yakhyo/uz-wiki huggingface dataset:
Mamuka Gongadze

Mamuka Tamazovich Gongadze (; 1985-yil 25-noyabr, Tsqaltubo) — gruzin futbolchisi, hujumchi.

Mamuka Gongadze 17 yoshida mahalliy „Samgurali“ klubida futbol oʻynay boshlagan va shu vaqt ichida u Gruziya va Oʻzbekistonning bir qancha klublarida oʻynashga muvaffaq boʻlgan.

2010-yilning avgust oyida Latviyaning „Daugava“ Daugavpils klubiga oʻtdi. 2003-2004-yillarda Samgurali jamoasida 27 marta maydonga tushib 7 ta gol urgan. 2005-2007-yillarda Torpedo (Kutaisi) jamoasida 42 marta maydonga tushib 6 ta gol urgan. 2007-yilda Mesxeti klubida 9 marta maydonga tushib 1 ta gol urgan. 2008-yili Spartak-Sxinvali jamoasida 23 marta maydonga tushib 3 ta gol urgan. 2009-yilda Mashʼal jamoasida 12 marta maydonga tushib 1 ta darvozaga gol urgan. 2009-2010-yillarda Samgurali klubida 8 marta maydonga tushib 8 ta gol muallifiga aylangan. 2010-2013-yillarda Daugava (Daugavpils) jamoasida 88 marta maydonga tushib 46 marta raqiblar darvozasin ishgʻol qilgan. 2013-yilda DYUSSH Liukste jamoasida 9 marta maydonga tushib 2 marta gol urgan. 2014-yilgi Torpedo (Kutaisi) jamoasida 8 marta maydonga tushib 4 ta gol muallifiga aylangan. 2015-yili Kolxeti jamoasida 2 marta maydonga tushib biror marta ham gol ura olmadi. 2017-yilgi Borjomi jamoasiga oʻtdi va u jamoadagi maʼlumotlar aniq emas. 2018-yildan beri oʻzining birinchi jamoasi Samguraliga qaytdi va hozirda ham shu jamoada toʻp surmoqda.

Yutuqlar 

 Latviya chempioni: 2012-yil.
 Latviya chempionatining bronza medali sovrindori: 2011, 2013.
 Oliy liga qishki kubogi gʻolibi: 2013-yil .
 Latviya chempionatining eng yaxshi toʻpurari: 2012-yil.

Manbalar

Havolalar 

 
 
 Profil igroka (angl.) na sayte Transfermarkt

1985-yilda tugʻilganlar
25-noyabrda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Gruziyalik erkak futbolchilar
Mashʼal klubi futbolchilari
Oʻzbekistondagi chet ellik erkak futbolchilar
Erkak futbolchilar
FC Samgurali Tsqaltubo futbolchilari
FC Torpedo Kutaisi futbolchilari
FC Mesxeti futbolchilari
FC Sxinvali futbolchilari
FC Daugava futbolchilari
Augšdaugavas NSS futbolchilari
FC Kolkheti-1913 Poti futbolchilari
FC Meshaxte futbolchilari
Dementia 13 (2017)

Dementia 13 (yana bir nomi Haloran Manor) — 2017-yilda rejissiyor Richard LeMay tomonidan suratga olingan AQSh qoʻrqinchili filmi. Filmda Julia Campanelli, Ana Isabelle, Marianne Noscheze, Channing Pickett va Christian Ryan ishtirok etishgan. Bu 1963-yili suratga olingan Dementia 13 filmining qayta ishlangan koʻrinishi. 2022-yil fevral oyi holatiga koʻra, u Chiller Films tomonidan suratga olingan soʻnggi filmdir.

Syujeti 
Syujet kichkina qizchaning qasoskor arvohi, barchani oʻlimiga sabab boʻlgan sirli qotil va katta qasrda istiqomat qiluvchi oilaning bir necha kun davomida boshdan kechirgan dahshatlari haqida boradi. Va soʻngida film oilaning bir aʼzosidan tashqari barcha aʼzolari halok boʻlishi bilan yakun topadi.

Rollarda 

 Julia Campanelli Gloria Haloran rolida
 Ana Isabelle Louise Haloran rolida
 Marianne Noscheze Billy Haloran rolida
 Rose Haloran rolida Channing Pickett
 Christian Ryan John Haloran rolida
 Anthony Salvador Luis Father Matos rolida
 Dale rolida Steve Polites
 Ben van Berkum Kane rolida
 Roland Sands Arthur rolida

Ekran yuzini koʻrishi

Teatrlashtirilgan chiqish 
Ushbu film 2017-yilning 6-oktyabr oyiida ilk bor namoyish etilgan.

Qabul 
Film uchun turli xildagi fikrlar berilgan, baʼzilar uni ijobiy baholagan, baʼzilarda esa aksincha. Mett Boiselle Dread Central uchun yozgan sharhida filmga ikki yarim yulduz berdi: „Umuman olganda, oʻsha paytda yagona boʻlish uchun juda koʻp harakat qilingan filmning ushbu versiyasi, afsuski, avvalgisidan koʻra yaxshiroq deb topilishi uchun yetarli emas. Agar eski versiyani yangisi bilan solishtirilsa, ikkisi ham bir mazmunda, bir xil koʻrinishda, ammo men bu ikkisini alohida koʻrinish sifatida koʻrdim“.

Los Angeles Times gazetasi muxbiri Kimber Myers filmdan haqiqiy zavq oldi, u: "Francis Ford Coppolaning „ Dementia 13“ dahshatli filmining qayta ishlangan koʻrinishi hech kimning hayoliga kelmagan boʻlishi mumkin, ammo Richard LeMay tomonidan taqdim etilgan ushbu yangilanish juda ajoyib, kamxarj sovgʻadir. . . Oʻz uslubidan tashqari, Dementia 13 innovatsiyalar kiritmaydi, ammo u mohirlik bilan yaratilgan film boʻlib, hayratlanarli janr yoʻnalishini qidirayotgan muxlislarni xursand qilishi aniq" deb fikr bildirdi.

Manbalar

Havolalar 

 
 
2017-yil filmlari
IMDb identifikatori Vikimaʼlumotlardagisi bilan ayni boʻlgan sahifalar
AQSh filmlari
Ingliz tilidagi filmlar
Dahshatli filmlar
Tintinning sarguzashtlari: Unicorn siri

Tintinning sarguzashtlari: Unicorn siri (inglizcha: The Adventures of Tintin) 2011-yilda ekranlarga chiqarilgan kompyuter animatsiyasi turidagi animatsion filmdir. Nickelodeon Movies va Amblin Entertainment kompaniyalari mahsuloti. Filmda bosh qahramonlarga ovoz berganlar sirasiga Jamie Bell, Andy Serkis va Daniel Craig kirishadi.

Ovoz berganlar 
 Jamie Bell — Tintin
 Andy Serkis — Captain Archibald Haddock va Sir Francis Haddock
 Daniel Craig — Ivan Ivanovitch Sakharine
 Nick Frost va Simon Pegg — Thomson and Thompson
 Toby Jones — Aristides Silk
 Daniel Mays — Allan
 Mackenzie Crook — Tom
 Gad Elmaleh — Omar ben Salaad
 Enn Reitel — Nestor
 Tony Curran — Lieutenant Delcourt
 Joe Starr — Barnaby Dawes
 Kim Stengel — Bianca Castafiore
 Sonje Fortag — Mrs. Finch
 Cary Elwes — Phillip Rhys
 Nathan Meister — Market
 Mark Ivanir — Afgar Outpost Soldier/Secretary
 Sebastian Roché — Pedro/1st Mate
 Ron Bottitta — Unicorn Lookout
 Sana Etoile — Press Reporter

Manbalar

Havolalar 

  — rasmiy sayti
 
 
 

2011-yil filmlari
2011-yil 3D filmlari
2011-yil animatsion filmlari
AQSh filmlari
AQSh 3D filmlari
Buyuk Britaniya filmlari
Yangi Zelandiya filmlari
Ingliz tilidagi filmlar
AQSh komediya filmlari
Amblin Entertainment filmlari
Amblin Entertainment animatsion filmlari
Nickelodeon Movies filmlari
Nickelodeon animatsion filmlari
Paramount Pictures animatsion filmlari
Columbia Pictures animatsion filmlari
AQSh kompyuterli animatsion filmlari
AQSh animatsion filmlari
Buyuk Britaniya animatsion filmlari
Paramount Pictures filmlari
Sony Pictures filmlari
Columbia Pictures filmlari
Tintin
AQSh epik filmlari
AQSh jangari filmlari
AQSh sarguzasht filmlari
Mixail Alavidze

Mixail Alavidze (Gruzin tili: მიხეილ ალავიძე, 1987 yil 5-noyabr, Batumi) — gruziyalik futbolchi, Gruziyaning „Dinamo“ Batumi klubida darvozabon sifatida oʻynagan. SK Tbilisi jamoasi bitiruvchisi hisoblanadi. Faoliyati davomida u Gruziyaning „SK Rustavi“, „Lokomotivim Tbilisi“, Ozarbayjonning „Standart Sumgait“ va O‘zbekistonning „Shoʻrtan Gʻuzor“ hamda "Andijon" klublarida ham toʻp surgan.

