini oshiradi va faqat Nimitz toifasidagi yirik samolyot tashuvchilar yoki quruqlik bazalariga asoslangan yonilgʻi quyish aktivlariga boʻlgan ishonchni yoʻqotadi. Roll-on/roll-off toʻplami razvedka, kuzatuv va razvedka (ISR) funktsiyalari uchun ham qoʻllanishi mumkin. Boeing VMX-22 samolyotida ishlamaydigan namoyishni moliyalashtirdi; prototip toʻplami 2013 yil 5 sentyabrda F/A-18 bilan muvaffaqiyatli sinovdan oʻtkazildi.

Shlangi/drogue yonilgʻi quyish tizimining yuqori tezlikdagi versiyasi  da joylashtirilishi mumkin. va  .  tagacha tanklar va oʻralgan / oʻralgan qovuqli uy aralashmasi yoqilgʻi. Shlangni uzaytirish uchun rampa ochilishi kerak, keyin uzaytirilgandan keyin koʻtariladi. U vertolyotlar tomonidan qoʻllanadigan alohida drog va konvertatsiya qilingan nacelle kerak boʻlgan rotorli kemaga yonilgʻi quyishi mumkin. Koʻpgina USMC yer usti transport vositalari aviatsiya yoqilgʻisida ishlashi mumkin; Yoqilgʻi quyish V-22 ularga xizmat koʻrsatishi mumkin. 2014-yil oxirida V-22 tankerlari 2017-yilgacha foydalanishga topshirilishi mumkinligi aytilgan edi ammo shartnomadagi kechikishlar XOQni 2019-yil oxiriga olib keldi 2016-yilning 26-mayida Boeing bilan tuzilgan shartnoma doirasida  Kobxem FR-300 shlang baraban blokini 2016-yil oktabr oyida KC-130 tomonidan ishlatilganiga moslashtirish uchun shartnoma tuzdi. Harbiy-dengiz kuchlari ushbu qobiliyatga qiziqish bildirmagan boʻlsa-da, undan keyinroq foydalanish mumkin.

Operatsion tarixi 
2019-yil oktabr oyida AQSh Qurolli Kuchlari tomonidan boshqariladigan 375 V-22 samolyotlari parki 500 000 parvoz soati chegarasidan oshib ketdi.  2023 yil dekabr oyida halokatli halokat, flotning 2024 yil martigacha AQSh va Yaponiya tomonidan toʻxtatilishiga olib keldi.

2000 yil mart oyidan boshlab VMMT-204 turi boʻyicha treninglar oʻtkazdi. 2005 yil dekabr oyida II dengiz ekspeditsiya kuchlari qoʻmondoni general-leytenant Jeyms Amos MV-22 ning birinchi partiyasini yetkazib berishni qabul qildi. Birlik 2006 yil mart oyida birinchi MV-22 eskadroni sifatida qayta ishga tushirildi va VMM-263 deb qayta nomlandi. 2007 yilda HMM-266 dengiz otryadi 266 (VMM-266) boʻlib, dastlabki ishlash qobiliyatiga erishdi. U 2007 yilda CH-46 dengiz ritsarini almashtira boshladi; CH-46 2014 yil oktyabr oyida isteʼfoga chiqarilgan 2007 yil 13 aprelda USMC Iroqdagi Al Asad aviabazasida birinchi V-22 jangovar joylashuvini eʼlon qildi.

Iroqning Anbar viloyatidagi V-22 samolyotlari transport va skaut missiyalarida foydalanilgan. AQShning Iroqdagi oliy harbiy qoʻmondoni general Devid Petreus Rojdestvo bayramida qoʻshinlarni ziyorat qilish uchun ulardan foydalangan. kun 2007; Barak Obama 2008 yilgi prezidentlik saylovoldi tashviqoti paytida Iroqda qilgani kabi. USMC polkovnigi Kelli tashrif buyuruvchilar notanish samolyotda uchishni istamaganini esladi, lekin uning tezligi va yerdan olov ustida ucha olish qobiliyatini koʻrgandan soʻng, „Birdaniga butun parvoz jadvali band boʻldi. Hech bir yuqori martabali ofitser hech qaerga borishni xohlamadi. ular V-22“ da uchishlari mumkin edi. Ehtiyot qismlarni olish muammoli boʻlib chiqdi. 2008 yilning iyuliga qadar V-22 Iroqda jami 5200 soat davom etgan 3000 marta parvoz qildi. General Jorj J. Trautman III eski vertolyotlar boʻylab uning tezligi va masofasini yuqori baholab, „bu uning jang maydonini Texas oʻlchamidan Rod-Aylend kattaligiga aylantirdi“, dedi. Koʻchma havo hujumidan mudofaa tizimlari va oʻqotar qurollar tomonidan qilingan hujumlarga qaramay, 2009 yil oxiriga kelib ularning hech biri dushman oʻqlari ostida yoʻqolmadi

