yakhyo/uz-wiki huggingface dataset:
Narinyani Semyon

Narinyani (haqiqiy ismi Narinyants) Semyon Davydovich (1908-yilda Toshkentda tugʻilgan – 1974-yilda Moskva shahrida vafot etgan) – sovet jurnalisti, felyetonchi, dramaturg.

Hayoti 
Narinyani Semyon 1908-yili Toshkentda tugʻilgan.
Uning ota-onasi turk-armanlarning navbatdagi qirgʻinidan soʻng Togʻli Qorabogʻdan Markaziy Osiyoga qochib ketishgan. Uning otasi David Semenovich Narinyants inqilobdan oldin kichik ijarachi boʻlgan va 1918-yildan keyin u jinoyat qidiruv agenti boʻlib ishlay boshlagan. 1921-yilda tifdan vafot etgan. Semyon Narignani bobosi vino savdosi bilan shugʻullangan.
Semyon bolaligida poliomielitdan aziyat chekkan. Oʻsha paytda bu kasallik hali kasalliklarning nozologik nomenklaturasiga kiritilmagan, yaʼni shifokorlarga hali yaxshi maʼlum emas edi. Bizning oilamizda Semyon difteriya bilan ogʻrigan, degan fikr keng tarqalgan edi, kasallikning oqibatlari uning chap oyogʻi mushaklarining zaifligida namoyon boʻlgan, bu esa uni choʻloq qilib qoʻygan. Yillar davomida oqsoqlik kuchayib bordi. – Georgiy Nikitinning xotiralaridan
1924-yilda Toshkentdagi sanoat-iqtisodiyot texnikumini oʻqib tugatib, ijod qilishni boshlagan. 1924-yil Moskva shahriga keladi.

1925–1952-yillari „Komsomolskaya pravda“ da ishlagan. 1945-yili esa Nyurnbergga yuboriladi. 1946-yili KP maxsus muxbirlari Sergey Krushinskiy va Semyon Narinyani Nyurnbergdan asrning sud jarayonining reportajlarini efirga uzatadi.

Semyon tahririyat xodimlarining tashrifi doirasida yirik sovet qurilish maydonchalariga sayohat qilgan. 1952-yildan KPSS Markaziy Komiteti qarori bilan „Pravda“ gazetasiga oʻtkazilib, felyeton boʻlimi muharriri etib tayinlanadi. 1958-yilda esa „Yulduzli kasallik“ felyetonini nashr etib, unda mashhur sovet futbolchisi Eduard Streltsov tanqid qilingan. 1959-yil 14-avgustda „Pravda“ da uning „uxar-savdogar“ felyetoni qurilish-montaj boshqarmasi boshligʻining shafqatsiz turmush tarzi haqida chop etilgan. Semyon Narinyani 1974-yilda Moskvada vafot etgan.

Peredelkinskoye qabristoniga dafn qilinadi.

Oilasi 

Opasi – Narinyani (Avvakumova bilan turmush qurgan) Galina Davydovna (1910-1972).

Akasi – Narinyani Grigoriy Davydovich.

Xotini – Narinyani Natalya Pavlovna (1913-2004).

Oʻgʻli – Narinyani Aleksandr Semyonovich (1937-2010).

Nabirasi – Narinyani Aleksandr Aleksandrovich (1968-yili tugʻilgan).

Nabirasi – Narinyani Mixail Aleksandrovich (1971-1999).

Manbalar

Havolalar 
 Georgiy Aleksandrovich Nikitin „Moskvalik eslatmalari“
 Moskva bosh arxiv boshqarmasi.  227-sonli fond.  Narinyani Semyon Davydovich (1908-1974), jurnalist, dramaturg // 208 ta maqola.  , 1898—1989, 1 op. 
1908-yilda tugʻilganlar
Toshkentda tugʻilganlar
1974-yilda vafot etganlar
Moskvada vafot etganlar
Sovet Ittifoqi Kommunistik Partiyasi aʼzolari
Tavil

Tavil (forscha: طويل , Ţavīl deb ham romanizatsiya qilinadi, shuningdek, Ţaveh va Tivil’ nomlari bilan ham keng tarqalgan) – Eronning Sharqiy Ozarbayjon ustonining Vorzikon shahristoniga qarashli qishloq. 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqning aholisi 112 nafarni tashkil etadi.

Manbalar 

Eron
Eron aholi punktlari
Alifbo boʻyicha aholi punktlari
Andrey Fatyanov

Andrey Yefremovich Fatyanov (1906-yil 14-sentyabr — 1942-yil 24-sentyabr) — 14-armiyaning 5-alohida tezyurar bombardimonchi aviatsiya polkining eskadron komandiri yordamchisi, katta leytenant. Sovet Ittifoqi Qahramoni.

Hayoti 
Andrey Yefremovich Fatyanov 1906-yil 1-sentyabrda Novaya Dmitrievka qishlogʻida (hozirgi Ulyanovsk viloyati Radishchevskiy tumanida) dehqon oilasida tugʻilgan. Millati rus. Qishloq xoʻjaligida va qurilishda ishchi boʻlib ishlagan.

1928-yil sentyabrda O‘zbekiston SSR Toshkent shahar harbiy komissarligi tomonidan Qizil Armiya safiga chaqirilgan. Kichik komandirlar maktabini, 1931-yilda Kachin harbiy uchuvchilar maktabini tamomlagan. 1939-1940-yillardagi Sovet-Fin urushida qatnashgan. 5-alohida tezyurar bombardimonchi aviatsiya polkining eskadron komandiri yordamchisi katta leytenant Andrey Fatyanov dushman qoʻshinlari, temir yoʻl kesishmalari va bazalarini bombardimon qilish boʻyicha oltita muvaffaqiyatli jangovar missiyani amalga oshirgan. A. E. Fatyanov 1940-yil 4-fevralda dushman hududida urib tushirilgan eskadron samolyotini topib, u yerga qoʻngan va ekipajni oʻz aerodromiga yetkazgan.

Katta leytenant Andrey Yefremovich Fatyanov SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1940-yil 7-maydagi farmoni bilan "Finlyandiya oq gvardiyachilariga qarshi kurash frontida qoʻmondonlikning jangovar topshiriqlarini naʼmunali bajarganligi, koʻrsatgan jasorati va qahramonligi uchun „Lenin ordeni“, „Oltin yulduz“ medali va „Sovet Ittifoqi Qahramoni“ unvoni bilan taqdirlangan.

Andrey Yefremovich Fatyanov 1941-yildan Ulugʻ Vatan urushi frontlarida, soʻngra Oʻzbekiston poytaxti Toshkent shahrida sinovchi uchuvchi boʻlgan. 1942-yil 24-sentabrda sinov parvozi chogʻida halok boʻlgan. U Toshkent shahrida dafn qilingan.

Adabiyotlar 
 Geroi Sovetskogo Soyuza — uzbekistansi. — Tashkent, 1984.
 Kniga:Geroi Sovetskogo Soyuza 2

Manbalar

Havolalar
Aleksandr Ivanov (futbolchi)

Aleksandr Yevgenievich Ivanov () – sovet futbolchisi, himoyachi pozitsiyada oʻynagan.

Faoliyati 
Aleksandr futbolchilik faoliyatini Namanganning SSSR ikkinchi ligasida jamoasida ishtirok etgan „Avtomobilist“ / „Navbahor“ jamoasida boshlagan va faoliyatining soʻngiga qadar Namangan jamoasi tarkibida oʻtkazgan. Oʻn mavsumdan ortiq faoliyati davomida (1981–1990) SSSR chempionatlarida 302 ta oʻyin oʻtkazib, 7 ta gol muallifiga aylangan.

Havolalar 

 Aleksandr Ivanov Footballfacts saytida futbolchi profili

1959-yilda tugʻilganlar
30-aprelda tugʻilganlar
Kishilar
Yashayotgan insonlar
Alifbo boʻyicha futbolchilar
Erkak futbol himoyachilari
SSSR erkak futbolchilari
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Navbahor futbolchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Gennadiy Mashyanov

Gennadiy Yuryevich Mashyanov (1955-yil 30-yanvar, Toshkent) – sovet va rus boks murabbiyi. RSFSRda xizmat koʻrsatgan murabbiy (1986). 1976-yildan boshlab trenerlkik faoliyatini boshlagan. „Ijorets“ sport klubining, "Dinamo" sport jamiyati, Sankt-Peterburg MTSSH va jang sanʼatlari Akademiyasining murabbiyi boʻlgan. Shuningdek, Sankt-Peterburg terma jamoasining bosh murabbiyi. Dmitriy Bivol, Sergey Kuzmin, Aleksandr Artemyev, Sergey Artemyev kabi titulli bokschilarning shaxsiy murabbiyi hisoblanadi.