Yutuqlar

Klub 

 Dinamo Batumi

 Gruziya chempioni : 2021
 Gruziya chempionati ikkinchi oʻrin : 2014/2015, 2019, 2020

Manbalar

Havolalar 

 
 Mikheil Alavidze, Transfermarkt 2022-07-25.
 

1987-yilda tugʻilganlar
Gruziyalik erkak futbolchilar
Andijon klubi futbolchilari
Shoʻrtan klubi futbolchilari
Oʻzbekistondagi chet ellik erkak futbolchilar
Erkak futbolchilar
FC Dinamo Batumi futbolchilari
FK Standard Sumgayit futbolchilari
FC Lokomotiv Tbilisi futbolchilari
FC Metalurgi Rustavi futbolchilari
Umidjon Ergashev

Umidjon Ergashev (1999-yil 20-martda tugʻilgan) – oʻzbekistonlik futbolchi, „Nasaf“ va futbol boʻyicha Oʻzbekiston milliy terma jamoasida oʻynaydi.

Ilk yillar 
Umidjon Ergashev 1999-yil 20-mart kuni Samarqand viloyatining Chelak qishlogʻida tavallud topgan. Juda kichik yoshidan futbolga kuchli qiziqishi boʻlgan. Buni sezgan oila aʼzolari Umidjonni Nasaf akademiyasiga olib kelishgan. 2017-yilgacha darvozabon Nasaf jamoasining turli yoshdagi jamoalari darvozasini qoʻriqlagan.

Karyera

Ichki chempionat 
2017-yil 1-yanvardan Nasaf klubi bilan shartnoma tuzgan. Shundan buyon turli musobaqalarda 60 ta oʻyinda jamoa darvozasini qoʻriqlagan. Amaldagi shartnomasi 2024-yil 31-dekabrgacha imzolangan boʻlib, transfer narxi 300 000 yevroni tashkil etadi.

Oʻzbekiston terma jamoalarida 
Umidjon Ergashev 2016-yilda Oʻzbekiston U-19 jamoasiga chaqirilgan va Osiyo chempionatida 2 ta oʻyinda maydonga tushgan.
2018-yilda Uzbekistan U-20 jamoasiga, 2020-yil esa Oʻzbekiston U-23 jamoasiga chaqiruv olgan. Oʻzbekiston milliy terma jamoasiga ham bir necha marotaba chaqiruv olgan boʻlsada, hali maydonga tushmagan.

Yutuqlar 
2021-yilda Ravshan Haydarov boshchiligidagi Oʻzbekiston U-23 jamoasi tarkibida Antalya Cup 2021 xalqaro turnirining eng yaxshi darvozaboni deya topilgan.

Jamoaviy 
 „Nasaf“
 Oʻzbekiston Chempionatida kumush medal: 2017, 2020
 Oʻzbekiston Chempionatida bronza medal: 2022
 Oʻzbekiston Kubogi sohibi: 2021, 2022, 2023
 AFC Kubogi finalchisi: 2021

2023-yilda 
Ushbu mavsumda Umidjon Ergashev Oʻzbekiston Superligasida 2 marotaba asosiy tarkibda maydonga tushdi va 180 daqiqa davomida toʻliq harakat qildi. Ushbu 2 ta oʻyinda jami 9 ta toʻp oʻtkazib yubordi va bu uning asosiy tarkib uchun kurashiga salbiy taʼsir koʻrsatdi. Sariq va qizil kartochkalar olmadi. 10 ta oʻyinni zahiradan kuzatdi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Kishilar
Samarqand viloyati kishilari
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Erkak futbol darvozabonlari
Nasaf klubi futbolchilari
Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Oʻzbekiston milliy terma jamoasi erkak futbolchilari
Oʻzbekiston 20 yoshgacha boʻlgan terma jamoasi futbolchilari
Oʻzbekiston Respublikasi Huquqni muhofaza qilish akademiyasi

Oʻzbekiston Respublikasi Huquqni muhofaza qilish akademiyasi (, ) Akademiya Bosh prokuratura tashkiliy tuzilmasiga kiruvchi, yuridik shaxs maqomiga ega, ixtisoslashtirilgan oliy taʼlim va ilmiy-tadqiqot muassasasi.

Akademiyaga Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan lavozimga tayinlanadigan va lavozimidan ozod qilinadigan boshliq rahbarlik qiladi.

Akademiyada 2023/2024-oʻquv yilidan boshlab quyidagi tartibni nazarda tutgan holda tergov faoliyati va huquqni muhofaza qilish faoliyatining boshqa sohalarida oliy taʼlimning ikki bosqichli tizimi – bakalavriat va magistratura boʻyicha toʻlaqonli oʻquv jarayoni tashkil etildi.

Akademiya tarixi 
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2007-yilning 7-noyabridagi PQ–727-son qaroriga koʻra, Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasining Qonunchilikni mustahkamlash muammolari va prokuror-tergov xodimlari malakasini oshirish markazi tugatildi va uning negizida O‘zbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasining Oliy o‘quv kurslari tashkil etildi.

2017—2021-yillarda Oʻzbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yoʻnalishi boʻyicha Harakatlar strategiyasida belgilangan vazifalarga muvofiq, shuningdek, prokuratura organlari kadrlarini tayyorlash, qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirishning zamonaviy tizimini yaratish maqsadida, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan „Prokuratura organlari kadrlarini tayyorlash, qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish tizimini tubdan takomillashtirish chora tadbirlari toʻgʻrisida“gi 2018-yil 8-maydagi PF–5438-son Farmoni qabul qilindi. Farmonga asosan, Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasining Oliy oʻquv kurslari Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi Akademiyasi etib qayta tashkil etildi.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-noyabrdagi „Jinoyatlarni tergov qilish sohasida malakali kadrlarni tayyorlashning sifat jihatidan yangi tizimini joriy etish toʻgʻrisida“gi PF–257-sonli Farmoniga asosan Bosh prokuratura Akademiyasi negizida O‘zbekiston Respublikasi Huquqni muhofaza qilish akademiyasi tashkil etildi.

Xronologiya 
 1992—2007-yillarda – Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasining Qonunchilikni mustahkamlash muammolari va prokuror-tergov xodimlari malakasini oshirish markazi.
 2007—2018-yillarda – Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasining Oliy oʻquv kurslari.
 2018—2022-yillarda – Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi akademiyasi.
 2022-yildan – Oʻzbekiston Respublikasi Huquqni muhofaza qilish akademiyasi.

