yakhyo/uz-wiki huggingface dataset:
Ricse

Risce - Sharqiy Vengriyadagi Borsod-Abaúj-Zemplén shahridagi Tokaj vino mintaqasidagi qishloq. Ikkinchi jahon urushidan oldin Risse yahudiylar jamoasining gullab-yashnagan joyi edi. Paramount Pictures asoschisi Adolf Zukor 1889-yilda Qo'shma Shtatlarga hijrat qilishdan oldin 1873-yilda Risse shahrida tug'ilgan.

Taniqli odamlar 

 Adolf Zukor, venger - amerikalik tadbirkor, Paramount Pictures asoschisi

Ikkinchi Jahon urushidagi Ricse lageri 
1940-yilda tashkil etilgan Ricse lageri Zemplen okrugidagi eng yirik  lagerlardan biri edi. Mahbuslar asosan Vengriya, Polsha, Slovakiyadan kelgan yahudiylar va Vengriya hukumati tomonidan to'plangan boshqa qochqinlar edi. U yerda Vengriya fuqaroligini isbotlay olmagan mahbuslar ham hibsga olingan. Mahbuslar orasida erkaklar, ayollar va bolalar bor edi. Bu joy karavot va ko'rpali yotoqxonalarni o'z ichiga olgan harbiy kazarmalardan iborat edi. Lager devor bilan o'ralgan va qurollangan vengerlar, ehtimol askarlar tomonidan qo'riqlangan. 1941-yilning yozida hibsga olinganlarning ko'pchiligi Richsedan Korosmezoga, so'ngra Germaniya tomonidan bosib olingan Ukrainadagi Kamianets-Podilskiyga ko'chirildi va ular 1941-yil avgust oyining oxirida o'ldirilgan.

Havolalar 

 
 Ricse travel guide from Wikivoyage
  in Hungarian
 Street map  
 New York Times "Letter to the Editor" (1992) mentioning Risce

Manbalar 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Vengriya geografiyasiga oid chala maqolalarAlifbo boʻyicha aholi punktlari
Ko'z ichki bosimi

Koʻz ichi bosimi haqida umumiy maʼlumot. Koʻz olmasining sharsimon shakli va uning ichki tuzilmalarining toʻgʻri joylashishi koʻz ichi bosimiga bogʻliq. Koʻz ichi bosimining kattaligi koʻzning membranalari egiluvchanligi va uning hajmga bogʻliq. Koʻz membranalarining qattiqligi doimiy qiymatdir, shuning uchun koʻz ichidagi bosimning oʻzgarishi faqat koʻz tarkibidagi suyuqlik hajmining dinamikasi, suyuqlikning hajmiga bogʻliq. Har bir odamning koʻz ichi bosimi darajasi nisbatan barqarordir. Uning ozgarishi kun davomida har xil boʻladi, uning amplitudasi odatda 4-5 mm Hg dan oshmaydi. Odatda bosim erta tongda maksimal boʻladi, kechqurun pasayadi Turli odamlarda koʻz ichidagi haqiqiy bosim 9 dan 21 mm Hg gacha..

Tonometrik bosim 
Tonometrik bosim kattaroqdir, chunki u koʻzning membranalari egiluvchanligini hisobga oladi. Maklakov tonometridan foydalanib aniqlanadigan normal bosim 17 dan 26 mm Hg gacha. Koʻz ichi bosimi darajasida sezilarli oʻzgarishlar koz ichi suvining aylanishi buzilganda yuz beradi. Suvni ishlab chiqarish tezligi gipotalamus va avtonom nerv tizimi tomonidan boshqariladi. Uning chiqib ketishiga siliyar mushaklarining bir maromda tebranishlari va trabekulyar apparatlarning holati taʼsir qiladi. Suv kipriksimon tanadagi epiteliy tomonidan doimiy ravishda hosil boʻladi va avval orqa kameraga kiradi, soʻngra qorachiqdan oldingi kamerasiga oʻtadi. Trabekulyar apparat old kameraning burchagida joylashgan, teshiklari orqali suv skleral sinusga filtrlanadi (Shlemm kanali). Suyuqlik Shlemm kanalidan 20-30 kollektor naychalar orqali episkleral tomirlarga oqib chiqadi.

Koʻzning drenaj tizimi 
Trabekula, Shlemm kanali va kollektor kanallari koʻzning drenaj tizimi deb ataladi. Koʻzning drenajidan koʻz ichi suyuqligining 85% oqib chiqadi. Suvning taxminan 15% kipriksimon tananing stromalari orqali uveaskleral venalarga oʻtadi. Suvning chiqish yoʻliga uveoskleral kanal deyiladi. Gidrodinamik koʻrsatkichlarga koʻz ichi bosimi, chiqish bosimi, suyuqlikning daqiqalik hajmi va uning koʻzdan chiqib ketishi qulaylik koeffitsienti kiradi. Chiqish bosimi – bu haqiqiy koʻz ichi bosimi va episkleral venalardagi bosim oʻrtasidagi farq.

Suving minutlik hajmi – 1 daqiqada kub millimetrda koʻrsatilgan suyuqlikning chiqish tezligi (F harfi bilan koʻrsatilgan). F qiymati matematik ravishda hisoblanadi. Odatda, suvning daqiqalik hajmi 1,5 dan 4 mm3 / min gacha.

Chiqishning yengilligi koeffitsienti (S harfi bilan belgilanadi) 1 mm Hg bosimga ega suyuqlikning 1 minut ichida koʻzdan qancha oqib chiqishini koʻrsatadi. Chiqish bosimi sogʻlom koʻzlarda u 0,18 dan 0,45 mm3 / min-mmHg gacha. Klinik amaliyotda, chiqish oqimining yengilligi koeffitsientining qiymati tonografik ravishda aniqlanadi.

Patologiya 
Koʻz ichi bosimi darajasidagi patologik oʻzgarishlar glaukoma, oftalmik gipertenziya va koʻzning gipotenziyasi bilan farqlanadi.

Manbalar
Emőd

Emőd — Shimoliy Vengriyaning Borsod-Abauj-Zemplén okrugidagi juda kichik shaharcha, okrug poytaxti Miskolcdan 25 km uzoqlikda joylashgan.

Tarixi 
Bu hududda Vengriya bosib olinganidan beri aholi yashaydi. Uning nomi eski venger shaxsiy ismidan kelib chiqqan. Bu shaharni birinchi boʻlib Bela III ning anonim notariusu tilga olgan. Emod XIV asrdan beri vinochilik hududi hisoblanadi. 1882-yilda u yoqib yuborilgan, ammo keyinroq qayta tiklangan. 1872-yilda u qishloqqa aylantirildi va 2001-yil 19-avgustda shahar maqomini oldi.

Ikkinchi jahon urushidan oldin Emodda yahudiylar jamoasi mavjud edi. Jamiyatda 123 ta yahudiy bor edi, ularning aksariyati Xolokostda natsistlar tomonidan oʻldirilgan.

Manbalar

Havolalar 
  in Hungarian

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Vengriya geografiyasiga oid chala maqolalarAlifbo boʻyicha aholi punktlari
Szentistván

Szentistván — Shimoliy Vengriyadagi qishloq, Borsod-Abauj-Zemplén okrugining Mezokovesd tumanidagi qishloq.

Ismi 
Qishloq Vengriyaning birinchi qiroli Avliyo Stiven (vengriyada Szent Istvan) sharafiga nomlangan.

Manzili 
Szentistvan Buyuk Vengriya tekisligining shimoliy qismida, M3 magistralidan janubda joylashgan. Bu qishloqda sanoat kam bo'lgan qishloq hududi. Uning aksariyat aholisi eng yaqin shahar, Mezokovesdda ishlaydi.

Madaniyat 
Szentistván uchta "Matyó" aholi punktlaridan biri (Mezokovesd, Szentistván, Tard). Matyo kashtasi Vengriya xalq amaliy sanʼatining eng yaxshi namunalaridan biri boʻlib, 2012-yilda YuNESKOning Insoniyatning nomoddiy madaniy merosi Reprezentativ roʻyxatiga kiritilgan.