Hayoti 
Gennadiy Mashyanov 1955-yil 30-yanvarda Oʻzbekiston SSRning Toshkent shahrida tugʻilgan. U mahalliy boksda murabbiy Boris Petrovich Norkin bilan faol shugʻullana boshlagan. Keyinchalik Leningradga doimiy yashash joyiga koʻchib oʻtadi. RSFSRda xizmat koʻrsatgan murabbiy Oleg Petrovich Kuzmin rahbarligida „Trudovye rezervi“ ixtiyoriy sport jamiyatida tahsil olgan. Sport ustasi nomzodi meʼyorini bajargan.

1974-yilda Leningrad jismoniy tarbiya va sport kollejini, 1976-yilda esa P. F. Lesgaft nomidagi Davlat jismoniy tarbiya institutini tamomlagan.

Mashyanov sportchi sifatida katta muvaffaqiyatlarga erisha olmagani uchun erta murabbiylikka oʻtadi. Shunday qilib, 1976—1978-yillarda „Ijorets“ sport klubida boks boʻyicha murabbiy boʻlib ishlagan. Keyin ikki yil davomida Leningrad shahar markaziy bolalar va oʻsmirlar sport maktabida yangi bokschilarni tayyorlagan. 1981—1993-yillarda „Dinamo“ ixtiyoriy sport jamiyati seksiyasida murabbiy boʻlib ishlagan. Sovet Ittifoqi qulaganidan soʻng, koʻp yillar davomida Sankt-Peterburg jang sanʼatlari Akademiyasining murabbiylar jamoasida boʻlgan. 2008-yildan boshlab boks boʻyicha Sankt-Peterburg terma jamoasining bosh murabbiyi boʻladi. U oliy malaka toifasidagi murabbiy.

Gennadiy koʻp yillik murabbiylik faoliyati davomida xalqaro maydonlarda muvaffaqiyat qozongan bir qator nomdor bokschilarni tarbiyalagan. Uning eng mashhur shogirdlari orasida aka-uka Aleksandr va Sergey Artemyevlar ham bor edi. Ular SSSR terma jamoasi aʼzolari boʻlib, yirik xalqaro turnirlar gʻoliblari va sovrindorlari, Rossiya professional bokschilarining birinchi toʻlqini vakillari boʻlgan. Uning shogirdlaridan yana biri – sport ustasi Sergey Kuzmin. U Yevropa chempioni, ikki karra Rossiya chempioni boʻlib, professionallar oʻrtasida ham muvaffaqiyatli ishtirok etmoqda. Mashyanov boshchiligida xalqaro sport ustasi, ikki karra Rossiya chempioni va professional boks boʻyicha jahon chempioni Dmitriy Bivol oʻzining sport faoliyatining koʻp qismini mashq qilgan.

Mukofotlari 
1986-yilda murabbiylik sohasidagi ulkan yutuqlari uchun Gennadiy Mashyanovga „RSFSRda xizmat koʻrsatgan murabbiy“ faxriy unvoni berilgan. "Sankt-Peterburgning 300 yilligi" medali medallari, „Faxriy Dinamo“, „Sankt-Peterburgda jismoniy tarbiya va sportni rivojlantirishdagi xizmatlari uchun“ koʻkrak nishonlari bilan taqdirlangan. 2010-yil natijalariga koʻra, Sankt-Peterburgning eng yaxshi murabbiyi boʻlgan.

Manbalar

Havolalar 

Toshkentda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
1955-yilda tugʻilganlar
30-yanvarda tugʻilganlar
SSSR bokschilari
Rossiya bokschilari
Xakan

Xakan qishlogʻi — Andijon shahridan janubda joylashgan qadimgi qishloq. Xakan soʻzi aslida „Xoqon“ soʻzining xalq tomonidan buzib aytilishidir. Milodiy V asrda Turk xoqonligi tashkil topganida Fargʻona vodiysi ushbu xoqonlik tarkibidagi bir hokimlik boʻlgan.
Andijon shahri tarixini oʻrganish maqsadida olib borilgan tekshirishlar natijalari shuni koʻrsatadiki, Turk xoqonligiga qarashli boʻlgan Fargʻona hokimligining markazi hozirgi Xakan qishlogʻida joylashganligini aytib oʻtishgan. Shuningdek Bobokalonimiz Zahiriddin Muhammad Bobur ham oʻzining Boburnoma asarida Andijonning „Xakan darvozasi“ va Xakan arigʻi haqida yozib qoldirgan.

Manbalar 

Andijon viloyati qishloqlari
Sergey Musanif

Sergey Sergeyevich Musanif (Vitaliy Frolov, 1977-yil 21-mart, Toshkent) – rossiyalik fantastika yozuvchisi. Jangovar ilmiy fantastikadan hazil va fantastikagacha janrlarda ishlaydi.

Hayoti 
Musanif 1977-yil 21-martda Toshkentda tugʻilib, keyinchalik Moskvaga koʻchib oʻtgan. Oʻzining LinkedIn profilida „yakka tartibdagi tadbirkor“ sifatida qayd etilgan. Uylangan.

Faoliyati 
U oʻzining onlayn debyutini „Aspen va kumush“ hikoyasi va „Yoʻl avariyasi“ hikoyasi bilan qilgan. 2005-yilda Musanifning „Drevnee kitayskoe proklyatie“ birinchi romani nashr etilib, u hajviy fantaziya janrida yozilgan.

2006-yilda muallif qahramon fantaziya janrida yozilgan va oʻqishni endigina tugatgan Garri haqida hikoya qiluvchi „Pravila strelka“ turkumini nashr eta boshlagan. Unda dunyoni tez orada yovuz sehrgar Negoriusdan qutqarish vazifasini bajarishi soʻz etilgan.

Keyingi yillarda Musanif bir qator roman va tsikllarni nashr etadi. 2009-yilda xuddi shu nomdagi tsiklning birinchi romani – „Prikonchit charodeya“ nashr etilib, yolgʻiz turmush tarzini olib boradigan yosh sehrgar Riko haqida hikoya qiladi. Ammo, bir kuni uning ostonasida paydo boʻlgan notanish odam uni sarguzashtlar girdobiga jalb qiladi. U yerda boshqa narsalar qatori ajdarho va Goblinlarga qarshi kurashishi kerak edi. Shuningdek, shu yilning oʻzida Roman Zlotnikov bilan birgalikda yozilgan va kosmoopera janrida shu nomdagi tsiklni ochadigan „Vselennaya neudachnikov“ romani nashrdan chiqqan.

2010—2011-yillarda Musanifning hammualliflikda yozgan „Yoʻqotuvchilarning manevrlari“ va „Yoʻqotilganlar uchun imkoniyat“ (hammuallif Roman Zlotnikov) nomli birinchi asarlari nashr etilgan. Keyin muallif „Alfa-kitob“ nashriyoti bilan kelishmovchiliklarga duch kelib, uning yangi asarlari nashr etilmay qoladi. Musanif 2017-yilda yana Internetda nashr etila boshladi.

Manbalar 

Toshkentda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
1977-yilda tugʻilganlar
21-martda tugʻilganlar
Rossiyalik yozuvchilar
Alifbo boʻyicha yozuvchilar
Rossiya yetakchilari
Sogaz

SOGAZ – Rossiya sugʻurta kompaniyasi. SOGAZ 2016 yilda yozma mukofot (142,8 milliard ₽ yoki 2,3 milliard AQSh dollari) va bozor ulushi (12,1%) boʻyicha Rossiyada birinchi boʻldi. Kompaniya 1993 yilda tashkil topgan va Rossiya va Serbiyada bevosita biznesga ega. Kompaniyaning Markaziy ofisi Moskvada joylashgan.

Manbalar

Havolalar 

 Sogaz rasmiy sayti  
 Bloomberg – Company Overview of Insurance Company of Gaz Industry SOGAZ
 M.-Revises-Outlooks-Stable-INSURANCE-COMPANY-GAZ A. M. Best Revises Outlooks to Stable for INSURANCE COMPANY OF GAZ INDUSTRY SOGAZ
 SOGAZ acquires largest reinsurance capacity in the market
Moskvada joylashgan kompaniyalar
Arseniy Perevalov

Arseniy Perevalov - mitropolit.