Akademiya boshliqlari 
 2017-2023 – Kolenko Yevgeniy Vyacheslavovich. 2023 - yildan hozirga vaqtga qadar v.b. Samadov Salom Ismatovich

Tuzilmasi

Yana qarang 
 Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi

Bosh prokurorlar 
 1992-1998 – Boʻritosh Mustafoyev
 1998-2000 – Usmon Xudoyqulov
 2000-2015 – Rashid Qodirov
 2015-2018 – Ixtiyor Abdullayev
 2018-2019 – Otabek Murodov
 2019-yildan – Nigʻmatilla Yoʻldoshev

Manbalar
Gucci Flip Flop

„Gucci Flip Flops“ – amerikalik reper Bhad Bhabiening amerikalik reper Lil Yachty ishtirokidagi qoʻshigʻi, 2018-yil 26-martda sobiq 15 (2018) mikstapidagi ikkinchi singl sifatida chiqarilgan. Prodyuserlar 30 Roc va Cheeze Beatz.

Kompozitsiyasi 
Qoʻshiqda repperlar „bouncy“ trap instrumental orqali ularning dabdabali yashashlari haqida rap qilayotganini haqida gap boradi.

Videoklip 
2018-yil 1-mayda Nikolay Gussen rejissyorligidagi musiqiy video chiqildi. Oq-qora rangda suratga olingan, 1950-yillarni eslatadi. Tasvir Leave It to Beaver sitkomidan va Pleasantville filmidan ilhomlangan. Unda Bhad Bhabie oʻz uyida televizor koʻrayotgan oilaning qizi sifatida tasvirlangan. Bhabie va Yachty qoʻshiqni ijro etadi. Unda televizor rangli koʻrinadi. Ota-onasi jirkanadi, ammo oʻgʻli qiziqadi. Uyga sutchi (Devid Spade oʻynagan) sutni olib keladi, lekin Bhabie yaxshi gapirmaydi va sutchi ishdan boʻshatiladi. Videoning oxirida oila aʼzolarining tashqi koʻrinishi oʻzgargan boʻladi va Bhad Bhabie muxlislariga aylanadi.

Remiks 
Rasmiy remiksda amerikalik repperlar Plies va Snoop Dogg ishtirok etadi. 2018-yil 2-oktyabrda chiqarilgan.

Manbalar

Havolalar 

 Gucci Flip Flops videoklipi YouTubeda
2018-yil qoʻshiqlari
Musiqa
Musiqiy albom
Kato Kyudzo

Kato Kyudzo (1922-yil 18-may — 2016-yil 11-sentyabr) yaponiyalik arxeolog, antropolog, tarixchi va etnograf olim. Yaponiya milliy etnologiya muzeyining faxriy professori. Oʻzbekiston merosi, tarixi, meʼmoriy yodgorliklarini oʻrgangan.

Hayoti 
Koreya Xalq Demokratik Respublikasining Kyonsan provinsiyasida tugʻilgan. Universitet talabasi sifatida 1945-yilning yozida armiyaga chaqirilib, vataniga qaytgan. Universitetning uchinchi kursiga kirgan. Yaponiya qoʻshinlarida xizmat qilgan. U 21-avgust kuni Mudandiyon yaqinida asirga olingan. Asirlikda Kato rus tilini oʻrganishni boshladi.

Asirlikdan keyin birinchi marta SSSRga 1972-yilda tashrif buyurgan. Oʻzbekistonning qadimiy tarixiga katta qiziqish bildirgan. Olim uzoq yillar Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi bilan yaqin hamkorlik qildi. Surxondaryo viloyatida (Dalverzin-tepa, Qoʻra-tepa, Xolchayon, Fayoz-tepa) arxeologik qazishmalarda qatnashgan. U Oʻzbekiston tarixini Yaponiyada targʻib qilgan. Oʻrta Osiyo va Sibir tarixiga oid oʻnlab kitoblar muallifi. Oʻzbekistonga bagʻishlangan koʻplab simpozium va koʻrgazmalar tashkil etgan. Amir Temur, Bobur, Ulugʻbek asarlarining tarjimoni boʻlgan. Oʻrta Osiyo, ayniqsa, Oʻzbekiston janubidagi buddaviylik madaniyati boʻyicha uzoq yillik tadqiqotchi hisoblanadi.

Mukofotlar va unvonlari 
2002-yilda Oʻzbekiston xalqlari tarixi, meʼmoriy yodgorliklarini oʻrganish va targʻib etishdagi ulkan xizmatlari, shuningdek, Oʻzbekiston va Yaponiya oʻrtasidagi ilmiy aloqalarni rivojlantirishga qoʻshgan salmoqli hissasi uchun "Doʻstlik" ordeni bilan taqdirlangan. Termiz shahri faxriy fuqarosi. Shoʻrchi tumanidagi 43-umumiy oʻrta taʼlim maktabiga arxeolog Kyudzo Kato nomi berilgan.

Soka universiteti (Osaka) faxriy professori.

Manbalar 

Doʻstlik ordeni sohiblari
Termizda vafot etganlar
2016-yilda vafot etganlar
11-sentyabrda vafot etganlar
1922-yilda tugʻilganlar
18-mayda tugʻilganlar
Qarshi sardobasi

Qarshi sardobasi — Qashqadaryo viloyati Qarshi shahrida joylashgan meʼmoriy yodgorlik. Registon maydoning janubi, Odina masjidiga yaqin joyda (hozirgi Eski shahar) joylashgan. Qarshi sardobasi Qarshi choʻlida joylashgan 29 ta sardobadan biri hisoblanadi. Meʼmoriy yodgorlik Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining „Moddiy madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish sohasidagi faoliyatni tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida“ 2018-yil 19-dekabrdagi PQ-4068-son qaroriga muvofiq Oʻzbekiston moddiy va madaniy merosining koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Tarixi 

XIV asrning ikkinchi yarmida Abdullaxon II tomonidan koʻplab sardobalar qurilgan. Ulardan biri XIV asrda qurilgan Qarshi sardobasidir. XIV asrga oid sardoba Sharq meʼmorchiligining noyob namunasidir.

Oʻzbekiston va uning atrofida 44 ta sardoba boʻlib, ularning 29 tasi Qarshi choʻlida, 3 tasi Mirzachoʻlda, yana 3 tasi Toshkent — Fargʻona oʻrtasidagi qadimgi savdo yoʻlida hamda bittasi Karmana yaqinida Malikchoʻlda joylashgan.

Sardoba XX asr boshlariga qadar faoliyat yuritgan.

Arxitekturasi 
Sardobalar hashar va xayr-saxovat yoʻli bilan qurilgan. Sardobaning ust qismi gumbaz tariqasida boʻlib, suv saqlanadigan hovuzi aylanasi 14-15 metr, chuqurligi 10-15 metr atrofida boʻlgan. Sardoba tubiga 40 zina bilan tushilgan.

Noyob suv inshooti yerdan chuqur kovlanib juda mustahkam, pishiq gʻishtdan koʻtarilgan. „Qir“ aralashmasi suvning sizishiga yoʻl qoʻymagan, shu sababli suv isrof boʻlmay, uzoq vaqt toza, buzilmay saqlangan. Sardoba poydevori toshdan terib chiqilgan, tag qismida yogʻoch ishlatilmagan. Sardoba suvi Fayziobod arigʻidan xandaq ustiga oʻrnatilgan yogʻoch tarnov orqali toʻldirilgan. Sardoba qurilishi uchun suv, tuproq va qum alohida toza joydan, ganch esa Qorovulbozor va Nurotadan olib kelingan. Qumga yantoq, qamish, yulgʻun kuli qoʻshilgan. Inshoot uchun ishlatiladigan gʻisht ham issiq-sovuqqa gʻoyat chidamli boʻlishi lozim boʻlgan. Sardobaning osti doira shaklida boʻlib, suv yerga sizib ketmasligi uchun 3 qavat qoramol, tuya terisi, 3 qavat kigiz, bir qavat ganch va yuqori qismiga pishiq gʻisht yotqizilgan. Qarshi sardobasining oʻziga xosligi uning gumbazi boshqa sardobalarniki kabi yapaloq boʻlmasdan, tikroq qilib koʻtarilganligida.