Manbalar

Havolalar 

  in Hungarian
 Street map  

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Vengriya geografiyasiga oid chala maqolalarAlifbo boʻyicha aholi punktlari
Panoftalmit

Panoftalmit – (grekcha „pan“ hammasi, „oftalmos“ koʻz) koʻzning hamma qismlarini oʻtkir yalligʻlanishi.

Etiologiyasi 
Panoftalmit – ogʻir yiringli infeksiyalarning koʻz olmasiga turli yoʻllar bilan kirishi (adenovirus, stafillakokk, streptokokk, pnevmokokk, koʻk yiring tayoqchasi), zamburugʻlar orqali va sepsisdan keyin paydo boʻladi.

Klinikasi 
Panoftalmitda koz ogʻrigʻi, shish, qovoq va konyunktiva giperemiyasi, shox parda shishi bilan birga 1-3 kun ichida old kamera yiring bilan toladi. Ekzooftalm paydo boladi va bemorlarning umumiy ahvoli yomonlashib, isitmasi koʻtariladi, koʻngli ayniydi hamda qusa boshlaydi.

Davolash 
Umumiy ahvolni kuchaytiradigan dorilar bilan birga, venaga va muskul ichiga keng spektrli antibiotiklar (morfotsiklin, fortum va hokazo), shishasimon tana ichiga 1-10 000 fortum 0,3ml. kiritiladi. Koʻrish tiklanmasa ham koʻz olmasini saqlab qolishga harakat qilinadi. Shundayam tuzalmasa koʻz olmasi evisteratsiya qilib olib tashlanadi.

Profilaktikasi 
yuqori darajali miopiyaning oldini olish, ateroskleroz va gipertoniyning rivojlanish fazalarining oldini olish, travmalardan ehtiyot boʻlish zarur.

Manbalar
Encs

Encs - Shimoliy Vengriyaning Borsod-Abaúj-Zemplén okrugidagi kichik shaharcha, okrug poytaxti Miskolcdan 30 km uzoqlikda.

Tarixi 
Vengerlar bu hududni egallab olgandan keyin Ujvar komitatus (keyinchalik Abauj grafligi) tarkibiga kirdi. Qishloq haqida birinchi eslatma 1219-yilda qayd etilgan.

Qardosh shaharlar - qardosh shaharlar 
Encs quyidagi bilan birlashtirilgan:

  Bad Dürrenberg, Germany
  Ghelința, Romania
  Kępno, Poland
  Moldava nad Bodvou, Slovakia

Manbalar

Havolalar 

  in Hungarian
 Encs travel guide from Wikivoyage

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Vengriya geografiyasiga oid chala maqolalarAlifbo boʻyicha aholi punktlari
Endooftalmit

Shishasimon tananing yiringlashi – endooftalmit deb aytiladi. Endooftalmit koʻpincha shox pardaning yiringli kasalliklarida, ogʻir teshib otuvchi jarohatlarda va koʻz olmasining operatsiyalaridan keyin paydo boladi (katarakta, glaukoma va hokazolar).

Klinikasi 
Bu jarayonda koʻrish oʻtkirligining keskin kamayishi, rangdor parda va xorioidning birga yiringlashi oqibatida koʻz ogʻrigʻi, koʻz yoshi koʻpayishi, koʻz olmasi, konyunktivada aralash inyeksiyasi paydo boladi. Shox parda xiralashishi, old kamera suyuqligining xiralashishi oqibatida koʻz tubini oftalmoskopiya qilib boʻlmaydi. Ultratovush tekshiruvlarida shishasimon tanada koʻplab suzib yuruvchi ipsimon yiringli moddalar aniqlanadi.

Davolash 
Davolash asosan yiringni jarroxlik yoʻli prinsiplariga asoslangan boʻlib, parasintez orqali koʻz olmasi ichi kuchli antibiotiklar (Fortum eritmasi 1.1000 ertilib) bilan koʻz ichi yuviladi. Bemorning tuzalish prognozi davolashning erta boshlanishiga bogʻliq.

Manbalar
Ron Funches

Ronald Kyle Funches— Amerikalik aktyor, komik va yozuvchi. Kaliforniyada tugʻilgan Funches, oʻsmirlik chogʻida Oregon shtatining Salem shahriga koʻchib oʻtishdan avval ilk hayotini Chicagoda oʻtkazgan. U komediya karyerasini 23 yoshida Oregon shtatining Portland shahrida boshlagan. 2012 yilda Los-Anjelesga koʻchib oʻtgach, u bir nechta komediya seriallarida, jumladan @midnight, Mulaney va Kroll Showda mehmon sifatida qatnasha boshladi.

2014 yildan 2016 yilgacha Funches NBC telekanalining Undateable serialida muntazam rol o‘ynagan va 2015 yilda BoJack Horseman, The Adventures of Puss in Boots va Adventure Time. kabi seriallarda ovozli aktyor sifatida ishtirok etishni boshlagan. Keyinchalik 2016-yil u Trolls filmida Kuperning ovozli rolini ijro etdi. U shuningdek, Transparent (2016), Black-ish (2017) kabi qator teleseriallarda mehmon rollarini ijro etgan va Trolls spin-off serialidagi Kuper rolini takrorlagan Trolls: The Beat Goes On! (2018).

2019-yildan boshlab u DC Comics teleserialidagi King Shark Harley Quinn va TBS/Adult Swim TV series Final Space. teleserialidagi Fox rollarini ijro etishni boshladi. 2020 yilda Funches yana Trolls World Tour filmidagi Kuper rolini takrorladi. 2020 yildan boshlab Funches Netflix-ning Hoops seriyasida Ronnga ovoz berdi.

Hayoti 
Ronald Kayl Funches 1983-yilning 12-martida California shtatining Carson shahrida tug‘ilgan, lekin u yoshlik davrini onasi va singlisi bilan Chicago Illinois shtatidagi Woodlawn mahallasida o‘tkazgan. Funchesning onasi ijtimoiy ishchi edi. 13 yoshida u Oregon shtatining Salem shahriga, quvur oʻtkazuvchi boʻlib ishlagan otasi bilan yashash uchun, koʻchib oʻtdi.
U Salemdagi Douglas McKay High School oʻrta maktabini tamomlagan va u yerda ingliz tili kurslarini tamomlagan. va Molière, J. D. Salinger, William Faulkner va Erich Maria Remarque kabi yozuvchilardan ilhomlangan. Oʻrta maktabni tugatgandan soʻng, Funches Oregon shtatining Portland shahriga koʻchib oʻtdi va u yerda turli ishlarda, jumladan, bank aloqa markazida va Grocery Outlet doʻkonida xizmatchi sifatida ishladi.

Manbalar
Robert Frank

Robert Frank (1924-yil 9-noyabr — 2019-yil 9-sentyabr) shveytsariyalik fotograf va hujjatli filmlar rejissyori. Uning eng koʻzga koʻringan ishi, 1958-yilgi "The Americans" nomli kitobi Frankni Amerika jamiyatiga nisbatan yangi va nozik tashqi nuqtai nazarini zamonaviy de Tokvil bilan taqqosladi. Tanqidchi Shon OʻHagan 2014-yilda The Guardian jurnalida „amerikaliklar fotosuratning tabiatini, u nimani va qanday aytishi mumkinligini oʻzgartirdi, u 20-asrning eng taʼsirli fotografiya kitobi boʻlib qolmoqda“ deb yozgan edi. Keyinchalik Frank kino va videoni kengaytirdi va fotosuratlar va fotomontajlarni manipulyatsiya qilish bilan tajriba oʻtkazdi.

Fotografiya karerasi 
Frank Shveysariyaning Syurix shahrida Roza (Tsuker) va Hermann Franklar oilasida tugʻilgan. Uning oilasi yahudiy edi. Robert Jerald Foksning 2004-yildagi "Uydan chiqib, uyga qaytish (Leaving Home, Coming Home)" hujjatli filmida uning onasi Roza (boshqa manbalarda uning ismi Regina deb ataladi) Shveysariya pasportiga ega ekanligini, Germaniyaning Frankfurt shahridan boʻlgan otasi Hermann esa Germaniya fuqaroligida chiqarilib, fuqaroligi yoʻq boʻlib qolganini aytadi. Ular Robert va uning akasi Manfredning Shveysariya fuqaroligini olishi uchun ariza topshirishlari kerak edi. Frank va uning oilasi Ikkinchi Jahon urushi paytida Shveysariyada xavfsiz yashagan boʻlsa-da, natsizm tahdidi uning zulm haqidagi tushunchasiga taʼsir qildi. U qisman biznesga yoʻnaltirilgan oilasi va uyi chegarasidan qochish vositasi sifatida fotografiyaga murojaat qiladi. 1946-yilda oʻzining birinchi qoʻlda ishlangan "40 fotosurat" fotosuratlarini yaratishdan oldin bir nechta fotograf va grafik dizaynerlar qoʻlida tahsil oldi. Frank 1947-yilda Qoʻshma Shtatlarga bordi va Nyu-Yorkda Harper’s Bazaar uchun moda fotografi sifatida ishga joylashdi.

