yakhyo/uz-wiki huggingface dataset:
Ýagmyrmyrat Annamyradow

Yagmirmirat Kulanmyradowiç Annamiradov ( 1982-yil 19-oktyabrda tavallud topgan) – nafaqadagi turkman professional futbolchisi, futbolchilik faoliyatida himoyachi sifatida toʻp tepgan. 2007-yildan Turkmaniston terma jamoasi tarkibida harakat qilgan.

Klubdagi faoliyati 
Yagmirmirat Annamiradov professional futbolchilik faoliyatini 1998-yilda SMM+ futbol jamoasida boshlagan.

Turkmaniston Yokari Ligasida Köpetdag Ashxobod, Asudalik, FC HTTU  va FC Merw klublarida toʻp surgan. 2007-yilda Annamiradov Namanganning Navbahor klubiga oʻtdi. 2009-yilda u Turkmanistonga, FC HTTU klubiga qaytdi. 2010-yildan „Bolqon“ klubi futbolchisiga aylandi va jamoa sardori boʻldi. Bolqon jamoasi bilan juda koʻp sovrinlar yutdi. Jumladan Turkmaniston Yokari ligasi toʻrt karra gʻolibi (2010, 2011, 2012), ikki karra Turkmaniston kubogi sohibi (2010, 2012), uch karra Turkmaniston Superkubogi sohibi (2011, 2012) va OFK Prezidenti kubogi sohibi (2013).

2017-yilda Annamiradov professional futbolchi sifatida faoliyatini yakunlaganini eʼlon qildi. Bolqon viloyati futbol federatsiyasi Annamiradovning futbol rivojiga qoʻshgan hissasini yuqori baholab, futbolchiga esdalik sovgʻalari va diplom topshirdi.

Murabbiylik faoliyati 
2018-yilda u Turkmaniston Yokari Ligasi klubi FC Balkanda murabbiy sifatida ish boshladi.

2019-yilda u FC Shagadam klubiga yordamchi murabbiy etib tayinlandi, Aleksandr Klimenko esa bosh murabbiy sifatida ish boshladi.

Terma jamoadagi faoliyati 
Yagmirmirat Annamiradov 2007-yildan Turkmaniston terma jamoasiga tarkibida oʻynagan. Shu vaqtgacha milliy terma jamoada 11 oʻyinda maydonga tushgan. Uning ilk oʻyini Kambodja terma jamoasiga qarshi boʻlib oʻtgan.

Yutuqlari

Klub bilan 
Bolqon FC 

 OKari Liga: 2010, 2011, 2012-yillar
 OFK Prezidenti kubogi: 2013-yil
 Turkmaniston kubogi: 2010, 2012-yillar
 Turkmaniston Superkubogi: 2011, 2012-yillar

Manbalar

Havolalar 

 National Football Teams saytida natijalari
1982-yilda tugʻilganlar
Turkmanistonda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Turkmanistonlik erkak futbolchilar
Erkak futbol himoyachilari
FK Nebitchi futbolchilari
FC Marv futbolchilari
Navbahor futbolchilari
Turkmaniston milliy terma jamoasi futbolchilari
Turkmanistonlik chet ellik erkak futbolchilari
Oʻzbekistondagi chet ellik erkak futbolchilar
Osiyo oʻyinlari 2002 futbolchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Igor Belov

Igor Pavlovich Belov ( , Grodna, Belarus SSR, SSSR ) — sovet, belarus va rus sobiq futbolchisi (himoyachi).

Faoliyati

Klub bilan 
U SSSR Ikkinchi ligasining 2-zonasida Grodnoning "Ximik" jamoasida o'ynagan. 1976-yilda u Minskning "Dinamo" jamoasiga ko'chib o'tdi. U SSSR Oliy va Birinchi ligalarida Dinamo safida to`p tepgan. 1982- yilda u SSSR chempioni bo'ldi. 1984-yilda Mogilevdan "Dnepr" jamosi safiga qo'shildi. 1988-1989- yillarda "Navbahor" jamosida o'ynagan. 1992-yilda Vladivostok "Promne" jamosi bilan birgalikda u elita divizioniga ko‘tarildi. U o'z faoliyatini 1993-yilda yakunlagan.

SSSR oliy ligasida 71 o'yin o'tkazgan. Rossiya oliy ligasida 8 ta o'yin o'tkazgan.

Murrabiylik faoliyati 
1994-1995-yillarda Vladivostokning “Ramen” jamoasini boshqargan. Hozirda u Belarus futbol federatsiyasi va Belarus sport tashkilotlarida o'yin delegati sifatida ishlaydi.

Yutuqlari 

 SSSR chempioni: 1982-yil
 SSSR chempionatining bronza medali sovrindori: 1983-yil
 SSSR Birinchi ligasining bronza medali sovrindori: 1978-yil
 Rossiya birinchi divizioni g'olibi: 1992-yil

Havolalar 

 Статыстыка на сайце footballfacts.ru  (руск.)
Navbahor futbolchilari
Rossiya futbolchilari
Belaruslik futbolchilar
SSSR futbolchilari
Yashayotgan insonlar
1954-yilda tugʻilganlar
21-oktyabrda tugʻilganlar
Erkak futbolchilar pozitsiyalari boʻyicha
Elektroliz jarayoni

Elektroliz (elektro - elektr va lizis - eritaman) - qizdirib suyuqlantirilgan elektrolit yoki uning suvdagi eritmasi orqali oʻzgarmas elektr toki oʻtganida elektrodlarda sodir boʻladigan oksidlanish qaytarilish jarayonlari. Elektrolizning mohiyati kimyoviy reaksiyani elektr energiyasi hisobiga amalga oshirishdan iborat. Elektr toki berilganda ionlarning elektron qabul qilish yoki elektron berish hodisasi birlamchi jarayonni tashkil qiladi. Bu jarayon natijasida koʻpincha Elektrolizning dastlabki mahsulotlari hosil boʻladi. Elektroliz mahsulotlari sof holda ajralib chiqishi yoki erituvchi bilan oʻzaro kimyoviy reaksiyaga kirishishi mumkin. Ikkinchi holda Elektrolizning ikkilamchi mahsulotlari hosil boʻladi. Qizdirib suyuklantirilgan elektrolitlar Elektroliz qilinganida faqat birlamchi mahsulotlar chiqadi. Elektrolitlarning suvdagi eritmalarida Elektroliz jarayoni ancha murakkab boradi, chunki koʻpincha ikkilamchi jarayonlar sodir boʻladi. Umuman Elektroliz jarayonining borishi va Elektroliz oxirida qanday mahsulotlar hosil boʻlishi birlamchi mahsulotlar, erituvchi tabiati, elektrodlarning qanday materialdan yasalgani, tra, elektrodlardagi tokning zichligi va hokazoga bogʻliq. Katod, yaʼni doimiy tok manbaining manfiy qutbiga ulangan elektrod qaytaruvchilik rolini bajaradi, anod esa (yaʼni manbaning musbat qutbiga ulangan elektrod) oksidlovchi sifatida xizmat qiladi. Elektrodlarda ajralib chiqadigan moddalarning massalari, tok kuchi va Elektroliz davom etadigan vaqt orasida matematik tenglamalar bilan ifodalanadigan bogʻlanishlar mavjud (qarang Faradey qonunlari).

Elektroliz jarayonining sanoatda ishlatilishi 
Elektroliz sanoatning turli sohalarida keng qoʻllanadi. Kimyo sanoatida xlor va ishqorlar olishda, xlorat, perxlorat, persulfat kislota, kaliy permanganat, sof holdagi vodorod, ftor va boshqalar qimmatli mahsulotlar hosil qilishda, rangli metallurgiyada metallarni rafinatsiyalasht E.dan foydalaniladi. Turli metallarning birikmalarini qizdirib suyuqlantirib, Elektroliz yordamida oʻsha metallar ajratib olinadi. Mashinasozlik, radiotexnika, elektronika, poligrafiya sanoatlarida turli buyumlar sirtini metallar bilan qoplashda va boshqalarda Elektroliz qoʻllanadi.
Koʻkcha (Toʻrtkoʻl tumani)

Koʻkcha — Qoraqalpogʻiston Respublikasiga qarashli qishloq. Toʻrtkoʻl tumani tarkibiga kiradi.