Sardoba bilan bogʻliq rivoyat 
Nurali Ismoilov va Ochil Boʻriyevlar oʻzlarining „Qarshi-Oʻzbekistonning qadim shahri“ degan ilmiy ishida shunday hikoya qiladilar: "Sardoba ichida yorugʻ tushishi va doimo haroratni bir xilda saqlash uchun kunchiqar (Sharq) va kun botar (Gʻarb) tomonlarga tuynuklar qoʻyilgan. Sardobaning quyi eshigi shamol oqimiga teskari tomonga qaratib qurilgan. Hovuzga suv kirishi uchun tarnov yasalgan. Sardoba yonida karvonsaroy joylashgan, yoʻlovchilar hordiq chiqarib, olis yoʻlga suv gʻamlab olganlar. Suvdan bir marta foydalanganligi uchun bir mis pul (14 tanga) miqdorida toʻlov olingan. Tangalar maxsus togʻorachalarga tashlangan, ularni kechqurun mutavvali yigʻishtirib olgan.

Adabiyotlar

Manbalar 

Diqqatga sazovor joylar
Qarshi meʼmoriy yodgorliklari
Oʻzbek hammomi

Oʻzbek hammomi — Qashqadaryo viloyati Qarshi shahri „Navroʻz“ MFY, Nasaf koʻchasi 41-uyda joylashgan meʼmoriy yodgorlik. Oʻzbek hammomi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining „Moddiy madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish sohasidagi faoliyatni tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida“ 2018-yil 19-dekabrdagi PQ-4068-son qaroriga muvofiq Oʻzbekiston moddiy va madaniy merosining koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Tarixi 
Hammom Abdullaxon II davrida hijriy 1004-yilda (1594—1595 milodiy) qurilgan.

Qarshidagi qadimiy hammom tabiiy ravishda, yagona nozik meʼmoriy uslubda XVI asrda Buxoro, Samarqand va Shahrisabzdagi oʻrta asr hammomlariga monand qilib bunyod etilgan. XVI asrga oid bu hammom Sharq meʼmorchiligining noyob namunasidir.

Arxitekturasi 
Hammom gumbaz va ravoqlardan iborat. Issiqlik moʻtadil boʻlishi uchun hammom yer yuzasidan 3 metr pastda qurilgan. Hammomning yer osti qismida keng, katta xona boʻlib, undan boshqa xonalarga ravoqlar orqali oʻtilgan. Xonalar yonlamasiga uch qator, uzunasiga besh qator qilib joylashtirilgan markaziy xonalarga boʻlingan. Hammomning har bir xonasi maʼlum bir xizmatga moʻljallangan va shunga qarab har xil isitilgan.

Hammomda uch xonaning issiq boʻlishi koʻzda tutilgan. Qolgan xonalarning hammasida harorat turli darajada boʻlgan. Alohida sovuq xona ham mavjud boʻlgan. Gumbazi baland, katta xonadan issiq boʻlimga oʻtilgan. Tagxonadan yoqilgan olov xonadagi toshni qizdirgan. Toshning davolash xususiyati sababli bel, suyak ogʻriqlariga duchor boʻlgan kishilar uning ustida yotishgan va shifo topishgan. Gumbazning tepasidagi tuynukdan yorugʻ tushgan. Xonalarning biridan ikkinchisiga ravoqlar orqali oʻtilgan. Birinchi xonada kiyimlar saqlangan, ikkinchisida mijozlar issiqqa moslashganlar, chiqish oldidan yana bu xonada dam olganlar. Uchinchi xonada sovuq va issiq zaxirasi boʻlgan.

Galeriya

Adabiyotlar

Manbalar 

Qarshi meʼmoriy yodgorliklari
O‘zbekiston tarixi
Zafarmurod Abdurahmatov

Zafarmurod Abdurahmatov (2003-yil 28-aprelda tavallud topgan) — oʻzbek futbolchisi, Nasaf jamoasi va Oʻzbekiston U23 futbol terma jamoasi yarimhimoyachisi.

Hayoti va futbolchilik faoliyati 
Zafarmurod Abdurahmatov 2003-yil 28-aprelda Qashqadaryo viloyati Qamashi tumanida tavallud topgan.

Zafarmurod Abdurahmatov — Nasaf futbol akademiyasi tarbiyalanuvchisi hisoblanadi. 2021-yilgi mavsumgacha Zafarmurod Abdurahmatov Nasaf U18 jamoasi tarkibida harakat qilgan. 2021-yil 1-yanvardan Nasaf U21 jamoasiga koʻchib oʻtgan.

Nasaf 
Zafarmurod Abdurahmatov 2022-yil 1-yanvardan Nasafning asosiy jamosida koʻrinish bera boshladi. Uning Nasaf jamoasi tarkibidagi dastlabki oʻyini 2022-yil 2-may kuni Qoʻqon 1912 jamoasiga qarshi bo‘ldi. O‘yinning 90-daqiqasida Oybek Bozorov oʻrniga maydonga tushdi. Ushbu oʻyin 0:1 hisobida Nasaf jamoasi gʻalabasi bilan yakunlandi. 2022-yilgi mavsumda Zafarmurod Abdurahmatov umumiy hisobda 7 ta oʻyinda maydonga tushib 229 daqiqa maydonda harakat qilgan.

2023-yilgi mavsum 
Zafarmurod Abdurahmatov 2023-yilgi mavsumda Nasaf jamosi safida Oʻzbekiston superligasida 4 ta, Oʻzbekiston kubogida 2 ta oʻyin oʻtqazadi va 1 ta gol kiritdi. Umumiy hisobda 249 daqiqa maydonda harakat qildi. 2024-yil AFC Osiyo kubogi 2023 musoboqasidan soʻng transfer narxi 500 ming $ gacha koʻtarilgan.

Terma jamoadagi faoliyati 
Zafarmurod Abdurahmatov Oʻzbekistonning bir qancha yosh toifasidagi jamoalarida oʻynagan. Jumaladan Oʻzbekiston U19, Oʻzbekiston U20 va Oʻzbekiston U23. Temur Kapadze qoʻl ostida Oʻzbekiston U19 jamoasida 2022-yil 8-sentyabr kuni Argentina U20 jamoasiga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida debyut qiladi. Ravshan Haydarov qoʻl ostida Oʻzbekiston U20 jamoasida 2023-yil 14-fevral kuni Tojikiston U20 jamoasiga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida debyut qiladi. 2023-yil Oʻzbekistonda boʻlib oʻtgan U-20 Osiyo kubogida Oʻzbekiston U20 jamoasi Osiyo chempioniga aylandi.

Yutuqlar 

 Oʻzbekiston Kubogi sohibi: 2021, 2022, 2023
 Oʻzbekiston Superkubogi sohibi: 2023

Manbalar

Havolalar 

 Zafarmurod Abdurahmatov OʻzPFL sayti
 Zafarmurod Abdurahmatov Transfermarkt sayti
 Zafarmurod Abdurahmatov Soccerway sayti

2003-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Nasaf klubi futbolchilari
Erkak futbol himoyachilari
Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Oʻzbekiston 20 yoshgacha boʻlgan terma jamoasi futbolchilari
Oʻzbekiston yoshlar terma jamoasi futbolchilari
Osiyo Kubogi 2023 futbolchilari
Yozgi Olimpiada 2024 futbolchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Oʻzbekistonda tugʻilganlar
Oʻzbekiston kishilari
Ahmad Abdullayev

Ahmad Abdullayev — filologiya fanlari doktori. Surxondaryo viloyati Boysun tumanida tugʻilgan. Tojikiston Fanlar akademiyasining Rudakiy nomidagi til va adabiyot instituti professori.

Hayoti 
Ahmad Abdullayev 1936-yil 15-martida Surxondaryo viloyati Boysun tumanidagi Bibishir uchastkasida tugʻilgan.

Taʼlimi 
1953-yil Ahmad Maksim Gorkiy nomidagi oʻrta maktabni tugatadi. Keyinchalik esa Dushanbega boradi va u yerda T.Shevchenko nomli Tojikiston davlat pedagogika institutining filologiya fakuktetiga oʻqishga kiradi. Oʻqishni tugatgach 1957-yildan 1959-yilga qadar Boysun tumanidagi oʻzi taʼlim olgan Maksim Gorkiy nomli maktabda avval ilmiy boʻlim mudiri lavozimida faoliyat yuritadi. Soʻnggi ikki yilda esa oʻqtuvchi sifatida faoliyat yuritadi.

