yakhyo/uz-wiki huggingface dataset:
Ofiyon

Ofiyon, shuningdek, Ofioney, baʼzan Opiyon (  „ilon“, ) — qadimgi yunon mifologiyasida  buyuk ilon, devlar podshosi; baʼzi afsonalarga koʻra — Olimpning birinchi xoʻjayini, okeanida Yevrinomaning oʻgʻli va eri (Eurynome). Boshqa bir fikrga koʻra, Uran Ofiyon va katta Fetidaning oʻgʻlidir.

Ofiyon ulkan ilon shaklida boʻlgan. Yunon afsonalaridan biriga koʻra (Siroslik Ferekid talqinida ), Zevs kelishidan va Olympda xudolar hukmronligidan ancha oldin, u yerda Ofiyon  va Yevrinoma hukmronlik qilgan. Ferekidga koʻra, Ofiyon ofionidlar otasi Kronos raqibidir.

Baʼzi afsonalarga koʻra, Ofiyon oʻzining yaratuvchisi Yevrinoma bilan birga barcha narsalarning yaratuvchi-xudosi hisoblanadi (Pelasgik afsona).

Yaratilishning boshida hamma narsaning maʼbudasi Yevrinoma Xaosdan koʻtarilib, oʻzi tayanadigan hech narsa yoʻqligini bilgach, dastlab osmonni dengizdan ajratadi, soʻngra toʻlqinlar ustida raqsga tushar ekan, kaftlari bilan shimol shamolini ushlab olib siqadi. Shunda uning qarshisida Ofiyon paydo boʻladi. Yevrinoma „Ofiyonda ishtiyoq paydo boʻlib, uning (Evrinoma) ilohiy bellarini oʻrab, maʼbudani homilador qilguncha“ isinish uchun jazava bilan raqsga tushadi. Keyin Yevrinoma kaptarga aylanib, dunyo tuxumini qoʻyadi. Buyuk Ilon Ofiyon tuxum atrofini yetti qavat oʻrab olgan. Keyin tuxum yorilib, dunyoda mavjud boʻlgan barcha narsalar: quyosh, oy, sayyoralar, yulduzlar, yer va uning togʻlari, daryolar, daraxtlar, oʻtlar va tirik mavjudotlar paydo boʻlgan.

Ofiyon va Evrinoma Olympga joylashib olishgan. Keyinchalik, Olympni Kronos va Reya titanlariga boy berib, Tartarga (boshqa manbalarga koʻra — okean tubiga) tashlangan. Ofiyon Kronos bilan yakkama-yakka jang qilgan, lekin Kronos uni agʻdarib, Olimpda hukmronlik qila boshlagan.

Boshqa afsonalarda aytilishicha, Ofiyon oʻzini koinotning yaratuvchisi deb eʼlon qilish bilan Evrinomani xafa qilib qoʻygan. „Buning uchun u (Evrinoma) uning (Ofiyon) boshiga tovoni bilan urib, barcha tishlarini sindirgan hamda tishsiz xirillagan holda, arvohlarni jalb qilishi uchun qorongʻu yerosti gʻoriga haydab yuborgan“ (bu yerda Ofiyon ijodiy afsonaning antiqahramoni rolini oʻynaydi, maʼbudaga qarshi kuch sifatida maydonga chiqadi; ehtimol bu afsonaning kechroq namunasidir).

Adabiyotlar 

 Lucian. Tragogut, 100.
 Non. Dionisning harakatlari, II 573; VIII 161; XII 44; XLI 352.

Manbalar 

Mifologik qahramonlar
Chen Nien-chin

Chen Nien-chin (tugʻ. 1997-yil 10-may) — tayvanlik bokschisi, 69 kg gacha toifasida ishtirok etadi, Xitoy Taypeyi terma jamoasi aʼzosi. Jahon chempioni (2018), Osiyo chempionatlari sovrindori (2017, 2019), 2016-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari va 2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari ishtirokchisi.

Faoliyati 
2010-yilda u boksdagi sportchi sifatida faoliyatini boshlagan. 2014-yilda Nankinda oʻsmirlar Yozgi Olimpiada 75 kg vazn toifasida kumush medalni qoʻlga kiritdi. 2016-yilda Ostonada (Qozog'iston) ayollarning boks boʻyicha oʻrtasida boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida u bronza medalini qoʻlga kiritdi. Yarim finalda u amerikalik Claressa Shieldsga yutqazdi. 2016-yilda Rio-de-Janeyroda (Braziliya) Yozgi Olimpiada oʻyinlarida u birinchi bosqichda rossiyalik Yaroslava Yakushinaga yutqazib qoʻydi.

2017-yilda Xoshiminda (Vyetnam) ayollarning boks boʻyicha oʻrtasida boʻlib oʻtgan Osiyo chempionatida u yarim finalda koreyalik bokschiga magʻlub boʻlgandi.

2018-yilda Hindistonda ayollarning boks boʻyicha oʻrtasida boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida tayvanlik sportchi xitoylik sportchi Gu Xun bilan toʻqnash keldi va uni 3:2 hisobida magʻlub etdi va chempionatdagi oʻyinini yakunlab. Natijada, boks boʻyicha ayollar oʻrtasidagi oʻninchi Jahon chempionatida u jahon chempionligini qoʻlga kiritdi

2019-yilda Bangkokda (Tailand) ayollarning boks boʻyicha oʻrtasida boʻlib oʻtgan Osiyo chempionatida finalda Gu Xunga yutqazib, kumush medalni qoʻlga kiritdi.

2021-yilda Tokioda (Yaponiya) Yozgi Olimpiada oʻyinlarida ishtirok etgan. Chorak finalda u Hindiston sportchisi Lovlina Borgohainga yutqazdi.

Manbalar 

Ayol bokschilar
Yashayotgan insonlar
1997-yilda tugʻilganlar
10-mayda tugʻilganlar
2020-yilgi Yozgi Olimpiada o'yinlaridagi bokschilar
2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlaridagi bokschilar
Fantastik toʻrtlik (film, 2005)

Fantastik toʻrtlik () 2005-yili katta ekranlarga chiqarilgan superqahramonlar haqidagi film boʻlib, film gʻoyasi Marvel Comics nashriyoti tomonidan tushirilgan shu nomli qahramonlar jamoasiga asoslangandir. Film rejissori — Tim Story. Constantin Film, Marvel Enterprises va 1492 Pictures studiyalari tomonidan ishlangan hamda 20th Century Fox tomonidan tarqatilgan. Bosh rollarda, Ioan Gruffudd, Jessica Alba, Chris Evans, Michael Chiklis, Julian McMahon va Kerry Washington.

Ushbu kartina shu paytgacha filmlashtirilgan ikkinchi Fantastik toʻrtlik haqidagi live-action filmdir. Bundan avvalgi film The Fantastic Four (Fantastik toʻrtlik), deb nomlanib, unga Roger Corman rejissorlik qilgan, ammo kinokartina ekran yuzini koʻrmadi. Fantastik toʻrtlik filmi premyerasi AQShda 2005-yil 8-iyulda boʻldi. Tanqidchilar tomonidan aralash baholandi, biroq tijoriy muvaffaqiyatga erishdi. Film sikveli Fantastik toʻrtlik: Kumush syorfer tajovuzi boʻlib, 2007-yilda chiqarildi.

Syujeti 

Olim Reed Richards sobiq sinfdoshi Victor von Doomni oʻzining kosmik energiya bilan bogʻliq tajribalarini moliyalashtirishga rozi qiladi. Keyinchalik, von Doomning kosmik stansiyasida fazogir Ben Grimm, tadqiqotchi Sue Storm va uchuvchi Johnny Stormdan iborat ekipaj aʼzolari sirli kosmik boʻronga duchor boʻlishadi. Bu boʻron ularga super-kuchlarni ato etadi. Va ular, keyinchalik, "Fantastik toʻrtlik" deb nomlangan jamoa tuzishib, yovuzga aylangan von Doomga qarshi kurashishadi.

