Hindistondagi ommaviy axborot vositalari

Hindistondagi ommaviy axborot vositalari — televideniye, radio, kino, gazetalar, jurnallar va internetga asoslangan veb-saytlar, portallardan iborat. Hindiston ommaviy axborot vositalari 18-asr oxiridan boshlab faoliyat yurita boshlagan. Hindistonda bosma ommaviy axborot vositalari 1780-yildayoq paydo boʻlgan. Radioeshittirish 1927-yilda ommaga uzatila boshlangan. Bugungi kunda ommaviy axborot vositalarining katta qismi reklama, obuna va mualliflik huquqi bilan himoyalangan materiallarni sotishdan daromad oladigan yirik korporatsiyalar tomonidan nazorat qilinadi.

Hindistonda 500 dan ortiq sunʼiy yoʻldosh kanallari (80 dan ortigʻi yangiliklar kanallari) va 70 000 gazetalar mavjud boʻlib, bu dunyodagi eng katta gazeta bozori hisoblanadi va har kuni 100 million nusxadan ortiq sotiladi.

Bosma nashrlar 

Hindistonda chop etilgan birinchi gazeta Hicky's Bengal Gazette boʻlib, 1780-yilda Jeyms Avgust Hikki tomonidan chop qilina boshlangan. Tez orada The India Gazette, The Calcutta Gazette, The Madras Courier (1785) va The Bombay Herald (1789) kabi boshqa gazetalari nashr qilina boshlangan. Bu gazetalar Britaniya hukmronligi ostidagi hududlar haqida malumotlar berishga qaratilgandi. 1822-yilda tashkil etilgan va Gujaratida bosilgan Bombay Samachar Osiyodagi eng qadimgi gazeta hisoblanadi. 1826-yil 30-mayda Udant Martand (The Rising Sun) Hindistonda, Kalkuttadan (hozirgi Kalkutta) gazetalari birinchi hind tilidagi gazetalar hisoblanib, har seshanba kuni bosmadan chiqarilgan.

1947-yilda Buyuk Britaniyadan mustaqillikka erishgandan keyin ham ingliz tilidagi gazetalar bir qator sabablarga koʻra mashhur edi. Axborot agentliklarining telegraf sxemalari Rim alifbosi va Morze alifbosidan foydalangan holda ingliz matbuotiga tezlikda ustunlik berilgan. Hind tillarida diakritiklar tufayli matn terish tezligi ham ancha sekin edi. Bundan tashqari, matbuot koʻproq daromad olish uchun import qilinadigan tovarlar reklamasiga tayangan va xorijiy reklama beruvchilar tabiiy ravishda ingliz tilidagi ommaviy axborot vositalarini afzal koʻrgan. Maʼmuriyat tili ham ingliz tiliga oʻtgan.

Ayni paytda Hindistonda umumiy tirajlari 80 million nusxani tashkil etadigan 1000 ga yaqin hind gazetalari nashr etiladi. Kundalik gazetalar soni boʻyicha ikkinchi til boʻlgan ingliz tilida 250 ga yaqin kundalik nashrlar bor va ular 40 million nusxani tashkil qiladi. Mashhur hind gazetalari: Dainik Jagran, Dainik Bhaskar, Amar Ujala, Devbhumi Mirror, Navbharat Times, Hindustan Dainik, Prabhat Khabar, Rajasthan Patrika va Dainik Aaj .

Oʻqilishlar soni boʻyicha, IRS 2019-yil 1-chorak maʼlumotlariga koʻra, Dainik Jagran eng mashhur hind tilidagi gazeta boʻlib, jami gazetxonlar soni (TR) 70,377,000 ni tashkil etadi. Dainik Bhaskar 51,405,000 oʻquvchilari soni boʻyicha ikkinchi oʻrinda turadi. Keyingi uchta pogʻonada 47,645,000 TR bilan Amar Ujala, 18,036,000 TR bilan Rajasthan Patrika va 14,102,000 TR bilan Prabhat Xabar egallagan. Eng yaxshi 10 ta hind gazetasining umumiy oʻquvchilari soni 188,68 million kishi deb hisoblangan.  Bu esa 38,76 ga ega boʻlgan eng yaxshi 10 ta ingliz tilida nashr qilinadigan gazetadan deyarli besh baravar koʻp kitobxonlar soni borligini anglatadi.

Eshittirishlar 

2006-yil 16-noyabrda Hindiston hukumati qishloq xoʻjaligi markazlari, taʼlim muassasalari va fuqarolik jamiyati tashkilotlariga FM radiostansiyadan erkin foydalanish imkoniyatini beruvchi kommunal radiostansiya toʻgʻrisidagi qonunni eʼlon qilgan. Radioga maksimal 30 metr balandlikda 100 vattlik samarali radiatsiya qilingan quvvat (ERP) ruxsat etilgan. Litsenziyaga besh yil davomida amal qilinadi va bir tashkilot faqat bitta litsenziya olish mumkin.

Manbalar 

Ommaviy axborot vositalari