Hukumatning Hisobdorlik idorasi tadqiqoti shuni koʻrsatdiki, 2009 yil yanvariga kelib Iroqdagi 12 ta MV-22 barcha tayinlangan missiyalarni bajargan; Missiyaga qodir boʻlgan stavkalar oʻrtacha 57% dan 68% gacha va umumiy toʻliq missiyaga qodir boʻlgan 6%. Shuningdek, vaziyatdan xabardorlik, texnik xizmat koʻrsatish, kemada ishlash va transport qobiliyatidagi zaif tomonlarni qayd etdi. Hisobot shunday xulosaga keldi: „Oʻrnatish V-22 ning yuqori tezligi va masofasi xodimlar va ichki yuklarni eski vertolyotlardan koʻra tezroq va uzoqroq tashishga imkon berishini tasdiqladi“. 

MV-22lar 2009 yil noyabr oyida VMM-261 bilan Afgʻonistonga joylashtirilgan; 2009-yil 4-dekabrda u oʻzining birinchi hujumkor jangovar missiyasini "Kobraning gʻazabi" operatsiyasini amalga oshirdi. V-22 samolyotlari Tolibon operatsiyalarini toʻxtatish uchun Afgʻoniston janubidagi Hilmand viloyatining Now Zad vodiysiga 1000 USMC va 150 afgʻon askarini kiritishda yordam berdi. General Jeyms Amos Afgʻonistonning MV-22 samolyotlari 100 000 parvoz soatidan oshib ketganini taʼkidlab, uni USMC inventaridagi „eng xavfsiz samolyot yoki eng xavfsiz samolyotga yaqin“ deb atadi. V-22 ning Afgʻonistonda joylashtirilishi 2013 yil oxirida jangovar harakatlarni qisqartirish bilan yakunlanishi kerak edi; ammo VMM-261 jabrlanganlarni evakuatsiya qilish boʻyicha operatsiyalarni kengaytirishga yoʻnaltirilgan edi, vertolyotlardan tezroq boʻlgani uchun koʻproq qurbonlar " oltin soat " ichida kasalxonaga yetib borishga imkon berdi; ular yurak monitorlari va triaj jihozlari kabi tibbiy asbob-uskunalar bilan jihozlangan.

2010 yil yanvar oyida MV-22 zilziladan soʻng Yagona javob berish operatsiyasi doirasida Gaitiga yuborildi, bu turdagi birinchi insonparvarlik missiyasi. 2011-yil mart oyida Kearsarge kompaniyasining ikkita MV-22 samolyoti Odyssey Dawn operatsiyasi paytida urib tushirilgan USAF F-15E ekipaj aʼzosini qutqarishga yordam berdi. 2011-yil 2-may kuni „Neptun nayzasi“ operatsiyasidan soʻng, "Al-Qoida" terrorchilik guruhi asoschisi Usama bin Lodinning jasadi MV-22 samolyoti bilan Arab dengizidagi Carl Vinson aviatashuvchi kemasiga, dengizda dafn etilishidan oldin yetkazilgan.

2013-yilda Afgʻonistonda CH-53E samolyotlariga zudlik bilan ehtiyoj borligi sababli bir nechta MV-22 samolyotlari Marine One prezidentlik transport eskadronini qoʻllab-quvvatlash uchun aloqa va oʻrindiqlarni oʻzgartirishga muvaffaq boʻldi. 2010 yil may oyida Boeing VXX prezidenti transporti uchun V-22 ni taqdim etish rejasini eʼlon qildi.

2013-yilda USMC maxsus aloqa vositalari bilan jihozlangan V-22  foydalangan holda, maxsus maqsadli dengiz havo-yeri ishchi guruhi – Inqirozga javob berish – Afrika qitʼalararo javob kuchini tuzdi. 2013-yilda „Haiyan“ toʻfonidan soʻng, 3-dengiz ekspeditsiya brigadasining 12 ta MV-22 samolyotlari tabiiy ofat oqibatlarini bartaraf etish operatsiyalari uchun Filippinga joʻnatildi; uning qobiliyatlari orol arxipelagi boʻylab taʼminotni koʻchirishda tezroq va koʻproq foydali yuk bilan uchadigan „oʻziga xos ahamiyatga ega“ deb taʼriflangan.