Rollarda 
 Ioan Gruffudd — Reed Richards / Mr. Fantastik
 Jessica Alba — Sue Storm / Koʻrinmas ayol
 Chris Evans — Johnny Storm / Olov-odam
 Michael Chiklis — Ben Grimm / Tosh-odam
 Julian McMahon — Victor Von Doom / Doktor Doom
 Hamish Linklater — Leonard
 Kerry Washington — Alicia Masters
 Laurie Holden — Debbie McIlvane
 Kevin McNulty — Jimmy OʻHoolihan
 Maria Menounos — hamshira
 Michael Kopsa — Ned Cecil
 Stan Lee — Willie Lumpkin

Saundtrek

Manbalar

Havolalar 
 
 
 
 Fantastic Four Marvel.comda

2005-yil filmlari
Ingliz tilidagi filmlar
AQSh filmlari
Superqahramonlar haqidagi AQSh filmlari
20th Century Fox filmlari
AQSh ilmiy fantastik filmlari
AQSh jangari filmlari
AQSh sarguzasht filmlari
Fantastik toʻrtlik: Kumush syorfer tajovuzi

Fantastik toʻrtlik: Kumush syorfer tajovuzi () 2007-yili katta ekranlarga chiqarilgan superqahramonlar haqidagi film boʻlib, film gʻoyasi Marvel Comics nashriyoti tomonidan tushirilgan shu nomli qahramonlar jamoasiga asoslangandir. 2005-yilda ishlangan Fantastik toʻrtlik filmining mantiqiy davomi. Film rejissori — Tim Story. Marvel Entertainment, 1492 Pictures, Constantin Film, Ingenious Film Partners va Dune Entertainment studiyalari tomonidan ishlangan hamda 20th Century Fox tomonidan tarqatilgan. Bosh rollarda, Ioan Gruffudd, Jessica Alba, Chris Evans va Michael Chiklis. Ikkinchi darajali rollarda, Julian McMahon, Kerry Washington, Andre Braugher, Beau Garrett, Doug Jones va Laurence Fishburne.

Syujeti 

Reed (Ioan Gruffudd), Susan (Jessica Alba), Johnny (Chris Evans) va Ben (Michael Chiklis) Yer sayyorasini halokatga tayyorlash uchun kelgan galaktikalararo messenjerga duch kelishadi. Jumboqli messenjer butun dunyo boʻylab tartibsizliklarga sabab boʻlgan bir paytda, qahramon toʻrtlik azaliy dushmani boʻlmish Victor Von Doom bilan ham kurashishlari lozim.

Rollarda

Manbalar

Havolalar 
  
 
 
 

2007-yil filmlari
Ingliz tilidagi filmlar
AQSh filmlari
Superqahramonlar haqidagi AQSh filmlari
20th Century Fox filmlari
AQSh ilmiy fantastik filmlari
AQSh jangari filmlari
Angela Carini

Angela Carini (tugʻ. 1998-yil 6-oktyabr) — italiyalik bokschi, 69 kg gacha toifasida ishtirok etadi, Italiya terma jamoasi aʼzosi. 2019-yilgi Jahon chempionatining kumush medali sovrindori, 2019-yilgi Yevropa chempionati kumush medali sovrindori, 2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari ishtirokchisi.

Faoliyati 
2018-yilda Hindistonda ayollarning boks boʻyicha oʻrtasida boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida 69 kg vazn toifasida ikkinchi raund Xitoy sportchi Gu Xuna yutqazib va Jahon chempionatidagi oʻyinini yakunlab.

2019-yilda Alcobendasda (Ispaniya) ayollarning boks boʻyicha oʻrtasida boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatida 69 kg gacha boʻlgan vazn toifasida u final uchrashuvida rossiyalik sportchi Darima Sandakovaga yutqazib, turnirning kumush medalini qoʻlga kiritdi.

2019-yilda oktyabr oyida Ulan-udeda (Rossiya) boʻlib oʻtgan Olimpiya oldidan Jahon chempionatida italiyalik sportchi hakamlarning bir ovozdan qarori bilan Xitoyning taniqli sportchisi Dou Danga yutqazib, final uchrashuvini yakunladi. Natijada, u ayollarning boks boʻyicha oʻrtasidagi oʻn birinchi Jahon chempionatida kumush medalni qoʻlga kiritdi.

2021-yilda Tokioda (Yaponiya) Yozgi Olimpiada oʻyinlarida ishtirok etgan. 1/8 finalda u Tayvan sportchisi Chen Nien-chinga yutqazdi.

Manbalar 

Ayol bokschilar
Yashayotgan insonlar
1998-yilda tugʻilganlar
6-oktyabrda tugʻilganlar
2020-yilgi Yozgi Olimpiada o'yinlaridagi bokschilar
2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlaridagi bokschilar
Maftunaxon Meliyeva

Maftunaxon Melieva (tugʻ. 1997-yil 7-oktyabr, Jizzax, Oʻzbekiston) — oʻzbek bokschi, 64 kg gacha vazn toifasida, Oʻzbekiston terma jamoasi aʼzosi. 2019-yilgi Osiyo chempionati bronza medali sovrindori.

Faoliyati 
2013-yilda u havaskor boksdagi sport karyerasini boshlagan. 2016-yilda 17-23-oktyabr kunlari Ulan-Batorda (Moʻgʻuliston) boʻlib oʻtgan Chinggis Han Cup 22-xalqaro boks turnirida qatnashib, 60 kg vazn toifasida oltin medalni qoʻlga kiritgan.

2019-yilda Bangkokda (Tailand) boʻlib oʻtgan Osiyo chempionatida u bronza medalini qoʻlga kiritgan. 2019-yilda u Ulan-udeda (Rossiya) ayollarning boks boʻyicha oʻrtasida boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida ishtirok etgan, biroq dastlabki bahsda u bolgariyalik ancha tajribali bokschi Melis Yonuzovadan ustun kelgan.

Manbalar 

1997-yilda tugʻilganlar
7-oktyabrda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Oʻzbekistonlik ayol bokschilar
Oʻzbekistonda tugʻilganlar
Jizzax viloyatida tugʻilganlar
Oʻzbekiston kishilari
Ikki tomonlama foydalanish texnologiyalari

Ikki tomonlama texnologiya — bu fuqarolik va harbiy texnikada qoʻllanishi mumkin boʻlgan dizayn, ishlab chiqarish, ekspluatatsiya yoki boshqa texnologik zanjirdir..

Kontsepsiya 
Texnologik yutuqlarning aksariyati (yadro energetikasi, raketa va kosmik texnologiyalar, lazerlar, radar tizimlari, kompyuterlar va boshqalar) ikkilamchi foydalanish texnologiyalari deb hisoblash mumkin, ammo bu tushunchaning oʻzi faqat 1980-yillarning oʻrtalarida keng tarqaldi.

Qoidaga koʻra, ikkilamchi foydalanish texnologiyalarini ishlab chiqish amaliy fan va ilmiy sohalarda eng istiqbolli tadqiqot yoʻnalishlarini rivojlantirish bilan bogʻliq;  u katta intellektual va iqtisodiy xarajatlarni talab qiladi. Natijada, ikki tomonlama texnologiyalarning asosiy xususiyatlari ularning sifati va samaradorligiga yuqori darajadagi talablarni oʻz ichiga oladi.

XX va XXI asrlar yoqasida ikki tomonlama foydalanish texnologiyalariga optoelektronika, biotexnologiyalar, telekommunikatsiya va kompyuter tarmoqlari texnologiyalari, yangi materiallar, yoʻnalishli energiya uzatish va boshqalar kiradi, chunki fuqarolik va harbiy sohada ulardan foydalanish imkoniyatlarining oʻzaro tutashuv maydoni  80-90 % ga yetadi.

Rossiya Federatsiyasi qonunchiligida eksporti Texnik va eksport nazorati federal xizmati tomonidan tartibga solinadigan ikki tomonlama foydalanish texnologiyalar roʻyxati belgilanadi (1992-2004-yillarda — Rossiya Federatsiyasi Prezidenti huzuridagi Davlat texnik komissiyasi tomonidan).

Xalqaro munosabatlarda bunday texnologik mahsulotlarni oʻtkazish Rossiya ishtirokchilardan biri hisoblanadigan 1996-yildagi Anʼanaviy qurollar va yuqori texnologiyalar eksportini nazorat qilish (ikki tomonlama foydalanish) toʻgʻrisidagi Vassenar kelishuviga asoslanadi.