1949-yilda Camera jurnalining yangi muharriri Valter Laubli (1902-1991) Yakob Tuggenerning yuqori sinfdagi koʻngilochar maskanlarda va fabrikalarda suratga olingan ishlari va endigina kelgan 25 yoshli Frankning ishi bilan birga nashr etdi. Jurnal ikkalasini Shveysariyaning „yangi fotosurati“ vakillari sifatida tanitdi.

Filmlari 

 Donʼt Blink (Koʻz oʻchirma) — Robert Frank (2015). Hujjatli film rejissyori Laura Isroil.

Mukofotlari 

 1955-yil: John Simon Guggenheim Memorial Foundationdan Guggenheim stipendiyasi.
 1996-yil: Hasselblad jamgʻarmasining fotosuratlar boʻyicha xalqaro mukofoti.
 2002: Edvard MakDouell medali, MacDowell koloniyasi, Peterborough, NH
 2015-yil: Tasviriy sanʼat doktori, faxriy, (Yangi Shotlandiya Sanʼat va dizayn universiteti kolleji) Galifaks, Kanada.

Manbalar 

2019-yilda vafot etganlar
1924-yilda tugʻilganlar
Amerikalik kinorejissyorlar
Fotograflar
Geshir

Sabzi  (lotincha: Daucus carota ) — odatda sargʻish rangga ega boʻlgan poliz ekini hisoblanadi.

Oʻsimliklar
Rasmus Højlund

Rasmus Winther Højlund (Talafuzi Rasmus Xeylund. 2003-yil 4-fevralda tugʻilgan) — Daniyalik professional futbolchi, Italiya A Seriasining „Atalanta“ klubi va Daniya terma jamoasida hujumchi sifatida oʻynaydi.

Klub karerasi

Kopengagen 
Xeylund professional faoliyatini 2020-yilda oʻzining tugʻilgan shahri Kopengagen klubida boshlagan. 2021-2022-yilgi mavsumda u Yevropa musobaqalarida debyut qiladi va UEFA Yevropa konferentsiya ligasida saralash bosqichlari va turnirda beshta gol kiritadi.

Shturm Graz 
2022-yilning yanvarida Xeylund Avstriya Bundesligasi klubiga 1,8 mllion evro evaziga qoʻshiladi. U 2021-2022-mavsumning qolgan qismida va 2022-2023-yilgi mavsum boshida barcha musobaqalarda 21 o‘yinda 12 gol uradi.

Atalanta 
2022-yil 27-avgustda Xeylund A Seriyaning „Atalanta“ klubi bilan 17 million evroga evaziga shartnoma imzolaydi. U „Atalanta“ uchun birinchi golini 5 sentyabr kuni „Monza“ ga qarshi oʻyinda (2:0) kiritadi.

Milliy terma jamoa 
2022-yil sentabrida Xeylund Daniya terma jamoasi safida UEFA Millatlar ligasi doirasida Xorvatiya va Fransiyaga qarshi birinchi xalqaro o‘yinlarini o‘tkazgan. 2023-yilning 23-martida u o‘zining ilk xalqaro turnerida milliy terma jamoa safida maydonga tushgan va UEFA Evro-2024 saralash bosqichida Finlandiyaga qarshi 3:1 hisobida g‘alaba qozonilgan oʻyinda xet-trik qayd etadi.

Faoliyat statistikasi

Klub

Xalqaro 

 Birinchi boʻlib Daniya hisobi qayd etilgan, hisoblar ustuni Højlundning har bir golidan keyin ochkoni koʻrsatadi.

Manbalar

Havolalar 

 Atalanta BC veb-saytidagi profil 
 Rasmus Hojlund, DBU
2003-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Daniyalik futbolchilar
Futbol assotsiatsiyasi hujumchilari
Italiyadagi muhojir futbolchilar
Serie A futbolchilari
Erkak futbolchilar
Szirmabesenyő

Szirmabesenyő (Slovak) — Vengriyaning Borsod-Abauj-Zemplén okrugidagi qishloq.

Manbalar

Havolalar 

  in Hungarian
 Street map  
 Aerial photographs

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Vengriya geografiyasiga oid chala maqolalarAlifbo boʻyicha aholi punktlari
Felsőzsolca

Felsőzsolca - Shimoliy Vengriyaning Borsod-Abaúj-Zemplén okrugidagi kichik shaharcha, Miskolc aglomeratsiyasi tarkibiga kiradi. Bu Borsod-Abauj-Zemplén okrugidagi aholi soni bo'yicha o'ninchi va Miskolc aglomeratsiyasida ikkinchi o'rinda turadigan shahar.

Geografik aloqalar 

 Shimoli-sharqida: Ernad daryosi vodiysi, Szikszo
 Shimol: Cherehat tepaliklari
 Shimoli-g'arbiy: Sajoszentpéter, Kazincbarcika, Edelen shaharlari
 G'arbiy: Bukk tog'i, okrugning Miskolc markazi
 Janubi: Sajo daryosi vodiysi, Tisa, Tiszaujvaros, Polgar, Debrecen shaharlari
 Sharq: Tokaj tog'i ostida, Taktakoz, Szerencs, Tokaj shaharlari

Iqlimi 
Murakkabligi: kontinental harorat, min-maks.: -25°C dan +35°C gacha, yillik oʻrtacha harorat 11°C ni tashkil etadi

Gidrogeologiya 
Shahar yonida, g'arbiy tomonda Sajo daryosi va uning irmog'i Kichik-Bodva (boshqalar uni Kichkina Sajo deb atashadi) joylashgan. Miskolc va Felsőzsolca o'rtasida Pond Priest deb nomlangan ko'l bor edi, u bilan bog'liq afsona bor. Afsonaga ko'ra, cherkov hovuzga cho'kib ketgan. Hovuz 2008-yilda suvdan chiqarilib, hudud qurildi. 2010-yil iyun oyida Felszosolkada tarixiy toshqin sodir bo'ldi. Jami 2200 ta uydan 1800 ga yaqin uy shikastlangan, 200 dan ortiq uy qulagan. Hozirda restavratsiya ishlari olib borilmoqda.

Tarixi 
Bu hudud neolit davridan beri yashab kelgan. Shahar birinchi marta 1281-yilda Zsolka va Miskolc o'rtasidagi bahsli hudud haqidagi hujjatda eslatib o'tilgan. Hujjatda aytilishicha, ikki shahar chegarasi doimo Sajo daryosi bo'lib qoladi.

Etnik guruhlar 
Aholining 91% vengriya, 9% esa lo'lilar. Bundan tashqari, Felszosolkada bolgar va polshalik aholi ham yashaydi.

Diqqatga sazovor joylar 

 Anglikan cherkovi, 1851-yilda qurilgan.
 Rim-katolik cherkovi. U 1900-yilda Keresztelő Szent Yanos sharafiga qurilgan.
 Bárczay oilasining qal'asi, 2001-yilda tiklangan.
 Qal'a ichidagi muzey va kutubxona.
 Trianon yodgorligi. Gulchambarlar har yili 1920-yil 4-iyunni xotirlash uchun o'rnatiladi.
 Felsozsolka yaqinidagi shamol elektr stantsiyasi 2006-yilda qurilgan va Servantes deb ataladi.
 2008-yilda vayron qilingan Miskolc va Felsőzsolca o'rtasida motor-kross maydoni mavjud edi. Hozirda uchastka qurilish uchun qabul qilingan.
 Felsőzsolca Városi Sportcsarnok

Manbalar

Havolalar 

  
 Felsőzsolca Industrial Zone

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Vengriya geografiyasiga oid chala maqolalarAlifbo boʻyicha aholi punktlari
Taktaharkány

Taktaharkány — Vengriyaning shimoli-sharqidagi Borsod-Abauj-Zemplén okrugidagi qishloq.

