Steve Clarke

Stephen Clarke (1963-yil, 29-avgustda tugʻilgan) — shotlandiyalik professional futbol murabbiyi va Shotlandiya terma jamoasining sobiq futbolchisi.

Clarke St Mirren, Chelsea va Shotlandiya terma jamoasida oʻynadi va faoliyatining oxiriga kelib Chelsea bilan uchta yirik sovrinni qoʻlga kiritdi. Futbolchi sifatida faoliyatini tugatgandan soʻng u murabbiylikka oʻtdi va Newcastle United, Chelsea, West Ham United va Liverpoolda ishladi. Oʻshandan beri Clarke West Bromwich va Reading klublarini boshqargan. Aston Villadagi ajoyib murabbiylikdan soʻng, Clarke 2017-yil oktabr oyida Kilmarnock bosh murabbiyi etib tayinlandi va ularni oʻzining yagona toʻliq mavsumida klub rekordi ochkolari bilan Yevropaga olib chiqdi. 2019-yilning may oyida u Shotlandiya terma jamoasi bosh murabbiyi etib tayinlangan. U jamoani UEFA Yevro-2020ga olib bordi, bu ularning 23 yil ichida birinchi yirik turniri edi.

Klubdagi faoliyati

St Mirren 
Stephen Clarke Ayrshirdagi Saltcoats shahrida tugʻilgan. Uning akasi Pol Kilmarnock safida 350 dan ortiq oʻyinda maydonga tushgan futbolchi edi. Beith Juniors safida oʻynagan paytda aniqlangan Steve professional faoliyatini St Mirren bilan boshlagan. Clarke dastlab St Mirren bilan yarim stavkali shartnomaga ega edi, chunki u muhandislikga oʻqiyotgan edi.

Chelsea 
Stephen Clarke 1987-yilning fevralida 422 000 funt sterling evaziga Chelsea klubiga transfer qilingan. U 1998-yilgacha Chelseada 421 ta oʻyinda maydonga tushdi. 2005-yilda u oʻng qanot himoyachisi oʻrnini egallab, Chelseaning XI bir asrlik tarkibiga kiritildi.

2019-yil fevral oyida soʻzga chiqqan Clarke Chelsea klubi bilan oʻtkazgan yillariga minnatdor ekanligini aytdi, chunki u va uning oilasi endi Shotlandiya gʻarbida diniy sektachilik bilan yashashlari shart emasligini anglatardi.

Shotlandiya 
Stephen Clarke Shotlandiya terma jamoasida oltita oʻyinda maydonga tushdi. Uning debyuti 1987-yil, 9-sentabrda Xempden Parkda Vengriyaga qarshi oʻrtoqlik uchrashuvida 2:0 hisobida gʻalaba qozongan boʻlsa, soʻnggi oʻyini olti yildan soʻng 1994-yil, 27-mayda Utrextda Gollandiyaga mehmonda 3:1 hisobida magʻlub boʻlgan edi.

Murabbiylik faoliyati

Newcastle United 
1998-yilda Stephen Clarke Newcastle United klubiga Chelsea klubidagi sobiq bosh murabbiy Ruud Gullitning yordamchisi sifatida qoʻshildi. Clarke Gullit bilan murabbiylar jamoasining bir qismi boʻlib, bu Newcastlega 1999-yil, 22-mayda Angliya kubogi finaliga chiqishga yordam berdi, u yerda Newcasle Teddy Sheringham va Paul Scholesning 2:0 hisobida magʻlubiyatga uchragan gollaridan soʻng Manchester Unitedga oʻtib ketdi. 

Clarke Gullit isteʼfoga chiqqanidan soʻng vaqtinchalik murabbiy boʻlib ishlagan, bitta oʻyinni boshqargan, Manchester United klubiga qarshi 5:1 hisobida magʻlubiyatga uchragan. Oʻsha oʻyin uchun Clarke Alan Shearer va Rob Leelarni jamoaga qaytardi.

