Berti Vogts

Hans-Hubert „Berti“ Vogts (nemischa talaffuzi: [ˈbɛʁtiː ˈfoːkts], Xans-Xubert „Berti“ Fogts; 1946-yil 30-dekabrda tugʻilgan) — himoyachi sifatida oʻynagan nemis sobiq professional futbolchisi. U butun professional klub faoliyati davomida Bundesligada Borussia Mönchengladbach jamoasida oʻynadi va 1974-yilda Gʻarbiy Germaniya terma jamoasi bilan FIFA Jahon chempionatida gʻolib chiqdi. Keyinchalik Vogts Germaniya (Euro 96da gʻalaba), Shotlandiya, Nigeriya va Ozarbayjon terma jamoalarini boshqargan.

Klubdagi faoliyati 
Vogts 1954-yilda yetti yoshida mahalliy sport klubi VfR Büttgenning oʻgʻil bolalar jamoasiga qoʻshildi va 1965-yilda Borussia Mönchengladbachga oʻtgunga qadar ular bilan birga boʻldi. Oʻng qanot himoyachisi sifatida qatʼiyatliligi unga „Der Terrier“ laqabini berdi.

Vogts 1970-yillarda Borussianing oltin yillarida Rainer Bonhof, Herbert Wimmer, Uli Stielike, Allan Simonsen va Jupp Heynckes bilan birga asosiy oʻyinchilardan biri boʻlgan, oʻshanda u klub bilan besh marta Bundesliga, bir marta Germaniya kubogi va ikki marta UEFA kubogini yutgan. Vogts 1977-yilgi Yevropa kubogi finalida Liverpool tomonidan magʻlubiyatga uchragan.

Vogts Mönchengladbach tarkibida Bundesligada 419 ta oʻyinda maydonga tushib, 32 ta gol urgan, shuningdek, klub safida Yevropa kuboklarida 64 marta maydonga tushib, 8 ta gol urgan. Vogts Mönchengladbachda, 1979-yilda oʻynashni tugatguniga qadar qoldi.

Xalqaro faoliyati 

Vogts Gʻarbiy Germaniya terma jamoasida 9 ta xalqaro oʻyin oʻtkazdi, 23 yoshgacha boʻlganlar jamoasida uchta oʻyinda maydonga tushdi va 96 ta katta oʻyinda ishtirok etdi, bu esa uni Germaniyaning eng koʻp oʻynagan futbolchilaridan biriga aylantirdi. Vogts 20 ta oʻyinda sardor boʻlgan, 1 ta xalqaro gol urgan va 1974-yilgi Jahon chempionatida gʻolib chiqqan Germaniya terma jamoasi aʼzosi ham boʻlgan.

„Der Tererir“ laqabini olgan Vogts har doim toʻp uchun oxirigacha kurashgani uchun jamoasining sevimli futbolchisi edi. Vogts 1974-yilda Myunxenda bo‘lib o‘tgan Jahon chempionati finalida G‘arbiy Germaniya ustidan 2:1 hisobida g‘alaba qozongan Johan Cruyffni mashhur tarzda nishonga olgan va bo‘ysundirgan.

1978-yil 21-iyunda Gʻarbiy Germaniya va Avstriya oʻrtasidagi oʻyinda, 1978 Jahon chempionatining ikkinchi bosqichida Vogts avtogol muallifiga aylandi, bu Avstriyaga 47 yil ichida birinchi marta Gʻarbiy Germaniyani magʻlub etishga imkon berdi va Gʻarbiy Germaniyani keyingi bosqichga oʻtishiga toʻsqinlik qildi. Avstriyada bu oʻyin Cordoba moʻjizasi nomi bilan mashhurlikka erishgan.

Menejerlik faoliyati

Gʻarbiy Germaniya va Germaniya 
Futbolchilik faoliyatini tugatgandan soʻng, Vogts Gʻarbiy Germaniyaning 21 yoshgacha boʻlganlar terma jamoasiga murabbiy boʻldi va bu vazifani 1990-yilgacha davom ettirdi. 1986-yildan boshlab u milliy jamoaning katta menejeri yordamchisi boʻldi. Vogts 1990-yilning avgustida Franz Beckenbauerdan keyin Germaniya terma jamoasi boshqaruvchisi lavozimiga koʻtarildi.

Bir oy oldin 1990-yilgi Jahon kubogi finalida gʻalaba qozonganidan soʻng, Beckenbauer qayta birlashgan Germaniya „ehtimol, yillar davomida yengib boʻlmaydigan boʻlib qolishini“ taʼkidlagan edi, bu keyingi yillarda Vogts uchun maʼsuliyat boʻlib chiqdi. Vogts Germaniya terma jamoasini Euro 1992da ikkinchi oʻringa olib chiqqan va 1996-yilda keyingi Euroni yutgan boʻlsa-da, 1994 hamda 1998-yillardagi Jahon chempionati chorak finalidagi ikkita magʻlubiyat ham uning hissasiga toʻgʻri keldi. Vogts 1998-yil sentyabr oyida boshqaruvchi lavozimidan ketdi.

