yakhyo/uz-wiki huggingface dataset:
Haselsdorf-Tobelbad

Haselsdorf-Tobelbad Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Graz-Umgebung (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 6.66 km2. 1251 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti  

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Heiligenkreuz am Waasen

Heiligenkreuz am Waasen Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan shaharchadir. Leibnitz (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 15.4 km2. 1806 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Heilbrunn

Heilbrunn Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan shahardir. Weiz okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — - km2. 36 nafar aholi istiqomat qiladi.

Manbalar 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Heimschuh

Heimschuh Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Leibnitz (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 18.52 km2. 1960 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Hainersdorf

Hainersdorf Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Fürstenfeld (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 17.32 km2. 685 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Hainsdorf im Schwarzautal

Hainsdorf im Schwarzautal Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Leibnitz (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 6.63 km2. 299 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti  

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Hall bei Admont

Hall bei Admont Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Liezen (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 50,72 km2. 1780 nafar aholi istiqomat qiladi (2009).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Halbenrain

Halbenrain Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan shaharchadir. Radkersburg (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 38.66 km2. 1827 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Halltal (Shtiriya)

Halltal  Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Bruck an der Mur (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 74.48 km2. 339 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti  

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Hart bei Graz

Hart bei Graz Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Graz-Umgebung (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 10.99 km2. 4376 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Hart-Purgstall

Hart-Purgstall Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Graz-Umgebung (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 15.84 km2. 1642 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti  

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Hartberg

Hartberg Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan shaharская kommunadir. Hartberg (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 21.58 km2. 6449 nafar aholi istiqomat qiladi (2014).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Hartberg Umgebung

Hartberg Umgebung Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Hartberg (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 30.42 km2. 2170 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Hartl (Shtiriya)

Hartl  Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Hartberg (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 14.71 km2. 838 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Haslau bei Birkfeld

Haslau bei Birkfeld Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Weiz (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 14.01 km2. 477 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti  

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Hatzendorf

Hatzendorf Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Feldbach (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 24.97 km2. 1779 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti  

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Haus (Shtiriya)

Haus  Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan shaharchadir. Liezen (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 81.77 km2. 2475 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Hausmannstätten

Hausmannstätten Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan shaharchadir. Graz-Umgebung (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 6.79 km2. 2692 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Hafning bei Trofaiach

Hafning bei Trofaiach Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Leoben (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 76.34 km2. 1647 nafar aholi istiqomat qiladi (2007).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti  

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Hengsberg

Hengsberg Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Leibnitz (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 17.68 km2. 1398 nafar aholi istiqomat qiladi (2001).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Hirnsdorf

Hirnsdorf Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Weiz (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 4.53 km2. 702 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti  

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Hitzendorf (Shtiriya)

Hitzendorf  Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan shaharchadir. Graz-Umgebung (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 48.88 km2. 7012 nafar aholi istiqomat qiladi (2016).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Hieflau

Hieflau Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Leoben (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 46.97 km2. 873 nafar aholi istiqomat qiladi (2007).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti  

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Hollenegg (Shtiriya)

Hollenegg  Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Deutschlandsberg (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 17.58 km2. 2222 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti  

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Hof bei Straden

Hof bei Straden Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Radkersburg (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 17.18 km2. 881 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti  

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Hofkirchen bei Hartberg

Hofkirchen bei Hartberg Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Hartberg (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 6.62 km2. 632 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti  

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Hofstätten an der Raab

Hofstätten an der Raab Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Weiz (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 15.22 km2. 1839 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Hohenau an der Raab

Hohenau an der Raab Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Weiz (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 37.8 km2. 1371 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti  

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Hohenbrugg-Weinberg

Hohenbrugg-Weinberg Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Feldbach (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 15.59 km2. 1087 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti  

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Hohentauern

Hohentauern Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Murtal (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 92.63 km2. 433 nafar aholi istiqomat qiladi (2015).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Zwaring-Pöls

Zwaring-Pöls Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Graz-Umgebung (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 23.98 km2. 1468 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Zeltweg

Zeltweg Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan shahardir. Judenburg (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 8.73 km2. 7650 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Zerlach

Zerlach Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Feldbach (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 23.78 km2. 1780 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Manbalar

Havolalar 

 Rasmiy sayti  

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Zettling

Zettling Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Graz-Umgebung (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 11.29 km2. 1510 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Zeutschach

Zeutschach Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Murau (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 18.34 km2. 237 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti  

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Schöder

Schöder Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Murau (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 73.88 km2. 1093 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Schönberg-Lachtal

Schönberg-Lachtal Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Murau (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 42.03 km2. 456 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti  

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Scheifling

Scheifling Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan shaharchadir. Murau (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 15.37 km2. 1664 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Schachen bei Vorau

Schachen bei Vorau Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Hartberg (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 19.05 km2. 1229 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti  

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Bad Schwanberg

Bad Schwanberg Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan shaharchadir. Deutschlandsberg (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 124.25 km2. 4520 nafar aholi istiqomat qiladi (2021).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Schwarzau im Schwarzautal

Schwarzau im Schwarzautal Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Feldbach (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 10.49 km2. 665 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti  

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Schladming

Schladming Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan shahardir. Liezen (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 10.3 km2. 4454 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Schloßberg (Shtiriya)

Schloßberg  Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Leibnitz (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 29.31 km2. 1160 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti  

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Spielberg bei Knittelfeld

Spielberg bei Knittelfeld Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan shaharchadir. Knittelfeld (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 22.24 km2. 5060 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Spielfeld (Shtiriya)

Spielfeld  Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Leibnitz (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 10.11 km2. 1011 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti  

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Spital am Semmering

Spital am Semmering Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Mürzzuschlag (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 72.59 km2. 1706 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Schrems bei Frohnleiten