USAFning birinchi operatsion CV-22 2006 yil mart oyida Nyu-Meksiko shtatidagi Kirtlend havo kuchlari bazasidagi 58-Maxsus operatsiyalar qanotiga (58-SOW) yetkazib berildi. Dastlabki samolyotlar 58-SOWga etkazib berildi va maxsus operatsiyalarda foydalanish uchun xodimlarni tayyorlash uchun foydalanildi. 2006 yil 16-noyabrda USAF Florida shtatidagi Hurlburt Fieldda oʻtkazilgan marosimda CV-22 ni rasman qabul qildi. USAF ning birinchi tezkor joylashuvi 2008 yil noyabr oyida Flintlok mashqlarini qoʻllab-quvvatlash uchun Maliga toʻrtta CV-22 yubordi. CV-22 samolyotlari Florida shtatidagi Hurlburt Field shahridan toʻxtovsiz uchib, parvozda yoqilgʻi quyishdi. AFSOC 8-Maxsus operatsiyalar otryadi 2009-yil mart oyida oltita CV-22 xizmat koʻrsatgan holda dastlabki ish qobiliyatiga erishganini eʼlon qildi.

2013-yil dekabr oyida 2013-yilgi Janubiy Sudan siyosiy inqirozi paytida Janubiy Sudanning Bor shahrida amerikalik tinch aholini evakuatsiya qilishga urinayotganda uchta CV-22 rusumli qurollardan oʻqqa tutildi; Samolyot  parvoz qildi missiya toʻxtatilgandan soʻng Ugandaning Entebbe shahriga. Janubiy Sudan rasmiylari hujumchilar isyonchilar ekanini aytdi. CV-22 samolyotlari  dan ortiq uch mamlakat boʻylab Borga uchib ketgan . Shakl 119 marta zarbaga uchradi, natijada toʻrt ekipaj yaralandi va parvozni boshqarishda nosozliklar yuzaga keldi, uchta samolyotda gidravlika va yoqilgʻi sizib chiqdi. Yoqilgʻi sizib chiqishi natijasida yoʻlda bir nechta havo-havoga yonilgʻi quyildi. Hodisadan keyin AFSOC ixtiyoriy zirhli pol panellarini ishlab chiqdi.

USAF „CV-22 uygʻonish modelini oldingi samolyotdan xavfsiz ajratishni aniq baholash uchun orqada ketayotgan samolyot uchun etarli emas“ deb topdi. 2015 yilda USAF CV-22 ni uzoq masofali maxsus operatsiyalarni tashish missiyasiga qoʻshimcha ravishda jangovar qidiruv va qutqaruv ishlarini bajarish uchun sozlashga harakat qildi. Bu HH-60G Pave Hawk va rejalashtirilgan HH-60W qutqaruv vertolyotlarini toʻldiradi, ular tezkor, ammo sekinroq vertolyotlarga qaraganda yuqori tezlik qidiruv va qutqaruv uchun koʻproq mos keladigan stsenariylarda qoʻllanadi.

2023-yil 29-noyabrda AQSh harbiy-havo kuchlarining 353-maxsus operatsiyalar qanotiga tayinlangan CV-22B samolyoti Yaponiyaning Yakusima oroli yaqinida Sharqiy Xitoy dengiziga qulab tushdi va bortdagi barcha sakkiz nafar harbiy halok boʻldi. Yokota aviabazasida joylashgan Osprey samolyoti Ivakuni dengiz piyodalari havo stantsiyasidan Okinava orolidagi Kadena havo bazasiga ochiq havoda va engil shamolda uchib ketayotgan edi. Harbiy havo kuchlari halokat sabablarini tekshirish davom etmoqda. Dastlabki tergov natijalariga koʻra, avtohalokatga „potentsial material nosozligi“ sabab boʻlgan boʻlishi mumkin. 2023-yil 6-dekabrda AQSh Harbiy-dengiz kuchlari (NAVAIR) va Havo kuchlari (AFSOC) oʻzlarining V-22 flotlarini yerdan toʻxtatdilar. Yaponiya (Dengizdagi oʻzini-oʻzi mudofaa kuchlari) ham oʻz flotini toʻxtatdi.  Mart oyi boshida AQSh va Yaponiya V-22 parvozlarini qayta koʻrib chiqilgan texnik xizmat koʻrsatish va uchuvchi mashgʻulotlari bilan qayta tikladi, ammo samolyotda hech qanday oʻzgarish yoʻq. V-22 hech qanday oʻzgarishsiz parvozga qaytarildi; muvaffaqiyatsiz boʻlgan qism aniqlandi va qanday qilib muvaffaqiyatsizlikka uchraganligi aniqlandi, garchi avariya hali ham nazorat ostida edi.

