Ederson (futbolchi)

Ederson Santana de Moraes (1993-yil 17-avgustda tugʻilgan) — Ederson nomi bilan tanilgan, braziliyalik professional futbolchi, Premier League „Manchester City“ klubi va Braziliya terma jamoasida darvozabon sifatida oʻynaydi.

Ederson oʻz faoliyatini 2008-yilda „San-Paulu“da boshlagan. Bir yildan soʻng Portugaliyaning „Benfica“ jamoasiga oʻtgan va u yerda ikki mavsum oʻtkazgan. 2012-yilda u Ribeyrãodan Primeira Liga vakili Rio Avega oʻtdi. U yerda doimiy bosh murabbiyga aylandi. U 2015-yilda yana „Benfica“ga qoʻshildi va asosiy jamoada debyut qilishdan oldin zaxiraga tayinlandi. U bilan ikki mavsumda toʻrtta yirik chempionlikni qoʻlga kiritadi. 2017/18-yilgi mavsumda Ederson Angliyaning „Manchester City“ klubiga 35 million funt sterling evaziga qoʻshildi va transfer vaqtida funt sterling nominal qiymati boʻyicha barcha davrlarning eng qimmat darvozaboni boʻldi. U Angliyadagi birinchi mavsumida Premer-liga va EFL kubogini qoʻlga kiritdi. Keyingi mavsumda esa ichki treblni qoʻlga kiritdi.

Ederson Braziliya terma jamoasi safida debyutini 2017-yilda 23 yoshgacha boʻlgan futbolchilar safida oʻtkazdi. U Braziliya terma jamoasining JCh-2018 hamda 2019 va 2021-yilgi Amerika Kubogi uchun tanlab olingan va 2019-yilgi turnirda g‘olib chiqqan.

Klublardagi faoliyati

Faoliyatining boshlanishi 
San-Pauluning Osasko shahrida tugʻilgan Ederson futbolchilik faoliyatini 2008-yilda mahalliy „San-Paulu“ klubida boshlagan. U bilan Portugaliyaning „Benfica“ jamoasiga qoʻshilishdan oldin bir mavsum oʻynagan. Bu yerda, 16 yoshida, u ikki yil kichik oʻyinchi sifatida oʻtkazdi va oxir-oqibat 2011-yilda Ikkinchi divizion vakili Ribeyrãoga ketdi. Bir yil oʻtgach, u Primeira Liga jamoasi Rio Avega qoʻshildi. 2012-yilning yozida u Rio Ave bilan rasman shartnoma imzoladi. 2015-yilning may oyida, bir qator yaxshi oʻyinlar va Braziliyaning 23 yoshgacha boʻlgan terma jamoasiga chaqiruvdan soʻng, u klub bilan 2014-yilgacha davom etadigan yangi shartnoma imzoladi.

Benfica 

2015-yilning 27-iyunida Ederson yana Portugaliya chempioni „Benfica“ safiga qoʻshildi. Keyin, iyul oyida u klub bilan rasman besh yillik shartnoma imzoladi. Shartnoma narxi esa 500 000 evroga teng edi. Rio Ave boʻlajak posbonning iqtisodiy huquqlarining 50 foizini saqlab qoladi. 2015/16-yilgi mavsumda Ederson vatandoshi va xalqaro Júlio César tomonidan himoyalangan birinchi jamoa uchun ikkinchi tanlov sifatida boshlandi. Ederson dastlab Segunda Ligada zaxira jamoa bilan va Tasa da Ligada asosiy tarkib bilan bir nechta oʻyinlarni oʻtkazdi, 2016-yil 5-mart kuni Primeira Ligada mahalliy raqiblar Sporting CPga qarshi oʻynab, jarohat olgan Júlio César oʻrniga maydonga tushdi. „Benfica“ Lissabon derbisida 0:1 hisobida gʻalaba qozondi va Primera Ligada birinchi oʻrinni egalladi. Oʻshanda u yana oʻn bitta gʻalabaning bir qismi boʻlardi. Bu esa „Benfica“ning ketma-ket uchinchi ligadagi 35-chempionligini taʼminlaydi. Besh kundan keyin u Taça da Liga finalida Maritimoga qarshi oʻynadi. Unda Benfica 6:2 hisobida gʻalaba qozondi. Bundan tashqari, u Chempionlar ligasida uchta oʻyin oʻtkazdi. „Benfica“ chorak finalga chiqdi. Keyingi mavsumda u Benfica bilan Primeira Liga, Tasa de Portugal va Supertaça Candido de Oliveyra treblini qoʻlga kiritdi.

