Shuhrat Sirojiddinov

Shuhrat Samariddinovich Sirojiddinov (1961-yil 23-iyul, Samarqand viloyati Kattaqoʻrgʻon tumani) — taniqli navoiyshunos va manbashunos olim, filologiya fanlari doktori, professor, Oʻzbekiston Fanlar Akademiyasi aʼzosi — akademik. Alisher Navoiy nomidagi Toshkent davlat oʻzbek tili va adabiyoti universiteti rektori.

Biografiyasi

Taʼlim 
1978—1984-yillarda Toshkent davlat universitetining Sharq fakultetida tahsil olgan. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Davlat va jamiyat qurilishi akademiyasi, Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Samarqand filiali hamda Oksford islom tadqiqotlari markazida (Buyuk Britaniya) ham ilmiy tadqiqotlar olib borgan.

Mehnat faoliyati 
1987 — 1993-yillarda Samarqand davlat universiteti oʻqituvchisi, 1993—1998-yillarda Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Samarqand boʻlimining katta ilmiy xodimi, bosh ilmiy kotibi boʻlgan. 1998 — 2003-yillarda ,,Imom Buxoriy" xalqaro jamgʻarmasi boshqaruvi raisining oʻrinbosari, 2003 — 2005-yillarda Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universitetining falsafa va jahon madaniyati kafedrasi professori, kafedra mudiri, 2005 — 2012-yillarda Oʻzbekiston davlat jahon tillari universiteti prorektori, 2012 — 2014-yillarda Samarqand davlat chet tillar instituti rektori boʻlgan. 2014— 2015yillarda Mirzo Ulugʻbek nomidagi Oʻzbekiston Milliy universiteti oʻquv ishlari boʻyicha birinchi prorektori, 2015 — 2016-yillarda Mirzo Ulugʻbek nomidagi Oʻzbekiston milliy universiteti rektori lavozimlarida faoliyat yuritgan. O‘zbekiston Respublikasining birinchi Prezidenti Islom Karimovning 2016-yil 13-maydagi farmoni bilan Alisher Navoiy nomidagi Toshkent davlat o‘zbek tili va adabiyoti universiteti tashkil etilishi belgilangan. Yangi tashkil etilgan universitetga Shuhrat Sirojiddinov rektor qilib tayinlangan. 2016-yildan hozirgi vaqtgacha ushbu lavozimda faoliyat yuritib kelmoqda.

Mukofotlari va ilmiy unvonlari 
Shuhrat Sirojiddinovning 300 dan ortiq ilmiy va o‘quv-uslubiy ishlari eʼlon qilingan, jumladan, u 15 ta darslik va o‘quv qo‘llanma, 13 ta monografiya, 230 ta ilmiy va ilmiy-ommabop maqolalar muallifidir. Chingiz Aytmatov nomidagi mukofot bilan taqdirlangan. Samarqand shahrida o‘tkazilgan MDH Parlamentlararo Assambleyasining yalpi majlisida Toshkent davlat o‘zbek tili va adabiyoti universiteti rektori, professor Shuhrat Sirojiddinovga Chingiz Aytmatov nomidagi mukofotni berish to‘g‘risida MDH PA Kengashining qarori qabul qilingan. Yalpi majlisda olimga mukofotni Qirg‘iziston delegatsiyasi rahbari Nurlanbek Shakiyev topshirilgan. „Alisher Navoiy: manbalarning qiyosiy-tipologik,  tekstologik tahlili“ monografiyasi uchun O‘zbekiston Respublikasining Adabiyot sohasida 1-darajali Davlat mukofoti laureati boʻlgan(2013). 2021-yilda Shuhrat Sirojiddinovga O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti qaroriga muvofiq Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan yoshlar murabbiysi faxriy unvoni topshirilgan.