Manbalar

Qoʻshimcha adabiyotlar

Havolalar
Texnoekologiya

Texnoekologiya (-sanʼat, mahorat) – texnologik faoliyatning atrof-muhitga taʼsiri va uning manbalarini oʻrganadigan ekologiya boʻlimi. Bu inson faoliyatining energetika, sanoat, qishloq xoʻjaligi, transport, harbiy ishlar, fan va boshqalar kabi obyektlar bilan bogʻliq boʻlgan ekologiyaning amaliy yoʻnalishlari hisoblanadi.

Texnoekologiya turli soha va obyektlarning atrof-muhitga, inson salomatligiga taʼsiri hajmi, mexanizmlari va oqibatlarini, tabiiy resurslardan foydalanishning oʻziga xos xususiyatlarini belgilaydi, tabiat bilan bogʻliq boʻlgan hatti-harakatlarning qoidalarini va tabiatni muhofaza qilishning texnik vositalarini ishlab chiqadi, chiqindilarni qayta ishlash muammolari, ishlab chiqarish va vayron qilingan ekotizimlarni qayta tiklash, ishlab chiqarishni modernizatsiyalash bilan shugʻullanadi..

Manbalar

Havolalar 
 Oʻtish: Saytda Harakatlanish, QidiruvOʻtish: Saytda Harakatlanish, QidiruvOʻtish: Saytda Harakatlanish, QidiruvV.Oʻtish: saytda harakatlanish, qidiruv
 Texnik: navch. siyosiy. talabalar uchun. oʻtish: saytda harakatlanish, qidiruv navch. yopiq. / V. M. Udod, V. V. Trofimovich, O. S. Voloshkina, O. M. Trofimchuk; M-vo osviti i nauki Ukrainy, Nats. oʻtish: saytda harakatlanish, qidiruv Ukraina fanlar, Kiïvskiy nats. un-t im. T. Shevchenko. – K., 2007. Oʻtish: saytda harakatlanish, qidiruv
texnologiya
Shubhalar yarim oroli

Shubhalar yarim oroli  — Kamchatka o'lkasidagi Oxot dengizining shimolida joylashgan Penjina ko'rfazidagi yarim orol hisoblanadi.

Geografiyasi 
Ushbu yarim orol shimol tarafdan Melkovodniy ko'rfazi bilan to'qnashadi va janubda uni Penjinskaya ko'rfazidan ajratib turadi. Yarim orolning sharqiy qismida xuddi shu nomdagi quruqlik mavjud bo'lib, ushbu quruqlik Elistratov yarim orolidagi Kitoviy (Klinoviy) quruqligi  bilan birgalikda kengligi 4 kilometr boʻlgan ko'rfazga kirish eshigini  hosil qiladi. Yarim orolning 1,2 kilometr shimoli-sharqidagi ko'rfazda nomi ma'lum bo'lmagan orolcha joylashgan. Oroldan 3-4 kilometr janubi- g'arbda — Treti oroli, g'arbda esa — nomsiz orol va Prichanaya ko'rfazi  joylashgan.

Yarim orolning o'rtacha suv oqimi — 8 metrni tashkil qiladi. Eng baland nuqtasi — balandligi 373 metr boʻlgan nomsiz tog'.

Eslatmalar 

Yarim orollar
Lin Yu-ting

Lin Yu-ting (; tugʻ. 1995-yil 13-dekabr, Taypey, Xitoy Respublikasi) — tayvanlik bokschi, 48 kg gacha, 54 kg gacha va 57 kg gacha toifasida ishtirok etadi, Xitoy Taypeyi terma jamoasi aʼzosi. Jahon chempioni (2018), Osiyo chempioni (2017), 2018-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari gʻolibi, 2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari ishtirokchisi.

Faoliyati 
2013-yilda 17 yoshli oʻsmirlar oʻrtasida Jahon chempioni. Lin 48 kg gacha (2012), 54 kg gacha (2016, 2017) vazn toifasida mamlakat chempionatining uch karra gʻolibi. 2016-yilda Nur-Sultonda (Qozog'iston) oʻtkazilgan Jahon chempionatida u beshinchi boʻldi. 2017-yilgi Osiyo chempionatida 54 kg vazn toifasida oltin medalni qoʻlga kiritdi. 2017-yil oxirida u Osiyoning eng yaxshi ayol bokschisi sovrinini qoʻlga kiritdi.

2018-yilda Jakartada (Indoneziya) boʻlib oʻtgan Yozgi Osiyo oʻyinlarida uchinchi oʻrinni egalladi va bronza medalini qoʻlga kiritdi. Oʻsha yili Nyu Delida (Hindiston) ayollarning boks boʻyicha oʻrtasida boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida tayvanlik sportchi finalda bolgariyalik sportchi Stoyka Krasteva bilan uchrashdi va uni 4:1 hisobida magʻlub etdi va chempionatdagi oʻyinini yakunlab, jahonning eng yaxshisiga aylandi toifasi 54 kg gacha.

2019-yilda oktyabr oyida Ulan-udeda (Rossiya) boʻlib oʻtgan Olimpiya oldidan Jahon chempionatida tayvanlik sportchi hakamlarning alohida qarori bilan rossiyalik sportchi Lyudmila Voronsovaga yutqazib, yarim final uchrashuvini yakunladi. Natijada, ayollarning boks boʻyicha oʻrtasidagi oʻn birinchi Jahon chempionatida u bronza medalini qoʻlga kiritdi.

2021-yilda Tokioda (Yaponiya) Yozgi Olimpiada oʻyinlarida ishtirok etgan. 1/8 finalda u Filippin sportchisi Nesthy Petecioga yutqazdi.

Manbalar 

Ayol bokschilar
Yashayotgan insonlar
1995-yilda tugʻilganlar
14-dekabrda tugʻilganlar
2020-yilgi Yozgi Olimpiada o'yinlaridagi bokschilar
2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlaridagi bokschilar
Depozit chiptasi

Depozit chiptasi ― bu omonatchidan maʼlum muddatga yoki muddatsiz maʼlum miqdordagi pulni olgandan keyin bank tomonidan beriladigan, bank omonati boʻyicha toʻlashi shart boʻlgan foizlar miqdorini koʻrsatadigan sertifikat.

Depozit chiptalari roʻyxatdan oʻtgan shaxsga va depozit egasiga beriladi.

Bankdan omonat berish depozit chiptasini taqdim etish sharti bilan amalga oshiriladi.

Ushbu „depozit chiptasi“ atamasi XIX asrda ishlatilgan. Ammo hozirgi kunda „depozit chiptasi“ tushunchasi koʻp mamlakatlarda eskirgan.

Adabiyotlar 

 Vkladnoy bilet // Bolshaya sovetskaya ensiklopediya : v 66 t. (65 t. i 1 dop.) / gl. red. O. Yu. Shmidt. – M. : Sovetskaya ensiklopediya, 1926—1947.
Toʻlovni qaytarish

Toʻlovni qaytarish yoki charjbek (ingl. chargeback) — toʻlovchining pulini qaytarishdir. Banklar va boshqa moliyaviy tashkilotlarining xalqaro toʻlov tizimlari tomonidan ularga yuklangan masʼuliyat uchun majburiy fuqarolik javobgarligi turi hisoblanadi. Emitent bank tomonidan toʻlov summasi toʻgʻridan-toʻgʻri oluvchidan (ekvayer bank) yechib olinadigan va toʻlovchiga qaytariladigan bitimga (toʻlovchining huquqlarini himoya qilish maqsadida) eʼtiroz bildirish tartibi bitimning haqiqiyligi oluvchiga tegishli boʻladi.  Plastik kartalar boʻyicha oʻzaro hisob-kitoblar tizimida toʻlovlarni qaytarish texnologiyasi qoʻllanadi. Mablagʻlar yetishmasligi yoki toʻlovni amalga oshirishga imkoni boʻlmagan taqdirda (xususan, bankrot boʻlgan taqdirda) mablagʻlar qaytariladi va  bank-ekvayer oldida qarz hosil boʻladi.

