yakhyo/uz-wiki huggingface dataset:
Petrica Kerempuh

Petrica Kerempuh () – Xorvatiya va Yugoslaviya asarlarida uchraydigan adabiy personaj. Eng mashhuri Miroslav Krleza tomonidan yaratilgan „Petrica Kerempuhning balladalari“ () boʻib, koʻplab maqtovlarga sazovor boʻlgan. Xorvatiya adabiyotida Petrica Kerempuh odatda xalq paygʻambari va kuchlilarni masxara qiladigan zamonaviy voqealarning beadab sharhlovchisi sifatida tasvirlangan.

Kelib chiqishi 
Bu ism „qorin“ degan maʼnoni anglatuvchi „kerempuh“ soʻzidan olingan boʻlib, majoziy maʼnoda ayyor yoki quvnoq odamni anglatadi. Ushbu soʻz vengriyadan kelib chiqqan deb taxmin qilinadi.

Qahramonning eng qadimgi kelib chiqishi Petrica Kerempuh iliti čini i življenje človeka prokšenoga () nashridan kelib chiqqanga oʻxshaydi. 1834-yildagi Till Eulenspiegelning sayohatlari va sarguzashtlari haqidagi nemis kitobida ham mavjud.

1860-yillardan boshlab, Pragada Avgust Şenoa oʻzining koʻplab asarlarida Petrica Kerempuh ismidan taxallus sifatida foydalangan.

Xorvat adabiyotida 
1936-yilda Lyublyanada „Petrika Kerempuhning balladalari“ asari nashr etildi va u juda yaxshi qabul qilindi. Kitob XX asr Markaziy Yevropa adabiyotida muhim asar hisoblanib, mintaqada yaratilgan eng yaxshi asarlardan biri boʻlib qoldi. Krleja ushbu personaj orqali xalqning boshiga tushgan koʻp asrlik zulmga qarshiligini bildirdi. Kerempuh koʻpincha Eulenspigel ertaklaridagi Zagorje, shuningdek, xorvatiyalik yozuvchi Titush Brezovački tomonidan yaratilgan Mátyás Garabonciás Diák personajlari bilan taqoslanadi.

Qahramonning yana bir versiyasi Domjanićning unchalik mashhur boʻlmagan „Petrica Kerempuh i spametni osel“ () qoʻgʻirchoq teatrida ham uchraydi. Asarda 1920-yillardagi xorvat ziyolilari tanqidiy va satirik tarzda tasvirlanadi. Petrica Kerempuh adabiy qahramon boʻlishidan tashqari, teatrda ham koʻp qoʻllangan.

Meros 
Kerempuh adabiy xorvat tilida, xususan, mamlakatning Kaykav tilida soʻzlashadigan qismlarida mashhur boʻlganligi sababli, bu atama satirik yoki hazilkash xarakterni berish uchun metonimik tarzda ishlatiladi. Zagrebda Kerempuh nomli haftalik satirik gazeta boʻlib, 1945-yildan 1958-yilgacha nashr etilgan va keyinchalik 1965-yilgacha Vjesnik gazetasining yakshanba kungi sonining bir qismiga aylangan. Shuningdek, Zagrebda personaj nomi bilan atalgan Kerempuh satirik teatri mavjud.

Bugungi kunda Zagrebdagi Dolac bozorida 1955-yilda haykaltarosh Vanja Radauš tomonidan oʻrnatilgan Petrica Kerempuhning haykali mavjud. Dolac shimolida Petrica Kerempuh maydoni ham boʻlib, u yerda odatda gullar sotiladi.

Galereya

Manbalar 

Adabiy qahramonlar
Xorvatiya madaniyati
Xorvatiya
Kėdainiai minorasi

Kėdainiai minorasi — Litvada yagona mustaqil minora. Kėdainiai shahrida, shahar parkida, Kedainiai poyezd stansiyasi va Dotnuvėlė daryosi oʻrtasida joylashgan.

Tarixi 
Minora 1880-yilda Kedainiaydagi mulk egasi boʻlgan rus generali Eduard Totleben tomonidan qurilgan. U ishtirok etgan rus-turk urushidagi xizmatlarini xotirlash uchun qurilgan. Mahalliy afsonaga koʻra, u turk sevgilisi xotirasiga qurilgan.

Arxitekturasi 
Minora Usmonli meʼmorchiligiga xosdir. Balandligi 25 metr va balkonga ega, unga ichki zinapoyalar orqali chiqish mumkin. Devoriga ikkita plita yopishtirilgan. Ulardan biri Usmonli turk tilida yozilgan va Usmonli sultoni tomonidan qurilgan goʻzal saroy tasvirlangan. Ikkinchi lavhada Qur’onning Baqara surasi, 255-oyati (oyat al-kursi) yozilgan: „Uning (Allohning) iznisiz kim Uning huzurida shafoat qila oladi?“

Minora mahalliy meʼmoriy yodgorlik hisoblanadi.

Manbalar 

Islom arxitekturasi
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Kėdainiai shahridagi binolar va inshootlar
1880-yilda qurilgan minoralar
Litvada yodgorliklar va yodgorliklar
Bulgar masjidi

Bulgar masjidi (; ) — Rossiyaning Tatariston hududidagi Qozon shahrida joylashgan masjiddir.

Bino Tatar poytaxtining yangi qismida, Novo-Savinovsk tumanida joylashgan. Masjid Volga-Bolgariya islomlashganining 1100 yilligini nishonlash maqsadida qurilgan va 1993-yilda ochilgan. Qurilish ishlarining asosiy qismi birinchi imom Faruq hazrat Fazanov zimmasiga yuklangan. Uning nomi masjid madrasasiga berilgan.

Bulgar masjidi qurilishi 1990-yillarning boshlarida boshlangan. Qurilish uchun moʻljallangan yer botqoq boʻlgan. Shuning uchun qurilishchilarning birinchi ishi yerni tozalash edi. Bulgar masjidining meʼmorlari Valeriy Voginov va Yevgeni Prokofyevdir.

Musulmon masjidi juda original kompozitsiyaga ega. Unda balandligi boʻyicha oʻzgarib turadigan, janubi-gʻarbdan shimoli-sharqqa diagonal ravishda kesilgan turli xil obyektlar birlashtirilgan. Anʼanaga koʻra, masjidda erkaklar va ayollar uchun alohida kirish qismi va xonalar mavjud. Asosiy ibodat zali ikkinchi qavatda, ayollar xonasi esa birinchi qavatda joylashgan. Minoraning balandligi 35 metrni tashkil qiladi. Butun majmua oq gʻishtdan qurilgan boʻlib, masjid atrofidagi koʻp qavatli uylar bilan hamohangdek koʻrinadi. Mutaxassislar tomonidan Bulgar masjidini ratsionalistik dizaynga ega zamonaviy musulmon masjidi sifatida taʼriflanadi.

Yana qarang 

 Tataristonda islom
 Rossiyada islom
 Rossiyadagi masjidlar roʻyxati
 Yevropadagi masjidlar roʻyxati

Manbalar

Havolalar 

 http://www.votpusk.ru/country/dostoprim_info.asp? ID=10447
1993-yilda qurilgan masjidlar
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Qozondagi masjidlar
Abdurahmon al-Fosiy

Abu Zayd Abdurahmon Abu Muhammad Ibn Abduqodir al-Fosiy (; ) marokashlik huquq, tarix, astronomiya va musiqa sohasida mashhur olim boʻlgan. 170 ga yaqin kitob yozgan va oʻz davrining Suyutiysi deb atalgan. Oʻz davrida taniqli boʻlgan al-Fosiy oilasida tugʻilgan. Soʻfiy avliyo Abduqodir ibn Ali ibn Yusuf al-Fosiyning oʻgʻli va davomchisi boʻlgan.

