Mariya Todorova

Mariya Nikolayeva Todorova () (1949-yil 5-yanvar, Sofiyada tugʻilgan) – Bolgariyalik tarixchi, oʻzining „Imagining of Balkans“ nomli taʼsirli kitobi bilan mashhur boʻlib, unda Edward Saidning „Orientalism“ asari tushunchasini Bolqonlarga tatbiq etgan. Tarixchi va siyosatchi Nikolay Todorovning qizi, Bolgariya Milliy Assambleyasi (1990-yil iyul – 1991-yil 2-oktyabr) spikeri va 1990-yil iyulda Bolgariya Prezidenti vazifasini bajaruvchi.

Faoliyati 
Professor Mariya Todorova hozirda Urbana-Champaigndagi Illinois universitetida Edward William & Jane Marr Gutgsell Endowed Professor Emerita hisoblanadi. Bolqonning zamonaviy davr tarixiga ixtisoslashgan. Uning „Imagining the Balkans“ (1997) kitobi oʻn toʻrt tilga, jumladan, nemis, polyak, yunon, italyan, bolgar, turk va alban tillariga tarjima qilingan.

Todorovaning hozirgi tadqiqotlari millatchilik muammolari, xususan, Bolgariya va Bolqon yarim orolida millatchilik ramzi, milliy xotira va milliy qahramonlar bilan bogʻliq. 2007—2010-yillarda „Remembering Communism“ loyihasi boʻyicha xalqaro tadqiqot guruhiga rahbarlik qilgan.

Sofiya universitetida tarix va ingliz tilini oʻrgangan va 1977-yilda fan nomzodi ilmiy darajasini olgan. Mariya Todorova keyinchalik turli institutlarda, jumladan Istanbuldagi Sabanci universiteti va Florida universitetida (u yerda ham professor boʻlgan) adyunkt va tashrif buyuruvchi professor boʻlgan. 2000-yilda nufuzli John Simon Guggenheim stipendiyasi bilan taqdirlangan. 2006-yilda Mariya Todorova Italiyaning Florensiya shahridagi Yevropa universiteti institutining Faxriy doktori ilmiy darajasiga sazovor boʻlgan. 2022-yilda Mariya Todorova Amerika sanʼat va fanlar akademiyasiga qabul qilingan. Todorova, shuningdek, Janubi-Sharqiy Yevropaning bugungi kundagi eng yirik tarixchisi ekanligi, sohadagi xizmati va mavqei sababli Slavyan, Sharqiy Yevropa va Yevroosiyo tadqiqotlari assotsiatsiyasi (ASEEES) tomonidan 2022-yilda „Slavyan, Sharqiy Yevropa va Yevroosiyo tadqiqotlariga qoʻshgan hissasi“ mukofotini qoʻlga kiritgan.

Bolqonizm 
Todorova Bolqon tarixiga oid ishlari bilan mashhur. Uning „Imagining the Balkans“ asari Gʻarb madaniyati ichidagi mintaqaning nomuvofiq (lekin odatda salbiy) imidjiga, shuningdek, madaniy havolalar paradokslariga va uning taxminlariga bagʻishlangan. Asarda Edward Saidning Orientalism va Milica Bakić-Haydenning „Nesting Balkanisms“ asariga oʻxshash Bolqonizm yoki Uyalovchi Balqonizm nazariyasini ishlab chiqadi.

Tanlangan asarlari 

 Historians on History (in Bulgarian, Sofia, 1988), Selected Sources for Balkan History (in Bulgarian, Sofia, 1977)
 England, Russia, and the Tanzimat (in Russian, Moscow, 1983; in Bulgarian, Sofia, 1980)
 English Travelers' Accounts on the Balkans (16th-19th c.) (in Bulgarian, Sofia, 1987)
 Balkan Family Structure and the European Pattern: Demographic Developments in Ottoman Bulgaria, Central European University Press, 2006 [1993]
 Balkan Identities: Nation and Memory, Hurst, London & New York University Press, 2004
 
 "The Mausoleum of Georgi Dimitrov as lieu de mémoire," The Journal of Modern History  Vol. 78, No. 2, June 2006
 Bones of Contention: the Living Archive of Vasil Levski and the Making of Bulgaria's National Hero. Budapest: Central European University Press, 2009
 Postcommunist Nostalgia, Maria Todorova and Zsuzsa Gille (Eds.) Berghahn Books, 2010
 Remembering Communism: Genres of Representation. Social Science Research Council, 2010
 Post-Communist Nostalgia. Berghahn Books 2012, ISBN 978-0857456434.
 Remembering Communism: Private and Public Recollections of Lived Experience in Southeast Europe, (with Augusta Dimou and Stefan Troebst), CEU Press, 2014
 The Bulgarian case: Women’s issues or feminist issues? (2017) In Gender Politics and Post-Communism: Reflections from Eastern Europe and the Former Soviet Union (pp. 30–38). Taylor and Francis. https://doi.org/10.4324/9780429425776-4
 The Lost World of Socialists at Europe’s Margins: Imagining Utopia, 1870s–1920s. Bloomsbury Academic. https://doi.org/10.5040/9781350150362

Todorova, shuningdek, 19-20-asrlarda Bolqonlarning ijtimoiy va madaniy tarixi, tarixiy demografiyasi va tarixshunosligi boʻyicha jildlar, koʻplab maqolalar va insholarga muharrirlik qilgan. 2017-yilda Afinadagi Panteion universiteti tomonidan faxriy doktor unvoniga sazovor boʻlgan.

Manbalar

Havolalar 

 Rasmiy veb-sayt
 UIUC fakulteti sahifasi 
 Qisqa intervyu
 „Kommunizmni eslash“ sharhi
 Bolgariyani eslashga jur’at etish, 1989 yilgacha, The Guardian gazetasining 2009 yil 9 noyabrdagi maqolasi
 Professor Mariya N. Todorova sharafiga festival: Bolqonlarni qayta tasavvur qilish: mintaqani qanday oʻylash va oʻrgatish .

Yashayotgan insonlar
1949-yilda tugʻilganlar