1959-yil Tojikiston Fanlar akademiyasi qoshidagi aspiranturaga oʻqishga kiradi va „Adib Sobir Termiziy Hayoti va ijodiyoti“ mavzusidagi nomzodlik dissertatsiyasi bilan shugʻullanadi.

Faoliyati 
Ahmad Abdullayev 1963-yilda Tojikiston Fanlar akademiyasining Rudakiy nomidagi til va adabiyot institutida ish faoliyati boshlagan. Shu yerda yuzdan ortiq ilmiy ishlar qilgan va fors-tojik adabiyoti tarixiga aloqador bir necha oʻnlab maqolalari oʻzbek, rus va tojik tillaridagi gazetalarda chop etilgan.

Asarlari 
Ahmad Abdullayevning 3 ta monografik asari mavjud. Bular: „Adib Sobir Termiziy hayoti va ijodiyoti“, „Zohid Faryobiy hayoti va ijodiyoti“. „Fors-tojik adabiyoti XI asrning birinchi yarmida“ nomli kitoblaridir. Shuningdek, uning fors-tojik tilidagi maqolalari „Sadoi sharq“, „Axborot“, „Pomir“ va „Sovet maktabi“ jurnallarida bosib chiqilgan. Adib tomonidan 165-yilda Sobir Termiziyning asarlari toʻplanib Tojikistonda bosmadan chiqarilgan.

2003-yilda Ahmad Abdullayevning oʻzbek tilidagi „Adib Sobir termiziy“ nomli kitobi oʻzbek tilida bosmadan chiqdi

Manbalar 

1936-yilda tugʻilganlar
15-martda tugʻilganlar
Boysun tumanida tugʻilganlar
Filologiya fanlari doktorlari
Qarshi qal’a devori

Qarshi qal’a devori — Qashqadaryo viloyati Qarshi shahri „Darvozatutak“ MFYda joylashgan tarixiy yodgorlik. Meʼmoriy yodgorlik Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining „Moddiy madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish sohasidagi faoliyatni tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida“ 2018-yil 19-dekabrdagi PQ-4068-son qaroriga muvofiq Oʻzbekiston moddiy va madaniy merosining koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Tarixi 
XIV asrda qurilish ishlari boshlangan. Qal’a devorining eni 5 metr kenglikda boʻlib, joyiga qarab uning balandligi 6 metrdan 8 metrgacha koʻtarilgan. Devorning katta bir qismida keyingi davrlarda qoʻshimcha qilingan koʻngura boʻrtmalari bilinar-bilinmas saqlanib qolgan edi. Devorning toʻrt burjida pastdan yassi ishlangan minoralar savlat toʻkib turgan. Mudofaa chogʻlarida shinaklardan oʻq uzish qulay boʻlishi uchun ichki tarafda maxsus xavozalar boʻlgan. Minoralarni aholi „toʻpxona“ deb yuritgan. Amir Nasrullo davrida minoralarga choʻyan va misdan quyilgan zambaraklar oʻrnatilgan. XX asr boshlarida (1902—1903) uzoq vaqt ta’mirlanmaslik sababli shahar istehkom devori yarim vayrona holiga kelib qolgan edi.

Arxitekturasi 
Qal’a devori tomonlarining uzunligi har bir yoni 800 gaz (qadam)ni tashkil qilgan. Agar XVI —XVII asrlarda Buxoro amirligidagi oʻlchovlar hisobi boʻyicha 1 gazning 78,8 santimetrga teng ekanligini eʼtiborga olsak, qal’a devorining har bir tomoni 630,4 metr, toʻrt tomonining umumiy uzunligi 3200 gaz yoki 2521,6 metrdan iborat boʻlgani maʼlum boʻladi.

Qarshi qal’asining devori 9 paxsadan iborat boʻlgan. Qal’a aslida, dastlab gʻishtin devordan qurilgan boʻlib, paxsa devor keyinroq, gʻishtin devor vayron qilingandan soʻng qaytadan tiklangan. Devorning har bir paxsasi 1 gazga teng boʻlib, umumiy balandlik 7,92 metrni tashkil etadi. Manbalarda qal’a devorining eni asosda 7,5 gaz, yaʼni 5,91 metr, ustki qismi 4 gaz, yaʼni 3,1 metr boʻlganligi qayd etilgan.

Adabiyotlar

Manbalar 

Qarshi meʼmoriy yodgorliklari
Ivor Weitzer

Ivor Weitzer (1988-yil 24-mayda tugʻilgan) — xorvatiyalik futbolchi, Xorvatiya Ikkinchi ligasining „Opatiya“ jamoasida oʻynaydi.

Futbolchilik faoliyati 
Weitzer Rijeka shahrida tugʻilgan. Ivor birinchi professional mavsumida u 2006/2007-yilgi mavsumda Prva HNL ligasida „Rijeka“ jamoasi safida bitta oʻyinda maydongga tushgan. Keyinchalik „Orijent“, „Pomorac“, „Shiroki Brijeg“ va „Istra 1961“ klublarida oʻynagan. U 2011/2012-yilgi mavsumda Druga HNL ligasida „Pomorac“ jamoasining eng yaxshi toʻpurari boʻlgan. 2012-yilda u yana Riyekaga koʻchib oʻtdi va u yerda bir mavsum oʻtkazdi. Weitzer 2017-yilgi mavsumni Oʻzbekiston Superligasi vakili „Buxoro“ jamoasi tarkibida toʻp tepdi. Buxoro klubi tarkibida bir mavsum davomida 19 ta oʻyinda 4 ta gol muallifiga aylandi.

Statistikasi

Manbalar

Havolalar 

 Ivor Weitzer
 Ivor Weitzer at Soccerway.com

1988-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Xorvatiya futbolchilari
Oʻzbekistondagi chet ellik erkak futbolchilar
Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Buxoro klubi futbolchilari
Boʻri odam

„Boʻri odam“ (qadimgi yunon tilida λυκάνθρωπος lukánthrōpos, odam boʻri) ilk bor yunon keyinchalik yevropa xalq og'zaki ijodida tez-tez namoyon boʻladigan inson koʻrinishidan qisman yoki butunlay boʻriga aylana oladigan kuchli shakl almashtiruvchilardan biri. Boʻri odamlar qanday yaralgani haqida turlicha afsonalar mavjud lekin ular orasida Likaon va Zevs orasidagi mojaro eng mashhurlaridan hisoblanadi. Afsonalarga koʻra: Pelagusning oʻgʻli Likaon maʼbudlardan nafratlangan va ularni keraksiz jonzotlar deb hisoblagan. Kunlarning birida u oliy xudo Zevsni oʻz qasriga kechki ovqatga taklif qilgan, Zevs kelganida esa uni tahqirlab ovqat oʻrnida oʻldirib qoʻl-oyoqlari pishirilgan oʻspirinni olib kelishgan. Bunday holatga chidab turolmagan Zevs Likaon va uning oilasini tunlari gʻazabi qoʻzib har qanday kimsani oʻldirishga tayyor boʻladigan qisman boʻrilarga oʻxshaydigan mahluqlarga aylantirib qoʻygan.

Ammo bu afsonalarga qaramasdan folklor 15-16-asrlarda butun Yevropa boʻylab tarqaldi va nasroniy folklorlariga aralashib ketdi. 17-asrga kelib boʻri-odam yoki likantrop vas-vasasi Yevropani qamrab oldi va cherkovlar jodugarlikda ayblanganlarni endi boʻri-odam deb ham ayblay boshlashgandi. 18-asrga kelib Yevropa cherkovlari gʻayritabiiy jonzotlarni asosan uch turga: „jodugarlar“, „boʻri-odamlar“ va „vampirlar“ga boʻlgandi ammo asr oxiriga kelib bunday jonzotlar shunchaki bolalar ertagiga aylanib qoldi.