Manbalar 

Toʻlov tizimlari
Mobil ekvayring

Mobil ekvayring (ingl. mobile acquiring) – bu smartfon ulangan mPOS terminali orqali bank kartasidan biror narsaga toʻlash uchun moʻljallangan 2013-yilgi texnologiyadir.

 Mobil bankingning bir qismi sifatida u bank kartalari, onlayn-banking tizimlari va elektron valyutalar bilan bir qatorda naqd pulsiz hisob-kitoblar tizimiga kiritilgan.

Yevstratov va Berejnovaning (2013) fikriga koʻra mobil ekvayring tufayli nisbatan iqtisodiy samaradorlik doirasida „naqd pulsiz toʻlovlar faoliyatning barcha sohalarida mavjud boʻladi“.

Texnologiya AQShda Square loyihasi doirasida ishlab chiqilgan. Keyinchalik u Rossiya va MDH mamlakatlarida paydo boʻldi. mobil ekvayring xizmati bir-biridan farq qiladi, chunki bu mamlakatlarning toʻlov sohasidagi qonunchiligi boshqachadir.

Toʻlov tizimlari naqd pulsiz toʻlovlarni kompaniyalar uchun oʻzlarining sertifikatlash dasturlariga ega. MasterCard ularning talablariga javob beradigan sertifikatlangan mPOS provayderlarining global roʻyxatiga ega – Mobile POS Self-certified Solution Providers, VisaReady maqomini olish uchun esa mukammal test va audit talab qilinadi.

Har qanday operatsiyani amalga oshirishda 2,5 % dan 2,75 % gacha boʻlgan oraliqda komissiya foizi olib tashlanadi (bu banklarning tarif siyosatiga qarab farq qilishi mumkin – Raiffeisenbank, Sberbank, VTB – 2,75 %, Vladprombank – 2,5 %). Asosiy mablagʻni bank kartasini chiqargan bank-emitent oladi, soʻngra barcha jarayonlarni amalga oshirgan ekvaying bank oʻz foizini oladi, ushbu xizmatni taqdim etganligi uchun VISA va MasterCard ham oʻz ulushini olishadi

Rossiyada bank kartasi bilan toʻlovni amalga oshirish madaniyati rivojlanishda davom etmoqda. Markaziy bank maʼlumotlariga koʻra 2014-yil 1-iyul holatiga muvofiq 220,6 million plastik kartalar, chiqarilgan, yaʼni Rossiya Federatsiyasining har bir fuqarosi, shu jumladan, chaqaloqlar uchun allaqachon 1,54 ta karta mavjud

2014-yil sentabr holatiga koʻra, mPOS bozori klassik POS bozorining 1 % dan kamrogʻini tashkil etadi, biroq salohiyat juda katta. Markaziy bank maʼlumotlariga koʻra soʻnggi 2 yil ichida tovar va xizmatlar uchun toʻlovlar boʻyicha operatsiyalar hajmi 2,5 barobar oshdi.

Yana qarang 

 Mobil toʻlov*
 Rossiya milliy toʻlov tizimi

Manbalar

Adabiyotlar 

 

 Qoʻshimcha oʻqish

Havolalar
The Nothing Book

Hech narsa kitobi () 1974-yilda Qoʻshma Shtatlarda nashr etilgan boʻsh sahifalardan iborat kitobdir.

Umuman olganda, har qanday daftarcha boʻsh sahifalar kitobi hisoblanadi. Kitob va daftar oʻrtasidagi nozik farqdan foydalangan holda, „Harmony Books“ nashriyoti 1974-yilda hajmi 192 ta boʻsh sahifadan (moleskins va boshqa daftarlarning standart hajmi) iborat boʻlgan „Hech narsa kitobi“ deb nomlanuvchi kitobni nashr qilgan. Publitsist Stefan Kenfer bu haqida Time jurnalida „Hech narsa kitobi – arzimagan kitoblarning eng yaxshi masxarasidir“ deb izoh berdi. Koʻrinishidan kitobga talab kuchli boʻlgan chunki oʻsha yilning oxirida 160 sahifali ikkinchi nashr taqdim etildi. Ushbu nashr alohida sarlavhaga ega edi: „Undan biror narsa yaratmoqchimisiz?“ (). Kitob muqovasida Eduard Dalbergning epigrafi qayd etilgan: „Hech narsani tushunish uchun koʻp vaqt kerak boʻladi“ va nashriyotchilarning quyidagi izohlari:Bernard Shoudan kimsasiz orolga qanday beshta kitob olib borishini soʻrashganda, u oʻzi bilan beshta boʻsh sahifali kitobni olib ketmoqchiligini aytgan. „Hech narsa“ kitobi aynan shunday kitob hisoblanadi. Imkoniyatlar cheksizdir. Oʻz romaningizni yozing, oʻzingizning retseptlar toʻplamingizni yarating, chizing, roʻyxatlar tuzing, qaydlar yozing, avtograflar toʻplang, sheʼr yozing, taʼtilni rejalashtiring, kundalik yozishni boshlang, qaydlarni yopishtiring, kiyimlarni loyihalashtiring, oʻzingizning kashta tikish yoki trikotaj uslubingizni ixtiro qiling, shunchaki hordiq uchun yozing, qoʻshiqlarni toʻplang, muhim sanalarni belgilang, mehmonlarning fikrlarini toʻplang, gullarni sugʻoring, sevimli hikmatlarni toʻplang, kulgili hikoyalarni toʻplang yoki ixtiro qiling, tasavvuringizni ishlating – biror narsa qiling! Hech narsa kitobi sizning kitobingiz, demak u siz xohlagan narsaga aylanishi mumkin. Bayron aytganidek,

 Agar nashrda qayd etilsangiz, butunlay xursand boʻling:
 Kitob hech narsa boʻlmasa-da, lekin hali ham kitob!Vaqt oʻtishi bilan gʻoyaning mashhurligi oʻsib bordi va nashriyot „Hech narsa kitoblari“ ni nashr qila boshladi: masalan, 1980-yilda „Hech narsaning orzu kitobi“ (, moviy sahifalari va bulutli tasvirlar bilan) nashriyotlar tomonidan mashhur seriyaga eng yangi qissa sifatida eʼlon qilindi.

Kelajakda „Hech narsa kitobi“ Kazimir Malevichning „Qora kvadrat“, Jon Keyjning „4 daqiqa 33 soniya“ pyesasiga oʻxshash oʻziga xos kontseptual harakat deb atala boshlandi. Ehtimol, bu matematikaning mashhur populyarizatori Martin Gardnerning „Hech narsaning ahamiyati“ inshosida eslatib oʻtilgani bilan bogʻliqdir ().

Keyinchalik, sarlavhali muqovaga qoʻshimcha ravishda boʻsh sahifalar bloki boʻlgan boshqa kitob nashrlari paydo boʻldi. Xuddi shunday 2011-yilda Britaniyalik Sheridan Simov "Barcha erkaklar nima haqida oʻylaydilar " nomli kitobini nashr etdi (), boʻsh sahifalardan iborat boʻlib, muallifning fikriga koʻra, uning „hayratlantiruvchi xulosasi“ aks etishi kerak yaʼni erkaklar endi hech narsa haqida oʻylamaydilar; Daily Telegraph gazetasiga koʻra, kitob talaba yoshlar orasida katta muvaffaqiyat qozongan.

Manbalar
The Cure for Insomnia

The Cure for Insomnia () 1987-yilda suratga olingan film. „Eng uzun film“ oʻlaroq Guinness rekordlar kitobiga kiritilgan, ammo ushbu rekord 2006-yilning 23-aprelida Matrjoschka filmi eʼlon qilinishi ortidan yangilangan.

Syujeti 
Filmda syujet yoʻq: butun uch yarim kun davomida lenta davom etar ekan, aktyor Lee Groban tomoshabinga oʻzining 4080 betlik „Uyqusizlik davosi“ poemasini oʻqib beradi. Bir necha joylarda hikoya birdan heavy metal janridagi videokliplar bilan toʻxtatilgan.

Film namoyishi 
Premyera 1987-yilning 31-yanvaridan 3-fevraliga qadar Chikago sanʼat institutida toʻxtovsiz namoyish etilgan. U DVD yoki boshqa uy video formatlarida chiqarilmagan va barcha maʼlum nusxalar yoʻqolgan deb hisoblanadi.

