Txavisin Settxa

Settxa Txavisin ( ; Neet nomi bilan ham tanilgan (); 1963-yil 15-fevral, Bangkok) – tailandlik tadbirkor va siyosatchi, 2023-yil 22-avgustdan Tailand Bosh vaziri bo'lgan  . Undan oldin Sansiri Pcl  bosh direktori va prezidenti lavozimida faoliyat yuritgan.

Hayoti

Siyosiy faoliyati 
Tailandning taxtdan agʻdarilgan bosh vazirlari Taksin Shinavatra va Yinglak Shinavatraning taniqli ishonchli vakili edi.

9Bangkokdagi Srinaxarinwirot universiteti qoshidagi Prasarnmit koʻrgazmali maktabida boshlangʻich taʼlimini olgan . Setta Chulalongkorn universitetida qurilish muhandisligi boʻyicha bakalavr darajasini, keyin esa Massachusets Amherst universitetida (AQSh) iqtisod boʻyicha bakalavr darajasini oldi  . Keyinchalik u Claremont Graduate University (AQSh)da Biznes boshqaruvi magistri darajasini oldi  .

Mehnat faoliyati 
1986-yilda oʻqishni tamomlagandan soʻng 4 yil davomida Procter & Gamble kompaniyasida mahsulot menejeri yordamchisi boʻldi. Keyinchalik u 1988 yilda Sansiri Pcl kompaniyasiga asos solgan. Tailanddagi eng yirik koʻchmas mulk ishlab chiqaruvchilardan biriga aylandi. Uning rahbarligida kompaniya 400 dan ortiq turar-joy loyihalarini ishlab chiqdi.

Sansiri hatto COVID-19 pandemiyasidavrida ham oʻsishda davom etdi. 2020-yilda u Bangkokdagi Lumpini bogʻi yaqinidagi Sarasin koʻchasining bir burchagini kvadrati ( 4 m²) uchun 3,9 million bahtga sotib oldi, bu Tailand tarixidagi eng qimmat yer xaridlaridan biri hisoblanadi. Shuningdek, 2020-yilda u XSpring Capital Public Company Limited kompaniyasining 15% ulushini sotib oldi. Tailandning saylov qonunlariga koʻra, Settxa saylangan lavozimni egallagan holda hech qanday kompaniyaning aksiyalariga ega boʻlishi mumkin emas edi. Shunga koʻra, 2023-yil 8-martda u oʻzining barcha aksiyalarini qizi Chanada Txavisinga, shu jumladan kompaniyaning 4,4% ni tashkil etgan Sansiri aktsiyalarini oʻtkazdi.

2023-yil 17-avgustda baxsli faol Chuwit Kamolwisit Milliy politsiya boshligʻi oʻrinbosari Surachata Xakparnga Settxaning 2019-yilda Bangkokda yer sotib olishdagi harakatlarini tekshirish uchun shikoyat qilib, Settxa va uning kompaniyasi Sansirini soliq toʻlashdan boʻyin tovlashda sheriklikda aybladi. Oʻz navbatida, Settxa Chuwitning izohlariga tuhmat qilgani uchun 500 million baht daʼvo qilgan.

Dastlabki yillari 
2023-yilgi saylovlarda u Txaksinning kenja qizi Patong Tarn Shinavatra va sobiq Bosh prokuror Chaykasem Nitisiribilan birga Phua Tay partiyasidan bosh vazirlikka uch nomzoddan biri edi. U muntazam soʻrovlarda „Oldinga“ partiyasi rahbari Pita Limjaroenrat va Phua Thai nomzodi Phathong Tarn Shinavatradan keyin uchinchi oʻrinni egalladi. Oldinga harakati yetakchisi Pite Limjaroenrat bosh vazirlikka saylana olmaganidan soʻng, Settxa Thaweesin bu lavozimga asosiy daʼvogarga aylandi. Patongtarn Shinavatra Setti nomzodini qoʻllab-quvvatladi.

2023-yilgi saylovlarda u Txaksinning kenja qizi Patong Tarn Shinavatra va sobiq Bosh prokuror Chaykasem Nitisiribilan birga Phua Tay partiyasidan bosh vazirlikka uch nomzoddan biri edi. U muntazam soʻrovlarda „Oldinga“ partiyasi rahbari Pita Limjaroenrat va Phua Thai nomzodi Phathong Tarn Shinavatradan keyin uchinchi oʻrinni egalladi. Oldinga harakati yetakchisi Pite Limjaroenrat bosh vazirlikka saylana olmaganidan soʻng, Setta Thaweesin bu lavozimga asosiy daʼvogarga aylandi. Patongtarn Shinavatra Setti nomzodini qoʻllab-quvvatladi.

2023-yil 22-avgustda parlament tomonidan Tailand Bosh vaziri etib saylandi. Unga 482 deputat va senator ovoz berdi, 165 nafari qarshi ovoz berdi, yana 81 nafari betaraf qoldi. Txavisinning Phua Thai partiyasi lavozimga saylanish uchun, oʻz vaʼdalaridan farqli oʻlaroq, 2014-yilda davlat toʻntarishi natijasida hokimiyatga kelgan harbiylarni qoʻllab-quvvatlagan konservativ partiyalar bilan koalitsiyaga kirishi kerak edi. 23-avgust kuni saylangan bosh vazir qirolning majburiy roziligini oldiva 2-sentyabrda Settxa oʻzini moliya vaziri sifatida oʻz ichiga olgan kabinet vazirlari roʻyxatiga kiritilishi uchun monarxning roziligini oldi. 5-sentabrda hukumat qirolga qasamyod qilib, oʻz lavozimiga kirishdi.

Siyosiy qarashlari 
Settxa 2006-yilda davlat toʻntarishi natijasida agʻdarilgan sobiq Bosh vazir Txaksin Shinavatra siyosatini qoʻllab-quvvatlagan. 2010-yilda u Royal Bangkok Polo klubining futbol jamoasini boshqarishga saylanganidan keyin Taksinning yuzi tasvirlangan qizil koʻylak kiygan. U, shuningdek, Bosh vazir Prayut Chan-o-chani Tailanddagi COVID-19 pandemiyasiga qarshi kurashda tanqid qildi. 2021-2022-yillardagi demokratiya tarafdori noroziliklarini qoʻllab-quvvatladi. 2023-yilgi saylov kampaniyasi davomida u urush tarafdorlari Palang Pracharat va Birlashgan Tailand Millati koalitsiyaga qoʻshilsa, u Phua Thai hukumatini boshqarmasligini aytdi. Settxa, shuningdek, majburiy harbiy xizmatga qarshi ekanligini bildirdi. Siyosatchi, shuningdek, saylov kampaniyasi paytida Settxi Thavisin vaʼdalariga zid ravishda Phua Thai boshchiligidagi koalitsiyaga qoʻshilgan, ketayotgan hukumatning konservativ partiyalari tomonidan qoʻllab-quvvatlanishini saqlab qolish uchun lese majeste qonunini oʻzgartirishga qarshi. U ekologik barqarorlik, LGBT huquqlari va raqamli hamyon sxemasi tarafdori. Phua Thai partiyasi bilan birgalikda u iqtisodiyotni ragʻbatlantirish va qashshoqlikka qarshi kurashishga vaʼda berdi.

Oilasi 
U keksalikka qarshi kurash boʻyicha mutaxassis Pakpilay Txavisin bilan turmush qurgan, uning uch farzandi bor.

Manbalar 

Tailand Bosh vazirlari
Alifbo boʻyicha shaxsiyatlar
Yashayotgan insonlar
1963-yilda tugʻilganlar
15-fevralda tugʻilganlar