Kino sanoatida boʻri-odam atamasi 
Kino sanoati rivojlangani sari, Gollivud rejisyorlari turli yevropa xalqlarining folklorlaridan ilhomlanib undagi jonzotlarni filmlarga odabtatsiya qilishni boshlab yuborishgan. Asl afsonadan farqli ravishda filmlarda vampirlar va boʻrilar bir-birlariga yaqin jonzotlar hisoblanishadi. Bu bogʻliqlik haqida ham afsona bor boʻlib unda: Inadu ismli jodugar qasos sifatida oʻz qishloqdoshlarini quyosh va oyning qullariga aylantirib qoʻygan. Yaʼni quyoshning qullari vampirlar boʻlib ular ochiq quyoshda kulga aylanib ketardi. Oyning qullari esa boʻri-odamlar boʻlib ular toʻlin oyda nazoratni butkul yoʻqotib vahshiy mahluqqa aylanardi va boʻri-odam qancha koʻp begunohlarni oʻldirsa u oʻz insoniyligidan shunchalar tez ajralardi. (Bu hikoya The Vampire Diaries seriali uchun Maxsus yaratilgan)
Muhammad Rahmon

Muhammad Rahmon (1949-yil 18-noyabr Qashqadaryo viloyati, Kitob tumani, Ovlat qishlogʻda tavallud topgan) – oʻzbek adabiyotining isteʼdodli shoiri.

Tarjimai holi 
Muhammad Rahmon 1949-yil 18-noyabr kuni Qashqadaryo viloyati, Kitob tumanining Palandara qishloq kengashi, Ovlat qishlogʻida dunyoga keldi. Ota-onadan oʻn yoshida yetim qolgan Muhammad Rahmon mehribonlik uyida tarbiyalandi. Keyinchalik Kitob tumanidan bir guruh bolalar Termiz shahriga yuborilib, Surxondaryo viloyatida taʼlim-tarbiya oladi. Bolalar uyidagi oʻsmir Muhammad Rahmonning isteʼdodini erta payqagan shoir Tesha Saydali uni oʻz tarbiyasiga oldi. Yuqori sinfga oʻtgan Muhammad Rahmon Tesha Saydaliyevning tavsiyasi bilan „Surxondaryo haqiqati“ viloyat gazetasida adabiy hodim boʻlib oʻz faoliyatini yurita boshladi. Uni turli maqola, sheʼr, lavhalari elga mashhur qildi.

Faoliyati 
Shoir Muhammad Rahmonning „Bolalik“ deb nomlangan dastlabki sheʼri oʻn ikki yoshida „Gulxan“ jurnalida nashr etildi. ToshDU (hozirgi Oʻzbekiston Milliy Universiteti)ning jurnalistika fakultetida tahsil oldi (1967—1972). „Choʻlpon“ nashriyotida muharrir va boʻlim mudiri lavozimlarida oʻz faoliyatini olib bordi (1972—1980). 1980-yildan umrining soʻnggigacha masʼul vazifalarda xizmat qilgan.

Ijodi 
Shoirning „Muvozanat“, „Yashil daryo“, „Yuragimning dasxati“, „Ijobat“, „Asraganim, avaylaganim“ nomli sheʼriy toʻplamlari va bolalarga atalgan „Momoqaymoq“, „Yerga tushgan kamalak“, „Qanotli tushlar“ nomli majmualari nashr etildi. „Yoʻl koʻrayotgan odam“(2010-yil) saylanmasiga turli yillarda yozilgan sheʼrlari va „Adabiy nido“ dramatik dostoni jamlangan. U tarjimon sifatida rus shoiri K.Chukovskiy, fransuz kompazitori A. Bertonning sheʼrlarini, avstriyalik adiba Velskof-Genrixning „Tokay Ito“ romanini ona tilimizga oʻgirib tarjima qildi. Isteʼdodli shoir Muhammad Rahmon 2010-yilda vafot etdi.

Manbalar 

Oʻzbekistonlik shoirlar
Moody , Raymond

YOʻNALTIRISH Raymond Moody
Uzun Hasan (bek)

Uzun Hasan (XV—XVI asrlar) — temuriy Umarshayx Mirzo hamda oʻgʻli Bobur Mirzo xizmatida boʻlgan amaldor va Axsi hokimi, kelib chiqishi barlos urugʻiga mansub beklardan biri. Samarqandga amalga oshirilgan dastlabki harbiy yurish oldidan Bobur Axsikent boshqaruvini Uzun Hasanga topshirib ketgan. Samarqand egallangan boʻlsa-da, shaharda boshlangan ocharchilik sababli Bobur askarlari va xalq ogʻir ahvolda qolgan. Shunday sharoitda Bobur qoʻshini tarqab keta boshlaydi. Qochganlar orasida Ahmad Tanbal ham boʻlgan. Qochqinlar Axsi va Andijon shaharlari tomon borishadi. Bobur oʻz ustozi Xoja Qozini ularning ortidan yuborgan. Chunki Uzun Hasan Xoja Qoziga ixlosmand kishi edi. Bobur aslida qochqinlarni Samarqandga qaytarishda Uzun Hasandan yordam soʻragan yoki hech boʻlmasa ularni jazolanishini kutayotgan edi. Lekin bu buzgʻunchilikning ortida Uzun Hasan turgani tez orada oshkor boʻladi. Bu haqida Bobur Mirzo oʻzining Boburnoma asarida shunday maʼlumotlar keltirilgan:

Boburnomada aytilganidek, Ahmad Tanbal hamda Uzun Hasan oʻzaro til biriktirib, Andijon va Axsi taxtiga Jahongir Mirzoni oʻtqazish harakatiga tushgan. Shu maqsadda Uzun Hasan Axsidan Andijonga harbiy yurish boshlaydi. Bobur tomonidan Andijon hokimi etib tayinlangan Ali Doʻst Togʻoyi harbiy kuch va zaxira yetarli boʻlishiga qaramay, Uzun Hasan va Ahmad Tanbalga shaharni topshiradi. Bu xabar Boburga yetib borganidan keyin u Samarqand shahrini tashlab chiqadi va 240 nafar yigiti bilan avval Margʻilon shahriga kelib tushadi. Margʻilonda 2-3 kun turgach, Andijon shahri tomonga harakatlanadi. Boburning shaharga yaqinlashib qolganidan xabar topgan Ahmad Tanbal va Uzun Hasan qoʻshin yigʻa boshlaydi. Yuz bergan toʻqnashuvda Uzun Hasan magʻlubiyatga uchraydi va Andijon shahri tomon chekinadi. Lekin shahar darvozasi Uzun Hasan uchun ochilmaydi va shahar aholisi oʻzaro kelishib Bobur Mirzoga chopar joʻnatishadi. Noiloj qolgan Uzun Hasan Axsiga tomon chekinadi. Axsi shahri ham Bobur Mirzo tomonidan qamal qilinganidan keyin Uzun Hasan taslim boʻlishga majbur boʻladi. Oʻzaro kelishuvga koʻra Hisorga joʻnab ketgan Uzun Hasanni koʻplab bek va askarlari tashlab ketgan edi.

Manbalar

Tarixiy shaxslar
Temuriylarga xizmat qilgan sarkardalar
Temuriylar davlati
Qatagʻon qurbonlari xotirasi muzeyi (Qarshi)

Qatagʻon qurbonlari xotirasi muzey — Qashqadaryo viloyati Qarshi shahrida joylashgan qatagʻon qurbonlarining xotirasiga bagʻishlangan muzey. Hozirda muzey Qarshi shahrining Eski shahar qismi, Odina parki, Odina masjidida joylashgan.

