yakhyo/uz-wiki huggingface dataset:
Jebe (ot)

Jebe (djebe, djabe) — qozoq otlarining eng qadimgi zotlaridan biri, qozoq zotining eng yirik vakillari, hozirgi Qozogʻiston hududida yetishtirilgan va hozirda Qozogʻiston Respublikasi va unga tutash hududlarda yetishtirilmoqda. Kuchli va oddiy zot, poda tarkibida, dashtlarda va ogʻir sharoitlarda yashashga moslashgan.

Kelib chiqishi 
Ilmiy ma'lumotlarga koʻra, hozirgi Qozogʻiston hududida otlarni xonakilashtirish 5000-yildan koʻproq vaqt oldin boshlangan. Jebe zotli otlar nasl-nasabi qadimgi qozoq otlaridan kelib chiqqan. Jebe moʻgʻul zotlariga yaqin boʻlgan aborigen ot zotlarini nazarda tutadi, katta ehtimol bilan ular ehtimol Prjevalski otidan kelib chiqqan.

Hozirgi jebe otlari qozoq otining eng yirik vakillari boʻlib, hozirgi Qozogʻiston hududida va unga tutash hududlarda yetishtiriladi. Ushbu zot hozirgi Aqtoʻbe viloyatining janubida shakllangan. Zotni saqlash va rivojlantirishda 1930-yilda ushbu hududda ochilgan Emba naslchilik zavodining oʻrni katta.

Uzoq vaqt davomida jebe zotli otlarning tashqi koʻrinishini yaxshilash uchun ular Don zotidagi aygʻirlar bilan chatishtirilgan, shunga qaramay, jebe Don otlariga qaraganda ancha massivdir. Jebe otlari kuchli va oddiy, minish uchun mos. Hozir Qozogʻistonda Jebe zotli otlarning sof zotini koʻpaytirish asosida yangi zot – Mugodjar naslchilik ishlari olib borilmoqda. Tajribalar Qozogʻistonning turli viloyatlarida joylashgan bir qator otchilik xoʻjaliklarida olib boriladi, ularning har birida turli ishlab chiqaruvchilarning bir nechta liniyalari mavjud.

Tashqi koʻrinish 
Jebe qozoq zotining eng yirik vakillari. Bu zotning otlari proporsional boshga ega, old qismi keng, quloqlari kichik va jagʻ mushaklari yaxshi rivojlangan. Boʻyin qismi yetarli darajada uzunlikda, koʻpincha pastroqda joylashgan. Jebe otlari asosan past boʻyli boʻlib, balanligi 1,44-1,80 metr, orqa qismi toʻgʻri va keng, bel qismi kuchli. Koʻkrak yumaloq, oʻrtacha chuqurlik va kenglikda, yelka lopatkasi qisqa, tik oʻrnatilgan. Krup kalta, ba'zi otlarda osilgan, mushaklari rivojlangan. Old oyoqlari kuchli, yaxshi joylashgan, zich tuyoqli, kalta va qalin sochlari bor.

Jebe otlarining ranglari toʻq bay, bay, toʻq qizil va kulrang.

Tarkib 
Jebe juda kuchli va oddiy zot boʻlib, ogʻir sharoitlarda hayotga moslashgan. Bu poda otlarining zoti, dasht tipida. Zotning shakllanishi yil davomida podada yaylovlarda oʻtlash bilan boqiladi. Bu jebe otlarining eng ogʻir qish sharoitida va oziq-ovqat yetishmasligida omon qolish qobiliyatini va qishda oʻzlari yemsh topish qobiliyatini aniqladi — tebenevka.

Jebe otlari mahalliy aholi tomonidan transport, goʻsht va sut manbai sifatida foydalaniladi. 3,5 yoshli Jebe otining ogʻirligi 430 kg gacha, goʻshti ajoyib ta'mga va kaloriya tarkibiga ega boʻladi. Ular soʻyilganida 53-60% goʻsht beradi, bir kunda 10-15 litrdan 20 litrgacha sut berishi mumkin.

Yana qarang 

 Qozoq oti
 Aday oti

Manbalar 

Otlar
Hayvonlar
Ot zotlari
Biologik turlar
Koʻmirtepa (Surxondaryo viloyati, Qiziriq tumani)

Koʻmirtepa — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: VII asrlar. Surxondaryo viloyatining Qiziriq tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Taqiya” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Surxondaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi arxeologiya yodgorliklari
Kuchuktepa (Surxondaryo viloyati, Qiziriq tumani)

Kuchuktepa — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: I—III asrlar. Surxondaryo viloyatining Qiziriq tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Xomkon” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Surxondaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi arxeologiya yodgorliklari
Nomsiztepa2 (Surxondaryo viloyati, Qiziriq tumani)

Nomsiztepa2 — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: I—XIII asrlar. Surxondaryo viloyatining Qiziriq tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Qorasuv” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Surxondaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi arxeologiya yodgorliklari
Kattatepa (Surxondaryo viloyati, Shoʻrchi tumani)

Kattatepa — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: XII asrlar. Surxondaryo viloyatining Shoʻrchi tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Oliyhimmat” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Surxondaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi arxeologiya yodgorliklari
Korizlar suv inshootlari (Surxondaryo viloyati, Sherobod tumani, Oqtosh)

Korizlar suv inshootlari — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: Oʻrta asrlar. Surxondaryo viloyatining Sherobod tumanida joylashgan. Obyekt manzili: Oqtosh qishlogʻi. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Surxondaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi arxeologiya yodgorliklari
Korizlar suv inshootlari (Surxondaryo viloyati, Sherobod tumani, Zarabogʻ)

Korizlar suv inshootlari — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: Oʻrta asrlar. Surxondaryo viloyatining Sherobod tumanida joylashgan. Obyekt manzili: Zarabogʻ qishlogʻi. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Surxondaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi arxeologiya yodgorliklari
Nomsiztepa-3 (Surxondaryo viloyati, Sherobod tumani)

Nomsiztepa-3 — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: V—VIII asrlar. Surxondaryo viloyatining Sherobod tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Boybuloq” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Surxondaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi arxeologiya yodgorliklari
Nomsiztepa-4 (Surxondaryo viloyati, Sherobod tumani)

Nomsiztepa-4 — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: V—VII asrlar. Surxondaryo viloyatining Sherobod tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Quluqsho” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Surxondaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi arxeologiya yodgorliklari
Kofirqal’a (Zindontepa) (Surxondaryo viloyati, Sherobod tumani, Uzunsoy)

Kofirqal’a (Zindontepa) – Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: I—IV XVI—XIX asrlar. Surxondaryo viloyatining Sherobod tumanida joylashgan. Obyekt manzili: „Uzunsoy“ MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Surxondaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan – davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi arxeologiya yodgorliklari
Kultepa (Surxondaryo viloyati, Uzun tumani)

