Aegean Airlines

Aegean Airlines S. A. — (yunoncha Αéróría ΑιαουΕ, Egey havo yoʻllari deb tarjima qilinadi LSE: 0OHY) — Gretsiyadagi eng yirik aviakompaniyalardan biri boʻlib, Afina va boshqa Gretsiya shaharlaridan xalqaro va Gretsiyaning oʻzida ichki reyslarini amalga oshiradi. Aviakompaniyaning bosh qarorgohi va asosiy boshqaruv markazi ham Afinada joylashgan.

U Star Alliancening toʻliq aʼzosi hisoblanadi. Afinadagi asosiy aeroporti Eleftherios Venizelos hisoblanib, Saloniki-Makedoniya aeroportida qoʻshimcha qoʻnish markazlari ham mavjud. Yoz mavsumida Gretsiyaning boshqa aeroportlari ham charter va muntazam mavsumiy reyslar uchun aviakompaniyaning bazalariga aylantiriladi.

2018-yilda aviakompaniya 13 milliondan ortiq insonga xizmat koʻrsatgan. 2019-yilda Aegean Airlines Skytrax tomonidan ketma-ket 10-yil davomida Yevropaning eng yaxshi mintaqaviy aviakompaniyasi deb topilgan.

2013-yildan beri Aegean Airlines, koʻplab urinishlaridan soʻng, Yevropa Komissiyasi tomonidan sotib olinishi maʼqullangan boshqa Gretsiya aviakompaniyasi Olympic Airning egasiga aylangan. Shuningdek, 2014-yilda aviakompaniya soʻnggi yillarda moliyaviy zarar koʻrayotgan Kipr milliy aviakompaniyasi Cyprus Airwaysni sotib olishga tayyorligini eʼlon qilgan. Biroq, 2015-yil boshida Kipr aviakompaniyasi oʻz faoliyatini toʻxtatgan.

Aviakompaniya tarixi 

Aegean Airlines 1987-yilda Egey Aviation nomi bilan tashkil etilgan. Dastlab, uning asosiy faoliyati VIP mijozlarni manziliga yetkazish, shuningdek, tez tibbiy yordam rolida maxsus parvozlarni amalga oshirishdan iborat boʻlgan. 1992-yilda Egey Aviation Gretsiyada maxsus sertifikat olgan birinchi xususiy aviakompaniya boʻlgan. Keyinchalik, 1994-yilda aviakompaniya Vassilakis kompaniyalar guruhi bilan birlashgan va Learjet bilan hamkorlikda yangi samolyotlarni sotib olib, butun dunyo boʻylab muntazam reyslarni amalga oshira boshlagan.

1999-yilda aviakompaniya qayta tashkil etilgan va yangi „Egean Airlines“ nomi bilan parvozlarni amalga oshira boshlagan. Oʻsha yili flot uchta British Aerospace Avro RJ100 toʻrt dvigatelli samolyotlarini xarid qilgan. Xarid qilinga samalyotlarda kompaniya Afinadan Saloniki, Rodos, Aleksandrupolis, Kerkira va Iraklionga har kuni parvozlarni amalga oshira boshlagan. 1999-yil dekabr oyida aviakompaniya Air Greece aviakompaniyasini sotib olgan, shundan soʻng Egey havo yoʻllari parkiga uchta ATR 72 turboprop xarid qilingan.

2001-yil aprel oyida Aegean Airlines boshqa yunon aviakompaniyasi Cronus Airlines bilan birlashish shartnomasini imzolagan. Aviakompaniyaning parvoz geografiyasi Gretsiyadagi 11 ta va Yevropadagi 7 ta yoʻnalishdan iborat boʻlgan. Oʻsha yilning noyabr oyida Egey oʻz samolyotlarida biznes-klass xizmatini ishga tushirgan.

2004-yilga kelib Aegean Airlines ATR 72 samolyotlaridan foydalanishni toʻxtatdi. Kompaniya parki Cronus Airlines kompaniyasidan olingan oltita BAe 146 va oʻn uchta Boeing 737-300/400 samolyotlaridan iborat yangi tarkibga ega boʻldi. 2005-yilda aviakompaniya bir nechta Airbus A320 samolyotlarini xarid qilishga katta buyurtma bergan, ularning dastlabki uchtasi 2007-yilda yetib kelgan.