Qardosh shaharlar 

  Attert (Belgium) 2003-yildan buyon

Manbalar

Havolalar 

  in Hungarian

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Vengriya geografiyasiga oid chala maqolalarAlifbo boʻyicha aholi punktlari
Tokaj

Tokaj – Shimoliy Vengriyaning Borsod-Abauj-Zemplén okrugidagi tarixiy shahar, okrug poytaxti Miskolcdan 54 kilometr uzoqlikda joylashgan. Tokaji vinosi ishlab chiqariladigan Tokaj-Hegyalja vino tumanining markazi.

Tarixi 

Vinochilik hududi birinchi marta 1067-yilda Tokaj nomi bilan tilga olingan. Shaharning oʻzi birinchi marta 1353-yilda hujjatlarda qayd etilgan. Uning birinchi qal’asi moʻgʻullarning Vengriyaga bostirib kirishi paytida vayron qilingan edi. XIV asrga kelib, shaharda Diosgyor mulkiga tegishli tosh qal’a allaqachon mavjud edi.

Tokaj vino hududi 

Tokaj vino mintaqasi Vengriyaning shimoli-sharqida va Slovakiyaning janubi-sharqida joylashgan tarixiy vino hududidir. Bu Vengriyaning yettita yirik vino rayonlaridan biri. Hegyalja venger tilida „togʻ etaklari“ degan maʼnoni anglatadi va bu mintaqaning asl nomi edi.

Havolalar 

  in Hungarian
 Tokaj and the Historic Wine Mintaqa – tourism information

Manbalar 

Vengriya geografiyasiga oid chala maqolalarAlifbo boʻyicha aholi punktlari
Aleksandr Shchigolev

Aleksandr (Poruchik) Anatolyevich Shchigolev (1973-yili 8-aprelda tugʻilgan, Kirovsk) - rossiyalik rok musiqachisi, Shimoliy flot rok guruhining barabanchisi, sobiq aʼzosi va "Korol va Shut" rok guruhining asoschilaridan biri. barabanchi oʻz tarixi davomida faqat armiyada xizmat qilish uchun tanaffus bilan paydo boʻlgan. Leytenant laqabini leytenant Rjevskiy sharafiga oldi.

Tarjimai holi 
U Leningrad rok klubidagi Igor Golubev musiqa maktabida baraban chalishni oʻrgangan. 1988-yilda sinfdoshlari Mixail Gorshenyov va Aleksandr Balunov bilan birgalikda "Kontora" guruhiga asos solgan (Andrey Knyazev guruhga qoʻshilgandan soʻng, guruh Korol va Shut deb oʻzgartirildi).

Gorshenevning oʻlimidan va guruh qulagandan soʻng, Shchigolev va guruhning qolgan aʼzolari Shimoliy flot loyihasiga asos solishdi.

Aleksandr guruhning " Brigada ketma-ket " albomi - "Go'zallik dunyoni yeydi" (2004) va "Bu shunday bo'lmasligi kerak" (2006) albomini barabanchi sifatida yozishda ishtirok etdi.

Aleksandr Rossiyada TAMA uchun rasmiy baraban indosser edi. 2011-yil 25 -dekabrdan boshlab Aleksandr Yamaha barabanlarining indosseriga aylandi. 2014-yil noyabr oyida u Paistening indosseriga aylandi. Shuningdek, Agner Drumsticksning maʼqullashini oldi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1973-yilda tugʻilganlar
8-aprelda tugʻilganlar
Tiszaújváros

Tiszaújváros — Shimoliy Vengriyaning Borsod-Abauj-Zemplen okrugidagi sanoat shaharchasi Miskolcdan janubi-sharqda, Tisa daryosi yaqinida joylashgan.

Tarixi 
Tiszaujváros shahar sifatida mavjudligi Ikkinchi Jahon urushidan keyin o'sha paytdagi sotsialistik Vengriyani egallab olgan sanoatlashtirish to'lqiniga qarzdor. Hukumat sanoat rivojlanishini tezlashtirish va mamlakatning shimoli-sharqiy qismida yangi ish o'rinlari yaratishni maqsad qilgan. Shahar eski Tiszaszederkeny qishlog'ining chekkasida qurilgan. Huquqiy nuqtai nazardan eski qishloq va yangi shahar bir xil: qishloq 1966-yilda shaharchaga aylangan va ikki marta, 1970 va 1991-yillarda nomi o'zgartirilgan.

1980-yillarda shahar sekinroq, ammo barqaror rivojlandi. 1989-yilda Vengriyada sotsialistik tuzum tugatildi va 1991-yilda shahar nomi Tiszaújváros (so'zma-so'z: "Tisza yangi shahar", ya'ni "Tisza daryosi bo'yidagi yangi shahar"; Vengriyaning yana bir sanoat shahri Shtalinvaros - Stalin nomi bilan o'zgartirildi. Shahar xuddi shunday o'z nomini Dunaújvárosga o'zgartirdi - "Dunay bo'yidagi yangi shahar" - bundan 30 yil oldin). 1990-yillarda shahar tez rivojlandi, uchta cherkov va bir nechta yangi uylar qurildi.

Diqqatga sazovor joylar 
Eng mashhur sayyohlik joylaridan biri bu termal vanna va suv havzalari bo'lgan suv parki.

Manbalar

Havolalar 

  in Hungarian

Vengriya geografiyasiga oid chala maqolalarAlifbo boʻyicha aholi punktlari
Uch shoxli nerv nevralgiyasi

Uch shoxli nerv nevralgiyasi (shamollashi) — kuchli depressiya,tashvish va uyqu buzilishining yuqori darajasi bilan bogʻliq va bu yuzga va boʻyinga tarqaladigan, hatto eng kichik shamol nafasi bilan ham yuzaga keladigan yuz ogʻrigʻining eng keng tarqalgan turidir.

Uch shoxli nerv nevralgiyasi tarqalishi juda yuqori boʻlib,Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti maʼlumotiga koʻra kasallanish darajasi har 10000 aholiga 2-4 tani tashkil etadi. Statistikaga koʻra dunyo boʻylab 1 milliondan ortiq odamlar mazkur kasallik bilan aziyat chekmoqda. Koʻpincha bu kasallik 50-70 yoshlik ayollarda(ayollar va erkaklar kasallanishi 3:1 nisbatda), yuzning oʻng yarmida uchraydi.

Tarixi 
Nevralgiyaning ushbu turi birinchi marta 1773-yili shifokor Jon Fotergill tomonidan tasvirlangan va Edinburg universiteti tibbiyot fakulteti bitiruvchisi Jon Murray Karnochan tomonidan jarrohlik yoʻli bilan davolangan. Bemorlarda kuchli ogʻriq va suitsidga moyillikning yuqoriligi tufayli ushbu kasallik tarixan „oʻz joniga qasd qilish kasalligi“ deb ham  nomlangan.

Simptomlari 
Odatiy simptomlari: yuzning bir tomonida bir necha soniyadan bir  daqiqagacha davom etadigan kuchli, toʻsatdan, shokka oʻxshash ogʻriq kuzatiladi.

Noodatiy simptomlarida esa doimiy, toʻxtovsiz davom etadigan kuchli ogʻriq kuzatiladi.

Kasallik sabablari 
Kasallikning aniq sabablari aniqlanmagan, ammo rivojlanishiga turli qon tomirlari, endokrin-metabolik, allergik kasalliklar, shuningdek psixogen omillar sabab boʻladi.

