yakhyo/uz-wiki huggingface dataset:
Oybek uy-muzeyi

Oybek uy-muzeyi — adabiy memorial muzey. Oybek yashagan va ishlagan (1940-68) uyda 1980-yil ochilgan va muzey hovlisida yozuvchiga haykal (meʼmori T.Jalolova,  hayk.  I.Klinitskiy) oʻrnatilgan.  2005 yilda Oybek tavalludining 100 yilligi munosabati bilan muzey ekspozitsiyasi yangilangan.  Ekspozitsiya adabiy va memorial qismdan iborat. Adabiy qismda „Kirish“, „Bolalik“, „Qutlugʻqon“, „Navoiy“, „Abadiyat va umr“  deb  nomlangan 5 ta asosiy zal,  ish  kabineti va  Saidnosir  otaga bagʻishlangan  boʻlim  bor. Memorial qism esa mehmonxona, ish kabineti, kutubxona, yotoqxona va muzey fondi saqlanadigan xonalarni tashkil etadi. Muzeyda 10 mingdan ortiq eksponat saqlanadi. Ular, asosan, qoʻlyozmalar, fotosuratlar,  uy jihozlari, turli sanʼat asarlari va buyum lardan iborat.  2008 yilda muzeyni 5000 ga yaqin kishi kirib koʻrdi.

Adabiyotlar 
Toshkent. Ensiklopediya. „Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi“ Davlat milliy nashriyoti. Toshkent. 2009. — s. 784

Havolar 
Oybek uy-muzeyi.  Meros.uz

Toshkent muzeylari
Jonibeki Murod

Jonibeki Murod (Tojik tili. Murodov Ҷonibek Ҷӯrabekovich; jins. 29.05.1986, Leninobod, Tojikiston SSR) – tojikistonlik qoʻshiqchi, musiqachi, produser va pedagog. Tojikistonning eng mashhur xonandalaridan biri.

2017-yildan boshlab „JONIBEK“ taxallusi bilan Ukrainada musiqiy faoliyatini davom ettirdi. Uning repertuarida tojik, ukrain va rus tillaridagi qoʻshiqlar mavjud. Mashhur tojik xonandasi Joʻrabek Murodovning oʻgʻli.

Biografiya 
Jonibeki Murod 1986 -yil 29-mayda Xoʻjand shahrida tugʻilgan. Jonibek Sovet Ittifoqi xalq artisti Joʻrabek Murodovning oʻgʻli. 2003-yilda Xoʻjand shahridagi oʻrta maktabni tamomlagan va Xoʻjanddagi Zamonaviy Tojikiston-Rossiya gumanitar universitetining arab tilshunosligi yoʻnalishi talabasi boʻlgan.

Musiqiy martaba 
Jonibeki Murod ijodiy faoliyatini 1995-yilda boshlagan va 2005-yilgacha Xoʻjanddagi „Bolo“ guruhining yakkaxon ijrochisi boʻlgan. 2006-2007-yillarda „Vazir“ guruhi bilan chiqish qilgan, 2007-yildan esa yakkaxon qoʻshiq kuylagan.

Tojikistonlik yetakchi xonandalar: Nigina Omonqulova, Shabnam Surayo, Farzona Hurshed, Mehrnigori Rustam, Damirbek Olimov, Jonibeki Murod („Zamonaviy kelin“ qoʻshigʻi bilan) bilan birgalikda YouTubeʼdagi „Tamoshow Music Awards – 2017“ mukofotini qoʻlga kiritdi. Tojik musiqasining ushbu nufuzli mukofoti uchun 9 nominatsiya boʻyicha 45 nafar daʼvogar bellashdi.

Mukofotlar va yutuqlar 

 2005, 2006, 2007-yillarda „Yil qoʻshigʻi“ mukofoti.
 Yil yulduzi mukofoti 2008
 Tamoshow musiqa mukofoti – 2017

Boʻydoqlar 
* Xlus, 2010-yil
 Kahanag chalavek uchun qoʻshiq
 Men yoʻlga qadam qoʻyaman
 Zabariy
  Hazon Res
 Jonimning ogʻrigʻi tirjaydi
 Meni toshboʻron qildim
 Zikry Alahamdan Dilbar, Madzina, Sítara, 2010-yil
  Yuraksiz
 Alohu taolo z Shabnam Suraya
 Mahinabonu
 Shabnam Surayadan Yuqorida marta
 Ab sirtsy
 Men p’yany
 Shabnam Suray va Xolidam Kaenamdan Sabza oʻ zv marta
 Shabnam Surayadan Ajoyib tikish marta
 Kel, priyatsel
 gullar uyi
 Shabnam Surayadan Xindzi vaqtlari
 Dona, Dona
 Sanamo razam z Shabnam Suraya
 Dajjli shaharlar
  Siz tiriksiz
 Xudo sodiqdir
 Sizning soatingiz
 Zulayho Joʻrabekam Murodavim bilan
 Ní i, ni i Jurabek Murodavymdan
 Xazanrez Joʻrabekam Murodavym bilan

Albomlar 

 Xudoga shukur
 salomat boʻling
 yuragim haqida
 Men qariman, yoshman

Bilim 
Jonibekning qoʻshiqlaridan biri tojikistonlik xonanda Maniza Davlatova tomonidan yozilgan.

Eslatmalar

Havolalar 

 Jonibek Murodov arxivining rasmiy veb-sayti  Boygon shudaast 2010-yil may chap.

1986-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Xoʻjandda tugʻilganlar
29-mayda tugʻilganlar
Sadriddin Ayniy uy-muzeyi (Samarqand)

Sadriddin Ayniy uy-muzeyi Samarqand shahrida joylashgan. Ushbu uy-muzeyi atoqli oʻzbek va tojik yozuvchisi, tarjimon va adabiyotshunos olim Sadriddin Ayniy hayoti va ijodiga bagʻishlangan. Bu uyda Ayniy 1917-yildan oʻtgan asrning 50-yillari boshlarigacha yashagan. Uy-muzey hozirgacha faoliyat koʻrsatmoqda. Muzey har kuni soat 9:00 dan 20:00 gacha ochiq.

Sadriddin Ayniyning sobiq uyi eski shahar markazida, Registon koʻchasida, Registon maydoni va ansambli hamda Amir Temur maqbarasidan uncha uzoq boʻlmagan joyda joylashgan. Yoʻl yoqasida, uy oldida „Shoirlar xiyoboni“ maydoni va Mirzo Ulugʻbek nomidagi 2-umumtaʼlim maktabi joylashgan. Bu xonadonda Sadriddin Ayniy 1917-yilda Buxoro amiri Said Olimxon taʼqibidan yashirinib yurgan kezlari yashgan. Umuman olganda, Ayniy bu uyda deyarli 35 yil, 50-yillarning boshigacha yashadi. Uy ikki qismga boʻlingan boʻlib, birinchi qismi XVIII asr oxiri – XIX-asr boshlarida, ikkinchi qismi esa 1930-yillarda Ayniyning oʻzi va uning doʻstlari tomonidan qurilgan.

1967-yilda O‘zbekiston rahbari Sharof Rashidov tashabbusi bilan Ayniy uy-muzeyi ochildi.

Uy-muzeyda Sadriddin Ayniyning yashash xonalari va ikkita ish xonasi saqlanib qolgan. „Odina“, „Eski maktab“, „Qullar“, „Yatim“, „Mukanna qoʻzgʻoloni“ kabi asarlarini aynan shu xonadonda yozgan va unga tojik va oʻzbek adib va ​​adiblari orasida shuhrat keltirgan. Uy-muzeyda sovet va sovet davridan oldingi buyumlar, mebel va buyumlarni, yozuvchining shaxsiy buyumlarini, stolini koʻrishingiz mumkin. „Naqshinkor“ (naqshli, boʻyalgan) deb ataladigan bir xonaning burchagida u qishda isingan sandal joylashgan. Qoʻshni dam olish xonasida esa Gʻafur Gʻulom, Abdurauf Fitrat, Hamza Hakimzoda Niyoziy, Abdullo Gʻani, Mirtemir, Usmon Nosir, Hamid Olimjon kabi mehmonlarni va baʼzan Ayniynikida tunab qolishga keladigan boshqa mashhur shoir va yozuvchilarni qabul qilgan. Uyning hovlisida Ayniyning oʻzi ekkan daraxtlar oʻsib yotibdi, ular orasida: ikkita olma daraxti (yozuvchining sevimli mevasi), shaftoli va uzum bor.