Manbalar

Havolalar 
 Film haqida wisegeek.com saytida

1987-yil filmlari
AQSh filmlari
Ingliz tilidagi filmlar
Protsessing

Protsessing — bu toʻlov operatsiyalarini amalga oshirishda foydalaniladigan maʼlumotlarni qayta ishlash faoliyati.  Bunday faoliyat protsessing markazlari (toʻlov xizmatlari provayderlari) tomonidan amalga oshiriladi. Protsessing xizmatlari koʻproq quyidagi sohalarda qoʻllanadi:

 elektron toʻlovlarni qayta ishlash;
 plastik kartalarni qayta ishlash.

Protsessingni xalqaro va mahalliy toʻlov tizimlarining kartalariga tegishli xizmat koʻrsatish operatsiyalari bilan bogʻliq boʻlgan bank faoliyatiga va bankdan tashqari faoliyatga boʻlish kerak. Bank protsessing — bank kartalarining emissiyasi yoki ekvayringidan iborat.  Xorijiy banklarning mamlakatimizga kirib kelishi ham xalqaro bank kartochkalarining muomalaga chiqarilishi va protsessing xizmatlariga talabning oshishiga xizmat qilmoqda.

Muntazam toʻlovlarni qabul qilish (uyali aloqa, internet, raqamli texnologiyalar, kommunal xizmatlar va boshqalar), pul oʻtkazmalari, shuningdek, yangi yoʻnalish — nobank kartalari (ijtimoiy, transport, sovgʻa, benzin) kabi operatsiyalarga xizmat koʻrsatish  nobank protsessingga misol boʻladi.

Yana qarang 
 Toʻlov tizimi
 Toʻlov xizmatlari provayderi

Manbalar

Adabiyotlar 

 Protsessing / O. N. Misko // Bolshaya rossiyskaya ensiklopediya : [v 35 t.] / gl. red. Yu. S. Osipov. — M. : Bolshaya rossiyskaya ensiklopediya, 2004—2017.

Toʻlov tizimlari
Protsessing markazi

Protsessing markazi — hisob-kitoblar ishtirokchilari oʻrtasida axborot-texnologik hamkorlikni taʼminlovchi yuridik shaxs yoki uning tarkibiy boʻlinmasi.

Rus tilida protsessing markazi tushunchasi  asosan plastik kartalar yordamida tranzaktsiyalarni qayta ishlash (ingliz tilidan ishlov berish) bilan shugʻullanadigan tashkilotlarga nisbatan qoʻllanadi.

Bank kartalarini chiqaradigan Rossiya banklarining aksariyati oʻzlarining bank protsessing markazlarini — hisob-kitoblar ishtirokchilari oʻrtasida axborot va texnologik aloqalarni amalga oshiradigan va plastik kartalar bilan  bank ichidagi qayta ishlashni taʼminlaydigan operatsiyalarni yaʼni banklarning tarkibiy boʻlinmalarini yaratadilar.

Plastik kartochkalar boʻyicha hisob-kitob tizimlarining har biri plastik kartochkalar boʻyicha operatsiyalarni amalga oshiruvchi protsessing markazlariga oʻz talablarini qoʻyadi.  Misol uchun:

 VISA International va Mastercard Worldwide-uchinchi tomon protsessorlari sifatida toʻlov tizimlari tomonidan sertifikatlashni talab qiladi.
 American Express va Diners Club International-operatsiyalarni texnologik qoʻllab-quvvatlash uchun toʻlov tizimlarini litsenziyalashni talab qiladi.

Rossiyadagi protsessing markazlari, shuningdek, bank kartalaridan foydalangan holda xalqaro toʻlov tizimlarida maʼlumotlarni shifrlash xizmatlarini koʻrsatish va xalqaro toʻlov tizimlaridan foydalanish uchun moʻljallangan shifrlash vositalariga texnik xizmat koʻrsatish uchun FSB tomonidan litsenziyaga ega boʻlishi kerak.

Havolalar 

 
 

Toʻlov tizimlari
Stanimira Petrova

Stanimira Petrova (tugʻ. 1990-yil 16-dekabr) — bolgariyalik bokschi, 54 kg gacha va 57 kg gacha toifasida ishtirok etadi, Bolgariya terma jamoasi aʼzosi. Jahon chempioni (2014), 2019-yilgi Yevropa oʻyinlari chempioni va Yevropa chempioni (2018). 2016-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari va 2020-yilgi Yozgi Olimpiada o'yinlari ishtirokchisi.

Faoliyati 
1998-yilda Stanimira Petrova taekvondo bilan shugʻullana boshlagan. 15 yillik mashgʻulotlar davomida milliy va xalqaro chempionatlarda koʻplab muvaffaqiyatlarga erishildi. 2012-yilda u Milliy sport akademiyasiga (Sofiya) oʻqishga qabul qilindi. Bu yerda u qoʻshimcha sport turi sifatida boks bilan shugʻullana boshladi.

Uzoq mashgʻulotlardan soʻng u boksda yaxshi natijalarni koʻrsatdi. Muvaffaqiyatga taekvondo boʻyicha oʻn besh yillik tajriba va egallagan jismoniy tayyorgarlik hissa qoʻshdi. Oʻshandan beri uning murabbiyi muvaffaqiyatli sobiq bokschi Aleksandr Xristov edi.

2014-yilda Koreya Respublikasida boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida 54 kg gacha boʻlgan vazn toifasida u hammadan oʻzib ketishga muvaffaq boʻldi va sayyora chempioni boʻldi.

2016-yilda Yozgi Olimpiada oʻyinlarida ishtirok etgan. 1/16 finalda u Ukraina sportchisi Tatyana Kobga yutqazdi.

2018-yilda Sofiyada boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatida 57 kg vazn toifasida u oltin medal va Yevropa chempioni unvonini qoʻlga kiritdi. Oʻsha yili Nyu Delida (Hindiston) ayollarning boks boʻyicha oʻrtasida boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida bolgariyalik sportchi 1/8 finalda hindistonlik sportchi Sonia Chahal bilan uchrashib, unga imkoniyatni boy berib, Jahon chempionatidagi oʻyinini yakunladi.

2019-yilgi Minskda (Belarus) boʻlib oʻtgan Yevropa oʻyinlarida u finalda irlandiyalik sportchini magʻlub etishga muvaffaq boʻldi va 57 kg vazn toifasida oltin medalni qoʻlga kiritdi. Oʻsha yili Alcobendasda (Ispaniya) ayollarning boks boʻyicha oʻrtasida boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatida ishtirok etdi. U chorak finalga chiqdi va u yerda magʻlub boʻldi va turnirning bronza medalini qoʻlga kiritdi.

2021-yilda Tokioda (Yaponiya) Yozgi Olimpiada oʻyinlarida ishtirok etgan. 1/8 finalda u Kolumbiya sportchisi Yeni Ariasga yutqazdi.

Manbalar 

16-dekabrda tugʻilganlar
1990-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Ayol bokschilar
2016-yilgi Yozgi Olimpiada o'yinlaridagi bokschilar
2020-yilgi Yozgi Olimpiada o'yinlaridagi bokschilar
2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlaridagi bokschilar
Messaluna

Messaluna (, TIV : [ˌmɛddzaˈluːna]) ikki uchi tutqichli bir yoki bir nechta egik tigʻlardan yasalgan pichoq, mahsulotlarni maydalash pichoqni ikki tomonga galma-gal bosish bilan amalga oshiriladi. Odatda bu turdagi pichoqlar bir tigʻli boʻladi, ammo ikki va uch tigʻlilari ham bor.

Nomlanishi 
Italyancha Messaluna soʻzi tigʻ shaklidan kelib chiqqan holda „Oy yarmi“ yoki „yarim oy“ degan maʼnolarni anglatadi. Italiyadan tashqarida u asl nomi bilan ham, „maydalash pichogʻi“, „silkigich“, „koʻkatlar pichogʻi“, „maydalgich“, „chopper“ deb ham ataladi.

