Ken Bowersox

Kenneth Dwane „Sox“ Bowersox (1956-yil 14-noyabrda tugʻilgan) — Amerika Qoʻshma Shtatlari dengiz floti zobiti va sobiq NASA astronavtidir. U beshta kosmik kemaning uchirilishining faxriysi va Xalqaro kosmik stansiyada uzoq vaqt boʻlgan. U 38 yoshu 11 oyligida STS-73 ni uchirganida, u kosmik kemaga qoʻmondonlik qilgan eng yosh odam boʻldi.

Biografiya 
Bowersox 1956-yil 14-noyabrda Virjiniya shtatining Portsmut shahrida tugʻilgan, ammo Indiana shtatidagi Bedfordni oʻzining tugʻilgan shahri deb bilar edi. Bolaligida uning oilasi Kaliforniyaning Oknard shahrida yetti yil yashagan va u Rio Real boshlangʻich maktabida oʻqigan. Bowersox Amerika Boy Skautlarida faol boʻlgan va burgut skautidir. U 1978-yilda komissiya olishdan oldin Merilend shtatining Annapolis shahridagi Amerika Qoʻshma Shtatlari Harbiy-dengiz akademiyasida aerokosmik muhandislik boʻyicha bakalavr darajasini oldi. Bir yil oʻtib, 1979-yilda Nyu-York shahridagi Kolumbiya universitetida mashinasozlik boʻyicha magistrlik darajasini oldi. Bowersox AQSh Harbiy-havo kuchlari sinov uchuvchilar maktabida tahsil olgan va 85A ball bilan tamomlagan. U A-7E va F/A-18 samolyotlarida sinov uchuvchisi boʻlib xizmat qilgan va 1987-yilda astronavt nomzodi sifatida tanlangan. Bowersox Qoʻshma Shtatlar dengiz flotida kapitan unvoniga ega.

Astronavt faoliyati 
U 1987-yilda NASA tomonidan kosmonavt uchuvchisi etib saylangan.

Space Shuttle missiyalari 

Bowersox dastlab STS-50 va STS-61 kosmik kemalarida uchuvchi sifatida uchgan, u STS-73 missiyalariga, mikrogravitatsiyaviy tadqiqot missiyasiga va STS-82, Hubble Space missiyalariga qoʻmondonlik qilgan.

ISS ekspeditsiyasi 6 

U Don Pettit va Nikolay Budarin bilan 2002 va 2003-yillarda XKS 6-ekspeditsiyasi komandiri sifatida XKS bortida uzoq vaqt qolish uchun STS-113 ni uchirdi va kosmik kema sifatida emas, balki Soyuz TMA-1 bortida qaytib keldi. 6-ekspeditsiya davomida Bowersox Pettit bilan 2 ta EVAni amalga oshirdi, bu umumiy EVA vaqtining 13 soatdan koʻproq vaqtini tashkil etadi.

NASAdan keyin 
Bowersox 2006-yil 30-sentyabrda NASAdan nafaqaga chiqdi. 2009-yil 16-iyunda u SpaceX kompaniyasida astronavtlar xavfsizligi va missiyasini taʼminlash boʻyicha vitse-prezident etib tayinlandi.U 2010-yilning 8-iyunida, SpaceXʼning Falcon 9 raketasining birinchi muvaffaqiyatli uchirilishidan toʻrt kun oʻtgach, Astronavtlar Shon-sharaf ordeniga sazovor boʻldi.

2012-yilning 17-yanvarida Bowersox 2011-yil dekabr oyi oxirida SpaceXʼdan isteʼfoga chiqqani haqida xabar berilgan edi.

Bowersox American Home Improvement TV-ning uchta epizodida paydo boʻldi. 3-seriya, 24-qism, „Haqiqat baytlari“ deb nomlangan, 1994-yil 18-mayda efirga uzatilgan.

NASA maʼmuriyati 
2019-yil iyul oyida Bowersox Uilyam Gerstenmayerni NASAning Inson qidiruv operatsiyalari missiyasi direktori yordamchisi sifatida almashtirdi. 2020-yil may oyida Bowersox Duglas Loverroni NASAning Inson qidiruv operatsiyalari direksiyasi maʼmuriyati yordamchisi vazifasini bajaruvchisi sifatida almashtirdi.

Mukofotlar va bezaklar 
Bowersox — mukofot yulduzi bilan Milliy Mudofaa Xizmati medali, Terrorizmga qarshi Global Urush Xizmati medali, Dengiz floti xizmati lentasi va toʻrtta mukofot yulduzli NASA kosmik parvoz medallari bilan taqdirlangan.

1995-yil 26-oktyabrda Bowersox 1995-yilgi Jahon seriyasining 5-oʻyinida tantanali birinchi maydonni tashladi.

Manbalar

Havolalar 

 
 Spacefacts biography of Ken Bowersox
 Space.com announcement of Bowersox’s resignation from SpaceX

Yashayotgan insonlar
1956-yilda tugʻilganlar