Shuningdek, uyda uning asarlari, yozuvchining koʻplab tillarda nashr etilgan kitoblari, oʻsha davr gazeta va jurnallarida chop etilgan asl qoʻlyozmalari koʻrgazmasi tashkil etilgan. Ekspozitsiyadan oʻzbek tilida 8 jildlik, tojik tilida 15 jildlik, rus tilida 6 jildlik, shuningdek, fors va boshqa tillarda bir necha jildlik kitoblar oʻrin olgan. Uzoq vaqt davomida koʻchada, yaʼni Ayniyning uyi yonida boʻlgan Sadriddin Ayniy byusti uyning hovlisida oʻrnatilgan. Shuningdek, ushbu uy-muzeyda madaniy tadbirlar, ijodiy uchrashuvlar oʻtkazib turiladi.

Manbalar

Havolalar 

 Sadriddin Ayniy uy-muzeyi haqida orexca.com saytida maʼlumot
 Sadriddin Ayniy uy muzeyi bookinguz.com saytida 
 Sadriddin Ayniy uy-muzeyi visacomtour.ru saytida 
 Sadriddin Ayniy uy-muzeyi openarium.ru saytida
 Sadriddin Ayniy uy muzeyi wikimapia.org saytida

Samarqand muzeylari
Orif Gulxaniy uy-muzeyi

Orif Gulxaniy uy-muzeyi Samarqand shahrida joylashgan. Ushbu uy-muzeyi deyarli butun umrini shu uyda yashab oʻtkazgan mashhur oʻzbek va tojik shoiri, mutafakkiri Orif Gulxaniyning hayoti va ijodiga bagʻishlangan.

Orif Gulxaniyning tarjimai holi 
Orif Gulxaniy 1879 yilda Samarqandda ziyoli oilada tugʻilgan. Samarqand madrasasini tamomlagan, keyinchalik Buxoroda oliy diniy va dunyoviy taʼlim olgan. Buxoroda oʻqishni tamomlab, Samarqandga qaytib, «Madrasai Nav» madrasasida mudarrislik qila boshlaydi. Madrasada ishlab yurgan chogʻida Alisher Navoiy va Bedil ijodini oʻrganish bilan shugʻullandi, oʻsha davrda fors va tojik tillarida olovli degan maʼnoni anglatuvchi Gulxaniy taxallusi bilan sheʼrlar yoza boshlagan.

Samarqandda Muqimiy, Furqat, Vasliy, Pisandiy, Sadriddin Ayniylar bilan tanishishi uning ijodiy faoliyatiga katta taʼsir koʻrsatgan. Gulxaniy ijodi tufayli Samarqandda boshqa shoirlar ham paydo boʻladi, ular orasida Mirzo Akramiy, Fikriy, Tugʻral, Abdulaziz Abdurasulov va boshqalar mashhurdir. Gulxaniy ular bilan birgalikda Samarqand madrasalari talabalari va mahalliy shoirlar, sheʼriyat ixlosmandlari uchun ijodiy uchrashuvlar uyushtirgan. Keyinchalik anʼanaga aylangan bunday uchrashuvlar tufayli Said Nazar, Nazarmat, Oʻtkir Rashid, Raʼno Uzoqova, Vohid Abdullayev, Dushan Fayziy kabi shoirlar yetishib chiqqan.

Gulxaniy ijodi mashhur oʻzbek davlat arbobi va shoiri, Gulxaniyning izdoshi Sharof Rashidov tashabbusi bilan 1980-yilda omma eʼtirofiga sazovor boʻlgan. Oʻsha yili Gulxaniy tavalludining 100 yilligi nishonlandi.

Uy muzeyi 
Koʻp yillar davomida uy-muzey uchun qoʻlyozmalar va materiallar toʻplangan. 1993 yilda Orif Gulxaniyning uy-muzeyi ochilib, ushbu uy-muzey joylashgan koʻchaga uning nomi berildi. Keyinchalik muzeyda taʼmirlash ishlari olib borilib, muzey davlat himoyasiga olindi.

Muzeyga kiraverishda, oʻng tomonda shoir ijod bilan shugʻullangan xona joylashgan. Uy-muzeyda u yashagan xonalar, Gulxaniyning 300 ga yaqin shaxsiy qoʻlyozmalari, 145 ta asari, ocherklari, asr oxiriga oid uy-roʻzgʻor buyumlaridan iborat 2500 dan ortiq eksponatlar, qoʻlyozma va kitoblar, fotosuratlar, Gulxaniyning shaxsiy buyumlari saqlanmoqda va yana koʻp narsalar taqdim etilgan. Shuningdek, muzeyda tarix, din, xattotlik haqidagi kitoblar, «Oyna» jurnali toʻplamlari (1914), Hofiz, Bedilning devonlari, Bartoldning «Turkiston oʻlkalarini sugʻorish haqida» kitobi asl nusxasi, Furqat, Muqimiy, Umarxon, Zavqiy va boshqa shoirlarning  sheʼriy toʻplamlari, «Alifbe» kitobi, arab tilidagi tush kitobi va boshqa asarlar ham taqdim etilgan. Shoirning farzandlari va nevaralari voyaga yetgan beshik, alyumindan ishlangan nodir musiqa stendi, XIX-asrga oid idish-tovoqlar, sopol koʻzalar, chilim (kalyan), shoir liboslari diqqatga sazovor eksponatlardandir. Uy-muzey hovlisida mevali daraxtlar, gullar oʻsadigan katta bogʻ barpo etilgan.

Havolalar 
 gosamarkand.uz – Shoir Orif Gulxaniyning uy-muzeyi 
 Virtual Samarqand. Muzeylar va galereyalar.
 Samarqand muzeylari
 Shoir Orif Gulxaniy xonadonidagi Tinchlik ustuni 

Muzeylar
Oʻzbekistondagi muzeylar
Samarqand muzeylari
Oʻzbekiston 2012-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlarida

2012-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlarida Oʻzbekistondan sportning toʻrt turi: dzudo, yengil atletika, pauerlifting va suzish boʻyicha oʻn nafar sportchi (sakkiz erkak va ikki ayol) ishtirok etdi. Dzyudochi Sharif Halilov dzudo boʻyicha 73 kg vazn toifasida Oʻzbekiston uchun Paralimpiya oʻyinlarida birinchi boʻlib kumush medalni qoʻlga kiritdi.

Мedal sovrindorlari

Ishlash natijalari

Dzudo

Yengil atletika

Pauerlifting

Suzish

Manbalar 

Oʻzbekiston Yozgi Paralimpiada oʻyinlarida
Oqlar

Oq — terining rangi yoki irqi bilan bogʻliq boʻlgan tasnif boʻlib, koʻpincha Yevropa millatiga mansub odamlarni belgilash uchun ishlatiladi. Kontekst va mintaqaga koʻra farq qiladigan bu atama boshqa kontekstlarda oq deb hisoblanmaydigan guruhlarni ham oʻz ichiga olishi mumkin, masalan, Qoʻshma Shtatlar oʻz aholini roʻyxatga olishda Yaqin Sharq va Shimoliy Afrikaliklarni oq deb hisoblaydi.

Ochiq teri ranglari bilan ajralib turadigan „Oq“ atamasidan foydalanish Qadimgi Misr va Yunon-Rim davriga borib taqaladi, ammo bu kontekstda u faqat teri rangi yoki terining rangi bilan bogʻliq boʻlgan odamlarni nazarda tutgan. Pan-Yevropa oʻziga xosligi. 17-asrda Yevropa millatiga mansub odamlarni qora tanlilar va hindlardan ajratib koʻrsatish uchun qoʻllanila boshlangan bu atama 19-asrda ham irqiy maʼnoga ega boʻla boshladi.