AQSh dengiz floti 

2015 yil 5 yanvarda dengiz floti va USMC COD missiyasi uchun V-22 sotib olish boʻyicha oʻzaro anglashuv memorandumini imzoladilar. Dastlab HV-22 deb belgilangan, 2018 yildan 2020 yilgacha har yili toʻrtta samolyot sotib olindi . U  uchun kengaytirilgan yonilgʻi tizimini oʻz ichiga oladi yonilgʻi bilan toʻldirilmagan masofa, gorizont boʻylab aloqa uchun yuqori chastotali radio va yoʻlovchilar bilan muloqot qilish uchun umumiy manzil tizimi; diapazonning oshishi kattaroq tashqi sponsonlardagi qoʻshimcha yoqilgʻi pufaklari dan kelib chiqadi, bu boshqa variantlardan yagona tashqi farqidir. Uning asosiy vazifasi uzoq muddatli logistikadir; boshqa taxminiy missiyalar orasida xodimlarni tiklash va maxsus urush kiradi. 2016 yil fevral oyida Dengiz kuchlari uni rasman CMV-22B deb belgiladi. Harbiy-dengiz flotining rekordlar dasturi dastlab 48 ta samolyotni talab qilgan boʻlsa, keyinchalik u faqat 44 tasi kerakligini aniqladi. Ishlab chiqarish 2018-moliya yilida boshlangan va yetkazib berish 2020-yilda boshlangan

Harbiy-dengiz kuchlari 2018 yil iyun oyida birinchi 39 ta CMV-22B ga buyurtma berdi; Dastlabki ish qobiliyatiga 2021 yilda erishildi, 2020-yillarning oʻrtalarida flotga kirish. Birinchi CMV-22B 2019-yil dekabr oyida ilk parvozini amalga oshirdi Birinchi joylashtirish 2021 yilning yozida USS Carl Vinson bortida boshlangan.

Yaponiya oʻzini-oʻzi mudofaa qilish kuchlari 

2012 yilda sobiq mudofaa vaziri Satoshi Morimoto V-22 operatsiyalari xarajatlarini tekshirishni buyurdi. V-22 ning imkoniyatlari, masofasi, tezligi va foydali yuki jihatidan hozirgi Yaponiya oʻzini-oʻzi mudofaa kuchlari vertolyotlaridan oshib ketdi. Vazirlik Nansey orollari va Senkaku orollariga, shuningdek, AQSh bilan koʻp millatli hamkorlikda joylashtirilishini kutgan. 2014 yil noyabr oyida Yaponiya Mudofaa vazirligi 17 ta V-22 sotib olishga qaror qildi. Yaponiya uchun birinchi V-22 2017-yil avgust oyida birinchi parvozini amalga oshirdi va samolyot 2020-yilda Yaponiya harbiylariga yetkazib bera boshladi .

2018-yil sentabr oyida Yaponiya Mudofaa vazirligi qarshiliklar va samolyotlar joylashgan Saga prefekturasida davom etayotgan muzokaralar sharoitida oʻzi olgan dastlabki beshta MV-22B samolyotlarini joylashtirishni kechiktirishga qaror qildi. 2020-yil 8-may kuni Saga prefekturasi aholisi bilan kelishuvga erisha olmaganidan keyin beshta samolyotning birinchi ikkitasi Kisarazu havo maydonidagi JGSDFga topshirildi. Oxir-oqibat, vertolyot tashuvchisida birinchi V-22 qoʻnish amalga oshirildi. Samolyot 2025 yildan boshlab Kyushu shahridagi Saga aeroportiga joylashtirilishi rejalashtirilgan, u yerda V-22lar Yaponiyaning janubiy Nansey orollarini yaxshiroq himoya qilish uchun Sikorsky Black Hawk va Apache Longbow vertolyotlari bilan birga joylashtiriladi.