Manbalar 

Toʻrtkoʻl tumani aholi punktlari
Kaltaminor (Toʻrtkoʻl tumani)

Kaltaminor — Qoraqalpogʻiston Respublikasiga qarashli qishloq. Toʻrtkoʻl tumani tarkibiga kiradi.

Manbalar 

Toʻrtkoʻl tumani aholi punktlari
Igor Pestretsov

Igor Dmitrievich Pestretsov (; 1963-yil 9-yanvarda tugʻilgan) — sobiq rossiyalik professional futbolchi.

Yana qarang 

 Rossiyada futbol

Manbalar

Havolalar 

 Igor Pestretsov at FootballFacts.ru (in Russian)
 Transfermarkt.us

1963-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Rossiya futbolchilari
SSSR futbolchilari
Navbahor futbolchilari
Elektr salohiyati

Elektr salohiyati

Elektr potentsiali tushunchasi elektr maydoni bilan chambarchas bog'liq. Elektr maydoniga joylashtirilgan kichik zaryad kuchni boshdan kechiradi va bu zaryadni kuchga qarshi shu nuqtaga etkazish uchun mehnat talab etiladi. Har qanday nuqtadagi elektr potentsiali birlik sinov zaryadini cheksiz masofadan asta-sekin shu nuqtaga etkazish uchun zarur boʻlgan energiya sifatida aniqlanadi. Odatda u volt bilan o'lchanadi va bitta volt-bu bitta Kulon zaryadini cheksizlikdan olib kelish uchun bitta joule ish sarflanishi kerak boʻlgan potentsial. potentsialning ushbu ta'rifi, rasmiy bo'lsa-da, amaliy jihatdan juda kam qo'llaniladi va foydaliroq tushuncha elektr potentsiali farqi va birlik zaryadini belgilangan ikkita nuqta o'rtasida harakatlantirish uchun zarur boʻlgan energiya. Elektr maydoni konservativ boʻlgan maxsus xususiyatga ega, ya'ni sinov zaryadi bosib o'tgan yo'l ahamiyatsiz: belgilangan ikkita nuqta orasidagi barcha yo'llar bir xil energiya sarflaydi va shu bilan potentsial farq uchun noyob qiymat ko'rsatilishi mumkin. volt elektr potentsiali farqini o'lchash va tavsiflash uchun tanlov birligi sifatida shunchalik aniqlanganki, bu atamakuchlanish katta kundalik foydalanishni ko'radi.

Amaliy maqsadlar uchun potentsiallarni ifodalash va taqqoslash mumkin boʻlgan umumiy mos yozuvlar nuqtasini aniqlash foydalidir. Bu cheksizlikda bo'lishi mumkin bo'lsa-da, hamma joyda bir xil potentsialda deb taxmin qilinadigan Yerning o'zi juda foydali ma'lumotdir. Ushbu mos yozuvlar nuqtasi tabiiy ravishda yer yoki yer nomini oladi. Yer teng miqdordagi musbat va manfiy zaryadlarning cheksiz manbai deb taxmin qilinadi va shuning uchun elektr zaryadsiz va zaryadsiz bo'ladi.

Elektr potentsiali-bu skalar miqdori, ya'ni u faqat kattalikka ega va yo'nalishga ega emas. Uni balandlikka o'xshash deb hisoblash mumkin: xuddi bo'shatilgan ob'ekt tortishish maydonidan kelib chiqadigan balandliklar farqidan tushib ketgani kabi, zaryad ham elektr maydonidan kelib chiqadigan kuchlanish bo'ylab tushadi. relyef xaritalarida teng balandlikdagi nuqtalarni belgilaydigan kontur chiziqlari ko'rsatilgandek, elektrostatik zaryadlangan ob'ekt atrofida teng potentsial nuqtalarini (ekvipotensiallar deb nomlanuvchi) belgilaydigan chiziqlar to'plami chizilishi mumkin. Ekvipotentsiallar barcha kuch chiziqlarini to'g'ri burchak ostida kesib o'tadi. Ular, shuningdek, o'tkazgich yuzasiga parallel ravishda yotishi kerak, chunki aks holda o'tkazgich yuzasi bo'ylab zaryad tashuvchilarni sirt bo'ylab potentsialga tenglashtiradigan kuch bo'ladi.

Elektr maydoni rasmiy ravishda birlik zaryadiga ta'sir qiladigan kuch sifatida aniqlandi, ammo potentsial tushunchasi yanada foydali va ekvivalent ta'rifga imkon beradi: elektr maydoni elektr potentsialining mahalliy gradyanidir. Odatda metr uchun volt bilan ifodalanadi, maydonning vektor yo'nalishi potentsialning eng katta Nishab chizig'i va ekvipotentsiallar bir-biriga eng yaqin joylashgan joy.
Elektr quvvati

Asosiy maqola: elektr energiyasi

Elektr quvvati-bu elektr energiyasini elektr davri orqali uzatish tezligi. SI quvvat birligi vatt, soniyada bir joule.

Elektr quvvati, mexanik quvvat kabi, ishni bajarish tezligi, vatt bilan o'lchanadi va p harfi bilan ifodalanadi.vatt atamasi so'zma-so'z "vattdagi elektr quvvati" degan ma'noni anglatadi."Elektr toki tomonidan ishlab chiqarilgan vattdagi elektr quvvati i ning zaryadidan iborat Q Kulon elektr potentsiali (kuchlanish) farqidan o'tgan har t soniyada v bu qayerda

Q-kulomblardagi elektr zaryadi

t-soniyalardagi vaqt

I-amperdagi elektr toki

V-elektr potentsiali yoki voltdagi kuchlanish

Elektr energiyasi odatda korxonalar va uylarga elektr energetikasi tomonidan etkazib beriladi. Elektr energiyasi odatda kilovatt soat (3,6 MJ) bilan sotiladi, bu kilovattdagi quvvatning soatlab ishlash vaqtiga ko'paytiriladi. Elektr kommunal elektr metr yordamida kuch o'lchash, qaysi bir mijozga yetkazib elektr energiyasi ishlaydigan jami tutish. Yoqilg'i yoqilg'isidan farqli o'laroq, elektr energiyasi past entropiya energiya shakli bo'lib, yuqori samaradorlik bilan harakatga yoki boshqa ko'plab energiya turlariga aylantirilishi mumkin.

Elektronika 
Asosiy maqola: elektronika

Elektronika vakuum naychalari, tranzistorlar, diodlar, sensorlar va integral mikrosxemalar kabi faol elektr komponentlarini o'z ichiga olgan elektr zanjirlari va ular bilan bog'liq passiv o'zaro bog'liqlik texnologiyalari bilan shug'ullanadi. faol komponentlarning chiziqli bo'lmagan harakati va ularning elektron oqimlarini boshqarish qobiliyati raqamli kommutatsiyani amalga oshiradi, va elektronika axborotni qayta ishlash, telekommunikatsiya va signallarni qayta ishlashda keng qo'llaniladi. Elektron platalar, elektron qadoqlash texnologiyasi va aloqa infratuzilmasining boshqa turli shakllari kabi o'zaro bog'liqlik texnologiyalari kontaktlarning zanglashiga olib keladi va aralash komponentlarni muntazam ishlaydigan tizimga aylantiradi.

Bugungi kunda aksariyat elektron qurilmalar elektron boshqaruvini amalga oshirish uchun yarimo'tkazgich komponentlaridan foydalanadilar. Yarimo'tkazgichlarning qanday ishlashini tushuntiradigan asosiy printsiplar qattiq jismlar fizikasida o'rganiladi, amaliy muammolarni hal qilish uchun elektron sxemalarni loyihalash va qurish elektron muhandislikning bir qismidir.
Ishlab chiqarish, saqlash va foydalanish



Avlod va uzatish 
Asosiy maqola: elektr energiyasini ishlab chiqarish

Shuningdek qarang: elektr energiyasini uzatish va elektr tarmogʻi

Miloddan avvalgi 6-asrda yunon faylasufi Miletlik Fales amber tayoqchalari bilan tajriba oʻtkazdi: bu elektr energiyasini ishlab chiqarish boʻyicha birinchi tadqiqotlar edi. Hozirda triboelektrik effekt deb nomlanuvchi bu usul engil narsalarni koʻtarishi va uchqun hosil qilishi mumkin boʻlsa-da, bu juda samarasiz. oʻn sakkizinchi asrda voltaik qoziq ixtiro qilingunga qadar elektr energiyasining hayotiy manbai mavjud boʻldi. Voltaik qoziq va uning zamonaviy avlodi-elektr batareyasi energiyani kimyoviy usulda saqlaydi va uni elektr energiyasi shaklida talabga binoan taqdim etadi.