Yana qarang 
 Muhammad ibn Abulqosim as-Sijilmasiy

Manbalar

Al-Fosiyning kitoblari 

Havashiy ala Kalom, Fez 1899
Ibtihaj al-qulub bi xabar al-Shayx Abu al-Mahasin va va shayxihi al-Majdub (Abulmahasin Yusuf al-Fosiy va boshqa Marokash shayxlari biografiyasi)
Sharh al Amal al-Fosiy  (huquq haqidagi risola), toshbosma, Fes, nashr. Al-Matba'a al Maghribiya, 1899
Bu Şinaq, Nicolae Dobrişan tarjimasi, ANA, 2-jild., bet. 128–134.
al-Djumu fi ilm al-musiqi val tubul (Musiqa nazariyasi va musiqiy uslublar boʻyicha majlislar)

Adabiyotlar 

 Al-Kattaniy, Salwat al-Anfas I, 32
 "Al-Lamiya de az-Zaqqaq, al-'Amal al-Fasi de 'Abd ar-Rahman al-Fasi, y al-'Amal al-Mutlaq de as-Siyilmasi" by Henry Toledano, International Journal of Middle East Studies, vol. 5, 1974.
Brockelmann, GAL SII, p. 694
Levi Provençal, Chorfa 266
John Ralph Willis, In the path of Allah: the passion of al-Hajj Umar, p. 225

17-asr Marokash tarixchilari
Marokash molikiy olimlari
1631-yilda tugʻilganlar
1685-yilda vafot etganlar
Fezlik yozuvchilar
Marokash astronomlari
Marokash musiqachilari
Bulgar masjidi (Cheboksari)

Bulgar masjidi (, , ) — Rossiyaning Chuvashiston Respublikasi Cheboksari shahridagi masjid. U shaharning chekkasida joylashgan. Rossiya Bosh muftiysi Talgat Tadjuddin uni 2005-yil 14-sentyabrda ochib bergan.

Masjid oʻrta asrlardagi Volga-Bolgariya poytaxti Bolgar sharafiga shunday nomlangan va Volga boʻyida islomning asosiy markazi hisoblanadi.

Yana qarang 

 Rossiyada islom
 Rossiyadagi masjidlar roʻyxati
 Yevropadagi masjidlar roʻyxati

Manbalar

Havolalar 

 Cheboksaridagi Bulgar masjidi fotosuratlari
Rossiyadagi masjidlar
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Cheboksar
2005-yilda qurilgan masjidlar
21-asr masjidlari
Donal Frensis Logue

Donal Frensis Logue () 1966-yil 27-fevral kuni Kanadaning Ottava shahrida tugʻilgan.Kanadalik aktyor, prodyuser, rejissyor, ssenariy muallifi hisoblanadi.

"Blade" filmida Quinn rolini ijro etgan edi. Uning yutuqli roli "Osmon va Yer o'rtasida" filmidagi Jek rolidir.UGarvard universitetida tahsil olgan. 1990- yilda birinchi marta telefilmda rol o‘ynagan va 1992 -yilda esa badiiy filmda debyut qildi edi. U "Arvoh chavandoz " filmidagi Mak roli bilan mashhur boʻldi,shuningdek, Donal rol oʻynagan "Anarxiya o'g'illari" (oltinchi mavsum, isteʼfodagi marshal roli), " Vikinglar" teleseriallardagi rollari bilan mashhur, bu yerda Donal Qirol Xorik rolini oʻynagan.

Manbalar

Havolalar 

 
Kanadalik erkak kino aktyorlari
Harvard universiteti bitiruvchilari
XXI asr ssenariychilari
Alifbo boʻyicha shaxsiyatlar
XXI asr hind aktyorlari
Alifbo boʻyicha aktyorlar
Yashayotgan insonlar
1966-yilda tugʻilganlar
27-fevralda tugʻilganlar
Çarshi masjidi

Çarshi masjidi, shuningdek, Bazaar masjidi va Taş masjidi (soʻzma-soʻz Tosh masjid) (albancha: Xhamia e Çarshisë) Kosovoning Prishtina shahridagi eng qadimgi bino boʻlib, u eski shaharning boshlanishini bildiradi. Bu masjidning poydevori 1389-yilda Usmonlilar sultoni Boyazid I davrida qoʻyilgan boʻlib, XV asrda Sulton Murod II davrida qurilishi davom ettirilgan. Çarshi masjidi 1389-yil Kosovo jangida Usmonlilar gʻalabasini nishonlash uchun qurilgan. Oʻtgan yillar davomida masjid bir necha marta restavratsiya qilingan. Biroq, uning yuqori qismidagi toshli minorasi olti asrdan koʻproq vaqt davomida saqlanib qolgan (shuning uchun u koʻpincha Taş masjidi yoki Tosh masjid deb ataladi).

Yana qarang 

 Kosovo arxitekturasi
 Kosovoda islom
 Kosovoda din

Manbalar 

Kosovodagi masjidlar
Benjamin Franklin Bache

Benjamin Franklin Bax (1769-yil 12-avgust – 1798-yil 10-sentabr) Amerikalik jurnalist, bosma va nashriyotchi edi. U Jeffersoniyaning falsafasini qoʻllab-quvvatlaydigan Philadelphia Aurora gazetasini tashkil etga hisoblanadi. U tez-tez prezidentlar Jorj Vashingtonga va Jon Adams kabi Federalist siyosiy rahbarlarga hujum qilgan va tarixchi Gordon S. Vud „1790-yillarda matbuotni siyosatga qoʻyish uchun hech qanday muharrir koʻproq ish qilmagan“ deb yozgan. Uning gazetasining qizgʻin hujumlari 5-Amerik Qoʻshma Shtatlari Kongressida Alien va Sedition Act-lar qabul qilinishiga hamda, prezident Jon Adams tomonidan 1798-yilda imzolanganligiga hissa qoʻshgan edi.

Benjamin Franklin Bax mashhur bobosining tajribasidan soʻng koʻpincha „Chaqmoq“ deb atashgan. U Sara Franklin va Ritsard Bache oʻgʻlihisoblanadi. Bax 1798-yilda 29 yoshida sariq issiq epidemiyadan vafot etdi.

Yana qarang 

 Hartman Bache, oʻgʻlim
 Richard Bache Jr. birodarim
 1797 yilda bosilgan Sillabika va steganografik jadval

Adabiyotlar 

 
 
 
 Wood, Gordon S. (2009) Erkinlik imperiyasi: Erta respublika tarixi, 1789-1815 yillar. Oksford universiteti nashriyotlari

Manbalar 

1798-yilda vafot etganlar
1769-yilda tugʻilganlar
Lissabon Markaziy masjidi

Lissabon markaziy masjidi () Portugaliyaning Lissabon shahridagi bosh masjid boʻlib, poytaxtdagi islom jamoatchiligiga xizmat qiladi. Masjid Turkiyadan boshqa hududda joylashgan Yevropadagi uchinchi yirik masjiddir. Bino 2019-yilgi Rafael Manzano mukofoti sovrindori, arxitektorlar Antonio Mariya Braga va João Paulo Konseysao tomonidan ishlab chiqilgan; uning tashqi tomonida toʻrtta minora va ikkita gumbazyaqqol koʻzga tashlanadi. Masjidda qabul zallari, namozxonlar zali va auditoriya mavjud. Markaziy masjid qoshida mahalliy musulmonlar jamiyati vakillariga moliyaviy va boshqa xizmatlar koʻrsatish uchun kengash tuzilgan.

Tarixi 
Markazni qurish uchun ruxsat 1966-yilda soʻralgan. U 1973-yilgi neft inqirozidan keyin 1978-yilga qadar berilgan, bu orqali arab neft ishlab chiqaruvchi davlatlar iqtisodiy va siyosiy mavqeini oshirgan. Tuzilma nihoyat 1985-yilda ochilgan.

Yana qarang 

 Portugaliyada islom

Manbalar 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Portugaliyadagi masjidlar
1985-yilda qurib bitkazilgan masjidlar
Markaziy Dinamo stadioni

Markaziy Dinamo stadioni Rossiyaning Moskva shahridagi stadion edi. U 1928-yilda qurilgan va 36540 kishini oʻz ichiga olgan. Bu Moskvaning „Dinamo“ jamoasining uy maydoni boʻlgan. U Butun sovet "Dinamo" sport jamiyatining markaziy joyi boʻlib, uning ahamiyatini bildirish uchun "Markaziy" maxsus nomini olgan. 1956-yilda Markaziy Lenin stadioni qurilgunga qadar Markaziy Dinamo stadioni Moskvadagi markaziy sport inshooti boʻlgan. Stadion 1980-yilgi yozgi Olimpiya oʻyinlarining futbol turniri oʻtkaziladigan joylardan biri edi.

Xuddi shu joyda 2014-yilda VTB Arena deb nomlangan yangi stadion qurilgan.