Kultepa — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: Oʻrta asrlar. Surxondaryo viloyatining Uzun tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Yangi kuch” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Surxondaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi arxeologiya yodgorliklari
Kaltepa (Surxondaryo viloyati, Shoʻrchi tumani)

Kaltepa — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: II—IV asrlar. Surxondaryo viloyatining Shoʻrchi tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Guliston” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Surxondaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi arxeologiya yodgorliklari
Kultepa (Surxondaryo viloyati, Shoʻrchi tumani, Tamaddun, V asr)

Kultepa  — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: V asr. Surxondaryo viloyatining Shoʻrchi tumanida joylashgan. Obyekt manzili: „Tamadun“ MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Surxondaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Joylashuvi 
Qadimda aholi punkti bo'lgan yodgorlik Qizilsoyning chap sohilida, shimoli-sharqiga yaqin joyda joylashgan. Tarixiy va madaniy Chag'oniyon atrofida bo'lgan.Bu hudud  hozirgi Oʻzbekistonning Surxondaryo viloyati Shoʻrchi shahri chekka hududiga to'g'ri keladi .  Bu qadimiy manzilgohni ilk bor Oʻzbekiston sanʼatshunos ekspeditsiyasi tomonidan XX asr 60-yillarning ikkinchi yarmida o'rganilgan. G.А.Pugachenkova tomonidan ushbu manzilgohdan topilgan terrakota majmuasi Kultepa manzilgohi kushanlar davriga toʼgʼri kelishini koʼrsatib berdi. Kultepa manzilgohi ba]zi manbalarda Joyilma nomi bilan ham keltiriladi. Biroz vaqt o'tgach, 1970-yillarning o'rtalarida manzilgohni o’rgangan olimlar tuproq qatlami bir necha joylarda 12–14 m ga yetishini aniqladilar.

Topilmalari 
Hozirgi kunda manzilgohning katta qismi aholi tomonidan deyarli butunlay o’zlashtirilib ekin maydonlari va haydaladigan dalalarga aylantirilgan. Hozirgi kunda Kultepa (Joyilma) kichik tepalikdan iborat bo'lib, u yerda madaniy qatlamning qalinligi 14 m ga yetadi, janubi va sharqidan sopol buyumlar parchalari va boshqa narsalar topilgan. Aholi turar joyining umumiy xronologik asosi miloddan avvalgi I - IV asrga to’g’ri keladi. Yozuv harflarining uslubi aralash xarakterli, bu yerda monumental shakl harflar kursiv bilan birlashtiriladi. Masalan, san va ro shakllari Surxkoʻtal, Rabatak va Ayram yozuvlarida choʻzilgan yozuvga o'xshaydi va gamma omikronga ulangan. Bu ikkalasining ulanishi Kanishka podshoning Surxko‘tol bitiklarida, masalan "Vado"da ham uchraydi. Aslida, birinchi so'zdagi alfa harfi va ikkinchisidagi dze harfi kursiv xarakterga ega. Yozuvda uch marta uchraydigan omikronning konturi beqaror – yumaloq. Yozuvli xum hoshiyasi ko‘ndalang kesimi uchburchak shaklida, ustki qismi yumaloq, pastki cheti uchli. Bu turdagi buyumlar Kanishka davridagi Kampirtepa yodgorligida ham uchraydi. Shuning uchun ham baqtriya yozuvining bizgacha yetib kelgan xumdagi qismida shaxsiy unvon keltirilgan boʻlishi mumkin deb taxmin qilinadi.

Kushonlar davrida Chag'aniyon manzilgohi alohida ahamiyat ega. Xalchayondagi sulolaviy ibodatxona, saroyda aks ettirilgan haykaltaroshlik tasvirlari kushonlar davlati haqida ko’p ma’lumot beradi.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi arxeologiya yodgorliklari
Surxondaryo viloyati
Kulkentepa (Toshkent viloyati, Bekobod tumani)

Kulkentepa — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: Aniqlanmagan. Toshkent viloyatining Bekobod tumanida joylashgan. Obyekt manzili: Bekobod tumani. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Toshkent viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi arxeologiya yodgorliklari
Kultepa (Toshkent viloyati, Bekobod tumani)

Kultepa — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: Aniqlanmagan. Toshkent viloyatining Bekobod tumanida joylashgan. Obyekt manzili: Kulsoy oʻng qirgʻogida. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Toshkent viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi arxeologiya yodgorliklari
Kupagalitepa (Toshkent viloyati, Bekobod tumani)

Kupagalitepa — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: Aniqlanmagan. Toshkent viloyatining Bekobod tumanida joylashgan. Obyekt manzili: Bekobod tumani. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Toshkent viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi arxeologiya yodgorliklari
Bahriddin Roʻziyev

Bahriddin Murtazoyevich Roʻziyev (1949-yil, Qarshi tumani, Qashqadaryo viloyati, Oʻzbekiston SSR, SSSR) – oʻzbek davlat arbobi. 2002-yil iyundan 2008-yil 12-dekabrgacha Navoiy viloyati hokimi lavozimida ishlagan.

Tarjimai holi 
1949-yilda Qashqadaryo viloyati Qarshi tumani Chiya qishlogʻida tugʻilgan.

Moskvadagi Oliy komsomol maktabida tahsil olgan. Keyinchalik Toshkent politexnika institutining Navoiy filiali – sanoat-qurilish fakultetini tamomlagan. Qurilish muhandisligi boʻyicha diplom olgan. Tarix fanlari nomzodi.

Bahriddin Roʻziev Kommunistik yoshlar ittifoqi viloyat qoʻmitasining birinchi kotibi, Navoiy shahar komitetining ikkinchi kotibi, „Oblgaz“ rahbari boʻlib ham ishlagan.

2002-yilning iyuniga qadar Navoiy viloyati Konimex tumani hokimi lavozimida ishlab kelgan.

2002-yil iyundan 2008-yil 12-dekabrgacha Navoiy viloyati hokimi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1949-yilda tugʻilganlar
Navoiy viloyati hokimlari
Craig Dawson

Kreyg Douson () 1990-yil 6-mayda Angliyada tugʻilgan. Kreyg Douson ingliz futbolchisi boʻlib, „West Ham United“ klubining markaziy himoyachisi hisoblanadi.

Douson futbolchilik faoliyatini 2007/08-yilgi mavsumda „Redkliff Boro“da boshlagan va u yerda tezda oddiy futbolchiga aylangan. U klubda ikki mavsum oʻynadi va muxlislarning sevimlisiga aylandi. 2009-yil fevral oyida u Rochdeylga koʻchib oʻtdi va klub bilan ikki yillik shartnoma imzoladi.