Elektr quvvati odatda elektr-mexanik generatorlar tomonidan ishlab chiqariladi. Ularni qazib olinadigan yoqilgʻining yonishidan hosil boʻlgan bug ' yoki yadro reaktsiyalaridan chiqadigan issiqlik, shuningdek toʻgʻridan-toʻgʻri shamol yoki oqayotgan suvning kinetik energiyasidan boshqarish mumkin. 1884 yilda Ser Charlz Parsons tomonidan ixtiro qilingan bug ' turbinasi hali ham bugʻning issiqlik energiyasini elektro-mexanik generatorlar tomonidan ishlatilishi mumkin boʻlgan aylanma harakatga aylantirish uchun ishlatiladi. Bunday generatorlar faradayning 1831 yildagi homopolyar disk generatoriga oʻxshamaydi, ammo ular hali ham uning elektromagnit printsipiga tayanib, oʻzgaruvchan magnit maydonni bogʻlaydigan oʻtkazgich uning uchlari boʻylab potentsial farqni keltirib chiqaradi. quyosh panellari tomonidan ishlab chiqarilgan elektr energiyasi boshqa mexanizmga tayanadi: quyosh nurlanishi fotovoltaik effekt yordamida toʻgʻridan-toʻgʻri elektr energiyasiga aylanadi.

Elektr energiyasiga boʻlgan talab katta tezlik bilan oʻsib bormoqda, chunki millat modernizatsiya qilinadi va uning iqtisodiyoti rivojlanadi. Amerika qoʻshma Shtatlari koʻrsatdi 12% yigirmanchi asrning birinchi uch oʻn yilliklar har bir yil davomida talab ortishi, endi bunday Hindiston yoki Xitoy kabi rivojlanayotgan mamlakatlar tomonidan tajribali qilinmoqda oʻsish darajasi.

Elektr energiyasini ishlab chiqarish bilan bogʻliq ekologik muammolar, xususan, Fotoalbom yoqilgʻining iqlim oʻzgarishiga qoʻshgan hissasi, qayta tiklanadigan manbalardan ishlab chiqarishga eʼtiborni kuchayishiga olib keldi. Energetika sohasida shamol va quyosh tejamkor boʻlib, qazib olinadigan yoqilgʻidan energiya oʻtishini tezlashtirdi
.

Manbalar

Havolalar
Iqboljon Xoldorov

Iqboljon Baxodirjon oʻgʻli Xoldorov (; 1997-yil, Andijon, Oʻzbekiston) — oʻzbek bokschisi.

Faoliyati

Osiyo chempionati 2017 
Iqboljon 2017-yilda Toshkentda oʻtkazilgan Osiyo chempionatida muvaffaqiyatli qatnashdi. U yarim finalda Oʻzbekistonning boksdagi raqobatchisi Qozogʻistonlik Bekdavlat Ibrohimov qarshi ringga chiqdi. Jang ancha murosasiz ruhda boʻlib ochkolar boʻyicha Xoldorxonov gʻalaba qozondi. Finalda esa Mogʻulistonlik bokschi Battarsux Chinzorig qarshi rinnga chiqdi. Jang davomida katta ustinlikka erishgan xolda yakunda Iqboljon raqiini magʻlub etdi va Osiyo chempioniga aylandi. Bu Iqboljonning xalqaro darjadagi ilk katta yutugʻi edi.

Jahon chempionati 2017 
Shu tariqa 2017-yili Gamburgda bo‘lib o‘tadigan jahon chempionatiga yo‘llanma oldi. U yerda, ilk jangida kolumbiyalik bokschi Jon Gutierrezni ochkolar hisobidan 5:0 hisobida mag‘lub etdi. Chorak finalda Xoldorov asosiy favorit hisoblangan nemis-arman bokschisi Artem Xarutyunyan bilan uchrashdi. Ammo o‘zbekistonlik bokschi bu jangda barchani hayratda qoldirdi va hakamlarning bahosiga koʻra 3:2 hisobida g‘alaba qozondi. Xoldorov bu jangda raqibiga nisbatan odatdagidan faolroq va koʻproq zarba berdi. Iqboljon jang davomida kuchli zarbasi bilan Harutyunyanni bir marta yerga yiqitgan xolda nokdaun xolatiga tushirdi. Yarim finalda Xoldorov amerikalik boks ustasi Freydis Roxasga qarshi jang qildi va ochkolar bo‘yicha yaqqol g‘alaba qozondi. Finalda esa Kubalik mahoratli bokschi Endi Kruz Gomesga magʻlub boʻldi va kumush medal egasiga aylandi.

Osiyo oʻyinlari 2018 
Iqboljonning muvaffaqiyatli yurishlari navbatdagi yilda ham davom etdi. 2018-yil Indoneziyada oʻtkazilgan Osiyo oʻyinlari turnirida ham finalgacha yetib borishga erishdi. U bu yoʻlda bir qator kuchli raqiblarni magʻlub etdi. Finalda esa mo‘g‘ulistonlik Batarsuk Chinzorigga qarshi ringga koʻtarilib, raqibini magʻlub etdi va Osiyo oʻyinlari chempioniga aylandi.

Professional boks 
U professional boksdagi ilk debyutini 2021-yil 3-aprelda „Humo“ sport arenasida oʻtkazgan. Ringda tanzaniyalik bokschi Kulva Bushiriga qarshi jang olib bordi. Debyut muvaffaqiyatli boʻlib, 2-raundayoq raqaibini nokautga uchratdi. Bugungi kunda professional boksda 5 ta jang oʻtkazib (3 ta nokaut) barchasida gʻalaba qozongan.

Yutuqlari 

 Osiyo chempioni 2017: Chempion
 Osiyo oʻyinlari chempioni: 2018: Chempion
 Jahon chemionati 2017: Ikkinchi oʻrin

Manbalar

Havolalar 
 Iqboljon Xoldorov, BoxRec
 29 Osiyo chempionati Oʻzbekiston sport majmuasi, Toshkent, Oʻzbekiston, 2017 yil 30 aprel — 7 may
 19 Jahon chempionati Alsterdorfer sport zali, Gamburg, Germaniya, 2017 yil 25 avgust — 2 sentyabr
 Nomzod Arutyunyan chiqdi
 Iqboljon XoldorovInstagram
 Iqboljon xoldorovFacebook

1997-yilda tugʻilganlar
Oʻzbekiston kishilari
Oʻzbekiston bokschilari
Oʻzbekistonda tugʻilganlar
Bokschilar
Alifbo boʻyicha sportchilar
Elektr va tabiiy dunyo



Fiziologik taʼsirlar 
Asosiy maqola: elektr toki urishi

Inson tanasiga qoʻllaniladigan kuchlanish toʻqimalar orqali elektr tokini keltirib chiqaradi va munosabatlar chiziqli boʻlmasa-da, kuchlanish qanchalik katta boʻlsa, oqim shunchalik katta boʻladi. Idrok etish chegarasi taʼminot chastotasi va oqim yoʻli bilan farq qiladi, lekin tarmoq chastotali elektr energiyasi uchun taxminan 0,1 mA dan 1 mA gacha, ammo mikroamp kabi past oqim maʼlum sharoitlarda elektrovibratsiya effekti sifatida aniqlanishi mumkin agar oqim etarlicha yuqori boʻlsa, bu mushaklarning qisqarishiga, yurak fibrilatsiyasiga va toʻqimalarning kuyishiga olib keladi. Bir rahbar elektrlashtirilgan har qanday aniq belgisi yoʻqligi elektr alohida xavf qiladi. Elektr toki urishidan kelib chiqadigan ogʻriq kuchli boʻlishi mumkin, baʼzida elektr energiyasini qiynoq usuli sifatida ishlatish mumkin elektr toki urishi natijasida oʻlim—elektr toki urishi—hali ham AQShning baʼzi Shtatlarida sud ijrosi uchun ishlatiladi, garchi uni ishlatish 20-asrning oxiriga kelib juda kam uchraydi.

Tabiatdagi elektr hodisalari 
Asosiy maqola: elektr hodisalari

Elektr inson ixtirosi emas va tabiatda bir nechta shakllarda kuzatilishi mumkin, xususan chaqmoq. Makroskopik darajada tanish boʻlgan teginish, ishqalanish yoki kimyoviy bogʻlanish kabi koʻplab oʻzaro taʼsirlar atom miqyosidagi elektr maydonlarining oʻzaro taʼsiriga bogʻliq. Yerning magnit maydoni Sayyora yadrosidagi aylanma oqimlarning tabiiy Dinamosiga bogʻliq. kvarts yoki hatto shakar kabi baʼzi kristallar bosilganda yuzlarida potentsial farq hosil qiladi. ushbu hodisa sifatida tanilgan piezoelektrik, yunon tilidan piezein (bitik), bosish maʼnosini anglatadi va 1880-yilda Per va Jak Kyuri tomonidan kashf etilgan. Taʼsir oʻzaro taʼsir qiladi: piezoelektrik material elektr maydoniga taʼsir qilganda, u hajmini biroz oʻzgartiradi.

Baʼzi organizmlar, masalan akulalar, oʻzgarishlarni aniqlash va ularga javob berishga qodir elektr maydonlari, deb nomlanuvchi qobiliyat elektroreseptsiya, boshqalar esa, deyiladi elektrogenik, yirtqich yoki mudofaa quroli sifatida xizmat qilish uchun oʻzlari kuchlanish hosil qilishga qodir; bu turli xil buyurtmalarda elektr baliqlari tartibi Gymnotiformes, qaysi eng yaxshi maʼlum misol elektr ilon, aniqlash yoki tahrirlangan mushak hujayralari hosil yuqori keskinliklar orqali oʻz oʻljasini stun deb nomlangan elektrokitler. barcha hayvonlar oʻzlarining hujayra membranalari boʻylab harakat potentsiali deb ataladigan kuchlanish impulslari bilan maʼlumot uzatadilar, ularning funktsiyalariga asab tizimining neyronlar va mushaklar orasidagi aloqasi kiradi. elektr toki urishi bu tizimni ragʻbatlantiradi va mushaklarning qisqarishiga olib keladi. harakat potentsiali, shuningdek, ayrim zavodlardagi faoliyatni muvofiqlashtirish uchun javobgardir.
Makro oqim

Makro oqim - bu o'tkazgichda (lasan) oqadigan elektr toki.

Tashqi magnit maydon ushbu mikro oqimlarga yo'naltiruvchi, tartibga soluvchi ta'sir ko'rsatadi. Masalan, agar biron bir jism yaqinida oqim (makro oqim) boʻlgan o'tkazgich joylashtirilsa, u holda uning magnit maydoni ta'sirida barcha atomlardagi mikro oqimlar ma'lum bir tarzda harakatlanib, tanada qo'shimcha magnit maydon hosil qiladi. Magnit induksiya vektori barcha makro va mikro oqimlar tomonidan hosil boʻlgan magnit maydonni tavsiflaydi. Shuning uchun, bir xil makrotokda turli muhitdagi vektor turli xil qiymatlarga ega bo'ladi. Makro oqimning magnit maydoni magnit maydon kuchi vektori bilan tavsiflanadi .

Muhitda makro oqimlarning magnit maydoni muhitning mikro oqimlari maydoni bilan kuchayadi. Bir hil izotrop muhit uchun magnit indüksiyon vektori:, bu yerda - magnit doimiy, - muhitning magnit o'tkazuvchanligi, makro oqimlarning magnit maydoni muhitning mikro oqimlari maydoni tufayli necha marta kuchayganligini ko'rsatadigan o'lchovsiz miqdor. Elektrostatik va magnit maydonlarning vektor xususiyatlarining o'xshashligi.

Magnit induksiya vektori B elektrostatik maydon kuch vektorining analogidir E. ushbu miqdorlar ushbu maydonlarning kuch harakatlarini aniqlaydi va muhitning xususiyatlariga bog'liq.

D elektr siljish vektorining analogi Nmagnitik maydonning kuchlanish vektoridir. Magnit maydon uchun, elektr maydoni kabi, superpozitsiya printsipi amal qiladi: bir nechta oqimlar yoki harakatlanuvchi zaryadlar natijasida hosil boʻlgan maydonning magnit induksiyasi har bir oqim yoki harakatlanuvchi zaryad tomonidan hosil boʻlgan maydonlarning magnit induksiyalarining vektor yig'indisiga teng.
Jasurbek Latipov

Jasurbek Latipov (1991-yil 15-sentyabr) – oʻzbek bokschisi.

Faoliyati 
Boku va Olma-Otada boʻlib oʻtgan jahon chempionatlarining ikki karra sovrindori (2011, 2013), Qozondagi 2013-yilgi yozgi Universiadaning bronza medali sovrindori, Londondagi yozgi Olimpiya oʻyinlari ishtirokchisi. Shuningdek, boks boʻyicha bir qator respublika va xalqaro turnirlar gʻolibi va sovrindori. Shuningdek Uzbek Tigers terma jamoasi bir qator turlarda muvaffaqiyatli qatnashgan.

Jahon chempionati 2017 
Germaniyadagi jahon chempionatida oʻzbek bokschilari ichida sovrindor sportchilaridan biri boʻldi. Turnirda dastlab Puerto-Rikolik Yankiel Rivera Figurero qarshi ringga chiqdi. Jangda katta ustunlikka erishgan Latipov ochkolar boʻyicha 5-0 hisoboda gʻalaba qozondi. Ikkinchi bosqichda bolgariyalik bokschi, Yevropa chempioni Daniel Asenovga qarshi ringga chiqdi. Latipovning kuchli raqibi bilan janngi ancha murosasiz ruhda oʻtib, oʻzbek bokschisining 3-2 hisobidagi gʻalabasi bilan yakunlandi. Latipov navbatdagi chorak va yarim final bosqichida ham kuchli raqiblari bilan jangda qatnashib, muhim gʻalabalarga erishdi. Finalda esa kubalik bokschi Yosbani Veitiaga qarshi ringga chiqdi. Jangda imkoniyati darajasidan pastroq harakat qilgan Jasurbek yakunda raqibiga 5-0 hisobida magʻlub boʻldi va kumush medallarni qoʻlga kiritdi. Bu Jasurbekning Boks boʻyicha jaxon chempionatlaridagi, 52 kg vazn toifasidagi ikkinchi kumush medalga aylandi. Bundan avval 2013-yilgi jahon chempionatida ham kumush medal sohibi boʻlgan edi.

Osiyo chempionati 2017 
2017-yil Toshkentda boʻlib oʻtgan Osiyo chempionatida boks boʻyicha erkaklar oʻrtasida 52 kg vazn toifasida chempiong ayalandi. Finalgacha bir qtor kuchli raqiblar, pokistonlik Said Asif, qirgʻizistonlik Azat Usenaliyev kabi bokschilar qarchi janglarda gʻalaba qozondi. Finalda esa koreyalik In Kyu Kimga qarshi jang olib bordi va gʻalabani qoʻlga kirita oldi.

Yutuqlar 

 Osiyo oʻyinlari chempioni: 2018
 Osiyo chempioni: 2017
 Jahon chempionati ikkinchi oʻrin sohibi: 2013, 2017
 AIBA Pro Boxing (APB) yoʻnalishi boʻyicha eng yaxshi bokschisi: 2016

Mukofotlar 

 Shuhrat medali sohibi: 2015

Manbalar

Havolalar 

 Profil AIBA rasmiy saytida 
 Olympics.com
 Boxrec.com

1991-yilda tugʻilganlar
15-sentyabrda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Andijonda tugʻilganlar
Oʻzbekiston bokschilari
Oʻzbekistonda tugʻilganlar
Oʻzbekiston kishilari
Bokschilar
Alifbo boʻyicha sportchilar
Xoldar Mamasaliyev

Xoldar Mamasaliyev (; 1908-yil, Rossiya Imperiyasi Fargʻona viloyati Andijon uyezdi Oqqo‘rg‘on qishlog‘i — 1976-yil, SSSR Qirgʻiziston SSR Jalolobod viloyati Lenin tumani) — Qirgʻiziston SSR Jalolobod viloyati Novken tumani Stalin nomidagi kolxoz paxtakori. Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni sohibi (1948).