Tarjimai holi 
Mitropolit Arseniy 1979-yil 15-fevral kuni Oʻzbekiston Respublikasi Toshkent viloyati Olmaliq shahrida xizmatchi oilasida tavallud topgan. 1990-yilda Olmaliq shahridagi Xudo onasining tavba qilish ibodatxonasida choʻqintirilgan.

Arseniy 1986–1996-yillarda Olmaliq shahridagi 11-oʻrta maktabda tahsil olgan.

Arseniy 1998-yilda Buyuk Novgorodga koʻchib oʻtgan, u yerdan Novgorod va Starorus arxiyepiskopi Lev (Tserpitskiy) ning sharofati bilan Sankt-Peterburg diniy seminariyasiga oʻqishga yuborilgan. Uni 2001-yilda tugatgan va Sankt-Peterburg ruhoniy akademiyasida oʻqishni davom ettirgan. 2005-yilda akademiyani tugatgandan soʻng Novgorod yeparxiyasiga yuborilgan.

1996–1998-yillarda Toshkentning arxivlararo maʼnaviy bilim yurtida tahsil olgan.

Denis Yuryevich 2005-yil 20-iyun kuni Buyuk Novgorod Yuryev monastiri Georgiy soborida arxiyepiskop Lev tomonidan diakon darajasiga tayinlangan.

Mitropolit Arseniy 2005-yil 1-sentyabrda Novgorod maʼnaviy bilim yurtida „Obsheserkovnaya istoriya“ va „Patrologiya“ fanlari oʻqituvchisi boʻlib ishlagan.

2006-yil 23-noyabrda Novgorod diniy bilim yurti inspektor lavozimida faoliyat olib borgan va 2008-yil 1-iyun kuni Yuryev monastirida nozir vazifasini bajaruvchi etib tayinlangan.

Yepiskop Yuryevskiy 
Denis Yuryevich 2016-yil 16-aprelda Roc Muqaddas Sinodi qarori bilan Novgorod yeparxiyasiga Yuryev yepiskopi vikariysi etib tayinlangan.

2016-yil 23-aprel kuni Moskvadagi Najotkor Masih ibodatxonasi zalida Moskva va butun rus patriarxi Kirill arximandrit Arseniy (Perevalov) ni Novgorod yeparxiyasi vikariysi Yuryev yepiskopligiga tayinladi.

Novgorodda xizmat qilgan davrida uni mehribon, yumshoq, bilimli va aqlli odam sifatida eslab qolishgan.

Pskovskiy mitropoliti 

Arseniy Perevalov 2023-yil 18-oktyabrda Moskvadagi Najotkor Masihning sobori cherkovida Patriarx Kirill tomonidan mitropolit darajasiga koʻtarilgan.

Manbalar 

Olmaliqda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
1979-yilda tugʻilganlar
15-fevralda tugʻilganlar
Matfey Tyugay

Matfey Fedorovich Tyugay yoki Du Gvan Mu, Tyu Gvan Mu, Metyu Chu (1908-yil 15-sentabr, Primor oʻlkasi, Spasskiy tumani, Lukyanovka qishlogʻi, 1990-yillar boshi, Toshkent) – Shimoliy Koreya harbiy qoʻmondoni, general-leytenant, KXDR Ichki ishlar vaziri oʻrinbosari, KXDR Ichki ishlar vazirligi bosh boshqarmasi boshligʻi. Koreya urushi davrida Seul shahri harbiy komendanti.

Hayoti 
1908-yilda (boshqa maʼlumotlarga koʻra – 1907-yilda) Primorsk oʻlkasi, Lukyanovka qishlogʻida dehqon oilasida tugʻilgan. Maktabni tugatgach, mexanizatsiya kurslariga oʻqishga kiradi, shundan soʻng mahalliy kolxozda traktorchi boʻlib ishladi. Keyinchalik iqtisodiy rejalashtirish mutaxassisligi boʻyicha oliy maʼlumotga ega boʻldi. Uzoq Sharq oʻlkasining Chernigov viloyatining rejalashtirish komissiyasida tergovchi boʻlib ishlagan. 1937-yilda Oʻzbekiston SSRga surgun qilingan. Toshkent transport institutida, keyinroq Moskva temir yoʻl transporti institutida tahsil olgan. 1941-yilda KPSS(b) safiga kirdi. 1947-yilda Toshkent partiya maktabini tugatgan.

1947-yilda KXDR davlat tuzilmalarini tashkil qilish uchun „37-guruh“ deb nomlangan jamoa tarkibida Shimoliy Koreyaga yuborilgan. KXDR fuqaroligini olgan. 1947-yil oktabrdan 1948-yil avgustigacha – KXDR Ichki ishlar vazirligining maʼmuriy boʻlim boshligʻi oʻrinbosari va jinoyat qidiruv boshqarmasi boshligʻi vazifasini bajargan. 1948-yil avgustdan 1950-yil iyulgacha – Xvanxae va Kyongi provinsiyalari Ichki ishlar vazirligi Bosh boshqarmasi boshligʻi.

Koreya urushida qatnashgan. 1950-yil iyun oyida Xitoy qoʻshinlari Seulni egallab olgach, shaharga harbiy komendant etib tayinlangan. 1951-yil mart oyidan – KXDR Ichki ishlar vazirligi markaziy apparatida turli lavozimlarda ishlagan. U KXDR Ichki ishlar vazirligi vaziri oʻrinbosari, KXDR Ichki ishlar vazirligi bosh boshqarmasi boshligʻi  boʻlgan.

1961-yilda SSSRga qaytdi. Toshkentda yashagan. 1990-yillarning boshida vafot etgan. Toshkentda dafn etilgan.

Mukofotlar

 2 va 3-darajali Davlat bayrogʻi ordeni
 Qizil Bayroq ordeni
 2-darajali Vatan urushi ordeni
 „1941-1945 yillardagi Ulug‘ Vatan urushidagi jasoratli mehnati uchun“ medali

Manbalar 

Toshkentda dafn etilganlar
Vatan urushi 2-darajali ordeni sohiblari
Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Toshkentda vafot etganlar
1908-yilda tugʻilganlar
15-sentyabrda tugʻilganlar
Paltau

Paltau – Toshkent viloyati Boʻstonliq tumanidagi togʻ daryosi (soy). Chatqolning oʻng irmogʻi bahor oxiri va yoz boshida toʻgʻridan-toʻgʻri Chorboq suv omboriga quyiladi. Paltau oʻng qirgʻogʻida joylashgan Obirahmat gʻoridagi arxeologik topilmalari bilan mashhur.

Tavsifi 
Daryoning manbalari Koʻksuv tizmasining etaklarida, Qirgʻiziston bilan Oʻzbekiston davlat chegarasiga yaqin joyda joylashgan. Suv oqimining asosiy yoʻnalishi janubi-gʻarbiy. Paltau Obirahmat manzilgohidan uncha uzoq boʻlmagan yoʻl koʻprigidan ikki kilometr yuqorida joylashgan Chatqolga quyiladi. Paltau darasi yonbagʻirlarida qishloq joylashgan boʻlib, aholisi qoʻshimcha dehqonchilik bilan shugʻullanadi. Paltauning irmoqlari asosan mavsumiy, kichik oqimlardir.

Dara yon bagʻirlarida aralash oʻrmon, qayinzorlar, mevali va rezavor oʻsimliklar oʻsadi, daraning oʻzi esa gul va dorivor giyohlar bilan qoplangan. Yozda Paltau vodiysi va uning irmoqlarida koʻplab qoʻziqorinlar oʻsib chiqadi.

Eng yuqori suv sathi aprel-may oylarida boʻladi. Pastki va oʻrta qismlarida Paltau vodiysi tekis va loydan iborat. Ogʻizdan taxminan 4 kilometr uzoqlikda daryo keskin buriladi. Bu yerda qoyalar orasida sharshara bor.

XX asrning 30—40-yillarida Paltau darasi yonbagʻirlarida joylashgan qoyalarda geologik qidiruv ishlari olib borilgan. Flyuorit konlari topilgan, ularni oʻzlashtirish foydasiz boʻlib chiqdi.