2023-yil 29-noyabr kuni Yakusima yaqinida AQSh harbiy-havo kuchlarining CV-22 samolyoti halokatga uchragach, Yaponiya 14 ta MV-22 samolyotlarining parvozlarini toʻxtatdi. 2024-yil boshida yaponlar V-22 parvozlarini, 2024-yilning mart oyida esa parvozlarni qayta tiklagani xabar qilingan edi.

Potentsial operatorlar 
V-22 F-35 kabi baʼzi qiruvchi samolyotlarning quvvat modulini olib yurishi mumkin, shuningdek, orol zanjiri yoki tashuvchisi boʻlgan davlatlar uchun foydali boʻlishi mumkinligi qayd etilgan. V-22 ishlab chiqarish liniyasi havo kuchlari, dengiz floti va dengiz piyodalariga buyurtmalarni bajarish uchun taxminan 2026-yilgacha ochilishi rejalashtirilgan.

2010-yillarning boshida Kanada, Yaponiya, Birlashgan Arab Amirliklari va Buyuk Britaniya kabi eksport xaridorlari qatoriga kirdi. Boshqa potentsial qiziqish Hindiston va Indoneziyadan kelgan. Evropada Frantsiya, Ispaniya va Italiyadan ham qitʼaga qiziqish bor edi. Kanada V-22 ni qoʻzgʻalmas qanotli qidiruv va qutqaruv (FWSAR) uchun koʻrib chiqqan deb taxmin qilinadi, ammo u umumiy maqsadlarga oddiy samolyotlar ustuvorligi sifatida kiritilmagan; Ushbu dasturda C-295 gʻalaba qozondi .

Harbiy havo kuchlari, shuningdek, HH-60W ni uzoqroq masofaga uchadigan samolyotlar bilan toʻldirish uchun qidiruv va qutqarish uchun qoʻshimcha V-22 ni koʻrib chiqmoqda, ayniqsa Hind-Tinch okeani mintaqasida, bu yerda odatda uzoqroq masofa kerak.

Fransiya 
Frantsiya, ayniqsa dengiz operatsiyalari uchun V-22 ga biroz qiziqish bildirgan. U V-22 ni Mistral sinfidagi LHD-larda, shuningdek uning CVN-da sinovdan oʻtkazdi. Frantsuzlar V-22 USMC V-22 bilan ishlaydigan Mistral klassi LHD dan ishlashini taʼminlash uchun ikki yillik dasturga ega edilar.

2015 yilda Hindiston aviatsiya tadqiqot markazi dushman sharoitlarda xodimlarni evakuatsiya qilish, moddiy-texnik taʼminot va chegara hududlarida maxsus chegara kuchlarini joylashtirish uchun toʻrtta V-22 sotib olishga qiziqish bildirgan. AQSh V-22 samolyotlari 2015 yil aprelida Nepalda sodir boʻlgan zilziladan soʻng yordam operatsiyalarini amalga oshirdi. Hindiston dengiz floti, shuningdek, qisqa masofali Kamov Ka-31 oʻrnini bosish uchun havodan erta ogohlantirish va nazorat qilish uchun E-2D oʻrniga V-22 ni oʻrgandi. Hindiston chegara hududlariga qoʻshinlarni tezkor kiritish uchun oltita V-22 hujum versiyasini sotib olishga qiziqish bildirmoqda .

Indoneziya 
2020-yil 6-iyul kuni AQSH Davlat departamenti Indoneziyaga taxminan 2 milliard dollarlik sakkizta Block C MV-22 va tegishli uskunalarni xorijiy harbiy sotuvini tasdiqlaganini eʼlon qildi (2023-yilda ~ 2,32 milliard dollar). AQSH Mudofaa xavfsizligi boʻyicha hamkorlik agentligi Kongressni ushbu ehtimoliy sotuv haqida xabardor qildi. Sotuv maʼqullandi, ammo oxir-oqibat Indoneziya oʻsha paytda narx tufayli sotib olishdan voz kechdi. Taʼkidlanganidek, V-22 orol zanjiri davlatiga noyob logistika yordamini taqdim etishi mumkin edi, ammo sotib olish va texnik xizmat koʻrsatish xarajatlari haqidagi xavotirlar muammo edi.