Douson „Rochdeyl“ uchun debyutini 2009-yil 8-avgustda „Port Vale“ga qarshi oʻtkazdi. Keyin u Futbol Ligasi kubogida „Hillsboro“da „Sheffild Uensdey“ jamoasiga qarshi oʻynadi. Ushbu uchrashuvda „Rochdeyl“ uchta gol oʻtkazib yuborganiga qaramay, muxlislar Dousonni uchrashuvning eng yaxshi futbolchisi sifatida tan olishdi.

2009/10-yilgi mavsumda Kreyg Douson barcha musobaqalarda 10 ta gol urdi va Yilning ikki ramziy futbol ligasi jamoasiga kiritilgan.

2010-yilning 31-avgustida Kreyg Douson Premer-liganing „Vest Bromvich Albion“ klubiga „Blackbirds“ bilan uch yillik shartnoma tuzdi. „Vest Bromvich“ bilan shartnoma imzolagandan soʻng, Kreyg Douson 2010/11-yilgi mavsum oxirigacha ijara asosida „Rochdeyl“ga qaytdi.

2011-yil 17-sentyabrda Kreyg Douson Premer-ligadagi debyutini klub safida „Swensea City“ga qarshi boshlaganida oʻtkazgan.

Terma jamoadagi faoliyati 
Kreyg Douson 2011-yilning 1-sentyabrida Ozarbayjonga qarshi oʻyinda Angliya U-21 terma jamoasida debyut qilgan. U yoshlar terma jamoasi safida jami 15ta oʻyin oʻtkazib, 6ta gol urishga muvaffaq boʻlgan.

Statistika

Manbalar 

Angliya futbolchilari
Yashayotgan insonlar
1990-yilda tugʻilganlar
6-mayda tugʻilganlar
Pages with unreviewed translations
Erkak futbolchilar
Munchoqtepa (Toshkent viloyati, Bekobod tumani)

Munchoqtepa — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: Aniqlanmagan. Toshkent viloyatining Bekobod tumanida joylashgan. Obyekt manzili: Bekobod tumani. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Toshkent viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi arxeologiya yodgorliklari
Bakyt Amanbaev

Baktybek A. Amanboev: (qirgʻiz va ruscha : Amanbayev Baktybek Abdilashimovich; 1969-yilda tugʻilgan) 2021-yilning aprelidan beri Qirgʻizistonning AQSh va Kanadadagi elchisi lavozimida ishlab kelgan.

Bolalaigi va taʼlimi 
Amanboyev 1969-yilda tugʻilgan. Amanboyev Jorjiya (AQSh shtati) Kennesaw Davlat universitetida tahsil olgan (2012), Qirgʻiziston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi Diplomatik akademiyasini tamomlagan (2010), Qirgʻiziston Milliy universitetining siyosatshunoslik fakulteti aspiranturasi (2010), magistratura Bishkek xalqaro biznes va menejment maktabining Biznes boshqaruvi (MBA) fakulteti (1998), Qirgʻiziston Milliy universitetining bakalavriat darajasi (1996)ni olgan.

Jurnalistika va tegishli sohalardagi dastlabki faoliyati 
2000–2004 – Qirgʻiziston Respublikasi Jogorku Keneshi (parlamenti) deputatining katta maslahatchisi.2000–2007 – Ozodlik radiosi muxbiri, Ozod Yevropa/Ozodlik radiosining qirgʻiz xizmati2005–2007 – Qirgʻiziston davlat teleradiokompaniyasi reklama va tijorat agentligi direktori.2005–2008 – Qirgʻiziston Milliy universitetining siyosatshunoslik kafedrasi katta oʻqituvchisi

Davlat xizmati 
2010–2010 – Qirgʻizistonning ikkinchi yirik shahri Oʻsh shahri vitse-meri2011–2012 – Qirgʻiziston Respublikasi parlamenti (Jogorku Kenesh) matbuot xizmati rahbari2013–2015 – Qirgʻiziston Respublikasi Ombudsmanı; Ombudsman idorasi xususiy fuqarolar va nodavlat notijorat tashkilotlari nomidan inson huquqlari boʻyicha mustaqil himoyachi sifatida ishlaydi va ishlarni sudda koʻrib chiqish uchun tavsiya etish huquqiga ega edi.

2020-Qirgʻiziston noroziliklari va AQSh va Kanadadagi elchi 
2020-yilgi qirgʻiz namoyishlaridan soʻng Amanboev Qirgʻiziston hukumati apparati rahbari – Qirgʻiziston Respublikasi vaziri boʻldi. 2021-yil aprel oyida Amanboyev Qirgʻiziston Respublikasining AQShdagi Favqulodda va Muxtor Elchisi etib tayinlangan edi.

Manbalar

Havolalar 

 Qirgʻiziston Respublikasining AQSh va Kanadadagi elchixonasi
Amanbaev, Bakyt}}

1969-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Jurnalistlar
Qirgʻizistonlik jurnalistlar
Pages with unreviewed translations
Nomsiztepa (Toshkent viloyati, Boʻka tumani, Mirzabek)

Nomsiztepa — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: Aniqlanmagan. Toshkent viloyatining Boʻka tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Mirzabek” MFY, Yangiturmush qishlogʻi. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Toshkent viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi arxeologiya yodgorliklari
Nouhou Tolo

Nouhou Tolo (talaffuzi: , Nuhu Tolo; 1997-yil 23-iyunda tugʻilgan) — baʼzan Nouhou (talaffuzi: Nuhu) nomi bilan tanilgan, kamerunlik professional futbolchi, Oliy ligada Seattle Sounders FC va Kamerun milliy jamoasi uchun chap qanot himoyachisi sifatida oʻynaydi. Nouhou 2021-yilgi Afrika millatlar kubogida Kamerunni himoya qildi.

Klubdagi faoliyati 
Nouhou oʻz faoliyatini 2015-yilda Rainbow Bamenda klubi bilan boshlagan va u yerda bir mavsum oʻynagan. Kamerundagi jamoalar oʻrtasida uning huquqlariga kim egalik qilishiga oid shartnoma mojarosi dastlab Nouhouning Qoʻshma Shtatlarga oʻtishiga toʻsqinlik qildi, ammo 2016-yil aprel oyida u Seattle Sounders FC 2 klubi bilan shartnoma imzoladi. Nouhou 24 ta oʻyinda maydonga tushdi va bir necha daqiqada jamoani boshqardi.