Arxeologiya 

 Paltau daryosi vodiysidagi Obirahmat gʻori 1962-yilda, Chorboq suv ombori qurilishidan oldin arxeologik qidiruv ishlari olib borilganda topilgan. Topilmaning taxminiy yoshi kamida 50 ming yil. Yodgorlik ochiq holatda topilganida, 500 ta tosh qurol boʻlgan. Oʻrta paleolit ​​qatlamida neandertal va kromanon odamiga oʻxshash 9-12 yoshli bolaning bir nechta tishlari va bosh suyagi boʻlaklari topilgan.
 Daryo ogʻzidan 10 km balandlikda, oʻng qirgʻoqda, subgorizontal terrasa oʻxshash hududda daryo sathidan taxminan 30 m balandlikda arxeologik materiallarga ega boʻlgan Dodekatim-1 va Dodekatim-2 manzilgohlari topilgan (4-qatlamning pastki qismi 23—-21 ming yil avvalga taalluqli).

Sayyohlik 
Hozirda Paltau vodiysiga davlat chegarasiga yaqin joylashgani uchun faqat maxsus ruxsatnomalar bilan kirish mumkin.

Sovet davrida Koʻksuv, Kulosiyosoy, Xargoʻsh, Irgʻayliq daryolariga yoʻnalish Paltau orqali oʻtgan. Eng oson yoʻl – Kulosiyosoy vodiysiga.

Daryoning yuqori oqimida Chatqolning boshqa irmoqlariga olib boradigan Qoʻngʻirbuqa va Desyat pogibshix turistov ( dovonlari joylashgan.

Manbalar

Adabiyotlar

Havolalar  
 V. Borisovich „Rudokopi Brichmulli“ – orient-tracking.com saytida

Chorvoq suv omboriga quyiladigan daryolar
Chorvoq suv ombori havzasi
Boʻstonliq tumani daryolari
Eli Lyuksemburg

Eli Lyuksemburg (Ilya Motelevich Lyuksemburg, 1940-yil, 2019-yil 27-dekabr, Quddus) – isroillik rus yozuvchisi, bokschi.

Biografiya 
Buxarestda tugʻilgan. Otasining tuxum ombori boʻlgan, oilada toʻrt aka-ukaning eng kattasi edi. Bessarabiya SSSR tarkibiga qoʻshilishi bilan, oilasi Benderidagi vataniga qaytishga majbur boʻldi. Ulugʻ Vatan urushi boshlanishi bilan Oʻrta Osiyoga – Qirgʻizistonga, keyin Oʻzbekistonga evakuatsiya qilindi. Toshkentda E. M. Lyuksemburg oʻrta maktab va irrigatsiya texnikumini tamomlagan, boks boʻyicha shahar, Oʻzbekiston, Oʻrta Osiyo va Qozogʻiston chempioni boʻlgan. Butunittifoq kasaba uyushmalari markaziy kengashining ikki karra chempioni. SSSR sport ustasi . Mashhur toshkentlik murabbiy Sidney Jekson tomonidan tarbiyalangan.

Oʻzbekiston davlat jismoniy tarbiya institutini tamomlagan, boks boʻyicha murabbiy, oʻrta maktabda jismoniy tarbiya oʻqituvchisi, Oʻzbekiston SSR Maorif vazirligida kichik inspektor boʻlib ishlagan. Bir muncha vaqt Moskva va Lvovda yashab, boks boʻyicha respublika jamoalari tarkibida kurashgan. Kishinyovdagi „Dinamo“ respublika stadionida murabbiy boʻlib ishlaganida u hikoyalar yozishni boshlagan.

1964-yilda nasr bilan shugʻullanishni boshlagan. 1967-yilda Toshkentga qaytib, SSSRdan chiqish uchun hujjatlarni topshirdi. Hujjatlari bir necha yil davomida rad javobini oldi. Rybnitsa Rebbe Xaim Zanvl Abramovich bilan tanishishdi va 1972-yilda Isroilga koʻchib ketdi. U yerda murabbiylik faoliyatini davom ettirdi. Quddusda yashagan vaqtida Lyuksemburg birodarlar boks klubiga rahbarlik qilgan.

Birinchi kitobi „Uchinchi maʼbad“ 1975-yilda Quddusdagi Aliya nashriyoti tomonidan nashr etilgan. Ibroniy va ingliz tillariga tarjima qilingan.

Akasi – Grigoriy Motelevich Lyuksemburg (Gershon Lyuksemburg, 1944-yilda Frunzeda tugʻilgan), isroillik rus shoiri, qoʻshiqlar muallifi, boks boʻyicha Oʻzbekiston va Isroilning koʻp karra chempioni, IX Makkabiya oʻyinlari gʻolibi.

Manbalar 

Oʻzbekiston davlat jismoniy tarbiya va sport universiteti bitiruvchilari
Oʻzbekiston bokschilari
Toshkentlik kishilar
2019-yilda vafot etganlar
27-dekabrda vafot etganlar
1940-yilda tugʻilganlar
Yozuvchilar
SSSRda tugʻilganlar
Armen Ayriyev

Armen Tevanovich Ayriyev (Ayriyan, 1910-yil 20-sentyabr – 1966-yil 13-fevral, Toshkent) – sovet ofitseri, Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi (503-hujum aviatsiya polkining eskadron komandiri, Janubiy fronti), Sovet Ittifoqi Qahramoni (1944), mayor.

Hayoti 
Armen Ayriyev 1910-yil 20-sentyabda Tug (Tuk, Tox) qishlogʻida (hozirgi Ozarbayjonning Xoʻjavend viloyati) arman dehqonlari oilasida tugʻilgan. U umrining koʻp qismini Oʻzbekistonda oʻtkazdi. U yerda Ishchilar fakultetining 2-kursini tamomlagandan soʻng Samarqandda „Dehqonin“ zavodida mexanik boʻlib ishladi.

Ayriyan 1931-yilda Qizil Armiya safiga qabul qilindi, bir yil oʻtib 1932-yilda KPSS (b) aʼzosi boʻldi. Qizil Armiya saflarida u kichik aviatsiya mutaxassislari maktabini va Engels harbiy aviatsiya maktabini tugatdi.

Ulugʻ Vatan urushining birinchi kunlaridan boshlab u frontda boʻlib, 503-shturmchi aviatsiya polkining eskadron komandiri lavozimini egallagan (206-hujum aviatsiyasi diviziyasi, 7-hujum aviatsiya korpusi, 8-havo armiyasi, Janubiy front). 1943-yil oktyabr oyiga kelib, kapitan Ayriyev dushman aerodromlari, oʻtish joylari, ishchi kuchi va texnikasi konsentratsiyasiga hujum qilish uchun bir yuz beshta jangovar topshiriqni bajardi. Shu bilan birga, unga ishonib topshirilgan eskadron uch yuz yigirma toʻrtta muvaffaqiyatli jangovar topshiriqlarni bajardi, buning natijasida u dushmanga katta zarar yetkazdi. Armen Ayriyev boshchilligidagi eskadron, ayniqsa, Taganrog dushman guruhini magʻlub etish va Donbassni ozod qilish paytida ajralib turdi.

Urushdan keyin Armen Ayriyev SSSR Harbiy havo kuchlarida xizmat qilishni davom ettirdi. 1947-yilda u Harbiy-havo kuchlari ofitserlarini takomillashtirish kursini tamomlagan. 1951-yildan mayor A.T.Ayriyev zahiraga olindi. Umrining oxirida Toshkentda yashagan, Toshkent shahar ijroiya qoʻmitasida ishlagan.

1966-yil 13-fevralda Toshkentda vafot etgan, Botkin qabristoniga dafn etilgan.

Mukofotlari 
 „Oltin yulduz“ medali
 Lenin ordeni
 Ikkita Qizil Bayroq ordeni (1941, 1942)
 Aleksandr Nevskiy ordeni
 Qizil yulduz ordeni
 "Stalingrad mudofaasi uchun" medali

Adabiyotlar 
 Амирханян М. Д. Армяне — Герои Советского Союза. Ер., 2005. — 202 с.: ISBN 99930-4-342-7
 Петросянц X.С. Крылатое племя. Ереван, 1980
 Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 911 с. — 100 000 экз. — ISBN отс., Рег. № в РКП 87-95382.
 Саркисян С. Т. Энциклопедия Арцах-Карабаха. Спб., 2005. : ISBN 5-9676-0034-5

Manbalar

Havolalar 
 Авиаторы Второй мировой
Toshkentdagi Botkin qabristoniga dafn etilganlar
Moskva mudofaasi uchun medali bilan mukofotlanganlar
Sovet Ittifoqi Kommunistik Partiyasi aʼzolari
„1941-1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushida Germaniya ustidan qozonilgan gʻalaba uchun“ medali sohiblari
Stalingrad mudofaasi uchun medali sohiblari
Jangovar xizmatlari uchun medali sohiblari
Qizil Yulduz ordeni sohiblari
Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Lenin ordeni sohiblari
Sovet Ittifoqi Qahramonlari
Toshkentda vafot etganlar
1966-yilda vafot etganlar
13-fevralda vafot etganlar
1910-yilda tugʻilganlar
20-sentyabrda tugʻilganlar
Toshkent praporshchiklar maktabi

Toshkent piyoda praporshchiklarni tayyorlash maktabi yoki Toshkent praporshchiklar maktabi – Toshkentda joylashgan Imperator Rossiyasi qurolli kuchlarining harbiy taʼlim muassasasi.