Manchester City 

2017-yilning 1-iyunida „Benfica“ Ederson 35 million funt sterling (40 million yevro) evaziga Premer-liganing „Manchester City“ klubiga o‘tganini eʼlon qildi. Oʻshanda bu transfer uni tarixdagi ikkinchi eng qimmat darvozabonga aylantirdi. Gianluiji Buffondan keyin (33 million funt), uning transfer narxi, garchi funt sterling boʻyicha boʻlsada, tarixdagi ikkinchi eng yuqori darvozabon hisoblanadi. Edersonning transferi Aksel Vitsel bilan tenglashdi. Bu klub „Benfica“ futbolchisi uchun toʻlagan eng katta toʻlov boʻldi.

Ederson darhol Claudio Bravoning oʻrniga Pep Guardiolaning birinchi tanlov darvozaboni sifatida kiritildi. U klubdagi debyutini 2017-yilning 12-avgustida „Brayton&amp;Xov Albion“ da mehmonda 0:2 hisobidagi g‘alaba bilan o‘tkazdi. U yerda o‘z darvozasi daxlsizligini saqlab qoldi. 9-sentyabr kuni "Liverpool" ga qarshi oʻyinda Ederson Sadio Mane tomonidan yuziga zarba berdi va sakkiz daqiqalik davolanishlarga qaramasdan, oʻyinni tark etishga majbur boʻldi. Mane esa hakam Jon Moss tomonidan qizil kartochka oldi va keyingi uchta oʻyinga diskvalifikatsiya qilindi. Ederson keyingi hafta Chempionlar ligasida „Feyenoord“ga qarshi oʻyinda himoya bosh kiyimida oʻzining navbatdagi startini qildi. Ederson Manening toʻqnashuvini tasodifiy deb hisobladi va „Liverpool“ futbolchisining uzr soʻrashini qabul qildi.

2018-yil 19-avgust kuni Ederson „Manchester City“ning Premer-ligada golli uzatmani amalga oshirgan birinchi darvozaboni bo‘ldi. Chunki uning zarbasini Serxio Aguero „Huddersfield Town“ ga qarshi o‘yinda (6:1) golga aylanishiga sababchi boʻldi.

2020-yilning 26-iyulida Ederson Premer-liganing 2019/20-yilgi mavsumida „Norwich City“ga qarshi o‘z uyida 5:0 hisobida g‘alaba qozonganidan so‘ng eng ko‘p o‘yinni o‘tkazib yuborgan (16) „Oltin qo‘lqop“ bilan taqdirlandi.

Xalqaro faoliyati 
Ederson Braziliyaning Copa America Centenario uchun vaqtinchalik tarkibiga kiritilgan. Ammo jarohati tufayli yakuniy tarkibdan chetlashtirilgan. Uning terma jamoadagi debyuti 2017-yilning oktyabr oyida JCh—2018 saralashida Chili ustidan 3:0 hisobida g‘alaba qozongan. 2018-yilning may oyida u Titening Rossiyada boʻlib oʻtadigan Jahon chempionati uchun 23 kishilik yakuniy tarkibiga kiritildi.

2019-yilning may oyida Ederson Braziliyaning 2019-yilgi Amerika Kubogi uchun 23 kishilik tarkibiga kiritildi.

2021-yilning iyun oyida u Braziliya terma jamoasi safida oʻzining yirik turnirdagi debyutini oʻtkazdi va Amerika Kubogi-2021da Peru ustidan 4:0 hisobida gʻalaba qozondi. Oʻz darvozasi daxlsizligini saqlab qoldi. 10-iyul kuni u finalda oʻz terma jamoasining raqibi Argentinaga qarshi oʻyinda (1:0) maydonga tushdi.

