Nepal milliy futbol terma jamoasi

Nepal milliy futbol jamoasi (nepalcha: नेपाल राष्ट्रिय फुटबल टोली) — xalqaro futbol bahslarida Nepal sharafini himoya qiladi. Terma jamoa NFA tomonidan nazorat qilinadi. Osiyo Futbol Konfederatsiyasi (OFK) aʼzosi Nepal futbol jamoasi uy oʻyinlarini Katmandudagi Dasarath Rangasala Stadiumda oʻtkazmoqda.

Tarix

Kelib chiqishi (1921-1993) 
Nepalda futbol 1921-yilda Rana sulolasi davrida milliy sport turi boʻlgan. Bir nechta klublar tuzildi va bir nechta ichki turnirlar, masalan, Ram Janaki kubogi (1934) va Tribhuvan Challenge Shield (1948) tashkil etildi. 1951-yilda Butun Nepal Futbol Assotsiatsiyasi (ANFA) tashkil etildi va bu Nepal milliy futbol jamoasining shakllanishiga olib keldi.

Asos solinishi(1963—1970) 
1963-yilda Nepal jamoasi Ogʻa Xon Oltin Kubogida birinchi xalqaro safar oʻyinida maydonga tushdi. Nepal 18 kishilik tarkibga ega boʻlgandan soʻng, ANFA oʻyinchilarni birinchi oʻyinini oʻtkazish uchun Sharqiy Pokistonning (hozirgi Bangladesh) Dakka shahriga musobaqada ishtirok etish uchun uchib ketdi. Bangabandhu National Stadiumda Nepal Pokistonning Western Railway jamoasi bilan toʻqnash keldi. Jamoa 0:7 hisobida magʻlub boʻldi. Ikki kundan soʻng Nepal terma jamoasi Sharqiy Pokistonning mahalliy jamoasi boʻlgan Dhaka Wonders bilan oʻynadi. Ushbu oʻyinda ham 0:7 hisobida magʻlub boʻldi. Ikki qoniqarsiz oʻyindan soʻng Nepal saralash bosqichidan chiqib ketishi aniq edi. Yakuniy oʻyin Dakka Police Clubga qarshi boʻlib oʻtdi, ammo oldingi ogʻir yoʻqotishlarga qaramay, Nepal oʻyinda bitta gol evaziga gʻalaba qozonishga muvaffaq boʻldi. Gol muallifi Prakash Bikram Shah chet elda gol urgan birinchi nepallik boʻldi. Gol 19-daqiqada kiritildi.

Modernizatsiya va oltin avlod (1970-1999) 
1970-yilda Nepal FIFAga aʼzo boʻldi. Ikki yildan soʻng Nepal Osiyo Futbol Konfederatsiyasiga (OFK) qoʻshildi. Bu bilan Nepal birinchi rasmiy xalqaro oʻyinini 1972-yil 13-oktabrda oʻtkazdi va Xitoy Xalq Respublikasiga 2:6 hisobida magʻlub boʻldi. FIFA tomonidan tan olingan oʻyinda Nepal terma jamoasi safida birinchi gol urgan birinchi nepallik futbolchi Y.B.Ghale boʻldi. Ghale 1982-yilgi Osiyo oʻyinlarida Quvayt darvozasiga ham gol urgan. Tegishli futbol infratuzilmasining yoʻqligi, murabbiylar, texniklar va boshqa jihozlarning yetishmasligi Nepal futbol federatsiyasining milliy oʻyinchilar oʻrtasida futbol darajasini oshirishga qaratilgan saʼy-harakatlari yoʻlida doimo toʻsiq boʻlib kelgan. Jon boshiga toʻgʻri keladigan rasmiy daromad Nepalda futbolning rivoji FIFAning yoshlar dasturlari orqali Nepalda futbolni targʻib qilishga boʻlgan qatʼiy qarori tufayli juda yaxshi natija koʻrsatdi.

1980-yillarning oʻrtalarida FIFA Nepal federatsiyasiga oʻzining birinchi yoshlar dasturini ishga tushirishda yordam berish uchun moliyaviy yordam koʻrsatdi va bir qator murabbiylarni yubordi, bu dastur boshlangʻich darajada (masalan, maktablarda) iqtidorlarni aniqlash va yosh futbolchilar bilan taʼminlashga qaratilgan edi. Maydonda ham, undan tashqarida ham kerakli nou-xau bilan taʼminlandi. Dastlabki besh yillik reja birinchi yoshlar dasturi boʻyicha tayyorlangan oʻyinchilarning yarmiga milliy terma jamoada joy topishga yordam berdi va birinchi va oltinchi Janubiy Osiyo federatsiyasi (SAF) oʻyinlarida 2 ta oltin medalni qoʻlga kiritgan jamoa asosan yosh oʻyinchilardan iborat edi. Nepal pastki oʻrindagi davlatlar qatoriga kirgan boʻlsa-da, Nepal Janubiy Osiyo o'yinlarida katta muvaffaqiyatlarga erishdi va ikkita oltin, ikkita kumush va ikkita bronza medalini qoʻlga kiritdi.