Tarixi 
Toshkent piyoda praporshchiklar tayyorlash maktabi 1915-yil 2-noyabrda „okrug qoʻshinlari qismlarida ofitserlar yetishmasligi, shuningdek, harbiy harakatlar teatrida joylashgan harbiy qismlardagi qoʻshinlarga oʻrinbosar ofitserlarni yuborish maqsadida“ tashkil etilgan. Maktabda urush davrida ofitserlar lavozimiga koʻtariladigan quyi darajadagi mansabdorlar, Turkiston harbiy okrugi qismlari va Birinchi jahon urushi frontlarida harbiy harakatlar olib borayotgan qismlarning ofitserlar korpusini toʻldirish uchun praporshchiklar tayyorlangan.

Maktabda oʻqish muddati 3 oyni tashkil qilgan. Kursga 200 ga yaqin yunkerlar qabul qilingan. Maktabning birinchi bitiruvi 1916-yil 2-fevralda boʻlib oʻtgan. 1916-yil 15-mayda Toshkent maktabi 4 oylik oʻquv kursiga aylantirilgan va oliy oʻquv yurtlaridan safarbarlikka chaqirilgan tarbiyalanuvchilar bilan taʼminlangan. Keyinchalik, maktab 3 oylik oʻqish kursiga qaytarilgan. Oʻz faoliyati davomida maktab kamida 8 marta bitiruvchilar tayyorlagan va kamida 1800 kishi ofitser unvoniga ega boʻlgan.

Maktab qal’a artilleriya rotasining 564-sonli kazarmasi hududida joylashgan boʻlib, u bir tomondan Toshkent qal’asiga tutashgan, ikkinchi tomondan esa Mahram shoh koʻchasiga va Chernayev bogʻiga qaragan, yaʼni deyarli shahar markazida joylashgan. Kazarmaning asosiy kirish eshigi qarshisida tramvay bekati joylashgan bo'lib, bu maktab o'qituvchilari va o'qituvchilariga qulaylik yaratgan. Yunkerlar kazarmalari binoning ikkinchi qavatida boʻlgan, birinchi qavati esa tayyorlov rotasi uchun ajratilgan.

Podpolkovnik Sergey Vladimirovich Savitskiy Toshkent praporshchiklar maktabiga rahbar etib tayinlangan, bunga qadar u Toshkent kadet korpusi ofitser-tarbiyachisi boʻlib faoliyat yuritgan. Ushbu tayinlov uchun 1915-yil 22-sentyabrda Petrograddan Bosh shtab infanteriya generali A.F. Zabelin nomidan telegramma keladi.

Toshkent harbiy bilim yurti yunkerlari va Toshkent kadet korpusi kadetlari bilan bir qatorda 1917-yil oktyabr oyida Toshkentdagi praporshchilar maktabining yunkerlari bolsheviklar va soʻl eserchilar koalitsiyasining ishchilar, dehqonlar va askarlar deputatlari sovetlari tomonidan hokimiyatni qurolli egallab olish davrida Toshkentda Muvaqqat hukumatni himoya qilish uchun janglarda qatnashganlar.

Toshkent praporshchilar maktabi 1917-yil noyabr oyining boshlarigacha mavjud boʻlib, sovet hokimiyati qarori bilan tarqatib yuborilgan.

Yana qarang 
 Toshkent harbiy bilim yurti
 Toshkent kadet korpusi

Manbalar 

Toshkentning tugatilgan harbiy bilim yurtlari
Aleksandr Kirsanov

Aleksandr Trofimovich Kirsanov (1880–1941) – rus va sovet agroximik, tuproqshunos, oʻsimlikshunos.

Biografiyasi 
Aleksandr Kirsanov 15-avgust 1880-yilda Saratov viloyati, Xvalinskiy tumani, Staroye Chirkovo qishlogʻida dehqon oilasida tavallud topgan. 1896-yilda Volsk oʻqituvchilar seminariyasiga oʻqishga kirgan. Seminariyani tugatgach, 4 yil qishloq maktabida dars bergan. 1903-yilda Yangi Aleksandriya qishloq xoʻjaligi institutiga oʻqishga kirgan, ammo ikki yildan soʻng talabalar gʻalayonlarida qatnashgani uchun oʻqishdan haydalgan. Kirsanov Berlinga oʻqishga borgan va 1907-yilda u yerdagi Oliy qishloq xoʻjaligi maktabini tugatgan. 1908-yilda ilmiy agronom unvonini oldi va Yangi Aleksandriya institutida diplom himoya qildi. Kirsanov institutda tajriba xoʻjaligi boshligʻining yordamchisi boʻlib ishlagan. Keyin Sankt-Peterburgga koʻchib oʻtdi va u yerda uch yil davomida Kamennoostrovskiy oliy qishloq xoʻjaligi kurslarida eksperimental biznes va qishloq xoʻjaligi amaliyoti boʻlimida faoliyat olib bordi. 1913-yilda Minskka koʻchib oʻtdi. Aleksandr mamlakatda birinchi boʻlib Minsk botqoq stansiyasining tashkilotchilaridan biri boʻldi. U 1925-yilgacha bu stansiyaga rahbarlik qilgan. 1918–1922-yillarda Ivanovo-Voznesenskiy politexnika institutining professori boʻlgan. 1922–1925-yillarda Belarus davlat qishloq va oʻrmon xoʻjaligi institutining birinchi rektori lavozimida ishlagan.

Kirsanov ikki yil davomida chet elda xizmat safarida boʻldi, keyin Leningradga koʻchib oʻtdi. U yerda 1927–1931-yillarda eksperimental ishlar boʻlimi boshligʻi va ikki yil davomida Leningrad qishloq xoʻjaligi instituti rektori boʻldi. 1931-yildan umrining oxirigacha V. V. Dokuchayev nomidagi Tuproq instituti laboratoriyasini boshqargan. 1941-yil 30-oktyabrda Toshkentda vafot etgan.

Aleksandr Trofimovich Kirsanov 87 ta ilmiy maqola chop etgan. Uning nashrlarining asosiy mavzulari: botqoqlarni yetishtirish, ohaklash, oʻgʻitlar taʼsirini aniqlash usullari, oʻsimliklarning oʻsish omillari taʼsirini tahlil qilish, „profil unumdorligi“.

Manbalar 

Toshkentda vafot etganlar
1941-yilda vafot etganlar
20-oktyabrda vafot etganlar
1880-yilda tugʻilganlar
27-avgustda tugʻilganlar
Teymur Charyev

Teymur Alikovich Charyev (; 26-noyabr 2000-yil, Marv) – turkman futbolchisi, „Abdysh-Ata“ klubi va Turkmaniston terma jamoasi yarim himoyachisi.

Faoliyati 
2019-yilda futbolchi ilk professional jamoasi, Turkmanistonning „Energetik“ klubida oʻynay boshladi. 2023-yilning mart oyida u Qirgʻizistonning „Abdysh-Ata“ klubi tarkibiga oʻtdi. U klubdagi debyutini 2023-yilning 2-aprelida Talent klubiga qarshi oʻyinda oʻtkazdi. 2023-yilning 8-aprel kuni boʻlib oʻtgan navbatdagi oʻyinda "Oʻsh Davlat Universiteti – „Aldier“ klubiga qarshi oʻyinda debyut golini kiritdi. Klub bilan birgalikda u Qirgʻiziston kubogining kumush medali sohibiga aylandi. Abdish Ata jamoasida 2023-yil 16-sentyabr kuni finalda Jalolobod klubiga gol urdi ammo yakibnda magʻlub boʻldi. 2023-yilning sentyabr oyida u klub bilan AFC Kubogi oʻyinlariga bordi. Turnirning ilk oʻyini 2023-yil 21-sentabr kuni Turkmanistonning „Oltin Asir“ klubiga qarshi oʻtkazilgan. Klub bilan birga futbolchi 2023-yilgi Qirgʻiziston Premyer-ligasi chempioniga aylandi.

