Xitoy Olimpiada oʻyinlarida

Dastlab 1924-yildan (Yozgi Olimpiya oʻyinlari) 1976-yilgacha (Qishki Olimpiya oʻyinlari) Xitoy Respublikasi (ROC) delegatsiyasi sifatida Olimpiya oʻyinlarida qatnashgan. Xitoy birinchi marta Olimpiya oʻyinlarida Xitoy Xalq Respublikasi (XXR) nomi bilan qatnashgan. 1952-yilda Finlandiyaning Xelsinki shahrida boʻlib oʻtgan yozgi oʻyinlarda ular faqat bitta tadbirda qatnashish uchun oʻz vaqtida etib kelishgan. Oʻsha yili Xalqaro Olimpiya Qoʻmitasi (XOQ) XXR va ROC (Xitoy Respublikasi) (Xitoy fuqarolar urushidan keyin Tayvanga qochib ketgan) ga raqobatlashishga ruxsat berdi, ammo ikkinchisi norozilik sifatida oʻyinni tark etdi. Xitoyning siyosiy maqomi boʻyicha kelishmovchiliklar tufayli XXR 1980-yilda AQShning Leyk-Plasid shahrida boʻlib oʻtgan Qishki Olimpiada oʻyinlarigacha yana Olimpiya oʻyinlarida qatnashmadi. Ularning 1952-yildan keyin Yozgi Olimpiya oʻyinlarida birinchi koʻrinishi 1984-yilda Los-Anjelesda (AQSh) boʻlib oʻtgan yozgi Olimpiya oʻyinlari edi. Xitoy Xalq Respublikasi Avstraliyaning Melburn shahridagi XVI Olimpiada oʻyinlariga, Italiyaning Rim shahridagi XVII Olimpiada oʻyinlariga, Yaponiyaning Tokio shahridagi XVIII Olimpiada oʻyinlariga, Meksikaning Mexiko shahridagi XIX Olimpiada oʻyinlariga, XX Olimpiya oʻyinlariga boykot uyushtirdi. Germaniyaning Myunxendagi Olimpiadasi va Kanadaning Monrealidagi XXI Olimpiada oʻyinlari. Xitoy, shuningdek, SSSRning Moskvadagi XXII Olimpiada oʻyinlarini Amerika boshchiligidagi boykot va boshqa davlatlar bilan birga davom etayotgan Xitoy-Sovet boʻlinishi tufayli boykot qildi.

2022-yil holatiga koʻra, Xitoy yozgi Olimpiya oʻyinlarida bir marta birinchi, uch marta ikkinchi, ikki marta uchinchi va qishki Olimpiya oʻyinlarida bir marta uchinchi oʻrinni egalladi. Xitoy yozgi Olimpiya oʻyinlarida 11-chi va qishki Olimpiya oʻyinlarida 12-chi ishtiroki bilan Xitoy Osiyo – Okeaniya mintaqasidagi eng muvaffaqiyatli davlat boʻlib, ularni Olimpiada tarixidagi AQSh, Sovet Ittifoqi, Germaniya, Buyuk Britaniyadan keyin 5-oʻrinni egalladi.

Xitoy olimpiya qoʻmitasi hozirgi koʻrinishida 1979-yilda tan olingan. Xitoy fuqarolar urushi oldidan sportchilar Olimpiadada Xitoy Respublikasi (ROC) sifatida ishtirok etishgan. ROC 195-yildan (Yozgi Olimpiya oʻyinlari) 1976-yilgacha (Qishki Olimpiya oʻyinlari) ishtirok etishni davom ettirdi, lekin faqat Tayvan orolidan kelgan sportchilarni himoya qildi (garchi 1960-yilgi Olimpiya oʻyinlarida ROC futbol jamoasi aʼzolarining aksariyati Gonkongerlar edi). Xitoy nomidan foydalanish boʻyicha tortishuv XXRning bu yillar davomida Oʻyinlarni butunlay boykot qilishiga olib keldi. 1979-yilda Xalqaro Olimpiya Qoʻmitasi ROC terma jamoasini Xitoy Taypeyi deb belgilash toʻgʻrisida qaror qabul qildi va bu XXRning nihoyat Olimpiya harakatiga qoʻshilishi uchun eshikni ochdi.