Nepal 1986-yilda Daniyada 80-yillarning oʻrtalari va oxirigacha Osiyo Konfederatsiyasiga kirmagan jamoalariga qarshi bir nechta muhim oʻrtoqlik uchrashuvlarini oʻtkazdi. Jumladan, 1987-yilda SSSR va Sharqiy Germaniya va 1989-yilda Gʻarbiy Germaniyaga qarshi maydonga tushdi. Shu bilan birga, Nepal terma jamoasi 1989-yilgi ANFA kubogida Ural Sverdlovsk FC kabi klublarga qarshi turnirlarda qatnashgan.

Nepal 1997 va 1998-yillardagi Gubernator oltin kubogi, 1993-yilgi Janubiy Osiyo o'yinlarida oltin medalni qoʻlga kiritgan va 1993-yilda Janubiy Osiyo mintaqaviy hamkorlik uyushmasida 3-oʻrinni qoʻlga kiritgan bir qancha kichik turnirlarda gʻalaba qozonishda davom etdi.

Pasayish (2000-2009) 
Nepal futboli 2001-yildan 2003-yilgacha unutilmas ikki yilga duch keldi ikki guruh (hukumat va FIFA tomonidan qoʻllab-quvvatlangan terma jamoa) oʻrtasidagi janjal Nepal futbolini chuqur muammolarga olib kelgan edi. Nepal taʼqiqga duch keldi va shuning uchun hech qanday tadbirlarda ishtirok eta olmadi va reyting keskin tushib ketdi. Mojaro hal qilindi, ammo bu Nepal futboli ancha pasga tushib ketgan edi. Nepal oʻzining 100-xalqaro futbol uchrashuvini 2003-yil yanvar oyida Janubiy Osiyo Futbol Federatsiyasi (SAFF) chempionatida Bangladesh bilan oʻynaganida nishonladi. Nepal turnirda haqiqiy taʼsir koʻrsata olmadi. 22 yillik xalqaro ishtiroki davomida Nepal jamoasi Janubiy Osiyodan tashqarida bor-yoʻgʻi 26 ta davlat bilan oʻynadi, shunga qaramasdan u turli mintaqaviy turnirlar davomida mamlakatning barcha Janubiy Osiyodagi qoʻshnilarini magʻlub etdi. Nepal, shuningdek, 1999-yil Bangabandhu kubogida Gana U23 va 2002 FIFA Jahon chempionati saralash kampaniyasida Qozogʻiston (shu davrda Qozogʻiston OFK aʼzosi boʻlgan) kabi raqobatbardosh jamoalarga yaxshi oʻyin koʻrsatdi.

Futbol saviyasini koʻtarish uchun koʻplab urinishlarga qaramay, resurslari cheklangan mamlakat futbolchilari Janubiy Osiyodan tashqari xalqaro futbolda ham oʻz izlarini qoldira olishmadi. 2003-yilda Osiyo Kubogi saralash bosqichida Nepalning A terma jamoasi Janubiy Osiyodan tashqarida boʻlib oʻtgan xalqaro oʻyinlarda bir qancha magʻlubiyatga uchradi. Janubiy Koreyada boʻlib oʻtgan Osiyo Kubogi saralash bosqichi doirasidagi oʻyinda mezbonlar raqib darvozasiga 16 ta gol urishga muvaffaq boʻlishdi. Oltita uchrashuvda Nepal oʻz darvozasidan 45 ta gol oʻtkazib yubordi va bir marta ham raqib darvozasiga aniq zarba bera olmadi. Biroq, 2002-yilgi FIFA Jahon chempionati uchun saralash musobaqasi Nepalning xalqaro futboldagi eng yaxshi oʻyinlaridan biriga guvoh boʻldi. Askarlar toʻrtta oʻyinda ikkita gʻalabani taʼminladilar va Makao va Iroqqa qarshi ikkita oʻyinda 13 ta gol urishdi. Ammo Nepal milliy va yoshlar terma jamoalari xalqaro miqyosda sezilarli muvaffaqiyatlarga erisha olmagani va FIFA bir necha xalqaro turnirlarda yoshni cheklashning yangi tizimini joriy qilgani sababli, Nepal yaqinda faqat FIFA Jahon chempionati va Osiyo kubogi saralash bosqichida hamda SAFFda ishtirok etishga qaror qildi.

Qayta tiklanish (2010-yildan hozirgi kungacha) 
Murabbiy sifatida Graham Robertsn tayinlanganidan soʻng, Nepal oʻn yillik tanazzuldan keyin katta muvaffaqiyatlarga erishdi. Nepal 2015-yilda SAFF U-19 chempionligini va 2016-yilda 3 ta yirik turnirda, Bangabandhu kubogida va OFK birdamlik kubogida gʻolib chiqdi va 2016-yil Janubiy Osiyo oʻyinlarida oltin medalni qoʻlga kiritdi. Nepal 2016-yilda hech qanday oʻyinda magʻlub boʻlmagan.