Bosh direktor Gart Lagerwayning soʻzlariga koʻra, Nouhou 2017-yil 26-yanvarda Seattle Sounders FC bilan shartnoma imzoladi va 2016-yilda S2 uchun ajoyib oʻyin koʻrsatganidan keyin oʻzining birinchi jamoasi shartnomasini qoʻlga kiritdi. Nouhou birinchi professional golini 2017-yil 15-aprelda S2ga ijaraga berilganda kiritdi, ikkinchi gol esa S2 LA Galaxy II ustidan 2:1 hisobida gʻalaba qozonganda boʻldi.

Nouhou Seattle Sounders FC tarkibida debyutini 2017-yilning 31-mayida oʻtkazdi va Columbus Crewga 3:0 hisobida magʻlub boʻlgan uchrashuvda zaxiradan maydonga tushdi. U tezda Sounders FC tarafdorlari orasida muxlislarning sevimlisiga aylandi, koʻproq oʻyinlar paytidagi namoyishi bilan tanilgan. Nouhou Sounders safidagi ilk golini 2022-yil 4-sentabr kuni Houston Dynamosiga qarshi oʻyinda urgan. U oʻyinda golli uzatmani ham qayd etdi.

Xalqaro faoliyati 
2017-yil fevral oyida Nouhou 2017-yil Zambiyada boʻlib oʻtgan Afrika 20 yoshgacha boʻlganlar milllatlar kubogida Kamerun 20 yoshgacha terma jamoasini himoya qilish uchun chaqirildi. Nouhou 2017-yilning 27-fevralida 20 yoshgacha boʻlgan futbolchilar oʻrtasidagi debyutini oʻtkazdi va turnirning guruh bosqichining birinchi oʻyinida Janubiy Afrikaga qarshi oʻyinda chap qanotda 3:1 hisobida magʻlub boʻldi.

Nouhou Kamerun terma jamoasidagi debyutini 2017-yilning 11-noyabrida Zambiya bilan 2018-yilgi jahon chempionati saralashida 2:2 hisobida oʻtkazdi.

Faoliyat statistikasi

Klub

Xalqaro

Yutuqlari 
Seattle Sounders FC

 MLS kubogi: 2019-yil
 KONKAKAF Chempionlar ligasi: 2022-yil

Kamerun

 Afrika millatlar kubogi bronza: 2021-yil

Individual

 MLS All-Star: 2021-yil
 KONKAKAF Chempionlar ligasining eng yaxshi oʻyinchisi: 2022-yil

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1997-yilda tugʻilganlar
Futbolchilar
Erkak futbolchilar pozitsiyalari boʻyicha
Alifbo boʻyicha sportchilar
Nomsiztepa (Toshkent viloyati, Boʻka tumani, Mirzabek, Ramadon)

Nomsiztepa — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: Aniqlanmagan. Toshkent viloyatining Boʻka tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Mirzabek” MFY, Ramadon qishlogʻi, Oqtepa mahallasi. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Toshkent viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi arxeologiya yodgorliklari
Vitaliy Chexover

Vitaliy Aleksandrovich Chexover () (1908-yil 22-dekabrda tugʻilgan — 1965-yil 11-fevralda vafot etgan) — sovet shaxmatchisi. U shaxmat ustasi bo'lishidan tashqari pianinochi ham boʻlgan.

Faoliyati 
Oʻz faoliyatining boshida Chexover boshqa mualliflarning anʼanaviy tadqiqotlarini koʻpincha qayta koʻrib chiqdi. U ularni siyrakroq va tejamkor shaklga keltirishga harakat qildi, koʻpincha kamroq boʻlaklar bilan — shuning uchun taxtadagi pozitsiyaga emas, balki dolzarb muammoning oʻziga eʼtibor qaratdi. Keyinchalik u oʻziga xos uslubni topdi va bir qator oʻziga xos, mustaqil shaxmatshunoslik va muammolarni yechimini yaratdi. 1936-yildan boshlab Chexover 160 dan ortiq oʻyin oxiri tadqiqotlarini nashr etdi. U ritsar endgames boʻyicha taniqli mutaxassis hisoblanadi va bu borada bir nechta kitoblar yozgan. Bazi kitoblarni rossiyalik grossmeyster Yuriy Averbakh kabi hammualliflar bilan yozgan.

1947—1965-yillarda u shaxmat kompozitsiyasi boʻyicha Sovet Ittifoqi chempionatida qatnashgan. Chexover ikki marta SSSR sport ustasi unvonini oldi. 1956-yilda u FIDE tomonidan shaxmat kompozitsiyalari boʻyicha xalqaro hakam unvoniga sazovor boʻldi va 1961-yilda FIDEning shaxmat kompozitsiyalari boʻyicha xalqaro ustasi unvonini oldi.

Chexover, shuningdek, juda muvaffaqiyatli shaxmatchi boʻlib, 1950-yilda birinchi marta joriy etilganida Xalqaro usta unvoniga sazovor boʻlgan. Turnir gʻalabalari orasida 1937-yil va 1949-yillarda Leningrad shahar shaxmat chempionatidagi gʻalaba ham bor. 1944-yilda shaxmat boʻyicha Oʻzbekiston chempionatida gʻolib chiqdi.

Sitsiliya mudofaasining bir varianti uning nomi bilan atalgan: 1. e4 c5 2. Nf3 d6 3. d4 cxd4 4. Qxd4.

Kitoblari

Manbalar 

Shaxmat nazariyotchilari
1965-yilda vafot etganlar
1908-yilda tugʻilganlar
Shaxmatchilar
Sovet yozuvchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
SSSRda tugʻilganlar
Nomsiztepa (Toshkent viloyati, Boʻka tumani, Qoʻldoshtepa, 1)

Nomsiztepa — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: Oʻrta asrlar. Toshkent viloyatining Boʻka tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Qoʻldoshtepa” MFY, Ramadon qishlogʻi. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Toshkent viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi arxeologiya yodgorliklari
Nomsiztepa (Toshkent viloyati, Boʻka tumani, Qoʻldoshtepa, 2)

Nomsiztepa — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: Oʻrta asrlar. Toshkent viloyatining Boʻka tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Qoʻldoshtepa” MFY, Yaxshivoytepa qishlogʻi. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Toshkent viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi arxeologiya yodgorliklari
Oltintepa (Toshkent shahar, Mirzo Ulugʻbek tumani)

Oltintepa – arxeologik yodgorligi Toshkent shahri, Mirzo Ulugʻbek tumani, Lomonosov koʻchasida joylashgan qadimiy manzilgoh. Katta mustahkam hududga ega boʻlgan aholi punkti. Chirchiq daryosining oʻng qirgʻogʻida, shaharning sharqiy chekkasida Qorasuv kanalining oʻng qirgʻogʻida joylashgan.