Tarix 
"Dinamo" stadioni 1928-yildan boshlab, arxitektorlar  va  tomonidan ishlab chiqilgan. 1938-yilda Moskva metrosining Dinamo stantsiyasi yaqinida ochildi. Yengil atletika yoʻlakchasi futbol maydonini aylanasi boʻylab qurilgan, lekin keyinchalik bu yoʻlakchadan foydalanish toʻxtatilgan. Stadionning shimoliy kirish qismida Lev Yashin (1929-1990) haykali oʻrnatilgan va shimoliy va janubiy tribunalarga kirishlar tepasida VIP qutilar joylashtirilgan. 2008-yilda stadionning 80 yilligini nishonlangan.

1996-yilda Maykl Jekson oʻzining „HIStory World Tour“ konsertini „Dinamo“ stadioniga olib keldi va oʻsha yili Deep Purple ham u yerda chiqish qilgan.

2008-yil 22-noyabrda „Dinamo“ stadionining xayrlashuv oʻyini boʻlib oʻtgan va buzish uchun 2008-yilda yopilgan. Stadionning asosiy ijarachisi „Dinamo Moskva“ klubi Moskva chekkasidagi, Ximkining „Arena Ximki“ stadioniga koʻchib oʻtgan.

Eʼtiborga molik 

 Maydon hajmi: 
 Imkoniyatlar — 36 540
 Dala yuzasi — tabiiy oʻt
 Oʻlchamlar paneli: 
 Yoritish: 1400 lyuks (4 yoritish minorasi)
 Scoreboard — bitta gʻarbiy platformada, elektron

Yana qarang 

 Glasnost kosasi

Manbalar 

Rossiya stadionlari
Rossiyada tugatilgan futbol stadionlari
1980-yilgi yozgi Olimpiada oʻyinlari oʻtkazilgan joylar
Dinamo sport jamiyati
FC Dinamo Moskva
Olimpiada futbol stadionlari
Moskvadagi sport maydonlari
Sovet Ittifoqida qurilgan sport maydonlari
Doʻstlik oʻyinlari oʻtkaziladigan stadionlar
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Abdurahmon posho masjidi

Abdurahmon posho masjidi (), Soat masjidi () nomi bilan ham tanilgan va tarixiy Eski Peqin masjidi () nomi ham saqlangan — Albaniyaning Peqin shahrida joylashgan madaniy yodgorlik.

Masjid 1666-yilda Albaniyalik Abdi Posho tomonidan qurilgan va Albaniya poytaxti Tirandagi Etʼhem Bey masjidiga oʻxshaydi. Masjid eski shaharning markaziy maydonida Durres va Elbasan oʻrtasidagi asosiy yoʻlda joylashgan. Keyinchalik yongʻin natijasida vayron boʻlgan, 1830-yillarda Abdi Poshoning avlodi Cafer Sodiq Posho tomonidan qayta tiklangan. Minorasi va gumbazi 1970-yilda Enver Xoja boshqaruvidagi kommunistik diktatura tomonidan vayron qilingan. Masjid 1992-yilda rekonstruksiya qilingan.

Yana qarang 

 Albaniyada islom

Manbalar 

Peqindagi masjidlar
Albaniyadagi madaniy yodgorliklar
Dialectical behavior therapy

Dialektik xulq-atvor terapiyasi ( DBT ) dalillarga asoslangan  psixoterapiya turi  boʻlib, u shaxsiyatning buzilishi va shaxslararo nizolarni davolashga qaratilgan harakatlardan boshlangan.  Dalillar shuni koʻrsatadiki, DBT kayfiyat buzilishlarini va oʻz joniga qasd qilish gʻoyalarini davolashda, shuningdek, oʻziga zarar yetkazish va giyohvand moddalarni isteʼmol qilish kabi xatti-harakatlar modellarini oʻzgartirishda foydali boʻlishi mumkin.  DBT terapevt va mijoz qabul qilish va oʻzgartirishga yoʻnaltirilgan strategiyalar bilan ishlaydigan va oxir-oqibat ularni muvozanatlashtiradigan va sintez qiladigan jarayonga aylandi - tezis va antitezaning falsafiy dialektik jarayoni bilan taqqoslanadigan, keyin esa sintez qilinadigan shakli. 

DBT odamlarga reaktiv holatlarga olib keladigan qoʻzgʻatuvchilarni oʻrganish va istalmagan reaksiyalarning oldini olish uchun voqealar, fikrlar, his-tuygʻular va xatti-harakatlar ketma-ketligida qanday kurashish qobiliyatlarini qoʻllashni baholashga yordam berish orqali odamlarga hissiy va kognitiv tartibga solishni kuchaytirishga yordam berish uchun moʻljallangan. 

DBT 1970-yillarning oxiridagi standart kognitiv xatti-harakatlar terapiyasi (CBT) protokollarini surunkali oʻz joniga qasd qiluvchi mijozlarga qoʻllash boʻyicha bir qator muvaffaqiyatsiz urinishlar qilib koʻrdi .  Tadqiqotlar shuni koʻrsatadiki, DBT bemorlarga ruhiy holat spektrining buzilishi bilan bogʻliq alomatlar va xatti-harakatlar, shu jumladan oʻz-oʻziga shikast yetkazishi bilan yordam berishi mumkin.  

DBTning birinchi randomize klinik tadqiqoti odatdagi davolanishga nisbatan oʻz joniga qasd qilish imo-ishoralari, psixiatrik kasalxonaga yotqizish va davolanishdan voz kechish tezligini koʻrsatdi. 

Psixoterapiya
Psixologiya
Grigoriy Fedotov stadioni

Grigoriy Fedotov stadioni Rossiyaning Moskva shahridagi koʻp maqsadli stadion edi. U dastlab CSKA PFK Moskva oʻyinlari oʻtkaziladigan uy stadioni sifatida foydalanilgan. Stadion sigʻimi 10 000 tomoshabinga moʻljallangan edi. U CSKAning sobiq hujumchisi Grigoriy Fedotov sharafiga nomlangan.

U Peschanye ulitsy (Qum koʻchalari) tumani va Qayin bogʻi yaqinidagi Xodinka maydoni oʻrtasida joylashgan edi. Joylashuviga koʻra, u Peschanoe CSKA stadioni deb ham atalgan.

Stadion keyinchalik VEB Arena bilan almashtirilgan.

Manbalar 

Rossiyada tugatilgan futbol stadionlari
Moskvadagi sport maydonlari
Ibn Juzayy

Muhammad ibn Ahmad ibn Juzayy al-Gʻarnotiy () Andalusiyalik molikiy-ashʼariy olim va arab shoiri.

Asarlari 

Koʻplab diniy asarlar, jumladan, toʻrtta sunniy mazhab (Molikiy, Hanafiy, Shofeʼiy, Hanbaliy) fiqhining qiyosiy qoʻllanmasi boʻlib, molikiy mazhabiga urgʻu berilgan hamda zohiriy mazhabi va boshqalarning qarashlari ham yoritilgan al-Qavonin al-Fiqhiya yoki Fiqh qonunlari asari. Shuningdek, Qurʼon at-tashil li Ulum at-tanzil tafsiri, huquq nazariyasi boʻyicha oʻgʻli uchun yozgan Taqrib al-vusul ilo ilm al-usul yoki Islom asoslarini bilish yoʻllarining eng yaqini kitobi hamda Qur’on asosida tasavvufga oid Qalblarning nafisligi risolasi bilan ham mashhur.

Oilasi 

Uch oʻgʻli boʻlgan. Oʻgʻillaridan biri Abu Abdulloh ibn Juzayy yozuvchi boʻlib, unga Ibn Battuta sayohatlari haqida aytib berib, yozdirgan. Ushbu oʻgʻli 1352—1355-yillarda „Ibn Battutaning sayohatlari“ asarini yozgan.