Schrems bei Frohnleiten Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Graz-Umgebung (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 19.25 km2. 586 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti  

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Stadl an der Mur

Stadl an der Mur Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Murau (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 106.73 km2. 1041 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Manbalar 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Stein (Fürstenfeld)

Stein  Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Fürstenfeld (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 7.33 km2. 493 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti  

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Stainach

Stainach Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Liezen (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 10.26 km2. 1852 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Stainz

Stainz Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan shaharchadir. Deutschlandsberg (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 92.84 km2. 8590 nafar aholi istiqomat qiladi (2016).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Stainz bei Straden

Stainz bei Straden Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Feldbach (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 13.68 km2. 1005 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti  

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Stainztal

Stainztal Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Deutschlandsberg (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 19.82 km2. 1477 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti  

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Stallhof

Stallhof Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Deutschlandsberg (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 1.06 km2. 542 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti  

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Stallhofen

Stallhofen Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan shaharchadir. Voitsberg (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 27.29 km2. 3053 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti  

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Stanz im Mürztal

Stanz im Mürztal Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Mürzzuschlag (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 76.93 km2. 2009 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Stattegg

Stattegg Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Graz-Umgebung (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 25.88 km2. 2580 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Stenzengreith

Stenzengreith Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Weiz (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 13.13 km2. 512 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti  

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Stiwoll

Stiwoll Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Graz-Umgebung (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 12.96 km2. 707 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Stocking

Stocking Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Leibnitz (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 16.45 km2. 1494 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti  

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Straden

Straden Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan shaharchadir. Radkersburg (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 19.44 km2. 1672 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Strallegg

Strallegg Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Weiz (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 41.97 km2. 2002 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Straß in Steiermark

Straß in Steiermark Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan shaharchadir. Leibnitz (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 8.71 km2. 1707 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Stubenberg (Shtiriya)

Stubenberg  Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Hartberg (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 32.56 km2. 2253 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Studenzen

Studenzen Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Feldbach (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 5.92 km2. 706 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti  

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Ebersdorf (Shtiriya)

Ebersdorf  Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Hartberg (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 17.19 km2. 1191 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Öblarn

Öblarn Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan shaharchadir. Liezen (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 49.16 km2. 1423 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Eggersdorf bei Graz

Eggersdorf bei Graz Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan shaharchadir. Graz-Umgebung (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 9.91 km2. 1918 nafar aholi istiqomat qiladi (2001).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Edelsbach bei Feldbach

Edelsbach bei Feldbach, Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Feldbach okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 16.05 km2. 1370 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Edelsgrub

Edelsgrub Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Graz-Umgebung (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 7.12 km2. 644 nafar aholi istiqomat qiladi (2007).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti  

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Edelstauden

Edelstauden Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Feldbach (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 6.75 km2. 451 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti  

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Edelschrott

Edelschrott Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan shaharchadir. Voitsberg (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 66.14 km2. 1630 nafar aholi istiqomat qiladi (2011).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Empersdorf

Empersdorf Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Leibnitz (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 14.17 km2. 1299 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Eppenstein

Eppenstein Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Judenburg (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 57.53 km2. 1364 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti  

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Ehrenhausen

Ehrenhausen Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan shaharchadir. Leibnitz (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 3.03 km2. 1074 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti  

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Etmißl

Etmißl Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Bruck an der Mur (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 32.0 km2. 517 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Etzersdorf-Rollsdorf

Etzersdorf-Rollsdorf Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Weiz (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 13.44 km2. 1192 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti  

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Judenburg

Judenburg Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan shahardir. Judenburg (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 13.22 km2. 9619 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Judendorf-Straßengel

Judendorf-Straßengel Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan shaharchadir. Graz-Umgebung (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 10.61 km2. 5302 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti   

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Jagerberg

Jagerberg Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan shaharchadir. Feldbach (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 28.94 km2. 1765 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Avstriya shaharlari
Shtiriya shaharlari
Bisau

Bisau (Bissau), Bissau — Gvineya-Bisau Respublikasi poytaxti. Bisau muxtor sektorining maʼmuriy markazi. Aholisi 197,7 ming kishi (1996). Atlantika okeani sohilidagi port; xalqaro ahamiyatga ega aeroport bor. Mamlakatning 60% ga yaqin sanoat korxonalari Bisauda joylashgan. Oziq-ovqat, taxta tilish, mebel ishlab chiqarish, yengil sanoat korxonalari mavjud. Kema taʼmirlash ustaxonalari bor. Chetga kopra, yer yongʻoq, palma moyi, koʻnteri xom ashyosi va yogʻoch (oʻrmon) mahsulotlari chiqariladi. Shaharga 17-asrda asos solingan. Tarixiy-badiiy muzeylar bor.

Adabiyotlar 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Gvineya-Bisau
Michael Essien

Maykl Kodjo Essyen (; 3-dekabr 1982, Akkra, Gana) — Ganalik futbolchi, Gana terma jamoasi va Ispaniyaning „Real Madrid“ jamoasi yarim himoyachisi boʻlgan. U „Real Madrid“ga Angliyaning „Chelsi“ jamoasidan ijara asosida oʻtgan.