2005-yil oxiridan beri Egean Lufthansa bilan kodli hamkorlikni olib bormoqda, uning doirasida aviakompaniya oʻz yoʻlovchilariga nemis tashuvchisidan Miles & More bonus dasturini taklif qilib kelmoqda. 2009-yilga kelib, Aegean Airlines shuningdek, Brussels Airlines,TAP Portugal bilan shartnomalar imzolagan.

2009-yilda aviakompaniya 6 600 000 yoʻlovchini xizmat koʻrsatgan, bu oʻsha yili Gretsiyadagi Egey Havo Yoʻllarining asosiy raqobatchisi Olympic Airlines kompaniyasidan deyarli bir yarim million koʻp natija boʻlgan, Olympic Airlines oʻsha yili 5 265 729 yoʻlovchiga xizmat koʻrsatgan edi.

2010-yil 30-iyun Egey havo yoʻllari rasmiy ravishda Star Alliance aʼzosiga aylangan.

Olympic Air bilan birlashish 

2010-yil fevral oyida Aegean Airlines kompaniyasining asosiy raqobatchisi Olympic Air bilan birlashishi boʻyicha birinchi aksiyadorlar muhokamasi boʻlib oʻtgan. Ushbu birlashish yangi aviakompaniyaning Yevropa havo transporti bozoridagi ishtirokini kengaytirishi rejalashtirilgan edi.

2010-yil iyun oyining oxirida Egean Airlines Star Alliancega qoʻshilgan, bu esa oʻz navbatida Egey Airlinesning Olympic Air bilan birlashishini toʻliq taʼminlagan.

Biroq, 2011-yil 26-yanvarda Yevropada monopoliyaga qarshi bo‘lgan xavotirlar asosida ikki kompaniyaning birlashishini taqiqlandi. Yevrokomissiyaning monopoliya bo‘yicha komissari Xoakin Almuniyaning aytishicha, aviakompaniyalarning birlashishi Gretsiya havo sayohati bozorida yirik monopoliyaga olib keladi, bu esa aviachiptalarning oshishiga va yo‘lovchilarga xizmat ko‘rsatish sifatining pasayishiga olib keladi. Ikkala aviakompaniya ham ichki reyslarning qariyb 96 foizini qamrab olganiga alohida urgʻu berib oʻtgan. Aviakompaniya rahbarlarining oʻzlari Yevropa Komissiyasining qaroriga qatʼiyan norozilik bildirishadi, oʻz pozitsiyalarini agar aviakompaniyalar birlashadigan boʻlsa aviakompaniya rahbariyati qarori bilan 2 yil davomida chiptalar narxini oshirmasligiga kafolat berishadi.

2012-yil 21-oktabrda Aegean Airlines nihoyat rasmiy ravishda asosiy raqobatchisi Olympic Airni 72 million yevroga sotib olganligini eʼlon qilgan. Shartnomaga koʻra, Olympic Air ikki aviakompaniyaning tijorat va texnik operatsiyalarini birlashtirib oʻzining toʻliq brendini saqlab qolgan holda Egeyning toʻliq shoʻba korxonasiga aylangan edi.

Korporativ maʼlumotlar

Boshqaruv va rahbarlar 

Aviakompaniya rahbari Teodoros Vassilakis hisoblanadi. Kompaniyaning bosh ofisi Afinaning Kifissiya hududida joylashgan.

2004-yildan beri Aegean Airlines Afina fond birjasida roʻyxatda turadi. Aviakompaniya London fond birjasida ham roʻyxatga olingan. 2013-yil oktabr holatiga ko‘ra Aegean Airlines aksiyalari quyidagi kompaniyalarga tegishli:

 38,69% — aviakompaniya rahbari Teodoros Vassilakisga tegishli

 9,48% Alnesco Enterprises Company Limited kompaniyasiga tegishli

 9,48% — Siana Enterprises Company Limited kompaniyasiga tegishli

 9,46% — Autohellas SAga tegishli

 6,39% — Konstantakopoulos Axilleas

Egey aviakompaniyalari Xalqaro havo transporti assotsiatsiyasi va Yevropa havo yoʻllari assotsiatsiyasining aʼzosi hisoblanadi.

Koʻrsatkichlar 

Quyida 2007-yildan 2022-yilgacha boʻlgan davrda kompaniyaning asosiy moliyaviy va boshqa koʻrsatkichlari jadval keltirilgan:

2014-yildan boshlab Olympic Air maʼlumotlari ham jadvalga qoʻshib borilgan.