Gonkongda 1950-yildan buyon alohida Milliy Olimpiya qoʻmitasi mavjud va 1952-yildan buyon Oʻyinlarda qatnashib keladi. Hudud XXRga qaytarilgandan va 1997-yilda Gonkong maxsus maʼmuriy hududi tashkil etilgandan soʻng, bu tartib davom etdi va Gonkong boshqa davlatlardan mustaqil ravishda Gonkong, Xitoy nomi bilan raqobatlashdi.

Xitoy Xalq Respublikasi ikki marta Olimpia oʻyinlariga mezbonlik qilgan. Pekin yozgi va qishki Olimpiya oʻyinlariga mezbonlik qilgan birinchi shahardir.

Sobiq xitoylik shifokor Syue Insyan 2012 va 2017-yillardagi Olimpiya oʻyinlarida (va boshqa xalqaro sport musobaqalarida) xitoylik sportchilarning muntazam ravishda doping isteʼmol qilgani haqida daʼvo qildi. Uning taʼkidlashicha, Xitoyda 10 000 dan ortiq sportchi Xitoy hukumatining tizimli doping dasturida doping isteʼmol qilgan va ular 1980 va 1990-yillarda samaradorlikni oshiruvchi dorilarni qabul qilgan. Uning taʼkidlashicha, 1980 va 1990-yillarda Xitoy sportchilari tomonidan qoʻlga kiritilgan barcha xalqaro medallar (ham Olimpiada va boshqa xalqaro musobaqalarda) bekor qilinishi kerak. Bu Xitoy hukumatining tizimli dopingga aloqadorligini rad etgan va sportchilar individual ravishda doping isteʼmol qilganini daʼvo qilgan avvalgi bayonotlariga ziddir. Xalqaro olimpiya qoʻmitasi va Butunjahon antidoping agentligi ushbu daʼvolarni hech qanday xulosa va choralar koʻrmasdan tekshirdi.

Xitoy diskvalifikaciyalardan soʻng toʻrtta Olimpiada medallidan mahrum boʻldi.

1949-yilda Xitoy Xalq Respublikasi tashkil etilgandan soʻng XXR birinchi martta, 1952-yilda Finlandiyaning Xelsinki shahrida boʻlib oʻtgan yozgi Olimpiya oʻyinlariga Olimpiya oʻyinlariga delegatsiya yubordi. Xitoy delegatsiyasi (sportchilar va rasmiy shaxslar bilan birga) 38 nafar erkak va 2 nafar ayoldan iborat edi. Rasmiy musobaqada ishtirok etish uchun faqat suzuvchi oʻz vaqtida yetib keldi. Futbol jamoasi ikkita oʻrtoqlik uchrashuvi oʻtkazdi. Xitoyliklar Xelsinkida oʻn kun qolib, yopilish marosimida ishtirok etishdi. Xitoy Respublikasi (ROC) jamoasi 17-iyul kuni XOQning XXR va ROK sportchilari va ayollari ishtirok etishiga ruxsat berish haqidagi qaroriga javoban oʻyinlarni tark etdi. Bu Olimpiya harakatidagi „ikki Xitoy“ mojarosining boshlanishi edi, natijada Chinese Olympic Committee 1958-yil avgust oyida XOQ tarkibidan chiqdi.

1970-yillarda Xitoy Ping-pong diplomatiyasi orqali AQSh bilan munosabatlarini normallashtirdi va 1979-yil 1-yanvarda AQSh bilan diplomatik munosabatlar oʻrnatdi. Nihoyat, normalizatsiya Xitoy Olimpiya qoʻmitasining 1979-yil 25-oktabrda XOQga qaytishiga olib keldi.

2012-yilgacha Xitoy oltita sport turi: table tennis, badminton, diving, gymnastics, weightlifting va shooting boʻyicha oltin medallarining toʻrtdan uch qismini (201 tadan 152 tasi) va medallarning uchdan ikki qismini (473 tadan 311 tasini) qoʻlga kiritdi.