Tavsif 
Oltintepaning manzilgohi 1927-yilda Nikolay Guryevich Mallitskiy tomonidan „mauza“ nomi bilan eslab oʻtilgan. Oʻlchamlari, tavsifi va bogʻliq sanalar yoʻq. 1957-yilda yodgorlik arxeolog Yuriy Fedorovich Buryakov tomonidan tekshirilgan. Oʻrganilgan materiallar milodiy IV—VII va X—XIV asrlarga toʻgʻri keladi. Oltintepeda hali yirikroq arxeologik qazishmalar olib borilgani yoʻq. Hozirda arxeologik yodgorlik yopiq hudud.

Xavfsizlik 
Yodgorlik davlat mulki hisoblanadi. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi „Moddiy madaniy meros obʼyektlarining milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida“gi 846-son qarori asosida davlat muhofazasida.

Boshqa maʼlumotlar 
Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Arxeologiya instituti yetakchi ilmiy xodimi M. I. Filanovich Oltintepa aholi punkti emasligini tasdiqladi (qazish ishlari aholi punktining izlari yoʻqligini koʻrsatdi).

Manbalar

Adabiyotlar 
 Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-son „Moddiy madaniy meros ob’ektlari koʻchmas mulki milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida“gi qarori.
 Mallitskiy N. G. Toshkent mahallasi va mauza Sat. V. V. Bartoldning doʻstlari va muxlislari, Toshkent, 1927 yil.
 Buryakov Yu. F., Qosimov M. R., Rostovtsev O. M. Toshkent viloyati arxeologik yodgorliklari. Toshkent, 1973 yil.
 Toshkent ensiklopediyasi. Toshkent, 1983 yil.
Toshkent
Oʻzbekistondagi arxeologiya yodgorliklari
Roman Dzindzichashvili

Roman Dzindzichashvili (, 1944-yil 5-mayda tugʻilgan) — amerikalik shaxmatchi. U 1977-yilda FIDE tomonidan grossmeyster unvoniga sazovor boʻlgan.

Hayoti va faoliyati 
Gruziya SSRning Tbilisi shahrida gruzin yahudiylari oilasida tugʻilgan. Dzindzichashvili 1962-yilda oʻsmirlar oʻrtasidagi, Sovet Ittifoqi chempionatida va 1966-yil va 1968-yillarda universitet chempionatida gʻolib chiqdi. 1970-yilda FIDE tomonidan xalqaro shaxmat ustasi unvoni olgan. U 1976-yilda SSSRdan Isroilga joʻnab ketdi va 1977-yilda grossmeyster unvonini qoʻlga kiritdi. Uning faoliyatidagi eng yaxshi koʻrsatkichlaridan biri 1977/1978-yillardagi 53-Xastings shaxmat festivalida gʻolib chiqani edi. U 14 balldan 10½ ball toʻpladi va sobiq jahon chempioni Tigran Petrosyandan toʻliq bir ochko oldinda boʻldi. 1979-yilda u Qoʻshma Shtatlarga joʻnab ketdi va keyingi yili Lone Pine turnirida gʻolib chiqdi. U 1984-yilda shaxmat olimpiadasida AQSh terma jamoasi vakili boʻlgan.

U 1983-yil va 1989-yillarda ikki marta shaxmat boʻyicha AQSh chempionatida gʻolib chiqdi va har safar boshqa ikki oʻyinchi bilan chempionlikni boʻlishib oldi. U qisqa muddat New-Yorkdagi Vashington-skver bogʻida istiqomat qildi. U 1980-yillarda shaxmat bilan shugʻullanib, u yerda mashhur boʻlib, yangi shaxmatchilar bilan birga blits oʻynab tirikchilik qildi. U 1993-yilda „Bobby Fischerni qidirish“ filmida Kamo rolini oʻynagan. U, shuningdek, 1980-yillarda Vashington Skver-parkida shaxmat haqida suratga olingan „Qirol boʻlgan odamlar“ hujjatli filmida qisqacha rol oʻynagan.

Dzindzichashvili taniqli shaxmat nazariyotchi va shaxmat murabbiyi hisoblanadi. Uning shogirdlari orasida AQShning besh karra chempioni Gata Kamskiy va Yevgeniy Perelshteyn bor. Hozirda u Chess.com sayti uchun oʻquv videolarini ishlab chiqaradi.

1993-yilda boshlangan Chess.net internet shaxmat serveri loyihasi asoschilaridan biri boʻlgan. U 2008-yil fevral oyida Sharqiy havaskorlar jamoasi turnirida gʻolib chiqqan „GGG“ jamoasida uchinchi shaxmat taxtasida oʻynadi. 

Dzindzichashvili 1991-yil va 1993-yillarda Fritz kompyuter dasturiga qarshi bir qator tezkor oʻyinlar oʻynagan. Birinchi oʻyinda u dasturni atigi 28 ta harakatda yutdi.

Dzindzichashvili va Fritz kompyuteri, 1991-yil

1.d4 e6 2.e4 d5 3.e5 c5 4. Nf3 Nc6 5. Bd3 cxd4 6,0-0 Bc5 7. Re1 Nge7 8. Nbd2 0-0 9. Bxh7+ Kxh7 10. Ng5+ Kg6 11. Qg4 Nxe5 12. Rxe5 f5 13. Qg3 Rf7 14. Ndf3 Qh8 15. Nh4+ Qxh4 16. Qxh4 Rf8 17. Qh7+ Kf6 18. Nf3 Ng6 19. Bg5+ Kf7 20. Qh5 Rh8 21. Rxf5+ Kg8 22. Qxg6 exf5 23. Bf6 Rh7 24. Re1 d3 25. Re8+ Bf8 26. Ng5 Rh6 27. Rxf8+ Kxf8 28. Qf7#

2008-yil 3—7-mart kunlari navbatdagi kompyuter dasturiga qarshi oʻyinda, Dzindzichashvili Rybka kompyuter dasturiga qarshi 8 oʻyindan iborat shaxmat seriyasini oʻynadi. Seriya 4:4 hisobidagi durang bilan yakunlandi. Javob oʻyini 2008-yil 28-iyulda oʻtkazildi, yakunda sakkizta protsessorda ishlaydigan Rybka gʻalaba qozondi (1 gʻalaba va 3 durang).