“Oqlar” va “Oq irq” tushunchalari Yevropada 17-asr va undan keyingi davrlarda toʻliq qabul qilinmagan, yaʼni u ilk paydo boʻlgan davrlardir. Uning zamonaviy qoʻllanilishidan oldin xalqlar oʻzlarini „oq“ deb tasniflash oʻrniga, oʻzlarining irqi, kelib chiqishi va etnik mansubligini millatiga qarab aniqlaganlar. Fashistlar Germaniyasida hozir oq tanli deb hisoblangan slavyan xalqlari nemislardan farqli irq sifatida belgilandi.

Oqlik tushunchasi anglosferada, ayniqsa, ingliz tilida soʻzlashuvchi AQSh (oq amerikaliklar), Kanada, Avstraliya, Yangi Zelandiya, Buyuk Britaniya va Janubiy Afrika Respublikasida keng qoʻllanadi. Boshqa tomondan, Yevropada irq va millat oʻrtasidagi farq ancha murakkab va oʻz-oʻzini tasniflash odatda milliylikka asoslanadi.

Manbalar 

Millatlar
Shahrisabz moddiy madaniyat tarixi muzeyi



Shahrisabz davlat muzey qo'riqxonasi— Oʻzbekistonning Shahrisabz shahridagi muzey. 
Bu muzey 1996-yil Amir Temur tavalludining 660 yilligi munosabati bilan qurilgan. U meʼmoriy, etnografik, numizmatik majmualarni oʻzida jamlagan. Yubiley marosimi sharofati bilan olib borilgan arxeologik qazilmalardan 6500 dan ziyod mozaika, mayolika, sopol, mis, temir va yogʻoch oʻymakorligi namunalari toʻplanib, muzey fondidan joy egalladi.

Havolar 
 History of the museum foundation.

Oʻzbekistondagi muzeylar
Botir Zokirov (siyosatchi)

Botir Zokirov (1963 -yil 28-iyulda tugʻilgan) — Oʻzbekiston qurilish vaziri (2019-yildan), Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazir oʻrinbosari, Oʻzbekiston Respublikasi kommunal soha, transport, kapital qurilish va qurilish sanoati masalalari boʻyicha majmua rahbari, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasi raisi (2011-2018). 2008 yildan Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi aʼzosi.

Tarjimai hol 
Botir Irkinovich Zokirov 1963 yil 28-iyul Toshkent shahrida tavallud topgan.

Ta'lim 
Toshkent politexnika institutini (Hozirgi Toshkent davlat texnika universiteti) quruvchi-muhandis mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan.

Mehnat faoliyati 
1980-yilda Toshkent asbob-uskuna ishlab chiqarish zavodida ish faoliyatini boshlagan. 1985-1990-yillarda Montaj va maxsus ishlar boʻyicha Vazirlik huzuridagi “Toshsantexmontaj” trestida ishlagan. 1990-yilda “Boshtoshqurilish” uyushmasining “12-trest”iga ishga oʻtib, u yerda ustalikdan boshqaruv raisi lavozimigacha koʻtarilgan.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoniga koʻra, 2011-yildan Oʻzbekiston Respublikasi Davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasi raisi etib tayinlangan. 2018-yilda Davlat qoʻmitasi Qurilish vazirligiga aylantirildi va Zokirov vazirning birinchi oʻrinbosari lavozimini egalladi. 2019-yilda fevral oyida Zokirov Qurilish vaziri etib tayinlandi.

2012-yildan Botir Zokirov Erkinovich Oʻzbekiston ogʻir atletika Federatsiyasi prezidenti hisoblanadi.

Eslatmalar 

Yashayotgan insonlar
Toshkent davlat texnika universiteti bitiruvchilari
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi aʻzolari
Oʻzbekiston vazirlari
Oʻzbekiston qurilish vazirlari
Oʻzbekiston Respublikasi Qurilish vazirligi

Oʻzbekiston Respublikasi Qurilish vazirligi — Oʻzbekiston Respublikasida arxitektura va qurilish sohasida yagona davlat siyosatini amalga oshiradigan maxsus vakolatli davlat boshqaruvi organi hisoblanadi.

Vazirlikning asosiy vazifalari: 
 shaharsozlik va qurilish uchun muhandislik-texnik izlanishlar sohasida yagona davlat ilmiy-texnika siyosatini olib borish, mehnat unumdorligini oshirish, qurilish-montaj ishlari qiymatini kamaytirish, resurslardan oqilona foydalanishni taʼminlaydigan energiya jihatidan samarali va energiyani tejaydigan innovatsion loyihalar va yechimlarni qurilish faoliyatiga joriy etish;
 respublika hududida aholini joylashtirishning bosh sxemasini, Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar, Toshkent shahar, tumanlar, shaharlar hududlarini rejalashtirish sxemalarini, aholi punktlarining bosh rejalarini va boshqa shaharsozlik hujjatlarini ishlab chiqish va tasdiqlashni tashkil qilish, ularning amalga oshirilishi ustidan monitoring olib borish;
 shaharsozlik sohasida davlat siyosatining asosiy yoʻnalishlari boʻyicha takliflar tayyorlash, arxitektura-qurilish faoliyatini rivojlantirishning uzoq muddatli va oʻrta muddatli davlat dasturlarini ishlab chiqish, hududlarni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirishning tarmoq va hududiy dasturlarini tayyorlashda ishtirok etish;
 loyiha ishi va qurilish faoliyatini muvofiqlashtirish, loyiha-qidiruv tashkilotlarining ish samaradorligini oshirish va hududiy tarmoqlarini kengaytirish, yakka tartibdagi, namunaviy, takroran qoʻllaniladigan va eksperimental loyihalarni va loyiha yechimlarini ishlab chiqishni tashkil etish, shaharsozlik hujjatlarini ekspertiza qilish;
 shaharsozlik va shaharsozlik faoliyatining normativ-huquqiy bazasini yanada takomillashtirish va yangilash, idoraviy qurilish norma va qoidalari ishlab chiqilishini muvofiqlashtirish, loyihalash, qurilish, qurilish materiallari va buyumlarini ishlab chiqarish sohasida standartlashtirish ishlarini amalga oshirish;
 arxitektura, loyihalash va qurilish sohasida malakali kadrlarni tayyorlashga, ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalarida oʻquv jarayonining darajasi va sifatini tubdan yaxshilashga, qurilish sohasida, jumladan, chet eldagi yetakchi ilmiy-tadqiqot muassasalarida loyihachilar va mutaxassislarni qayta tayyorlash va malakasini oshirishga koʻmaklashish.

Vazirlar 
2018—2019 — Abduqahhor Toʻxtayev

2019-yildan hozirgacha — Botir Zokirov

Manbalar

Havolalar  

Qurilish
Al-Xorazmiy va Beruniy nomidagi Xorazm tarixi muzeyi

Al-Xorazmiy va Beruniy nomidagi Xorazm tarixi muzeyi — Oʻzbekistondagi muzeylardan biridir. Muzey oʻrta asrlarning yetuk olimi, aljabr fanining asoschisi Al-Xorazmiy yubileyi munosabati bilan ochilgan. Bu muzey asli xorazmlik, tarixchi va faylasuf Beruniy sharafiga ham shunday nomlangan.
Muzey ekspozitsiyasi eski Toshhovli saroyidan olib kelingan. Arxeologiya boʻlimi taniqli olim sharqshunos S. P. Tolstov rahbarligi ostida Xorazm arxeologik-etnografik ekspeditsiyasi materiallari asosida barpo etilgan. Muzeyda Qoʻyqirilgan qalʼa (miloddan avvalgi 3-asr) va Tuproq qalʼa (milodiy 6-asr) koʻhna joylaridan topilgan arxeologik yodgorliklar namoyish etilgan. Ibodatxonadan „Xorazm maʼbudasi ushlagan koʻza“ deb nom olgan haykal topilgan boʻlib, uning nusxasini muzeyda koʻrish mumkin.
Tuproqqalʼa saroyidan topilgan haykal va monumental qoʻlyozma parchalari oʻziga xos qiziqish uygʻotadi.
Ichanqalʼa va Dishonqalʼadagi taʼmirlash ishlari mobaynida topilgan arxeologik obidalar, maketlar, keramik qoplama parchalari oʻrta asrlar madaniyati haqida hikoya qiladi.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi muzeylar
Mastercoin

Mastercoin – bu Bitcoin blok zanjirining tepasida joylashgan raqamli valyuta va aloqa protokoli. Bundan tashqari, kripto -valyutalar sohasida murakkab moliyaviy operatsiyalarni kuchaytirishga qaratilgan bir nechta muhim urinishlardan biridir. Markazsiz almashinuvlarni yaratish va aqlli shartnomalarni amalga oshirishni rejalashtirmoqda.

