José Sá

José Pedro Malheiro de Sá (1993-yil 17-yanvarda tugʻilgan) — Portugaliyalik professional futbolchi, Premyer-liganing “Vulverxempton” klubida darvozabon sifatida oʻynaydi.

U o'z faoliyatini Maritimo B bilan boshlagan, 2013-yilda asosiy jamoada debyut qilgan, 2016-yilda FC Porto bilan shartnoma imzolagan. Sa 2018-yilda Gretsiya Superligasining "Olimpiakos" jamoasiga bir yillik ijara shartnomasi asosida ijaraga olingan edi; shartnoma mavsum oxirida doimiy qilib qo'yildi. "Olimpiakos" bilan Sa Gretsiya Superligasi va Gretsiya Futbol Kubogini qo'lga kiritdi, birinchisi 2020-yilda mahalliy dublni qo'lga kiritgan jamoaning bir qismi edi. 2021-yilda u "Vulverxempton" bilan shartnoma imzoladi.

Sá sobiq 21 yoshgacha boʻlgan Portugaliya jamoa a'zosi  bo'lib, 2015-yilda Yevropa chempionati finaliga chiqdi. U 2017-yilgi Konfederatsiyalar kubogida uchinchi o'rinni egallagan to'liq tarkibning bir qismi boʻlgan va Portugaliya o'z maydonida g'alaba qozongan UEFA Millatlar Ligasi 2019 final bosqichiga ham kiritilgan.

Jamoalardagi faoliyati

Maritimo 
Braga shahrida tug'ilgan Sa o'z rivojlanishini Madeyraning Maritimo bilan yakunladi va 18 yoshida klubga qo'shildi. 2013-yil 23-yanvarda u B jamoasida professional debyutini o'tkazdi va Segunda Liga chempionatida "Oliveyrense"ga qarshi 0–0 hisobidagi durang o'yinnig  to'liq 90 daqiqasida o'ynadi.

2013-yilgi mavsum oralig'ida Sa murabbiy Pedro Martins tomonidan asosiy tarkibga ko'tarildi. U Primyeradagi birinchi o'yinini 18-avgust kuni "Benfika" ustidan 2–1 hisobida g'alaba qozongan va keyingi o'yinda o'z o'rnini saqlab qoldi, "Portu"da 3–0 hisobida mag'lub bo'ldi.

Funshaldagi faoliyati davomida Sa fransuz Romain Salinning yordamchisi sifatida ishlagan.

2016-yil 25-yanvarda Sa va jamoadoshi Mussa Marega Portuga to'rt yarim yillik shartnomalar asosida qo'shildi, birinchisining xizmatlari 1,5 million yevroga sotib olindi. O'zining dastlabki mavsumida u Ispaniya terma jamoasi futbolchisi Iker Kasilyasdan keyengi ikkinchi tanlov edi.

Sá 2017-yil 17-oktabrda UEFA Chempionlar ligasida debyut qildi, guruh bosqichida RB Leyptsigga safarda 3–2 hisobida magʻlub boʻldi va sakkizinchi daqiqada qoʻpol xatoga yoʻl qoʻydi va bu raqibning birinchi goliga sabab boʻldi. O'sha paytdan boshlab u asosiy tarkib o'yinchisiga aylandi, ammo o'sha musobaqada "Liverpul" ga qarshi o'z uyida 5–0 hisobida mag'lub bo'lgach, yana o'z o'rnini yo'qotdi.

Olimpiakos 

2018-yil 31-avgustda menejer Sergio Conceicao tomonidan ortiqcha deb topilgan Sa Olimpiakosga mavsumiy ijara asosida qo'shildi. U kelganidan ko'p o'tmay, Andreas Gianniotisga nisbatan birinchi tanlovga aylandi, chunki jamoani uning hamyurti va Maritimoning sobiq xo'jayini Martins boshqargan.

2019-yil 15-mayda Sá doimiy to'rt yillik shartnomaga rozi bo'ldi. Kampaniya davomida u jami 18 ta oʻyinda maydonga tushmadi, chunki Pirey jamoasi dublni qoʻlga kiritdi, ammo jarohat tufayli kubok finalini oʻtkazib yubordi.

Sá 2020–21-yilda yana liga g'olibi bo'ldi. Ammo uning jamoasi PAOK tomonidan kubokda mag'lub etildi.

