José Mourinho

José Mário dos Santos Mourinho Félix, GOIH (1963-yil 26-yanvarda tugʻilgan), portugaliyalik professional futbol murabbiyi va sobiq futbolchi, Italiya A Seriyasining „Roma“ klubi bosh murabbiyi. Ilgari oʻzini "Maxsus" deb atagan, u barcha davrlarning eng buyuk menejerlaridan biri hisoblanadi va eng koʻp mukofotlangan menejerlardan biridir. 

Portugaliya chempionatlarida yarim himoyachi sifatidagi betakror faoliyatidan soʻng, Mourino murabbiylikka oʻtdi, avvaliga „Sporting CP“ va "Portu „da ser Bobbi Robsonning tarjimoni sifatida, keyin esa Robson va uning vorisi Lui van Gal qoʻl ostida “Barselona" da yordamchi sifatida muvaffaqiyat qozondi. „Benfika“ va „União de Leiria“ klublarida qisqa muddatli taassurot qoldirgandan soʻng, Mourino 2002-yilda Portuga murabbiy sifatida qaytib keldi va ikki marta Primera Ligasi, Tasa de Portugaliya, UEFA kubogi va UEFA Chempionlar Ligasi gʻolibi boʻldi. Bu muvaffaqiyat unga 2004-yilda „Chelsi“ bilan Angliyaga koʻchib oʻtishga sabab boʻldi. Mourinyo oʻzining dastlabki murabbiylik faoliyati davomida oʻzining maqtanchoqligi bilan ajralib turardi. 2007-yilda klub xoʻjayini Roman Abramovich bilan kelishmovchiliklar haqida xabarlar tufayli ketishdan oldin klubdagi uch mavsumida ikki marta Premer-liga chempionligi, Angliya kubogi va ikki marta Liga kubogini qoʻlga kiritdi. 

2008-yilda Mourino Italiyaning „Inter Milan“ klubiga qoʻshildi va u yerda ikki marta A Seriya gʻolibi boʻldi. Keyin Mourino "Real Madrid" ga oʻtdi va u yerda 2011-12-yilgi mavsumda rekord ochkolar bilan La Ligada gʻolib chiqdi va toʻrtta mamlakat chempionligini qoʻlga kiritgan beshinchi murabbiyga aylandi.  U Ispaniya kubogi va Ispaniya Superkubogini ham qoʻlga kiritdi.

Mourino 2013-yilda „Real Madrid“ni tark etdi va yana „Chelsi“ga qoʻshildi, u yerda yana bir chempionlik va Liga kubogini qoʻlga kiritdi, ammo 2015-yilda yomon natijalardan soʻng ishdan boʻshatildi.  2016-yilda Mourino "Manchester Yunayted" ga tayinlandi va oʻzining birinchi mavsumida UEFA Yevropa Ligasi, Liga kubogi va FA Community Shield gʻolibi boʻldi. 2018-yilda „Manchester Yunayted“ ligada yomon natijalarga erishganidan soʻng, u ishdan boʻshatildi.  2019-yilda u „Tottenham“ni boshqardi va ikkinchi mavsumida Liga kubogi finaliga chiqdi, ammo 2021-yil aprelida ishdan boʻshatildi. Koʻp oʻtmay u „Roma“ tomonidan ijaraga olindi va bu ularni UEFA Yevropa Konferentsiya Ligasining ilk gʻolibi boʻlishiga olib keldi — bu uni toʻrtta turli klublar ishtirokidagi yirik Yevropa musobaqalarida finalga chiqqan va gʻalaba qozongan birinchi murabbiyga va uchta asosiy gʻalabani qoʻlga kiritgan uchinchi murabbiyga aylandi.

U 2015-yilda Portugaliya futbol federatsiyasi (FPF) tomonidan Portugaliyalik asrning eng yaxshi murabbiyi deb topilgan va £1 milliarddan ortiq mablagʻ sarflagan birinchi murabbiy boʻlgan.