Biografiyasi 
Xoldar Mamasaliyev 1908-yilda Jalolobod viloyati Lenin tumanidagi Oqqoʻrgʻon qishlogʻida (hozirgi Sakaldi qishlogʻi) dehqon oilasida tavallud topgan, millati oʻzbek. Ota-onasidan erta yetim qolgan Mamasaliyev boylar uchun yollanma xizmatkor, mardikorlik qiladi. Qirgʻizistonning hozirgi Novken viloyati hududidagi kolxoz harakatini tashkil etish ishlarida ishtirok etgan. 1930-yildan Lenin tumani Stalin nomidagi kolxozda paxtakor boʻlib faoliyat yuritgan. Ikkinchi jahon urushi boshlanishi bilan birinchilardan boʻlib frontga joʻnaydi.

Demobilizatsiyadan soʻng Mamasaliyev Qirgʻizistonga qaytib keladi va u yerda Lenin tumanidagi „Kommunizm“ kolxozida ishlashni davom ettiradi. Keyinchalik Mamasaliyev kolxozning paxtachilik bo‘limiga rahbar etib tayinlanadi.

Mamasaliyev urushdan oldin paxta yetishtirish xoʻjaligida katta tajriba orttirgan. Zveno aʼzolari bilan birgalikda 3 gektar maydonga nihol ekib, uni parvarishlashda chorva go‘ngidan foydalanish va bu orqali mo‘l hosil olishni yoʻlga qoʻyadi. 1947-yil Mamasaliyevning boʻlinmasi uchun ogʻir va unumli mehnat yili boʻladi. Ishlar samarasi misli ko‘rilmagan natija beradi, paxta xomashyosi yig‘im-terimi birinchi qor yog‘gunga qadar davom etadi. Sentyabr oyi oxiriga qadar davlat topshirig‘i bajarib boʻlingan bo‘lsa, keyingi ikki oyda 3 gektar maydonning har gektaridan 89,3 sentnerdan oq oltin olinib, qariyb 27 tonna paxta xomashyosi topshiriladi. Keyingi yili 6 gektar maydondan olingan hosil 73 sentnerga yetadi. Mamasaliyev 32 yil davomida „Kommunizm“ kolxozida irrigator, brigada boshligʻi hamda brigadir lavozimlarida xizmat qiladi.

Mukofotari 
SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1948-yil 26-martdagi farmoni bilan unga Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni beriladi. Lenin ordeni va Qahramonlik oltin yulduzini koʻksiga taqishganda, u 40 yoshda boʻladi. 

Samarali mehnat faoliyatini yakunlab, nafaqaga chiqqanidan soʻng, Mamasaliyev 1976-yil Novken tumani Sakaldi qishlogʻida 68 yoshida vafot etadi.

Mukofotlari 

 Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1948-yil 26-fevral)
 Lenin buyrugʻi

Adabiyotlar 

 „Qirgʻiziston“. Uluttuk ensiklopediyasi: 1-jild. Boshlar ed. Asanov Y. A., B.: Mamlekettik til jana ensiklopediya borboru, 2006 . ISBN 9967-14-046-1
 Borbugulov M., Osh taryhy ensiklopediyasi, Frunze, 1989 y .
 Qoʻl ostida Juraeva B. J. „Qirg‘iziston ravnaqi yo‘lida“ Qirg‘izistonning ko‘zga ko‘ringan o‘zbeklari haqida entsiklopedik nashr, 336 bet, „Rizvon“, O‘sh shahri, 2017 y .

Manbalar

Havolalar 

 Nookende 15 Sotsialistik emgektin baatyry bar
 Nooken Baatyrlardyn Mekeni
Lenin ordeni sohiblari
Sotsialistik Mehnat Qahramonlari
1976-yilda vafot etganlar
16-oktyabrda vafot etganlar
1908-yilda tugʻilganlar
Supero'tkazuvchanlik

Supero'tkazuvchanlik

Supero'tkazuvchanlik hodisasini gollandiyalik fizik Kamerling-Onnes kashf etdi (mutlaq nolga yaqin haroratda simobning qarshiligi nolga sakrab tushdi. Keyinchalik, boshqa metallar va qotishmalarda (qo'rg'oshin, qalay, temir va boshqalar) supero'tkazuvchanlik aniqlandi. Supero'tkazuvchanlik, elektr qarshiligi kabi, kollektivlashtirilgan metall elektronlarning kristall panjara bilan o'zaro ta'siri bilan izohlanadi. 6 yilda yuqori haroratli o'ta o'tkazuvchanlik aniqlandi, uning nazariyasi ishlab chiqilmoqda.

Supero'tkazgichlar odamlarga ma'lum bo'lgan eng kuchli elektromagnitlarni, shu jumladan MRT apparatlarida ma'lum qilish uchun ishlatiladi. Ular, shuningdek, raqamli sxemalar, yuqori sezgir magnitometrlar va uyali telefon tayanch stantsiyalari uchun mikroto'lqinli filtrlarni ishlab chiqarishda ishlatilgan. Ular, shuningdek, pigment sanoatida bo'lgani kabi, kamroq magnitli yoki magnit bo'lmagan zarralardan kuchsiz magnitli zarrachalarni ajratish uchun ishlatilishi mumkin. Kelgusi istiqbolli dasturlarga yuqori samarali transformatorlar, quvvatni saqlash moslamalari, elektr energiyasini uzatish, elektr motorlar (maglev poezdlari kabi) va magnitli levitatsiya qurilmalari kiradi. Harorat pasayganda metall o'tkazgichning elektr qarshiligi (materialning elektr tokiga qanchalik qarshilik ko'rsatishi o'lchami) asta -sekin kamayadi. Biroq, mis va kumush kabi oddiy o'tkazgichlarda iflosliklar va boshqa nuqsonlar pastki chegarani o'rnatadi. Hatto mutlaq nolga yaqin bo'lsa ham, mis namunasi nolga teng bo'lmagan qarshilik ko'rsatadi. Boshqa tomondan, Supero'tkazgichning qarshiligi, materialni "kritik harorat" deb ataladigan haroratdan pastroq soviganida keskin nolga tushadi - odatda 20 Kelvin (K) yoki undan past. Supero'tkazuvchi simlar halqasida oqayotgan elektr toki hech qanday quvvat manbaisiz (agar undan energiya olinmasa) cheksiz davom etadi.

Supero'tkazuvchanlik turli xil materiallarda, shu jumladan kalay va alyuminiy kabi oddiy elementlarda, har xil metall qotishmalarida va keramik materiallarning ayrim turlarida uchraydi. yuqori haroratli Supero'tkazuvchilar (HTS). Supero'tkazuvchanlik oltin va kumush kabi olijanob metallarda yoki o'z -o'zidan magnitlanishi mumkin bo'lgan metallarning ko'pchiligida bo'lmaydi.

Atamalar
Fizika
Elektr siljishi



Elektr siljishi 
Elektr siljishi – bu dielektrikdagi elektr maydonini tavsiflash uchun ishlatiladigan yordamchi vektor miqdori d \ u003d ε0εE (bu yerda ε - nisbiy dielektrik doimiylik, ε0 – elektr doimiy, E-elektr maydonining kuchi).

Elektr induksiyasi (elektr siljishi) — elektr maydonining kuch vektori va polarizatsiya vektorining yig'indisiga teng bo'lgan vektor miqdori.

SI DA: D = ε0E + P

SGS DA: D = E + 4πP

SGS tizimidagi elektr induksiyasining qiymati SGS yoki SGS birliklarida, xalqaro birliklar tizimida (si) esa m2 (L — 2 TI) ga bo'lingan kulonlarda o'lchanadi. Sto doirasida vektorlar D va H (magnit maydon kuchlanishi) elektromagnit maydon tensoriga o'xshash yagona tensorga birlashadi.

Tenglamalarni aniqlash

CGS induksiya vektori uchun tenglamalar shaklga ega (2-juft Maksvell tenglamalari)

divD = 4πρ

rotH = 4π/c × j + 1/c × ∂D/∂t

SI SHAHRIDA

divD = ρ

rotH = j + ∂D/∂t

Bu yerda ρ -erkin zichligi va j -erkin oqim zichligi. Vektorning kiritilishi D shu tariqa Maksvell tenglamalaridan noma'lum molekulyar oqimlar va qutblanish zaryadlarini chiqarib tashlashga imkon beradi.