Qoʻllanilishi 
Messaluna odatda koʻkatlar yoki sarimsoqpiyozni maydalash uchun ishlatiladi, lekin pishloq va goʻsht kabi boshqa mahsulotlarni maydalash uchun ham ishlatilishi mumkin. Pichoqning juda katta, bir tigʻli turlaridan pitssani kesishda foydalaniladi. Italiyada soffito, pesto va boshqa mahsulotlarni tayyorlashda uchbu pichoq qoʻllanadi.

Kesish taxtasi 
Messaluna chuqurchaga ega boʻlgan maxsus kesish taxtasi bilan birga sotilishi mumkin.

Manbalar
Flugelhorn

Flugelhorn (, Flügel — „qanot“ va Horn — „shox“, ) — mis puflama cholgʻu asbobi, saksgorn (yoki byugelhorn) oilasining eng ovozi baland vakili (pikkolo va pikkolino flugelhornlar bilan birga), lekin klassik altohorn, tenorhorn va bariton evfoniumidan va ayniqsa, bas va kontrabas saksgornning past turlaridan farqli oʻlaroq, tuba oval va tubasimon shaklida emas, balki kornet va trubaga oʻxshash shaklga ega. Tashqi tomondan u truba yoki kornet-a-pistonga juda oʻxshaydi, lekin ulardan kengroq menzurasi va trubkaning mushtuk qismidan boshlanuvchi stvolning konussimon kanali bilan farq qiladi. 3 yoki 4 klapanga ega. U baʼzan jaz ansambllarida, kamroq simfonik orkestrda, koʻpincha esa puflama orkestrda qoʻllanadi (ayrim hollarda unda Chaykovskiyning „Neapolitan qoʻshigʻini“ ijro etishadi, bu kornet uchun biroz qiyin; flugelhorn yumshoqroq va sokinroq boʻlib, bu yerda tabiiyroq ovoz chiqaradi). Flugelhornlarni koʻpincha trubachilar chalib, unga kerakli parchalarni ijro etishadi. Qatori — in B, kamroq in C. Puflama orkestrlarda — bu yuqori ovoz boʻlib, u ikki partiya tomonidan ijro etiladi (tarkibga qarab 2-4 ijrochi). Puflama orkestrda baʼzan Mi bemol va Si bemol qatorlarida eng yuqori registrda (uchinchi oktava) chalish uchun kichik flugelhornlar qoʻllanadi.

Tarixi va etimologiyasi 
Tarixda jang maydonida armiya qanotlariga signal berish uchun ishlatilgan. Taxminan 1825-yilda Avstriyada armiyada jangovar signallarni berish uchun takomillashtirilgan signal (pochta) surnayi sifatida paydo boʻldi. Qurilmaning nomi Bugelhornning buzilgan shakli boʻlishi mumkin.

Manbalar

Adabiyotlar 

 
 

Musiqa asboblari
Jinghu

Jinghu (xit. 京胡, pinyin Jīnghu — Pekin operasida joʻrlik qiluvchi anʼanaviy xitoy torli cholgʻu asbobi. Pekin skripkasi nomi ham baʼzan ishlatiladi.

Tarixi 
Taxminlarga koʻra, jinxu Pekin operasi bilan bir vaqtda — 1785-yilda imperator Chianlong davrida paydo boʻlgan. Koʻplab turdosh cholgʻu asboblari, jumladan, erhu singari hutsin asosida yaratilgan.

Tavsifi 
Tashqi koʻrinishidan erhuga oʻxshaydi, lekin ancha kichikroq; jinghu — hutsin cholgʻu asboblari oilasining eng kichigi va ovozi eng balandi. Oldiga ilon terisi qoplangan, tanasi bambukdan qilingan. Cholgʻu asbobi umumiy uzunligi taxminan 50 santimetrni tashkil qiladi. Cholgʻuning umumiy uzunligi taxminan 50 santimetrni tashkil qiladi.

Boʻyinchasining yuqori qismida ikkita qulogʻi bor. Ikki tor anʼanaviy ravishda ipakdan qilinadi, ammo bugungi kunda ular odatda poʻlat yoki neylondan qilinadi. Kamoncha uchun ot qili ishlatiladi.

Aksariyat jinxu ikki oktava diapazoniga ega. Ikkita tur mavjud: erhuan (tonallik D yoki E) va sipi (tonallik E yoki G).

Pekin opera orkestrida u erhu joʻrligida asosiy torli cholgʻu hisoblanadi.

Jinghu uchun asarlar 

Jinghu uchun yakkaxon asarlar deyarli yoʻq, cholgʻu asosan joʻrovoz sifatida qoʻllanadi.

Jinghu uchun quyidagi asarlar borligi maʼlum:

 „Kichik ochiq eshik“ (),
 „Tun tubida“ ().

Manbalar 

Musiqa asboblari
Zefir (mifologiya)

Zefir (, „Gʻarbiy“, miken. ze-pu2-ro) – Qadimgi Yunonistonning ikkinchi darajali mifologik xudosi. Astrea va Eosning oʻgʻli, Boreya, Evra va Notaning ukasi. Nomi "Iliada "da eslatib oʻtilgan (II, 147 va boshqalar.). Shamollarning eng mayini, bahor xabarchisi. U Frakiyadagi gʻorda yashagan deb faraz qilingan. Uning Rimdagi muqobili oʻsimliklar va gullar ustidan hukmronlik qilgan Favoniy boʻlgan.

Sevgilisi – Xlorida (Lotindagi muqobili – Flora), undan Karposni dunyoga keltiradi. Zefir, shuningdek, Geosintga oshiq boʻlgan Apollonning muhabbatdagi raqibidir. Baʼzi asotirlarga koʻra, kamalak maʼbudasi Irida ning yori boʻlgan. Ularning ham Eros nomli farzandi tugʻilgan. Gomer asarlarida u uni Axilles otlari Baliy va Ksanfaning otasi deb tasvirlangan.

U gʻarbiy shamolni aks ettirgan boʻlib, qadimgi odamlarning fikriga koʻra, Oʻrta er dengizida hukmronlik qilgan. Bahorda boshlanib, yozgi jaziramali quyoshli kunda eng yuqori intensivligiga erishgan. Gʻarbiy Oʻrta er dengizida bu Xudoning obrazi kuchli va beqarorlik timsoli sifatida ajralib turgan. Chunki u issiq boʻlsa-da, oʻzi bilan tez-tez yomgʻir va hatto boʻronlarni olib kelgan, sharqiy qismida esa Zefir deyarli har doim yengil va yoqimli shabada olib kelar edi.

Shuning uchun ham Zefir haqidagi tasavvurlar turfadi. Yunonlar uni eng kuchli va shiddatli shamollardan biri deb bilgan, rimliklar esa uni erkalovchi, yengil shamol timsoli deb bilishgan. Gʻarb va Sharqdagi Zefirning xususiyatlarining farqi haqida Gomer qoʻshiqlarining tuzuvchilari yaxshi tasavvurga ega boʻlishgan. Unga koʻra Zefirning shamollari eng gʻarbiy hududlarga, hech qanday boʻron, yomgʻir va qorni bilmaydigan orollarga zarba berishi ham mumkin edi.

Tezligi tufayli u xudolarning xabarchisi hisoblangan. Uning sharafiga Attikada qurbonlik joyi qurilgan. Zefir shamoli Yelisey maydonlarida esadi. LXXX Orfik madhiyasi unga bagʻishlangan.

Manbalar

Adabiyotlar 

 Щukarev A. N. Zefir, veter // Ensiklopedicheskiy slovar Brokgauza i Yefrona : v 86 t. (82 t. i 4 dop.). – SPb., 1890—1907.
 Venti // Realniy slovar klassicheskix drevnostey / avt.-sost. F. Lyubker ; Pod redaksiey chlenov Obщestva klassicheskoy filologii i pedagogiki F. Gelbke, L. Georgievskogo, F. Zelinskogo, V. Kanskogo, M. Kutorgi i P. Nikitina. – SPb., 1885.

Pages with unreviewed translations
Mifologik qahramonlar
Non pichogʻi

Non kesuvchi non pichoq – bu non va tort kesish uchun moʻljallangan, maxsus oshxona pichogʻi hisoblanadi.