Ulardan uchtasi, stol tennisi, badminton va suvga sakrash boʻyicha oltin medallar soʻnggida Xitoy ustunlik qildi. Xitoy stol tennisi boʻyicha toʻrt martta va badmintonda bir martta barcha oltin medallarni qoʻlga kiritdi. 1992-yildan beri barcha shoʻngʻin oltinlarining toʻrtdan uch qismini qoʻlga kiritdi.

Stol tennisi va badmintonda umumiy ustunlik ham salbiy oqibatlarga olib keladi. 2008-yildan keyin beysbol va softbol kabi yozgi Olimpia oʻyinlarida oʻz oʻrnini yoʻqotishi mumkin.

1984-yil 
1984-yilda Los-Anjelesda boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiya oʻyinlarida Xitoy 15 ta oltin medallni qoʻlga kiritdi va 4-oʻrinni egalladi.

Xu Haifeng 50 m toʻpponchadan otish boʻyicha Xitoy tarixidagi birinchi oltin medallni qoʻlga kiritdi. Bu „noldan oʻtish“ deb nomlangan – bu butun Xitoy xalqiga katta quvonch keltirgan voqea.

Li Ning gimnastika boʻyicha oltita medall, 3 oltin, 2 kumush va 1 bronza medallini qoʻlga kiritib, unga Xitoyda „Gimnastikachilar shahzodasi“ laqabini berdi. Bitta Olimpiadada oltita medall hali ham xitoylik sportchilar uchun rekorddir.

Xitoy ayollar voleybol terma jamoasi finalda AQSh ayollar jamoasini magʻlub etib, Xitoyning birinchi oltin medallini qoʻlga kiritdi.

1988-yil 
Xitoy 1988-yilda Janubiy Koreyaning Seul shahrida boʻlib oʻtgan yozgi Olimpiya oʻyinlarida 5 ta oltin medallni qoʻlga kiritdi va 11-oʻrinni egalladi.

Li Meisu yengil atletika bahsida Xitoyning birinchi medallini qoʻlga kiritdi.

Xitoy eshkak eshish bahsida ham birinchi medallni qoʻlga kiritdi. Ayollar oʻrtasida kumush, sakkizta oʻyinda esa bronza.

1992-yil 
Xitoy 1992-yilda Ispaniyaning Barselona shahrida oʻtkazilgan yozgi Olimpiya oʻyinlarida 16 ta oltin medallni qoʻlga kiritdi va 4-oʻrinni egalladi.

Chen Yueling ayollar oʻrtasida 10 km masofaga yugurishda Xitoyning atletika bahsidagi birinchi oltin medallini qoʻlga kiritdi.

Xitoylik ayol suzuvchilar 4 ta oltin va 5 ta kumush medalga sazovor boʻlishdi. Ammo muvaffaqiyat ikki yil oʻtib, 1994-yilgi Osiyo oʻyinlarida xitoylik suzuvchilarning doping isteʼmoli bilan soyada qoldi, garchi 1992-yilda medall sohibi boʻlganlarning hech biri 1994-yilgi hodisaga aloqador boʻlmagan.

Deng Yaping ayollar oʻrtasidagi yakkalik va juftlik bahslarida stol tennisi boʻyicha ikkita oltin medallni qoʻlga kiritdi. XOQ prezidenti Juan Antonio Samaranch unga bir yil avval 1991-yil stol tennisi boʻyicha jahon chempionatida bergan vaʼdasi sababli oltin medallni topshirdi.

Dzyudo bahsining ayollar oʻrtasidagi +72 kg vazn toifasida Zhuang Xiaoyan Xitoyning birinchi oltin medallini qoʻlga kiritdi.

Zhang Xiaodon ayollar taxtasida (lechner) kumush medallni qoʻlga kiritdi, bu Xitoyning suzib yurish boʻyicha birinchi medalli.

Xitoy ayollar basketbol jamoasi finalda Unified jamoasiga yutqazib, kumush medallni qoʻlga kiritdi, bu Xitoyning basketboldagi eng yaxshi natijasi edi.

1996-yil 
1996-yilda Atlantada (AQSh) boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiya oʻyinlarida Xitoy 16 ta oltin medallni qoʻlga kiritdi va yana 4-oʻrinni egalladi.

Fu Mingxia ayollar oʻrtasida 3m tramplin va ayollar oʻrtasida 10 m platformada sakrashda ikkita oltin medallni qoʻlga kiritdi. U 1960-yildan beri bu muvaffaqiyatga erishgan birinchi ayol gʻavvos boʻldi.

Deng Yaping stol tennisida yana ikkita oltin medallni qoʻlga kiritdi va uni ikkita musobaqani himoya qilgan va toʻrtta Olimpiya oltin medallini qoʻlga kiritgan birinchi xitoylik sportchiga aylantirdi. XOQ prezidenti Juan Antonio Samaranch toʻrt yil avval 1992-yilgi Olimpiadada bergan vaʼdasini bajardi va yana oltin medallni unga topshirdi.

Liu Guoliang ham erkaklar oʻrtasidagi bahslarda stol tennisi boʻyicha ikkita oltin medallni qoʻlga kiritdi va Xitoy birinchi martta stol tennisida barcha toʻrtta oltin medallni qoʻlga kiritdi.

Wang Junxia ayollar oʻrtasida 5000m masofaga yugurishda oltin, 10000m masofaga yugurishda esa kumush medallni qoʻlga kiritdi.

Xitoy ayollar futbol terma jamoasi finalda AQSh jamoasiga yutqazib, kumush medallni qoʻlga kiritdi. Xitoyning futboldagi ilk medalli.

2000-yil 
Xitoy 2000-yilda Sidneyda (Avstraliya) boʻlib oʻtgan yozgi Olimpiya oʻyinlarida 28 ta oltin medallni qoʻlga kiritdi va 3-oʻrinni egalladi.

Wang Nan stol tennisi boʻyicha ikkita oltin medallni qoʻlga kiritdi. Xitoy esa stol tennisida yana toʻrtta oltinni qoʻlga kiritdi.

Chen Zhong ayollar oʻrtasida +67 kg vazn, taekvondo bahsida Xitoyning birinchi oltin medallini qoʻlga kiritdi.

Jiang Cuihua velosport boʻyicha Xitoyning birinchi medalli boʻlgan ayollar oʻrtasidagi trekda bronza medallini qoʻlga kiritdi. Toʻp oʻyinlari boʻyicha hech bir jamoa final toʻrtligiga kira olmadi, bu Xitoyning Olimpia oʻyinlari tarixidagi eng yomon koʻrsatkichi.

2004-yil 
2004-yilda Gretsiyaning Afina shahrida boʻlib oʻtgan yozgi Olimpiya oʻyinlarida Xitoy 32 ta oltin medallni qoʻlga kiritdi va 2-oʻrinni egalladi.

Liu Xiang 110 metrga toʻsiqlar osha yugurish boʻyicha Olimpia oʻyinlarida oltin medallni qoʻlga kiritgan birinchi xitoylik erkak sportchi boʻldi. Jahon rekordini esa 12,91 soniyaga tenglashtirdi. U yopilish marosimida Xitoy bayroqdoriga aylandi. Liu ikki yildan soʻng Shveysariyaning Lozanna shahridagi musobaqada 12,88 soniya bilan jahon rekordini yangiladi.

Wang Yifu Olimpiadada ketma-ket olti martta rekord darajada qatnashdi. U 10 metrga pnevmatik toʻpponchadan otishda oltin, ikkinchi oltin va toʻrtinchi medallni qoʻlga kiritdi.

Meng Guanliang va Yang Wenjun erkaklar oʻrtasidagi C-2 500 m kanoeda eshkak eshish bahsida Xitoyning birinchi oltin medallini qoʻlga kiritdi.

Li Ting Sun Tiantian ayollar oʻrtasidagi juftlik bahslarida Xitoyning birinchi tennis oltin medallini qoʻlga kiritdi.

Wang Xu ayollar oʻrtasida erkin kurash boʻyicha 72 kg vazn toifasida Xitoyning birinchi oltin medallini qoʻlga kiritdi.

Xitoy ayollar voleybol jamoasi finalda Rossiya ayollar jamoasini 0:2 hisobida magʻlub etdi va 20 yildan soʻng Xitoyning ikkinchi oltin medallini qoʻlga kiritdi.

2008-yil 
Mezbon davlat sifatida Xitoy 48 ta oltin, 22 ta kumush va 30 ta bronza, jami 100 ta medallni qoʻlga kiritdi. 2008-yilda Pekinda boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpia oʻyinlarida 1-oʻrinni egalladi.

Guo Jingjing shoʻngʻinda ikkita oltin medallni qoʻlga kiritdi va ikkita musobaqada muvaffaqiyatli ishtirok etgan birinchi xitoylik gʻavvosga aylandi.

Zhang Yining stol tennisi boʻyicha ikkita oltin medallni qoʻlga kiritdi va Deng Yapingdan keyin ikkita musobaqada muvaffaqiyatli ishtirok qilgan ikkinchi xitoylik stol tennischisi boʻldi.

Ma Lin erkaklar oʻrtasidagi bahslarda stol tennisi boʻyicha ikkita oltin medallni qoʻlga kiritdi. Xitoy uchinchi bor stol tennisi boʻyicha toʻrtta oltin medallni qoʻlga kiritdi.

1984-yilda Luan Jujie Xitoyning birinchi ayollar qilichbozlik oltin medallini qoʻlga kiritganidan 24 yil oʻtib, Zhong Man erkaklar qilichbozlik boʻyicha Xitoyda birinchi oltin medallni qoʻlga kiritdi.

Zhang Juanjuan ayollar oʻrtasida yakkalik kamondan otish bahslarida Xitoyning birinchi oltin medallini qoʻlga kiritib, Koreyaning sportdagi koʻp yillik ustunligini tugatdi.

Zou Shiming va Zhang Xiaoping erkaklar oʻrtasidagi boks musobaqalarida Xitoyning birinchi oltin medallarini qoʻlga kiritdi.

Yin Jian yelkanli suzish bahsida Xitoyning birinchi oltin medallini qoʻlga kiritdi.

Xitoy ayollar oʻrtasidagi toʻrtta qayiqda eshkak eshish bahsida birinchi oltin medallni qoʻlga kiritdi.

Xitoylik gimnastikachilar 11 ta oltin medallni qoʻlga kiritdilar, bu tarixdagi eng yaxshi natija edi. Zou Kai bitta jamoaviy va ikkita shaxsiy musobaqada 3 ta oltin medallni qoʻlga kiritdi.

Xitoyning eng yaxshi yulduzi Liu Xiang jarohati tufayli 110 m masofaga toʻsiqlar osha yugurish bahsida birinchi raundda chiqib ketdi.

2012-yil 
2012-yilda Buyuk Britaniyaning London shahrida boʻlib oʻtgan yozgi Olimpiada oʻyinlarida, Xitoy 38 ta oltin medallni qoʻlga kiritdi va 2-oʻrinni egalladi.

Olimpiada oldidan erkaklar oʻrtasida 1500 metrga erkin usulda suzish boʻyicha jahon rekordchisi Sun Yang Olimpiadada oltin medallni qoʻlga kiritgan birinchi xitoylik suzuvchi boʻldi. U erkaklar oʻrtasida 400 metrga erkin usulda suzishda va erkaklar oʻrtasida 1500 metrga erkin usulda suzishda ikkita oltin medallni qoʻlga kiritdi. Shu bilan birga Olimpia rekordini va oʻzining jahon rekordini ham yangiladi.

Ye Shiwen bitta Olimpiadada ikkita oltin medallni qoʻlga kiritgan birinchi xitoylik ayol suzuvchi boʻldi. U ayollar oʻrtasida 200 m va ayollar oʻrtasida 400 m ga aralash suzishda oltin medallni qoʻlga kiritdi va Olimpia, jahon rekordini yangiladi.

Chen Ding erkaklar oʻrtasida 20 km masofaga yugurishda oltin medallni qoʻlga kiritdi va 2004-yilda Liu Xiangdan keyin yengil atletika boʻyicha Olimpiya oʻyinlari oltin medallini qoʻlga kiritgan ikkinchi xitoylik erkak sportchiga aylandi.

