Catherine Coleman

Catherine Grace „Cady“ Coleman (1960-yil 14-dekabrda tugʻilgan) — amerikalik kimyogar, muhandis, AQSh harbiy-havo kuchlarining sobiq polkovnigi va NASAning isteʼfodagi astronavti. U ikkita Space Shuttle missiyasining faxriysi boʻlib, 2011-yil 23-mayda Xalqaro kosmik stantsiyani 159 kunlik kosmosda boʻlganidan keyin 27-ekspeditsiya ekipaj aʼzosi sifatida tark etdi.

Taʼlim 
Coleman 1978-yilda Virjiniya shtati, Feyrfaksdagi Uilbert Taker Vudson oʻrta maktabini tamomlagan. 1978—1979-yillarda u Norvegiyadagi Røyken oʻrta maktabida AFS madaniyatlararo dasturlari bilan almashuv talabasi boʻlgan. U 1983-yilda Massachusets Texnologiya Institutida (MIT) kimyo boʻyicha bakalavr darajasini oldi va Havo kuchlari zahiradagi ofitserlarni tayyorlash korpusi (Havo kuchlari ROTC) bitiruvchisi sifatida ishga qabul qilindi, keyin PhD darajasini oldi. 1991-yilda Massachusets Amherst universitetida polimer fanlari va muhandisligi boʻyicha ilmiy darajani oldi. Unga doktorlik dissertatsiyasida professor Tomas J.Makkarti maslahat berdi. Bakalavr sifatida u kollejlararo eshkak eshish ekipaji aʼzosi va Beyker House rezidenti edi.

Harbiy martaba 
Coleman doktorlik dissertatsiyasini Massachusetsdagi Amherst universitetida ikkinchi leytenant sifatida davom ettirdi. 1988-yilda u Rayt-Patterson havo kuchlari bazasiga faol tadqiqotchi kimyogar sifatida qoʻshildi. Ish paytida u NASAning Long Duration Exposure Facility tajribasida sirt tahlili boʻyicha maslahatchi sifatida ishtirok etdi. 1991-yilda polimer fanlari va texnikasi fanlari doktori ilmiy darajasini oldi. U 2009-yil noyabr oyida harbiy-havo kuchlaridan polkovnik unvoni bilan nafaqaga chiqdi.

NASA karyerasi 

Coleman NASA tomonidan 1992-yilda NASA Astronavtlar Korpusiga qoʻshilish uchun tanlangan. 1995-yilda u biotexnologiya, yonish fanlari va suyuqliklar fizikasi kabi tajribalar bilan USML-2 ilmiy missiyasida STS-73 ekipajining aʼzosi edi. Parvoz paytida u nomaʼlum uchar jismni (NUJ) koʻrganini Xyuston missiyasi boshqaruviga xabar berdi. U, shuningdek, Donald A.Tomas uchun zaxira boʻlish uchun STS-83 missiyasi uchun mashq qildi; ammo, u oʻz vaqtida tuzalib ketgani uchun bu missiyani uchilmadi. STS-93 Colemanning 1999-yildagi ikkinchi kosmik parvozi edi. U Chandra rentgen observatoriyasi va uning inertial yuqori pogʻonasini kema yuk boʻlinmasidan olib tashlash uchun masʼul boʻlgan missiya mutaxassisi edi.

Coleman Astronavtlar Byurosining robototexnika boʻlimi boshligʻi boʻlib ishlagan, bu robot qoʻl operatsiyalari va barcha Space Shuttle va Xalqaro kosmik stansiya missiyalari uchun treningni oʻz ichiga oladi. 2004-yil oktyabr oyida Koulman Aquarius suv osti laboratoriyasida NEEMO 7 missiyasi davomida akvanavt boʻlib xizmat qildi, oʻn bir kun suv ostida yashab, ishladi.

Coleman AQShning 19, 20 va 21-ekspeditsiyalari uchun zaxira ekipaj aʼzosi sifatida tayinlangan va 26-chi ekspeditsiya treningi doirasida 26 va 25-ekspeditsiyalarda zaxira ekipaj aʼzosi sifatida xizmat qilgan.