Ushbu pichoqlar, shuningdek, ananas, tarvuz va qovun kabi qattiq teri, mayin ichki qismga ega boʻlgan meva-sabzavotlarni kesish uchun ishlatiladi.

Non pichogʻi non doimiy ravishda kesiladigan har bir xonadonda boʻlishi zarurdir. Maxsus pichoq tishli pichoqqa ega va shu bilan nonni osongina va teng ravishda kesishga imkon beradi. Bizda Non pichogʻini taqqoslash Sizni nonni kesuvchi bolalar oʻyiniga aylantiradigan baʼzi ishlab chiqaruvchilar va modellar bilan tanishtiramiz.

Yoʻlda eng yaxshi non pichoqlari asosan ergonomik tutqichga ega boʻlgan va shuning uchun ushlash uchun qulay boʻlgan pichoqlar haqida. Ularning uzunligi 20 santimetrdan 30 santimetrgacha boʻlgan pichoq bor va juda oʻtkir, shuning uchun hatto qattiq qobiqlarni ham tez va oson kesib tashlash mumkin. Bu nonli nonlarga va turli xil sabzavotlarga ham tegishli.

Tavsifi 
Non pichogʻi uzun, keng va mustahkam pichoqqa ega boʻlib, tutqich qismi biroz torayib, bor uzunligi boʻylab bir xil kenglikda. Pichoqning uchi uchli emas, balki yumaloq yoki kesuvchi chetiga toʻgʻri burchak ostida kesilgan. Zamonaviy non pichoqlari toʻlqinsimon  yoki tishli oʻtkirlikka ega boʻlib, bu qattiq non qobigʻini „maydalash“ va goʻshtni maydalamasdan kesish imkonini beradi    .

Bunday pichoq tigʻining uzunligi odatda 25-30 santimetrni tashkil qiladi, ammo oshxona pichoqlari toʻplamida mavjud boʻlgan non pichoqlari undan kaltaroq boʻlishi mumkin, yaʼni 15-20 santimetr uzunlikda. .

Tarixi 
XX asrning oxirigacha nonni kesish uchun tekis yoki toʻlqinli pichoqlardan foydalanilgan. Oʻtkirlangan tishli non pichoqlari ilk bora 1893-yilda Chikagodagi Butunjahon Kolumbiya koʻrgazmasida nemis Fridrix Dik kompaniyasi tomonidan taqdim etilgan..

1921-yilda Jozef Berns AQShda oʻziga xos oʻtkirlangan tishli non pichogʻini patentladi. Biroq, bu turda charxlangan pichoqlarni na taʼmirlab va na tuzatib boʻlmas edi .

1930-yillarda Karl Gude tomonidan oʻtkirlangan tishli non pichoqlarining seriyasi ishlab chiqarila boshlandi. Ushbu pichoqlarning uzunligi 32 santimetr, kengligi 47 millimetr, obuxasi qalinligi 4 millimetr, ogʻirligi 400 grammni tashkil etgan. Pichoqlar mashhurlikka ega boʻla boshladi, ammo ularning oʻlchamlari koʻplab xaridorlarga mos kelmadi, shuning uchun bir muncha vaqt oʻtgach, Karl Gude kompaniyasi 20 santimetr uzunlikdagi non pichoqlarining kichik koʻrinishini ishlab chiqara boshladi. .

SSSRda nonni sanoatda kesish uchun tutqich qismi toraygan, keng kalta pichoqli non pichoqlari qoʻllangan. Pichoqning keng tigʻi nonni toʻgʻri kesish uchun xizmat qiladi. Bunday pichoqlar har 6 soatlik ishdan soʻng charxlashni talab etadi  .

Manbalar

Adabiyot 

 Poxlyobkin V. V. Stolovie noji // Kulinarniy slovar. – M.: Izdatelstvo „E“, 2015. – S. 257. – 456 s. – 4000 ekz. – ISBN 978-5-699-75127-3.
Umnumzaan

"Umnumzaan" (ing. Umnumzaan) — Aydaxo shtati, Boys sh., Chris Reeve Knives tomonidan ishlab chiqarilgan yigʻma pichoq hisoblanadi. Zulu tilida „Umnumzaan“ nomi „Oila boshligʻi“ yoki „Boss“ degan maʼnolarni anglatadi (oddiy soʻzlashuv tilida) va Kris Rivning tugʻilgan joyi sharafiga tanlangan — Janubiy Afrika.

Qurilma 
"Umnumzaam"da Chris Reeve Integral Lock versiyalaridan birini qoʻllaydi, bu freym-lokning modifikatsiyasida chiziqli qulfi hisoblanadi. Ushbu qal’aning asl nusxasi 1987-yilda Riv tomonidan ishlab chiqilib, ilk marotaba Sebenza pichogʻida ishlatilgan. Ushbu qulfda pichoqni bosadigan va tutqichning materialidan ishlov beriladigan tekis titanli turi ishlatiladi. Shuningdek, chiziqning oxirida ikkita funksiyani bajaradigan sopol shar mavjud — qulf tasmasi va pichoqning teskari tomoni ochiq holatda va yopilganda pichoqning tasodifiy ochilishini oldini olish uchun qaratilgan.

„Umnumzaan“ aylanma mexanizmi aylanuvchi vint va pin yordamida amalga oshiriladi va pichoqning oʻzi fosforli bronzadan yasalgan teshilgan yuvish vositalarida oʻynashdan saqlaydi. Teshiklar sirt maydonining qisqarishi tufayli ishqalanish holatini kamaytirishda, shuningdek, teshiklarda mavjud boʻlgan paytda moylash tufayli tozalab turilishi, uni xizmat muddatining oshirishida xizmat qiladi.

Pichoqning tagidagi tirgaklar pichoqni ochish, shuningdek, pichoq ochiq holatda qulflanganda titan tutqichga tayanadigan qulflashda qoʻllanadi. Har bir tirgak poliuretan uzuk bilan jihozlangan boʻlib, u zarbani yumshatuvchi va ochilish shovqinini kamaytiruvchi amortizator vazifasini bajaradi. Ushbu kontseptsiya pichoq dizaynerlari Grant va Gavin Hawk tomonidan amortizatorlangan va „Umnumzaan“da ularning roziligi bilan amalga oshirilmoqda.

= "Umnumzaan" xususiyatlari 
Asosiy xususiyatlari:
 Pichoq materiali : poʻlat CPM S30V
 Qattiqligi: 58-59 HRc
 Pichoqni qayta ishlash: Stonewash
 Pichoq uzunligi: 93,3 mm
 Pichoq qalinligi: 3,6 mm
 Tutqich uzunligi: 121 mm
 Tutqich materiali: titan 6AI4V
 Garniturasi: 303 zanglamaydigan poʻlat

Mukofotlar 
2008-yilda „Blade“ jurnali tomonidan oʻtkazilgan „Umnumzaan“ koʻrgazmada „Yil pichogʻi“ mukofotini qoʻlga kiritgan.

Manbalar
BBIBP-CorV

BBIBP-CorV – Sinopharm tomonidan ishlab chiqilayotgan ikkita butun virusli inaktivatsiyalangan COVID-19 ga qarshi vaksinalardan bittasi. Vaksina ikki dozali, mushak ichiga yuborish uchun, inyeksiyalar orasida 3—4 hafta oraliq boʻlishi kerak. 2—8 °C haroratda saqlanadi.

Tarix 
2020-yil dekabr holatiga koʻra, u Argentina, Bahrayn, Misr, Marokash, Pokiston, Peru va Birlashgan Arab Amirliklarida (BAA) III bosqich klinik sinovlardan oʻtgan, tadqiqotda 60 000 dan ortiq kishi ishtirok etgan. 2020-yilning noyabriga kelib, Xitoyning favqulodda vaziyatlarda foydalanish dasturi doirasida bir millionga yaqin odam emlangan. 2020-yil dekabriga kelib, BAAda 100 000 ga yaqin odam ham ixtiyoriy dastur doirasida emlandi.

2020-yil 9-dekabrda, III bosqich klinik tadqiqotlarining oraliq tahlili BBIBP-CorV ning COVID-19 infeksiyasiga qarshi samaradorligi 86 % ekanligini koʻrsatganidan keyin, BAA BBICP-CorV ning rasmiy roʻyxatga olingani haqida eʼlon qildi. Bahrayn ham, BAA ham vaksinadan foydalanishni maʼqullagan. BAAda emlash qanday amalga oshirilishi haqida xabar berilmadi.