Muzey tarixi 
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tashabbusi bilan, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkаmasining 936-sonli qarori bilan oliy taʼlim muassasalari huzurida „Qatagʻon qurbonlаri xotirаsi“ muzeyi tаshkil etilishi belgilаndi. Shu munosabаt bilan Qаrshi davlаt universiteti tuzilmasidа 2018-yil 28-аvgust kuni Qarshi shahridagi Abu Ubаydа ibn al Jarroh ziyoratgohidа muzey tаshkil etildi. Ushbu muzeydа „Sovet davlаti qatаgʻon siyosаtining boshlаnishi (1926—1936)“, 1937—1938-yillаrdagi „Kаtta qirgʻin“ oqibatlari, „1940—1950-yillаrda Oʻzbekiston jаnubida amalga oshirilgan siyosiy qatagʻonlar“, „1980-yillardagi qatagʻonlar“ haqidа mаʼlumotlаr berilgan.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 8-oktyabrdagi farmoyishiga muvofiq, 2021-yil Qatagʻon qurbonlari xotirasi muzeyi Odina masjidiga koʻchirildi va kengaytirildi.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti 2021-yil 11-oktyabr Qashqadaryo viloyatiga tashrifi mobaynida qatagʻon qurbonlari xotirasi muzeyini borib koʻrdi. Tashrif chogʻida chor Rossiyasi davrida qamoqxonaga aylantirilgan Odina masjidida tashkil etilayotgan muzey haqida shunday taʼkidlaydi:

2021-yil Qashqadaryo hokimi Qatagʻon qurbonlari xotirasi muzeyining kanalizasiya, ventilyasiya va ichimlik suv tаʼminotini yaxshilash uchun byujetdan 500 million soʻm mablagʻ ajratdi.

Muzey 11 ta boʻlim va 4 ta zаldan iborat boʻlib, ularda Turkiston oʻlkаsida olib borilgan mustаmlakаchilik siyosati va qаtаgʻonlarni аks ettiruvchi noyob tаrixiy fоtоsuratlar, xaritаlar, аshyolаr va boshqa mаnbalar aks ettirilgаn.

Qatagʻon qurbonlari xotirasi muzeyining ekspozitsiyasining boʻlimlari: 
1-boʻlim: Oʻrta Osiyoning chor Rossiyasi tomonidan bosib olinishi va mahalliy xalqning unga qarshi kurashi;

2-boʻlim: Milliy uygʻonish harakati, uning namoyon boʻlishi va amaliy yoʻnalishlari;

3-boʻlim: Turkiston muxtoriyati hukumatining tugatilishi va sovet davlati qatagʻon siyosatining boshlanishi (1917—1924 yillar);

4-boʻlim: Sovet hokimiyatining kollektivlashtirish va „quloqlashtirish“ siyosati, uning fojiali oqibatlari (1930—1936 yillar);

5-boʻlim: 30-yillarning boshlaridagi siyosiy qatagʻonlar (1929—1936 yillar);

6-boʻlim: 1937—1938 yillardagi siyosiy qatagʻonlar;

7-boʻlim: 1940—1950 yillarda qatagʻon siyosat;

8- boʻlim: Qatagʻon jarayonining 1940—1950 yillarda  davom  ettirilishi;

9- boʻlim: 1980-yillarda Qashqadaryo viloyatidagi qatagʻonlar: „paxta ishi“ kampaniyasi;

10-boʻlim: Mustaqillik yillarida tarixiy adolatning tiklanishi qatagʻon qurbonlari xotirasining abadiylashtirilishi milliy qadriyatlarini  asrab avaylash va rivojlantirish yoʻlida amalga oshirilgan tarixiy ishlar (1991-yillardan keyingi davr);

11-boʻlim: Yangi Oʻzbekiston uchinchi-renessans sari.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi muzeylar
Qarshi
Qashqadaryo
Chaqar masjidi (Qarshi)

Chaqar masjidi — Qashqadaryo viloyati Qarshi shahri Chaqar MFYda joylashgan meʼmoriy yodgorlik. Masjid Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining „Moddiy madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish sohasidagi faoliyatni tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida“ 2018-yil 19-dekabrdagi PQ-4068-son qaroriga muvofiq Oʻzbekiston moddiy va madaniy merosining koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Tarixi 
Chaqar masjidi Qarshi shahrining Eski shahar qismida joylashgan boʻlib. Masjid XVIII asrda barpo etilgan boʻlib hozirgi kunda vayrona ahvolga kelib qolgan va Chaqar mahallasining homiyligida turadi. Chaqar masjidi va Sharifboy madrasasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktyabrdagi „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida“gi 846-sonli qarori bilan milliy roʻyxatga kiritilgan edi. Biroq Sharifboy madrasasi va Chaqar masjidida taʼmirlash va restavratsiya ishlari olib borilmaganligi sababli 2022-yil Ijtimoiy tarmoqlarda tanqidiy muhokamalarga sabab boʻldi. Unga koʻra madrasa ahvoli avariya holatiga kelib qolgandi.

Meʼmorchiligi 
Masjidga ayvondan eshiklar orqali ichkariga kirilgan. Devorlari naqshsiz, ganj bilan suvalgan boʻlib mehrob qismida marmarga oʻyilgan naqshni koʻrish mumkin. Binoning asosiy oʻrta qismida o‘ymakor ustunlar shift yogʻochlarini koʻtarib turadi, tag himoya qismi marmardan qilingan. Masjidning tashqi qismi ayvon uslubida qurilgan, ustunlar ayvonlarni koʻtarib turadi. Masjid yogʻoch ustunlariga mahorat bilan gul tasvirlari, turli xil shakllari oʻyilgan. Bunday anʼanaviylikni Buxoro meʼmorchiligida ham koʻrish mumkin.

Galeriya

Adabiyotlar

Manbalar 

Qarshi meʼmoriy yodgorliklari
Oʻzbekistondagi masjidlar
Qarshi masjidlari
Aʼzam Obid

Aʼzam Obid (1974) ​​— shoir, yozuvchi va tarjimon.

Hayoti 
Aʼzam Obidov 1974-yilning 8-noyabrida Namangan shahrida tug‘ilgan. Shahridagi 7-sonli maktabni oltin medal bilan tamomlaganidan so‘ng, Namangan davlat universiteti va Toshkent davlat iqtisodiyot universitetida o‘qigan. Hozirda AQSh elchixonasida faoliyat yuritadi. Oilali, 3 nafar farzandi bor.

Ijodi 
Aʼzam Obidov o‘zbek va ingliz tillarida ijod qiladi. Uning „Yo‘limni poylaydi mo‘jiza“ (o‘zbek va ingliz tillarida), „Muhabbat, oqaver tomirlarimda“ (N. Abdullayeva bilan hammualliflikda), „Sog‘intirib ketgum qadamlarimni“, „My name is Uzbekistan“ (o‘zbek va ingliz tillarida) kabi kitoblari nashrdan chiqqan. Ijodi dunyoning 25 tiliga tarjima qilingan. She’rlari va tarjimalari kitob holida Buyuk Britaniya, Hindiston, Germaniya, Fransiya, AQShda chop etilgan.

Tarjimalari 
Aʼzam Obidov bir qator o‘zbek ijodkorlarining ijodini ingliz tiliga tarjima qilgan. Jumladan, Alisher Navoiyning „Farhod va Shirin“ dostonining inglizcha tarjimasi Turkiyada, g‘azallari tarjimasi AQShda chop etilgan. Shuningdek, O‘zbekiston Xalq Yozuvchisi Erkin A’zamning romanlari, Salomat Vafo, Evril Turon kabi adiblar va Cho‘lpon, Usmon Nosir, Rauf Parfi, Jamol Kamol, O‘roz Haydar, Bahrom Ro‘zimuhammad, Baxtiniso Mahmudova kabi shoirlarning she’rlarini ingliz tiliga tarjima qilgan.

Adabiy loyihalardagi ishtiroki 
Aʼzam Obidov xorijiy davlatlarda tashkil etilgan turli adabiy loyiha va festivallarda ishtirok etib keladi. Shuningdek, uning tashabbusi bilan O‘zbekistonda ham xalqaro va mahalliy adabiy loyihalar tashkil etilgan. Jumladan, uning „Chet ellik shoir O‘zbekistonda rezidensiyada“, „Metroda she’rxonlik“ kabi ijodiy dasturlarni amalga oshirgan.

Manbalar

Oʻzbek tarjimonlari
Shoirlar
1974-yilda tugʻilganlar
Adabiyot
Oʻzbekistonlik shoirlar
Leomar Rodriges

Leomar Fransisko Rodriges (1987-yil 12-iyunda tugʻilgan) yoki oddiygina Leomar — „Kaxias Futebol Clube“ jamoasida himoyachi sifatida oʻynaydigan assotsiatsiya futbolchisi.