Faoliyati 
Maykl Essyen Gananing poytaxti Akkrada tugʻilgan. U oʻsha yerda futbol bilan shugʻullanishni boshladi va birinchi professional jamoasi mahalliy „Liberti“ jamoasi boʻldi. 
„Bastiya“ jamoasiga oʻtganidan soʻng, yakkakurashlardagi harakatlaridan koʻpchilik uni Patrik Vieiraga oʻxshata boshladi. Tezda jamoaning asosiy oʻyinchisi boʻla oldi va yarim himoyachi Fransiya chempionatida 6 ta gol urib, jamoasini UEFA kubogiga olib chiqdi. 
2002-yilda Maykl 7,8 mln. yevro evaziga „Lyon“ klubiga oʻtdi. 2005-yil 19-avgustda Essyen afrikalik oʻyinchilar uchun rekord hisoblangan summaga, 26 mln. funt sterling evaziga „Chelsi“ jamoasiga borib qoʻshildi. Yangi jamoasidagi debyuti 2005-yil 21-avgustda „Arsenal“ga qarshi uchrashuvda oʻtdi. U „Lyon“dagi ikki mavsumi davomida ikki marta Fransiya chempionati gʻolibi boʻldi, shuningdek, 2005-yilning eng yaxshi oʻyinchisi deb Fransiya Professional Futbolistlar Assosatsiyasi eʼlon qildi. 2006/07 mavsumda „Chelsi“ning eng yaxshi oʻyinchisi deb tan olindi. 2007-yilda Essyen yangi besh yillik shartnoma tuzdi, unga koʻra, u haftasiga 90 ming funt maosh oladigan boʻldi. Essyen — Afrikaning eng qimmat oʻyinchisi hisoblanadi. Gana termasi tarkibidagi eng koʻp natijaga erishgan oʻyinchi ham hisoblanadi, yoshga nisbatan eng yoshi hisoblangan boʻlsa ham. Oʻsmirlar terma jamoasi tarkibida u Afrika chempionati gʻolibi va Yangi Zelandiyada 1997-yilda oʻtkazilgan jahon chempionati bronza medali bilan taqdirlangan.

Essyen jismonan juda baquvvat, yakkakurashlarda mahorati katta, himoyaning xohlagan joyida oʻynay oladi, hujumga tez-tez qoʻshilib turadi, uzoqdan darvozaga zarba yoʻllashi ham kam uchraydigan holat emas. U tayanch nuqtasidan tashqari pleymaykerlik vazifasini ham yaxshi uddalaydi. Maykl Gana terma jamoasi sardori hisoblanadi.

2009-yilning dekabr oyida tizzasidan qattiq jarohat olganidan soʻng, Essyen 2010-yilgi Jahon chempionatigacha formasini tiklashga ulgurolmadi. Ammo 2010-yil 4-iyunda „Chelsi“ bilan shartnomasini yana ikki yilga uzaytirdi va u londonliklar safida 2015-yilning yoziga qadar oʻynaydigan boʻldi. Undan oldingi kelishuv 2013-yilgacha boʻlgan edi. 
2010-yil 4-dekabrda Essyen „Everton“ga qarshi oʻyinda ishtirok etdi va bu oʻyin ganalik uchun „Chelsi“ tarkibidagi 200-nchi oʻyini boʻldi.

2012-yil 31-avgustda transfer oynasining soʻnggi kunida, madridning „Real“ jamoasiga ijara asosida oʻtdi.

Qiziqarli faktlar 
Afrikadagi Gana davlati xalqlari madaniyatida ular inson tug'iladigan hafta kuniga katta ahamiyat berishadi - bu uning kelgusi taqdiriga ta'sir qiladi deb ishoniladi.  Ushbu kunga muvofiq barcha bolalarning ismiga yoki otasining ismiga hafta kuni nomi qo'shiladi. "Chelsi" ning mashhur futbolchisi Maykl Kojo Essen Maykl ismidan tashqari, Kojo nomi "dushanba" degan ma'noni anglatadi.

V k

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
„Chelsea F.C. Yil oʻyinchisi“ sovrini gʻoliblari
Koʻk choy

Ushbu maqola ichimlik haqidadir. Musiqa guruhi uchun Koʻk choy (guruh) maqolasiga qarang.

Koʻk choy — choy oʻsimligining pishib yetilmagan yosh barglaridan tayyorlanadigan choy. Tabiiy rangi hidini saqlaydi. Choy barglariga deyarli ishlov berilmaydi, faqat qaynoq bugʻ bilan bugʻlanadi. Bugʻlangan barglar quritilgach, maxsus usulda naycha tarzida buram beriladi va choy qadoqlash fabrikalariga yuboriladi. Koʻk choy xushboʻy, chanqoqni yaxshi qondiradi, baʼzi kasalliklarga (mas, qon bosimi oshganda) davo sifatida damlab ichiladi. Ushbu tetiklantiruvchi ichimlik bir necha asrlar oldin qadimgi Xitoyda paydo bo‘lgan. Oradan shuncha vaqt o‘tsa hamki, choy hamon o‘z ahamiyatini yo‘qotmagan: u tibbiy va kosmetik maqsadlarda ishlatiladi, ba’zi mamlakatlarda taomlarga ham qo‘shiladi va, albatta, o‘zining yoqimli ifori va ta’mi tufayli butun dunyo bo‘ylab odamlarning sevimli ichimligiga aylangan. Ko‘k choyning bu qadar keng tarqalishiga sabab nima? Harper’s Bazaar nashri bu savolga shifobaxsh eleksirning foydali xususiyatlarini taqdim etish orqali javob beradi.

Ishlab chiqarish

Manbalar 

Choylar
Jetisay

Jetisay — (qoz. Жетісай) Janubiy Qozogʻiston viloyatidagi Jetisay tumanining markazi, shahar. Chimkent shahridan janubi-gʻarbgacha 232 km uzoqlikda joylashgan, Doʻstiq kanalining chap yoqasida, Sirdaryo qirgʻogʻida joylashgan. Aholisi 23,650 kishi (2018).

