Azot (Severodonetsk)

„Severodonetsk assotsiatsiyasi Azot“ OAJ (Ukraina PJA „Severodonetsk Azot“ uyushmasi) – Severodonetsk shahridagi Sovet va Ukraina kimyo sanoati korxonasi. U „Ostchem Holding“ kimyoviy xoldingining bir qismidir. Korxonaning asosiy faoliyati mineral azotli oʻgʻitlar ishlab chiqarish hisoblanadi.

Hikoya 
Lisichansk kimyo zavodi 1951-yil 16-fevralda mineral oʻgʻitlar ishlab chiqarish majmuasi sifatida foydalanishga topshirildi.

 1953-yil boshida ammiak sintezi sexi ishga tushirildi, bu esa zavodni oʻz xomashyosi bilan taʼminlash imkonini berdi.
 1959-yil 1-iyulda zavodda tabiiy gazdan polietilen ishlab chiqaradigan yangi sex ishga tushirildi
 1963-yil 5-iyulda siklogeksanni havo kislorodi bilan oksidlash orqali kaprolaktam ishlab chiqarila boshlandi.
 1963-yil aprel oyida SSSRda birinchi marta asetilen pirolizidan atsetaldegid olindi.
 1966-yilda korxona Lenin ordeni bilan taqdirlangan, 1968-yilda esa Lenin komsomoli nomi berilgan.
 1968-yilda SSSRda vinil asetatning eng yirik ishlab chiqarilishi yoʻlga qoʻyildi.
 1970-yilda suv asosidagi polivinilatsetat boʻyoqlari, polivinilatsetat elimlari, quruq yoqilgʻi ishlab chiqarish yoʻlga qoʻyildi.
 1974-yil 23-fevral Ammiak ishlab chiqarish yoʻlga qoʻyildi (TEC (Yaponiya) tomonidan etkazib beriladi).
 1975-yil 10-fevral – adipik kislota ishlab chiqarish boshlandi va oʻsha yilning 3-martida adipodinitril olindi.
 1997-yilda polietilenni qayta ishlash sexi, polietilen paketlar va plyonkalar ishlab chiqarish yoʻlga qoʻyildi.
 2004-yilda korxona YoAJga aylantirildi, uni World White Chemical xalqaro kompaniyasi boshqaradi.
 2007-yilda yangi havo ajratish zavodi ishga tushirildi.
 2009-yilda korxona tomonidan tabiiy gaz sarfini uchdan bir qismga qisqartirish imkoniyatiga ega boʻlgan chiqindilarni muqobil yoqilgʻi turiga qayta ishlash stansiyasi qurilishi boshlandi.
 2011-yil aprel oyida Severodonetsk Azot Dmitriy Firtashning azot kimyosi guruhi DF aktivlarini birlashtirgan OSTCHEM xoldingining bir qismi boʻldi.

Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishi paytida 
2022-yilning yozida, Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishi paytida Severodonetsk uchun janglar doirasida, zavod Ukraina Qurolli Kuchlari zavodning mudofaasini oʻtkazgan mustahkamlangan hududga aylandi. 2022-yil 25-iyun kuni Checheniston rahbari Ramzan Qodirov zavod toʻliq Rossiya nazoratiga oʻtganini eʼlon qildi.

Faoliyat 
Kompaniya eksportga yoʻnaltirilgan: mahsulotining atigi 30 foizi Ukraina ichki bozorida sotiladi va 70 foizga yaqini eksport qilinadi..11253588

2012-yilda korxonada: 582,120 ming tonna ammiakli selitra; 401,139 ming tonna karbamid; 484,865 ming tonna konsentratsiyalanmagan azot kislotasi; 1033,335 ming tonna suyuq ammiak; 32,213 ming tonna texnik suv ammiak. 2013-yilning besh oyida korxona tomonidan: 261,55 ming tonna ammiakli selitra; 187,77 ming tonna karbamid; 453,27 ming tonna suyuq ammiak; 216,16 ming tonna azot kislotasi.

Moliyaviy holat 
2010-yil uchun moliyaviy koʻrsatkichlar: Daromad: 3,329 mlrd. Zarar: 345,2 million UAH Soliqlar: Yil davomida kompaniya 64,52 million UAH miqdorida soliq toʻlagan. Shundan davlat byudjetiga 8,246 million UAH tushdi.

2011-yil uchun moliyaviy koʻrsatkichlar: Daromad: 6,64 milliard UAH. Zarar: 735,225 million UAH.

InvestGazeta maʼlumotlariga koʻra, 2013-yilning birinchi yarmida Severodonetsk Azot sof daromad boʻyicha Ukrainaning 50 ta eng yirik kompaniyalari roʻyxatida 45-oʻrinni egalladi (3 194 million grvn).).

Mahsulotlar 
Asosiy mahsulotlar:

 ammiak va azotli mineral oʻgʻitlar;
 Organik spirtlar va kislotalar
 Uy kimyoviy moddalari, polimerlar va polimer plyonkalardan tayyorlangan mahsulotlar

Mukofotlar 
2006, 2007, 2008 yillarda „Ukrainaning 100 ta eng yaxshi tovarlari“ mahsulot sifati boʻyicha Butun Ukraina tanlovi gʻolibi. Mahsulot va xizmatlar sifati sohasidagi yutuqlari uchun 2009-yil Mustaqil Davlatlar Hamdoʻstligi mukofoti diplomi sovrindori. Mahsulot va xizmatlar sifati sohasidagi yutuqlari uchun 2008-yilgi MDH mukofoti uchun ikkinchi tanlovning milliy bosqichi gʻolibi.

Koʻrsatkichlar

Adabiyotlar 

 Butov, V. V. Severodonetsk kimyogarlari [Matn] : [ish tajribasi Severodonets. ishlab chiqarish. ob-tion „Azot“] / V. V. Butov, M. A. Platkov. – M. : Kimyo, 1989 yil. – 62 s. – (Ilgʻor jamoalar). – 5-7245-0194-5

Eslatmalar