Yordamchi murabbiy sifatida martaba 
Qisqa vaqt davomida "Vitoriya" (Setubal) da maktab murabbiyi boʻlib ishlaganidan soʻng, Mourino professional darajada murabbiylik qilish imkoniyatini izlay boshladi. U „Estrela“ (Amador) klubiga kelib, bosh murabbiy yordamchisi lavozimini egalladi. 1992-yilda u "Sporting" klubiga oʻtadi, u yerda ingliz tilini bilishi tufayli jamoaning bosh murabbiyi Bobbi Robsonning tarjimoni boʻldi. Uning taqdimoti 7 iyul kuni prezident Souza Sintra, murabbiy Robson va Manuel Fernandes bilan birga boʻlib oʻtdi. Mourino Robson bilan tarjimon sifatida taktika va murabbiylik ishlarini muhokama qila boshladi. 1993-yil dekabr oyida Robson klubdan boʻshatildi.

1993-yilda Robson "Portu" ni boshqarganida, Mourino u bilan tarjimon va murabbiy sifatida ishlashni davom ettirdi. Uning Lyubinko Drulovich, Domingush, ruy Barrush, Jorje Kosta va Vitor Bahia kabi futbolchilardan iborat jamoasi keyingi yillarda Portugaliya futbolida ustunlik qildi. Robson bosh murabbiy va Mourino uning yordamchisi sifatida „Portu“ 1993/94-yilgi UEFA Chempionlar Ligasi yarim finallariga qadar bordi, 1993/94-yilgi Portugaliya Kubogi, 1994/95 va 1995/96 yilgi Portugaliya chempionati va 1994, 1995 va 1996-yillardagi Portugaliya Superkubogini qoʻlga kiritdi, ikkinchisi esa 5:0 hisobida gʻalaba qozondi. Robsonning "Barselona" ga oʻtishdan oldin „Portu“ dagi soʻnggi oʻyinida Robson Portugaliyada „Bobbi 5-0“laqabini oldi.

= "Barselona" 
1996-yilda ser Bobby Robson „Barselona“ning bosh murabbiyi etib tayinlandi. U oʻzi bilan yordamchi sifatida Joze Mourinoni olib ketdi. Mourino va uning oilasi Barselonaga koʻchib oʻtdilar va u asta-sekin klub xodimlarining taniqli shaxsiga aylandi, matbuot anjumanlarida tarjima qildi, mashgʻulotlarni rejalashtirdi va raqibning taktik maslahatlari va tahlillari bilan oʻyinchilarga yordam berdi. Robson va Mourino uslublari bir — birini toʻldirdi, ingliz hujum uslubini afzal koʻrdi, Mourino esa mudofaa uslubini afzal koʻrdi, portugaliyalik rejalashtirish va mashgʻulotlarga boʻlgan muhabbat esa Robsonning toʻgʻridan-toʻgʻri rahbarligi bilan birlashtirildi. „Barselona“ ning hujumini portugaliyalik Diego Maradonadan keyin eng yaxshi oʻyinchi deb hisoblagan Ronaldo boshqargan. 1996/97-yilgi mavsumda "Barselona „Ispaniya chempionatidan tashqari barcha turnirlarda gʻolib boʻlib, Madridning Real Madrid CF jamoasiga magʻlub boʻldi. Shundan soʻng Kataloniya klubi rahbariyati Robsonni Lui van Gal bilan almashtirdi va Mourino gollandiyalik murabbiyning yordamchisi boʻlib qoldi.

Tottenxem Hotspur 
2019-yilning 20-noyabrida Mourino ishdan boʻshatilgan Maurisio Pochettino oʻrniga toʻrt yillik shartnoma asosida „Tottenxem“ bosh murabbiyi etib tayinlandi.