Chelsea 

Chelsea klubida yoshlar jamoalarini boshqarganidan soʻng, Clarke 2004-yilning yozida Jose Mourinho bosh murabbiy etib tayinlanganida yordamchi murabbiy lavozimiga koʻtarildi. Clarke murabbiylik tuzilmasining bir qismi boʻlib, Chelsea Mourinho qoʻl ostida uch mavsum davomida ikki marta Angliya Premer-ligasi chempioni, Angliya kubogi va ikki marta Liga kubogini qoʻlga kiritgan. Bu davrda Clarke 2006-yilda UEFA Pro litsenziyasini muddati tugagan edi.

2007-yil sentabr oyida Mourinho Chelsea klubini tark etganida, Clarkening xizmatlari Avram Grant kerak boʻldi, garchi Henk ten Cate boshqa yordamchi murabbiy sifatida olib kelingan boʻlsada.

West Ham United 
2008-yil, 12-sentabrda Stephen Clarke sobiq jamoadoshi Gianfranco Zolaning yordamchisi boʻlish uchun West Ham United klubiga oʻtish umidida Chelsea klubidan isteʼfoga chiqdi. Chelsea klubi dastlab uning isteʼfosini rad etib, Clarkening ikki yillik maoshi miqdorida tovon puli talab qildi.

West Ham klubi 2008-09-yilgi mavsumda Premer-ligada toʻqqizinchi oʻrinni egalladi, Klub keyingi mavsumda kurash olib bordi, ammo quyi ligaga tushib qolishdan arang qutulib qoldi. 2010-yilning iyun oyida, Zola bosh murabbiy lavozimidan boʻshatilganidan koʻp oʻtmay,

Liverpool 
2011-yilning 10-yanvarida Stephen Clarke Kenneth Dalglish tomonidan Liverpoolga birinchi jamoa murabbiyi etib tayinlandi, chunki Dalglish ikki kun oldin ishdan boʻshatilgan Roy Hodgsonning oʻrniga oʻtgan edi. Clarke (Dalglish bilan bir qatorda) Liverpool klubining mavsumini tubdan oʻzgartirgani uchun, u kelganidan soʻng har bir oʻyinda oʻrtacha ikki ochko toʻplagani va himoyani yaxshilangan deb hisoblanadi. 2011-yil, 12-may kuni Clarke va bosh murabbiy Dalglish oʻzining hozirgi vazifasida asosiy jamoa murabbiyi sifatida qolish uchun uch yillik shartnoma imzoladi.

2012-yilning 14-mayida Clarke bosh murabbiy Dalglish isteʼfoga chiqarilishi va Liverpool klubining 2011-12-yilgi Premer-ligada sakkizinchi oʻrinni egallashi ortidan Liverpoolga isteʼfoga chiqishni taklif qildi. Klub taklifni rad etdi, ammo 2012-yil, 6-iyun kuni yangi bosh murabbiy Brendan Rogers tayinlanganidan soʻng Clarke klubni tark etdi. Clarkening oʻzi Liverpool uni isteʼfoga chiqarganini aytdi.

Reading 
2014-yil, 16-dekabrda Stephen Clarke Nigel Adkinsning oʻrniga ikki yarim yillik shartnoma asosida Reading klubi bosh murabbiyi etib tayinlandi. 2015-yilning 16-martida Clarke Angliya kubogida Bradford City ustidan 3:0 hisobida magʻlub etib, 88 yil davomida ilk yarim finalga chiqdi. 2015-yilning noyabr oyida Clarkega Fulham klubi bosh murabbiyi boʻlishni taklif qildi. Reading Clarkega Fulham bilan gaplashishga ruxsat berdi, ammo muhokamadan soʻng u bu lavozimni egallashdan voz kechdi.

Aston Villa 
Stephen Clarke 2016-yilning 2-iyunida Aston Villaga Chelseadagi sobiq jamoadoshi Roberto Di Matteo bilan birga ishlaydigan murabbiy yordamchisi sifatida yollangan. 2016-yil oktabr oyida Steve Bruce tayinlanganidan keyin u jamoani tark etdi.