Davolash 
Davolash jarayoni kasallik simptomlariga asoslanadi va dori-darmonlar yoki jarrohlik amaliyotini oʻz ichiga oladi. Antikonvulsant, karbamazepin yoki okskarbazepin, odatda, dastlabki davo vositalari boʻlib, odamlarning taxminan 80% da samara beradi. Bemorlarning 20%da preparat bekor qilishni talab qiladigan nojoʻya taʼsirlar kelib chiqadi. Holati oʻzgarmangan yoki dori-darmonlarga qarshi immunitet hosil boʻlganlar bemorlarda diagnoziga koʻra bir qator jarrohlik turlarini sinab koʻrish mumkin. Masalan, teri orqali radiochastota qilish ham ogʻriqqa qarshi samarali usul boʻlishi mumkin. Ammo radiojarrohlik vaqtinchalik muolaja boʻlib, maʼlum vaqt oʻtishi bilan samarasi pasayadi.
Akpınar (Kiraz)

Akpınar (Kiraz) — Izmir viloyatining Kiraz tumaniga qarashli bir mahalla.

Tarixi 
Dastlab mahalla Ören qishlogʻiga qarashli boʻlgan. 1948-yil 21-iyun kuni rasman qishloq statusiga ega boʻlgan. Akpınar u davrdagi maʼmuriy-hududiy qonunlarga koʻra qishloq deb yuritilgan. 2012-yil amalga oshirilgan qonun oʻzgarishidan soʻng mahallaga aylantirilgan.

Aholisi

Manbalar 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Turkiya qishloqlari
Elley Duhe

Elley Frances Duhe (1992-yil 14-fevralda tugʻilgan) — amerikalik qoʻshiqchi. U Alabama shtatining Mobile shahrida tugʻilgan. 2018-yilda Amerika Qo‘shma Shtatlarda platina sertifikatini olgan „Happy Now“ qoʻshigʻini Zedd bilan birgalikda kuylangan va 2022-yilda TikTok’da keng tarqalgan „Middle of the Night“ qoʻshigʻi bilan mashhur boʻlgan.

Biografiyasi 
Birinchi marta otasi Elleyga 14 yoshida gitara sovgʻa qilgan, shundan keyin u 15 yoshidan oʻz faoliyatini kafelarda qoʻshiq aytish bilan boshlagan. Uning sanʼatga kirib kelishida musiqachi otasi va amakilari oʻrni katta boʻlgan. Barlarda, restoranlarda va ommaviy bazmlarda pullik konsertlar berishni toʻxtatgandan soʻng, u maktabdan ketadi va oʻz ustida 3 yil ishlab, GED olgandan soʻng, Nashville, Los-Anjeles va Ostinda milliy tadbirlarda chiqish qilish uchun yetarli darajada mashhur edi. U 2012-yilda The Voice ning ikkinchi mavsumida kichik chiqishlar qildi, ammo tanlovda gʻolib boʻlmadi. Faoliyatining boshida u "L. E.D "nomi bilan chiqishlar qilgan. Hozirda u  Los-Anjelesda yashaydi.

Uning 2016-yil oktyabr oyida prodyuser Tarro bilan birgalikda kuylangan „Millenium“ qoʻshigʻi YouTubeʼda ikki million marta ko‘rilgan va Spotifyʼda 1,4 million marta uzatilgan.

2016-yil dekabr oyida yakkaxon tarzda ijro etilgan „Immortal“ nomli premyera qoʻshigʻi You Tube da millionga yaqin tomosha qilinib, Spotifyda 4,5 milliondan ortiq uzatildi.

U keyingi ILLA va Cool &amp; Dre (Christina Milian, Lil Wayne) tomonidan yozilgan „Fly“ nomli qoʻshigʻi 2017-yil iyul oyida ommaga taqdim etadi.

2018-yil iyul oyida rus-germaniyalik prodyuser Zedd bilan „How Now“ nomli qoʻshiqni birgalikda ijro etishdi.

Qoʻshiqchi 2018-yil 3-avgustda Griffin bilan birgalikda ijro etgan „Tie Me Down“ qoʻshigʻini ommaga taqdim etdi. 2018-yil 10-avgustda u Dragon Mentality EP nomli qoʻshigʻini, 2021-yilda esa „Kids of the Night“ filmini, shuningdek, 2022-yilda Meduza, Jeyms Karter va Fast Boy bilan birgalikda „Bad Memories“ qoʻshigʻini chiqardi. Oʻsha yili uning 2020-yilgi „Middle of the Night“ qoʻshigʻi uni muvaffaqiyatga erishishiga sababchi boʻldi. Oʻsha yozda u beatBread bilan „seven-figure artist funding deal“ shartnomasinini imzoladi.

Diskografiyasi

Kengaytirilgan ijrolari

Yakkaxon ijrolari

Asosiy qoʻshiqchi sifatida

Taniqli qoʻshiqchi sifatida

Eslatmalar

Manbalar 

1992-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Szikszó

Szikszo - Shimoliy Vengriyaning Borsod-Abauj-Zemplén okrugidagi kichik shaharcha, okrug poytaxti Miskolcdan 15 kilometr uzoqlikda joylashgan.

Tarixi 
Szikszo ilk marotaba hujjatlarda 1280-yilda tilga olingan. U Aba qabilasining mulkiga tegishli edi. 1370-yildan keyin hududdagi Aba Estates qirol Sigismund, keyin esa qirolicha Meri mulkiga aylandi. Bu vaqtda Szikszo allaqachon qirollik shahri edi. Shaharning gotika cherkovi ham shu davrda qurilgan.

Ta'lim 

 Szepsi Csombor Marton o'rta maktabi

Turistik diqqatga sazovor joylar 

 Bethania manor
 Gotika protestant cherkovi
 Vino qabrlari

Havolalar 

  in Hungarian
 Aerial photographs

Vengriya geografiyasiga oid chala maqolalarAlifbo boʻyicha aholi punktlari
Szerencs

Szerencs Vengriyaning Borsod-Abaúy-Zemplén okrugida joylashgan shahardir. Hududda 9100 ga yaqin aholi istiqomat qiladi.

Tarixi 

Szerencs Buyuk tekislik va Zemplen tog'lari tutashgan shaharchaga aylandi. Bu Janubiy Hegyaljaning madaniy va iqtisodiy markazi. Boy tarixiy o'tmishga ega boʻlgan bu kichik shaharcha Xegyalja darvozasi deb ataladi va shu sababli qadimda yashagan.

Turistik diqqatga sazovor joylar 

 Rakóczi qal'asi

Benedikt abbatligi xarobalari ustiga qurilgan qal'aning tarixi 1550-yillarga borib taqaladi. Turklarga qarshi urush paytida u bir nechta janglarni ko'rdi. 1586-1616 yillarda u Rakoczi oilasining qarorgohi boʻlgan. XVIII asrning ikkinchi yarmida ichki qal'aning uchta minorasi buzib tashlangan, ammo janubiy minora saqlanib qolgan. Ferents Rakoczi II boshchiligidagi Mustaqillik urushidan so'ng, yangi mulkdorlar uni saroy sifatida qayta qurishdi, shuning uchun u qal'a sifatidagi xususiyatlarini yo'qotdi.

Manbalar

Havolalar 

  in Hungarian
Alifbo boʻyicha aholi punktlari
Szendrő

Szendro – Shimoliy Vengriyaning Borsod-Abauj-Zemplén okrugidagi kichik shaharcha.

Tarixi 
Szendro birinchi marta 1317-yilda tilga olingan. U egasi Szend sharafiga nomlangan. U yerda okrugning birinchi toshdan qurilgan qal’asi qurilgan va u Vengriyaning turklar tomonidan bosib olinishi davrida, shahzoda Frensis II Rakoczi 1707-yilda uni vayron qilgunga qadar muhim chegara qal’asi boʻlgan.

Szendro 1613-1660-yillarda komitatning poytaxti, 1615-1930-yillarda esa Szendro tumanining markazi edi. Bodva vodiysidagi temir yoʻl liniyasi (1896-yilda qurilgan) bozor shaharchasi rolini kuchaytirdi.

Manbalar

Havolalar 
  in Hungarian

Vengriya shaharlariAlifbo boʻyicha aholi punktlari
Mohzoda Begim

Mohzoda Begim (XIX asr) – oʻzbek shoirasi. Uning yashagan davri va tarjimai holiga oid maʼlumotlar kam saqlangan. Mohzoda Begimning „Jahona xitob“ deb ataluvchi sheʼri qoʻqonlik maʼrifatparvar shoir Ibrohim Davron (1874-1922) bostirib chiqargan „Ash’ori nisvon“ („Ayollarning sheʼrlari“, OʻzR FA Sharqshunoslik instituti, inv. № 16704) kitobiga kiritilgan. Shoira bu sheʼrida oʻz davridagi xotin-qizlarning ayanchli qismati, ularning huquqsizligi va mudhish hayotini tasvirlab, oʻzi yashayotgan tuzumning adolatsizligidan shikoyat qiladi.