Isroil 
2013 yil 22 aprelda Isroil havo kuchlariga oltita V-22 sotish toʻgʻrisida shartnoma imzolandi. 2016 yil oxiriga kelib Isroil V-22 ga buyurtma bermagan va buning oʻrniga CH-47 Chinook vertolyotini yoki CH-53K vertolyotini sotib olishga qiziqish bildirgan. 2017 yil holatiga koʻra, Isroil V-22 ni baholashni muzlatib qoʻydi, „yuqori mudofaa manbasi tiltrotor hozirda Sikorsky CH-53 transport vertolyotlari yordamida bajarilayotgan baʼzi missiyalarni bajara olmasligini koʻrsatmoqda“.

Birlashgan Qirollik 
Buyuk Britaniya V-22 dasturini diqqat bilan kuzatib bordi va Buyuk Britaniya/AQSh birgalikdagi tadqiqoti undan foydalanish imkoniyatini baholadi. Eng jiddiy baholashlardan biri 2010-yillarning oxirida, ularni Qirolicha Yelizaveta sinfidagi yangi tashuvchilarda qoʻllash koʻrib chiqilayotganda paydo boʻldi. 2020-yillarda u Buyuk Britaniyaning New Medium Vertolyot dasturi uchun mumkin boʻlgan samolyotlardan biri deb hisoblangan, ammo finalchi boʻlmagan, Westland Puma oʻrta vertolyot parkini almashtirishga intilayotgan dastur.

Operatorlar 

 

 Yaponiya quruqlikdagi oʻzini-oʻzi mudofaa kuchlari (14 tasi yetkazib berilgan, 3 tasi 2023 yil dekabrda buyurtma qilingan)   

Qo'shma shtatlar

 Qoʻshma Shtatlar havo kuchlari 
 7-maxsus operatsiyalar otryadi 
 8-maxsus operatsiyalar eskadroni
 20-maxsus operatsiyalar eskadroni
 21-maxsus operatsiyalar otryadi 
 71-maxsus operatsiyalar otryadi 
 249-maxsus operatsiyalar otryadi – Florida Milliy havo gvardiyasining 1-maxsus operatsiyalar qanotiga assotsiatsiyasi 
 418-chi parvoz sinov otryadi 

 Amerika Qoʻshma Shtatlari dengiz piyodalari korpusi 
 HMX-1 
 VMX-1 (avvalgi VMX-22) 
 VMM-161 
 VMM-162 
 VMM-163 
 VMM-165 
 VMM-166 
 VMMT-204 
 VMM-261 
 VMM-263 
 VMM-264 
 VMM-265 
 VMM-266 
 VMM-268 
 VMM-362 
 VMM-363 
 VMM-365 
 VMM-561 
 VMM-764  – Dengiz havo zaxirasi
 VMM-774  – Dengiz havo zaxirasi
 Amerika Qoʻshma Shtatlari Harbiy-dengiz kuchlari – 44 ta CMV-22B buyurtma qilingan, yetkazib berish 2020 yilda boshlangan.
 HX-21 
 VRM-30 
 VRM-40
 VRM-50

Halokatlar 
V-22 Osprey 16 ta halokatga uchradi, jami  62 kishi halok boʻldi. 1991-yildan 2000-yilgacha boʻlgan sinovlar davomida toʻrtta avariya sodir boʻlib, 30 kishi halok boʻldi. V-22 2007 yilda ishga tushirilgandan beri 13 ta halokatga uchragan va 32 kishi halok boʻlgan Samolyotning avariya tarixi uning xavfsizlik muammolari boʻyicha bahs-munozaralarga sabab boʻldi. Yaponiyadagi halokatdan soʻng,  Osprey uch oyga toʻxtatildi.

Vertolyot ekranlarda 

 163911 – V-22A Shimoliy Karolina shtatining Jeksonvill shahridagi Nyu-River dengiz piyodalari havo stantsiyasidagi Aviatsiya yodgorligida namoyish etiladi.
 163913 – V-22A Gʻarbiy Chester, Pensilvaniya shtatidagi Amerika vertolyot muzeyi va taʼlim markazida namoyish etiladi.
 99-0021 (sobiq 164939) – CV-22B Amerika Qoʻshma Shtatlari Harbiy-havo kuchlari Milliy muzeyida , Ogayo shtatining Dayton shahridagi Rayt-Patterson AFBda namoyish etiladi.
 164940 – MV-22B , Merilend shtatidagi Lexington Parkdagi Patuxent daryosi dengiz havo muzeyida namoyish etiladi.

Manbalar

Havolalar 

 Bell V-22 rasmiy sahifasi
 Boeing V-22 rasmiy sahifasi

Harbiy aviabazalar
Aviatsiya
AQSh
Aviatsiya va kosmonavtika