Amaliy dasturiy ta'minot

Amaliy dasturiy taʼminot (shiklash uchun dasturiy taʼminot yoki qisqacha ilova) – bu kompyuter oʻzi ishlashi bilan bogʻliq boʻlmagan maxsus vazifani bajarish uchun moʻljallangan kompyuter dasturi, odatda oxirgi foydalanuvchilar tomonidan ishlatiladi. Soʻzlarni qayta ishlash, media oyinchilar va buxgalteriya dasturi misollardan biridir. Ushbu "amaliy dasturiy taʼminot" degan umumiy nom barcha dasturlarni birgalikda anglatadi. Dasturning boshqa asosiy tasniflari kompyuterning ishlashi bilan bogʻliq tizim dasturi va foydali dasturi(„foydalanuvchilar“).

Ilovalar kompyuter va uning tizimli dasturiy taʼminoti bilan birga boʻlishi mumkin yoki alohida nashr etilishi va xususiy, ochiq manba yoki loyihalar sifatida kodlangan boʻlishi mumkin mumkin. „Ilova“ atamasi odatda telefonlar kabi mobil qurilmalar uchun ilovalarga ishora qiladi.

Terminologiya 
Axborot texnologiyalarida dastur (app), dastur dasturi yoki amaliy dasturiy taʼminot – bu odamlarga biron bir faoliyatni bajarishga yordam berish uchun moʻljallangan kompyuter dasturi. Ilova qaysi faoliyat uchun yaratilganligiga qarab, matnni, raqamlarni, audio, grafiklarni va ushbu elementlarning kombinatsiyasini boshqarishi mumkin. Baʼzi dastur paketlari bitta vazifaga, masalan, matnni qayta ishlashga qaratilgan; boshqalar integratsiyalashgan dasturiy taʼminot deb nomlanadi.

Foydalanuvchi tomonidan yozilgan dasturiy taʼminot tizimlarni foydalanuvchining oʻziga xos ehtiyojlarini qondirish uchun moslaydi. Foydalanuvchi tomonidan yozilgan dasturiy taʼminotga jadval varaqalari, matn processorlari makroslari, ilmiy simulasiyalar, audio, grafik va animatsiya skriptlari kiradi. Hatto elektron pochta filtrlari ham foydalanuvchi dasturiy taʼminotining bir turi. Foydalanuvchilar ushbu dasturni oʻzlari yaratadi va koʻpincha uning qanchalik muhimligini unutib qoʻyishadi.

Biroq, operacion tizimlar va dasturlari oʻrtasidagi tizimli dasturlar oʻrtasidagi chegara aniq emas va baʼzan munozara obyekti hisoblanadi. Masalan, AQSh va Microsoft Corp. ning monopoliyaga qarshi sudida asosiy savollardan biri, Microsoftning Internet Explorer veb-brauzer Windows operatsion tizimi yoki alohida dastur dasturiy taʼminot qismi boʻlishi edi. Boshqa misol sifatida GNU / Linux nomlash muqobilligi qisman Linux yadroviy va ushbu yadroviy ustida qurilgan operacion tizimlar oʻrtasidagi munosabatlar toʻgʻrisida kelishmovchiliklar tufayli sodir boʻladi. Baʼzi turdagi uyushtirilgan tizimlar dasturi va operacion tizim dasturi foydalanuvchidan ajratib boʻlmasligi mumkin, masalan, VCR, DVD-oʻyinchisi yoki mikrotoʻlqinli pech boshqarish uchun ishlatiladigan dasturiy taʼminot. Yuqoridagi taʼriflar katta tashkilotlarda baʼzi kompyuterlarda mavjud boʻlgan baʼzi dasturlarni istisno qilishi mumkin. Dasturning boshqa taʼrafini olish uchun: Dastur portfelini boshqarish:koʻrish uchun Ilovalar portfelini boshqarish.

Metonim 
Sifatdosh sifatida ishlatiladigan „ilova“ soʻzi „amaliy dasturiy taʼminoti“ maʼnosini cheklab qoʻyilmaydi. Masalan, dastur dasturlash interfeysi (API), dastur serverlari, dastur virtuallashtirish, dastur hayot davri boshqaruvi va portativ dastur kabi tushunchalar faqat dasturi emas, balki barcha kompyuter dasturlariga ham mos keladi.

Platform boʻyicha 
Ilovalar, shuningdek, maʼlum bir operacion tizim uchun ish stoli dasturlari kabi hisoblash platformalari tomonidan tasniflanishi mumkin, bulutli hisoblash va Web 2.0 dasturlarida yoki mobil qurilmalar uchun mobil dasturlar kabi yetkazib berish qurilmalarida.

Operatsiya tizimi oʻzi Buyruq satr interfeysi yoki grafik foydalanuvchi interfeysi orqali apparatni boshqarish uchun ishlatilmagan oddiy hisoblash, oʻlchash, rendering va matn qayta ishlash vazifalarini bajarishda dastur dasturi deb hisoblanadi. Bu dasturiy taʼminot kalkulatori yoki matn tahrirchisi kabi operacion tizimlar ichida toʻplamlangan dasturlarini oʻz ichiga olmaydi.

Axborot ishchilari dasturiy taʼminoti 

 Hisobot dasturi
 Maʼlumotlarni boshqarish
 Aloqa menejeri
 Ishlab chiqarish jadvali
 Maʼlumotlar bazasi dasturiy taʼminoti
 Hujjatlar
 Hujjatlarni avtomatlashtirish
 Soʻz protsessorlari
 Ish stoli nashr etish dasturi
 Diagrammalash dasturi
 Taqdim etish dasturi
 Elektron pochta
 Blog dasturi
 Korxona resurslarini rejalashtirish
 Moliyaviy dasturiy taʼminot
 Bank dasturi
 Tovarlash tizimlari
 Moliyaviy hisob-kitob dasturi
 Moliyaviy dasturiy taʼminot
 Hududiy xizmatni boshqarish
 Ishchi kuchini boshqarish dasturi
 Loyihalarni boshqarish dasturiy taʼminoti
 Kalendarlashtirish dasturi
 Xodimlarni rejalashtirish dasturi
 Ish oqimlari dasturiy taʼminoti
 Qopish tizimlari

Interaktiv dasturi 

 Ekranni saqlovchi
 Video oʻyinlar
 Arcade oʻyinlari
 Konsol oʻyinlari
 Mobil oʻyinlar
 Shaxsiy kompyuter oʻyinlari
 Dastur sanʼati
 Demo
 64K kirish

Yana qarang 

 Dastur ishlab chiqish – Kompyuter dasturlari va dasturlarini yaratish va saqlash
 Mobil ilova – Mobil qurilmalarda ishlaydigan dasturiy taʼminot dasturi
 Veb-ilova – Veb-brauzerni mijoz sifatida ishlatadigan dastur
 Server dasturlari – Tarmoqdagi markazli resurs yoki xizmatga kirish uchun kompyuter yoʻnaltirish maqsadlarining qisqacha tavsiflari koʻrsatiladigan sahifalar
 Super-ilova – Moliyaviy operatsiyalarni oʻz ichiga olgan koʻp xizmatlarni taqdim etayotgan mobil dastur

Manbalar

Havolalar 

Amaliy dasturiy ta'minot