Coleman 2010-yil 15-dekabrda (Boyqoʻngʻir vaqti bilan 2010-yil 16-dekabr) „Soyuz TMA-20“ bortida Xalqaro kosmik stansiyadagi Ekspeditsiya 26 missiyasiga qoʻshilish uchun uchirilgan. U 2016-yil 1-dekabrda NASAdan nafaqaga chiqdi.

Kosmik parvoz tajribasi 

Kolumbiya kosmik kemasida STS-73 (1995-yil 20-oktyabr — 5-noyabr) AQShdagi ikkinchi mikrogravitatsiya laboratoriyasi (USML-2) missiyasi edi. Missiya materialshunoslik, biotexnologiya, yonish fanlari, suyuqliklar fizikasi va bosimli Spacelab modulidagi koʻplab ilmiy tajribalarga qaratilgan. Coleman oʻzining birinchi kosmik parvozini yakunlashda Yerni 256 marta aylanib chiqdi, 6 million mildan ortiq masofani bosib oʻtdi va koinotda jami 15 kun, 21 soat, 52 daqiqa va 21 soniyani qayd etdi.

Kolumbiyadagi STS-93 (1999-yil 22-27-iyul) besh kunlik missiya boʻlib, uning davomida Koulman Chandra rentgen observatoriyasini joylashtirish boʻyicha bosh missiya mutaxassisi boʻlgan. Koinotni keng qamrovli tadqiq qilish uchun moʻljallangan teleskop olimlarga portlovchi yulduzlar, kvazarlar va qora tuynuklar kabi ekzotik hodisalarni oʻrganish imkonini beradi. Missiyaning davomiyligi 118 soat 50 daqiqani tashkil etdi.

Soyuz TMA-20/Ekspeditsiya 26/27 (2010-yil 15-dekabrdan 2011-yil 23-maygacha) Xalqaro kosmik stansiyaga uzaytirilgan missiya edi.

Shaxsiy 
Coleman Massachusets shtatida yashovchi shisha rassomi Josh Simpson bilan turmush qurgan. Ularning bitta oʻgʻli bor. U NASA astronavti Stiven Robinson, kanadalik astronavt Kris Xedfild va Mikki Pettitni (kosmonavt Donald Pettitning rafiqasi) oʻz ichiga olgan Bandella guruhining bir qismidir. Coleman nay chalib, HKSga oʻzi bilan bir nechta naylarni, jumladan, Cheftainsdan Peddi Moloni penniwhistleni, Mett Molloyning The Chieftainsdan eski Irland nayini va Jetro Tulldan Yan Andersonning nayini olib ketdi. 2011-yil 15-fevralda u Milliy jamoatchilik radiosida orbitadan jonli ravishda asboblardan birini ijro etdi. 2011-yil 12-aprelda u Yuriy Gagarin parvozining 50 yilligi sharafiga Jetro Tullning Rossiyadagi shousi tomoshabinlari uchun video havola orqali jonli efirda oʻynadi va Anderson erda oʻynagan paytda orbitada oʻynadi. Oʻsha yilning 13-mayida Coleman Massachusets Amxerst universitetida 2011-yilgi sinfga tasmali boshlangʻich nutqini aytdi.

Koʻpgina boshqa astronavtlar singari, Coleman ham havaskor radio litsenziyasiga ega (chaqiriq belgisi: KC5ZTH).

2015-yildan beri u Baylor tibbiyot kollejida Shanba kuni ertalab fan bolalar dasturida mehmon maʼruzachisi sifatida ishlagani maʼlum.

2018-yilda u Massachusets shtatidagi Kattikunk orolidagi Kattixunk boshlangʻich maktabining yagona bitiruvchisi Karter Linchga bitiruv nutqi bilan chiqdi.

2019-yilda Irlandiyaning An Post xizmati Apollonning Oyga qoʻnganining 50 yilligiga bagʻishlangan esdalik markalari toʻplamini chiqardi, Ketrin Coleman astronavtlar Nil Armstrong, Maykl Kollinz va Eylin Kollinz bilan suratga tushdi.

Manbalar

Havolalar 

 Cady Coleman Video Makers tomonidan ishlab chiqarilgan: Amerikani yaratgan ayollar

Yashayotgan insonlar
1960-yilda tugʻilganlar