Manbalar 

Gruziyalik shaxmatchilar
Yashayotgan insonlar
1944-yilda tugʻilganlar
Shaxmatchilar
Shaxmat grossmeysterlari
Shaxmat olimpiadasi ishtirokchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Oktepa (Toshkent viloyati, Ohangaron tumani)

Oqtepa – Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: Aniqlanmagan. Toshkent viloyatining Ohangaron tumanida joylashgan. Obyekt manzili: Beshkoʻl qishlogʻidan 1 km sharqroqda, Ohangaron daryosi chap qirgʻogʻida. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Toshkent viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan – davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi arxeologiya yodgorliklari
Karvonsaroy (Toshkent viloyati, Ohangaron tumani)

Karvonsaroy — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: IX—XI asrlar. Toshkent viloyatining Ohangaron tumanida joylashgan. Obyekt manzili: Goʻshsoyning oʻng tarafi. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Toshkent viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi arxeologiya yodgorliklari
Oʻzbekiston karvonsaroylari
Ervali bobo (Toshkent viloyati, Angren shahri)

Ervali bobo – Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: Aniqlanmagan. Toshkent viloyatining Angren shahrida joylashgan. Obyekt manzili: „Sogʻlom“ MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Toshkent viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan – davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi arxeologiya yodgorliklari
Lilly Lippeatt

Lillian Lippeatt (2004-yil 28-avgustda tugʻilgan) — amerikalik badiiy gimnastikachi. U 2019-yilda Qoʻshma Shtatlar terma jamoasi aʼzosi boʻldi va 2019-yilgi Gymnix xalqaro musobaqasida xalqaro debyut qildi.

Faoliyati

O'smirlar safidagi o'yinlari 
Lippeatt 2007-yilda gimnastika bilan shugʻullana boshlagan. Uning birinchi milliy musobaqasi Chicagodagi 2015-yilgi HOPES chempionati boʻlib, u notekis barlarda birinchi va koʻpkurashda beshinchi oʻrinni egalladi.

2017-yil mart oyida Lippeatt Nastia Liukin kubogida qatnashib, polda mashq qilish va nur boʻyicha birinchi, koʻpkurash boʻyicha yettinchi oʻrinni egalladi. 2017-yil iyul oyida u AQSH klassikasi musobaqasida qatnashib, polda yettinchi va koʻpkurash boʻyicha oʻninchi oʻrinni egalladi. U 2017-yilgi P&G chempionatida ham qatnashgan. U yerda Lippeatt koʻpkurash boʻyicha 15-oʻrinni, tayanch boʻyicha 25-oʻrinni, notekis barlarda 24-oʻrinni, muvozanat nurida 14-oʻrinni va polda mashq qilish boʻyicha oʻninchi oʻrinni egalladi.

2018-yil avgust oyida Lippeatt Bostonda boʻlib oʻtgan gimnastika boʻyicha AQSh chempionatida qatnashdi va koʻpkurash boʻyicha 21-oʻrinni egalladi.

U 2019-yil 24-fevralda AQSH oʻsmirlar terma jamoasiga qoʻshildi. 2019-yil mart oyida u Gymnix xalqaro musobaqasida amerikalik oʻsmirlar Skye Blakely, Olivia Greaves va Kaylen Morgan bilan birga xalqaro debyutini oʻtkazdi. Amerika jamoasi oʻsmirlar jamoasi finalida gʻalaba qozondi. Yakka tartibda Lippeatt koʻpkurash boʻyicha beshinchi oʻrinni egalladi va muvozanat nurida bronza medalini qoʻlga kiritdi. 2019-yil iyul oyida u GK AQSH klassikasi musobaqasida qatnashib, koʻpkurash boʻyicha toʻqqizinchi oʻrinni egalladi. Oʻsha yili avgust oyida Kansas-City shahrida boʻlib oʻtgan gimnastika boʻyicha AQSh chempionatida Lippeatt notekis barlar va polda mashq qilish boʻyicha beshinchi va koʻpkurash boʻyicha sakkizinchi oʻrinni egalladi.

Kattalar safidagi o'yinlari 
Lippeatt 2020-yil 3-martda kattalar terma jamoasiga qoʻshildi. U 6-8-mart kunlari Gymnix xalqaro musobaqasida kattalar safida debyut qildi. Jamoadoshlari MyKayla Skinner, Faith Torrez va Emily Lee bilan u jamoaviy oltin medalni qoʻlga kiritdi va yakka tartibda muvozanat chizigʻida sakkizinchi oʻrinni egalladi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
2004-yilda tugʻilganlar
AQSh gimnastikachilari
Gimnastikachi ayollar
Alifbo boʻyicha sportchilar
Oysha Qurbonli

Oysha Qurbonli (; 1993-yil 28-aprelda tugʻilgan) — Ozarbayjonlik dzyudochi, 48 kilogrammgacha boʻlgan vazn toifasida ishtirok etadi. 2017-yilgi Islom birdamlik oʻyinlari kumush medali sovrindori. 2020-yilgi Olimpiya oʻyinlari ishtirokchisi.

Tarjimai holi 
Oysha Qurbonli 1993-yil 28-mayda Bokuda tugʻilgan.

U 11 yoshidan sport bilan shugʻullana boshlagan. Uning soʻzlariga koʻra, dastlab u dzyudo bilan shugʻullanishni istamagan va sportga umuman qiziqmagan, ammo yakuniy qaror qabul qilishiga doʻsti Malik sababchi boʻladi.

Sport faoliyati 
Oysha Qurbonli 2017-yilda Antaliyadagi Gran-prida beshinchi oʻrinni egallagan, shuningdek, Buxarestdagi (Ruminiya) Jahon kubogi, shuningdek, Abu-Dabi va Bokudagi ikkita Katta dubulgʻa turnirlarida ishtirok etadi. Soʻnggi uchta turnirda u toʻqqizinchi oʻrinni egallab (1/8 final bosqichida jangdan chiqib ketadi). Qurbonli Varshavadagi Yevropa chempionatida ham xuddi shunday natijani koʻrsatadi.  

2018-yilda ozarbayjonlik sportchi Belorusiyada oʻtkazilgan jahon chempionatida bronza medalini qoʻlga kiritgan boʻlsa, Toshkentda yettinchi boʻldi. Bundan tashqari, u Portugaliyadagi bosqichda ishtirok etdi va u yerda toʻqqizinchi oʻrinni egalladi va xuddi shu natija bilan Abu-Dabidagi „Katta dubulgʻa“ bosqichida ishtirok etdi. Bokudagi jahon chempionatida 1/8 finalga chiqdi.  

2019-yilda Qurbonli Kamerun va Ruminiyada oʻtkazilgan jahon chempionatida ikkita bronza medaliga erishdi. U Xorvatiya, Vengriya va Isroildagi bosqichlarda ham ishtirok etgan, biroq 1/8 finalda tatamini tark etadi. Shuningdek, u Pertda yettinchi oʻrinni egalladi. Boku va Osakadagi „Katta dubulgʻa“ turnirlarida ham 1/8 finalgacha yetib boradi. II Yevropa oʻyinlari doirasida boʻlib oʻtgan Minskdagi Yevropa chempionatida u 1/8 finalda, Tokiodagi Jahon chempionatida — 1/16 finalda oʻz chiqishlarini yakunladi.  