Moddiy tenglamalar 

Elektromagnit maydonni to'liq aniqlash uchun Maksvell tenglamalari moddadagi vektorlarni va (va ) ni bog'laydigan D moddiy tenglamalar E bilan to'ldirilishi kerak HB. Vakuumda bu vektorlar bir-biriga to'g'ri keladi va moddada ular orasidagi bog'lanish ko'pincha chiziqli deb taxmin qilinadi:

Miqdorlar εij dielektrik o'tkazuvchanlik tensorini hosil qiladi. Bu tanadagi nuqtaga ham, elektromagnit maydonning tebranish chastotasiga ham bog'liq bo'lishi mumkin. Izotrop muhitda dielektrik o'tkazuvchanlik tensori dielektrik o'tkazuvchanlik deb ham ataladigan skalargacha kamayadi. Moddiy tenglamalar D keyin oddiy shaklga ega bo'ladi:

D = εE

O'zaro bog'liqlik DE chiziqli bo'lmagan (asosan ferroelektriklar) bo'lgan muhitlar mavjud.

Chegara shartlari 
Ikki moddaning chegarasida vektorning normal tarkibiy qismining sakrashi  DnD erkin zaryadlarning sirt zichligi bilan belgilanadi:

D2n - D1n = 4πσ(r) (SGS-da)

D2n - D1n = σ(r) (si-da)

interfeysdagi nuqta qayerda r, n- berilgan nuqtada ushbu sirtga normal vektor (birinchi muhitdan ikkinchisiga yo'naltirilgan),  σ(r) - erkin zaryadlarning sirt zichligi.

Dielektriklar uchun bunday tenglama vektorning normal komponenti D muhit chegarasida uzluksiz ekanligini anglatadi. Tangens komponenti uchun oddiy tenglamani D yozib bo'lmaydi, uni moddiy tenglamalar uchun chegara shartlaridan aniqlash kerak E.
Dmitriy Panfilov

Dmitriy Ivanovich Panfilov (1913-yil, Qozogʻistonning Gʻarbiy Qozogʻiston viloyati Burlinskiy tumani — 1985-yil, SSSR Oʻzbekiston SSR Fargʻona viloyati) — Sovet Armiyasi leytenanti, Ikkinchi jahon urushi qatnashchisi, Sovet Ittifoqi Qahramoni (1945).

Biografiyasi 
Dmitriy Panfilov 1913-yil 15-oktyabrda Burlin qishlogʻida (hozirgi Qozogʻistonning Gʻarbiy Qozogʻiston viloyati Burlinskiy tumani) tavallud topgan. Maktabning yettinchi sinfini tamomlagach, Jalolobodda istiqomat qilish uchun joʻnab ketgan va oʻsha yerda mehnat qilgan.

1935—1937-yillarda Ishchilar va dehqonlar Qizil Armiyasi safida xizmat qilgan. 1944-yilning iyun oyida Panfilov armiyaga chaqirtiriladi va oʻsha yilning iyul oyidan boshlab Ikkinchi jahon urushi frontlarida jang olib boradi. 1944-yilga kelib tank maktabini tamomlaydi.

1944-yil avgustda kichik leytenant Dmitriy Panfilov 2-Ukraina fronti 18-tank korpusining 170-tank brigadasi vzvodiga qoʻmondonlik qiladi. U Yassi-Kishinev operatsiyasi paytida koʻrsatgan jasorati va qahramonligi bilan boshqalardan ajralib turadi. 1944-yil 21-avgustda Panfilov vzvodi razvedkada boʻlganida Ruminiya piyoda askarlari diviziyasining qochish yoʻllarini kesib, dushmanga katta talofat yetkazadi. 1944-yil 25-avgustda Ruminiyaning Stroeshti aholi punkti uchun boʻlgan jangda Panfilov vzvodi qurshab olingan holda, bir kun davomida dushmanning ustun qoʻshinlari bilan jang olib boradi, 3 ta artilleriya, 5 ta zirhli transport vositasi, 2 ta mashina, 80 dan ortiq dushman askar va ofitserlarini yoʻq qiladi. Panfilov, shuningdek, Gʻalaba paradida ham ishtirok etadi.

1946-yilda Panfilov leytenant unvoni bilan zaxiraga oʻtkaziladi. Avval Jalolobodda, keyin Fargʻonada yashaydi.

Vafoti 
Dmitriy Ivanovich Panfilov 1985-yil 10-dekabrda vafot etadi va Farg‘ona viloyatida dafn etiladi.

Mukofotlari 
SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1945-yil 24-martdagi farmoni bilan leytenant Dmitriy Panfilov Yassi-Kishinev operatsiyasida koʻrsatgan jasorati va qahramonligi uchun Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni, Lenin ordeni va № 4810 sonli qaroriga koʻra „Oltin yulduz“ medali bilan taqdirlanadi.

Mehnat faoliyati va janglarda koʻrsatgan qahramonliklari uchun bir necha bor Qizil Bayroq ordeni, 1 va 2-darajali Vatan urushi ordeni, bir qancha medallar bilan ham taqdirlangan.

Manbalar

Adabiyotlar 

 Geroi Sovetskogo Soyuza: Kratkiy biograficheskiy slovar / Pred. red. kollegii I. N. Shkadov. — M.: Voenizdat, 1988. — T. 2 /Lyubov — Yaщuk/. — 863 s. — 100 000 ekz. — ISBN 5-203-00536-2.
 Sannikov V. V., Semenkov V. N. Geroi Sovetskogo Soyuza — kirgizstansi. Frunze, 1963.
1913-yilda tugʻilganlar
15-oktyabrda tugʻilganlar
1985-yilda vafot etganlar
10-dekabrda vafot etganlar
Fargʻonada vafot etganlar
Fargʻonada dafn etilganlar
„1941-1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushida Germaniya ustidan qozonilgan gʻalaba uchun“ medali sohiblari
1-darajali Vatan urushi ordeni sovrindorlari
Vatan urushi 2-darajali ordeni sohiblari
Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Lenin ordeni sohiblari
Sovet Ittifoqi Qahramonlari
Leytenantlar (SSSR)
Moskva mudofaasi uchun medali bilan mukofotlanganlar
Budapeshtni ozod qilganlik uchun medali sohiblari
Venani ozod qilganlik uchun medali sohiblari
Shatilov, Vladimir Pavlovich



Biografiya 
Umumiy ma'lumotni Saratov gimnaziyasida olgan.

1871- yil 27- avgustda xizmatga kirgan. Qozon piyoda askarlari kadet maktabida o'qigandan so'ng, u 158-chi Kutaisi piyodalar polkida praporshchik (18.11.1874) sifatida ozod qilindi. Qoʻqon xonligi mustaqilligini tugatishda qatnashgan. Harbiy farqlar uchun u ikkinchi leytenant unvoniga ko'tarildi (03/12/1876). 1877-1878- yillardagi rus-turk urushi qatnashchisi. Leytenant (18.6.1877). Yaralangan. Shtab kapitani (08.05.1878; harbiy farqlar uchun). Kapitan (14.7.1881). Podpolkovnik (13.3.1885). Ofitserlar miltiq maktabini tamomlagan. Kompaniyani boshqargan (4 yil 1 oy); batalyon (7 yil 2 oy). 1-Kavkaz mahalliy miltiq otryadi komandiri (2.7.1893-1.10.1899). Polkovnik (25.03.1894; farq uchun). 31-Aleksopol piyoda polki komandiri (1899-yil 1-oktabr – 1904-yil 25-mart). General-mayor (25.03.1904; farq uchun). 1904-1905 yillardagi rus-yapon urushi qatnashchisi. 1-Sibir piyodalar diviziyasining 2- brigadasi komandiri ( 1904- yil 25- mart - 22 sentyabr). 9-piyoda diviziyasining 2-brigadasi komandiri (1904- yil 22 -sentyabr - 1906- yil 13 -dekabr). 7-Turkiston otishma brigadasi boshligʻi (12.13.1906-12.3.1908). General-leytenant (1908 -yil 3 -dekabr; farq uchun). 2-Sibir miltiq diviziyasi boshlig'i (3.12.1908-13.12.1911). 20-piyoda diviziyasi boshlig'i (1911 -yil 13- dekabr - 1913 yil 1 may). 1913- yil 1- mayda u Kavkaz Grenader diviziyasining boshlig'i etib tayinlandi va u bilan 2-Kavkaz armiyasi korpusi tarkibida urushga kirdi. 1915- yil 8- iyunda u Kiev shtab-kvartirasida, 1915- yil 3- sentyabrda esa Petrograd harbiy okrugida unvonlar zaxirasiga olingan. 34-armiya korpusi qoʻmondoni (1916-yil 23-fevral – 1917-yil 22-yanvar). Piyodalar generali (10.4.1916; farq uchun). 1916- yil iyul oyidan boshlab korpus 4-armiya tarkibiga kirdi va 1916 yil avgustda u maxsus armiya tarkibiga o'tkazildi. 1917- yil 22- yanvarda u Kiev harbiy okrugi shtab-kvartirasida unvonlar zaxirasiga tayinlangan holda lavozimidan haydaldi. 1917-yil 8-fevraldan Petrograd harbiy okrugining zaxiradagi safida edi. 1917 -yil 15- aprelda u forma va pensiya bilan kasallanganligi sababli xizmatdan bo'shatildi.