Kilmarnock 
Stephen Clarke bir yillik futboldan soʻng, 2017-yil, 14-oktabrda Shotlandiya Premer -ligasi Kilmarnock klubiga, u bolaligida qoʻllab-quvvatlagan klubga bosh murabbiy etib tayinlandi. U boshqaruvni qoʻlga kiritgach, klub turnir jadvalida quyi oʻrinni egalladi. Uning Kilmarnock bosh murabbiyi sifatida birinchi oʻyini, bu uning Shotlandiya klubi oʻyinida 30 yil davomida birinchi ishtiroki boʻlgan, Rangersda 1:1 hisobida durang bilan yakunlangan. Uch kundan soʻng Clarke shogirdlari amaldagi chempion Celticga safar qilishdi va yana 1:1 hisobida durang oʻynashdi. Liganing qishki tanaffusidan soʻng, Kilmarnock oʻz uyida peshqadam Celtic ustidan gʻalaba qozondi va Youssouf Mulumbu Glazgo klubi bosh murabbiyi Brendan Rogersga ikkinchi ichki magʻlubiyatni keltirgan yagona golni urdi. Kilmarnock mavsumni beshinchi oʻrinda yakunladi va bu jarayonda 59 ochko toʻplagan holda klubning yangi rekordini oʻrnatdi. Clarke 2017-18-yilgi mavsumda SFWA yilning eng yaxshi bosh murabbiyi deb topildi.

Clarke keyingi mavsumda oʻzining ajoyib ishini davom ettirdi, Celtic ustidan yana bir gʻalaba va Rangers ustidan ikkita gʻalaba, yakunda uchinchi oʻrin va Kilmarnock klubi Yevropa saralash bosqichiga chiqa oldi. U, shuningdek, PFA Scotland va SFWA tomonidan yilning eng yaxshi bosh murabbiyi mukofotini qoʻlga kiritdi. Liga mavsumi tugagandan soʻng, Clarke Kilmarnockni tark etib, terma jamoa bosh murabbiyi lavozimini egalladi.

Shotlandiya 
2019-yilning may oyida Stephen Clarke 2022-yilgi Jahon chempionati saralash bosqichi yakuniga qadar shartnoma asosida Shotlandiya terma jamoasi bosh murabbiyi etib tayinlandi. 8-iyun kuni debyut qilgan shotlandlar Yevro-2020 saralashida oʻz uyida Kiprni 2:1 hisobida magʻlub etishdi. Keyin jamoa Belgiya va Rossiyaga qarshi ketma-ket toʻrtta magʻlubiyatga uchradi, ulardan ikkitasida 4:0 hisobida magʻlubiyatga uchradi, bu esa Yevro-2020 saralashiga avtomatik ravishda yoʻl olish umidini yoʻqotdi. 2020-yil, 12-noyabr kuni Shotlandiya 1:1 hisobidagi durangdan soʻng Serbiyani penaltilar seriyasida 4:5 hisobida magʻlub etib, UEFA Millatlar Ligasi yoʻnalishi boʻyicha kechiktirilgan finalga yoʻl oldi.

Faoliyat statistikasi

Xalqaro

Boshqaruv statistikasi

Yutuqlar

Oʻyinchi 
 Chelsea

 Angliya kubogi: 1996-97
 Futbol Liga kubogi: 1997-98
 UEFA kubogi egalari kubogi: 1997-98

Individual

 Chelseaning eng yaxshi futbolchisi: 1993-94 
 Chelseaning 11-yilligi: 2004-05

Bosh murabbiy sifatida 
Individual

 Yilning SFWA murabbiyi: 2017-18, 2018-19
 PFA Shotlandiyadagi yilning eng yaxshi murabbiyi: 2018-19
 Yilning SPFL Premer-liga murabbiyi: 2018-19
 Premer-ligada oyning eng yaxshi murabbiyi: 2012-yil noyabr
 Shotlandiya premer-ligasida oyning eng yaxshi murabbiyi: 2017-yil dekabr, 2018-yil fevral, 2018

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1963-yilda tugʻilganlar
Pages with unreviewed translations
„Chelsea F.C. Yil oʻyinchisi“ sovrini gʻoliblari