Elmira Gafarova

Elmira Mikayil qizi Gafarova (1-mart 1934-yil — 1-avgust 1993-yil) — ozarbayjonlik siyosatchi va diplomat boʻlgan. Ozarbayjon SSR Maorif vaziri (1980—1983), Ozarbayjon SSR Tashqi ishlar vaziri (1983—1987), Oliy Sovet Prezidiumi raisi (1989—1990), Ozarbayjon Oliy Sovetining raisi (1990—1991), Milliy Majlis raisi.

Yoshlik davri 

Elmira Gafarova 1934-yil 1-martda Ozarbayjonning Boku shahrida tugʻilgan. 1952-yilda oʻrta maʼlumotni tamomlab, 1953-yilda Boku davlat universitetiga oʻqishga qabul qilindi. 1958-yilda universitetning filologiya fakultetini tamomlab, 1961-yilgacha Filologiya fanlari nomzodi ilmiy darajasini oldi. Universitetda oʻqib yurganida Gafarova universitet komsomol qoʻmitasining oʻrinbosari boʻlgan. 1958-yilda Ozarbayjon Kommunistik partiyasi aʼzoligiga qabul qilindi. 1962-yilda Ozarbayjon komsomoli markazi tashkiliy qoʻmitasi raisi, 1966—1970-yillarda tashkilotning birinchi kotibi lavozimlarida ishlagan.

Siyosiy faoliyati 
1970—1971-yillarda Ozarbayjon KP MK Madaniyat boʻlimi mudiri, 1971-yildan 1980-yilgacha Boku partiya qoʻmitasi kotibi lavozimlarida ishlagan. 1980-yilda Gafarova Ozarbayjon SSR Maorif vaziri lavozimiga tayinlandi, bu lavozimda 1983-yilgacha ishladi. 1983—1987-yillarda Gafarova Ozarbayjon SSR Tashqi ishlar vaziri lavozimida ishlagan. Xorijiy xizmatda boʻlganida, 1984-yil oktyabr oyida BMT Bosh Assambleyasining irqchilik va kamsitish masalalariga bagʻishlangan sessiyalarida qatnashdi. Gafarova Ozarbayjon Oliy Sovetiga ham saylangan. 1987-yildan 1991-yilgacha Ozarbayjon SSR Oliy Sovetining Spikeri, Sovet Ittifoqi Oliy Sovetiga deputat etib saylangan. 1987—1989-yillarda Ozarbayjon SSR Bosh vazirining oʻrinbosari boʻlib ham ishlagan. 

Gafarova parlament spikeri boʻlganida 1989-yil 30-dekabrda Ganjaning tarixiy nomini tiklashda katta rol oʻynadi va 1990-yil 13-martda butun Ozarbayjonda nishonlanadigan Navroʻz bayramini rasmiy davlat bayramiga aylantirdi. 

1991-yil 18-oktabrda Ozarbayjon mustaqilligini tiklash va 1992-yil 2-martda Ozarbayjon Respublikasini Birlashgan Millatlar Tashkilotiga qabul qilish toʻgʻrisidagi qonunni qabul qilishda ham uning hissasi bor.

Qora yanvar 

Gafarova 1990-yil 21—22-yanvar kunlari Ozarbayjon Oliy Sovetining navbatdan tashqari sessiyasini chaqirgan va 1990-yil 19-yanvardan 20-yanvarga oʻtar kechasi Bokuda tinch aholini qirgʻin qilganlikda sovet hokimiyatini qoralagan birinchi rahbarlardan boʻlgan. 160 deputatdan iborat sessiya qirgʻinni qoralash toʻgʻrisida bayonot chiqardi va SSSR Oliy Sovetiga, ittifoq respublikalari Oliy Sovetlariga, dunyoning barcha parlamentlariga va Birlashgan Millatlar Tashkilotiga murojaat qilib, Jeneva va Vena konvensiyalariga eʼtibor bermay, tinch aholiga qarshi harbiy tajovuz qilish haqida gapirdi.

Natijada Ozarbayjon Bosh prokuraturasi tomonidan oʻsha paytda amalda boʻlgan Jinoyat kodeksining 94-moddaning 4 va 6-bandlari (ogʻirlashtiruvchi holatlarda qasddan odam oʻldirish), 149-modda (mulkni qasddan yoʻq qilish yoki buzish), 68-modda (hokimiyatni suiisteʼmol qilish) va 225-modda (vakolatni suiisteʼmol qilish) boʻyicha jinoiy ish qoʻzgʻatildi. Davom etayotgan tergov hali yakunlangani yoʻq.

Mukofotlari 
Gafarova SSSRning turli orden va medallari bilan taqdirlangan. Faoliyati davomida „Mehnat Qizil Bayroq ordeni“ va „Hurmat Belgisi“ ordenilari bilan taqdirlangan.

Vafoti 

Elmira Gafarova 1993-yil 1-avgustda Ozarbayjon poytaxti Boku shahrida vafot etdi. Gafarova Boku shahridagi Faxriy dafn xiyoboniga dafn etildi.

Yana qarang 
 Ozarbayjon Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi

Izohlar

Manbalar