Terma jamoa 
2022-yilning may oyida futbolchi Turkmaniston U23 yoshlar terma jamoasiga yoshlar oʻrtasidagi Osiyo chempionatida ishtirok etish uchun chaqiruv oldi. U milliy terma jamoadagi debyutini 2022-yilning 1-iyunida Oʻzbekistonga qarshi oʻyinda oʻtkazgan. U terma jamoadagi debyut golini 2022-yil 4-iyun kuni Eron terma jamoasiga qarshi oʻtkazgan navbatdagi oʻyinida kiritdi. Terma jamoa bilan birgalikda u guruhda ikkinchi oʻrinni egalladi va pley-off bosqichiga chiqdi, u yerda 2022-yil 11-iyunda Avstraliya terma jamoasiga magʻlub boʻldi.

2023-yil iyun oyida futbolchi Turkmaniston terma jamoasiga CAFA Millatlar Kubogi 2023 ishtirok etish uchun chaqiruv oldi. U milliy terma jamoadagi debyutini 2023-yilning 11-iyun kuni Tojikiston terma jamoasiga qarshi oʻyinda oʻtkazgan. U terma jamoadagi debyut golini 2023-yilning 12-sentabr kuni Bahrayn terma jamoasiga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida kiritdi.

Yutuqlar 
Abdish-Ata

 Qirgʻiziston chempioni: 2023

Manbalar 

2000-yilda tugʻilganlar
26-noyabrda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Kishilar
Alifbo boʻyicha futbolchilar
Turkmanistonlik erkak futbolchilar
Turkmaniston milliy terma jamoasi futbolchilari
Turkmanistonlik chet ellik erkak futbolchilari
Qirgʻizistondagi chet ellik erkak futbolchilari
FC Abdysh-Ata Kant futbolchilari
FC Energetik Mari futbolchilari
Ordabasi-2 (futbol klubi)

Ordabasy U21 (; Ordabasy Youth Club) – bu farm jamoa boʻlib, klub tarkibida „Ordabasi“ futbol jamoasining 21 yoshgacha boʻlgan yoshlari oʻynaydi.

Tarix 
2003-yilda Oqsuvkent nomdagi qishloqda „Oqsukent“ (Aksu-kent) nomi bilan tashkil etilgan. 2004-yilda baza Chimkentga koʻchirildi va „Ordabasi-2“ deb nomlandi. Shu nom ostida 2007-yilgacha Birinchi liga va Qozogʻiston kubogida oʻynagan.

2016-yilda u hozirgi nomi bilan qayta tashkil etildi va ikkinchi ligada oʻynagan.

Yutuqlar 

 Qozogʻiston Birinchi ligasida 3-oʻrin: 2004

Manbalar

Havolalar 

 Tarkibi 
Qozogʻiston futbol klublari
Alifbo boʻyicha futbol klublari
2003-yilda tashkil etilgan futbol klublari
Altymyrat Annadurdyýew

Altymyrat Myratowich Annadurdyyev (1993-yil 13-aprelda tugʻilgan) – Turkmanistonning professional futbolchisi, „Altin Asir“ klubida oʻynaydi. Turkmaniston milliy terma jamoasi azosi.

Klub karerasi 
U Turkmanistonning Ashxobod shahrida tugʻilgan va faoliyatini Ashxobodning „Galkan“ futzal jamoasida boshlagan. U chempion boʻldi Turkmanistonning 2014-yilgi (10 ta gol) .

2015-yilda u "Ahal" klubi bilan shartnoma imzolab, professional futbolga oʻtdi. U yangi jamoasi safida 2015-yilgi OFK kubogi doirasida Bishkekning „Dordoy“ klubiga qarshi oʻyinda, 9-daqiqada jarima zarbasidan gol urdi. 2015-yilgi Yoqari Liganing birinchi oʻyinida „Energetik Turkmeboshi“ jamoasiga qarshi poker oʻynadi (6:0).

2016-yildan beri "Oltin Asir" klubida oʻynamoqda.

Xalqaro martaba 
Annadurdyyev kattalar terma jamoasidagi debyutini 2015-yilning 11-iyunida Guamga qarshi oʻtkazdi.

Terma jamoa uchun gollar 

 Gollar va natijalar birinchi boʻlib Turkmanistonning gollar sonini sanab oʻtadi.

Manbalar

Havolalar 

 Altymyrat Annadurdyýew – FIFA competition record (archived)
 

1993-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Kishilar
Ashxobodlik futbolchilar
Turkmanistonlik erkak futbolchilar
Futboldagi erkak hujumchilar
FC Ahal futbolchilari
Osiyo Kubogi 2019 futbolchilari
Turkmaniston milliy terma jamoasi futbolchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Jakipbek Maldibayev

Jakipbek Maldibayev (15-may 1907-yil – 8-iyun 1938-yil, Shengeldi qishlogʻi, Zaysan tumani, Sharqiy Qozogʻiston viloyati, Qozogʻiston SSR, SSSR) birinchi qozoq harbiy uchuvchisi, kuzatuvchi uchuvchi, jangchi.

Tarjimai holi 
Jakipbek 1907-yil 5-mayda Sharqiy Qozogʻiston viloyati Zaysan tumani Shengeldi qishlogʻida tavalud topgan.

Jakipbek boshlangʻich taʼlimni qishloq mullasidan olgan. Mehnat faoliyatini Sharqiy Qozogʻiston viloyatining Markakoʻl tumanidagi oltin konida oddiy ishchi sifatida boshlagan. 1928-yilda fermer xoʻjaligi ishchilari qoʻmitasini boshqargan va u yerda ishchilar manfaatlarini himoya qilgan.

Maldibayev 1929-yil noyabrda Qizil Armiya safiga chaqirilgan. Turkmaniston Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasining Marv (hozirgi Maryam) shahrida 82-Maxsus otliq qoʻshinlar brigadasida xizmat qilgan. Qoraqum va Qizilqum janglarida bosmachi toʻdalarini yoʻq qilishda qatnashgan.

Jakipbek 1930-yilda polk maktabini tugatib, otryad komandiri boʻlgan.

1932-yilda Lenin nomidagi Oʻrta Osiyo harbiy bilim yurtini tamomlagan (1937-yildan Toshkent harbiy bilim yurti) va vzvod komandiri etib tayinlangan.

Komandir Maldibayev 1933-yilda toʻqqizinchi harbiy uchuvchilar maktabini (1938-yildan Xarkov oliy harbiy aviatsiya maktabi) „harbiy qiruvchi uchuvchi“ unvoni bilan tugatgan. 1934-yilda fotografiya xizmatlari boshliqlari kurslarini va Oliy maxsus xizmatlar maktabini tugatgandan soʻng, xizmatni Sverdlov nomidagi Oʻrta Osiyo harbiy okrugi Stalinobodda 40-boʻlim aviatsiya eskadroni tarkibida davom ettirgan.

Jakipbek 1934-yil 24-iyulda Oʻrta Osiyo harbiy okrugi Stalinobod shahridagi 40-maxsus aviatsiya otryadining katta kuzatuvchi-uchuvchisi etib tayinlangan. 1936-yilda katta uchuvchi Maldibayevga leytenant harbiy unvoni berilgan.

Maldibayev 1938-yil 8-iyunda Toshkent shahrida dafn etilgan.

Manbalar 

Toshkentda dafn etilganlar
Toshkentda vafot etganlar
1938-yilda vafot etganlar
8-iyunda vafot etganlar
1907-yilda tugʻilganlar
15-mayda tugʻilganlar
Qorabuloq (Toshkent viloyati)

Qorabuloq – Oʻzbekiston Respublikasi Toshkent viloyati Boʻstonliq tumanidagi qishloq (qishloq), Chorboq suv omboridan shimoli-sharqda, dengiz sathidan 1000 metrdan ortiq balandlikda, Ugom togʻ tizmasining (Gʻarbiy Tyan-Shan) sharqiy yon bagʻrida joylashgan. Qishloq yonidan Piskom daryosi oqib oʻtadi.