Oktyabr inqilobidan keyin u Kavkazga jo'nab ketdi va u yerda Oq harakatga qo'shildi. U Gruziyadagi ko'ngillilar armiyasining bosh qo'mondonligi vakili bo'lgan, Gruziya hukumati tomonidan hibsga olingan. 1918- yil 10- oktyabrdan u ko'ngillilar armiyasining yarim rasmiy Tiflis markazini boshqargan (1919- yil 2 -fevralda tasdiqlangan). VSYUR tarkibida - Yekaterinoslav komendanti (1919), 1919- yil 3-noyabrdan u ko'ngillilar armiyasi saflarida zaxirada edi. Oq qo'shinlar mag'lubiyatga uchragach, u Yugoslaviyaga hijrat qildi.

1928 -yil 28- noyabrda Belgradda vafot etgan.

Manbalar 

 Vladimir Pavlovich Shatilov Khronos veb-saytida
 Шатилов, Владимир Павлович (ruscha) . // "Buyuk urushda Rossiya armiyasi" loyihasi.

1928-yilda vafot etganlar
28-noyabrda vafot etganlar
1855-yilda tugʻilganlar
27-mayda tugʻilganlar
Treysi, Lin

Lin Mari Treysi ( ) – amerikalik diplomat. 2023-yildan AQShning Rossiyadagi elchisi. Rus tilini biladi .

Biografiya 

U Ogayo shtatining Barberton shahrida tugʻilgan .

1986-yilda Jorjiya universitetining sovetshunoslik fakultetini tamomlagan. 1994-yilda u Ogayo shtatining Akron shahridagi Universiteta Akrona huquq fakultetida J. D. darajasini oldi.

1987-1990-yillarda Moskvada yashagan, AQSh elchixonasida ishlagan. 1994 yilda u AQSh Davlat departamentiga ishga kirdi. AQShning Turkmanistondagi elchixonasida siyosiy masalalar boʻyicha kotib boʻlib ishlagan. 1995-1997 yillarda Pokistonning Peshovar shahridagi AQSh Bosh konsulligida xuddi shu lavozimda ishlagan. 1997-2000-yillarda AQSHning Qirgʻiziston Respublikasidagi elchixonasi konsullik boʻlimi xodimi boʻlgan. 2000-yilda u Qoʻshma Shtatlarga qaytib keldi va AQSh Davlat departamentida yangi mustaqil davlatlar boʻyicha maxsus elchi yordamchisi lavozimini egalladi. 2001-2002-yillarda Gruziya, 2003-2004-yillarda Qozogʻiston uchun Yevropa va Yevroosiyo ishlari boʻyicha byuroda (EUR) koordinator boʻlib ishlagan. Shu bilan birga, 2002-2003-yillarda AQShning Afgʻonistondagi elchixonasining siyosiy boʻlimida ishlagan. 2004-2006-yillarda AQShning Qozogʻistondagi elchixonasida ishlagan. 2006-2009-yillarda AQShning Pokistonning Peshovar shahridagi Bosh konsuli. 2010-2011-yillarda u AQShning Turkmanistondagi elchisi oʻrinbosari boʻlgan. 2011 yilda u AQShga qaytib keldi va AQSh Milliy xavfsizlik kengashida Markaziy Osiyo boʻyicha direktor lavozimini egalladi. 2012-2014-yillarda AQSh Davlat kotibining Janubiy va Markaziy Osiyo boʻyicha yordamchisi oʻrinbosari, 2014-2017-yillarda AQShning Rossiyadagi elchisi oʻrinbosari lavozimlarida ishlagan. Keyin u Yevropa va Yevroosiyo ishlari boʻyicha byuroda (EUR) Rossiya ishlari boʻyicha katta maslahatchi boʻlib ishlagan.

 Armanistondagi elchi

2018-yilning 28-sentabr kuni AQSh prezidenti Donald Tramp AQShning Armanistondagi elchisi lavozimiga Treysini nomzodini ilgari surdi. 2019-yil 2-yanvarda uning nomzodi AQSh Senati tomonidan tasdiqlandi. 2019-yil 19-fevralda u AQShning Armanistondagi Favqulodda va Muxtor elchisi sifatida qasamyod qildi va 1-mart kuni ishonch yorliqlarini topshirdi .

 Rossiyadagi elchi

2022-yil 20-sentabrda Treysi AQSh prezidenti Jo Bayden tomonidan Jon Sallivan oʻrniga AQShning Rossiyadagi elchisi etib tayinlandi.

2022-yil 22-sentabrda Rossiya hukumati Treysining AQSh elchisi etib tayinlanishiga rozilik berdi . 2022-yil 21-dekabrda AQSh Senati tayinlanishni tasdiqladi .

2023 yil 9 yanvarda Treysi AQShning Rossiya Federatsiyasidagi Favqulodda va Muxtor Elchisi sifatida qasamyod qildi . 30 yanvar kuni Rossiyada rasman ish boshladi . Rossiya prezidenti Vladimir Putinga ishonch yorliqlari 2023-yil 5-aprelda topshirildi.

 AQSh Davlat departamentining Qahramonlik mukofoti (2009) .

Manbalar 

1964-yilda tugʻilganlar
Igor Sivuxa

Igor Vitaliyovich Sivuxa (1970-yil 31-mart, Simferopolda tavallud topgan) — Sovet va ukrainalik futbolchi, himoyachi pozitsiyasida oʻynagan.

Biografiya 
Igor Simferopol futboli maktabi tabiyalanuvchisi hisoblanadi. U futbolchilik faoliyatini 1987-yilda „Tavriya“ (Simferopol) jamoasida boshlagan, lekin jamoadagi raqobat kuchli boʻlganligi sababli asosan „Tavriya“ klubining oʻrinbosarlar jamoasi „Meteor“ (Simferopol) klubida oʻynagan (faqat 1987-yil debyut mavsumida, SSSR Kubogida asosiy jamoa takibida 1 ta oʻyinda maydonga tushgan). 1990-yilda Igor Sevastopol shahrining „Chayka“ jamoasi tarkibiga koʻchib oʻtdi. Chayka jamoasida oʻz oʻyini bilan muhlislar eʼtiborini joy olgan Igor 1992-yil bahorida u Jitomirdagi „Kimyogar“ jamoasi tarkibiga oʻtdi. Kimyogar jamoasi oʻyin uslubiga kirishib ketolmaganligi sababli 1993-yil boshida oʻz jamoasini „Frunzenets“ (Frunze) klubi yoʻnalishida oʻzgartirdi. Frunze jamoasida yarim mavsum davomida toʻp surgan xolda 1993-yil yozida u Polsha jamoasi „Staly“ (Stalyova Volya)ga bilan shartnoma imzoladi. Staly jamoasidagi raqobat tufayli asosiy tarkibga juda kam kiritildi va shu sababli 1993-yil oktyabr oyida u Qrimga, oʻz vataniga qaytdi. Oʻsha davrda Saki shahrining „Dinamo“ (Saki) jamoasiga koʻchib oʻtdi. 1995-yil kuzidan boshlab u „Chayka“ (Oxotnikovo qishlogʻi) havaskorlar jamoasi tarkibida musboqalarda ishtirok etdi. 1995-yil may oyida u „Suroj“ (Sudak) klubiga oʻtdi va Sudak jamoasi tarkibida 2 ta oʻyin oʻtkazdi. 1996-yilda u „Donbaskraft“ (Kramatorsk) havaskorlar jamoasi takibini kuchaytirdi. Biroq keyingi yiliyoq xorijga, bu safar O‘zbekiston Oliy ligasi jamoasi safiga oʻtdi. Igorning navbatdagi xorij jamoasi bu Andijonnning „Andijon“ klubi boʻlib, Igor „burgutlar“ jamoasi takibida uch yil davomida toʻp surdi. 1999-yilda faoliyatidagi pasayish tufayli futbolchilik faoliyatini yakunladi.