2021-yilda Oysha Qozon, Antaliya va Tel-Avivdagi „Katta dubulgʻa“ turkumiga kiruvchi uchta turnirda ishtirok etib, 1/8 finaldan oʻta olmadi. Xuddi shunday natija bilan u Dohadagi „Masters“ musobaqasida chiqishlarini yakunladi va Budapeshtdagi jahon chempionatida 1/16 final bosqichida musobaqani tark etdi.  

U 2020 -yilda Tokioda boʻlib oʻtgan Olimpiya oʻyinlarida 48 kilogrammgacha boʻlgan vazn toifasida ishtirok etadi. Qurbonli birinchi bahsdayoq portugaliyalik Katarina Kostaga imkoniyatni qoʻldan boy berib, oʻyinlarni yakunladi.

Manbalar 

2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlaridagi dzyudochilar
Yashayotgan insonlar
1993-yilda tugʻilganlar
28-aprelda tugʻilganlar
Hatem Ben Arfa

Hatem Ben Arfa () 1987-yil 7-martda Fransiyada tavallud topgan. 

Hatem Ben Arfa fransuz futbolchisi, Fransiyaning „Lill“ klubi qanot himoyachisi sifatida maydonda toʻp surmoqda. Fransiya terma jamoasining sobiq futbolchisi. 5 karra Fransiya chempioni, 3 karra Fransiya Superkubogi sohibi, Fransiya kubogi va Fransiya liga kubogi gʻolibi. 2008-yilda u Fransiyaning eng yaxshi yosh futbolchisi deb topilgan.

Ben Arfa oʻz faoliyatini Ile-de-Fransning turli klublarida boshlagan, shuningdek, Bulon-Bilankurda shugʻullangan. 1999-yilda u Klerfonteyn sport akademiyasiga oʻqishga kirdi. Oʻqishni tugatgach, u toʻrt yilni „Lion“da oʻtkazgan va u yerda toʻrt marta Fransiya chempioni boʻlgan. 2008-yilning yozida u Marselga koʻchib oʻtgan va bu jamoa bilan 2009/10-yilgi mavsumda chempion boʻlgan va 2010-yilgi Liga kubogini qoʻlga kiritgan. 2010/11-yilgi mavsumda Ben Arfa Angliyaning „Newcastle United“ klubiga ijaraga berilgan. 2011-yilning yanvarida u jamoaning toʻlaqonli futbolchisiga aylangan. U 2011/12-yilgi mavsumda „magpiylar“ning yetakchilaridan biri boʻlib, ularga Premer-ligada beshinchi oʻrinni egallashga yordam bergan. Biroq keyinchalik fransuzda tartib-intizom bilan bogʻliq muammolar paydo boʻla boshlagan, murabbiylar shtabi qarori bilan u dublga oʻtkazilgan, keyin esa futboldan butunlay chetlashtirilgan. 2015-yilning yozida u „Nitsa“ga erkin agent sifatida qoʻshilgan, yana oʻz formasining choʻqqisiga chiqa olgan. Hatem Ben Arfa 38 ta oʻyinda 18 ta gol urgan va "PSJ" jamoasidan taklif olgan.

2007-yildan boshlab Hatem Fransiya terma jamoasiga chaqirilgan. Hatem Ben Arfa JCh-2010, Yevro-2012 va Yevro-2016 uchun kengaytirilgan arizalarni olgan, ammo keyin murabbiylar futbolchini eʼtiborsiz qoldirishgan. 2004-yilda u Fransiya yoshlar terma jamoasi bilan 17 yoshgacha boʻlganlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida gʻolib chiqqan.

Xalqaro faoliyati 
Fransiya oʻsmirlar terma jamoasida (17 yoshgacha) 22 ta oʻyin oʻtkazib, 15 ta gol urgan. Fransiya terma jamoasining Benzema, Nasri va Menez kabi boshqa yosh iqtidor egalari bilan birgalikda u 2004-yilgi 17 yoshgacha boʻlgan futbolchilar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida Fransiya terma jamoasining gʻalabasini muvaffaqiyatli isbotlagan va 5 oʻyinda 3 ta gol urgan. Keyingi yili u 18 yoshgacha boʻlganlar jamoasida oʻynay boshlagan.

2010-yil 5-avgustda terma jamoaning yangi bosh murabbiyi Loran Blan Hatemni 11-avgustda Norvegiyaga qarshi oʻrtoqlik oʻyiniga chaqirgan. Ben Arfa ikkinchi boʻlimda Mussa Sissoko oʻrniga maydonga tushgan va Fransiya 2:1 hisobida magʻlub boʻlgan oʻyinda birinchi golni kiritgan.

Xalqaro faoliyati

Xalqaro oʻyinlarda kiritgan gollari

Manbalar 

Fransiya futbolchilari
Yashayotgan insonlar
1987-yilda tugʻilganlar
7-martda tugʻilganlar
Erkak futbolchilar
Angliya Premyer-ligasi futbolchilari
Karomat Huseynov

Karomat Huseynov (; 1998-yil, Boku) — ozarbayjonlik dzyudochi, dzyudo boʻyicha Ozarbayjon milliy terma jamoasi aʼzosi, 2021-yilgi jahon chempionati va 2021-yilgi Yevropa chempionatining bronza medali sovrindori. Dzyudo boʻyicha Olimpiya chempioni Elnur Mamadlining jiyani hisoblanadi.

Tarjimai holi 
Karomat Huseynov 1998-yil 30-avgustda Boku shahrida dunyoga keladi. 9 yoshli Karomatning dzyudoga boʻlgan ishtiyoqini koʻrgan amakisi (onasining akasi), dzyudo boʻyicha Olimpiya chempioni Elnur Mamadli 2007-yilda jiyanini ushbu sport turiga jalb qilishni maslahat beradi. Shunday qilib, Karomat Huseynov „Attila“ sport klubiga aʼzo boʻldi. Uning ilk murabbiyi Emin Fatullayev boʻlib, keyinchalik Karamat Huseynov uning qoʻl ostida shugʻullangan.

2008-yilda Karomat Huseynov oʻsmirlar oʻrtasida Boku chempioni, 16 yoshida esa Ozarbayjon chempioni boʻladi. 2014-yilda u Portugaliyaning Koimbra shahrida boʻlib oʻtgan oʻsmirlar oʻrtasidagi Yevropa kubogida birinchibor oltin medalni qoʻlga kiritadi va Polshaning Belsko-Byala shahridagi turnirda bronza medaliga sazovor boʻladi.

Karomat Huseynov 2015-yili Tbilisidagi Yevropa oʻsmirlar olimpiya festivalida kumush medalni, 2017-yili esa Zagrebda oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionatida yana shu natijani qoʻlga kiritadi. Mazkur yili Huseynov Mariborda 2017-yilda oʻsmirlar oʻrtasidagi Yevropa chempioni, Podgoritsada 23 yoshgacha boʻlgan dzyudochilar oʻrtasidagi Yevropa chempionatining bronza medali sovrindori boʻladi.