Tarixi 
Mirzachoʻlda Doʻstiq (Kirov nomidagi) kanali qurulishining davom ettirilishiga va paxta xoʻjaligini rivojlantirishga doir 1939-yili poydevori qurildi. 1951-yili kent, 1969-yili shaharga aylandi. 2018-yilgacha Maqtaaral tumanining maʻmuriy markazi boʻlgan.

Sanoati 
Jetisayda paxta tozalash, pivo, non zavodlari, moy sexlari, v.h. korxonalar faoliyat yuritmoqda.

Ijtimoiy soha 
Shaharda „Sirdaryo“ universiteti, Ahmad Yassaviy nomidagi qozoq-turk xalqaro universitetining filiali, pedagogika kolleji, 6 ta oʻrta maktab, Q.Jandarbekov nomidagi Jetisay drama teatri, „Jetisay soʻzi“ folklorlik-etnografiyalik ansambli, kasalxona, shifoxona, markaziy kutubxona va boshqa mahkamalari faoliyat yuritmoqda. Jetisay orqali xalqaro Toshkent — Sirdaryo — Buxoro temir yoʻli oʻtgan.

Manbalar 

Alifbo boʻyicha aholi punktlari
Turkiston viloyati shaharlari
Jetisay tumani aholi punktlari
Gravitatsiya

Gravitatsiya () yoki tortishish — tabiiy fenomen boʻlib, fizik jismlarning bir-biriga ularning massasiga mutanosib kuch bilan tortilishida namoyon boʻladi. Gravitatsiya jismlarga vazn beradi. Gravitatsiya tarqoq materiyani yigʻadi, yigʻilgan materiyani esa birga ushlab turadi; shuning hisobiga Yer, Quyosh va olamdagi boshqa makroskopik jismlar yuzaga kelgan va mavjud.

Gravitatsiya tufayli Yer va boshqa sayyoralar Quyosh atrofida, Oy Yer atrofida aylanadi; sayyora va yulduzlar ichi qiziydi; tabiatda konveksiya sodir boʻladi va hokazo.

Gravitatsiya toʻrt fundamental oʻzaro taʼsirdan biridir (boshqalari — elektromagnetizm, kuchli oʻzaro taʼsir va kuchsiz oʻzaro taʼsir).

Gravitatsiya — har qanday jismlar orasida vujudga keluvchi universal oʻzaro taʼsir. Agar oʻzaro taʼsir kuchsiz va jism yorugʻlikning vakuumdagi tezligiga Karaganda juda kichkina tezlik bilan harakatlanayotgan boʻlsa, Isaac Newtonning butun olam tortishish qonuni oʻrinli boʻladi. Oʻzaro taʼsir kuchli va jism harakatining tezligi yorugʻlikning vakuumdagi tezligiga yaqin boʻlgan hollarda esa, Albert Einstein yaratgan umumiy nisbiylik nazariyasi gravitatsiyani toʻgʻri ifodalaydi.rostan

Nyuton oʻzining „Tabiat falsafasining matematik prinsiplari“ (1687) asarida gravitatsiya qonuniga birinchi boʻlib toʻliq taʼrif berdi. Nyuton taʼrifiga binoan, ikki moddiy zarra (li va Gʻi2)ning oʻzaro gravitatsiya kuchi ularning massalariga toʻgʻri proporsional, orasidagi masofaning kvadratiga teskari proporsional va ularni birlashtiruvchi toʻgʻri chiziq boʻyicha yoʻnalgan.

Nyutonning ikkinchi qonuniga asosan, t massali jism gravitatsiya kuchi taʼsirida Yer bilan bogʻliq boʻlgan sanoq tizimiga nisbatan biror a tezlanish bilan harakatga keladi.

Formuladagi kattaliklar oʻzgarmas qiymatga ega ekanliklarini eʼtiborga olsak, jism harakatiga qarshilik koʻrsatuvchi kuchlar mavjud boʻlmagan hollardagi Yer sirtiga yaqin balandliklarda har qanday jism bir xil tezlanish bilan tushadi, degan xulosaga kelinadi.

Osmon mexanikasi Nyutonning gravitatsiya qonuniga asoslangan. Kosmosda tabiiy yoki sunʼiy jismlarning harakatlarini tekshirishda shu qonunga amal qilinadi. Koʻpgina hollarda Nyutonning gravitatsiya qonuni tufayli yangi sayyoralar, yoʻldoshlar aniqlandi, astronomiya qator yangi yutuqlarga erishdi. Shu bilan birga, bu qonun tushuntirib berolmagan Merkuriy, Venera, Mars sayyoralari perigeliylarining harakati kabi ayrim hodisalar ham maʼlum edi. Shu kabi uchraydigan chigalliklarni bartaraf qilish maqsadida olimlar Nyuton gravitatsiya qonunining matematik ifodasiga turli qoʻshimchalar kiritishga urindilar. Ammo bunday urinishlar natija bermadi. Kuchli gravitatsion maydonlarga (har qanday fizik obyektlarning hosil qiladigan maydoni gravitatsion yoki tortishish maydoni deyiladi. Gravitatsion maydon Eynshteynning umumiy nisbiylik nazariyasida toʻrt oʻlchovli tenzor potensiali orqali bayon qilinadi) va bu maydonlarda yorugʻlik tezligiga yaqin tezliklar bilan harakatlanuvchi jismlarga tatbiq qilishda Nyuton gravitatsiya qonunining butunlay ojizligi aniqlandi. Bunday hollarda Eynshteyn yaratgan gravitatsiya nazariyasidan foydalanish juda yaxshi natija beradi.

Manbalar 

Fizika
Evolutsiya dalillari

Evolutsiya dalillari Yerdagi barcha organizmlarning umumiy ajdoddan kelib chiqqanini isbotlovchi ilmiy dalil, maʼlumot va konsepsiyalardir. Bu isbotlar yordamida evolutsiya nazariyasi ilmiy hamjamiyatda tan olindi, evolutsiya sintetik nazariyasi esa turlanish jarayonlari haqidagi ilgʻor qarashlar tizimiga aylandi.