JR Willet 2012-yil yanvar oyida Mastercoin protokolining birinchi versiyasini nashr etdi, unda u Bitcoin protokoli va dasturiy taʼminotini oʻzgartirmasdan yanada murakkab qoidalarga ega yangi valyutalarni yaratish uchun transport qatlami protokoli sifatida allaqachon mavjud Bitcoin blokcheynidan foydalanish imkoniyatini beradi.

Mastercoin loyihasi rasman 2013-yil 31-iyulda fond yaratish bilan boshlangan. Birinchi oy davomida har kim Bitkoinni maxsus Exodus manziliga (natija manzili) yuborish orqali tranzaktsiyalarni boshqarish uchun protokol tomonidan foydalaniladigan Mastercoinlarni sotib olishi mumkin edi.

Mastercoin loyihasi rasman 2013-yil 31-iyulda fond yaratishdan boshlangan. Birinchi oy davomida har kim Bitcoinni maxsus Exodus manziliga (natija manzili) yuborish orqali tranzaktsiyalarni boshqarish uchun protokol tomonidan foydalaniladigan Mastercoinlarni sotib olishi mumkin edi. Platforma yaratilgandan soʻng, investitsiya qilingan tangalar qimmatroq boʻlib, hissa qoʻshuvchilar ularni (mastercoin) sotishlari va shu bilan daromad olishlari mumkin edi. Exodus manziliga yuborilgan summalarni boshqarish uchun Mastercoin Foundation deb nomlangan tashkilot yaratilgan. Mastercoin yaxshi rejalashtirilgan firibgarlik boʻlishi mumkinligi haqidagi ogohlantirishlarga qaramay, 500 ga yaqin kishi oʻsha paytda taxminan 500 000 dollar boʻlgan taxminan 5 000 Bitcoin sarmoya kiritgan.

2014-yil yanvar oyida Mastercoin Foundation toʻliq vaqtli JRWilletni bosh meʼmor sifatida yolladi.

2014-yil fevral oyida coinmarketcap.com maʼlumotlariga koʻra, Mastercoin jahon bozorida yettinchi kriptovalyuta boʻldi.

2015-yil mart oyida Mastercoin Omni deb oʻzgartirildi. Omni-ning roli MaidSafe va Factom kabi bitcoin ekotizimida markazlashtirilmagan protokollar uchun platformani taqdim etishdan iborat.

Manbalar

Havolalar 

 
 Wiki
 Forum
 Mastercoin fondi
Neteller

Neteller ― butun dunyo boʻylab onlayn pul oʻtkazmalarini amalga oshirish va qabul qilish imkonini beruvchi elektron toʻlov tizimi. 1999-yilda tashkil etilgan. Egasi – Paysafe guruhi. Tizimdagi elektron hamyon foydalanuvchining elektron pochta manziliga bogʻlangan boʻladi.

2004-yil aprel oyida Neteller London fond birjasida birlamchi ommaviy taklifni amalga oshirdi va natijada 70 million dollar yigʻdi. 2015-yilning uchinchi choragida Paysafe guruhi elektron toʻlovlar bozorining eng yirik oʻyinchilaridan biriga aylanib, Skrill toʻlov tizimini sotib olishni yakunladi.

Tariflar 
Hozirgi vaqtda quyidagi komissiyalar amal qiladi: tizim ichidagi hamyonlar oʻrtasidagi pul oʻtkazmalari uchun tariflar —1,45% (maksimal miqdor chegarasi yoʻq). Shu bilan birga, komissiya toʻlaydigan tomonni tanlash imkoniyati mavjud – u pul joʻnatuvchi ham, oluvchi ham boʻlishi mumkin. Konvertatsiya toʻlovi, masalan, joʻnatuvchi va oluvchining hisoblari turli valyutalarda ochilgan hollarda 3,99% ni tashkil qiladi.

Tizim foydalanuvchilari tranzaktsiyalar hajmiga qarab imtiyozli maqomlarni (bronza, kumush, oltin, platina, olmos) olish imkoniyatiga ega. Bunday holatlar uchun chegirmali komissiya stavkalari qoʻllanadi.

Valyutalar 
Hozirgi vaqtda 26 ta valyutani qoʻllab-quvvatlaydi – AQSh dollari, Britaniya funt sterlingi, Yevro, Yapon iyenasi, Hind rupisi, Kanada va Avstraliya dollari, Shved, Daniya va Norvegiya kronasi, Polsha zlotisi, Meksika pesosi, Vengriya forinti,Bolgar levasi, Litvali yangi, , Rossiya rubli, Janubiy Afrika randi, Tayvan dollari, Tunis dinori, Singapur dollari, Nigeriya nairasi, Malayziya ringgiti, Marokash dirhami, Shveysariya franki, Braziliya reali.

Xizmat koʻrsatgan mamlakatlar 
Dunyoning 200 dan ortiq mamlakatlarida, shu jumladan Rossiya, Ukraina, Belarusiya, Gruziya, Estoniya, Latviya va Litva va sobiq SSSRning boshqa mamlakatlarida ishlaydi. Kanada, Isroil, Gonkong va Makaoda cheklangan xizmatlar mavjud.

Interfeys tillari 
Rasmiy Neteller veb-sayti 13 tilda, shu jumladan, rus tilida mavjud. Boshqalarga ingliz, nemis, fransuz, ispan, portugal, italyan, polyak, daniya, shved, norveg, turk va yapon tillari kiradi.

Qoʻshimcha maʼlumot 
2016-yil 25-noyabrda Neteller SEPAga kirmaydigan barcha mamlakatlar uchun Net+ Prepaid MasterCard kartalarini chiqarishni toʻxtatdi. Ushbu sanadan oldin buyurtma qilingan Rossiya Federatsiyasi rezidentlari uchun kartalar amal qilish muddati tugagunga qadar ishlaydi.

2018-yil 31-yanvardan boshlab MasterCard yordamida Neteller hisobini toʻldirish barcha foydalanuvchilar uchun mavjud boʻlmay qoldi .

Manbalar

Havolalar 

 Rasmiy sayt
TeleMoney

TeleMoney ― bu Internetda toʻlovlarni amalga oshirish ushbu xizmatga ulangan doʻkonlarda tovarlar yoki xizmatlar uchun toʻlovlarni amalga oshirish imkonini beruvchi oldindan mavjud Elektron toʻlov xizmat boʻlgan xizmati. Oʻzaro hisob-kitoblar rus rublida amalga oshiriladi.

Tarix 
TeleMoney 2010-yilda WebDiscovery tomonidan yaratilgan.

TeleMoney yordamida kommunal xizmatlar, aloqa operatorlari xizmatlari, onlayn-doʻkonlarda xaridlar, yoʻl harakati politsiyasi toʻlovlari va davlat bojlarini toʻlash, kreditlar boʻyicha toʻlovlarni amalga oshirish mumkin boʻldi.