Ozarboyjon Fanlar akademiyasi faxriy doktori. Dobrolyubov nomidagi Nijniy Novgorod davlat lingvistika universiteti faxriy professori (Rossiya). Shuhrat Sirojiddinovning saʼy-harakatlari bilan 2023-yilning 4-oktabr kuni Qirgʻiz Respublikasining Oʻsh davlat universitetida Oʻzbek tili va madaniyati markazi ochildi va shu kunning oʻzida unga Oʻsh davlat universiteti faxriy professori unvoni topshirildi. Markaziy Osiyo tadqiqotlari Xalqaro assotsiatsiyasining hamraisi (Koreya). New York Fanlar akademiyasi aʼzosi. Kaliforniya Fanlar akademiyasi aʼzosi. Yevroosiyo turkiy tadqiqotlar instituti ilmiy maslahatchisi (Koreya). Filologiya fanlari boʻyicha doktorlik ilmiy darajasini berish boʻyicha ilmiy kengash raisi (Toshkent, Oʻzbekiston). Toshkent davlat sharqshunoslik instituti, Oʻzbekiston davlat jahon tillari universiteti, Oʻzbekiston Milliy Universiteti huzuridagi doktorlik ilmiy darajasini berish boʻyicha kengashlar aʼzosi. Oʻzbekiston Respublikasi Atamashunoslik komissiyasi rais oʻrinbosari. Oʻzbekiston yozuvchilar uyushmasi aʼzosi. Oʻzbekiston Markaziy saylov komissiyasi aʼzosi. Saylovlar boʻyicha Butun jahon Assotsiatsiyasining 2015-yil avgust oyida Koreyada oʻtkazgan seminarida Oʻzbekiston delegatsiyasiga boshchilik qilgan. Buyuk Britaniyada 2015-yil may oyida boʻlib oʻtgan Parlament saylovlarida Oʻzbekiston nomidan kuzatuvchilik qilgan. 2023-yil 23-dekabrda Shuhrat Sirojiddinov Oʻzbekiston Fanlar Akademiyasining haqiqiy aʼzosi etib tasdiqlandi va unga akademik unvoni berildi.

Xalqaro ilmiy jurnallardagi faoliyati 
Shuhrat Sirojiddinov “Turkologiya” (Ozarbayjon), “Müqayiseli edebiyyatşünasliq” (Ozarbayjon), “The Journal of Eurasian Turkic Studies” (Koreya), “The World of Central Asia. International Journal of Humanities” (O‘zbekistan) “Jahon adabiyoti”  (O‘zbekiston), “Karabuk degrisi” (Turkiya), “Zvezda Vostoka” (O‘zbekiston), “Imom  Buxoriy saboqlari” (O‘zbekiston), “Filologiya masalalari” (O‘zbekiston), “Yer yuzi” (O‘zbekiston), “Yoshlik” jurnallari (O‘zbekiston) kabi ilmiy nashrlar tahririyati a’zosi hisoblanadi.

Muharrirlik faoliyati 
2012 — 2014 —  „Xorijiy filologiya“ jurnali bosh muharriri.
2014 — 2016 — „OʻzMU xabarnomasi“ bosh muharriri
2018 — hozirga qadar — „Oltin bitiklar“ jurnali bosh muharriri.
2019 — bugungi kungacha – xalqaro „Uzbekistan: Language and culture“ jurnali bosh muharriri.

Navoiyshunoslik va oʻzbek adabiyotining targʻiboti 
Shuhrat Sirojiddinovning qator monografiyalari Alisher Navoiyning hayoti va ijodiga bagʻishlangan. 5 nafar fan doktori va 11 nafar filologiya boʻyicha falsafa doktoriga ilmiy rahbarlik qilgan. „Alisher Navoiy: manbalarning qiyosiy-tipologik, tekstologik tahlili“ fundamental monografiyasida Alisher Navoiyning turkiy xalqlar madaniyatiga qoʻshgan hissasi ochib berilgan.