Tarix 
Qishloq nomini qadimda qishloq atrofidan oqib oʻtgan buloqdan olingan. Kara Bulak soʻzi turkiy tilidan Qora buloq deb tarjima qilingan. Buloq suvi tiniq va toza boʻlib ohaktosh qatlamlari yorigʻidan oqib chiqqan. Qora soʻzi bu yerda rangni emas balki suvning yer ortidan chiqishini anglatgan.

Qorabuloq qishlogʻi qiziqarli tarixga ega, chunki 1919-yil yanvar oyida uning atrofida yuzga yaqin ofitserlar qatnashgan bolsheviklarga qarshi qoʻzgʻolon magʻlubiyatga uchragach, Toshkentdan qishloq hududiga chekinib, uch kun davomida Turkiston Respublikasi hukumat qoʻshinlari bilan kurashgan.

Iqlim 
Bu hududda iqlim juda qulay. Yozda havoni namlaydigan va sovutadigan Chorvoq suv ombori (+30 C°) atrofdagi togʻ etaklari va qishloq iqlimiga bevosita taʼsir qiladi. Qishda sovuq (-20 C° gacha). Yomgʻir shaklida yogʻingarchilik asosan bahor va kuzda tushadi.

Manzil 

Qorabuloq qishlogʻi Toshkentdan 150 km uzoqlikda (taxminan 3,5 soatlik yoʻl) joylashgan. Qishloqqa Chorboq suv ombori toʻgʻoni orqali, Melovaya dovoni yoki Chimyon va Burchmulla orqali borish mumkin. Eng yaqin temir yoʻl stansiyasi — Toshkentdan harakatlanuvchi Xoʻjakent temir yoʻli Chorvoq qishlogʻi yaqinida joylashgan.

Yana qarang 

 Ugom-Chotqol milliy bogʻi
 Oʻzbekistonda turizm

Manbalar 

Boʻstonliq tumani aholi punktlari
Prokofiy Strenakov

Prokofiy Averyanovich Strenakov (6-iyun 1917-yil – 12-oktyabr 1961-yil) – 642-toʻpolon artilleriya polki boshqarmasi vzvod komandiri va leytenant. Sovet Ittifoqi Qahramoni.

Biografiyasi 
Prokofiy Averyanovich 1917-yil 6-iyunda Belarus Respublikasining Gomel viloyati, Rogachevskiy tumani Grechuxi qishlogʻida tavallud topgan. Maktabda 7-sinfni tamomlagan. Minskdagi gʻisht zavodida hamda Bobruyskdagi yogʻoch zavodida ishlagan.

Stenakov 1938-yilda Qizil armiyaga chaqirilgan. 1942-yilda kichik leytenantlar kursini tamomlagan. 1942-yil iyuldan boshlab Ulugʻ Vatan urushida frontida xizmat qilgan. 1943-yildan VKP/KPSS aʼzosi boʻlgan.

Leytenant Strenakov 15-oktyabrda eski Lutava qishlogʻi uchun boʻlgan jangda dushmanning kontr hujumini qaytarishda ishtirok etib, piyodalar bilan birga dushman mudofaasiga kirishga muvaffaq boʻlgan. U shaxsiy quroli va granatalar yordamida 10 dan ortiq dushmanni yoʻq qildi. 21-oktyabrda yangi Lutava qishlogʻi uchun boʻlgan jangda piyodalarning jangovar tartibida boʻlib, yaralangan rota komandirini almashtirdi va jangchilarni hujumga olib bordi. Prokofiy jangda bir nechta dushman askarlarini shaxsan yoʻq qilgan. U jangda yaralangan, ammo egallab olingan chegaralar mustahkamlanmaguncha jang maydonini tark etmagan.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1943-yil 24-dekabrdagi farmoni bilan „Dneprni kesib oʻtishda koʻrsatgan jasorati va koʻrsatgan qahramonligi uchun“ leytenant Strenakov Prokofiy Averyanovich Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni, Lenin ordeni va „Oltin yulduz“ medali bilan taqdirlangan.

Urushdan keyin armiyada xizmat qilishni davom ettirgan. 1951-yilda Oliy ofitser artilleriya maktabini tamomlagan. 1958-yildan mayor Strenakov zaxiraga chiqqan. Toshkent shahrida yashagan. „Toshkentkabel“ zavodida ishlagan. 1961-yil 12-oktyabrda vafot etgan.

Mukofotlari 
Prokofiy Strenakov SSSR qurolli kuchlari Prezidiumining 1943-yil 29-dekabrdagi farmoni bilan Lenin ordeni, SSSR oliy kengashi Prezidiumining 1943-yil 29-dekabrdagi farmoni bilan „Oltin yulduz“ medali sohibi boʻlgan. Bundan tashqari ikki marta Qizil bayroq ordeni, Aleksandr Nevskiy ordeni hamda ikki marta Qizil Yulduz ordeni bilan taqdirlangan.

Xotirasi 
Gomel viloyati Jlobin tumanidagi Rekta qishlogʻidagi koʻcha, Grechuxi qishlogʻidagi maktab qahramon nomi bilan atalgan.

Manbalar 

Sovet Ittifoqi Kommunistik Partiyasi aʼzolari
Ulugʻ Vatan urushi artilleriyachilari
Qizil Yulduz ordeni sohiblari
Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Lenin ordeni sohiblari
Sovet Ittifoqi Qahramonlari
Toshkentda vafot etganlar
1961-yilda vafot etganlar
12-oktyabrda vafot etganlar
1917-yilda tugʻilganlar
6-iyunda tugʻilganlar
Amirbek Saidov

Amir Saidov (; 1-fevral 2006-yil, Toshkent) – oʻzbek futbolchisi, Sebiya Superligasining „FK Jedinstvo Ub“ klubi va Oʻzbekiston U-20 terma jamoasi hujumchisi.

Futbolchilik faoliyati 
Amirbek Toshkentning „Bunyodkor“ klubi akademiyasi tarbiyalanuvchisi va klubning U-18 yoshlar jamoasi aʼzosi hisoblanadi.

2024-yil 2-iyulda Serbiya Superligasi ishtirokchisi „FK Jedinstvo Ub“ jamoasi bilan shartnoma imzolagan.

Terma jamoadagi faoliyati 
Saidov Oʻzbekiston U-16 terma jamoasi bilan CAFA U-16 chempionati 2022 turnirida ishtirok etgan. Musoboqada Oʻzbekiston U-16 terma jamoasi gollar farqiga koʻra ikkinchi oʻrinni olgan va Amirbek 7 gol bilan musoboqa toʻpurari boʻlgan.

Amirbek Oʻzbekiston U-17 terma jamoasi safida ilk bor 2023-yil Rossiya U-17 terma jamoasiga qarshi oʻyinda debyit qilgan. 2023-yilgi AFC U-17 Osiyo Kubogida 5 ta oʻyinda ishtirok etdi va Yaponiya U-17 terma jamoasiga qarshi oʻyinda ilk debyut golini kiritgan. Oʻzbekiston U-17 terma jamoasi yarim finalga qadar yetib bordi va FIFA U-17 Jahon chempionati 2023 ga yoʻllanma oldi. Indoneziyada oʻtayotgan jahon chempionatida Amirbek 3 ta oʻyinda ishtirok etib, Kanada U-17 terma jamaosiga 2 ta va Ispaniya U-17 terma jamoasiga 1 ta gol urib, 3 ta gol bilan eng yaxshi toʻpurarlar safida bormoqda.