Manbalar
Zubogy

Zubogy - Vengriyaning Borsod-Abaúj-Zemplén okrugida joylashgan qishloqdir. Ragaly va Felsőkelecsény bilan yoʻl aloqasi mavjud. Eng yaqin shahar — Kazincbarcika.

Cherkov 
Islohot cherkovining Romanesk-Gotik cherkovi bor.

Havolalar 

 Koʻcha xaritasi 

www.zubogy.hu

mapZubogy
Koordinatalar VikimaʼlumotlardaAlifbo boʻyicha aholi punktlari
Klaus Teuber

Articles with hCards
Klaus Teuber (1952-yil 25-iyun – 2023-yil 1-aprel) – nemis stol oʻyinlari dizayneri. Dastlab stomatolog boʻlib ishlagan, u avval oʻyinlarni shunchaki zavq sifatida, keyinchalik esa toʻliq ish sifatida amalga oshirgan.

Uning toʻrtta oʻyini nufuzli "Spiel des Jahres "(Yil oʻyini) mukofotini qoʻlga kiritdi: „Barbarossa“ (1988), „Adel Verpflichtet“ (1990), "Drunter und Drüber "(1991) va "Katan koʻchmanchilari "(1995). Ikkinchidan 40 milliondan ortiq nusxada sotilgan, 40 tilga tarjima qilingan va u koʻplab kengaytma va versiyalarning yaralishiga sabab boʻldi  Teuber 2002-yilda Catan Gmbh oʻyin kompaniyasiga asos solgan va hozirda uning oʻgʻillari oilaviy biznesni boshqarmoqda.

Hayotning boshlangʻich davri 
Teuber 1952-yilda Breuberg qal’asi ostidagi Ray-Braytenbax qishlogʻida tugʻilgan.  U bolalik paytida askarlar bilan bola sifatida oʻyin oʻynagan va keyinchalik harbiy xizmat paytida yosh turmush oʻrtoq va ota sifatida oʻyinga qaytgan.

Ijodiy faoliyati 
Teuber oʻzining Teuber Dental-Labor biznesida stomatolog boʻlib ishlagan, ammo bu ishdan mamnun emas edi. U oʻyinlarni yoqimli alternativa sifatida ishlab chiqdi va ular muvaffaqiyatli boʻlgach, 1998-yilda toʻliq vaqtli oʻyin dizayneri boʻldi  Oilaviy oʻyin biznesi 2002-yilda Catan Gmbh sifatida tashkil etilgan va uning oʻgʻillari Benjamin va Guido direktor, rafiqasi esa. Klaudiya va uning qizi ham buxgalter va sinovchi rollarini bajaradilar.

Oʻlimi 
Teuber 2023-yil 1-aprelda 70 yoshida qisqa muddatli kasallikdan soʻng vafot etdi.

Oʻyinlari 

 Adel Verpflichtet (1990) (Adolatli vositalar yoki faul, Hoity Toity, Hook yoki Crook). Amerika bozorida Avalon Hill tomonidan 1991-yilda nashr etilgan va bu nemis uslubidagi stol oʻyinlarining dastlabki importiga aylandi.
 Barbarossa (1988)
 Catan (1995) (Die Siedler von Catan, The Settlers of Catan) va uning koʻplab kengaytmalari va versiyalari, masalan , videooʻyin.
 Drunter und Drüber (1991) (2010-yilda Wacky Wacky West sifatida qayta ishlangan)
 Entdecker (1996)
 Löwenherz yoki Domaine (1997)
 Pop qorin (1999)
 Timberland (1989), oʻrmonlarni boshqarishga asoslangan nemis uslubidagi stol oʻyini, Deutscher Spiele Preis (Germaniya oʻyin mukofoti) da toʻqqizinchi oʻrinni egalladi.

Shuningdek 

 Going Cardboard, (hujjatli film; Teuber bilan suhbatni oʻz ichiga oladi)
 Klaus Teuber oʻyinlar roʻyxati

Maʼlumotnomalar

Havolalar 

 „Maxsus K“ , Klaus Teuberning oʻyin sanoatiga taʼsiri haqidagi maqola
 „Monopoliya qotili: mukammal nemis stol oʻyini janrni qayta aniqlaydi“, Klaus Teuber Katan koʻchmanchilarini tozalash jarayoni haqidagi maqola
2023-yilda vafot etganlar
1952-yilda tugʻilganlar
Bezu, Etyen

Etyen Bezu ( ; 1730-yil 31-mart, Nemurs – 1783-yil 27-sentyabr, Fontanblo yaqinidagi Basse-Loj) – fransuz matematigi , Fransiya Fanlar akademiyasining aʼzosi (1758).

Midshipmenlar maktabida (1763) va Qirollik artilleriya korpusida (1768) matematikadan dars bergan. Uning asosiy ishlari algebra (yuqori darajali algebraik tenglamalar tizimini oʻrganish, bunday sistemalardagi tenglamalarning nomaʼlumlarni yoʻq qilish va boshqalar) bilan bogʻliq. Bir necha bor qayta nashr etilgan olti jildlik „Matematika kursi“ (1764-1769) muallifi hamdir.

Matematikada uning nomi bilan quyidagilar atalgan:

 Bezu halqasi
 Bezout nisbati
 Bezout teoremasi
 Bezout teoremasi (algebraik geometriyasi)

Olimning nomi asteroid (17285) Bezout asteroidiga berilgan.

Manbalar

Adabiyotlari 

 Bezu // Ensiklopedicheskiy slovar Brokgauza i Yefrona : v 86 t. (82 t. i 4 dop.). – SPb., 1890—1907.
 Bogolyubov A. N. Bezu Etenn // Matematiki. Mexaniki. Biograficheskiy spravochnik. – Kiev: Naukova dumka, 1983. – S. 34. – 639 s.
 Djon Dj. OʻKonnor i Edmund F. Robertson. Bezu, Eten (angl.) – biografiya v arxive MacTutor.

Havolalar  
1783-yilda vafot etganlar
27-sentyabrda vafot etganlar
1730-yilda tugʻilganlar
31-martda tugʻilganlar
Bezu halqasi

Bezout halqasi (fransuz matematigi Etien Bezout nomi bilan atalgan matematik tarif) har bir cheksiz yaratilgan ideal asosliy boʻlgan halqa yaxlitlikning har qanday sohasidir . Ushbu taʼrifdan kelib chiqadiki, Bezout halqasi, agar u asosiy ideal halqa boʻlsa, neyteriya hisoblanadi,Bu esa Bezout halqalari bilan umumlashtirish hisoblanadi.

Integral halqa Bezout halqasi hisoblanadi, agar bu halqadagi ikkita elementi eng katta umumiy boʻluvchiga (GCD) ega boʻlsa, ularni chiziqli birikmasi sifatida ifodalash ham mumkin. (Bu shart shuni anglatadiki, ikkita generatorli har bir ideal halqa bitta generatorni qabul qiladi, shundan induksiya natijasida har bir chekli yaratilgan ideal asosiy halqa ham hisoblanadii) Ikki elementning chiziqli birikmasi boʻyicha GCD tasviri koʻpincha Bezout identifikatori deb ham ataladi.

Xususiyatlari 
Bezout ring R uchun quyidagi shartlar ekvivalent boʻladi:

 R – asosiy ideal halqa.
 R – neyteriyalik.
 R – bitta qiymatli parchalanish (faktor halqasi) boʻlgan domen halqa.
 R asosiy ideallar zanjirlarini oshirish uchun tugatish shartini qondiradi.
 R ning har bir elementi qaytarilmas elementlar mahsulotiga parchalanishi mumkin.

Asosiy ideal halqalarga kelsak, Bezout halqalari uchun ular ustidagi har qanday cheklangan modul erkin modul va buralish modulining toʻgʻridan-toʻgʻri yigʻindisi hisoblanadi. Bundan tashqari, har qanday Bézout halqasi ajralmas yopiqdir va Bezout halqasining har qanday lokalizatsiyasi ham Bézout halqasi boʻladi.

