Alexander Murray

Aleksandr Murray (2-iyun 1810-yil, 18-dekabr 1884-yil) Shotlandiyalik geolog. Murray Kanadaning geologik tadqiqotchisi va Nyu-Fundland geologik tarmog'ida tanilgan.

Tarjimai holi

Yoshlik davrlari 
Aleksandr Murray 2-iyun 1810-yilda Shotlandiyaning Perthshire shahridagi Crieff kuchasida Dollerie oilasida tugʻilgan. U Royal Navy Academyda taʼlim olgan va 1824-yilda Royal Navy-ga qoʻshilgan. Marikhada oʻz faoliyati davomida Murray Navarino jangida yaralandi va oʻz harakatlari uchun medal oldi. Murray 1833-yilda leytenant boʻlib, 1835-yilda xizmatdan pensiyaga chiqdi. Pensiyadan keyin Murray Kanada yuqori qismidagi Woodstock shahriga koʻchib oʻtdi.

1837-1838-yillar boʻlib oʻtgan isyonlar paytida Murray oʻz ixtiyori bilan xizmatga kirdi va leytenant Andrey Drewning dengiz brigadasida xizmat qildi.

Bir muddat fermerlik qilganidan soʻng, Murray va uning oilasi 1841-yilda Angliyaga qaytishdi va u Royal Navy-ga qayta tayinlanishi muvaffaqiyatsiz kechdi. Angliyada boʻlganida, Murray geologiyani oʻrgandi va 1842-1843-yillarda Buyuk Britaniyaning geologik surentiga tayinlandi.

Kanada geologik tadqiqoti 
1842-yilda Kanada viloyati Kanada geologik suverentini tashkil etdi va Vilyam Edmund Logani uning birinchi direktori etib tayinladi. 1842-yil qishini Angliyada oʻtkazganida, Logan Murrayni yordamchisi etib tayinlagan. Murray 1843-yil may oyida Kanadaga qaytib keldi va ular koloniyaning tabiiy resurslarini tekshirishni boshladilar. Murray Ontariyo yarim orolining yerini tekshirgan, Logan esa Novaskotiya va Yangi Brunsvik tekshirgan.

1851-yil 31-may kuni Murray, Tomas Sterri Xuntning viloyatdan olingan 100 funtlik bitumen namunasini tahlil qilganiga koʻra, Enniskillen shaharchasi maydon ishlarini olib bordi. Murray oʻz maʼruzasida mintaqada turli bitumenlar joylashganligini tasdiqladi, neft suzishlarining mavjudligini qayd etdi va materialni lampa yoqilgʻisi, boʻyoqlar, lakslar va asfalt ishlab chiqarish uchun mos deb eʼlon qildi. Murray shira agatlarining iqtisodiy foydalarini hisoblashda ehtiyotkor boʻlsa-da, uning ishi Charlz va Henri Trippning eʼtiborini jalb qildi, ular 1852-yilda Enniskillen shahrida koʻp narsalarni sotib olishdi va 1854 yilda dunyodagi birinchi kompaniyani tashkil etdi. 1858-yilda Murray tomonidan tashkil etilgan Enniskillen neft quvurida Jeyms Miller Uilyams Shimoliy Amerikaning birinchi tijorat neft qudratini tashkil etdi[2].

Nikoh va farzandlar 
1836-yil atrofida Murray Shotlandiyada Fanny Judkins bilan turmush qurgan. Birgalikda ular bir oʻgʻil va ikkita qizga ota-onasi boʻlishdi.

Anthony Hepburn (30-oktabr 1840-yilda tugʻilgan)

Meri Ellen (20-oktabr 1838-yilda tugʻilgan)

Helen (19-mart 1843-yilda tugʻilgan)

Judkins 1862-1863-yil qishida Woodstockda vafot etdi. Murray Kanada geologik tergovining Monrealdagi shtab kvartirasida vaqtincha yashardi.

Keyingi hayoti va oʻlimi 
1864-yilda Murray Nyu-Fundlandga koʻchib oʻtdi va Nyu-Fundalandning geologik tadqiqotining birinchi direktori boʻldi. Uning birinchi katta vazifasi — orol ichki qismining ishonchli topografik xaritasini yaratish edi. Murray Hall's Bay va St. Jorj Bay oʻrtasidagi hududda, shuningdek, Conception, Placentia va St. Mary’s korfazlari atrofidagi hududda ishlar olib bordi. U shuningdek, Buyuk Shimoliy Yarim oroli va Markaziy Nyu-Fundlandning qismlarini xaritasini yaratgan.

Murray Nyu-Fundlandning birinchi geologik xaritasini ishlab chiqdi va uning orol ichidagi boy resurslar haqidagi hisobotlari 1881- yilda trans-orol temir yoʻlini qurish qarorida muhim omil boʻlgan.

Murrayning sogʻligi yomonligi tufayli u 1883-yilda Shotlandiyaga qaytdi. 1884-yil 18-dekabr kuni Murray Crieffning Belmont koʻchasida vafot etdi.

Manbalar 

 Tarixlar Kanadaning tarjimai hollari lugʻatidaKanadaning tarjimai hollari lugʻati onlayn
 Kanada ensiklopediyasidagi tarjimai hol

Muqaddas Mixail va Muqaddas Georgiy ordeni ritsarlari
1884-yilda vafot etganlar
1810-yilda tugʻilganlar