Manbalar

Adabiyotlar 
Ibn Juzayy, Muhammad ibn Ahmad, [https://archive.org/details/ibndjuzay-tasfiatalqulub Tasfiyat al-qulub fi al-wusul ila hadrat 'Allam al-Ghuyub / li-Ibn Juzayy al-Gharnati ; dirasat wa-tahqiq Munir al-Qadiri Bu Dashish ; taqdim Ahmad al-Tawfiq. al-Tab'ah 1.']' [Casablanca : s.n.], 1998   
M. Isabel Calero Secall,  RULERS AND QĀDĪS: THEIR RELATIONSHIP DURING THE NASRID KINGDOM, in: Journal	Islamic Law and Society, Volume 7, Number 2 / June, 2000
Ibn al-Khatib, al-Ihata fi akhbar Gharnata, ed. M. Inan, 4 vols. (Cairo, 1973-77), I, 157-62;
Ibn al-Khatib, al-Katiba al-kamina, ed. Ihsan Abbas,(Beirut, 1983), 138-43 
Ibn al-Khatib, al-Lamha al-badriyya fi l-dawla al-nasriyya, ed. Muhibb al-Din al-Khatib, 3rd ed. (Beirut, 1978),  116-18
Al-Maqqari Nafh al-tib min ghusn al-Andalus al-ratib'', ed. I. 'Abbas, Beirut, 1968, t. 8, pp. 40-54
F.Velazquez Basanta, Retrato jatibiano de Abu Bakr Ya'far Ahmad ibn Yuzayy, otro poeta y qadi al-yama'a de Granada. Anales de la Universidad de Cadiz, IX-X (1992-93), 39-51
Maria Arcas Campoy, Un tratado de derecho comparado: el Kitàb al-Qawànìn de Ibn Juzayy, pp. 49-57, In: Atti del XIII Congresso dell'Union Européenne d'Arabisants et d'Islamisants (Venezia 1986)he was the one who Ibn Battuta dedicated his life and works to.

Ashʼariylar
Qurʼon tafsir qilgan ulamolar
Al-Andaluslik molikiy olimlar
Al-Andaluslik shoirlar
14-asr marokashlik shoirlar
14-asr marokashlik tarixchilar
Marokashlik olimlar
Fezlik olimlar
Fezlik yozuvchilar
Banu Kalb
1321-yilda tugʻilganlar
1357-yilda vafot etganlar
14-asr arab tilida ijod qilgan shoirlar
Ortachne

Ortachne (lot) - Yormalar oilasiga mansub bir pallali o'simliklar turkumiga kiradi.[1]

Turlar ro'yxati 

 Ortachne breviseta Hitchc., 1927
 Ortachne erectifolia (Swallen) Clayton, 1985
 Ortachne rariflora (Hook.f.) Hughes, 1923
 [syn.  Ortachne retorta Nees ex Steud., 1854]

Ilgari O'rtachne jinsiga tegishli turlar 

 Aristida floridana (Chapm.) Vasey, 1883
 [syn.  Ortachne floridana (Chapm.) Nash, 1903]
 Aristida jorullensis Kunth, 1823
 [syn.  Ortachne pilosa (Kunth) Nees, 1854]
 Aristida ternipes Cav., 1799
 [syn.  Ortachne scabra (Kunth) E.Fourn., 1880]
 [syn.  Ortachne tenuis (Kunth) E.Fourn., 1880]

Manbalar 

Janubiy Amerika o‘simliklari
NANO antivirus

"NANO antivirus" () – bu sizning kompyuteringizni barcha turdagi toʻlov dasturlari, ekran blokerlari, bank troyanlari (yaʼni kompyuter virusi) potentsial kiruvchi dasturlar, reklama dasturlari, josuslik dasturlari va boshqalardan himoya qiladigan rus antivirus dasturi hisoblanadi. NANO Security tomonidan ishlab chiqilgan bu antivirus.

NANO Antivirus oʻzining ishlab chiqilgan antivirus texnologiyalariga (antivirus dvigateli) asoslangan va boshqa ishlab chiqaruvchilarning antivirus texnologiyalaridan foydalanish huquqiga ega emas.

Rossiya kompyuter dasturlari va maʼlumotlar bazalarining yagona reestriga kiritilgan, 2017-yil 14-martdagi 3083-sonli reestrdagi yozuvida qayd etilgan.

Ishlab chiquvchilar NANO Antivirusdan kompyuterni barcha turdagi viruslar, troyanlar, qurtlar va boshqa zararli dasturlardan ishonchli himoya qilishni, shuningdek, ijtimoiy tarmoqlarda xavfsiz ishlashni kafolatlaydigan yuqori texnologiyali mahsulot sifatida joylashtirish uchun foydalanadilar.

Antivirus masalalarni rejalashtirishni qoʻllab-quvvatlaydi, yaʼni tizimni skanerlash va yangilanishlarni belgilangan vaqt oraligʻida amalga oshiradi. Bu kabi vazifalar maksimal maʼlumotlarni himoya qilish uchun muayyan harakatlarni avtomatlashtirish imkonini beruvch vositadir. NANO Antivirus tizimni, portativ saqlash vositalarini toʻliq skanerlashni amalga oshiradi, shuning bilan birga antivirus maʼlumotlar bazasini yoki komponentlardan foydalanuvchilar uchun oddiy va qulay tarzda yangilaydi.

Havolalar 

 Barcha turdagi zararli dasturlardan, shu jumladan shifrlangan va polimorfik navlardan himoya.
 Yuqori tezlikda antivirus.
 Incremental yangilash rejimi (yangilash jarayonida yangilangan maʼlumotlar bazalari har safar toʻliq yuklab olinmaydi, lekin faqat foydalanuvchida etishmayotgan oʻzgartirilgan maʼlumotlar haqida maʼlumot uzatiladi).
 Zararli dasturlarni davolash (infektsiyadan taʼsirlangan kompyuter va foydalanuvchi maʼlumotlarini tiklash).
 Kompyuter uchun ish rejimini optimallashtirish.
 Haqiqiy vaqtda tizimni himoya qilish.
 Barcha arxiv formatlarini qayta ishlash.
 Evristik tahlil (virus laboratoriyasi tomonidan hali aniqlanmagan va maʼlumotlar bazasiga kiritilmagan soʻnggi zararli fayllarni aniqlash).
 Maxsus skanerlash va yangilash vazifalarini yaratish qobiliyati.
 Koʻp oʻyinchi rejimi.
 Yangilanishlarni aks ettirish.
 Interfeysni sozlash qobiliyati.
 Ingliz va rus interfeyslarini lokalizatsiya qilish, tezda oʻtish mumkin.
 Ulanganda olinadigan mediani avtomatik tekshiradi.
 Bulutli himoya texnologiyalari.

Manbalar

Havolalar 
nano

 NANO Antivirus Pro mahalliy dasturiy taʼminot registrida
 „NANO Antivirus“ rasmiy veb-sayti
 AV-Comparatives sinov laboratoriyasi veb-saytida antivirus sotuvchilari roʻyxati
 2010 yilning eng yaxshi dasturiy taʼminoti roʻyxatida „NANO antivirus“ (mavjud havola) Hard’nʼSoft jurnaliga koʻra
 „NANO antivirus“ (mavjud havola) Hard’nʼSoft jurnallarning yangiliklarida
 
 
 Ru-Board kompyuter forumida WINDOWS uchun antiviruslarni koʻrib chiqish
 NANO Antivirus 0.12.0.0 Beta Kompyuter tarixida securitylab.ru saytida da
 
 Virus yuboring/notoʻgʻri ijobiy xabar bering
 Veb-saytdagi onlayn skaner
Windows dasturlari
Buxoro davri

Bukharian Times ( Bukharian Times deb tarjima qilingan) — Amerika Qoʻshma Shtatlaridagi Buxoro yahudiylari jamoasining haftalik obuna gazetasi .

Gazeta 1996-yilda Buxoro yahudiylari Kongressi prezidenti, jamoat arbobi Boris Kandov tomonidan tashkil qilingan bo'lib, uning faoliyati dunyoning ko'plab mamlakatlarida, shu jumladan O'zbekiston va Tojikistonda xalqaro e'tirofga sazovor bo'lgan. Gazetaning bosh ofisi Nyu-York shahri ( AQSh ) Kvins shahridagi Forest Hills tumanida joylashgan bo'lib, Buxoro yahudiylari kongressining bosh binosida joylashgan. Buxorolik yahudiylarning asosiy qismi aynan Amerika Qo'shma Shtatlardagi Kvinsda istiqomat qiladi. Aksariyat buxorolik yahudiylar qismi 1980-yillarning boshlarida AQShga koʻchib oʻtgan. 1980-yillarning oxiri va 1990-yillarning boshlariga kelib, ularning AQSh, Isroil va boshqa mamlakatlarga oqimi keskin oshib ketdi    .

Xarakterli 
Materialning asosiy qismi rus tilida nashr etilgan. Shuningdek, yahudiy-tojik, tojik, oʻzbek va ingliz tillarida alohida ustunlar va boʻlimlar nashr etilgan. “The Bukharian Times” gazetasi Buxorolik yahudiylarning ona tilisi hamda yahudiy-tojik tilida nashr etilayotgan, dunyodagi soʻnggi gazetalardan biri hisoblanadi va Buxorolik yahudiylarning avlodlari orasida tobora kamayib bormoqda. Gazeta mavzusi universal hisoblanib, iqtisodiyot, siyosat, tarix, din, tillar, madaniyat va boshqa sohalarga oid materiallar va yangiliklarni nashr etadi. Gazeta 20 tadan kam odamga ega bo'lb, ularning aksariyati ilmiy darajalarga  ega. Bosh muharrir hozirda asli samarqandlik Rafael Nektalovdir . 'The Bukharian Times" gazetasining umumiy nashri 2016-yil yanvar holatiga koʻra 10 000 nusxani tashkil qilgan. Gazeta nafaqat buxorolik yahudiylar jamoasida, balki sobiq SSSRdan kelgan boshqa rusiyzabon muhojirlar orasida ham mashhur    .

Manbalar

Havolalar va manbalar 

 Gazetaning rasmiy sayti: bukhariantimes.org  Архивная копия  da
 The Bukharian Times gazetasi haqidagi Amerika Ovozi O'zbek xizmatidan reportaj (2016 yil yanvar) Архивная копия  
 Samarqand haqida Bukharian Times
 Bukharian Times mehmonlarni kutib oladi   Архивная копия
 Bukharian Times ASIA-ISRAEL World Portalda Архивная копия   da

Oʻzbek tilidagi gazetalar
Yahudiy gazetalari
Ingliz tilida gazetalar
Tojik tilidagi gazetalar
Yahudiy-tojik tilidagi gazetalar
Rus tilidagi gazetalar
Rossiyada AQSh gazetalari
Nyu-York gazetalari
AQSh gazetalari
Miran Maričić

Miran Maričić (1997-yil, 17-iyun; Bjelovar, Xorvatiya) — xorvatiyalik sportchi. U sportning oʻq otish turi boʻyicha musobaqalarda ishtirok etgan. Jahon chempionatining bronza medali sohibi. Olimpiya oʻyinlari ishtirokchisi. Oʻsmirlar oʻrtasida jahon chempioni va Yevropa chempionati sovrindori.

Tarjimai holi 
Miran Maričić 1997-yil 17-iyunda Xorvatiyaning Bjelovar shahrida tugʻilgan. Varaždindagi Zagreb universiteti (FOI)ning axborot texnologiyalari yoʻnalishida tahsil olmoqda.

Faoliyati 
Miran shaxsiy murabbiyi Damir Bošnjak boshchiligida „SD Bjelovar 1874“ oʻq otish klubi sharafini himoya qiladi. Miran Maričić 2017-yilda Suhlda boʻlib oʻtgan jahon chempionatida oʻsmirlar oʻrtasida jahon chempioniga aylangan. 2018-yilning 31-avgustidan 15-sentyabriga qadar Changvon shahrida oʻtkazilgan oʻq otish boʻyicha kattalar oʻrtasidagi 2018-yilgi jahon chempionatida Maričić 10 metr masofada pnevmatik miltiqdan oʻq otish boʻyicha bronza medalini qoʻlga kiritgan.

Maričić 2021-yilda boʻlib oʻtgan olimpiya oʻyinlarida ishtirok etgan. 10 metrga pnevmatik miltiqdan oʻq otish boʻyicha musobaqaning saralash bosqichidan oʻta olmagan. Xuddi shu musobaqaning 50 metrda oʻtkazilgan saralash bahslarida uchinchi oʻrinni egallagan. Final bosqichida esa oltinchi oʻrinni egallagan.

Miran 2017-yilda koʻrsatgan ajoyib natijalari va sportni rivojlantirish qoʻshgan hissasi uchun sportchilarga beriladigan Dražen Petrović mukofotiga loyiq deb topilgan. 2017, 2018 va 2019-yillarda Bjelovar shahrining eng yaxshi sportchisi deb topilgan.

2024-yilning mart oyida oʻtkazilgan Xorvatiya kubogida Miran Maričić kumush medalni qoʻlga kiritgan. 1- oʻrinni „Dalmacijacement“ oʻq otish sharafini himoya qilgan sportchi Josip Sikavica va 3-oʻrinni „Končar-Zagreb 1786“ klubi nomidan ishtirok etgan sportchi Borna Petanjek egallagan. Jamoaviy bahslarda esa Miran Maričić jamoadoshlari Matej Čavlović va Tin Đuranec bilan birgalikda 3-oʻrinni egallagan.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1997-yilda tugʻilganlar
17-iyunda tugʻilganlar
Kishilar
Sportchilar
Xorvatiyada tugʻilganlar
Bjelovarda tugʻilganlar
Alfiyya (Ibn Malik)

Ibn Malik Alfiyasi () — 13-asrda Ibn Malik tomonidan yozilgan qofiyali arab tili grammatikasi kitobidir. Asarning toʻliq nomi Xulosa al-alfiyya. Tarixchi Ahmad al-Maqqariyning yozishicha, Al-Alfiyya Ibn Muti az-Zavaviyning Ad-Durra al-alfiya asariga taqlidan yozilgan. 20-asrgacha arab jamiyatlarida boshlangʻich taʼlimning ikkita muhim asoslaridan biri boʻlgan ushbu asarga kamida 43 ta sharh yozilgan.

Ajurrumiya bilan bir qatorda Alfiya ham Qurʼondan keyin diniy maktab oʻquvchilari yod olgan dastlabki kitoblardan biri boʻlgan.

Bu kitob hanuzgacha Hindiston janubidagi Kerala shtati anʼanaviy Darslarida (Masjiddagi Islom taʼlimi tizimi) hamda Indoneziyadagi anʼanaviy islom maktab-internatlarida oʻqitiladi.

Manbalar 

13-asr arab tilidagi kitoblar
Oʻrta asrlar arab shoirlari
Arab tili grammatikasi kitoblari
Grigoriy Fedotov

Grigoriy Ivanovich Fedotov (1916-yil 29-mart — 1957-yil 8-dekabr) — rus va sovet professional futbolchisi va hujumchi sifatida oʻynagan murabbiy.

Mukofotlar 

 Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1957)
 Qizil yulduz ordeni (21.08.1953)
 „Harbiy xizmatlari uchun“ medali (24.06.1948)
 „1941-1945 yillardagi Ulugʻ Vatan urushida Germaniya ustidan qozonilgan gʻalaba uchun“ medali (05.09.1945)

Shaxsiy hayot 
Uning oʻgʻli Vladimir Fedotov ham futbolchi edi.

Manbalar

Adabiyotlar 
 „Rossiya“ № 21(191) 7-fevral 2001-yil
 Vestnik MFK TSSKA № 10 (26) oktyabr 2002-yil.

Havolalar 

 

1916-yilda tugʻilganlar
1957-yilda vafot etganlar
SSSR erkak futbolchilari
Rossiyalik erkak futbolchilar
Futboldagi erkak hujumchilar
PFK SSKA Moskva futbolchilari
SSSR Oliy ligasi futbolchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Rustam Usmonov

Rustam Usmonov — (Qirg‘iziston Respublikasi, Jalolobod ). O‘z davrining yirik tadbirkori, O‘zbekistondagi ilk xususiy bank — “Rustambank” asoschisi.

Tarjimai holi 
Rustam Usmonov 1948-yilda Qirg‘izistonning Jalolobod shahrida tavallud topgan. 1987-yilda O‘zbekistonda asalarichilik korxonasini ochdi, so‘ngra Markaziy Osiyo iqlimiga moslashtirilgan yomg‘ir chuvalchanglarni yetishtirish orqali millionlab pul ishladi. Chuvalchanglar orqali u biogumus ishlab chiqarishni yo‘lga qo‘ygan. O‘zbekistonning birinchi Prezidenti Islom Karimovning tavsiyasiga muvofiq MDHdagi birinchi xususiy bankka asos solgan. 1998-yil 19-oktyabrda Andijon viloyat sudining hukmi bilan tovlamachilik, valyuta qimmatliklarini qonunga xilof ravishda olish yoki o‘tkazish, hokimiyat yoki mansab vakolatini suiisteʼmol qilish, mansab soxtakorligi bandi bilan aybdor deb topilib, mol-mulki musodara qilingan holda 14 yil ozodlikdan mahrum qilingan. 2012-yilning oktyabr oyida Usmonovga qamoqxona ichki tartibini buzganlik kabi qator ayblar qo‘yilib¸ qamoq muddati yana 5 yilga uzaytirilgan. 2017-yilning 14-fevralida 19 yillik qamoq jazosidan so‘ng ozodlikka chiqdi.