2020-yil 12-dekabrda Peru koʻngillilardan birida aniqlangan nojoʻya taʼsirni oʻrganish uchun Sinopharm vaksinasining klinik sinovlarini vaqtinchalik toʻxtatdi va ularni 16-dekabrdan davom ettirdi.

2020-yil 31-dekabrda Xitoy Xalq Respublikasi Milliy sogʻliqni saqlash komissiyasi BBIBP-CorV vaksinasini mahalliy ishlab chiqarilgan birinchi koronavirus vaksinasi sifatida keng qoʻllash uchun tasdiqladi. Tasdiqlash ishlab chiqaruvchi Sinopharm III bosqich klinik sinovlarning oraliq tahliliga koʻra vaksina samaradorligi 79,34 % ekanligini eʼlon qilganidan keyingi kun olindi.

BBIBP-CorV III bosqich klinik sinovlaridan oʻtayotgan CoronaVac, BBV152, KoviVak va boshqa inaktivatsiyalangan butun virusli COVID-19 vaksinalariga oʻxshash, anʼanaviyroq texnologiyadan foydalanadi. Ushbu texnologiya koʻplab mashhur vaksinalarda, masalan, quturishga qarshi kabi vaksinalarda muvaffaqiyatli qoʻllangan.

Argentina Sogʻliqni saqlash vazirligi 2021-yil 1-iyulda xabar berishicha, 2021-yilning fevral-iyun oylarida 60 yoshdan oshgan 471 682 argentinalik saylanmasidagi dastlabki natijalarga koʻra, COVID-19 dan oʻlimga qarshi samaradorlik Sinopharm BBIBP-CorV vaksinasining birinchi dozasi uchun 61,6 %ni va toʻliq ikki dozali emlash kursi uchun 84,0 %ni tashkil etadi. (taqqoslash uchun, xuddi shu sharoitlarda AstraZeneca vaksinasi 79,5 % va 88,8 %, Sputnik V vaksinasi – 74,9 % va 93,3 % samaradorlikni koʻrsatdi).

Manbalar 

Xitoy KOVID-19 vaktsinalari
Tasdiqlanmagan samarali dorilar
Bukilma pichoq

Bukilma pichoq – pichoqning bir turi boʻlib, uning pichogʻi dastagiga tortiladi. Zamonaviy bukilma pichoqlar koʻpincha qoziqli yoki teshikli qoʻlda ochiluvchi asboblarga ega. Shuning uchun u choʻntak pichogʻi degan nomni ham olgan. Bukilma pichoqlar kichik va ixcham oʻlchamda boʻlganligi tufayli shahar sharoitida foydalanishga hamda sayohat yoki dam olishga chiqqanda ham ishlatishga qulay.

„Perochin pichoq“ gʻoz patlarini oʻtkirlash uchun kichik bukilma boʻlib, choʻntak pichoqlarini ishlatish amaliyotidan kelib chiqqan. Bunday qalamning uchi yozishda yumshoq va mustahkam boʻlmaydi va uni vaqti-vaqti bilan taʼmirlash (tiklash) talab etiladi, uning nomi shundan kelib chiqqan.

Bukilma pichoqni mahkamlash uchun pichoq qulflaridan foydalanish mumkin.

Qulflarning turlari 
 Chiziqli qulf (liner-lock) – mahkamlash uchun pichoqni bosish qismidagi tekis prujina ishlatiladi. Frame-lock modifikatsiyasi boʻyicha u tutqichning bir qismi hisoblanadi.
 Beklok (back-lock) – pichoq obuxa tomondan tutqich bilan oʻrnatiladi, boshqa tomondan esa tutqich dastagida joylashgan prujina bilan bosiladi.
 Shtiftli qulflar (axis-lock, arc-lock, plunge-lock) —ularda pichoq harakatlanuvchi shtif bilan oʻrnatiladi.
 Qulf-mufta (clasp-knife) – pichoq kesim bilan aylanadigan mufta bilan oʻrnatiladi. Boshqacha qilib aytganda „Viroblok“ deb ham atashadi.

Shuningdek, qulflarning quyidagicha turlari mavjud: balisong pichoq-kapalak oʻrnatmali tasmasi, ramka tipidagi qulf, ultralock – chiziqli qulfning turi.

Adabiyotlar 

 Fomin A. Anatomiya skladnogo noja // Bratishka : Yejemesyachniy jurnal podrazdeleniy spesialnogo naznacheniya. – M.: OOO „Vityaz-Bratishka“, 2013. – № 1. – S. 18-22.
 Fomin A. Anatomiya skladnogo noja // Bratishka : Yejemesyachniy jurnal podrazdeleniy spesialnogo naznacheniya. – M.: OOO „Vityaz-Bratishka“, 2012. – № 12. – S. 42-45.

Manbalar

Havolalar 

 Marshak S. Choʻntagingizda ustaxona.
Bulyotka

Bulyotka(, qadimda bulyotok degan maʼnoni anglatgan) qaynoq suv uchun moʻljallangan idish boʻlib, dasturxonga qoʻyiladi va suvni kerakli haroratda saqlash uchun moʻljallangan.

Bulyotka ustidagi qopqogʻi boʻlgan, choynak kabi tutqich va nay bilan yoki samovar kabi drenaj krani bilan jihozlangan metall idish hisoblanadi. Bulyotka koʻrinishidan samovarni eslatadi, ammo undan farqli oʻlaroq, u odatda ichki oʻchoqqa ega emas, quyida joylashgan oʻchoq bilan isitadi (spirtli). Shu bilan birga, ichki trubkali modellar ham ishlab chiqarilgan boʻlib, ularning ichiga isitish uchun qizil-issiq narsa qoʻyilgan („girya toshi“).

Bulyotka dasturxonda xizmat qilish uchun moʻljallangan, ammo u suvni qaynatmaydi, balki qaynoq suvning haroratini saqlab turadi. Bulyotkaning ushbu xususiyati uni suv qaynatadigan samovardan ajratib turadi, ammo unda qaynatilgan suv tezda soviydi, shuning uchun yana yangitdan qaynatish uchun samovarga qayta oʻt qalash kerak boʻladi.

Bulyotkalar turli shakllarda ishlab chiqarilgan va turli stilistik dizaynga ega boʻlgan. Baʼzan turli xil qoʻshimcha funksiyalar bilan jihozlanishi mumkin boʻlgan, masalan, bir nechta kran yoki ichki isitish trubkasi bilan.

Adabiyot

Manbalar

Havolalar
Toʻgʻridan-toʻgʻri debetlash

Toʻgʻridan-toʻgʻri debetlash (ingl. direct debit) – bu tashkilotlarga (kreditorlarga) bank mijozi (toʻlovchi) tomonidan bankka bunday operatsiyalarni amalga oshirish uchun toʻlov topshiriqnomasi yaratgan boʻlsa, bunday operatsiyalarni amalga oshirish shartlarini koʻrsatgan holda bank mijozlarining hisob varaqlaridan pul mablagʻlarini yechib olish imkonini beradigan toʻlov usuli.

Ushbu toʻlov usuli koʻplab mamlakatlarda (Buyuk Britaniya, Isroil, Irlandiya, Germaniya, Niderlandiya, Yaponiya, Avstraliya) keng qoʻllanadi, ammo toʻlov texnologiyalari va ularni tartibga solish turli mamlakatlarda bir-biridan farq qiladi.

Rossiyada Rossiya Bankining 2012-yil 19-iyundagi „Mablagʻlarni oʻtkazish qoidalari toʻgʻrisida“ gi 383-P-sonli Nizomning 1.1-bandiga muvofiq mablagʻlar, xususan, toʻgʻridan-toʻgʻri debetlash shaklida oʻtkaziladi. Toʻgʻridan-toʻgʻri debetlash shaklida hisob-kitoblarni amalga oshirish tartibi 383-P-sonli Nizomning 9-bobi bilan belgilanadi.

Havolalar 

 APACS, the UK Payments Association 
 APCA, the Australian Payments Clearing Association

Toʻlov tizimlari