Evolutsiyaviy jarayonlar ham tabiiy, ham laboratoriya sharoitlarida kuzatiladi. Yangi turlar paydo boʻlgani maʼlum. Shuningdek mutatsiya tufayli yangi xususiyatlar rivojlangani ham kuzatilgan. Turlar ichida evolutsiya boʻlishi tajribaviy isbotlangan, turlanish jarayonlari esa tabiatda bevosita kuzatilgan.

Hayotning evolutsiyaviy tarixi haqida maʼlumot olish uchun paleontologlar organizmlarning qazilma qoldiqlarini tahlil qilishadi. Zamonaviy turlar orasidan qarindoshlik darajasini aniqlash uchun ularning tuzilishi, genomlari, embrional rivojlanishi (embriogenez) oʻrganiladi. Evolutsiya haqida qoʻshimcha axborotni hayvon va oʻsimliklarning geografik tarqalish qonuniyatini oʻrganuvchi biogeografiya beradi. Shu barcha maʼlumotlar yagona manzara — hayotning evolutsiyaviy daraxtini chizadi.

Kuzatiladigan evolutsiya 
Bugungi populatsiyalarda kuzatiladigan oʻzgarishlar nafaqat evolutsiya mavjudligini, balki barcha turlarning umumiy ajdoddan kelib chiqishi uchun zarur boʻlgan qator mexanizmlar borligini ham isbotlaydi. Genomlar sirasiga intronlar koʻchishi, genlar duplikatsiyasi, rekombinatsiya, transpozitsiya, retrovirus kiritmalar (genlarning gorizontal koʻchishi), ayrim nukleotidlar almashinishi, yoʻqolishi va qoʻshilishi, shuningdek xromosoma qayta qurilishlari kiruvchi turli mutatsiyalarga duchor boʻlishi kuzatilgan. Genom duplikatsiyasi (poliploidiya), notekis krossingover, xromosoma inversiyasi, xromosomalar translokatsiyasi, boʻlinishi, qovushishi, duplikatsiyasi va yoʻqolishi kabi xromosoma qayta qurilishlari maʼlum. Shuningdek, organizmlar tuzilishida oʻzgarishlar va funksional oʻzgarishlar — turli adaptatsiyalar,, yangi nav ozuqa hazm qilish qobiliyati paydo boʻlishi (jumladan — neylon va pentaxlorfenol) va hokazo hodisalar kuzatiladi. Bundan tashqari, yangi turlar shakllanishidagi turli-tuman oraliq bosqichlar aniqlanib, turlanish asta-sekin kechishi isbotlandi.

Manbalar

Adabiyot 
 Charles Darwin, Turlarning kelib chiqishi
 Происхождение человека и половой отбор 
 Эволюционный процесс 
 The Theory of Evolution 
 Douglas J. Futuyma, Evolutionary Biology, Sunderland, Massachusetts. 
 Эволюция жизни  
 Jerry Coyne, Why Evolution is True, 
 Richard Dawkins, The Greatest Show On Earth

Havolalar 
 Zoologiya 7 - 60-§.Hayvonot dunyosi evolutsiyasining dalillari
Spektr

Spektr (lotincha spectrum — „koʻrinish“) kontinuum ichida oʻzgaruvchi xususiyatlar toʻplamidir. Optikadan bir misol qilib kamalakni olish mumkin: undagi ranglar (yorugʻlik xususiyatlari) uzluksiz oʻzgarib boradi. Yorugʻlik spektrini spektroskopiya fani oʻrganadi.

Spektr (lotincha spectrum — tasavvur, tasvir) (fizikada) — 1) tizimni yoki jarayonni tavsiflovchi birorbir fizik kattalikning barcha qiymatlari majmui. S. diskret (uzlukli) va uzluksiz boʻladi; 2) birorbir nurlanishda mavjud boʻlgan toʻlqin chastotalari majmui; 3) har bir yoʻnalishda muayyan uzunlikli yoki chastotali monoxromatik toʻlqin tarqaladigan qilib ajratilgan elektromagnit nurlanish; 4) ekran, fotoplastinkadagi tasvir; 5) elektromagnit nurlanish koʻrinadigan yorugʻlikdan iborat boʻlganda S. hosil qiladigan rangli yoʻl. Turli xil nurlanishlarning modda tomonidan yutilish va chikarish S.lari, elektromagnit toʻlqinlar oʻzgaruvchan toklarining chastota S.lari, Quyosh xromosferasining S. va boshqa koʻpgina S.lar oʻrganilgan. Bu ishlar optik spektral asboblar, toʻlqin va chastota oʻlchagichlar va boshqa yordamida amalga oshiriladi. Koʻpincha tebranish chastotasi S.idan foydalaniladi. Tebranishning tabiatiga qarab elektromagnit tebranishlar Si, akustik S, optik S. xillari mavjud. Elektromagnit tebranishlar Si, ayniqsa, optik diapazondagisi (toʻlqin uz. 103—10~3 mkm) yetarli daraja oʻrganilgan. Optik S.ning chiqarish (obʼyektdan yorugʻlik chiqayotganda hosil boʻladi), yutilish (moddadan yorugʻlik oʻtayotganda hosil boʻladi), sochilish va qaytarish jarayonlarida sodir boʻladigan xillari bor. U kimyoviy taxlidda, atom va molekulyar fizikada va boshqalarda qoʻllanadi. Tebranish Si chizikli va tutash xillarga boʻlinadi. Chizikli S. chastotalari birbiridan maʼlum kattalikda farq qiluvchi garmonik tebranishlarni, tutash S. esa chastotalari turlicha boʻlgan garmonik tebranishlarni oʻz ichiga oladi.
Steve Zahn

Steven James Zahn (1967-yil 13-noyabr) — amerikalik aktyor, komik va musiqachi.

