Afrosiyob (tezyurar poyezd)

„Afrosiyob“ tezyurar poyezdi — Oʻzbekiston boʻylab eng yuqori tezlikda harakatlanuvchi, Ispaniyaning Patentes Talgo S.L.U. kompaniyasi tomonidan ishlab chiqarilgan Talgo-250 rusumli elektropoyezdlardir. Eng yuqori tezligi 250 km/s. 2010-yil 5-yanvarda prezident Islom Karimov ikkita tezyurar poyezdlarni sotib olish boʻyicha qarorni imzolagan. Shu asosda „Afrosiyob“ poyezdlarini yoʻlga qoʻyish loyihasi „Oʻzbekiston temir yoʻllari“ va Oʻzbekistonni rekonstruksiya qilish va rivojlantirish jamgʻarmasi hisobidan amalga oshirilgan. 2011-yil 22-iyulda birinchi „Afrosiyob“ poyezdi Toshkentga keltirilgan. Ikkinchisi sentabr oyida olib keltirilgan. Elektropoyezd ikkita lokomotiv, sakkizta passajir vagoni va bitta vagon-restorandan iboratdir. Poyezdda VIP, birinchi va ekonom klass joylari va imkoniyati cheklangan yoʻlovchilar uchun maxsus joylar mavjuddir.
2021-yil iyul oyida Ispaniyadan yana ikkita Talgo elektropoyezdi lokomotivi, 15 ta vagon sotib olindi. Ular Bilbao shahridan yoʻlga chiqarilib, Sankt-Peterburg orqali Oʻzbekistonga yetkazildi. 2021-yilning iyul oyida Oʻzbekistonga keltirilgan yangi Afrosiyob poyezdi Buxoro—Xiva yoʻnalishida harakatlanishi maʼlum boʻldi. Buxoro—Xiva yoʻnalishida harakatlanuvchi poyezdda nogironlar uchun ham qulayliklar mavjud. Toshkent — Samarqand — Qarshi va Toshkent — Samarqand — Buxoro tezyurar liniyalarida ishlaydi. Hozirgi Samarqandning shimoliy chekkasida joylashgan qadimiy Afrosiyob shahri shohi sharafiga nomlangan.

Tarixi 

O‘zbekiston Prezidenti Islom Karimovning 2009-yil may oyida Ispaniyaga tashrifi chog‘ida O‘zbekistonda tezyurar elektropoyezdlar harakatini tashkil etish loyihasini amalga oshirish bo‘yicha kelishuvga erishilgan edi. 2009-yil noyabr oyida „Oʻzbekiston temir yoʻllari“ AJ va " Patentes Talgo SL " oʻrtasida umumiy qiymati 38 million yevro bo‘lgan ikkita Talgo 250 tezyurar elektr poyezdi sotib olish bo‘yicha shartnoma imzolandi. 2010-yil 5-yanvarda O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti „Ikkita tezyurar Talgo 250 yo‘lovchi elektropoyezdini xarid qilish loyihasini amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida“gi qarorga imzo chekdi. Ushbu loyihani moliyalashtirish „Oʻzbekiston temir yoʻllari“ AJ mablagʻlari, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasi Tiklanish va taraqqiyot jamgʻarmasi krediti hisobidan amalga oshirildi.

2011-yil 22-iyul kuni Toshkentga to‘qqizta oraliq va ikkita tortish vagonidan iborat birinchi tezyurar „Afrosiyob“ elektropoyezdi yetib keldi. Poyezd Rossiya temir yoʻllarining TEP70 BS teplovozi yordamida Sankt-Peterburgdan temir yoʻl orqali olib kelindi. Avgust oyi boshida sinovlar o‘tkazildi, unda „Afrosiyob“ aʼlo natijalarni ko‘rsatdi va 26-avgust kuni u o‘zining birinchi safarini amalga oshirdi va bu safar davomida 253 km/soat tezlikka erishib, Toshkentdan Samarqandgacha bo‘lgan 344 kilometr masofani 120 daqiqada bosib o‘tdi.

2011-yil 30-avgust kuni Toshkentda Toshkent-Samarqand yo‘nalishida birinchi tezyurar „Afrosiyob“ elektropoyezdining ishga tushirilishiga bag‘ishlangan taqdimot marosimi bo‘lib o‘tdi . Tadbirda O‘zbekistonning tegishli vazirliklar vakillari, boʻlimlari va tashkilotlari, " Patentes Talgo " kompaniyasi, qator xorijiy davlatlarning temir yo‘l kompaniyalari, diplomatik korpus vakillari, ommaviy axborot vositalari xodimlari ishtirok etdi.

2011-yil 8-oktyabridan Afrosiyob tijorat reyslarini amalga oshira boshladi. Oʻsha yilning 9-dekabrida ikkinchi „Afrosiyob“ keldi, faqat 2012-yil may oyida ishga tushdi. 2015-yil 5-sentyabridan „Afrosiyob“ Qarshi shahriga, 2016-yil 15-sentyabridan esa Buxoro shahriga kengaytirildi. 2015-yil 12-oktyabridan boshlab temir yo‘l chiptalarini elektron tarzda sotish boshlandi.

2017-yil mart oyida uchinchi, oʻsha yilning aprel oyida esa toʻrtinchi „Afrosiyob“ poyezdi Oʻzbekistonga yetib keldi.

2021-yil iyul oyida yangi poyezd yetkazib berildi, unga 11 ta vagondan tashqari yana 4 tasi biriktirilib, 9 vagonli ikkita poyezdni muddatidan oldin yetkazib berishni yakunladi. Poyezd avvalgidek, Sankt-Peterburg orqali olib kelindi. 2021-yil 1-oktyabr kuni oltinchi poyezd Toshkentga yetib keldi.

Yoʻl harakati jadvali

Sayohat tezligi chegaralari 
Tezlikka taʼsir qiluvchi omillar:

 Temir yoʻl toʻgʻri chiziqda joylashmagan va relyefi bir xil boʻlmagan turli balandlik sathlaridan oʻtadi (masalan, Jizzax viloyatida temir yoʻlning eng baland nuqtasi 699 metr, Sirdaryo viloyatida esa atigi 155 metr),
 Temir yoʻlda tezlik chegaralari boʻlgan temir yoʻl va aloqa tarmogʻining uchastkalari mavjud,
 Koʻp sonli egri yoʻllar.

Tezlik rejimi:

 Toshkent va Yangiyer stansiyalari orasidagi uchastkada — soatiga 160 km.
 Yangiyer va Jizzax stansiyalari orasidagi uchastkada — soatiga 230 km.
 Jizzax va G‘allaorol stansiyalari oralig‘ida soatiga 120 dan 160 km gacha.
 G‘allaorol va Bulung‘ur stansiyalari oralig‘idagi uchastkada — 200 km/soat.
 Bulung‘ur va Samarqand stansiyalari oralig‘ida — 160 km/soat.
 Samarqand va Qarshi stansiyalari oʻrtasidagi uchastkada — soatiga 165 km.
 Samarqand va Navoiy vokzallari oʻrtasidagi uchastkada — 230 km/soat
 " Navoiy " va " Buxoro " stansiyalari oʻrtasidagi uchastkada — 160 km/soat

Galereya

Manbalar 

Oʻzbekiston elektropoyezdlari