Kontseptsiya 
TeleMoney kontseptsiyasi quyidagi tamoyilga asoslangan edi: foydalanuvchilar nafaqat Internetda tovar va xizmatlar uchun toʻlovlarni amalga oshirishlari, balki virtual „har bir toʻlovdan 50 %“ va „oʻtkazish uchun 3 %“ miqdorida bonuslarni olishlari kerak tizimi hisobvaragʻi asosida va bu mablagʻlar tizim uchun maxsus yaratilgan doʻkonda tovarlar yoki xizmatlarni sotib olishga sarflanishi mumkin – „Restock“. Sotish uchun toʻlov tizimlarini toʻldirish uchun kartalar, turli sertifikatlar, maishiy texnika, elektronika, suvenirlar qoʻyiladi, Restockda sotuvga qoʻyilgan tovarlar yoki xizmatlar birligi „lot“ deb ataladi, lotlar „sotish“, „deb birlashtiriladi. tenderlar“ yoki „auksionlar“. Shu bilan birga, Restockda sotib olingan har qanday tovarlarni roʻyxatdan oʻtkazish toʻlanadi va tovarlar deklaratsiyalangan qiymatining 50 % ni tashkil qiladi.

Xavfsizlik 
TeleMoney tizimi foydalanuvchilarga oʻz hisoblaridagi mablagʻlarning xavfsizligini kafolatladi.

Foydalanuvchilarning brauzerlari va tizim serverlari oʻrtasida maʼlumotlarni uzatish xavfsiz HTTPS protokoli yordamida amalga oshirildi. Barcha uzatilgan maʼlumotlar SSL yordamida shifrlangan.

Bundan tashqari, foydalanuvchilar oʻz hisoblariga faqat maʼlum IP- manzillar orqali kirishga ruxsat berishlari mumkin edi.

Toʻlov tizimining asosiy funksionalligi foydalanuvchiga identifikatsiyaning istalgan darajasida taqdim etilgan, ammo koʻp funktsiyalar faqat maʼlum darajadagi identifikatsiyaga ega foydalanuvchilarga taqdim etilgan. Identifikatsiya darajasi 0 dan 31 gacha boʻlgan butun son boʻlib, tizimning maʼlum bir foydalanuvchisi qanchalik aniqlanganligini koʻrsatadi. Identifikatsiya qilish jarayonida foydalanuvchi TeleMoney tizimiga familiyasi, ismi, otasining ismi, Rossiya Federatsiyasining umumiy fuqarolik pasporti maʼlumotlari, mobil telefon raqami va elektron pochta manzilini taqdim etdi.

Havolalar 
 Comfort Plus veb-sayti
 TeleMoney toʻlov tizimi oʻzining birinchi tugʻilgan kunini nishonlaydi
 TeleMoney: bozorda birinchi yil – oddiy parvoz

Toʻlov tizimlari
Ma’lumotlarning topologik tahlili

Maʼlumotlarning topologik tahlili— bu maʼlumotlarni tahlil qilish (Data mining) va kompyuterli koʻrish (texnik koʻrish) masalalari boʻyicha nazariy tadqiqotlarning yangi sohasi hisoblanadi.

Asosiy savollar:

 Qanday qilib kichik oʻlchamli tasvirlardan yuqori oʻlchamli [[struktura]larni olish mumkin?
 Qanday qilib diskret birliklar global strukturalarga qoʻshiladi?

Inson miyasi maʼlum bir past oʻlchamli maʼlumotlardan umumiy struktura haqidagi tasavvurni osongina yaratadi. Misol uchun, har bir koʻzdagi tekis tasvirlardan obyektning uch oʻlchamli shaklini olish uning uchun qiyin emas. Umumiy strukturani yaratish, shuningdek, vaqt boʻyicha diskret parchalarni uzluksiz tasvirga birlashtirish orqali amalga oshiriladi. Masalan, televizor tasviri texnik jihatdan alohida nuqtalar majmuasidir, ammo ular bitta sahna sifatida qabul qilinadi.

Maʼlumotlarni topologik tahlil qilishning asosiy usuli:

 Maʼlumotlar elementlari toʻplamini simplitsial majmualarning ayrim guruhlari bilan yaqinlik parametriga muvofiq ravishda almashtirish.
 Ushbu topologik majmualarni algebraik topologiya, aniqrogʻi, doimiy gomologiyaning yangi nazariyasi yordamida tahlil qilish.
 Maʼlumotlar toʻplamining barqaror gomologiyasini shtrix-kod deb ataladigan Betti raqamlarining parametrlangan versiyasiga qayta kodlash.

Nuqtalar buluti 
Maʼlumotlar koʻpincha Yevklid boʻshligʻining En nuqtalari toʻplami bilan ifodalanadi, ularning shakli maʼlumotlar bilan tasvirlangan hodisani aks ettiradi.

Haqiqiy uch oʻlchovli obyektlar nuqtalar buluti koʻrinishida tasvirlanishi mumkin. Misol uchun, alohida nuqtalar lazer bilan belgilanadi va ularning tuzilmagan toʻplami obyektni kompyuterda tasvirlash vazifasini bajaradi. Nuqtalar buluti —bu En dagi har qanday (ehtimol shovqinli) nuqtalar toʻplami yoki pastki oʻlchamdagi nuqtalarning proyeksiyalari.

Kompyuter grafikasi va statistikada proyeksiyalar boʻyicha oldingi tasvirlarni qurishning turli usullari mavjud. Maʼlumotlarni topologik tahlil qilish yuqori oʻlchamli boʻshliqlar yoki juda egri boʻlgan boʻshliqlar uchun, ulardan tekis proyeksiyalar yaratish uchun moʻljallangan.

Metrik boʻshliqdagi nuqtalar bulutini butun obyektga aylantirish uchun qirralariga masofalar berilgan grafikning uchlari sifatida nuqtalardan foydalaniladi, soʻngra grafik simplitsial majmuaga aylantiriladi va algebraik topologiya yordamida oʻrganiladi.

Yana qarang 

 Hajmining qisqarishi
 Maʼlumotlarni qazib olish
 Kompyuter koʻrish
 Hisoblash topologiyasi
 Raqamli topologiya
 Diskret Morze nazariyasi
 Shakl tahlili
 Strukturaviy maʼlumotlarni tahlil qilish (statistika)

Manbalar

Havolalar 

 Ilmiy hisoblash, statistika va kompyuter fanlarida topologik usullar  Stenford guruhi
 SHIRKODLAR: MAʼLUMOTLARNING TOPOLOGIYASI
 Topologik maʼlumotlarni tahlil qilish: nuqta maʼlumotlar bulutlarining algebraik topologiyasi? (mavjud havola 13.05.2013 dan [3207 kunlar] – tarix)
 
 TOPOLOGIYA VA MAʼLUMOTLAR, GUNNAR KARLSSON, AMERIKA MATEMATIK JAMIYATINI BULLETINI (Yangi seriya), 46-jild, 2-raqam, 2009-yil aprel, 255–308-betlar, 2009-yil 29-yanvarda elektron tarzda nashr etilgan maqola
 
 

Topologiya
Tahlil
Matematik statistika
Bashoratli tahlil

Bashoratli tahlillar () — optimal qarorlar qabul qilish uchun obyektlar va subyektlarning kelajakdagi xatti harakatlarini bashorat qilishga qaratilgan maʼlumotlarni tahlil qilish usullari sinfidir.

Bashoratli tahlil statistik usullardan, maʼlumotlarni yigʻish usullaridan, oʻyin nazariyasidan foydalanadi, kelajakdagi voqealar haqida bashorat qilish uchun joriy va tarixiy faktlarni tahlil qiladi. Biznesda bashoratli modellar xatar va imkoniyatlarni aniqlash uchun tarixiy hamda ishlash maʼlumotlarida topilgan naqshlardan foydalanadi. Modellar maʼlum bir shartlar toʻplami bilan bogʻliq boʻlgan xavf yoki potentsialni baholash, mumkin boʻlgan tranzaktsiyalar boʻyicha qarorlarni qabul qilish uchun koʻplab omillar oʻrtasidagi munosabatlarni qamrab oladi.

Aktual hisob-kitoblar, moliyaviy xizmatlar, sugʻurta, telekommunikatsiya, chakana savdo, turizm, sogʻliqni saqlash, farmatsevtika va boshqa sohalarda qoʻllanadi.

Mashhur ilovalardan biri kredit skoringidir, skoring modellari kredit tarixi, kreditlar, isteʼmolchi maʼlumotlari va boshqa maʼlumotlarni qayta ishlaydi va potentsial qarz oluvchini istiqbolli toʻlov qobiliyati hamda kreditni toʻlashning oʻz vaqtida prognozi nuqtai nazaridan baholaydi.