Chen Ruolin shoʻngʻinda ikkita oltin medallni qoʻlga kiritdi. U Guo Jingjingdan keyin, ikkita musobaqani muvaffaqiyatli himoya qilgan ikkinchi xitoylik sportchi boʻldi.

Wu Minxia ayollar oʻrtasida sinxron 3 m tramplinda sakrashda oltin medallni qoʻlga kiritdi va bitta musobaqada uchta oltin medallni qoʻlga kiritgan yagona xitoylik sportchiga aylandi. Shuningdek, ayollar oʻrtasida 3 metrga tramplindan sakrashda oltin medallni qoʻlga kiritdi va 2004-yilda kumush va 2008-yilda bronzadan keyin ushbu musobaqada uchta ishtirokida uchta medallni taqdim etdi.

Zou Kai gimnastika boʻyicha ikkita oltin medallni qoʻlga kiritdi va Olimpiadada beshta oltin medallni qoʻlga kiritgan yagona xitoylik sportchiga aylandi.

Xu Lijia ayollar lazerli radial toifasida oltin medallni qoʻlga kiritdi. Bu Xitoyning suzib yurish boʻyicha birinchi oltin medalli. Keyinchalik u yopilish marosimida Xitoy bayroqdoriga aylandi.

Lin Dan yakkalik bahslarida badminton boʻyicha oltin medallni qoʻlga kiritdi va badminton Olimpia oʻyinlari tarixida erkaklar oʻrtasidagi yakkalik bahslarda chempionligini himoya qilgan birinchi sportchi boʻldi.

Zhao Yunlei badminton boʻyicha ikkita juftlik musobaqasida ikkita oltin medallni qoʻlga kiritdi. Bitta Olimpiadada ikkita badminton oltin medallini qoʻlga kiritgan yagona sportchiga aylandi.

Cao Zhongrong zamonaviy pentatlon boʻyicha erkaklar oʻrtasida kumush medallni qoʻlga kiritdi. Bu Xitoyning sportdagi birinchi medalli.

Xitoy stol tennisi jamoasi toʻrtta oltin medallni ham, toʻrtinchi bor qoʻlga kiritdi. Xitoy badminton jamoasi birinchi marta barcha beshta oltin medallni qoʻlga kiritdi. Ammo, Xitoyning eng yaxshi ayollar juftlik dueti bor kuchini sarflamagani uchun, diskvalifikatsiyasi bilan biroz soyada qoldi.

Xitoyning eng yaxshi yulduzi Liu Xiang yana jarohati tufayli 110 m masofaga toʻsiqlar osha yugurish bahsida birinchi raundda chiqib ketdi. Uning 12 yillik faoliyatidagi uchta ishtirokidan ikkitasi Olimpiadaning birinchi raundida yakunlandi.

Xitoyning toʻp oʻyinlari boʻyicha hech bir jamoasi final toʻrtligiga kirmadi. Bu Xitoy yozgi Olimpia oʻyinlari tarixidagi eng yomon koʻrsatkichdir.

2016-yil 
2016-yilda Braziliyaning Rio-de-Janeyro shahrida boʻlib oʻtgan yozgi Olimpiada oʻyinlarida Xitoy 26 ta oltin medallni qoʻlga kiritdi va 3-oʻrinni egalladi.

Sun Yang erkaklar oʻrtasida 200 m masofaga erkin usulda suzish bahsida oltin medallni qoʻlga kiritdi va 2 ta Olimpiada oʻyinlarida oltin medallni qoʻlga kiritgan yagona xitoylik erkak suzuvchiga aylandi.

Gong Jinjie va Zhong Tianshi ayollar jamoasi sprintida Xitoyning birinchi velosport boʻyicha oltin medallini qoʻlga kiritdilar.

Feng Shanshan Xitoyning golf boʻyicha birinchi medallini qoʻlga kiritdi.

Dong Bin erkaklar oʻrtasida uch hatlab sakrash bahslarida shaxsiy rekordini yangiladi (17,58 metr) va bronza medallini qoʻlga kiritdi. Bu Xitoyning Olimpiya oʻyinlarida uch hatlab sakrash bahsida birinchi medalli boʻldi.