Vulverxempton Uonderers 
2021-yil 15-iyulda Sa Angliyaning “ Vulverxempton Uonderers” klubiga 8 million yevro evaziga besh yillik shartnoma asosida qoʻshildi; u "Roma"ga o'tgan tajribali hamyurti Rui Patricio o'rniga kelib shartnoma imzoladi va unga Carl Ikeme 2018-yilda leykemiya tashxisi tufayli nafaqaga chiqqanidan beri Molineux klubida kiyilmagan 1-raqamli futbolka topshirildi. U Premer-ligadagi debyutini 14-avgust kuni “Lester Siti”ga safarda 1–0 hisobida mag'lub bo'ldi. Sentabr oyida u "Sautgempton"ga qarshi o'yinda Raul Jimenezga 1–0 hisobida g'alaba qozongan golli uzatmani amalga oshirdi va u 2009-yil oktabr oyida Wayne Nennesseydan keyin Premer-ligada buni amalga oshirgan birinchi "bo'rilar" darvozaboni bo'ldi. Uning har tomonlama yaxshi o'yinlari, jumladan taqsimlash va zarbani to'xtatib turishi "bo'rilar"ga uchta o'yin o'tkazib, klubning oyning eng yaxshi o'yinchisi bo'lishiga yordam berdi, "Manchester Yunayted" ning sobiq futbolchisi Gari Nevill Sani mavsumning imzosi sifatida maqtadi. 11-noyabr kuni “Manchester Siti” ga 1–0 hisobida magʻlub boʻlganiga qaramay, Sa oʻz oʻyini uchun bir qancha maqtovlarga sazovor boʻldi va “Boʻrilar” tanaffusga oz qolganda 10 kishi bo'lib qolganiga qaramay bir necha muhim seyvlarni amalga oshirdi, faqat penaltini qaytara olmadi. 2022-yil 15-may kuni Sá “Boʻrilar”ning 2021–22-yilgi mavsumdagi eng yaxshi oʻyinchisi va 2021–22-yilgi mavsumning eng yaxshi oʻyinchisi sovrinlarini qoʻlga kiritdi.

Xalqaro karyera

Yoshlar jamoasi 
Sá 2013-yilgi FIFA U-20 Jahon chempionatida Portugaliyani himoya qilgan. U Turkiyadagi barcha o'yin va daqiqalarni 1/8 finalda o'ynadi.

2013-yilning 6-avgustida Sá Shveysariyaga qarshi o'rtoqlik o'yiniga 21 yoshgacha boʻlganlar jamoasiga birinchi chaqiruv oldi. U 5–2 hisobidagi g'alabali o'yinning ikkinchi yarmida, 14-kuni maydonga tushdi. Sá 2015-yilgi 21 yoshgacha boʻlgan futbolchilar o'rtasidagi Yevropa chempionatida birinchi tanlov bo'ldi, barcha o'yinlarda o'z darvozasini daxlsizligini raqladi, ammo milliy terma jamoa Chexiya Respublikasida ikkinchi o'rinni egalladi; finalda u Eden Arenadagi golsiz durangdan keyin penaltilar seriyasida shvetsiyalik Abdul Khalilining zarbasidan qutqarib qoldi.

Kattalar jamoasi 
2017-yil 25-may kuni Sá birinchi marta to'liq tarkibga chaqirildi va murabbiy Fernando Santos tomonidan o'sha yilgi FIFA Konfederatsiyalar kubogi uchun vaqtinchalik 24 kishilik tarkibga kiritildi. Maydonga tushmagan jamoaning bir qismi bo'lib u iyun oyida o'z maydonida 2019-yilgi UEFA Millatlar ligasi finalida g'olib chiqqan, ammo maydonga tushirilmagan.

Karyera statistikasi

Klub

Yutuqlar 
Porto B

 LigaPro: 2015–16

Portu

 Primeira Liga : 2017–18

Olimpiakos

 Gretsiya Superligasi: 2019–20, 2020–21
 Futbol boʻyicha Gretsiya kubogi: 2019–20

Portugaliya

 UEFA Millatlar ligasi: 2018–19
 FIFA Konfederatsiyalar kubogi uchinchi oʻrin:2017

Individual

 21 yoshgacha boʻlgan o'smirlar o'rtasidagi Yevropa chempionatining eng yaxshi jamoasi: 2015
 Gretsiya Superligasida yilning eng yaxshi darvozaboni: 2019–20
 Gretsiya Superligasining yil jamoasi: 2019–20

Manbalar

Havolalar 

 José Sá at ForaDeJogo 
 National team data (in Portuguese)

Portugaliya futbolchilari
Yashayotgan insonlar
1993-yilda tugʻilganlar