Bashoratli tahlilning kamchiliklaridan biri bu sifat siljishlarini, bifurkatsiya nuqtalaridan keyingi oʻzgarishlarni notoʻgʻri hisobga olishdir, chunki ular miqdoriy, ehtimollik usullariga asoslanadi.

Manbalar

Adabiyotlar 
 

Maʻlumotlarni tahlil qilish
KreaTV

KreaTV — dasturiy platforma Motorola (Motorola) tomonidan ishlab chiqilgan va boshqa bir qator global ishlab chiqaruvchilar, shuningdek integratorlar va IPTV provayderlari tomonidan qoʻllab-quvvatlanadigan IPTV-qurilmalar uchun.

Dasturiy taʼminot platformasi har xil turdagi maxsus yechimlarni yaratish va integratsiyalashuvini, shuningdek, IPTV operatorlari tomonidan yangi interaktiv xizmatlarni ishlab chiqish va taqdim etishni sezilarli darajada osonlashtiradi. Xususan, IPTV-ni mobil qurilmalarda koʻrish uchun ilovalar, 3D va boshqalar.

Hikoya 
Platforma Motorola tomonidan Kreatel va uning barcha ishlanmalari (KreaTV Application Platform, KreaTV SDK, IP Triple Play va boshqalar) sotib olingandan soʻng qoʻllab-quvvatlana boshladi va ishlab chiqila boshlandi . Hozirgi vaqtda platforma faol ravishda qoʻllab-quvvatlanmoqda va ishlab chiqilmoqda. Hozirda platforma faol ravishda qoʻllab-quvvatlanmoqda va ishlab chiqilmoqda. 2011-yilning yozida 4.2 versiyasini chiqarish kutilmoqda.

Google oʻzining Motorola Mobility Home Business kompaniyasini ushbu kompaniyaga sotganidan keyin 2013-yildan beri platforma ARRIS tomonidan qoʻllab-quvvatlanadi.

Xususiyatlari va funksionalligi 
Yechimning asosiy xususiyatlari:

 Yangi yuqori sifatli grafik interaktiv interfeyslarni tezda yaratish imkoniyatini beradi
 Multimedia kontentini uzatish uchun tarmoqdagi DLNA -mos keluvchi foydalanuvchi qurilmalarini ulang
 KreaTV platformasi tayyor dasturiy echimlarni oʻz ichiga oladi
 Mashhur WebKit dvigateliga asoslangan shaxsiy veb-brauzer, xususan, Chrome uchun Google va Safari brauzeri uchun Apple
 Ishlab chiqilgan xizmatlar sifatini taʼminlaydigan, shuningdek, turli xil media formatlari va kodeklarni kengaytirilgan qoʻllab-quvvatlovchi echimlar

Arxitektura 
KreaTV manba kodi OS Linux ostida C++ da yozilgan

Tarqalishi 
Yechim Latens, Verimatrix, Widevine, SecureMedia, Conax, NDS, NagraVision, Irdeto kabi asosiy shartli kirish sotuvchilari va ishlab chiqaruvchilari bilan oldindan integratsiyalanganligi sababli, u Gʻarbning etakchi IPTV operatorlari AT&T, Bell, Swisscom tomonidan keng qoʻllanadi, BT, WIND, MAXCOM, TDC va boshqalar.

Yana qarang 
 IPTV
 Internet TV
 OTT

Manbalar
DC Universe (striming xizmati)

DC Universe — bu Amerika oqim xizmati (striming xizmati).

Hikoya 
2017-yilda xizmat eʼlon qilingan va uning nomi keyingi yilning may oyida maʼlum boʻlgan. 2020-yil sentyabr oyida u oʻz nomini 2021-yil 21-yanvarda "DC Universe Infinite"ga oʻzgartirishi eʼlon qilindi.

Mukofotlar 
2020-yilda xizmat „Media oqimi uchun Webby Peopleʼs Voice Award“ nominatsiyasida Webby mukofotini qoʻlga kiritdi.

Manbalar
Konkordanser

Konkordanser () — bu konkordansni avtomatik ravishda tuzib chiqish uchun kompyuter dasturi, ya’ni minimal kontekstda so‘zdan foydalanishga misollar ro‘yxati yoki o‘rganilayotgan matnda so‘z yoki ibora uchraydigan barcha kontekstlar ro‘yxati. Konkordanserlar matn korpusidagi ma’lumotlarni qayta ishlash uchun ishlatiladi, ular qidiruv tizimlari Internetda ma’lumot izlayotgani kabi matnda qidirish imkonini beradi.

Konkordanser ishining natijasi avtomatik tarjima tizimining bir qismi sifatida yoki mashina tarjimasining dastlabki bosqichlarida tarjima xotirasiga kirish ma’lumotlari bo‘lib xizmat qilishi mumkin. Konkordanserlar korpus tilshunosligida ba’zi bir matn korpusidan lingvistik ma’lumotlarning alifbo tartibida yoki boshqacha tartiblangan ro‘yxatini olish uchun ham qo‘llaniladi, keyinchalik tilshunos ularni tahlil qiladi.

Bir qator muvofiqlashtiruvchilar nashr etilgan, xususan Oxford Concordance Program, birinchi marta 1981 yilda Oxford University Computing Services  tomonidan chiqarilgan va dunyo boʻylab 200 dan ortiq tashkilotlar tomonidan qoʻllanadi. TextSTAT - Simples Text Analyze Tool — turli tillardagi korpuslar bilan ishlaydigan va maxsus soʻrovlar tilidan (muntazam iboralar) foydalanadigan konkordanser.

Manbalar 

Avtomatik soʻzni qayta ishlash
Uy-joy tilshunoslik
Keras

Keras — Pythonda yozilgan va sunʼiy neyron tarmoqlar bilan oʻzaro aloqani taʼminlaydigan ochiq kutubxona. Bu TensorFlow ramkasi uchun qoʻshimcha. 2.3 versiyasidan oldin, TensorFlow, Microsoft Cognitive Toolkit, Deeplearning4j va Theano kabi neyron tarmoq kutubxonalarining turli versiyalari qoʻllab-quvvatlangan. Chuqur oʻrganish tarmoqlari bilan operativ ishlashga qaratilgan, shu bilan birga ixcham, modulli va kengaytirilishi mumkin. U ONEIROS loyihasining tadqiqot ishlari doirasida yaratilgan () va uning asosiy muallifi va xizmatchisi Fransua Chollet (), Google muhandisi.

Google Kerasni TensorFlowning asosiy kutubxonasida qoʻllab-quvvatlashi rejalashtirilgan edi, ammo Chollet Kerasni alohida qoʻshimchaga ajratdi, chunki kontseptsiyaga koʻra, Keras uchdan-end mashinani oʻrganish tizimidan koʻra koʻproq interfeysdir. Keras yuqori darajadagi, koʻproq intuitiv mavhum maʼlumotlar toʻplamini taqdim etadi, bu esa neyron tarmoqlarni yaratishni osonlashtiradi, ilmiy hisoblash kutubxonasidan qatʼi nazar, hisoblash uchun backend sifatida ishlatiladi Microsoft Keras ga past darajadagi CNTK kutubxonalarini qoʻshish ustida ishlamoqda.

Xususiyatlari 
Ushbu kutubxonada qatlamlar, obʼektiv va uzatish funktsiyalari, optimallashtiruvchilar va tasvirlar va matnlar bilan ishlashni soddalashtirish uchun koʻplab vositalar kabi neyron tarmoqlarning keng tarqalgan qurilish bloklarining koʻplab ilovalari mavjud. Uning kodi GitHubda joylashtirilgan va qoʻllab-quvvatlash forumlarida GitHub savollar sahifasi, Gitter kanali va Slack kanali mavjud.

Rivojlanish 
2016-yil sentabr holatiga koʻra Keras Googleʼning TensorFlow’dan keyin eng tez rivojlanayotgan chuqur oʻrganish tizimi va TensorFlow va Caffeʼdan keyin uchinchi oʻrinda turad.