Xitoy voleybol ayollar terma jamoasi 12 yildan soʻng uchinchi oltin medallni qoʻlga kiritdi.

Wu Minxia oʻzining medallarini ayollar oʻrtasidagi 3m sinxron yugurish bahsida toʻrtinchi marta himoya qildi. U buni amalga oshirgan yagona xitoylik sportchiga aylandi. Bu esa uni 5 ta oltin, 1 ta kumush va 1 ta bronza bilan barcha davrlardagi eng muvaffaqiyatli xitoylik sportchiga aylantirdi.

2020-yil 
Xitoy 38 ta oltin, 32 ta kumush, 18 ta bronza medallini qoʻlga kiritdi va 2021-yil avgust oyida Yaponiyaning Tokio shahrida boʻlib oʻtgan, 2020-yilgi Yozgi Olimpia oʻyinlarida 2-oʻrinni egalladi.

Su Bingtian erkaklar oʻrtasida 100 m masofaga yugurish boʻyicha yarim finalni 9,83 soniyada yakunlab, yangi Osiyo rekordini qayt etdi. U Finalda qatnashgan birinchi xitoylik sportchi, ikkinchi osiyolik sportchi boʻldi va 6-oʻrinni egalladi. Yopilish marosimida esa bayroqdor boʻldi. U bilan Xitoy estafeta jamoasi atletika estafetalarida Xitoyning birinchi medallini qoʻlga kiritdi.

Gong Lijiao ayollar oʻrtasida yadro uloqtirish boʻyicha oltin medallni qoʻlga kiritdi. Har qanday dala musobaqalarida oltin medallni qoʻlga kiritgan birinchi xitoylik sportchi va ayollar oʻrtasida Olimpia oltin medallini qoʻlga kiritgan birinchi osiyolik sportchiga aylandi.

Liu Shiying ayollar oʻrtasida nayza uloqtirish bahslarida oltin medallni qoʻlga kiritdi. U nayza uloqtirish boʻyicha Olimpia oʻyinlarida oltin medallni qoʻlga kiritgan birinchi osiyolik va xitoylik sportchi boʻldi.

Lü Xiaojun 374 kg ogʻirlikdagi ogʻirlikni koʻtardi va 81 kg vaznda erkaklar oʻrtasida oltin medallni qoʻlga kiritdi. Bu uning uchinchi Olimpia medalli edi. Shuningdek, u zamonaviy Olimpia oʻyinlarida eng keksa ogʻir atletika chempioni (37 yoshu 4 kun) boʻldi. U oltin medallni qoʻlga kiritgandan soʻng, shaxsiy hisobda uchta oltin medallni qoʻlga kiritgan birinchi xitoylik sportchi boʻldi.

Qishki oʻyinlar 
Xitoy 15 ta qishki Olimpia oʻyinlaridan, faqat 6 tasida medall qoʻlga kiritdi. Oltinlarning koʻp qismi short-trek sportiga toʻgʻri keladi.

1980–1988-yillar 
Medallar yoʻq.

1992–1998-yillar 
Ye Qiaobokonkida uchish boʻyicha Xitoyning birinchi qishki Olimpia oʻyinlari medallini qoʻlga kiritdi.

Chen Lu 1994 va 1998-yillarda ketma-ket bronza medallarini qoʻlga kiritib, Qishki Olimpia oʻyinlarida medall qoʻlga kiritgan birinchi xitoylik figurali uchuvchi boʻldi.

2002-yil 
Yang Yang (A) qisqa muddatli konkida uchish boʻyicha Qishki Olimpia oʻyinlarining birinchi oltin medallini, Qishki Olimpia oʻyinlarida Xitoy terma jamoasi uchun birinchi oltin medallni qoʻlga kiritdi.

2006-yil 
Han Xiaopeng, erkin changʻi sportida qishki Olimpia oʻyinlari oltin medallini qoʻlga kiritgan birinchi erkak sportchi.

2010-yil 
Wang Meng short-trekda uch oltin medall bilan porladi.

Shen Xue va Zhao Hongbo toʻrtta ishtirokdan soʻng juftlik uchish musobaqasida figurali uchish boʻyicha oltin medallni qoʻlga kiritdi.