Filmografiyasi

Manbalar 

Amerikalik erkak aktyorlar
Amerikalik erkak televideniye aktyorlari
Amerikalik erkak ovoz aktyorlari
Yashayotgan insonlar
Taraz

Taraz (; 1936-yilgacha Avliyoota, 1936—1938-yillarda Mirzoyan, 1938-yilda Jambul, 1998-yildan Taraz) — Qozogʻiston Respublikasi Jambul viloyatidagi qadimgi shahar, viloyatning maʼmuriy markazi. Olmaotadan 545 km gʻarbda, Talas daryosini yoqasida joylashgan. Aholisi 352 ming kishiga yaqin (2013). Shahar aeroporti, temir yoʻl va avtovokzallar ishlab turibdi.

Tarixi 

Arxeologik maʼlumotlarga koʻra, Taraz taxminan 5-asrda vujudga kelgan. Dastlab, vizantiyalik elchi Zemarx tomonidan 568-yilda qayd etilgan. Shahar arab, fors manbalarida Talas, Taraz, Yangi nomlari bilan tilga olingan (8—18-asrlar).
Qadimda Taraz Talas daryosi yoqasida joylashgan. U qalʼa, shahriston va raboddan iborat boʻlgan. 7-asrda Taraz muhim savdo markazi. 751-yil Taraz yaqinida Talas jangi boʻlib oʻtgan. 9-asr oxiridan Somoniylar, 10-asr oxiridan Qoraxoniylar davlati tarkibida boʻlgan. 12-asr oxiridan boshlab Qoraxitoylar va Moʻgʻullar istilosidan ancha shikastlangan Taraz tanazzulga uchray boshlagan. 16-asr boshida shaharda gʻayot barham topgan. Tarazda oʻtkazilgan qazishmalar chogʻida zardushtiylarning ossuariylarda koʻmilgan qabrlari, devoriy rasmlar bilan bezatilgan 11 — 12-asrlarga oid hammom, korizlar (suv oʻtkazgich) topilgan. 19-asrda Avliyoota qalʼasi qurilgan. 1864-yilda Tarazni Rossiya qoʻshinlari bosib olgan. 1920-yildan Qozogʻiston tarkibida.

Aholisi 
2014-yilgi statistika boʻyicha tuman aholisi 351,353 kishini tashkil qildi (2014). Taraz shahri koʻp millatli shahar hisoblanadi, milliy tarkibi quyidagicha:

Sanoati 
Taraz kimyo (fosfor, mineral oʻgitlar), yengil va oziq-ovqat (charmpoyabzal kombinati, jun fabrikasi, mebel, tikuvchilik, attorlik fabrikalari, xrom va rezina buyumlari zavodlari, shakar-qand, goʻsht va spirt, aroq kombinatlari, vino, sut, baliq, pivo zavodlari) sanoatining muhim markazi. Mashinasozlik (kommunal asbobuskunalari, qishloq xoʻjaligi mashinalariga ehtiyot qismlar, agregat taʼmirlash zavodlari va boshqalar), qurilish materiallari sanoatlari rivojlanmoqda.

Ijtimoiy sohasi 
Tarazda 3 oliy oʻquv yurti (yengil va oziq-ovqat sanoati texnologiya instituti, gidromelioratsiyaqurilish va pedagogika institutlari), oʻlkashunoslik muzeyi, drama teatri bor. Tarazdan 18 km janubi-gʻarbda noyob meʼmoriy obidalar: Babaji xotun maqbarasi (10— 11-asrlar) va Oyshabibi maqbarasi (11 —12-asrlar) saqlangan.

Shahar galeriyasi

Adabiyotlar 
 Bernshtam A.N., Pamyatniki starini Talasskoy dolini, AlmaAta, 1941; Senigova T.N., Srednevekoviy Taraz, AlmaAta, 1972.

Manbalar 

 

Qozogʻiston shaharlari
Buyuk Ipak yoʻli boʻyidagi aholi punktlari
Termoyadroviy reaksiya

Termoyadroviy reaksiya yoki yadroviy sintez deb ikki yoki undan ortiq atom yadrolarining qoʻshilib, ogʻirroq yadro hosil qilish jarayoniga aytiladi. Bu jarayon davomida materiya butunligicha saqlanmay, massaning bir qismi energiyaga aylanib, ajralib chiqadi. Bu reaksiya faol yulduzlarni quvvatlaydi. Termoyadroviy reaksiya yadroviy reaksiyaning bir turidir.

Massasi temirdan kichik ikki yadro sintezi tashqariga energiya ajratadi, ogʻirroq yadrolar esa energiya yutadi (temir, nikel bilan birgalikda eng katta bogʻ energiyasining nuklonga nisbatiga ega). Yadro boʻlinishida esa aksincha boʻladi. Bundan kelib chiqadiki, sintez yengilroq, boʻlinish esa ogʻirroq unsurlar bilan sodir boʻladi. Qisqa muddatli ogʻir yadroli sintez roʻy beradigan ekstremal astrofizikaviy hodisalar ham mavjud. Bunday hodisalar, masalan, oʻta yangi yulduz paydo boʻlayotganida yuz berib, nukleosintezga sabab boʻladi.