Yana qarang 

 Chuqur taʼlim dasturlarini taqqoslash

Manbalar

Adabiyotlar

Havolalar 
 
 

MIT litsenziyasi bilan dasturiy taʼminot
Python Kutubxonalari
Mashinani oʻrganish
Raqamli tasvirni qayta ishlash A
Maʼlumotlarni tahlil qilish
Sunʼiy neyron tarmoqlari
Sunʼiy intellektni qoʻllash
Amaliy mashinani oʻrganish
Python
IT
Elektron pul oʻtkazmalari

(EFT) — bu bank xodimlarining bevosita aralashuvisiz kompyuter tizimlari orqali bitta moliya muassasasi ichida yoki bir nechta muassasalar boʻylab pulni bir bank hisobvaragʻidan boshqasiga elektron tarzda oʻtkazish.

yildagi AQShning elektron pul mablagʻlarini oʻtkazish toʻgʻrisidagi qonuniga binoan, "pul oʻtkazmasi elektron terminal, telefon, kompyuter (shu jumladan onlayn-banking) yoki magnit lenta yordamida moliya institutiga debet yoki kreditga buyurtma berish, koʻrsatma berish yoki ruxsat berish uchun boshlanadi isteʼmolchi hisobi".

EFT operatsiyalari turli mamlakatlarda va turli toʻlov tizimlarida turli nomlar bilan tanilgan. Masalan, Qoʻshma Shtatlarda ularni "elektron cheklar" deb atash mumkin. Buyuk Britaniyada "bank oʻtkazmasi" atamasi qoʻllanadi, boshqa baʼzi Yevropa mamlakatlarida esa "jiro oʻtkazmasi" umumiy atamadir.

 bankomat (ATM) orqali oʻtkazish;
 toʻlovchining tashabbusi bilan pul mablagʻlarini toʻgʻridan-toʻgʻri kiritish yoki yechib olish;
 toʻgʻridan-toʻgʻri debet toʻlovlari, ular boʻyicha korxona isteʼmolchi debet qiladi;
 tovarlar yoki xizmatlar uchun toʻlov uchun bank hisoblari;
 telefon oʻtkazmalari;
 toʻlov terminali orqali boshlangan yoki yoʻqligidan qatʼi nazar, kredit yoki debet kartalari bilan operatsiyalar natijasida olingan pul oʻtkazmalari;
 SWIFT xalqaro bank tarmogʻi orqali bank oʻtkazmasi;
 elektron yoki qogʻoz chek orqali yetkazib berilishi mumkin boʻlgan onlayn-bankingda veksellarni elektron to'lash;
 elektron pul saqlanadigan qiymat operatsiyalari, ehtimol oʻz valyutasida;
 lahzali toʻlov.

Bankomat 

Elektron toʻlov tizimlari
XXI asr iqtisodiyoti
KZM

KZM () – „Alliance Bank“ AJ tomonidan ishlab chiqilgan, 2011-yilda iyul oyida ishga tushirilgan Qozogʻiston debet elektron to`lov tizimi yoki toʻlov tizimi. 2012-yil boshi holatiga koʻra tizimda 300 mingdan ortiq foydalanuvchi roʻyxatga olingan. Bu keng koʻlamli xizmatlar bilan taʼminlangan birinchi qozoq toʻlov tizimi sifatida qayd etilgan.

Xizmatlar 
Tizim uy-joy kommunal xizmatlari, televideniye, telefoniya va internet xizmatlari uchun toʻlovlarni amalga oshirish, ayrim internet-doʻkonlarda tovarlar uchun toʻlovlarni amalga oshirish, ayrim xorijiy toʻlov tizimlariga mablagʻlarni oʻtkazish imkonini beradi. Shuningdek, KZM foydalanuvchilari bir-birlariga pul oʻtkazishlari, tizimdan pul yechib olishlari mumkin. Barcha hisob-kitoblar amalga oshiriladi tenge, saytda siz Alliance Bank kursi boʻyicha hisob-kitoblarni rublga aylantirishingiz mumkin. Toʻlovni qayta ishlash Alliance Bank tomonidan amalga oshiriladi.

2012-yil boshidan boshlab tizim hamyonni toʻldirishning ikkita variantini amalga oshirdi: Alliance Bankning hisob-kitob-kassa boʻlimlari orqali va onlayn, mobil telefon, tezkor toʻlov terminallari va bankomatlar orqali toʻlovni amalga oshirish rejalashtirilgan.

Manbalar

Havolalar 
 
 
 

Qozogʻistonda Internet
Alipay

Alipay () — Alibaba Groupga kiritilgan eng yirik toʻlov tizimlaridan biri. 2004-yilda tashkil etilgan. Ushbu toʻlov tizimidan Alibaba Group tomonidan taklif etilayotgan mahsulotlarning toʻlovlari uchun guruh ichida qoʻllanilishidan tashqari, 460 000 dan ortiq boshqa kompaniyalar ham foydalanadi. Yaqinda kompaniya buyurtmani toʻgʻridan-toʻgʻri mobil telefondan toʻlash tizimini ishlab chiqdi, shuningdek, Xitoyning eng yirik uyali aloqa operatorlaridan biri boʻlgan China Unicom bilan hamkorlik shartnomasini imzoladi.

2009-yil 6-iyul holatiga koʻra roʻyxatdan oʻtgan foydalanuvchilar soni 200 milliondan ortiq va kunlik aylanmasi 700 million yuandan oshgan.

2010-yil dekabr holatiga koʻra, Alipay toʻlov tizimida 550 milliondan ortiq foydalanuvchi roʻyxatdan oʻtgan boʻlsa, har kuni 8,5 millionga yaqin tranzaktsiyalar amalga oshirilmoqda, bu pul koʻrinishida 385 million dollarni tashkil etadi. 2011-yil yakunlariga koʻra, Alipay ulushi va elektron toʻlovlar segmentidagi toʻlov tizimi 50 % dan oshdi, bu esa taxminan 46 milliard dollarga teng.

Alipay 65 ta moliyaviy institutlar, jumladan, Visa va MasterCard toʻlov tizimlari, China Post pochta xizmati, China Unicom mobil operatori, shuningdek, yirik global va mintaqaviy banklar bilan hamkorlik qiladi.

2017-yil 1-yanvardan Alipay AliExpress mijozlari uchun balans xizmatini koʻrsatishni toʻxtatdi. 30 dollargacha boʻlgan hisob-kitoblar bir yil ichida sarflanishi mumkin boʻlgan kuponlarga aylantirildi. 30 AQSH dollaridan oshgan summani egasining bank hisobiga qaytarish taklif qilingan. Har bir bunday qaytarish uchun minimal toʻlov kamida $15.00ni tashkil etadi.

Rossiyada eng yirik Alipay operatori, Sendy, milliy ahamiyatga ega toʻlov tizimi hisoblanadi. Rossiya temir yoʻllari, Rive Gauche, Il De Bote, Azbuka Vkusa, DUD, MUD, Sportmaster, Burger King va boshqa yirik savdo tarmoqlari va korxonalari Alipayga Rossiya Federatsiyasi hududida ulangan.

Manbalar

Havolalar 
 Xitoy tilidagi rasmiy sayt
 Rus tilida rasmiy sayt

Alibaba Group
Xitoy Saytlari
Elektron toʻlov tizimlari
2004-yilda paydo boʻlgan saytlar
Google Wallet

Google Wallet (, oʻzbekcha: Google Hamyon) – Google tomonidan ishlab chiqilgan va 2011-yil 26-mayda ishga tushirilgan elektron toʻlov tizimi. U Android operatsion tizimida ishlaydi va NFCga ega smartfonlar bilan ishlash uchun moʻljallangan. Shunday qilib, Google Wallet doʻkondagi xaridlar uchun maxsus ilova oʻrnatilgan telefon orqali toʻlash imkonini beradi.

Google ilovani 2011-yil 26-maydagi matbuot anjumanida taqdim etdi. Ilova 2011-yil 19-sentabrda chiqarilgan.

