Sport jamiyati

Sport klubi (yengil atletika klubi yoki sport jamiyati yoki sport uyushmasi deb ham ataladi) — sport bilan shugʻullanish maqsadida tashkil etilgan bir guruh odamlar jamoasi.

Sport klublari aʼzolari birgalikda oʻynaydigan, haq toʻlamaydigan va vaqti-vaqti bilan boshqa shunga oʻxshash klublarda oʻynashi mumkin boʻlgan, asosan oila va doʻstlar tomonidan tomosha qilinadigan tashkilotlardan tortib, boshqa klublar bilan muntazam ravishda raqobatlashadigan va baʼzan professional oʻyinchilarga ega boʻlgan jamoa va muassasalar hisoblanadi. Klublar bitta sport turiga yoki bir nechta (koʻp sport turlari)turiga ixtisoslashgan boʻlishi mumkin.  Atletika klubi atamasi baʼzan atletikaga bagʻishlangan emas, balki umumiy sport klubi uchun ishlatiladi.

Tashkilot 
Kattaroq sport klublarida  futbol, basketbol, futzal, kriket, voleybol, gandbol, xokkey, bouling, suv polosi, regbi, yengil atletika, boks, beysbol kabi sport turlari professional va havaskor boʻlimlarga ega boʻlishi bilan tavsiflanadi.Sport klubiga mansub jamoalar va sportchilar bir xil rangdagi  klub formalarini kiyib, bir xil klub nomidan foydalangan holda  bir nechta turli ligalar, chempionatlar va turnirlarda ishtirok etishlari mumkin.

Koʻpgina professional sport klublarida sheriklik tizimi mavjud boʻlib, unda sheriklar annuitet toʻlovini toʻlaydilar. Bunday holda, muxlislar butun mavsum davomida klubning uy uchrashuvlari va koʻrgazmalarida qatnashish huquqiga ega boʻladilar va klub binolarida deyarli barcha sport turlari bilan shugʻullanish huquqiga ega boʻladilar. Roʻyxatdan oʻtgan assotsiatsiya aʼzolari toʻlovlari, ishtirok etish toʻlovlari, homiylik shartnomalari, jamoa savdosi, televideniye huquqlari va sportchi transferi toʻlovlari odatda sport klublarini moliyalashtirishning asosiy manbalari hisoblanadi.

Baʼzi sport jamoalari, masalan, Red Bull GmbH kompaniyasiga tegishli boʻlgan va birgalikda Red Bulls nomi bilan tanilgan bir nechta sport jamoalari bitta nosport kompaniyasiga tegishli sanaladi va moliyalashtiriladi. Bunga boshqa misollar sifatida Bayer 04 Leverkusen va PSV Eyndxoven orqali Bayer AG va Philips korporatsiyalariga tegishli boʻlgan ishchi jamoalari, Samsung Group (Samsung Sprots) ga tegishli boʻlgan jamoalarni keltirish mumkin. Ular bir nechta turli sport turlari va ligalarida raqobatlasha oladilar.

Aʼzolik 
Raqobatbardosh klublarda sportchi odatda maʼlum bir yoʻnalish boʻyicha faqat bitta klubda roʻyxatdan oʻtadi va faqat musobaqa yoki mavsum davomida ushbu klub uchun kurashadi. Bundan istisnolar qatoriga oʻyinchilarning almashinuvi va transferlari, sportchining kredit shartnomalari va biriktirilmagan sinov ishtiroki kiradi. Agar sportchi bir nechta yoʻnalishlar boʻyicha raqobatlashsa yoki klub aʼzoligi mahalliy sport klublari kabi ijtimoiy yoki mashgʻulot jihatlariga ega boʻlsa, sportchilar bir nechta klublarda roʻyxatdan oʻtishlari mumkin.

Koʻp aʼzolik, masalan, yengil atletika sporti kabi individual sport turlarida keng tarqalgan boʻlib, bu yerda masofaga yuguruvchi yengil atletika jamoasi, shuningdek, yoʻlda yugurish jamoasi uchun kurashishi mumkin, shuningdek, mahalliy sport klubida keyingi aʼzolikka ega boʻlishi mumkin. Baʼzi milliy sport organlari sportchidan klubga aʼzo boʻlishning ustuvor tartibini aytib berishni talab qiladi, bunda qaysi klub sportchi xizmatlariga daʼvo koʻproq yoki birinchi boʻlib borligini koʻrsatadi.