2018-yilda Saarbryukkenda Huseynov bronza medali sohibiga aylandi. 2018-yilda Orenburgda boʻlib oʻtgan Yevropa kubogining kumush medaliga sazovor boʻladi. 2018-yil Bokuda boʻlib oʻtgan jahon chempionatida Huseynov 60 kilogrammgacha boʻlgan vazn toifasida beshinchi oʻrinni egalladi. U yerda u amaldagi Olimpiada chempioni Beslan Mudranovni olamshumul tarzda magʻlub etgan boʻlsa-da, chorak finalda boʻlajak jahon chempioni yaponiyalik Naohisa Takatoga imkoniyatni qoʻldan boy beradi. Bronza uchun kechgan bahsda u gruziyalik Amiran Papinashviliga yengiladi.

2021-yili Tbilisidagi „Katta dubulgʻa“ turnirida Huseynov bronza medalini, xuddi shu yili Huseynov Lissabonda oʻtkazilgan Yevropa chempionatida yana shu natijani qoʻlga kiritdi. 2021-yil iyun oyida Vengriya poytaxti Budapeshtda boʻlib oʻtgan jahon chempionatida ozarbayjonlik sportchi 60 kilogrammgacha boʻlgan vazn toifasida qozogʻistonlik dzyudochi Magʻjan Shamshidinni ustidan gʻalaba qozonib, 3-oʻrin bronza medalini olishga muvaffaq boʻladi.

U Tokio-2020 Yozgi Olimpiada oʻyinlarida ishtirok etgan va ilk toʻqnashuvdayoq Eshli Makkenzini magʻlubiyatga uchratgan. Buyuk Britaniyadan „vaza-ari“ bahosi tufayli, 1/8 finalda u 2019-yilgi jahon chempioni gruziyalik Luxumi Chxvimianiga ippon bilan imkoniyatni qoʻldan boy berib, turnirni tark etdi.

Manbalar

Havolalar 

 Karamat Guseynov — profil na sayte judoinside.com (angl.)

2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlaridagi dzyudochilar
Bokuda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
1998-yilda tugʻilganlar
30-avgustda tugʻilganlar
Alifbo boʻyicha sportchilar
Dasturlash tillari roʻyxati



A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

Q

R

S

T

U

V

W

X

Y

Z

Yana qarang 

 

Dasturlash
Dasturlash tillari
Oqtepa (kanal)

Oqtepa — Toshkentdagi kanal, Boʻrjar kanalining oʻng irmogʻi. Tarixiy Oqtepa hududidan oqib oʻtadi, kanaldan uncha uzoq boʻlmagan joyda Oqtepa-Chilonzor qadimiy manzilgohi joylashgan. Kanalda Oqtepa GESi qurilgan.

Oqtepa toponimi tarixi 

Kanal oʻz nomini — Oqtepa — oqib oʻtadigan joydan olgan. Rus tiliga tarjima qilingan oq va tepa iborasi oq tepalik degan maʼnoni anglatadi. Kanal tubidan uncha uzoq boʻlmagan joyda qadimiy aholi punkti — Oqtepa joylashgan boʻlib, u bir necha mayda tepaliklardan iboratdir. 20-asrda arxeologlar tomonidan olib borilgan qazishmalar koʻrsatganidek, bu yerda mustahkam qoʻrgʻon Toshkent vohasida Choch davlati hukm surgan davrda mavjud boʻlgan. Topilgan arxeologik qazilmalarga koʻra, bu yerda Choch hukmdorining markaziy qarorgohidan taxminan 7 km uzoqlikda joylashgan Oqtepa hududida katta diniy ziyoratgoh boʻlgan deb taxmin qilish mumkin.
Kanal 1937—1939-yillarda Oqtepa GESi qurilishi bilan bir vaqtda qazilgan.

Tavsifi 

Alisher Navoiy nomidagi Milliy bog' hududidan boshlanadi. Gʻarbiy yoʻnalishda Bunyodkor shoh koʻchasi, Oqtepa maydoni, Kichik halqa yoʻli, shuningdek, Chilonzor metro liniyasini kesib oʻtadi (bu yerda yoʻl oʻtkazgich koʻprigi qurilgan). Kanalning quyi oqimida Aktepinskaya GESi joylashgan.

Kichik halqa yoʻli ortidan Quyi Boʻzsuvga quyiladi va undagi suv hajmini sezilarli darajada oshiradi.

Falokatlar 
1973-yil 19-yanvar kuni ertalab soat 7 larda 131-yoʻnalishdagi Beshyogʻoch- Goʻsht kombinati yoʻnalishidagi avtobus (LiAZ tipidagi) Oqtepa kanali boʻylab oʻtib, yoʻlga chiqdi. „1-koʻprik“ bekatidan chiqib oldindagi trolleybusni quvib oʻta boshlagan, biroq avtobus haydovchisi sirpanchiq qish yoʻlida boshqaruvni yoʻqotgan. Avtobus muz ustida sirpanib ketadi va yoʻldan chiqib, tik qoyadan kanalga qulaydi.

Faqat haydovchigina qochishga ulgurgan, u kabina eshigini ochib, harakatlanayotgan avtobusdan sakrab tushishga muvaffaq boʻlgan, voqea vaqtida haydovchi kabinasi yonida boʻlgan yigit ham haydovchining ochiq eshigi orqali avtobusdan chiqib ketishga muvaffaq boʻlgan.

Qutqaruv ishlariga bu joyning qiyin relyefi — baland tik qirgʻoqlar va tez suv oqimlari, shuningdek kanaldagi suv haroratining pastligi (taxminan +7 °C) toʻsqinlik qilgan), bu ham ushbu fojia qurbonlarining koʻpligiga sabab boʻlgan. Arxiv maʼlumotlariga koʻra, 1973-yil 18-yanvarda Toshkent shahridagi havoning sutkalik harorati −5,5 °C, 19-yanvarda esa −6,5 °C boʻlgan, shuning uchun avtobus yoʻlovchilari ogʻir, qishki kiyimda boʻlganlar. Bu ham voqea sodir boʻlgan vaqtda ularning qutqarilishlarini qiyinlashtirgan.

Manbalar

Tegishli havolalar 
 A. I. Dobromyslov. Toshkent oʻtmishda va hozirgi paytda. Tarixiy insho.", Toshkent. Portseva bosmaxonasi (Nikolaevskaya koʻchasi). 1912-yil
 „Toshkent“ ensiklopediyasi. Oqtepa kanali//Toshkent, 1980-yil