Google Wallet paydo boʻlgandan soʻng darhol janjal markazida boʻldi. PayPalga egalik qiluvchi eBay Googleni tijorat sirlarini oʻgʻirlashda aybladi.

2015-yil sentyabrida Google oʻzining Android Pay toʻlov xizmatini ishga tushirdi. Tizim foydalanuvchining kredit va debet kartalari maʼlumotlarini saqlaydi, ulardan ham real, ham virtual doʻkonlarda foydalanish mumkin.

2018-yil yanvar oyida Pali Bhat Google blogida Google Pay xizmati ishga tushirilganini eʼlon qildi. Yangi toʻlov tizimi kompaniyaning boshqa xizmatlari – Android Pay va Google Wallet oʻrnini egalladi, shu bilan birga funksional oʻzgarishlar boʻlmadi. Google Pay yordamida foydalanuvchilar xarid qilishda „osonroq va xavfsizroq“ boʻladi. Toʻlov maʼlumotlari barcha Google mahsulotlari, jumladan, Chrome brauzeri, YouTube, Android ilovalarida mavjud boʻladi va toʻlov maʼlumotlari Google hisoblarida saqlanadi.

2018-yil 20-fevraldan boshlab Google xizmatlari butun dunyo boʻylab Wallet va Android Pay’ni Google Pay bozorida yagona ilova ostida birlashtirish bilan yangilandi.

Manbalar

Havolalar 
 Google Wallet

Yopiq xizmatlar Google
Android uchun dasturiy taʻminot
Flattr

Flattr – mikrotoʻlovlar (mikrodoniyalar) tizimi boʻlib, 2010-yilning may oyida faqat taklifnoma boʻyicha cheklangan kirish uchun ochilgan va 2010-yil 12-avgustdan bepul kirish uchun ochilgan.

Flattr – Piter Sunde va Linus Olson tomonidan asos solingan loyiha. Foydalanuvchilar har oy oz miqdordagi pulni (kamida € 2) omonatga qoʻyishlari mumkin, soʻngra saytlardagi „Flattr“ tugmasini bosib, avval xayriya qilgan pullarini onlayn xayriya banklari kabi saytlar oʻrtasida taqsimlash mumkin. „Flattr“ soʻzi Flattr tizimi orqali toʻlovlar uchun feʼl sifatida ishlatiladi. Shunday qilib, foydalanuvchi Flattr tugmachasini bosganda va u bir vaqtning oʻzida Flattr saytiga kirgan boʻlsa, bunday harakat ()deyiladi. Sunde shunday dedi: „Biz odamlarni pul va ijodni boʻlishishga undamoqchimiz“.

Flattr xizmati ish boshidanoq 10% toʻlov oladi. Oylik toʻlovlarning, garchi iqtisodiy sharoitlar imkon bersa, kelajakda bu toʻlov kamayishi mumkin.

2010-yil dekabr oyida Flattr Twitterda Wikileaks tashkilotiga pul oʻtkazish usuli sifatida keng eʼlon qilindi. Oʻsha paytda PayPal, Visa va Mastercard orqali pul yuborish taqiqlangan edi.

Kengaytma 
Xizmat oʻz qiymatini isbotlash uchun tarmoq effektlariga tayanganligi sababli, foydalanuvchilar ulanishi va hissa qoʻshish va qabul qilish imkoniyatiga ega boʻlishi kerak. WordPress, Blogger va Joomla kabi turli xil platformalar qoʻllab-quvvatlanadi. Xizmatni, shu jumladan, Flattr-ni toʻgʻridan-toʻgʻri qoʻllab-quvvatlamaydigan saytlarni oʻzlashtirishni tezlashtirish uchun Firefox qoʻshimcha loyihasi yaratildi: Överallt (shved. hamma joyda). Bu brauzerga oddiy matn tegini ([Flattr=ID]) tanib olish va uning oʻrniga Flattr vidjetini joylashtirish imkonini beradi. Bu xususiyat Flattrni qoʻllash imkoniyatlarini kengaytiradi, shunda u bilan nafaqat Flattrni qoʻllab-quvvatlaydigan saytlar ishlaydi, balki barcha saytlarda Flattr tugmalari boʻlishi mumkin.

Haqiqiy dunyo va tarmoqdan tashqari ishlar 

Flattr mobil telefon orqali QR kodlarini tanib olish orqali oflayn ishlarga, shu jumladan kompyuterlarga aloqador boʻlmagan ishlarga mikro xayriya qilish uchun foydali boʻlishi mumkin. Tarmoqqa aloqador boʻlmagan ishlarga xayriya qilish uchun bir nechta xizmatlar mavjud boʻlib, ular Android telefonlarining QR kodlarini tanib olish qobiliyatidan foydalanishni oʻz ichiga oladi.

Mukofotlar 

 2010-yildagi eng yaxshi yangi startap – TechCrunch Europe.
 Hoola Bandoola Band mukofoti.
 Netexplorateur 2011 da top 10.

Manbalar

Havolalar 
 flattr
 Flattr blogi 

Shvetsiya Saytlari
Elektron toʻlov tizimlari
2010-yilda paydo boʻlgan saytlar
2010-yilda tashkil etilgan kompaniyalar
Ijtimoiy xatchoʻplar
Elektron tijorat
Volcano diagrammasi (statistika)

Volcano plot ― bu takroriy qiymatlardan tashkil topgan katta maʼlumotlar toʻplamlarida oʻzgarishlarni tezda aniqlash uchun ishlatiladigan nuqta diagrammasi. Y oʻqi boʻyicha statistik ahamiyatga ega, X ga koʻra – farq oraligʻi. Volcano diagrammasi Genomika, proteomika va metabolomika kabi chiziq romanlarda mashhur boʻlib, unda takroriy qiymatlar tez-tez ishlatiladi va mazmunli farqlarni tezda aniqlash kerak.

Volcano diagrammasi statistik ahamiyatga ega boʻlgan oʻlchovni (p-qiymati) va farqlar oraligʻini birlashtiradi, bu esa statistik jihatdan ahamiyatli koʻrsatkichlar bilan katta farqlar oraligʻida ushbu qiymatlarni (genlarni va boshqalarni) tezda aniqlashga imkon beradi.

Vulkanlar jadvallari Y oʻqi boʻyicha statistik ahamiyatga ega boʻlgan farqning manfiy logarifmasidan iborat (odatda 10 ta asos).

P – qiymati past bolgan grafikdagi bu nuqtalar yuqoriga intiladi. X oʻqi ikki qiymat orasidagi farqning logarifmidir. Farqlarning logarifmi markazdan har ikki yoʻnalishda teng masofadagi farqlarni koʻrsatadi. Diagrammani shu tarzda shakllantirish diagrammada ikkita qiziqish zonasiga olib keladi:

 Diagrammaning yuqori qismida joylashgan;
 Bir-biridan uzoqda joylashgan nuqtalar.

Diagramma farqlar oraligʻida (markazning chap yoki oʻng tomonida) va statistik ahamiyatga ega boʻlgan (tepaga qarab ortib borayotgan) katta tarqalishni koʻrsatadigan qiymatlarni taqdim etadi.

Qoʻshimcha maʼlumotni uchinchi maʼlumot oʻlchoviga (masalan, signalning intensivligi) muvofiq nuqtalarni boʻyash orqali qoʻshish mumkin. Ushbu grafik shuningdek, mikrochiplarning ahamiyatini tahlil qilishda ham qoʻllanadi.

Vulkan diagrammasi gʻoyasini boshqa oʻlchovlarga qoʻllash uchun umumlashtirilishi mumkin, bunda X oʻqi statistik signal kuchini oʻlchashga mos keladi va Y oʻqi signalning statistik ahamiyatini oʻlchashga mos keladi. Misol uchun, genetik assotsiatsiyalarda nazorat guruhi, masalan, genom boʻylab assotsiatsiyani qidirish, diagrammada nuqta bitta nukleotid polimorfizmini ifodalaydi. X qiymati diapozon boʻlishi mumkin, Y oʻqi chi-kvadratdan -log10 p-qiymatlari boʻlishi mumkin.

Manbalar