Bayer Leverkusen 
2000-yilning noyabrida, bir muncha vaqt boshqaruvdan soʻng, Vogts Bayer Leverkusenga bosh murabbiy etib tayinlandi. Keyingi may oyida, Bayer Leverkusenga Chempionlar ligasi yoʻllanmasini qoʻlga kiritishga yordam berganiga qaramay, u ishdan boʻshatildi.

Quvayt 
Uch oydan soʻng, 2001-yil avgust oyida Vogts Quvayt terma jamoasini boshqardi.

Shotlandiya 
Vogts 2002-yilning yanvarida, olti oylik lavozimda ishlaganidan soʻng, Shotlandiya terma jamoasida xuddi shunday lavozimni egallash uchun Quvaytdagi lavozimini tark etdi. UEFA Euro 2004 saralashida Vogts Shotlandiyani pley-off bosqichiga olib chiqdi va guruhida Germaniyadan keyin ikkinchi oʻrinni egalladi. Pley-offda Shotlandiya Gollandiyaga qarshi bahs olib bordi va Vogts Hampden Parkda 1:0 hisobida gʻalaba qozondi, ammo Gollandiya javob oʻyinida Shotlandiyani 6:0 hisobida magʻlub etdi.

Shotlandiya matbuoti oʻrtoqlik oʻyinlaridagi ketma-ket magʻlubiyatlardan soʻng Vogtsga nisbatan keskinroq munosabatda boʻldi. 2004-yil oktyabr oyida Moldova bilan oʻynagan durang Shotlandiyaning 2006-yilgi Jahon chempionatiga chiqish umidini oqladi. Vogts 1-noyabr kuni „sharmandali suiisteʼmollik“ sabab, shartnomasi tugashiga bir yarim yil qolganda isteʼfoga chiqdi. Vogts isteʼfoga chiqqanidan toʻqqiz kun oʻtib, Shotlandiya FIFA Jahon reytingida 77-oʻringa tushib, rekord darajada pastga tushdi.

Nigeriya 
2007-yilning yanvarida Vogts Nigeriyaga bosh murabbiy etib tayinlandi va 4 yillik shartnoma imzoladi. Nigeriya 2008 Afrika Millatlar kubogi chorak finalini oʻtkazib yubordi, bu ularning 1982-yildan beri musobaqadagi eng yomon koʻrsatkichi boʻldi. Vogts 2008-yilning fevralida lavozimidan isteʼfoga chiqdi.

Ozarbayjon 

2008-yil aprel oyida Vogts ikki yillik shartnoma asosida Ozarbayjon terma jamoasiga menejer etib tayinlandi. 2009-yilning dekabr oyida u muvaffaqiyatli natijalardan soʻng AFFA bilan shartnomasini UEFA Euro 2012 saralash bosqichi oxirigacha uzaytirdi. 2014-yil mart oyida Vogts Jurgen Klinsmann tomonidan 2014-yilgi Jahon chempionati uchun AQShga maxsus maslahatchi etib tayinlandi.

2014-yil oktyabr oyida Vogts Xorvatiyaga qarshi o‘yinda (6:0) mag‘lubiyatdan so‘ng, Ozarbayjon bosh murabbiyi lavozimidan isteʼfoga chiqdi. Ozarbayjon UEFA Euro 2016 saralashi H guruhidagi dastlabki uchta oʻyinning barchasida magʻlub boʻlgan edi. Vogts qoʻl ostida Ozarbayjon biroz yomon natijalarga erishdi, ikkinchi bosqichda raqiblariga qarshi gʻalaba qozona olmadi, bu esa Vogtsning mahalliy tarafdorlar va ommaviy axborot vositalarining jiddiy tanqidlariga duchor boʻlishiga olib keldi.

Qoʻshma Shtatlar 
2015-yilning mart oyida Vogts AQSH terma jamoasi tomonidan texnik maslahatchi etib tayinlangan edi. Jurgen Klinsmann ishdan boʻshatilgach, Vogtsning ham faoliyati tugadi.

Faoliyat statistikasi

Klub

Boshqaruv statistikasi

Yutuqlari

Oʻyinchi 
Borussia Mönchengladbach

 Bundesliga: 1969—1970, 1970—1971, 1974—1975, 1975—1976, 1976—1977
 DFB-Pokal: 1972—1973
 UEFA kubogi: 1974—1975, 1978—1979

Gʻarbiy Germaniya

 FIFA Jahon chempionati: 1974
 UEFA Yeropa chempionati: 1972

Individual

 kicker Bundesliganing mavsum jamoasi: 1965—1966, 1967—1968, 1968—1969, 1969—1970, 1970—1971, 1972—1973, 1974—1975, 1975—1976, 1976—1977
 Yilning eng yaxshi futbolchisi (Germaniya): 1971, 1979
 FIFA Jahon chempionatining yulduzlar jamoasi: 1974, 1978

Menejer 
Germaniya

 UEFA Yevropa chempionati: 1996

Individual

 World Soccer Magazine tomonidan yilning eng yaxshi menejeri: 1996

Manbalar 

Germaniyalik futbolchilar
Yashayotgan insonlar
1946-yilda tugʻilganlar
Futbolchilar
Futbol murabbiylari
Futbol menejerlari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Erkak futbolchilar