Oʻyin uslubi 
Ederson chaqqon va jismonan kuchli posbon sifatida tasvirlangan. U ham jismoniy kuchga, ham yaxshi reflekslarga va zarbani toʻxtatish qobiliyatiga ega. Biroq, u toʻpni toʻxtatib turish qobiliyatidan koʻra, uning taqsimoti va toʻpni oyoq ostida ushlab turish mahorati uchun yuqori baholanadi. Uning nazorati va toʻpga boʻlgan ishonchi unga toʻpni egallashni saqlab qolishga va toʻpni maydondan tezda tashqariga chiqarishga imkon beradi. Qoʻllari yoki oyogʻi bilan erga qaytib — hatto bosim ostida boʻlsa ham — yoki uzoq zarbalar bilan hujumni boshlash qobiliyatiga ega. Tabiiyki chapaqay boʻlsa-da, u ikkala oyogʻini ham teng ishlay oladi. Uning taqsimlanishiga kelsak, „Manchester City“ning sobiq darvozaboni Shay Given Edersonni 2018-yilda „dunyoning eng yaxshi darvozaboni“ deb taʼriflagan. Uning toʻp uzatish diapazoni ham uni OAVda pleymeyker sifatida taʼriflashga olib keldi.

U oʻzining qaror qabul qilishi, maqsadda izchilligi va vazminligi, shuningdek, himoyani tashkil qilish qobiliyati bilan ajralib turdi va oʻyinning aqlli oʻquvchisiga aylandi. Shuning uchun sportdagi baʼzilar uni Premer-liga va jahon futbolidagi eng yaxshi darvozabonlardan biri deb bilishadi.

Shaxsiy hayoti 
Ederson 2016-yilda Portugaliya fuqaroligini olgan. Uning tanasi tatuirovka bilan qoplangan. Jumladan, boʻynida atirgul va bosh suyagi, orqasida farishta qanotlari va oyogʻida U 2016 va 2017-yillarda „Benfica“ uchun yutgan Portugaliya ligasi kubogi. Ederson, shuningdek, toʻpni 75,35 m balandlikda tepganidan soʻng eng uzun futbol zarbasi boʻyicha Ginnesning rekordlar kitobiga ham kiritilgan.

Faoliyat statistikasi

Klub

Xalqaro

Yutuqlar 
Rio Ave

 Taça de Portugaliya 2-oʻrinchisi: 2013-14
 Taça da Liga 2-oʻrinchisi: 2013-14

Benfica

 Primeira Liga: 2015-16, 2016-17
 Taça de Portugal: 2016-17
 Taça da Liga: 2015-16

Manchester City

 Premer-liga: 2017-18, 2018-19, 2020-21, 2021-22
 Angliya kubogi: 2018-19
 EFL kubogi: 2017-18, 2018-19, 2019-20, 2020-21
 FA hamjamiyat qalqoni: 2018, 2019
 UEFA Chempionlar Ligasi 2-oʻrinchisi: 2020-21

Braziliya

 Kopa Amerika: 2019

Individual

 O Jogo yilning eng yaxshi jamoasi: 2016
 SJPF Primeira Liga yilning eng yaxshi jamoasi: 2016
 LPFP Primeira Liga yilning eng yaxshi darvozaboni: 2016-17
 UEFA Chempionlar Ligasi XI: 2017
 PFA Premer-ligasida yilning eng yaxshi jamoasi: 2018-19, 2020-21
 Premer-liga Oltin qoʻlqop: 2019-20, 2020-21, 2021-22
 UEFA Chempionlar Ligasining mavsumdagi tarkibi: 2020-21

Manbalar 

Braziliyalik futbolchilar
Yashayotgan insonlar
1993-yilda tugʻilganlar
Erkak futbolchilar
2019-yil Oltin toʻp sovrini nomzodlari
2017-yil Oltin toʻp sovrini nomzodlari