Javed Ahmad

Javed Ahmad (Jojo) 2007-yil 26-oktabrda Qandahor aeroportida NATO bilan hamkorlikda ishlayotgan paytda Amerika qoʻshinlari tomonidan hibsga olingan va dushman jangari deb eʼlon qilingan Kanadaning CTV OAVda ishlagan afgʻon muxbiri bo'lgan.

Shundan soʻng Ahmad Afgʻonistonning Bagrom shahridagi Amerika Qoʻshma Shtatlari havo bazasidagi hibsxonada 11 oy davomida advokatdan foydalana olmadi. Uning doʻstlari va oilasi tomonidan olib borilgan advokatlik va Xalqaro Adliya Tarmogʻi tomonidan taqdim etilgan Xabeas korpus petitsiyasi natijasida Jojo 2008-yil 21-sentabrda AQSh hibsxonasida deyarli bir yil ushlab turilganidan keyin ozod qilindi.

Yoshligi 
Jawed oʻn ikki yoshida tikuvchining shogirdi boʻlib ishlay boshlagan Jawed kuniga 75 sent ishlab topdi. U topgan pulini maktabga sarflagan. Uning maʼlumoti va til bilimi unga Tolibon agʻdarilganidan koʻp oʻtmay Qoʻshma Shtatlar kuchlarida tarjimon boʻlib ishlashga imkon berdi.

Jawed keyinchalik mustaqil xavfsizlik firmalarida ishlagan.

2006-yilda Javad kanadalik jurnalistlar uchun tarjimon va „fiksator“ boʻlib ishlay boshladi.

Qoʻlga olish 
Jawed 2007-yil 26-oktabrda qoʻlga olingan. Javedning ozod etilishi haqida xabar berishicha, u Qandahor havo maydoniga oʻzini Jamoatchilik bilan aloqalar boʻlimi xodimi sifatida koʻrsatgan GI dan afgʻon jurnalistlari fikrini oʻrganish boʻyicha soʻrovni yakunlash uchun kelish soʻrovini olganidan keyin qoʻlga olingan.

Amerika rasmiylari 22 yoshli Qandahorda tugʻilgan jurnalistga nisbatanTolibon rasmiylarining telefon raqamlari va videolarini olib yurganini daʼvo qilishdi.

U „ishonchli maʼlumot“ borligini va Bagram aviabazasida saqlanishini aniqlagan harbiy tekshiruv oldiga chiqdi.

Uning akasi Siddiq Xalqaro Qizil Xoch tashkiloti saʼy-harakatlari tufayli hibsga olinganda u bilan aloqada boʻlgan Akasining aytishicha, u hibsga olinganidan beri kaltaklangan.

Bagram teatri hibsxonasidagi asirlarning jangovar maqomini tasdiqlash uchun jangovar maqomini tekshirish tribunallari chaqirilmagan. Eliza Grisvoldning "Yangi Respublika" gazetasida soʻzlariga koʻra, ularning maqomi baza qoʻmondoni tomonidan belgilanadi, u " Dushman jangchilarining tekshiruv kengashi " deb ataladigan koʻproq maxfiy, kamroq rasmiy, unchalik chuqurroq boʻlmagan protsedurani chaqirishi mumkin deb xabar beriladi Grizwoldning soʻzlariga koʻra:
"Mahbuslar hatto Guantanamodagi mahbuslar uchun advokatlardan foydalanish imkoniyatiga ham ega emaslar. Shuningdek, ular Guantanamodagi mahbuslar Hamdi Ramsfeldga qarshi 2004-yildagi Oliy sud qarorida gʻalaba qozongan jangovar maqomini tekshirish tribunallariga ham huquqqa ega emaslar. Buning oʻrniga, agar jangovar qoʻmondon tanlasa, u Dushman jangovarini tekshirish kengashini (ECRB) chaqirishi mumkin, unda hibsga olingan shaxsning shaxsiy himoyachisi, oʻzini himoya qilish uchun soʻzlash imkoniyati va unga qarshi dalillarni koʻrib chiqish imkoniyati yoʻq.. Hibsga olingan shaxsga hatto kirishga ham ruxsat berilmagan. Odil sudlovdan foydalanish imkoniyati cheklanganligi tufayli koʻplab sobiq mahbuslar nima uchun hibsga olingani yoki qoʻyib yuborilgani haqida hech qanday tasavvurga ega emasligini aytishadi. "
The Washington Post gazetasi 2008-yil 29-iyun kuni Tina Monshipur Fosterning Javid Ahmadning Bagromda hibsga olinishi haqidagi izohlari haqida maʼlumot berdi.

Ayblovdan qutulishi 
Javod Ahmad 2008-yil 22-sentabrda hech qanday izohsiz ozod qilindi U nisbatan avvalroq ozodlikka chiqqanida doʻstlari va tarafdorlarining yordamiga ishongan va qoʻriqchilar unga uning nomidan foydalanib koʻp odamlar lobbichilik qilayotganini aniqlashganini xabar qilgan.

Javad „ Guantanamoga yoʻl“ nomli hujjatli filmni koʻrganini va filmda AQSh qamoqxonasidagi qotilliklari tasvirlangan asirlar bilan bir xil munosabatda boʻlganini aytdi U hujjatli filmda qalpoqli, bogʻlangan, devorlarga urilgan va kaltaklangan holatlari tasvirlagan. Kaltaklardan biri uning ikki qovurgʻasini sindirib tashladi. Javod uyqusizlikka duchor boʻlganini aytdi. BBCga bergan intervyusida u shunday dedi: „Men qoʻnganimda birinchi navbatda ular meni olti soat qor ostida ushlab turishdi, havo juda sovuq edi — menda na paypoq, na poyabzal, na hech narsa yoʻq edi. Ikki marta hushimdan ketib qoldim“.

Javodning soʻzlariga koʻra, uning soʻroqchilari uni Tolibon, Eron va Pokiston uchun josus boʻlganini, uning oilasi asirga olinganini va allaqachon aybini tan olganini va kanadalik ish beruvchilar buni talab qilgani uchun hibsga olinganini taʼkidladi.

Ozodlikka chiqqanidan soʻng Javod jurnalistlarga Guantanamoga joʻnatishini aytishganini xabar qildi Javad Bagramda Qur’onni tahqirlash odatiy hol boʻlib qolganini aytdi.

Oʻlimi 
2009-yil 10-mart kuni Chegara bilmas muxbirlar (RWB) bayonot chiqardi, Javod janubiy Qandahor shahri markazida oʻz mashinasidan tushayotganda mashinadagi ikki kishi tomonidan otib oʻldirilgan." Bayonotda aytilishicha, "Afgʻonistonlik bir qancha jurnalistlar „Chegara bilmas muxbirlar“ tashkilotiga qotilligiga Tolibon buyurtma bergan boʻlishi mumkin, deb taxmin qilishgan, ammo Qandahor viloyati hukumati vakili aniq tafsilotni aytmagan. Bayonotda, shuningdek, Ahmadning ukasi otishma sabablari boʻyicha „hech qanday taxminiy fikirlarni inkor etmagani“ aytiladi.

Havola 

 Bagram qiynoqlari va mahbuslarga nisbatan zoʻravonlik

Manbalar 

1986-yilda tugʻilganlar
2009-yilda vafot etganlar
Pages with unreviewed translations