Dunyo boʻylab sport klublari 
Yevropa, Shimoliy Afrika, Gʻarbiy Osiyo, Hindiston yarimoroli yoki Markaziy va Janubiy Amerika kabi dunyoning koʻplab mintaqalarida bir nechta sport boʻlimlari (koʻp sport klublari) yoki filiallari boʻlgan sport klublari, shu jumladan yuqori raqobatbardosh professional jamoalar juda mashhur va rivojlangan.

Amerika Qoʻshma Shtatlarida Nyu-York Athletic Club va Los-Anjeles Athletic Club kabi yirik muassasalar bir nechta sport turlari bilan shugʻullanadigan atletik klublar boʻlib xizmat qiladi. Amalda bitta sport jamoasi boʻlgan sport klublariga misollar ham koʻp. NFL (Amerika futboli), CFL (Kanada futboli), NBA (basketbol), MLB (beysbol), NHL (hokkey) yoki MLS (assotsiatsiya futboli) Shimoliy Amerika sport ligalaridagi har bir jamoani sport klublari deb atash mumkin, ammo ular faqat bitta sportga eʼtibor berishadi. Boshqa tomondan, Amerika universitet jamoalari, odatda, taʼlim muassasasiga tegishli haqiqiy koʻp sport klubini tashkil etuvchi tuzilmada tashkil etilgan, ammo universitet kolleji atletikasi deyarli hech qachon klublar deb atalmaydi; Amerika kollejlari va universitetlaridagi „klub sportlari“ kollejlar tomonidan toʻgʻridan-toʻgʻri homiylik qilinmagan, balki talabalar tashkilotlari tomonidan qoʻllab-quvvatlanadigan sport turlariga ishora qiladi.

Buyuk Britaniyada deyarli barcha yirik sport tashkilotlari bitta sport turiga bagʻishlangan, bundan mustasno Cardiff Arms Park saytining egasi boʻlgan Uelsning Kardiff shahrida joylashgan Cardiff Athletic Club. U kriket (Kardiff kriket klubi), regbi ittifoqi (bu yarim professional Kardiff regbi klubining asosiy aktsiyadori), dasht xokkeyi (Cardiff &amp; Met Xokkey klubi), tennis (Kardiff kriket klubi) bilan shahardagi eng yaxshi havaskor sport tadbirlari uchun javobgardir. Catford Wanderers Sports Club badminton, kriket, futbol assotsiatsiyasi va tennis inshootlariga ega multisport tashkilotidir. Bundan tashqari, boshqa bir qancha mamlakatlarda boʻlgani kabi, koʻplab universitetlar va kollejlar talabalar sportining keng doirasini professional yoki yarim professional darajada rivojlantiradilar. Fulxem bir vaqtlar professional regbi ligasi jamoasi va eshkak eshish klubini boshqargan, bundan buyon boshqa futbol klublari bunga taqlid qilgan. Koʻpgina futbol klublari kriket jamoalaridan kelib chiqqan. Bugungi kunda koʻpgina yirik shaharlarda har bir sport turi uchun alohida klublar mavjud (masalan Manchester Yunayted futbol klubi va Lancashire County kriket klubi Manchesterda joylashgan).

Koʻpgina klublar xalqaro miqyosda oʻzlarini futbol klublari deb taʼriflaydilar (Britaniya ingliz tilida „FC“, „Football Club“ va nemis tilida „Fußball-Club“; „CF“, portugal tilida Clube de Futebol va ispanchada Club de Fútbol). Umuman olganda, Britaniya futbol klublari faqat futbol jamoalari bilan maydonga tushadi. „SC“ ekvivalent qisqartmasi („Futbol klubi“ uchun) Shimoliy Amerika ingliz tilida vaqti-vaqti bilan qoʻllanadi (masalan, Nashville SC va Orlando City SC), ammo sport terminologiyasini Shimoliy Amerikalashtirishni umuman istamaslik Shimoliy Amerikaning aksariyat jamoalari bir oz Shimoliy Amerika ingliz tilidagi „futbol“ Shimoliy Amerika panjara uslubidagi futbolni nazarda tutgani uchun hali ham oʻz nomida „FC“ dan foydalaniladi (masalan, FC Dallas yoki Toronto FC).

Manbalar 

Sport