Kamshat Donenboyeva

Kamshat Baigazinovna Donenboyeva (; 1943-yil 15-sentabr — 2017-yil 9-noyabr) — Qozogʻistondagi qishloq xoʻjaligi ishchisi, 1974-yildan 1989-yilgacha Oliy Sovet deputati. Gʻalla chigiti ishlab chiqarishni rivojlantirishda oʻz hissasini qoʻshganligi uchun u ikki marta Lenin ordeni bilan taqdirlandi va 1975-yilda Sotsialistik Mehnat Qahramoni medalini oldi.

Hayoti 
Kamshat Baigazinovna Donenboyeva 1943-yil 15-sentabrda Qozogʻiston Sovet Sotsialistik Respublikasining Qoʻstanay viloyati Leninskoye shahrida (hozirgi Uzunkol) tugʻilgan. Oʻn toʻrt yoshida u mexanika kurslariga borish mobaynida, Demyanovskiy gʻalla chigiti ishlab chiqaruvchi firmada ishlashni boshladi. U 1961-yilda Qoʻstanay qishloq xoʻjaligi kollejida oʻqishini tugatdi va uskunalar operatori sifatida bitirdi.

Mehnat faoliyati 
Donenboyeva „Xarkov“ davlat kollektiv xoʻjaligi traktor haydovchisi sifatida ishlashni boshladi. Bir yil ichida u Belarus uslubidagi traktor pillash uchun ishlab chiqarish rekordlarini oʻrnatishni boshladi. 1962-yilda u 1,018 gektar maydonda raqobatlashgani tufayli oʻz uchun ajratilgan 720 gektar maydonni oshirdi. U turli traktorlarda ishlay boshladi, jumladan, MTZ-5, MTZ-50, DT-54, DT-74, K-700 va K-701, shuningdek, kombinatorlar, kesuvchilar va oʻrimchilar. Kirovets K-700 maxsus Donenboyeva uchun moʻljallangan va u birinchi boʻlib uskunalarni sinovdan oʻtkazgan. Har yili u oʻz ekin hosilini talab qilinganidan bir yarim yoki ikki baravar koʻp qilib oshirdi. 1972-yilda Donenboyeva regional pillachilar raqobatida birinchi oʻrinni egalladi va milliy tanlovda 3-oʻrinni egalladi. Uning ushbu harakatlari uchun u 1972-yil 13-dekabrda Lenin ordeni bilan taqdirlandi. Keyingi yili esa Zernograd Butun Ittifoq musobaqasida buyuk sovrinni oldi.

1974-yilda Donenboyeva Qoʻstanay mintaqaviy kengashi va SSSR Oliy Soveti delegati etib saylandi. Keyingi yili u ikkinchi Lenin ordeni bilan taqdirlandi, shuningdek, Sotsialistik Mehnat Qahramoni va 1976-yilda „Faxriy Badj“ ordeni bilan mukofotlandi. U uch marta Oliy Sovet deputatligiga qayta saylandi va 1989-yilgacha xizmat qildi. Shu bilan birga u toʻrt nafar bola tarbiyalagan va besh yil (1980-1985) davomida Milliylar Sovetining vitse-prezidenti boʻlgan. 1990-yilda Xarkov fermasida xavfsizlik muhandisi boʻlishga koʻtarilgan, uch yildan soʻng esa u pensiyaga chiqquncha ushbu faoliyatini davom ettirgan. 2002-yilda Saudiya Arabistoni Makka shahridagi Haj safariga bordi. 2015-yilda Donenboyeva Xalqaro keksalar kuni bayramida Qoʻstanay viloyati hokimi Archimedes Mukhambetov va Qoʻstanay shahri hokimi Basil Zhakypov tomonidan milliy qahramon sifatida taqdirlandi.

Kamshat Donenboyevaning nomi sovet xalqining ogʻzida qoldi, u haqida radio va televideniyeda eshitildi, gazeta va jurnallar u haqida yozdilar. U uch marta SSSR Oliy Kengashi deputati etib saylangan va 10 yil davomida Oliy Sovet Millatlar Kengashi raisining oʻrinbosari boʻlgan. U ayol nihoyatda ogʻir ishni tanladi — Borovskiy tumanidagi (hozirgi Mendikarinskiy tumani) Xarkovskiy sovxozi dalalarida ulkan „Kirovets“ traktorida ishlash, laureatlar, medallar, shon-shuhrat.

Kamshat opa hamma narsaga vaqt topdi: dalaga, traktorga, uyga, oilaga, qishloqdoshlariga, deputatlik ishlariga. Kamshat Donenboyevaning traktorchi ayol sifatidagi oʻrnaklari faol oʻrganildi. Koʻp qizlar uchun u orzusidagi ayolga aylandi. Ammo, undan farqli oʻlaroq, ularning barchasi yengil traktorlarda ishlagan. Shuning uchun, bugun ham uni taniganlar, u Kamshat edi va boshqa hech kim unga oʻxshamaydi, — deyishadi.

Mukofot va unvonlari 
SSSR

 Sotsialistik Mehnat Qahramoni
 Qozogʻiston SSRda xizmat koʻrsatgan yoshlar ustozi (1981-yil 1-oktyabr)
 ikkita Lenin ordeni
 Shon-sharaf belgisi
 SSSR Davlat mukofoti
 ikkita „Mehnat faxriysi“ medali
 „1941-1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushidagi gʻalabaning qirq yilligi“ yubiley medali

Qozogʻiston

 2001-yil — „Qozogʻiston Respublikasi Mustaqilligining 10 yilligi“ medali
 2008-yil — „Ostonaga 10 yil“ medali
 2003-yil — Qoʻstanay shahrining faxriy fuqarosi
 2011-yil — „Qozogʻiston Respublikasi mustaqilligining 20 yilligi“ medali
 2013-yil — Qoʻstanay viloyatining faxriy fuqarosi (16-avgust)
 2016-yil — „Qozogʻiston Respublikasi mustaqilligining 25 yilligi“ medali
 2016-yil — Qozogʻiston Respublikasining „Mehnat faxriysi“ medali

Oʻlimi va merosi 
Donenboyeva 2017-yil 9-noyabr kuni Qoʻstanayda vafot etdi va uning dafn marosimi Qoʻstanay Masjidida oʻtkazildi. 2018-yil sentyabr oyida Donenboyeva sharafiga Doʻstlik uyi yodgorlik marosimi oʻtkazildi va uning hayoti haqida biografiya tayyorlanayotganligi eʼlon qilindi.

Manbalar

Yana qarang 

 

Sotsialistik Mehnat Qahramonlari
SSSR Davlat mukofoti laureatlari
Lenin ordeni sohiblari