David Starr Jordan

David Starr Jordan (; 1851-yil 19-yanvar — 1931-yil 19-sentyabr) — amerikalik ixtiolog, zoolog va patsifist; Indiana (1884-1891) va Stanford (1891-1913) universitetlari prezidenti.

Biografiya 
Nyu-York shtatining Gainesville shahrida tugʻilgan. Jordan bolalik chogʻlaridanoq botanika va oʻsimliklar taksonomiyasiga qiziqqan. 1869-yilda u Cornell universitetiga oʻqishga kiradi hamda 1872-yilga kelib magistrlik darajasini oladi. U Amerika Qoʻshma Shtatlarining Oʻrta Gʻarbiy qismidagi turli oliy oʻquv yurtlarida dars beradi va fan bilan shugʻullanadi.

1874-yilda Jordan AQSh Baliqchilik qoʻmitasining laboratoriyasiga tashrif buyuradi va u yerda ixtiolog Spenser Fullerton Berdning taʼsiri ostida boʻladi. 1880-yillarning oʻrtalariga kelib Jordan Berdning moliyaviy koʻmagi ostida birinchi ekspeditsiyasini Indiana va Viskonsin shtatlarida, 1876-yildan keyin esa asosan AQShning janubida asosan baliqlari kam boʻlgan hududlarda har yili ixtiologik ekspeditsiyalarni tashkil uyushtiradi; toʻplangan namunalar esa oʻsha yillarda Berd rahbarlik qilayotgan Smitson institutiga yuborilgan.

1876-yilda u Butler universitetining professori sifatida oʻzining asosiy asarlarini nashr etadi: „Shimoliy Amerika Qoʻshma Shtatlarining umurtqali hayvonlari uchun qoʻllanmasi, shu jumladan Missisipi daryosining sharqida joylashgan hudud va Shimoliy Karolina va Tennessi shimolida joylashgan va dengiz turlarini oʻz ichiga olmaydi“. ().

1878-yilga kelib u falsafa fanlari doktori boʻldi. 1879-yilda esa Indiana universitetida zoologiya professori lavozimini egalladi. 1880-yilda Berd sharafi bilan uyushtirilgan, mamlakat baliqchilikni tekshirish munosabati bilan Jordan AQShning butun Tinch okeani sohillari boʻylab, Meksikadan Kanada chegarasigacha boʻlgan baliqlarni oʻrganish uchun ekspeditsiya uyushtiradi. 1884-yilga kelib esa zoologiya professori tomonidan Indiana universiteti prezidenti boʻlish taklifi beriladi. Garchi Jordan ilm-fan bilan shugʻullangan boʻlsa-da, u samarali boshqaruvchi edi va universitetning moliyaviy ahvolini yaxshiladi.

1891-yilda Jordanga, Stanford universitetining birinchi prezidenti boʻlish taklifi beriladi. U rozi boʻladi; U bilan Indiana universitetining bir qator professorlari va talabalari Kaliforniyaga koʻchib ketishadi. Jordan 1913-yilgacha prezident va 1916-yilgacha esa kansler (universitet rahbari) lavozimlarida ishlagan.

1896-1900-yillarga kelib u Evermann bilan hamkorlikda toʻrt jildlik klassik  maʼlumotnomasini nashr etadi.

1905-yilga kelib, u oʻz xoʻjayini, universitet homiysi boʻlgan Jeyn Stenfordning oʻlimining tabiiy sabablarini eʼlon qilib, zaharlanganligi toʻgʻrisidagi dalillarni yashirdi.

20 asrga kelib u jurnalistika bilan shugʻullangan; patsifistik qarashlarga amal qildi, yevgenika boʻyicha bir qator asarlar nashr etdi. U urushni insonning eng kuchli shaxslarini yoʻq qiladigan gʻayritabiiy faoliyat deb hisoblaydi.

David Starr Jordan 1931-yilga kelib, Palo-Altoda 80 yoshida vafot etdi.

1986-yilda ushbu olim sharafiga Jordan mukofoti taʼsis etilgan () har uch yilda bir yosh olimga evolyutsiya, ekologiya, populyatsiya biologiyasi yoki organizm biologiyasi sohasidagi innovatsion hissalari uchun beriladigan xalqaro mukofotdir.

Ishlari 
Ilmiy ishlari
 Manual of the Vertebrates of the Northern United States (1876)
 Science sketches (1887)
 Fishes of North and Middle America (1896—1900)
 Animal Life: A First Book of Zoölogy (1900)
 Food and Game Fishes of North America (1902)
 Shore Fishes of Hawaii (1903)
 Guide to the Study of Fishes (1905)
 The Fish Fauna of the Tortugas Archipelago (1905)

Boshqa ishlari
 Imperial Democracy (1899)
 The Philosophy of Despair (1901)
 Lifes Enthusiasms (1906)
 The Blood of the Nation (1901 i 1910)
 California and the Californians (1911)
 War and Waste (1913)
 Wars Aftermath (1914)
 Ways of Lasting Peace (1916)
 Democracy and World Relations (1920)
 Days of a Man (1922) — avtobiografiya

Manbalar

Havolalar  

 The David Starr Jordan Prize 
 David Starr Jordan, Ichthyology at the Smithsonian 

1851-yilda tugʻilganlar
19-yanvarda tugʻilganlar
1931-yilda vafot etganlar
19-sentyabrda vafot etganlar