Manbalar
Ibn Molik

Abu Abdulloh Jamoliddin Muhammad ibn Abdulloh ibn Molik at-Toiy al-Jayyoniy (taxminan hijriy 600 — 672/1203-4 yoki 1204-5 — 1274-yil 21-fevral) Jaénda tugʻilgan arab grammatikachisi. Al-Andalusni tark etib, Yaqin Sharqqa joʻnagan, Halab va Hamotda arab tili va adabiyotidan dars bergan, oxir-oqibat Damashqqa joylashib, hayotining eng samarali davrini boshlagan. Odiliyya madrasasida katta ustoz boʻlgan. Arab adabiyotidagi obroʻsini Xulosa al-alfiyya (shuningdek, oddiygina Alfiya deb ham ataladi) asari mustahkamlagan. Asar arab grammatikasi tuzilishi haqida boʻlib, unga kamida 43 ta sharh yozilgan.

Manbalar

Adabiyotlar 
 Fleisch, H. "Ibn Mālik" in The Encyclopaedia of Islam, 2nd Edition. CD-ROM Edition, Version 1.0. (Leiden: Brill, 1999).

Arab grammatikachilari
Oʻrta asrlar arab grammatikachilari
1200-yillarda tugʻilganlar
1274-yilda vafot etganlar
Jaenlik kishilar
13-asr arablari
Yasmin Blyth

Yasmin Blyth () — amerikalik televideniye aktrisasi va modeli. Blyth oʻzining ABC telekanalining kunduzi "Rayanning umidi" (1985–1989) va "Yashash uchun bir hayot" seriallaridagi rollari bilan mashhur boʻlgan,lekin "Baywatch " (1993-1997) sindikatlashtirilgan serialida bosh rolni ijro etganidan keyin keng muvaffaqiyatga erishganhisoblanadi. Keyin u ikki fasl (1998–2000) davomida CBS telekanalining “Detective Nash Bridges” serialida rol o‘ynadi, so‘ngra 2000-yilda qisqa muddatli NBC telekanalining “Titans” serialida bosh rol ijro etdi.Televizordan tashqari, Blyth muvaffaqiyatsiz BASEketball 1998-yil komediyasida Yasmin Blyth bosh rolni oʻynaydi.

Malumotlar 

Yashayotgan insonlar
1968-yilda tugʻilganlar
14-iyunda tugʻilganlar
Amerikalik televideniye aktrisalari
Alifbo boʻyicha shaxsiyatlar
ISTAT

Milliy statistika instituti ( , ISTAT ) - Italiyaning statistik ma'lumotlarni yig'ish instituti. Aholi to'g'risidagi ma'lumotlarni yig'ish maqsadida 1926-yilda tashkil etilgan.  U 1926 yilda aholi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni yigʻish maqsadida tashkil etilgan. Institutning tashkil etilishidan maqsad Italiyadagi aholini ro'yxatga olish uchun.

ISTAT kodi 
ISTAT instituti barcha kommunalarga olti xonali kodlarni tayinlaydi, dastlabki uchta raqam viloyat kodi hisoblanadi.

Havolalar 

 ISTAT sayti
Statistik tashkilotlar
Milliy Statistika Instituti

Milliy statistika instituti (, ISTAT) – Italiyaning statistik maʼlumotlarni yigʻish instituti. U 1926-yilda aholi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni yigʻish maqsadida tashkil etilgan. Institutning tashkil etilishidan maqsad Italiya aholisining roʻyxatga olinishidir.

ISTAT kodi 
ISTAT instituti barcha kommunalarga olti xonali kodlarni tayinlaydi, dastlabki uchta raqam viloyat kodi hisoblanadi.

Havolalar 

 ISTAT sayti
Statistik tashkilotlar
Eduard Streltsov stadioni

Eduard Streltsov stadioni, shuningdek, "Torpedo" stadioni sifatida ham tanilgan, Moskva, Rossiyadagi koʻp maqsadli stadion. Hozirda stadiondan asosan futbol oʻyinlari uchun foydlaniladi va Moskva Torpedosining uy arenasi ham hisoblanadi. Dastlab 1959-yilda qurilgan stadion hozirda 13450 kishiga moʻljallangan.

1996-yildan beri stadion Moskvaning „Torpedo“ klubining sobiq oʻyinchisi va Sovet Ittifoqining eng mashhur futbolchilaridan biri boʻlgan Eduard Streltsov sharafiga nomlangan. Toʻgʻridan-toʻgʻri klubga tegishli boʻlmaganiga qaramay, stadion koʻpincha „Torpedo stadioni“ deb ataladi va u 2018-yilda rasmiy ravishda qayta roʻyxatdan oʻtgan.

Stadion 2022-yilda buzib tashlangan va qayta qurilish ishlari boshlangan. 2025-yilda tugallanishi kutilayotgan stadionda sigʻimi 15 076 kishini qamrab oladi.

Yangi stadion Franisyaning MR&A loyihalash ofisining ikki arxitektori Mishel REMON va Aleksis PEYER tomonidan ishlab chiqilgan.

Manbalar 

Moskvadagi sport maydonlari
Rossiya stadionlari
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Bober (dron)

Bober () — Ukrainaning uzoq masofaga uchuvchi oʻq-dorilarining bir turi (kamikadze droni).

2022-yil dekabr oyida Lachen Pyshe Telegram akkaunti Ukraina razvedka Bosh boshqarmasi (GUR) uchun mahalliy uchuvchisiz uchish apparati ishlab chiqarish maqsadida Xovor Xell nomli ommaviy mablagʻ yigʻish jamgʻarmasini eʼlon qilgan. 2023-yil 11-mayda dron fotosuratlarini eʼlon qilingan va u allaqachon Rossiya-Ukraina urushi paytida rus kuchlari tomonidan kuzatilayotgan yoʻqotishlarga sabab boʻlganligi aytilgan. 30-may kuni Bober droni Moskva chekkasida bir qator dron hujumlarini amalga oshirish uchun ishlatilgan.

Maʼlumotlarga koʻra, dron 600 dan 1000 km gacha masofani bosib oʻtadi va uning jangovar kallagi KZ-6 shaklidagi zaryaddir.

Bu drondan Moskvaga bir qancha hujumlar paytida foydalanilgan. 2023-yilning iyul va avgust oylarida bir qancha dronlar ikki kun ketma-ket Moskvadagi IQ-kvartaldagi koʻp qavatli binolarga zarba bergan. Boshqa hujumlar iyul va may oylarida amalga oshirilgan, ehtimol Kreml dron hujumi ham ayni shu dronning ishi boʻlishi mumkin. Lekin bu hujumlarda boshqa turdagi dronlar ham ishtirok etganligi aniqlangan. Biroq, iyul oyi oxirida ijtimoiy tarmoqlarda Internetdagi turli videolardan olingan tasvirlar paydo boʻlgan. Bober droni orqaga oʻrnatilgan pusher konfiguratsiyasiga ega boʻlib, burun qismida potensial datchiklar toʻplami oʻrnatilgan. 2022-yil dekabrida Ihor Lachenkovdan „juda uzoqqa ucha oladigan“ uchuvchisiz samolyot soʻralgan. Ukraina harbiy razvedkasi GUR buyurtmasiga koʻra uni foydalanishga topshirgan. Ilhor Lachenkovning jamgʻarmasidan dronni ishlab chiqarilishiga 20 million grivna (yarim million dollar) sarflangan. Rasmlar iyul oyida ommaga eʼlon qilingan va bu suratlar 2023-yil 30-mayda Moskva viloyati, Ilyinskiyda ruslar tomonidan olingan kadrlarga mos keladi.

Ushbu dronlar Rossiyaning elektron urushiga nisbatan zaifroq qurilma boʻlishi mumkin, ular koʻpincha bunday dronlarni „barham berilgan“ deb ataydilar[ iqtibos kerak ]. Biroq, bu soʻzlar rost boʻlsa ham, dron portlovchi yukka ega qurilmalarga urilgan. Bober kabi uchuvchisiz samolyotlardan foydalanishga urgʻu Ukraina prezidenti Vladimir Zelenskiyning 2023-yil 30-iyulda „urush asta-sekin Rossiya hududiga — uning ramziy markazlari va harbiy bazalariga qaytmoqda. Bu muqarrar, tabiiy va mutlaqo adolatli jarayondir“ degan izohida tilga olinadi. Rossiyalik milblogerlar ham mamlakatning bunday hujumlardan himoyalanmaganini tanqid qilishgan.

