Stanislav Lyudkevich

Stanislav Pilipovich Lyudkevich (; 1879-yil 24-yanvar – 1979-yil-10 sentyabr) – sovet va ukrainalik bastakor, nazariyotchi, oʻqituvchi va musiqa faoli. SSSR xalq artisti (1969) va Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1979). Uning ismi muqobil ravishda Stanislaw Ludkiewicz (polyakcha) yoki Stanislav Filipovich Ludkevich (ruscha) deb yozilishi mumkin.

Biografiyasi 
Lyudkevich 1879-yilda Avstriya-Vengriya (hozirgi Polsha) Yaroslav shahrida tugʻilgan. Universitetga borishdan avval musiqa nazariyasini pianinochi onasidan xususiy ravishda oʻrgangan. Lvov akademik gimnaziyasining sobiq talabasidir. 1897-yildan 1901-yilgacha Lyudkevich Lvov universitetida falsafa boʻyicha tahsil olgan. Bu vaqt ichida Lvovdagi Galisiya musiqa jamiyati konservatoriyasida Mieczyslaw Soltys qoʻl ostida mustaqil tahsil olgan. 1901-yildan boshlab Lyudkevich Lvov va Przemyslda oʻqituvchi boʻlib ishlagan. 1908-yilda Vena shahrida O. Tsemlinskiy va X. Xredenerdan saboq olib, musiqashunoslik boʻyicha falsafa doktori ilmiy darajasini olgan.

1905-yildan 1907-yilgacha Lyudkevich Artistic Bulletin jurnalining muharriri boʻlgan. Nikolay Lisenko nomidagi Lvovdagi oliy musiqa institutining tashkilotchilaridan biri, 1910—1915-yillarda uning direktori, 1919-yildan nazariy fanlar oʻqituvchisi, yuridik shaxslar inspektori. Boyan, Bandurist, Surma xorlari bilan ishlagan. 1936-yilda Lyudkevich Shevchenko ilmiy jamiyatining musiqiy komissiyasining rahbari. 1939-1972-yillarda Nikolay Lisenko nomidagi institut professori.

1979-yil 10-sentyabr kuni 100 yoshida Lvov shahrida vafot etgan.

Ijodiy ishlari 

 Opera – Dovbush (1955)
 Taras Shevchenko soʻzlari asosida yaratilgan "Kavkaz" simfonik kantatalari (1905–13) va "Zapovit" (1934, 2-nashr 1955) kabi monumental kantatalar, ular uchun 1964-yilda Taras Shevchenko nomidagi Respublika mukofotiga sazovor boʻlgan.
 Simfonik asarlar – simfonik sheʼrlar, sinfoniettalar, kamera va boshqa cholgʻu asarlar.
 Xor asarlari
 Romanslar
 Qoʻshiqlar.
 Xalq qoʻshiqlarini tizimga solgan.

Koʻplab musiqashunoslik asarlari muallifi, publitsist, musiqiy nashrlarning asoschisi va muharriri boʻlgan.

Ijodiy uslubi 
Lyudkevichning Gʻarbiy Ukraina inqilobiy-demokratik harakatida ishtirok etishi uning faoliyati va asarlarining mafkuraviy yoʻnalishini belgilab bergan.

Yutuqlari 

 1946-yil – Ukraina SSRda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi
 1949-yil – Mehnat Qizil Bayroq ordeni
 1951-yil – "Shon-sharaf belgisi" ordeni
 1954-yil – Ukraina SSR xalq artisti
 1964-yil – „Kavkaz“ simfonik-kanatasi va Taras Shevchenko soʻzlari asosida yaratilgan „Zapovit“ vokal-simfonik kantatasi uchun Shevchenko Milliy mukofoti.
 1969-yil – SSSR xalq artisti
 1974-yil – Xalqlar doʻstligi ordeni
 1979-yil – Lenin ordeni
 1979-yil – Sotsialistik Mehnat Qahramoni
 Ukraina markasida tasvirlangan
 Lvov sanʼat kolleji S. Ludkevich nomi bilan atalgan, shuningdek, Lvov, Striy, Pustomiti va Lyudkevich tugʻilgan Yaroslav (Polsha) koʻchalari

Manbalar

Havolalar 

 Lyudkevich Stanislav (1879-1979)  – XX asr rus bastakorlarining pianino musiqasi, MIDI arxivi
 Ukraina Art Song Project veb-saytida Lyudkevich haqida maʼlumot
 Stanislav Lyudkevich haqida maʼlumot 

Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Lenin ordeni sohiblari
Xalqlar doʻstligi ordeni sohiblari
Hurmat Belgisi ordeni sohiblari
SSSR xalq artistlari
Sotsialistik Mehnat Qahramonlari
1979-yilda vafot etganlar
1879-yilda tugʻilganlar