Manbalar

Havolalar 

 Futbolchining oʻyinlari statistikasi FFU rasmiy saytida 
 Futbolchining tashrif qogʻozi UPL rasmiy saytida
 „Ukraina futboli“ veb-saytidagi oʻyinchi profili 
 Futbolchi profili footbook.ru saytida
31-martda tugʻilganlar
1970-yilda tugʻilganlar
SSSR futbolchilari
Ukraina futbolchilari
Andijon klubi futbolchilari
O‘zbekistondagi futbol legionerlari
Natalya Shikolenko

Natalya Shikolenko (; 1964-yil 1-avgustda Oʻzbekistonning Andijon shahrida tugʻilgan) Dastlab SSSR keyinchalik esa Belarus yengil atletika boʻyicha terma jamoasi nomidan nayza uloqtiruvchi sportchi sifatida qatnashdi. U Olimpiada ikki terma jamoasi tarkibida ham kumush medali va jahon chempionati oltin medalini qoʻlga kiritdi.

Uning singlisi Tatyana Shikolenko ham muvaffaqiyatli nayza uloqtiruvch sportchi bo‘lib, dastlab Belarus davalati sharafini himoya qilgan, lekin keyinchalik 1996-yilda Rossiya olimpiya jamoasi safiga o‘tgan.

Sport faoliyati 
1983-yilda u nayza uloqtirish boʻyicha musobaqalarda oʻsmirlar oʻrtasida SSSR chempioni unvonini qoʻlga kiritdi. Belarus Respublikasi Ichki ishlar vazirligi Qurolli Kuchlarining sport jamoasida xizmat qilgan. 1987-yilda u Rimda boʻlib oʻtgan yengil atletika boʻyicha jahon chempionatida qatnashdi. 1988-yilda u yengil atletikaning nayza uloqtirish boʻyicha Yevropa kubogini qoʻlga kiritdi.

1991-yilda Tokioda boʻlib oʻtgan yengil atletika boʻyicha jahon chempionatiga tayyorgarlik koʻrayotgan vaqtida oyogʻidan jiddiy jarohat oldi, ammo shunga qaramay musoboqada qatnashish uchun oʻzida kuch topa oldi. Musoboqada oʻzi istaganidek qatnasha olmagan Natalya yakunda 11-oʻrinni egalladi. Keyinchalik Natalyaning sogʻligʻi juda tez yaxshilandi va tez orada sport formasini tikladi. Jaroxatdan forigʻ boʻlgib qatnashgan birinchi musoboqasidayoq (1992-yilda u oʻsha paytdagi dunyodagi eng yaxshi natija bilan SSSR chempionatida gʻolib chiqdi) gʻoliblikni qoʻlga kiritdi.

1993-yilda Germaniyaning Shtutgart shahrida boʻlib oʻtgan yengil atletika boʻyicha jahon chempionatida nayza uloqtirish turida u bronza medalini qoʻlga kiritdi (natija — 65,64 m), 1995-yilda Shvetsiyaning Gyoteborg shahrida boʻlib oʻtgan yengil atletika boʻyicha jahon chempionatida esa avvalgi natijasini yaxshilab oltin medalga sazovor boʻldi(natija — 67,56 m). 1992-yilda Barselonadagi Olimpiadada Natalya kumush medalni qoʻlga kiritdi va chempionlikni Germaniya vakilasi sportchi Silke Rankga boy berdi. AQShning Atlanta shahrida boʻlib oʻtgan Olimpiya oʻyinlarida u oʻzining uchinchi urinishida videokamera harakatlanayotgan simga tegib, musboqada 12-oʻrinni egalladi. Bugungi kunda „Dinamo“ BFST 2-sonli bolalar va oʻsmirlar sport maktabida murabbiy sifatida faoliyat olib boradi.

Sport yutuqlari 
Nayza uloqtirishdagi shaxsiy rekordi 71,40 m tashkil etadi (1994-yilda Olimpiada turnirida qayd etgan). Bir necha bor SSSR chempionatlari sovrindori, olti karra SSSR chempioni (1988-1992), MDH chempioni va rekordchisi (1992), Yevropa va jahon kubogi sovrindori (1994), Oʻzbekiston SSR xalqlari sport oʻyinlari gʻolibi (1986, 1990), jahon chempioni (1995), 1992-yilgi XXV Olimpiya oʻyinlarining kumush medali sovrindori hisoblanadi.

Manbalar

Havolalar 

 Natalya Shikolenko at World Athletics

1964-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Andijonda tugʻilganlar
Andijonlik sportchilar
Belarus sportchilari
Yengil atletika boʻyicha jahon chempionati gʻoliblari
Yengil atletika boʻyicha jahon chempionati sovrindorlari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Foat Abubakerov

Foat Abubakerov (Foat Hamit Abubakerov oʻgʻli 1944-yil 2-noyabr, SSR, Oʻzbekiston SSR, Namangan) – sozanda skripkachi, Galiasgar Kamol nomidagi Tatar davlat akademiyasi teatri musiqa boʻlimi boshligʻi, 1973-yildan 2021-yilgacha teatr orkestri boʻlgan. TASSRda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1986), Tatariston xalq artisti (1996). „Tantana“ mukofoti sohibi (2018).

Biogarafiyasi 
1944-yil 2-noyabrda Oʻzbekiston SSRning Namangan shahrida Hamit Abubakerov oilasida dunyoga keldi. Qozon davlat konservatoriyasini tamomlagan (Natan Braude sinfi, qizil diplom). Otasi bilan Moskvada tahsil olgan Najip Jiganovning taklifi bilan u konservatoriyada oʻqishga qoldiriladi va Musa Jalil nomidagi Tatar opera va balet teatriga ishga kiradi. 1969-yildan Galiasgar Kamol teatri direktori Rashida Jiganshinaning taklifiga binoan Kamol nomidagi Tatar davlat akademik teatri orkestrida faoliyat yuritadi. 1973-yildan 2021-yilgacha teatr musiqa boʻlimi boshligʻi va teatr orkestri dirijyori boʻlgan. 2021-yil mart oyidan „Kamol“ teatri musiqa boʻlimi boshligʻi va maslahatchi etib tayinlangan.

„Kamol“ teatrida ishlab yurgan chogʻida „Tanidingmi“ (T.Minnullin soʻzi), „Koʻk qoʻngʻiroqlar“ (Axsan Bayan soʻzi), „Oq romashka – sevgim“ qoʻshiqlarini yozgan. 155 ta spektaklga musiqa bastalagan. Marsel Salimjonov sahnalashtirgan spektakllarda aktyor-musiqachi sifatida ishtirok etadi. Bir nechta spektakllarda, jumladan "Guljamol", „Bor, Balamishkin“ va boshqalarda orkestr dirijyori sifatida sahnaga chiqadi.

Oilasi 
Foat Abubakerovning otasi Namanganda tavallud topgan.

Uning onasi Halima mulla qizi Qozonda dafn etilgan.

Uning akasi va toʻrt singlisi bor.

Uning rafiqasi Tatyana Kononirova. Uning oʻgʻli Ruslan Qozon konservatoriyasini bitirgan pianinochi, Kamol teatr orkestri sozandasi hisoblanadi.

Mukofot va unvonlari 

1986-yil TASSRda xizmat koʻrsatgan artist

1996-yil Tatariston xalq artisti

2018-yil „Tantana“ mukofoti (Shomil Zokirov nomidagi maxsus mukofot)

Manbalar

Havolalar 

 Iltani Ilyalova . Abubakerovning oʻgʻli Foat Hamit  . Qozon teatr muzeyi (rus.)
 Aisilu Qodirova . La Skala-Kamaladan skripkachi Abubakirov . „Kechki Qozon“, 25.06.2010 (rus.)
 Abubakerovning oʻgʻli Foat Hamit. Kamol teatri sayti
  Peyzaj. Foat Abubakerov. 25.09.2018 . YouTube

1944-yilda tugʻilganlar
2-noyabrda tugʻilganlar
Namangan viloyati,O'zbekiston SSRda tugʻilganlar
Namanganda tugʻilganlar