Manbalar 

2020-yillardagi Ukraina harbiy samolyoti
Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishi paytidagi harbiy texnikalar
Harakatlanuvchi o'q-dorilar
Ukrainaning uchuvchisiz havo vositalari
Narada Michael Walden

Narada Maykl Uolden (, Tugʻilgan ismi: Maykl Uolden, boʻlib 1952-yil 23-aprel) — amerikalik barabanchi, qoʻshiq muallifi, prodyuser va qoʻshiqchi. 2020-yildan Amerikaning Journey rok guruhi aʼzosi.

Naradaning karerasi oʻttiz yilni tashkil etdi. Yozuvchi yoki prodyuser sifatida u Qoʻshma Shtatlarda koʻplab 1-raqamli xitlarni yaratgan va uning ishi oltin, platina va multiplatina bilan tasdiqlangan. U Uitni Xyuston, Mariya Keri („Sevgi koʻrinishi“), Areta Franklin („Sevgi yoʻli“) va  („How Can“) ijrosida birinchi raqamli xitlarni yaratgan yoki yozgan.

Diskografiya 

 Ingliz boʻlimidagi „Narada Maykl Valden § Diskografiya“ maqolasiga qarashingizni iltimos qilamiz.

Eslatmalar 
Narada 2015-yilda ukrainalik smoyuli jazz xonandasi Shaxa (Shaxsanen Abraham) uchun „Hech qachon balandroq“ xitini yozgan boʻlib hisoblanadi. https://on.soundcloud.com/DmdU443DXdE52pZFA

Havolalar 

 
 
 Intervyu
 Narada Maykl Uolden na sayte AllMusic
 Audio-intervyu s Naradoy Mayklom Uordenom na posvyaщyonnomu sochineniyu pesen podkaste sayta Sodajerker
 Video-intervyu na sayte All About Jazz
1952-yilda tugʻilganlar
23-aprelda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Grammy mukofoti sovrindorlari
Nikita Dyomin

Nikita Stepanovich Dyomin (; 1910-yil 31-oktyabr, Molokovo, Moskva guberniya — 1989-yil 27-may, Moskva, RSFSR) — sovet ofitseri, Ikkinchi jahon urushi qatnashchisi, Sovet Ittifoqi Qahramoni (7.05.1965).

Hayoti 
1910-yil 31-oktyabrda Molokovo qishlogʻida (Orexovo-Zuyevskiy tumani, Moskva viloyati) tugʻilgan. Voskresenskiy tumanidagi Syurupa toʻquv fabrikasida, avval talaba, keyin chilangar boʻlib ishlagan. 1931-yilda Noginsk rabfakining 3 kursini tugatgan. Moskva viloyati Noginsk tuman komitetining kotibi boʻlib ishlagan. Keyin Moskva viloyat partiya qoʻmitasining qarori bilan Elektrostal zavodining komsomol tashkilotiga rahbarlik qilgan.

1932-yilda Qizil Armiya saflariga chaqirilgan. Kurslarni tugatgandan soʻng Stalingrad uchuvchilar maktabining komsomollar boʻyicha siyosiy boʻlimi boshligʻining yordamchisi boʻlib ishlagan. 1938-yilda Vladimir Lenin nomidagi harbiy siyosiy akademiyani (aviatsiya boʻlimi) tamomlagan. 1939-yilda Alohida Uzoq Sharq Qizil Bayroqdor armiyasi siyosiy boʻlimining targʻibot va tashviqot boʻlimi boshligʻi etib tayinlangan.

1941-yil dekabrdan Ikkinchi jahon urushida. 2-gvardiya havo-desant diviziyasi tuzilgan 7-aviatsiya korpusining komissari boʻlgan (qoʻmondoni general-mayor Pyotr Lyapin, Nikita Dyomin — siyosiy ishlar boʻyicha oʻrinbosari boʻlgan). 1943-yilda Dyomin general-leytenant Andrey Bondarev boshchiligidagi 17-gvardiya oʻqchilar korpusining siyosiy boʻlimi boshligʻi etib tayinlanadi. Ular Praga hujum operatsiyasida feldmarshal Ferdinand Schörner qoʻshinini yakson qilib, ozini asir olib, Gʻalaba kuniga qadar birga jang qilib urushni 1945-yil 12-mayda tugatadi.

Ikkinchi Jahon urushi tugaganidan keyin Dyomin armiya siyosiy boʻlimining boshligʻi boʻlgan. 1957-yil sentyabrdan — Harbiy kengash aʼzosi — Boltiqboʻyi harbiy okrugi siyosiy boshqarmasi boshligʻi. 1960-yil iyundan boshlab Harbiy kengash aʼzosi — Turkiston harbiy okrugining siyosiy boshqarma boshligʻi. 1966-yil apreldan — Harbiy-havo kuchlariga va harbiy-dengiz kuchlariga koʻmaklashish koʻngilli jamiyati markaziy qoʻmitasi raisining oʻrinbosari.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1965-yil 7-maydagi farmoni bilan „Qoʻmondonlik jangovar topshiriqlarini namunali bajarganligi, nemis-fashist bosqinchilarga qarshi kurashda koʻrsatgan jasorati va qahramonligi, jangovar sharoitda partiyaviy va siyosiy ishlarni mohirona boshqarganligi hamda Ikkinchi jahon urushidagi Sovet xalqining Gʻalabasining 20 yilligi munosabati bilan“ Nikita Dyominga Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni bilan tardirlangan.

1989-yil 27-mayda vafot etgan, Moskvada Kuntsevskoe qabristonida dafn etilgan.

Bibliografiya 

 Dyomin N. S. Voyna i lyudi / N. S. Demin. — M.: Voenizdat, 1972. — 272 s. — (Voennie memuari).
 Dyomin N. S. Kommunisti, vpered! / N. S. Demin. — K.: Politizdat Ukraini, 1979. — 240 s.
 Dyomin N. S. Razdumya / N. S. Demin. — Tashkent: Yosh gvardiya, 1983. — 120 s.
 Demin N. S. Slave ne merknut : ocherki / N. S. Demin. — M.: DOSAAF, 1987. — 112 s.
 Demin N. S. Kommunisti — vojaki v uchenii i v boyu. // Voenno-istoricheskiy jurnal. — 1978. — № 2. — S.85-90.

Manbalar
Asos ul-balogʻat

Asos ul-balogʻat („Notiqlik asosi“) Az-Zamaxshariy qalamiga mansub majoziy nutq tezaurusi va lugʻati. Zamaxshariy bu asarni Qurʼonning moʻjizaviy tabiati deb bilgan narsalarni oʻzining teologik qarashlari bilan uygʻunlashtirish maqsadida yozgan.

Asar eng qadimiy toʻliq alifboga ega arab lugʻati sifatida eʼtiborga molik boʻlib, qoʻshimcha ravishda majoziy mazmuni bilan muallifning soʻzma-soʻz taʼriflarini ham oʻz ichiga oladi. Zamaxshariy tizimida so‘zlarni alifbo tartibida uch-radikal undosh harflarining birinchi tarkibiy qismidan oxirgi qismigacha tartibga ko‘ra sanab bergan. Bu tizim murakkab hosila va noyob shakllar, masalan, toʻrtburchaklar va kvintilaterallarni istisno qiladi. Zamaxshariy arabcha so‘zlarning ham to‘g‘ridan-to‘g‘ri, ham majoziy ma’nolarini kataloglashni maqsad qilib, har ikkisiga ham Qur’on va hadislardan misollar keltirgan. Soʻzlarni ritorikada qoʻllashni yashayotgan tirik organizmlar deb bilgan.