Manbalar

Havolalar 
 Amir Saidov Transfermarkt saytida
 Amir Saidov OʻzPFL saytida
 Amir Saidov Soccerway saytida

1-fevralda tugʻilganlar
2006-yilda tugʻilganlar
Toshkentda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Kishilar
Alifbo boʻyicha futbolchilar
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Futboldagi erkak hujumchilar
Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Serbiya Superligasi futbolchilari
Bunyodkor klubi futbolchilari
FK Jedinstvo Ub klubi futbolchilari
Serbiyadagi chet ellik erkak futbolchilari
O‘zbekiston yoshlar terma jamoasi futbolchilari
Boʻd

Boʻd (arabcha: oraliq, masofa, chaqirim; koʻpligi abʼod) – bir yoki turli vaqtda eshitilayotgan ikki tovush, nagʻma, pardaning oʻzaro balandpastlik munosabatlari. Yevropa musiqasidagi interval tushunchasiga qisman moye. Boʻd Oʻrta va Yaqin Sharq musiqa nazariyasining asosiy tushunchalaridan biri boʻlib, dastlab Forobiy, keyinchalik Ibn Sino, Ibn Zayla, Zaynulobiddin, Urmaviy, Jomiy va boshqa olimlarning asarlarida matematika qoidalar asosida taʼriflangan. Boʻdlar ochiq (butun) torga nisbatan torning maʼlum boʻlagidan hosil etilgan va nisbiy sonlar bilan ifodalangan. Maye, ochiqtordagi tovush asosiy (mutlaq) parda deb faraz etilsa, torning 1/2 boʻlagida – zulkull (lot. oktava), 2/3 boʻlagida – zulxams (kvinta), 3/4 boʻlagida – zularbaʼ (kvarta), 8/9 boʻlagida – taniniy (katta sekunda), 243/256 boʻlagida – baqiya (90 sentli kichik sekunda) kabi Boʻdlar hosil qilinadi. Nazariy jihatdan Boʻd larning soni chegaralanmagan boʻlsada, musiqa amaliyotida asosan 9 tasi qoʻllangan. Ular muloyim (yoqimli, lotin tilida konsonans) va mutanofir (yoqimsiz, dissonans) turlarga ajratilgan. Muloyimlar – zulkull marratayn (kvintdetsima), zulkull valxame (duodetsima), zulkull valarbaʼ (undetsima), zulkull, zulxams, zularbaʼlar; qolganlari mutanofirdir.

Sharq musiqa nazariyasida ikki musiqiy tovush oraligʻi boʻd (interval) deyiladi. „Boʻd ikki nagʻma birikmasi va ikki tovush oraligʻi, yaʼni interval maʼnosini bildiradi“. Sharq musiqa nazariyasida boʻdlarning ayrimlari quyidagicha nomlangan:
Zull-kull – oktava
Zul-arbaʼ – kvarta
Zul-xams – kvinta

Manbalar
Leonid Aronzon

Leonid Lvovich Aronzon (1939-yil 24-mart, Leningrad – 1970-yil 13-oktyabr, Gʻazalkent) – rus shoiri.

Biografiya 
Leonid Lvovich 1939-yil 24-martda Leningradda Mogilyovdan kelgan muhojirlar, qurilish muhandisi Lev Moiseyevich Aronzon (?–1975) va shifokor Hana Xaimovna (Anna Efimovna) Aronzon (qizlik familiyasi Geller, 1902–1989), oilasida tavallud topgan. Otasi Lev Aronzon Mogilyovda maktabni tugatgandan soʻng, Leningrad qurilish institutini hamda koʻpriklar va tunnellarni loyihalash boʻyicha ixtisoslashgan Moskva oliy texnil institutini tamomlagan. Onasi, Mogilyov savdogari Xaim Neuxovich Gellerning qizi va ravvinlarning nabirasi boʻlgan. Hana I. I. Mechnikov nomidagi Leningrad davlat tibbiyot bilimlari institutini tamomlagan. Ota-onasi 1926-yilda Leningradda turmush qurishgan. Oilasi 2-Sovet koʻchasida, 27-uyda yashagan.

1941-yil iyul oyining oxirida Lev Moisyevich va oʻgʻllari Leonid va Vitaliy Butunittifoq dizayn alyuminiy-magniy instituti „Giproaluminiy“ bilan birga Lyonvaga evakuatsiya qilingan. Onasi, oʻsha paytga qadar harbiy shifokor, tibbiy xizmat mayori boʻlgan va qamalda boʻlgan Leningradda qolgan. Hana Xaimovna Leningrad va Volxov frontlaridagi dala gospitallarida xizmat qilgan, keyinchalik Lenva va Dedyuxin evakuatsiya kasalxonalarida boshliq boʻlib ishlagan. 1944-yil Leningradda Qizil Yulduz ordeni bilan taqdirlangan (1945). 1944-yil avgust oyining oxirida Leonid va uning ukasi Leningradga onasining yoniga qaytib kelishgan.

Leonid Lvovich 1957-yilda 167-sonli oʻrta maktabni va 1963-yilda Leningrad pedagogika institutini tamomlagan (avval Biologiya va tuproq fakultetida oʻqigan, keyin filologiya fakultetida va 1959-yilda institutning sirtqi boʻlimida tahsil olgan). Leonid oʻqish paytida boʻlajak rafiqasi Rita Moiseyevna Purishinskaya (1935–1983) bilan tanishgan va u bilan 1958-yil 26-noyabrda turmush qurgan. 1960-yilda oyogʻida ostit kasalligi boʻlganligi tufayli yetti oy kasalxonada yotgan, shundan soʻng nogiron boʻlib qolgan. U kechki maktabda dars bergan va pul topish uchun ilmiy-ommabop filmlar uchun ssenariylar yozgan. Aronzon 1960-yillarning boshlarida Iosif Brodskiy bilan muloqot qilgan (1960-yilda unga geologiya-qidiruv ekspeditsiyasida ishga kirishda yordam bergan), 1965-yilda Vladimir Erl va Malaya Sadovayaning boshqa shoirlari bilan tanishgan hamda Mixnov-Voytenko va A. Altshuler bilan doʻstlashgan. 1960–1970-yillarda kuchli depressiyadan aziyat chekkan.

Rasmiy maʼlumotlarga koʻra, Leonid Lvovich Oʻrta Osiyoga safari chogʻida ov miltigʻi bilan oʻzini otgan. Biroq, patologik tekshiruv natijalariga koʻra, bu baxtsiz hodisa boʻlganligini koʻrsatadi. U Gʻazalkentdagi shifoxonada vafot etgan.

Manbalar 

Gʻazalkentda vafot etganlar
1970-yilda vafot etganlar
13-oktyabrda vafot etganlar
Sankt-Peterburgda tugʻilganlar
1939-yilda tugʻilganlar
24-martda tugʻilganlar
Gʻazalkent GESi

Gʻazalkent gidroelektr stansiyasi (GES-28) — Oʻzbekistondagi GES, Toshkent viloyatining Boʻstonliq tumani (tuman) ning Gʻazalkent shahri yaqinida joylashgan. Chirchiq daryosi boʻyida qurilgan boʻlib, Chirchiq-Boʻzsuv gidroelektr stansiyalari kaskadi tarkibiga kiradi. Stansiya egasi “Oʻzbekgidroenergo” AJ hisoblanadi.

Stansiya dizayni 
Gʻazalkent GESi — daryo boʻyidagi toʻgʻon yonida qurilgan. Elektr stansiyasiningquvvati 120 MVt, oʻrtacha yillik elektr energiyasi ishlab chiqarish 418 million kVt/soatni tashkil etadi. Stansiya konstruksiyalariga maksimal balandligi 35 m boʻlgan ikkita tuproqli toʻgʻon (oʻng qirgʻogʻi uzunligi 485 m va chap qirgʻogʻi 177 m), suv oʻtkazgichlar bilan birlashtirilgan gidroelektrostantsiya binosi va 110 kV kuchlanishli ochiq oʻtkazgich qurilmasi kiradi .

GES binosida har birining quvvati 40 MVt bo'lgan uchta vertikal gidragregat o'rnatilgan. Gidroagregatlar pervanel diametri 5 m, o‘tkazuvchanligi 157 m³/s bo‘lgan, 25 m loyiha balandligida ishlaydigan PL-587-a/500 aylanma qanotli turbinalar bilan jihozlangan. Gidraagregat turbinalar SV 808/130-44-UHL4 gidrogeneratorlarini boshqaradi. Shlang turbinalar ishlab chiqaruvchisi Rossiyaning Tyazhmash (Sizran) korxonasi, generatorlar ham Rossiyaning Elsib (Novosibirsk) zavodi tomonidan ishlab chiqariladi.

Tarix 
Stansiya qurilishi 1976-yilda boshlangan, birinchi gidroagregat 1980-yilda, qolgan ikkitasi 1981-yilda ishga tushirilgan. 2020-yil boshi holatiga ko‘ra, G‘azalkent GESi  16 milliard kVt/soatdan ortiq elektr energiyasi ishlab chiqargan. Stansiyani modernizatsiya qilish va quvvatini 124 MVtga oshirish mo‘ljallangan. Loyihaning umumiy qiymati 35 million dollarga baholanib, ishlarni 2027-2030 yillarda amalga oshirish rejalashtirilgan.

Manbalar 

Oʻzbekgidroenergo
Chirchiq-Boʻzsuv suvenergetika trakti
Oʻzbekiston gidroelektr stansiyalari
Gʻazalkent