2019-20-yilgi mavsum

Boshqaruv statistikasi

Yutuqlar

Menejer 
Portu

 Primera Liga: 2002-03, 2003-04
 Taça de Portugaliya: 2002-03
 Supertaça Candido de Oliveyra: 2003-yil
 UEFA Chempionlar Ligasi: 2003-04
 UEFA kubogi: 2002-03

Chelsi

 Premer-liga: 2004-05, 2005-06, 2014-15
 Angliya kubogi: 2006-07 
 Futbol Liga kubogi: 2004-05, 2006-07,  2014-15
 FA Jamiyat qalqoni: 2005 
 UEFA Superkubogi sohibi: 2013-yil

Inter Milan 

 A Seriya: 2008-09, 2009-10
 Italiya kubogi: 2009-10
 Italiya Superkubogi: 2008-yil
 UEFA Chempionlar Ligasi: 2009-10

 La Liga : 2011-12
 Qirol kubogi : 2010-11
 Ispaniya Superkubogi : 2012-yil

Manchester Yunayted

 EFL kubogi: 2016-17
 FA Jamiyat qalqoni: 2016-yil
 UEFA Yevropa ligasi: 2016-17
 Angliya kubogi sohibi: 2017-18
 UEFA Superkubogi sohibi: 2017-yil

Tottenham Hotspur

 2020-21 EFL kubogi sohibi

Roma

 UEFA Yevropa konferentsiya ligasi : 2021-22

 Yilning eng yaxshi murabbiyi: 2005 
 FIFA Jahonning eng yaxshi murabbiyi: 2010 
 IFFHS Jahonning eng yaxshi klub murabbiyi: 2004,  2005,  2010,  2012 
 IFFHS 2001-2020 yillardagi 21-asrning eng yaxshi murabbiyi 
 Premer-ligada mavsumning eng yaxshi murabbiyi: 2004-05, 2005-06, 2014-15 
 Premer-ligada oyning eng yaxshi murabbiyi: 2004-yil noyabr, 2005-yil yanvar, 2007-yil mart,  2020-yil noyabr 
 A Seriyaning eng yaxshi murabbiyi: 2008-09,  2009-10 
 Panchina d’Oro: 2009-10 
 Migel Muñoz kubogi: 2010-11,  2011-12 
 Yilning UEFA menejeri: 2002-03,  2003-04 
 Yilning UEFA jamoasi: 2003,  2004,  2005,  2010 
 World Soccer Magazine tomonidan yilning eng yaxshi menejeri: 2004,  2005,  2010 
 Jahon futboli boʻyicha barcha davrlarning eng zoʻr menejeri: 2013-yil
 ESPN barcha davrlarning 9-eng buyuk menejeri: 2013 
 France Football barcha davrlarning 13-eng buyuk murabbiyi: 2019 
 Yilning Yevropa murabbiyi — Alf Remzi mukofoti: 2010-yil
 BBC yilning eng yaxshi sport shaxsi murabbiyi mukofoti: 2005 
 Yilning eng yaxshi sport odami La Gazzetta dello: 2010 
 Xalqaro sport matbuoti assotsiatsiyasi dunyoning eng yaxshi menejeri: 2010 
 Premio Prestigio Fernando Soromenho: 2012 
 Football Extravaganzaʼs League of Legends (2011) 
 Globe Soccer Awards yilning eng yaxshi murabbiyi : 2012 
 Globe Soccer Awards Futboldagi eng yaxshi media diqqatga sazovor joylari : 2012 
 Portugaliyalik asrning murabbiyi: 2015 
 PFA Portugaliyada yilning eng yaxshi murabbiyi: 2017-yil
 Haftaning LMA chiqishlari: [upper-alpha 1] 2017 yil 2 dekabr (Arsenal 1-3 kishi. Utd),  2018-yil 7-aprel (Man. Shahar 2-3 kishi. Utd)

Manbalar 

1963-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Portugaliya futbolchilari
Real Madrid CF murabbiylari