Ernest Rutherford olib borgan transmutatsiyaga oid tajribalarga asoslanib, 1932-yili Mark Oliphant laboratoriya sharoitlarida birinchi boʻlib ogʻir vodorod izotoplari sintezini amalga oshirdi. Koʻp vaqt oʻtmay Hans Bethe yulduzlardagi termoyadroviy reaksiya asosiy siklini ayonlashtirdi. Harbiy maqsadlarda sintez tadqiqotlari 1940-yillar boshida, Manhattan loyihasi qismi oʻlaroq olib borildi, natijada 1951-yilga kelib ilk yadroviy bomba yaratildi.

Energiya olish maqsadida boshqariladigan yadroviy reaksiya ustida tadqiqotlar 1950-yillardan bugungacha davom etib kelmoqda. National Ignition Facility va ITER loyihalari doirasidagi bunday tadqiqotlar yadroviy energiya ishlab chiqarish istiqbolini yaqinlashtirmoqda.

Yana qarang 

 Yadro reaksiyasi

Manbalar

Havolalar 
NuclearFiles.org 
Annotated bibliography for nuclear fusion from the Alsos Digital Library for Nuclear Issues 

Tashkilotlar
ITER (International Thermonuclear Experimental Reactor)
CCFE (Culham Centre for Fusion Energy) 
JET (Joint European Torus)
Aqtau (shahar)

Aqtau — () Qozogʻistonning janubi-gʻarbida joylashgan shahar, Mangʻistau viloyatining markazi. Shaharda dengiz va havo porti mavjud. Aqtau shahri 1964-yildan 1991-yilgacha ukrain shoiri Taras Shevchenkoning hurmatiga Shevchenko deb atalgan.

Geografiyasi 
Shahar Kaspiy dengizining sharq qirgʻogʻida joylashgan. Shaharning janubi-sharqida 40 km uzoqlikda Qaraqiya tekisligi bor. Hududi tekis va asosan korrozik va deflyatsik harakatlardan iborat. Sovet Ittifoqining tadqiqotlariga koʻra: Yevropa va Osiyoning chegarasi Mugʻaljardan boshlanib, Embi dayosi boʻylab Kaspiy dengizigacha. 1950-yillargacha Qozogʻiston hududi Yevropa chegarasi Yoyiq daryosining yoqasi bilan chegaradosh edi. 2010-yilning aprel may oylarida rus geografik jamoatining ekspeditsiyasi Yevropa chegarasini Mugʻaljar orqali, Kaspiy qirgʻogʻi tekisligidan oʻtishi kerak degan hulosaga keldilar. Yevropa chegarasi hozirgidan bir necha barovar janubgacha choʻziladi. Hozirgi kunda rus geografik jamoati olimlar hamjamiyatining fikri Xalqaro geografik ittifoqning tasdiqlashiga erisha olmadi. Demak, agar Xalqaro geografik jamoat rus geografik jamoatining hulosasini tasdiqlasa, Mangʻistau viloyatining bir qismi Yevropada joylashgan boʻladi.

Transporti 
Aqtauda temir yoʻl vokzali yoʻq. Poezdlar Mangʻishlaq stansiyasiga kelib toʻxtaydi. Shahar va stansiya orasida № 101 avtobusi bilan taksilar qatnaydi, masofasi — 20 km. Aqtau porti Kaspiy dengizining sharqiy qismida joylashgan. Aqtau turli xalqaro yuklarni, neft va neft mahsulotlarini tashishga moslangan Qozogʻistondagi yagona port boʻlib hisoblanadi.

Aholisi

Madaniyati 
Aqtauda Abay nomidagi madaniyat uyi, N. Jantoʻrin nomidagi drama teatri, koʻplab kinoteatrlar, yungi klublar bor. Dengiz qirgʻogʻida turli oʻyingohlar, sport va madaniy komplekslar, hordiq chiqarish parklari mavjud.

Manbalar

Havolalar 

 Аппарат акима города Актау 
 Акимат Мангистауской области 

Qozogʻiston shaharlari
Osiyoning port shaharlari
Kaspiy dengizi aholi punktlari
Sovet Ittifoqida qurilgan shaharlar va shaharchalar
Gimnaziya

Gimnaziya — MDHda va baʼzi Yevropa mamlakatlarida mavjud boʻlgan chuqur bilim beradigan maktab turi. „Gimnaziya“ soʻzi grekcha γυμνάσιον (gymnasion) soʻzidan kelib chiqqan boʻlib, qadimiy Gretsiyada yoshlar aqliy va jismoniy bilim oladigan joylar shu nom bilan atalgan. Zamonoviy ingliz tilida gymnasium soʻzi asosan jismoniy mashq qiladigan joy maʼnosida qoʻllanadi.

Tarixi

Yevropada 
Nemis tilida soʻzlashuvchi, Markazoy Yevropa, Skandinaviya, Benelux va Baltika mamlakatlarida „gimnaziya“ soʻzini oliy oʻquv yurtlariga tayyorlovchi maktab sifatida qoʻllash 16-asrdan beri mavjud. „Gimnaziya“ soʻzi (grekcha γυμνάσιον) qadimiy Afinada mashq qilish maydonini nomlash uchun ishlatilgan. Bu joylarda jismoniy mashq va sportga bagʻishlangan soatlar orasida oʻqituvchilar taʼlim berishgan. Shu asnoda „gimnaziya“ soʻzi bilim olish muassasasi degan maʼnoni olgan.

Bu atamaning ishlatilishi Rimliklar orasida keng tarqalmagan. Italiyada Uygʻonish davri boshlanganda „gimnaziya“ soʻzi yana ishlatila boshlangan. 15-asrda Italiyadan Gollandiya va Germaniyaga oʻtgan. 1538-yil Strassburgda Johannes Sturm hozirgi nemis gimnaziyalarining modeli boʻlgan maktabga asos solgan. 1812-yil Prussiyada oʻquvchilarini universitetga joʻnata oladigan barcha maktab gimnaziya deb nomlanishi haqida buyruq chiqarilgan. 20-arga kelib bu udum barcha olmon mamlakatlariga, yana Avstriyaga va Rossiyaga tarqalgan.