Yoʻnalish tarmogʻi 

Aegean Airlines aviakompaniyasining asosiy markazlari Afina aeroporti va Saloniki aeroporti boʻlib, u yerdan barcha rejalashtirilgan ichki va xalqaro reyslarning asosiy qismi amalga oshiriladi. Shuningdek, parvozlarning katta qismi Gretsiyaning boshqa shaharlari: Iraklion, Rodos, Kos, Aleksandrupolis, Mikonos, Xaniya, Santorini, Midilli, Kerkira, Kalamata, Xios, Skyros va Ioannina shaharlaridan ham amalga oshiriladi.

Xalqaro miqyosda Aegean Airlines Gretsiyadan Avstriya, Armaniston, Belgiya, Buyuk Britaniya, Vengriya, BAA, Gruziya, Germaniya, Polsha, Italiya, Ispaniya, Isroil, Livan, Turkiya, Fransiya, Finlandiya, Shveysariya, Chexiya, Ukraina va Kiprga parvozlar amalga oshiriladi.

Aegean Airlines aviakompaniyasi Rossiyada ham oʻz faoliyatini yuritadi, Afina va boshqa Gretsiya kurortlaridan muntazam ravishda Moskvaga, Domodedovo aeroporti orqali va yozgi charter reyslarini Sankt-Peterburg, Qozon, Rostov-na-Donga amalga oshiradi.

2015-yilning yozida Irakliondan Kishinyovga charter reyslari ham amalga oshirila boshlangan.

Codeshering shartnomalari 

Aegean Airlines kompaniyasi quyidagi aviakompaniyalar bilan codshering shartnomalariga ega:

 airBaltic

 Air Canada

 Air Serbia

 Brussels Airlines

 Bulgaria Air

 EgyptAir

 Emirates

 Ethiopian Airlines

 Etihad Airways

 Hainan Airlines

 LOT Polish Airlines

 Lufthansa

 Oman Air

 Scandinavian Airlines

 S7 Airlines

 Singapore Airlines

 Swiss International Air Lines

 TAP Air Portugal

 TAROM

 Turkish Airlines

 Volotea

Aegean Airlines shoʻba korxonasi Olympic Air bilan birlashgandan soʻng, faqat mahalliy Karpatos, Sitia, Kalymnos, Leros kabi shaharlarga mahalliy reyslarni amalga oshira boshlagan.

Flot

Xozirgi flot 

2023-yil mart holatiga koʻra, Aegean Airlines quyidagi samolyotlardan iborat Airbus parkiga ega:

Yuqoridagi samolyotlarga qoʻshimcha ravishda, Aegean Airlines Learjet 60 samalyotidan ham foydalanadi. Samolyot VIP xizmatlarini koʻrsatish va rejadan tashqari parvozlarni amalga oshirish maqsadida foydalaniladi.

Kelajak floti 

Aviakompaniya oʻz tarixida aviaparkiga nisbatan ikkita strategik harakatni amalga oshirgan. Birinchisi, barcha turbovintli samolyotlarni parkdan chiqarib yuborgan bu 2004-yil may oyida amalga oshirilgan. 2005-yil dekabr oyida sakkizta Airbus A320 samolyotiga buyurtma bergan.

2014-yil martiga kelib, butun parkdagi yoʻlovchi kabinalari yangi choʻziladigan Aviointeriors Columbus Two oʻrindiqlari bilan jihozlangan boʻlib, ular yupqaroq va yengilroq boʻlib, qoʻshimcha qator qoʻshish imkonini bergan. 2014-yilda Aegean Airlines oʻz parkiga qoʻshish uchun yettita yangi Airbus A320 (hozirgi dvigatel varianti) samolyotini xarid qilgan va Airbu A320 harid qilishning birinchi bosqichi yakunlangan, yetkazib berishning ikkinchi bosqichi 2016-yil boshida yakunlangan. 2018-yilning iyun oyida Egean oʻsha yilning mart oyida imzolangan oʻzaro memorandumdan soʻng, Airbus bilan 10 ta A321neo va 20 ta A320neo sotib olish shartnomasini imzolagan.

Tarixiy flot 

Hozirgi samolyotlariga qoʻshimcha ravishda, Egey Airlines ilgari quyidagi samalyotlardan foydalangan:

 ATR 72-200

 ATR 72-500

 Boeing 737-300

 Boeing 737-400

 British Aerospace 146

Manbalar