Manbalar 

12-asr arab tilidagi kitoblar
Arabcha lugʻatlar
Tezaurus
Ko‘kkar

Ko'kkarg'a (  ) - korvidlar oilasining bir turi. U Qozog'istonning janubidagi cho'l hududida yashaydi, shuningdek, Irtis daryosi yaqinidagi Jayik daryosi vodiylarida joylashgan. Tana kattaligi qalpoqdan bir oz kichikroq, qanotlarining uzunligi 18-20 sm bo'lib, vazni 180-200 g ga teng. Ko'kqarg'ani boshqa qushlardan yashil-ko'k rangi va juda tez uchishi bilan osongina ajratib olish mumkin. Ko‘kqarg‘a yerda yura olmagani uchun ko‘pincha daraxt shoxida qoladi. Ko'kqarg'alar odatda juft bo'lib, bir juftdan uzoqroqda uya quradilar. Ko'kqarg'a - yilning qushi. May oyida u Qozogʻistonning oʻrmon-dasht hududlariga, yolgʻiz daraxtlari boʻlgan ochiq dalalarga va choʻllarga uchib boradi, daryo qirgʻoqlaridan uya qazadi yoki daraxt boʻyida, toʻgʻon va turli binolarning teshiklarida uya qazadi. Uyaga erkak va urgʻochi navbatma-navbat 2-7 ta oq tuxumlarni bosib yotadi. 18-19 kun ichida tuxumdan jo'jalar chiqadi. Jo'jalar 26-28 kun ichida uchishga tayyor bo'ladi. Sentyabr oyida ular qishlash uchun issiq joyga ( Afrika ) uchib ketishadi. Koʻkqoʻrgʻa chigirtka, buzoqbosh, chigirtka, qoʻngʻiz bilan oziqlanadi . Ba'zan ular kertenkele, qurbaqa va hatto kichik kemiruvchilarni yeyishadi. Ko‘kqarg'a turli zararli hasharotlarni yeb, foyda keltiradi.

Manbalar 

Yo'qolib borilayotgan turlar
Ko'kqarg'a
Ko‘kqarg'a

Ko‘kqarg'a (  ) - korvidlar oilasining bir turi. U Qozog'istonning janubidagi cho'l hududida yashaydi, shuningdek, Irtis daryosi yaqinidagi Jayik daryosi vodiylarida joylashgan. Tana kattaligi qalpoqdan bir oz kichikroq, qanotlarining uzunligi 18-20 sm bo'lib, vazni 180-200 g ga teng. Ko'kqarg'ani boshqa qushlardan yashil-ko'k rangi va juda tez uchishi bilan osongina ajratib olish mumkin. Ko‘kqarg‘a yerda yura olmagani uchun ko‘pincha daraxt shoxida qoladi. Ko'kqarg'alar odatda juft bo'lib, bir juftdan uzoqroqda uya quradilar. Ko'kqarg'a - yilning qushi. May oyida u Qozogʻistonning oʻrmon-dasht hududlariga, yolgʻiz daraxtlari boʻlgan ochiq dalalarga va choʻllarga uchib boradi, daryo qirgʻoqlaridan uya qazadi yoki daraxt boʻyida, toʻgʻon va turli binolarning teshiklarida uya qazadi. Uyaga erkak va urgʻochi navbatma-navbat 2-7 ta oq tuxumlarni bosib yotadi. 18-19 kun ichida tuxumdan jo'jalar chiqadi. Jo'jalar 26-28 kun ichida uchishga tayyor bo'ladi. Sentyabr oyida ular qishlash uchun issiq joyga ( Afrika ) uchib ketishadi. Koʻkqoʻrgʻa chigirtka, buzoqbosh, qoʻngʻiz bilan oziqlanadi. Ba'zan ular kertenkele, qurbaqa va hatto kichik kemiruvchilarni yeyishadi. Ko‘kqarg'a turli zararli hasharotlarni yeb, foyda keltiradi.

Manbalar 

Yo'qolib borilayotgan turlar
Ko'kqarg'a
Ivan Šapina

Ivan Šapina (1999-yil 17-noyabrda tugʻilgan) — xorvatiyalik taekvondochi . Erkaklar oʻrtasidagi 87 kilogromm vazn toifasida ikki karra jahon chempionati sovrindori. Taekvondo boʻyicha ikki karra Yevropa chempioni.

Faoliyati 
2019-yilda Buyuk Britaniyaning Manchester shahrida boʻlib oʻtgan taekvondo boʻyicha jahon chempionatida Šapina oʻrta vazn toifasida bronza medallaridan birini qoʻlga kiritgan. 2021-yilda Bolgariyaning Sofiya shahrida boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatining 87 kg vazn toifasida bronza medallaridan birini qoʻlga kiritgan.

Šapina 2020-yilda Yaponiyaning Tokio shahrida boʻlib oʻtgan yozgi olimpiya oʻyinlarida Xorvatiya terma jamoasi sharafini himoya qilgan. Erkaklar oʻrtasidagi +80 kilogramm vazn toifasidagi musobaqada ishtirok etgan. Ikkinchi davrada xitoylik taekvondochi Sun Hongyiga magʻlub boʻlgan va olimpiadani tark etgan.

Jazoirning Oran shahrida oʻtkazilgan 2022-yilda boʻlib oʻtgan Oʻrta Yer dengizi oʻyinlarida taekvondoning 80+ kilogramm vazn toifasida musobaqada ishtirok etib, chempionlikni qoʻlga kiritgan.

2023-yilda Ozarbayjon poytaxti Boku shahrida boʻlib oʻtgan taekvondo boʻyicha jahon chempionatining oʻrta vazn toifasida kumush medalni qoʻlga kiritgan.

2023-yilning oktyabr oyida Xitoyning Tayyuan shahrida boʻlib oʻtgan Grand-pri turnirida 87 kg vazn toifasida ishtirok etib, bronza medalini qoʻlga kiritgan. Birinchi davrada eronlik Emami Mohammadi, ikkinchi davrada xitoylik Mingxuan Meng va uchinchi davrada Livanlik Rahyni magʻlub etgan. Yarim finalda Nikita Rafalovich bilan bahs olib borgan va raundlar boʻyicha 1:2 hisobida magʻlub boʻlgan.

2024-yilning may oyida Ivan Šapina Serbiya poytaxti Belgrad shahrida boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatida qatnashgan. Mazkur musobaqada amaldagi chempion sifatida ishtirok etgan. Ammo chempionlikni himoya qila olmagan. Dastlabki davradayoq norvegiyalik sportchiga magʻlub boʻlib, musobaqani tark etgan.

Manbalar 

2020-yilgi Yozgi Olimpiada o'yinlaridagi tekvondochilari
1999-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Muhammad al-Arabiy ad-Darqoviy

Abu Abdulloh Muhammad al-Arabiy ad-Darqoviy marokashlik boʻlib, tasavvufning shoziliylik tariqati rahnamosi. Zikr hamda kundalik hayotga oid koʻrsatmalarni targʻib qilgan maktublar muallifi. U dunyoviy ishlariga aralashmaslikni taʼkidlab, baraka haqidagi daʼvolardan foydalanadigan boshqa tasavvuf tariqatlariga qarshi gapirgan. Hukumatga qarshi qoʻzgʻolonlarni qoʻllab-quvvatlagani uchun Marokash hukmdori Mavlaviy Sulaymon () tomonidan qamoqqa tashlangan, lekin Abdurrahmon () tomonidan ozod qilingan.

Shoziliy tariqatining Darqava oqimi uning oʻlimidan soʻng taʼlimoti atrofida tashkil etilgan boʻlib, oqim aʼzolari turli ijtimoiy guruhlardan kelib chiqqan. Darqava bir paytlar Marokashdagi eng muhim tariqat boʻlgan boʻlsa-da, Shimoliy Afrika boʻylab tarqalgach, taʼsiri kamayib ketgan. Qabri Rifdagi Bou Brih zaviyasida.

Maktublari 

Deyarli barcha maktublar tasavvuf ustozlari ochiq muhokama qilmagan daʼvat yoki zikrning markaziy usullariga asoslangan usulga taalluqlidir. Maktublarni al-Arabiy ad-Darqoviyning oʻzi tuzgan, shogirdlari koʻchirgan va toshbosma yozuvda Fos tilida koʻp marta nashr qilingan. Titus Burckhardt XIX asrdagi ikkita qoʻlyozma hamda toshbosma nashri asosida tarjima ishini amalga oshirgan.

Manbalar

Adabiyotlar 
 Al 'Arbi Al Darqawi, Majmu'at Rasa'il (Letters from Al Darqawi to his disciples), Casablanca, 1999
 The Darqawi Way (The Letters of Al-Arabi al-Darqawi translated by Aisha Bewley), Diwan Press, Norwich UK, 1980, 
 Letters of a Sufi Master, The Shaykh ad-Darqawi, Shaykh al-'Arabi ad-Darqawi, Translated by Titus Burckhardt, Preface by Martin Lings, Fons Vitae (1998) 

Sunniy soʻfiylar
Darqoviylik
Shoziliylik oqimi
Tasavvuf tariqatlari asoschilari
Ashʼariylar