Misollar 
Noetherian Bezout uzuklari(halqalari)ga misollar:

 (Helmer, 1940) Butun kompleks tekislikda golomorf boʻlgan funksiyalar halqasi.
 Barcha butun algebraik sonlar halqasi.

Adabiyotlar 

 Bezu kolso // Matematika ensklopediyasi . – M.: SSR ensklopediyas, 1977. – T. 1.
 Cohn, P. M. Bezout rings and their subrings (angl.) // Proc. Cambridge Philos. Soc.. – 1968. – Vol. 64. – P. 251–264.
Armutlu (Tire)

Armutlu (Tire) — Izmir viloyatining Tire tumaniga qarashli bir mahalla.

Tarixi
Dastlab maʼmuriy-hududiy jihatdan qishloq boʻlgan. 2012-yildagi amalga oshirilgan qonun oʻzgarishidan soʻng qishloq statusi mahallaga oʻzgartirilgan.

Aholisi

Manbalar

Qishloqlar
Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Turkiya qishloqlari
Alifbo boʻyicha aholi punktlari
Bezgakning profilaktikasi

Bezgakning profilaktikasi bezgak kasalligining oldini olish uchun moʻljallangan. Ushbu bezgak kasalligiga qarshi bir nechta vaksinalar ishlab chiqarilmoqda.

Bezgak endemik hududlarida yashovchi homilador ayollar uchun bezkakning kimyoviy profilaktikasidan foydalanish maslahat beriladi. Bu esa homilador ayollarning qondagi kamqonlik va parazit darajasini va ularning chaqaloqlarida tugʻilish vaznini yaxshilaydi.

Strategiyalar 

 Risklarni boshqarish
 Tishlashning oldini olish – iloji boricha koʻproq terini qoplaydigan kiyimlar, hasharotlarga qarshi vositalar, insektitsidlar bilan singdirilgan choyshablar va xona ichidagi qoldiqlarni purkash.
 Kimyoprofilaktika
 Tez tashxis va davolash

Bezgak kasalligini oldini olish boʻyicha soʻnggi takomillashuvlar, bu kasallikdan aziyat chekayotgan hududlarning yaxshilanish samaradorligini yanada kuchaytirdi. Tishlashning oldini olish boʻyicha qoʻshimcha choralar oʻz ichiga toʻgʻridan-toʻgʻri teriga qoʻllanishi mumkin boʻlgan chivin va hasharotlarga qarshi foydalaniladigan vosilalarni oladi. Chivinga qarshi vositaning bu shakli asta-sekinlik bilan Jahon Sogʻliqni Saqlash tashkiloti tomonidan yuqori darajada zararlangan shaharlar binolarining ichini zarasizlantiradi

Profilaktikaga yana bir yordam qon quyish boʻyicha qatʼiy choralardir. Bezgak paraziti eritrositlar bosqichiga kirgandan soʻng, u qon yoʻliga xavfli taʼsir koʻrsatishi mumkin, bu esa infeksiyalangan qon orqali parazitning qisqarishiga imkon beradi.

Xlorokindan hali ham sezgir boʻlgan parazidni yoʻq qilish uchun foydalansa boʻladi, lekin koʻp bezgak parazidlarining shtamplari hozircha chidamli boʻlib qolmoqda. Mefloquin (Lariam) yoki doksisiklin (umumiy ravishda mavjud) yoki atovaquon va proguanil gidroxlorid (Malarone) kombinatsiyasi tez-tez tavsiya etiladi.
Lactuca virosa

Yovvoyi marul (Lactuca virosa) - Lactuca turkumiga mansub oʻsimlik. Koʻpincha yengil ogʻriq qoldiruvchi va tinchlantirish uchun isteʼmol qilinadi.koʻpincha yovvoyi salat, achchiq salat, afyun, zaharli salat, baland boʻyli salatdeb ataladi.

Morfologiyasi 
Yovvoyi marul bir va ikki yillik oʻt oʻsimlik. Hayotiy shakli oʻtpoya. Boʻyi balandroq 200 sm ga yetadi. Mustahkam poya va ildizga ega. Poyasining pastki qismi binafsha rangda va mayda qattiq sochlarga ega boʻlishi bilan boshqa oʻsimliklardan farq qiladi. Barglari-och pushti rangda, boʻlingan, yoyiq shaklda.Poyasining pastki qismidagi barglari kattaroq va yer bilan bir tekisda joylashgan.
Gullari 5-10 tadan 20 tagacha boʻladi. Urugʻi och qora rangda ular oq tukchalar tufayli uchib ketishga qodir boʻlgan kichik urugʻlardir. Shimoliy mintaqalarda iyul oyidan boshlab sentyabr oyiga qadar gullaydi.

Tarqalishi va ekologiyasi 
Bu tur dunyo boʻylab koʻp tarqalgan boʻlib. Asosan Oʻrta va Janubiy yevropa mintaqalarida uchraydi.Inson omillarisiz ham tarqala oladi.Bu tur yovvoyi tabiat bor joylardaham uchrashi mumkin.

Tarixi 
Bu oʻsimlik Yevropa,Shimoliy Afrika va Turkiyada paydo boʻlgan. Ilgari tibbiy maqsadlarda va laktukarium ishlab chiqarish uchun yetishtirila boshlangandan soʻng bu oʻsimlik butun yevropaga tarqaydi. Bu tur shifokorlar tomonidan XIX-da afyungaqarshi ishlatilgan. 1911-yilda Buyuk Britaniyada keng qamrovli tadqiqot ishlari olib borilgan. Bu oʻsimlik tarkibidan ikkita foydali kimyoviy modda aniqlanadi.Laktukopikrin va laktusin.
Xalq tabobatida qoʻllanadi.

Farmakologiya 
Yovvoyi marul poyasidan sekretsiya ekstraktidan lateks, shuningdek tinchlantiruvchi xususiyatlarga ega moylar va ekstraktlarni olish mumkin. Yovvoyi maruldan shuningdek koʻplab boshqa kimyoviy birikmalar ajratib olish mumkin. Uning tanasidan avval vaqtlarda yoʻtalni tinchlantirish va uxlashni taʼminlash uchun giyohvand modda sifatida foydalanib kelingan.

Dori tayyorlash 
Yovvoyi marul eng ko'p Qo'shma Shtatlarda parhez qo'shimchasi sifatida foydalaniladi. Yovvoyi marulni to'g'ri ishlatish bo'yicha ko'rsatmalar mavjud emas, ammo ishlab chiqaruvchilar odatda kuniga 400(mg) dan 500(mg) gacha tavsiya qilishadi. Suyuq ekstraktlari ham mavjud, ularning dozalari eritmaning konsentratsiyasiga qarab o'zgartiriladi.

Yovvoyi marulning konsentrlangan ekstraktidir. Ushbu konsentrat laktukarium deb nomlanadi va quruq lateks hisoblanadi shuningdek, marul afyuni sifatida ham tanilgan.

Havolalar 
 Yovvoyi marul oʻsimligidan dori tayyorlash (foydasi, nojoʻya taʼsirlari)

Manbalar
Asaph Hall

Asaph Hall III (1829-yil 15-oktyabr – 1907-yil 22-noyabr) 1877-yilda Marsning ikki yoʻldoshi Deimos va Phobosni kashf etgan mashhur amerikalik astronom. U boshqa sayyoralar va qoʻsh yulduzlarning sunʼiy yoʻldoshlarining orbitalarini, Saturnning aylanishini va Marsning massasini aniqlagan.

Hall Konnektikut shtatining Goshen shahrida soatsozlar Asaph Hall II (1800–42) va Xanna Palmerning (1804–1880) oilasida dunyoga kelgan. Uning bobosi Asaph Hall I (1735-yil 11-iyun – 1800-yil 29-mart) Inqilobiy urush zobiti va Konnektikut shtati qonun chiqaruvchisi edi. Uning otasi 13 yoshida vafot etdi va oila moliyaviy qiyinchilikda qoldi, shuning uchun Hall 16 yoshida maktabni tark etib, duradgorning shogirdi boʻldi. Keyinchalik u Nyu-Yorkning MakGrovill shahridagi Nyu-York markaziy kollejiga oʻqishga kirdi va u yerda matematika boʻyicha tahsil oldi. U yerda u geometriya va nemis tili fanlari boʻyicha oʻqituvchi Angeline Stickneydan saboq oldi. 1856-yilda ular turmush qurishdi.