Oʻzbekistonda 
Oʻrta Osiyoda gimnaziyalar 19-asrning soʻnggi choragida paydo boʻldi. 1876-yil Toshkentda oʻgʻil va qiz bolalar uchun rus progimnaziyalari (toʻliqsiz gimnaziyalar) ochilib, 1881-yilda gimnaziyaga aylantirildi. Ularda mahalliy aholi badavlat tabaqalari bolalarining baʼzilari ham oʻqigan. Dastlabki yillarda mahalliy aholi bolalari rus tili bilan yaxshiroq shugʻullanishi uchun lotin tilini oʻrganishdan ozod qilingan.

1894-yil Toshkentda lotin tili oʻqitilmaydigan real gimnaziya ochildi. 1900-yildan keyin Samarqand, Yangi Margʻilon (hozirgi Fargʻona), Chorjoʻy va boshqa shaharlarda ham qizlar va oʻgʻil bolalar gimnaziyalari tashkil qilindi. Bularda ham darslar faqat rus tilida olib borilgan. 1917-yil Toshkentda 4 gimnaziya boʻlgan. Gimnaziyalar 1918-yil tugatilib, oʻrniga yagona mehnat maktablari tashkil qilingan.

Manbalar 

Maktablar
Oʻral

Oʻral - () (1775-yilgacha Yoyiq shaharchasi) — shahar, Qozogʻiston Respublikasi Gʻarbiy Qozogʻiston viloyati markazi. Ural daryosi boʻyidagi pristan. Temir yoʻl stansiyasi. Aholisi 218,2 ming kishi (2012).

Tarixi 
16-asr oxirida Oreshnoye urochishchesi (maskani)da Yoyiq, kazaklari tomonidan Yoyiq shaharchasi istehkomi barpo qilindi. Noʻgʻay tatarlari tomonidan vayron qilinganidan keyin u 1613-yilda Yosh (Ural) daryosining quyi qismiga 50 km pastga hozirgi oʻrniga koʻchirildi. Yoyiq kazaklari Stepan Razin (1670—71), Yemelyan Pugachyov (1773— 75) raqbarligidagi Krestyanlar urushida qatnashdilar. Yoyiq shaharchasi shu davrda Krestyanlar urushi markazi boʻlgan. Shu bois, Yemelyan Pugachyov qatl qilinganidan keyin (1775) istehkom shaharcha nomi Yekaterina II farmoni bilan Uralsk deb oʻzgartirildi va shaharcha Astraxon gubernyasi tarkibiga kiritildi.

1868-yildan shahar yangidan tashkil qilingan Ural viloyati markazi boʻldi. Oʻsha davrda shahar aholisi, asosan, hunarmandchilik, savdo, dehqonchilik va baliq ovlash bilan shugʻullangan. 1894-yilda Ryazan — Ural temir yoʻlining oʻtkazilishi Kaspiy boʻyi dashtlarida yirik savdo markazining vujudga kelishiga omil boʻldi. 1912-yilda Uralsk da 100 dan ziyod mayda sanoat korxonasi, 300 hunarmand bor edi.

Qisqacha maʼlumot 
Aholisi 218 158 kishi (2012). Hozirda Oʻral shahri — Qozog'istonning yirik madaniy-iqtisodiy markazlarining biri. Shahrdagi yirik korxonalar: „Zenit“ zavodi, „Omega“, „Metallist“, Oʻral mexanika zavodi, Oʻral armatura zavodi, Oʻral poliplast zavodi ishlab chiqarish korxonalari, „Ayaz“ MChB va davlat „Oʻral davlat qishloq xoʻjaligi stansiyasi“ korxonasi. Bulardan boshqa viloyat darajasidagi non kombinati, issiqlik, yorugʻlik, gaz sanoatlari faoliyat yuritadi. Shaharda 2 madaniyat uyi, 18 kutubxona, Kirov parki, 3 muzey, 2 teatr, filarmoniya, koʻrgazma zali, 46 maktab, 3 oliy oʻquv yuritlari va 3 filial bor (2000). Shu jumladan, 35 hazina shifoxona mahkamasi faoliyat yuritadi. Oʻralda Gʻarbiy Qozogʻiston temir yoʻl orqali yuk tashish boʻlimi joylashgan.

Iqlimi 
Shahar iqlimi — kontinentalli, yozi qurgʻoq va issiq, qishda esa sovuq.
 Oʻrtacha yillik harorati — +6,2 °C
 Oʻrtacha yillik shamol tezligi — 2,9 m/s
 Oʻrtacha yillik havosi — 70 %

Aholisi 
Shahar aholisi 2012-yilgi statistika boʻyicha 218 158 kishini tashkil qildi. 2004-yildagi statistika bilan taqqoslab qaraydigan boʻlsak (222,4 ming) shahar aholisining kamayib borayotganligi koʻramiz, bunga asosiy sabablardan biri Oʻralning Rossiyaga chegaradoshligi. Chegaradosh davlatga koʻplab slovyan xalqlarining koʻchib ketishi keyingi yillarda koʻp kuzatilmoqda. Vaholanki Qozogʻistonda bundan 20 yil avval olmonlarning soni 1 millionga yaqin edi, hozirgi kunda ularning soni 178 ming.

Galeriyasi

Manbalar 

Qozogʻiston shaharlari
Transkontinental shaharlar