Nepal 2019-yilgi Osiyo Kubogi saralash bosqichida yaxshi oʻyin koʻrsatdi, Guam ishtirok eta olmaganligi sababli keyingi bosqichga chiqdi. Nepal oʻz maydonida kuchliroq Filippin va Yamanga qarshi ikkita muvaffaqiyatli durang oʻynadi, ikkalasi ham 0:0 hisobida yakunlandi. Ammo terma jamoa Tojikistonga ikki marta va safarda Filippinga va Yamanga yutqazgani uchun 2019-yilgi Osiyo kubogi saralashiga chiqa olmadilar.

Nepal 2022-yilgi FIFA Jahon chempionati saralashida ishtirok etdi, u yerda kuchli Avstraliya, Quvayt va Iordaniya, shuningdek, Xitoy Taypeyi bilan birga kuch sinashdi. Nepalliklar Xitoy Taypeyi ustidan safarda 2:0 hisobida bitta gʻalaba qozonishgan va keyingi beshta oʻyindan soʻng birorta ham gol ura olishmagan.

Nepal 2021-yilgi SAFF chempionatida ishtirok etdi va Hindiston milliy futbol jamoasidan keyin guruhda 2-oʻrinni egalladi. Ular yaxshi oʻyin koʻrsatishdi, ammo Nepal „moviy yoʻlbarslar“ga qarshi gʻalaba qozona olmadi va 3-0 hisobida magʻlub boʻldi.

Uy stadioni 

Jamoaning uy maydoni mamlakat boʻylab turlicha boʻlib, ulardan biri Dasarath Rangasala stadionidir. Katmanduda joylashgan Nepaldagi koʻp maqsadli stadion hisoblanadi. 18 000 tomoshabinga moʻljallangan, ularning barchasi chiroyli tarzda joylashtirilgan. Bu Nepaldagi eng katta stadioni hisoblanadi. U Nepal qahramonlaridan biri Dashrath Chand sharafiga nomlangan.

Yaqinda stadion 2012-yilgi OFK Chaqiruv kubogi va 2013-yilgi SAFF chempionati uchun asosiy joy sifatida foydalanilgan, shuningdek, Halchowk Stadium baʼzi oʻyinlarga mezbonlik qilgan.

Sport tadbirlaridan tashqari, stadion madaniy tadbirlarni oʻtkazish uchun musiqa maydoni sifatida ham foydalaniladi, Bryan Adams bu joyda konsert bergan.

Nepaldagi 2013-yilgi SAFF chempionati oldidan stadion taʼmirlandi, bunda oʻrindiqlar 20 000 dan 28 000 gacha kengaytirildi.

Jamoa imiji

Toʻplam 
Milliy terma jamoa libosida Nepal davlat bayrogʻi ranglarini aks ettirish uchun qizil, koʻk va oq uch rangli ranglardan foydalanilgan. Uy uchrashuvlarida qizil rang, mehmonda esa koʻk rangdan foydalaniladi. Baʼzi toʻplamlardagi naqsh bayroqning uchburchak shaklini, yaʼni 2013-yilgi toʻplamni aks ettiradi. Nepalning toʻplamlari asosan shablon toʻplamlari boʻlib, maxsus jamoaga xos toʻplamdan farqli hisoblanadi. Buning sababi, Nepal terma jamoasi ishlab chiqaruvchilar bilan toʻplamlar boʻyicha hamkorlik bitimlarini amalga oshirish yetarli daromad keltirmaydi.

1998-yilgacha boʻlgan tarix haqida juda kam narsa maʼlum. Biroq 1998-yilda Bangkokda boʻlib oʻtgan Osiyo oʻyinlari paytida Nepal terma jamoasi Bijay Shohni jamoaga texnik yordam koʻrsatish uchun yollagan, shu bilan birga murabbiy yordamchisi sifatida ham ishlagan. Oʻsha paytda jamoada turnir uchun bosma sport kiyimlari yoʻq edi. Vaqtinchalik toʻplamlarni chop etgandan soʻng, Bijay „Attsh“ deb nomlanuvchi futbolkalarni chop etish kompaniyasini ochishdan ilhomlanib, ilk bora AQSh matbaa kompaniyasi va Janubiy Koreyadagi hamkasblari bilan hamkorlikda milliy terma jamoa uchun toʻplamlarning birinchi partiyasini ishlab chiqardi.

Natijalar va oʻyinlar 

Oxirgi 12 oydagi oʻyinlar va kelajakda rejalashtirilgan oʻyinlar

2021

2022

Murabbiylar shtabi

Oʻyinchilar rekordi

Eng koʻp ishtirok

Eng yaxshi toʻpurarlar

FIFA Jahon chempionati

Manbalar

Havolalar 
 Nepali football tournaments details — Nepal90
 Nepal FIFA profile
 Nepal national football team picture 
 Nepali Football Team, Fixtures and Results
Nepal
Milliy futbol terma jamoalari
Osiyo milliy futbol terma jamoalari
OFK Chaqiruv Kubogi gʻoliblari