Wang Bingyu va uning jamoasi (Yue Qingshuang, Liu Yin, Zhou Yan va Liu Jinli) ayollar turnirida Xitoy uchun birinchi kyorling Olimpiada medallini qoʻlga kiritib, tarix yaratdi.

2014-yil 
2014-yil fevral oyida Rossiyaning Sochi shahrida boʻlib oʻtgan qishki Olimpia oʻyinlarida, Xitoy 3 ta oltin, 4 ta kumush, 2 ta bronza medallini qoʻlga kiritib, 12-oʻrinni egalladi.

Zhang Hong konkida uchish boʻyicha birinchi Xitoy oltin medallini qoʻlga kiritdi.

2018-yil 
2018-yil fevral oyida Janubiy Koreyaning Pxyonchxan shahrida boʻlib oʻtgan Qishki Olimpia oʻyinlarida, Xitoy 1 oltin, 6 kumush, 2 bronza medallini qoʻlga kiritib, 16-oʻrinni egalladi.

Liu Jiayu Xitoy uchun snoubord sportida ilk Olimpia medallini qoʻlga kiritdi.

Wu Dajing 500 metrga yugurish boʻyicha jahon rekordini yangilab, birinchi xitoylik short-trek sporti boʻyicha Olimpia chempioni boʻldi.

2022-yil 
Xitoy 9 ta oltin, 4 ta kumush, 2 ta bronza medallini qoʻlga kiritdi. 2022-yil fevral oyida Xitoyning Pekin shahrida boʻlib oʻtgan qishki Olimpia oʻyinlarida birinchi qishki oʻyinlari mezboni sifatida 3-oʻrinni egalladi.

Ailing Eileen Gu bitta Olimpia oʻyinlarida uchta medallni qoʻlga kiritgan birinchi erkin changʻichi, erkin changʻi sportida birinchi xitoylik ayol, oltin medall sohibi va erkin changʻi sportida Olimpia oʻyinlarida eng muvaffaqiyatli erkin changʻichi (2 oltin va 1 kumush medal bilan) boʻldi.

Yan Wengang Xitoy terma jamoasi uchun skeleton boʻyicha birinchi medallni. Erkaklar oʻrtasidagi yakkalik bahslarida bronza medallni qoʻlga kiritdi.

Xu Mengtao 1998-yilda Naganoda Xu Nannan qoʻlga kiritgan birinchi kumush medallidan keyin, ayollar havosida birinchi oltin medallni qoʻlga kiritdi va bu musobaqada Xitoy jamoasi oldingi oʻyinlarda qoʻlga kiritgan 5 kumush va 2 bronza medallini qoʻlga kiritdi.

Su Yiming snoubord boʻyicha Olimpia oʻyinlarida oltin medallni qoʻlga kiritgan birinchi xitoylik sportchi boʻldi.

Gao Tingyu Olimpia konkida uchish musobaqalarida oltin medallni qoʻlga kiritgan birinchi xitoylik erkak sportchi boʻldi.

2008-yilgi Yozgi Olimpia oʻyinlari Xitoy uchun muhim bosqich boʻlib, u yerda birinchi martta Olimpia oʻyinlariga mezbonlik qildi. Mamlakat poytaxti Pekin mezbon shahar sifatida tanlandi. Oʻsha paytdagi Olimpia oʻyinlarining shiori – „ Bir dunyo – bir orzu“ edi.

2014-yilgi yozgi oʻsmirlar Olimpia oʻyinlari Xitoy ikkinchi martta Olimpiadaga mezbonlik qildi, ammo u Nankinda boʻlib oʻtdi. Uning shiori – Oʻyinlarni baham koʻring, orzularimizni baham koʻring.

Yaqinlashib kelayotgan 2022-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlari Xitoy uchinchi marta Olimpiadaga mezbonlik qilgan va ikkinchi martta Pekinda oʻtkazgan hisoblanadi. Ushbu oʻyinning yangi shiori „Birgalikda birgalikdagi kelajak uchun“. Uning oldingi shiori sof muz va qor ustidagi quvnoq uchrashuv boʻlgan.

Manbalar 

Mamlakatlar Olimpiada oʻyinlarida