Phobos va Deimosning kashf qilinishi 
1877-yilda Marsga yaqinlashuv vaqtida, Hallning rafiqasi Angeline Stickney Mars yoʻldoshlarini qidirishga undadi. Uning hisob-kitoblari shuni koʻrsatdiki, orbita sayyoraga juda yaqin boʻlishi kerak. Hallning yozishicha: „Sunʼiy yoʻldoshni topish imkoniyati juda kam edi, agar xotinimning daldasi boʻlmaganida, men qidiruvdan voz kechgan boʻlardim“.

Asaph Hall Deimosni 1877-yil 12-avgustda UTC soat 07:48 da va Phobosni 1877-yil 18-avgustda Vashingtondagi AQSh dengiz observatoriyasida taxminan 09:14 GMTda (zamonaviy manbalar, 1925-yilgacha boʻlgan astronomik konvensiyadan foydalangan holda) kashf etdi. Oy chiqish vaqtida, kashfiyot vaqtini mos ravishda 11-avgust 14:40 va 17-avgust 16:06 Vashington oʻrtacha vaqti bilan ham olish mumkin. Oʻsha paytda u ataylab Mars yoʻldoshlarini qidirayotgan edi. Hall 10-avgust kuni Mars oyiga oʻxshab koʻringan narsani avvalroq koʻrgan edi, biroq yomon ob-havo tufayli ularni keyinroq aniqlay oldi.

Manbalar 

Articles with hCards
Astronomlar
Kayacılar (Bozkır)

Kayacılar — Konya viloyatining Bozkır tumaniga qarashli mahalla.

Tarixi 
Dastlab maʼmuriy-hududiy jihatdan qishloq statusiga ega boʻlgan. 2012-yildagi yangi qonunga koʻra mahallaga aylantirilgan.

Aholisi

Manbalar 

Qishloqlar
Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Turkiya qishloqlari
Alifbo boʻyicha aholi punktlari
Ignobel mukofoti

Ig Nobel mukofoti—1991-yildan beri har yili ilmiy tadqiqotlardagi oʻnta noodatiy yoki ahamiyatsiz yutuqlarni nishonlash uchun beriladigan satira mukofotidir. Uning maqsadi „avval odamlarni kuldiradigan, keyin esa oʻylantiradigan yutuqlarni sharaflash“. Mukofotning nomi parodiya qilingan Nobel mukofoti va ignoble („nobel emas“) soʻzining oʻyinidir.

Umumiy maʼlumot 

Ignobel mukofotlari 1991-yildan beri berilib kelinmoqda. Birinchi yilda 2005-yilda bitta, 2009-yilda ikkita, 2011-yilda boshqa va 2013-yilda yana ikkitasi berilgan ettita mukofot bundan mustasno, ular haqiqiy mehnat uchun taqdim etildi. Birinchi taqdirlash marosimlari MITda boʻlib oʻtdi. Bu bugun Garvard universitetida Stokgolmdagi Nobel mukofotini topshirish marosimi arafasida sodir boʻlmoqda. Mukofotlarni haqiqiy Nobel laureatlari topshiradilar.

Mukofotning berilishi baʼzi hollarda yashirin tanqidni ifodalaydi, masalan, gomeopatiya boʻyicha tadqiqotlar uchun mukofotlar va shtatlarning taʼlim boʻlimlariga mukofotlar bilan taqdirlanganda. Kanzas va Koloradolarning evolyutsiya taʼlimotidagi pozitsiyasi uchun. Koʻpgina hollarda, ushbu mukofotlar sarlavhasi yoki mavzusi kulgili elementlarni oʻz ichiga olgan ilmiy maqolalarga eʼtibor qaratadi. Masalan, quyidagilar mukofotga sazovor boʻldi: odamlarning borligi tuyaqushlarni jinsiy uygʻotishini koʻrsatadigan tadqiqot; qora tuynuklar parametrlaridagi jahannama joylashuvi uchun mos degan xulosa; Yerga tushib, besh soniyadan kamroq vaqt davomida oʻtirgan ovqat ifloslangan boʻladimini oʻrganuvchi qogʻoz; itlar janubga qarab najas qilishlari. 1995-yilda Britaniya hukumatining ilmiy maslahatchisi Robert Mey tashkilotchilardan inglizlarga Ignobel mukofotini bermaslikni soʻradi, chunki haqiqiy tadqiqotni masxara qilish xavfi mavjud. Biroq, koʻpchilik britaniyalik olimlar uning dalillariga qoʻshilmaydi.

Nobel mukofoti va Ignobel mukofotini qoʻlga kiritgan birinchi odam Bart Knols edi. 2005-yilda Nobel tinchlik mukofoti oʻsha paytda Knols ishlagan MAGATE jamoasiga berildi. Va 2006 yilda u shaxsan biologiya boʻyicha Ignobel mukofotini oldi.

Ignobel mukofoti
Nobel mukofoti
Mukofotlar
Universal College Application

Universal College Application (Universal College App nomi bilan ham tanilgan) AQShda joylashgan tashkilot boʻlib, talabalarga har qanday ishtirokchi kollejga hujjat topshirish imkonini beruvchi kollejga kirish uchun arizalarni taqdim etadi.

Dastur haqida 
Universal College App notijorat arizasi Qoʻshma Shtatlardagi 10 ta  oliy taʼlim muassasalari tomonidan qabul qilinadi (2019 yil avgust holatiga koʻra). U 2007-yilda boshlangan. Turli xil muassasalar ushbu arizani qabul qiladi; 2010 yilda 77 kishi xizmatdan foydalangan. Universal College Applicationga qoʻshimcha ravishda, maktab oʻz ariza materiallariga ega boʻlishi mumkin. Universal College App har qanday hajmdagi yoki turdagi oliy taʼlim muassasasi tomonidan foydalanish uchun yaratilgan.

Universal College Applicationning bir maqsadi talabalarga bir xil arizani qatnashuvchi kollejlarning istalganiga topshirishga ruxsat berish orqali ularning vaqtini va ishini tejashdir. Bu Universal College Appning asosiy raqobatchisi boʻlgan mashhur Common Appga oʻxshaydi. Universal College Applicationda ishtirok etuvchi maktablarning aksariyati umumiy arizani ham qabul qiladi.

Baʼzi raqobatchilardan farqli oʻlaroq, Universal College Application maʼlum bir taʼlim falsafasini aks ettirishga urinmaydi. Toʻlovlardan tashqari, Universal College Applicationning maktablar ishtirok etishi uchun yagona talabi ularning akkreditatsiyadan oʻtishlari va Kollejga kirish boʻyicha maslahatlar boʻyicha Milliy assotsiatsiyaning Yaxshi amaliyot tamoyillari bayonnomasini qoʻllab-quvvatlashlaridir.

Ariza topshirish

Foydalanish 
Universal College App beshta asosiy maʼlumotlarni kiritish sahifasidan iborat boʻlib, talabalar oʻz arizalarini onlayn yuborish uchun toʻldirishlari kerak. Universal College Appda talabalar hujjat topshirmoqchi boʻlgan kollej yoki kollejni tanlagan sahifasi ham mavjud.

Onlayn yoki pochta orqali yuborilishi mumkin boʻlgan Universal College Appga qoʻshimcha ravishda, talabalardan boshqa narsalar qatori kollejga kirish imtihonlari ballari (SAT  yoki ACT), maktab hisoboti, oʻqituvchi tavsiyasi va oʻrta yillik hisobotni topshirishlari talab qilinishi mumkin. Pochta orqali xabar bering.

Toʻlovlar 
Ariza toʻlovlari ishtirokchi kollej tomonidan qabul qilingan boshqa arizalar bilan bir xil. Ariza toʻlovlari toʻgʻridan-toʻgʻri tanlangan kollejlarga ularning talablariga muvofiq toʻlanadi. Universal College Appdan foydalanish uchun qoʻshimcha toʻlov olinmaydi.

Manbalar