Futbolchilik faoliyati 
2009-yilning avgust oyida Leomar ijara asosida Oʻzbekiston Superligasi vakili „Bunyodkor“ jamoasiga oʻtib, braziliyalik João Viktor, Ratinyo va Rivaldo bilan birgalikda toʻp tepdi.

2012-yil avgust oyida Leomar Naval 1º de Mayo tomonidan 2012-13 mavsum uchun Penafielga ijaraga berildi.

2013-yilda u Botafogo SP ga oʻtdi. 2014-yilda u Arapongas safida oʻynagan.

Yutuqlar 

 Bunyodkor

 Oʻzbekiston Superligasi chempioni (1): 2009

 Fortaleza

 Campeonato Searense (1): 2010

Manbalar

Havolalar 

 
Yashayotgan insonlar
1986-yilda tugʻilganlar
Erkak futbol himoyachilari
Braziliyalik erkak futbolchilari
Bunyodkor klubi futbolchilari
Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Oʻzbekistondagi chet ellik erkak futbolchilar
Alifbo boʻyicha sportchilar
Kamen Hadzhiev

Kamen Galabov Hadjiev (; 1991-yil 22-sentyabrda tugʻilgan) — bolgariyalik xalqaro futbolchi, hozirda „Xebar Pazardjik“ jamoasida himoyachi yoki yarim himoyachi sifatida oʻynaydi.

Karyera 
Kochan shahrida tugʻilgan Hojiyev futbolchilik faoliyatini „Rodopa“ klubida boshlagan. U 2007-yil 19-may kuni A guruhida SSKA Sofiyaga qarshi oʻyin uchun 18 kishidan iborat tarkibga kiritilgan. Keyinchalik Hojiyev 15 yoshu 8 oyligida oʻyinda professional debyutini oʻtkazdi va 88-daqiqada zaxiradan maydonga tushdi.

2008-yilda Hojiyev Germaniyadagi Wattenscheid 09 akademiyasiga qoʻshildi. 2008-09-yilgi mavsumda u U-19 terma jamoasida 18 ta oʻyinda maydonga tushib, 5 ta gol urgan. 2009-yilda u "Shalke 04" yoshlar akademiyasiga qoʻshildi.

2010-yil iyul oyida Hojiyev Pirin Gotse Delchev jamoasi bilan shartnoma imzoladi. U 31-iyul kuni Botev Krivodolga qarshi ligadagi debyutini oʻtkazdi va toʻliq 90 daqiqa oʻynadi. Hojiyev mavsum davomida ikkinchi divizionda 30 ta oʻyinda maydonga tushdi. 2010-yil 18-sentyabrda u „Sportist Svoge“ jamoasiga qarshi oʻyinda (2:1) Pirinning yagona golini kiritdi.

2011-yilning dekabrida Hojiyev Minyor Pernikga oʻtdi.

2017-yilning 1-iyunida Hojiev Beroe bilan shartnoma imzoladi.

2022-yil 6-iyul kuni Toshkentning „Paxtakor“ klubi oʻzaro kelishuvga koʻra shartnoma bekor qilinganidan soʻng, Hojiyev klubni tark etganini eʼlon qildi.

2022-yilning noyabrida u oʻz vataniga qaytib, Bolgariya yuqori ligasiga yangi koʻtarilgan Xebarga qoʻshildi.

Xalqaro 
U birinchi marta 2018-yilning mart oyida Bosniya va Gersegovina va Qozogʻistonga qarshi oʻrtoqlik oʻyinlari uchun Bolgariya milliy futbol jamoasiga chaqirildi, ammo zaxirada qoldi. U 2019-yilning 14-oktyabrida Evro-2020 saralashida Angliyaga qarshi oʻyinda debyut qilgan. U oʻyinni boshladi va butun oʻyinni oʻtkazdi, Bolgariya 0:6 hisobida magʻlub boʻlgani uchun koʻp xatolarga yoʻl qoʻydi.

Faoliyat statistikasi

Manbalar

Havolalar 

 
 
 

1991-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Erkak futbol himoyachilari
Bolgariyalik erkak futbolchilar
Oʻzbekistondagi chet ellik erkak futbolchilar
Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Paxtakor jamoasi futbolchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Oʻzbekistonda fohishalik

Oʻzbekistonda fohishalik noqonuniy , ammo Sovet Ittifoqi parchalanganidan keyin mamlakatda fohishalik kuchayib bordi.  UNAIDS maʼlumotlariga koʻra, 2019-yilda mamlakatda 22 000 ga yaqin fohishalik bilan shugʻullanadiganlar mavjud. Ayollarning aksariyati qashshoqlik tufayli Oʻzbekistonda fohishalik bilan shugʻullangani qayd etilgan.  

Qonun bu borada samarasiz ishlaydi.  Ayrim ichki ishlar xodimlari fohishalarni taʼqib etib, ulardan „jarima puli“ undiradilar.   Baʼzida fohishalar qoʻlga tushmaslik uchun huquq-tartibot idoralari xodimlari uchun xabar yetkazuvchi „quloq“ sifatida ishlashadi.

OIV 
Mamlakatda OIV muammosi bor, ammo haqiqiy vaziyat omma uchun nomaʼlum, chunki hukumat muammoni yashirish uchun bu boradagi statistik maʼlumotlarni notoʻgʻri tarzda eʼlon qilmoqda.  Fohishalar ijtimoiy xavflilik nuqtai nazaridan eng xavfli insonlar guruhiga mansubdir va OIV infeksiyasining koʻpayishiga sababchi oʻlaroq ayblangan.   2004-yilda mamlakatda OIV bilan kasallangan 11 000 nafar shaxsning 20 foizini fohishalar tashkil etgan. 

Mijozlar odatda prezervativdan foydalanishni xohlashmaydi. UNAIDSning hisob-kitoblariga koʻra, pul evaziga koʻrsatiladigan fohishalik xizmati mobaynida 50% odamlar prezervativdan foydalanishadi. 2009-yilgi olib borilgan soʻrovlar natijasida, Rossiyaga koʻchib oʻtgan oʻzbek muhojirlarning 95%i fohishalar xizmatidan foydalangani maʼlum boʻldi. Baʼzan ularning jinsiy aloqasi himoya vositalarisiz amalga oshirilgan. Ularning ayrimlari OIV kasalligiga chalingan hamda vatanga qaytgandan soʻng oʻzbek fohishalariga ham yuqtirgan..

2016-yilgi hisob-kitoblariga koʻra, fohishalar orasida OIV tarqalishi darajasi 2,9%ni tashkil qiladi

Qoʻshmachilik 
Oʻzbekiston jinsiy zoʻravonlik, tajovuzga uchragan ayollar va bolalar uchun boshpana davlatdir. Oʻzbek ayollari va yosh bolalari Yaqin Sharq, Yevroosiyo va Osiyoda, shuningdek, mamlakat ichkarisida fohishaxonalar, klublar va turar-joylarda fohishalik savdosi qurboniga aylanmoqda. 

Jinoyat kodeksining 135-moddasi qoʻshmachilik, fohishalikni ham, majburiy mehnatni ham taqiqlab, 3 yildan 12 yilgacha ozodlikdan mahrum etish jazosi berilishini nazarda tutadi. Hukumatning xabar berishicha, 2016-yilda oʻrganib chiqilgan jinoyatlarning 250tasi jinsiy ekspluatatsiya bilan bogʻliq. 

AQSh Davlat departamentining Odam savdosi monitoringi va unga qarshi kurashish boshqarmasi Oʻzbekistonni " 2-darajali kuzatuv roʻyxati " davlati qatoriga qoʻydi.

Yana qarang 

 Sovet Ittifoqidagi fohishalik

Manbalar 

Oʻzbekiston jamiyati
Osiyoda fohishalik
Fohishalik
Qo`shmachilik
Jinsiy kasalliklar
Oʻzbekistonda jinoyat