Turkologiyani rivojlantirishdagi xizmatlari 
Shuhrat Sirojiddinov Oʻzbekiston va turkiy tilli davlatlar oʻrtasida taʼlim va gumanitar sohalar, shuningdek, madaniy aloqalarni rivojlantirishda ishtirok etib kelmoqda. Oʻzbekiston va Turkiya, shuningdek turkiy tilli davlatlarning ilm-fan sohasi va oliy taʼlim muassasalari oʻrtasida aloqalarini rivojlantirishga bevosita oʻz hissasini qoʻshib kelmoqda.  Sirojiddinov boshchiligida AQSh, Yaponiya, Koreya Respublikasi, Xitoy, Hindiston, Buyuk Britaniya, Olmoniya, Afgʻoniston universitetlarida oʻzbek tilini oʻqitish ishlari olib borildi. Shu bilan birga, uning boshchiligida Alisher Navoiy nomidagi Toshkent davlat oʻzbek tili va adabiyoti universiteti qisqa vaqt ichida bir qator muvaffaqiyatlarga erishdi. Jumladan, ToshDOʻTAU dunyoning 50 dan ortiq taʼlim muassasalari bilan hamkorlik aloqalarini oʻrnatdi, 3 ta xalqaro assotsiatsiya (Koreya: Markaziy Osiyoni oʻrganish xalqaro assotsiatsiyasi, Rossiya: Butunjahon universitetlar assotsiatsiyasi, AQSH: Oʻzbekiston-Amerika jamiyati) aʼzosiga aylandi; Rossiya, Xitoy, Hindiston, Ozarbayjon Respublikalarida Alisher Navoiy nomidagi oʻzbek tili va madaniyati markazlari ochildi.

Asarlari 
Shuhrat Sirojiddinov taniqli navoiyshunos va manbashunos olim. Uning Alisher Navoiy ijodini oʻrganish va tahlil qilishga oid bir qancha asarlari mavjud. Bular — „Alisher Navoiy aqidalari“, „Alisher Navoiy. Manbalarning qiyosiy-tipologik tekstologik tahlili“, „Mir ‘Alī Shīr Navā’ī the Great“, „Navoiy navosidan bahra olib“, „Navobaxsh baytlar jozibasi“, oliy oʻquv yurtlari talabalari uchun moʻljallangan „Navoiyshunoslik“ darsligi, „Amir Alisher“, „Ilm va tahayyul sarhadlari“, „Navoiy Zamondoshlari eʼtirofida“ kabilardir. Bundan tashqari matnshunoslikka oid „Matnshunoslik saboqlari“, „Oʻzbek matnshunosligi qirralari“, shu bilan birga „Hijriy va milodiy yillarni oʻzaro tabdil qilish usullari“, „Islom falsafasiga kirish: Kalom ilmi“, „Ozbek mumtoz adabiyotining falsafiy sarchashmalari“, „XV - XVI asrlar tarixiy va tazkira-esdalik asarlarida Alisher Navoiy hayoti va faoliyati talqini“, „Религии мира“, „Mavlono Lutfulloh“, „Soʻfi Olloyor ilohiyoti“, „Sheʼriyatda inson ruhiy kamoloti talqini“, „Oʻrta osiyolik allomalarning falsafiy qarashlari“, „Ilm va taxayyul sarhadlari“, „Bagʻrikenglik dinlarning maʼrifiy asosi“ va „Badiiy tarjima asoslari“ kabi bir qator asarlar muallifi.

Manbalar

Havolalar 
 Intervyu: Shuhrat Sirojiddinov — Alisher Navoiy nomidagi ToshDOʻTAU rektori
 Shuhrat Sirojiddinov — Alisher Navoiy nomidagi ToshDOʻTAU rektori bilan suhbat | Studiya 24
 Shuhrat Sirojiddinov | Intervyu 24
 Universitet rektori Shuhrat Sirojiddinov 60 yoshda
 Shuhrat Sirojiddinov 2-qism
 Shuhrat Sirojiddinov - Oliy taʼlimdagi ustuvor vazifalar | Jonli efirda koʻrsatuvi|Dunyo boʻylab
 Özbek Rektör Sirojiddinov Rektör Aksoy'u Ziyaret Etti
 Rektor ilmiy ma'ruzasi
 
 
Adabiyotshunoslar
Oʻzbekistondagi oliy oʻquv yurtlari rektorlari
Oʻzbek tarjimonlari
Yashayotgan insonlar
Oʻzbekiston olimlari
Akademiklar
Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademiklari