yakhyo/uz-wiki huggingface dataset:
Ufa xalqaro aeroporti

Ufa xalqaro aeroporti (, )  Rossiyaning Boshqirdiston poytaxti Ufa shahriga xizmat koʻrsatuvchi asosiy aeroportdir.

2017-yilda aeroport 2 810 000 yoʻlovchiga xizmat koʻrsatib, Rossiyadagi oʻninchi eng katta aeroportga va Rossiyaning Volga federal okrugidagi eng yirik aeroportiga aylandi. Bu, shuningdek, Boshqirdiston Respublikasining federal subyektidagi (respublikasi) eng yirik aeroportidir.

Sobiq BAL Boshqirdiston havo yoʻllari bosh qarorgohi aeroportda joylashgan edi.

Tarixi 

1924-yil 11-mayda Glumilino qishlogʻi yaqinida birinchi samolyot angarining qurilishi yakunlandi. 15-may kuni AFFVSning Boshqirdiston filiali tarkibida yangi aviatsiya klubi ochildi.

1933-yilda birinchi aviayoʻnalish ochildi, u Ufa — Sterlitamak — Meleuz — Mrakovo — Baymak — Magnitogorsk — Beloretsk — Ufa orqali 730 kmdan ortiqni qamrab oldi.

1956-yilda Ufa aeroporti oʻsha paytda Boshqirdiston havo yoʻllariga xizmat koʻrsatgan Yakovlev Yak-12 samolyotlari va Mil Mi-1 vertolyotlariga texnik xizmat koʻrsatishni boshladi.

1959—1962-yillarda aeroport rekonstruksiya qilinib, uchta mehmonxona binosi, yuk va yoqilgʻi saqlash omborlari, 100 oʻrinli ovqatlanish zali va garaj qurildi. Yangi uchish-qoʻnish yoʻlagi, shuningdek, ogʻir ob-havo sharoitida qoʻnish uchun radio yondashuv uskunalari va yangi radar qurilmalari qurildi. Keyin yangi uchish-qoʻnish yoʻlagi Tupolev Tu-124, Antonov An-10 va Ilyushin Il-18 samolyotlarini qabul qilishga imkoniyatiga ega boʻldi.

1964-yilda soatiga 400 yoʻlovchiga moʻljallangan yangi terminal qurilib foydalanishga topshirildi.

2007-yilda aeroportning rekonstruksiya qilingan terminali foydalanishga topshirildi. Aerovokzal maydoni ikki baravardan koʻproqqa koʻpaydi. U yerda koʻplab boʻlimlar joylashgan. Toʻrtta teleskopik pandus, toʻrtta lift va uchta eskalator oʻrnatildi. U soatiga 600 yoʻlovchiga xizmat koʻrsatishi mumkin.

Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar 
Quyidagi aviakompaniyalar Ufaga va Ufadan muntazam, mavsumiy va mavsumiy charter reyslarini amalga oshirib kelmoqda:

Statistika

Yillik yoʻlovchi oqimi

Yer usti transporti 
101 va 110 va 110c yoʻnalishli shahar avtobus liniyalari aeroportni Ufa shahri bilan bogʻlaydi.

Yana qarang 

 Rossiyadagi eng gavjum aeroportlar roʻyxati
 Yevropadagi eng band aeroportlar roʻyxati
 Sobiq SSSRdagi eng band aeroportlar roʻyxati

Manbalar

Havolalar 

 Ufa xalqaro aeroporti 

Aeroport
Rossiya aeroportlari
Sovet Ittifoqida qurilgan aeroportlar
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Yvonne Green

Yvonne Green (1957-yil 8-aprel, London) — ingliz shoirasi, tarjimoni, yozuvchisi va advokati.

Biografiyasi 
Yvonne Green 1957-yil 8-aprelda London shimolidagi Finchli shahrida tugʻilgan. Yvonne Green Henrietta Barnett maktabida oʻqigan va keyin London iqtisodiy va siyosiy fanlar maktabida huquqshunoslik boʻyicha oʻqishni davom ettirgan. Yvonne Green Nyu-York va Angliyadagi Bargaga chaqirilgan va birinchi marta Nyu-Yorkda Milbank, Tvid Xedli, Makkloy va yuridik yordam jamiyatida, keyinroq Londonda ichki maʼbadda amaliyot oʻtagan, ammo 1999-yilda tijorat advokati sifatida nafaqaga chiqqan, shuning uchun Yvonne Green doimo yozgan sheʼrlarini nashr etishi mumkin edi. Yvonne Green Buxoro yahudiylari avlodidan bo'lgan.

Faoliyati 
Yvonne Greenning birinchi risolasi „Buxoro“ 2007-yilda nashr etilgan va „Sheʼriyat biznesi 2007“ kitob va risolalar tanlovida gʻolib chiqqan. Yvonne Greenning birinchi toʻliq metrajli „The Assay“ toʻplami 2010-yilda nashr etilgan va Seliya Atkin va Lord Gavronning mukofoti bilan 2013-yilda „HaNisuyi“ nomi bilan ibroniy tiliga tarjima qilingan va Am Oved tomonidan Isroilda nashr etilgan. Alan Braunjonning soʻzlariga koʻra Yvonne Greenning soʻnggi ishi „Hurmatli“ asaridir. „Hurmatli“ asarida Yashil Isroilning ideallashtirilgan tasavvurini diasporaning sionistik hikoyasi bilan birlashtiradi. Yvonne Green 2000-yildan 2003-yilgacha Spironing kemasida, 2006-yilda Norvud Ravensvudda, 2007-yildan 2008-yilgacha Casa Shalomda, 2007-yildan 2009-yilgacha yahudiy ayollarga yordam koʻrsatgan.

2015-yil noyabrdagi Parij hujumlaridan soʻng Yvonne Green Sent-Albansdagi Yaqin Sharq sheʼriyati va musiqasi tadbirida ivrit tilidan tarjimalarni va oʻzining baʼzi asarlarini oʻqidi. 2016-yil 6-iyunda Yvonne Greenning „Farhud: Bagʻdodning Shabu’oti 1- va 2-iyun 1941-yil“ nomli sheʼri Isroil Knessetida Farhudni xotirlash uchun oʻqildi. 2017-yil 3-iyul kuni Yvonne Green sheʼriyat kafesida Exiled Lit kafesi tomonidan tashkil etilgan „Kurd opa-singilligi“ tadbirida Bejan Maturning sheʼrlarini o‘qidi. Yvonne Green ikki oylik guruhlarni chaqiradi, biri Xendon kutubxonasida „Soʻzlar devori“ va ikkinchisi Yevropaning eng yirik yahudiy madaniyat markazi JW3da „Haroratni oʻlchash“ deb nomlangan. Shuningdek, Yvonne Green Semyon Lipkin tarjimasi boʻyicha muntazam ravishda shug'ullanib kelgan.

Manbalar

Havolalar 

 Yvonne Green — PN sharhi
 Britaniyaga xush kelibsiz va boshqa sheʼrlar ~ Ivonne Green
 Ivonne Green — Stosvet
 Cardinal Points jurnali
 Sheʼriyat jurnali 
 Augean otxonalari
 Va boshqa sheʼrlar
 Sheʼr iltimos
 Berber ayollari
 Uning Trikotaj sheʼri
 Gilad Shalit uchun sheʼr 
 Cahal Dallat
Ingliz shoirlari
Buxoro yahudiylari
Yashayotgan insonlar
1957-yilda tugʻilganlar
Frane Ikić

Frane Ikić (1994-yil 19-iyunda tugʻilgan) — xorvatiyalik professional futbolchi, Oʻzbekiston Superligasidagi „Buxoro“ klubida markaziy himoyachi sifatida oʻynaydi.

Klub faoliyati 
Ikich 2012-yilning 17-noyabrida Zadar klubi safida zahiradan maydonga tushgan. Zadar klubi bilan birinchi uch mavsumida 1-ligaHNLda 44 uchrashuvda 2 ta gol urdi. 2015-yilning 15-iyulida u Riyeka bilan ikki yillik shartnoma imzoladi, qoʻshimcha ikki yilga uzaytirish mumkin.

2017-yil 19-yanvarda Ikich Sloveniyaning PrvaLigasida ishtirok etuvchi klubi „Koper“ ga oʻtdi. Koper uchun bor-yoʻgʻi bitta oʻyinda maydonga tushganidan soʻng, Ikich klubni tark etdi va Cibalia jamoasi safiga qoʻshildi. Cibalia jamoasidan keyin u Zadar klubiga qaytib keldi va qisqa vaqt ichida bu jamoani ham tark etdi. 2019-yilning yozida u Sloveniyaga qaytib, Fujinar klubiga qoʻshildi.

2020-yil 1-fevralda Ikich Bosniya Premer-ligasi klubi Jeljezničar bilan uzaytirish imkoniyati bilan olti oylik shartnoma imzoladi. U 2020-yil 29-fevralda „Zvijezda 09“ ga qarshi o‘yinda (3:0) Jeljezničar uchun rasmiy debyutini o‘tkazdi. 2020-yilning 6-iyunida Ikich Jezničar bilan shartnomasini uzaytirdi, bu shartnoma 2021-yilning iyuniga qadar belgilandi. Ikich oʻzining birinchi golini 2020-yil 28-oktyabrda Zrinjski Mostar jamoasiga qarshi liga oʻyinida „Jeljezničar“ jamoasi uchun kiritdi. U 2021-yil iyun oyida Jezničar klubini tark etdi.

Terma jamoa faoliyati 
Ikić 2013—2015-yillarda Xorvatiyani turli yoshlar darajasida himoya qilgan.

Yutuqlar 
Rijeka 

 1. HNL ikkinchi oʻrin: 2015-16

Željezničar 

 Bosniya Premer-ligasi 2-oʻrinchisi: 2019-20

Manbalar

Havolalar 
Frane Ikić at Sofascore

1994-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Xorvatiyalik erkak futbolchilar
Erkak futbol himoyachilari
Buxoro klubi futbolchilari
Oʻzbekistondagi chet ellik erkak futbolchilar
Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Abdugʻaffor Qirgʻizboyev

Abdugʻaffor Karimjonovich Qirgʻizboyev (1962-yil 10-avgust, Uchqoʻrgʻon tumani, Namangan viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik tarixchi olim, tarix fanlari doktori (2005), professor (2016).

Biografiyasi 
Abdugʻaffor Qirgʻizboyev 1962-yil 10-avgust Namangan viloyati, Uchqoʻrgʻon tumanida tugʻilgan. 1985-yili Toshkent davlat pedagogika institutini tarix fani o‘qituvchisi mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan.

Faoliyati 
1985—1986-yillarda Toshkent shahar 186-sonli maktabda tarix fani o‘qituvchisi, 1986—1988-yillarda O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Oybek nomidagi O‘zbekiston xalqlari tarixi muzeyi ilmiy xodimi, 1989—1992-yillarda O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Tarix instituti aspiranti, 1992—1992-yillarda O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Oybek nomidagi O‘zbekiston xalqlari tarixi muzeyi ilmiy xodimi, 1992—1993-yillarda Toshkent davlat pedagogika instituti „O‘zbekiston xalqlari tarixi“ kafedrasi katta o‘qituvchisi, 1993-1996-yillarda Toshkent davlat pedagogika instituti tarix fakulteti tarbiyaviy ishlar bo‘yicha dekan oʻrinbosari hamda institutning kasaba uyushmasi raisi o‘rinbosari, 1996—2004-yillarda Toshkent davlat pedagogika instituti (1998-yildan universitet) maʼnaviy-maʼrifiy masalalari bo‘yicha prorektori, 2004—2005-yillarda Toshkent davlat pedagogika universiteti malaka oshirish va qayta tayyorlash fakulteti dekani, 2005—2009-yillarda Oliy va o‘rta maxsus taʼlim vazirligining O‘rta maxsus, kasb-hunar taʼlimi markazi maʼnaviy-axloqiy tarbiya va sport bo‘limi boshlig‘i, 2010—2015-yillarda O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi Fan, taʼlim, madaniyat va sport masalalari qo‘mitasi raisining o‘rinbosari, 2015—2018-yillarda O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi Fan, taʼlim, madaniyat va sport masalalari qo‘mitasining aʼzosi, 2018—2019-yillarda O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi Fan, taʼlim, madaniyat va sport masalalari qo‘mitasining raisi, 2019—2021-yillarda O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi Maʼnaviyat va davlat tilini rivojlantirish masalalari departamentining mudiri lavozimlarida faoliyat ko‘rsatgan. 2021-yildan Toshkent davlat pedagogika universiteti rektori.

Ilmiy faoliyati 
Abdugʻaffor Qirgʻizboyev 2005-yilda „O‘zbekiston Respublikasining Osiyo mamlakatlari bilan xalqaro hamkorligi“ mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilib, tarix fanlari doktori ilmiy darajasini olgan, 2016-yilda professor ilmiy unvoni berilgan.

Manbalar 

Namangan viloyatida tugʻilganlar
Oʻzbekiston olimlari
Oʻzbek tarixchilari
Oʻzbekiston professorlari
Oʻzbekistondagi oliy oʻquv yurtlari rektorlari
Fan doktorlari
Bahodirjon Shermuhammadov

Bahodirjon Shermuhammadov (10-iyun 1973-yil, Rishton tumani, Fargʻona viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olim, pedagogika fanlari doktori (2016), professor. 2021-yildan Fargʻona davlat universiteti rektori.

Hayoti
Bahodirjon Shermuhammadovich Shermuhammadov 1973-yil 10-iyun Fargʻona viloyati Rishton tumanida tugʻilgan. Otasi Shermuhammad Mirzaolimov va onasi O‘lmasxon Mirzaolimova pedagog boʻlishgan.

Taʼlim 
1990-yilda Rishton tumanidagi 2-maktabni tugatib, shu yili Toshkent davlat pedagogika institutining tarix fakultetiga oʻqishga kirib, 1995-yilda ushbu institutni bitiradi. 2001-yilda Toshkent moliya institutini tugatgan. 2007–2009-yillarda “Nizomiy” nomidagi Toshkent davlat pedagogika universiteti doktoranti

Faoliyati 
1996–2002-yillar Toshkent davlat pedagogika universiteti yoshlar tashkiloti rahbari; 2002–2007-yillarda Toshkent shahri, Yakkasaroy tumani hokimligida bo‘lim boshlig‘i; 2009–2011-yillarda Toshkent to‘qimachilik va yengil sanoat instituti ma’naviy-ma’rifiy ishlar bo‘yicha prorektori; 2011–2017-yillarda Vazirlar Mahkamasining Ta’lim, ilm-fan va yoshlar siyosati masalalari axborot tahlil departamenti xodimi; 2017–2018-yillarda Ma’naviyat va ma’rifat markazi rahbarining o‘rinbosari; 2018–2019-yillarda O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti administratsiyasi milliy qadriyatlar, ma'naviyat va ma'rifatni o‘rganish hamda rivojlantirish shoʻbasi bosh konsultanti; 2019–2021-yillarda Oliy va o‘rta maxsus ta'lim vazirining yoshlar, ma'naviyat va ma'rifat masalalari bo‘yicha o‘rinbosari vazifasida ishlagan. 

2021-yildan Fargʻona davlat universiteti rektori.

Ilmiy faoliyati
Bahodirjon Shermuhammadov ilmiy ishlari yoshlar orasida milliy g‘oya targ‘iboti samaradorligini oshirishning ustuvor yo‘nalishlari va ijtimoiy-pedagogik xususiyatlarini ochib berish, milliy g‘oya targ‘iboti samaradorligini oshirish mezonlari va ko‘rsatkichlarni aniqlashtirish hamda pedagogik mexanizmlarini takomillashtirish, shuningdek, bu sohaning pedagogik monitoringini ishlab chiqish va amaliy-texnologik tizimini takomillashtirishga oid.

Bahodirjon Shermuhammadov 2006-yilda “Yoshlar ongiga milliy istiqlol g‘oyasini singdirishning pedagogik asoslari” mavzusida nomzodlik ishini himoya qilib, pedagogika fanlari nomzodi ilmiy darajasini, 2016-yilda pedagogika nazariyasi va tarixi, ta’limda menejment ixtisosligi bo‘yicha “Yoshlar orasida milliy g‘oya targ‘iboti samaradorligini oshirish” mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilib, pedagogika fanlari doktori ilmiy darajasini olgan. Bahodirjon Shermuhammadov 3 ta monografiya, 4 ta darslik, 60 ga yaqin ilmiy maqolalar muallifi.

Mukokofotlari
 “Oʻzbekiston belgisi” koʻkrak nishoni (2008-yil).

Manbalar 

Fargʻona viloyatida tugʻilganlar
Oʻzbekiston olimlari
Professorlar
Oʻzbekistondagi oliy oʻquv yurtlari rektorlari
Fan doktorlari
Gʻulom-Haydar Gʻulomov

G‘ulom-Haydar G‘ulomov (1990-yil 21-dekabr, Oʻzbekiston) Fargʻonaning „Neftchi“ klubi futbolchisi, tayanch yarim himaychi pozitsiyasida toʻp suradi.

Futbolchilik faoliyati 
G‘ulomov faoliyatini Muborak jamoasi „Mashʼal“ klubining farm jamoasida boshlagan. Oʻzbekiston Superligasidagi debyutioni 2011-yilgi mavsumda „Mashʼal“ jamoasi tarkibida oʻtkazdi. Ikki mavsum davomida Muborak jamoasi saharafini himoya qilgan xolda 2013-yilgi mavsumda Navoiyning „Qizilqum“ klubi bilan shartnoma imzoladi. Bir mavsum davomida „Qizilqum“ klubi tarkibida toʻp surgan xolda, 2014-yilgi mavsumda Gʻuzorning „Shoʻrtan“ jamoasi tarkibiga oʻtdi. 2016-yilgi mavsumda „Mashʼal“ klubi tarkibiga qaytdi. 2017-yilgi mavsumda Olmaliqning „AGMK“ klubi bilan shartnoma imzoladi. Uch mavsum davomida Olmaliq klubi safida toʻp surdi va 2018-yilgi mavsumda Oʻzbekiston Kubogi sohibiga aylandi. 2020-yilgi mavsumda Toshkentning „Bunyodkor“ klubi bilan shartnoma imzoladi. COVID-19 pandemiyasi sababli Bunyodkor klubi safida deyarli kam maydongga tushganligi sababli yozgi transfer oynasi vaqtida „Lokomotiv“ jamoasi tarkibiga oʻtdi. 2023-yilgi mavsumda Fargʻonaning „Neftchi“ klubi bilan shartnoma imzoladi.

Yutuqlari 

 Oʻzbekiston Kubogi sohibi: 2018
 Oʻzbekiston Kubogi Ikkinchi oʻrin: 2019
 Oʻzbekiston Liga kubogi Ikkinchi oʻrin: 2019
 Oʻzbekiston Superkubogi Ikkinchi oʻrin: 2019

Manbalar

Havolalar 

 G‘ulom-Haydar G‘ulomov Transfermarkt.com
 G‘ulom-Haydar G‘ulomov Soccerway
 G‘ulom-Haydar G‘ulomov  OʻzPFL

21-dekabrda tugʻilganlar
1990-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Erkak futbol yarim himoyachilari
Mashʼal-2 klubi futbolchilari
Mashʼal klubi futbolchilari
Qizilqum klubi futbolchilari
Shoʻrtan klubi futbolchilari
AGMK futbolchilari
Bunyodkor klubi futbolchilari
Lokomotiv Toshkent futbol klubi futbolchilari
Neftchi (Fargʻona) futbolchilari
Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari
Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Oʻzbek tilining izohli lugʻati (2022)

„Oʻzbek tilining izohli lugʻati“ — oʻzbek tilining olti jildli izohli lugʻati. Oʻzbek lotin yozuvida tayyorlangan ilk keng koʻlamli izohli lugʻat. Loyiha Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining Maʼnaviyat va davlat tilini rivojlantirish masalalari departamenti hamda Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining Oʻzbek tili, adabiyoti va folklori insituti hamkorlikda, Oʻzbek tilini rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan amalga oshirilgan.

Lugʻat deyarli toʻliq tarzda 2006—2008-yillarda kirill yozuvida bosilib chiqqan izohli lugʻatga tayanadi. Lotin yozuvidagi nashr avvalgi nashrlarga muharrirlik qilgan Abduvahob Madvaliyev bilan bir qatorda Durdona Xudayberganova tahriri ostida tayyorlangan. Lotin yozuvidagi lugʻatdan kirill yozuvidagi versiyaga kiritilmagan 3 mingga yaqin soʻz oʻrin olgan.

Lugʻatga hozirgi oʻzbek adabiy tilida keng qoʻllaniladigan 80 000 soʻz va soʻz birikmalari, fan, texnika, sanʼat va madaniyat sohalariga oid atamalar, ayrim shevaga oid hamda tarixiy va eskicha soʻzlar kiritilgan. Lugʻatda soʻzlarning qoʻllanishi oʻzbek adabiyoti va matbuotidan olingan misollar bilan dalillangan.

2024-yil „WikiStipendiya“ loyihasi doirasida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Oʻzbek tilini rivojlantirish jamgʻarmasi tomonidan lugʻat CC BY 4.0 erkin litsenziyasi bilan ommalashtirildi. Bu holat lugʻatdagi barcha maqolalarni Vikilugʻatga toʻlaligicha kiritish uchun zamin yaratdi.

Jildlar

Imlosi 
Lugʻatda 1990-yillarda qabul qilingan qoidalardan farqli oʻlaroq, kirill yozuvidagi „я“ hamda „ё“ harflari undosh harflardan keyin mos ravishda „ya“ va „yu“ oʻlaroq yozilgan. Xususan, oy nomi „sentabr“ emas, balki „sentyabr“ oʻlaroq yozilgan. Shuningdek, qoʻshtirnoqlar 1990-yillarda ishlab chiqilgan punktuatsiya qoidalaridagidek „...“ shaklida emas, balki inglizcha qoʻshtirnoq "..." shaklida yozilgan.

Manbalar

Havolalar 
 „Oʻzbek tilining izohli lugʻati“ Book.uz saytida

Oʻzbek tilining izohli lugʻatlari
Mashhad Shahid Hoshiminajod xalqaro aeroporti

Mashhad Shahid Hoshiminajod xalqaro aeroporti ()  — Eronning Razaviy Xuroson ustoni, Mashhad shahrida joylashgan xalqaro aeroport.

Umumiy maʼlumotlar 
Mashhad xalqaro aeroporti Tehron Mehrobod aeroportidan keyin Eronning ikkinchi eng gavjum aeroportidir. 2016-yilda Mashhad aeroporti rekord darajadagi 10 milliondan ortiq yoʻlovchiga xizmat koʻrsatdi, bu 2015-yilga nisbatan 17 foizga koʻp hamda 86 681 tonna yuk tashildi. Aeroportdan 57 ta yoʻnalishga, jumladan Eronning 30 ta shahriga tez-tez reyslar va Markaziy Osiyo, Yaqin Sharq, Sharqiy Osiyo va Yevropaning 27 ta yoʻnalishiga muntazam parvozlar amalga oshiriladi.

Mashhad xalqaro aeroportida uchta terminal mavjud: mahalliy reyslar terminali (Terminal 1), xalqaro reyslar terminali (Terminal 2) va Haj reyslari terminali (Terminal 3).

Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar 
Mashhad xalqaro aeroportidan quyidagi aviakompaniyalar yoʻlovchi tashish reyslarini amalga oshiradi:

Statistika

Yillik yoʻlovchilar oqimi

Baxtsiz hodisalar va falokatlar 

 1988-yilda Tailanddan Kuvaytga yoʻl olgan Kuwaiti Air samolyoti oʻgʻirlab ketildi va keyin Mashhadga yoʻnaltirildi. Qaroqchilar baʼzi talablar qoʻyib, soʻng samolyotga Kipr va Jazoirga uchishni buyurdilar.
 2006-yil 1-sentabrda Iran Air Tours aviakompaniyasining 945-reysi, Bandar-Abbosdan uchayotgan Tupolev Tu-154 samolyoti qoʻnish chogʻida shinasi uchib ketganidan soʻng Mashhad uchish-qoʻnish yoʻlagidan chiqib ketdi. Samolyot yonib ketdi va bortdagi 147 kishidan 29 nafari halokatga uchradi.
 2009-yil 24-iyulda Aria Air 1525-reysi, THR-MHD (Tehron Mehrobod-Mashad) yoʻnalishi boʻyicha uchayotgan Il-62 samolyoti bortda 173 kishi bilan halokatga uchradi va yonib ketdi; 5 yoʻlovchi va 11 ekipaj aʼzosi halok boʻldi.
 2010-yil 24-yanvarda Taban Air 6437-reysi, Tupolev Tu-154M samolyoti tibbiy favqulodda vaziyat tufayli Mashhad xalqaro aeroportiga favqulodda qoʻnayotganda halokatga uchradi; barcha 157 nafar yoʻlovchi va 13 ekipaj aʼzolari omon qoldi; 42 nafari yengil tan jarohati oldi. Xabar qilinishicha, samolyoti ILSi qoʻnayotgan vaqtda tumanda dumi yerga tegib, uchish-qoʻnish yoʻlagidan chiqib ketgan. Buning ortidan burun tishli qulashi sodir boʻldi, keyin oʻng qanot yerga urilib, samolyot yonib ketdi .
 2016-yil 28-yanvarda Zagros Airlines aviakompaniyasining 4010-reysi Mashhad xalqaro aeroportining 31R uchish-qoʻnish yoʻlagiga qoʻnayotganida EP-ZAB roʻyxatidan oʻtgan McDonnell Duglas MD-83 uchish-qoʻnish yoʻlagidan chiqib ketdi. Samolyot tuzatib boʻlmaydigan darajada shikastlandi va 7 kishi yengil jarohat oldi .
 2018-yilning 24-may kuni eronlik „Tapandegan“ (forscha: Palpitaters) xakerlik guruhi Mashhad xalqaro aeroportidagi kelish va joʻnab ketish monitorlarini buzib, monitorlarga hukumatga qarshi xabarlar va tasvirlarni joylashtirib, aeroport maʼmurlarini monitorlarni birma-bir qoʻlda oʻchirishga majbur qildi.

Yana qarang 

 Erondagi eng band aeroportlar roʻyxati
 Tehron xalqaro aeroporti
 Mashhad
 Eron

Manbalar

Havolalar 

 Mashhad xalqaro aeroporti 
 Eron aeroporti agentligi 
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Mashhad
Eron aeroportlari
Chor Bakr masjidi

Chor Bakr masjidi — Buxorodagi meʼmoriy yodgorlik. Mazkur masjid Chor Bakr meʼmoriy majmuasida joylashgan boʻlib, XVI asrda Shayboniylar sulolasi vakili Abdullaxon II tomonidan bunyod etilgan. Masjid Oʻzbekiston moddiy va madaniy meʼrosining koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan.

Tarixi 
Masjid XVI asrda  Abdullaxon II tomonidan qurilgan boʻlib, Chor Bakr majmuasida bunyodkorlik i

shlarini olib borilgan. Masjid gumbazli boʻlib, ikki qavatli hujralardan iborat. Masjid ichkari qismi arki duzi shaklida bunyod etilgan. Masjid madrasa va xonaqoh oʻrtasida joylashgan. Masjid peshtoqida kitoba bitik mavjud va unda Qur’oni Karimning „Al-isro“ surasining 1-4-oyatlari keltirilgan. Kitoba bitik yozuvlari suls xatida boʻlib, koshinkoriy va gʻishtkoriy uslubda bezatilgan. Masjidda bitik shunday yozilgan edi: „Olloh bir kecha oʻz bandasini unga oyat-moʻjizalarimizdan koʻrsatish uchun Masjid al-Haromdan biz atrofini barokotli qilib qoʻygan Masjid al-Aqsoga sayr qildirgan pok zotdir. Darhaqiqat, u eshituvchi va koʻrguvchi zotdir“. Chor Bakr masjidida Oʻzbekiston mustaqilligidan soʻng, taʼmirlash ishlari olib borilgan.

Meʼmorchiligi 
Chor Bakr masjidi Oʻrta Osiyo uslubida qurilgan. Masjid qurilishida pishgan gʻisht, ganch, yogʻoch va boshqa materiallardan foydalanilgan. Masjid peshtoqining balandligi 20-30 metrni tashkil etadi. Poydevori esa 12 metrdan iborat. Masjid poydevorida qamish qoʻyilgan boʻlib, qamishning balandligi 50 santimetrni tashkil etadi. Yodgorlik poydevoriga  qamish qoʻyilgan boʻlib, maqsad nam va zaxdan binoni nurab qolishini oldini olish edi. Bino ichkarisida mehrob boʻlib, turli naqshlar bilan bezatilgan. Chor Bakr masjidi eshiklari Buxoroning qayragʻoch daraxti yoʻgʻochidan ishlandi. Buxoroning qayragʻoch daraxti yogʻochi mustahkam boʻlgan.

Manbalar

Adabiyotlar

Ilmiy adabiyotlar 
 
 

Oʻzbekiston meʼmoriy yodgorliklari
Buxoro
Jamila Shermuhamedova

Jamila Toshpoʻlatovna Shermuhamedova (1950-yil 18-iyun, Qorakoʻl tumani, Buxoro viloyati, Oʻzbekiston SSR) – oʻzbekistonlik olima, falsafa fanlari doktori (2004), professor (2004).

Biografiyasi 
Jamila Shermuhamedova 1950-yil 18-iyun Buxoro viloyati, Qorakoʻl tumani ziyolilar oilasida tugʻilgan. 1966—1971-yillarda Toshkent davlat universiteti falsafa fakultetida tahsil olgan. 1972—1973-yillarda Toshkent davlat universiteti tarix fakulteti falsafa boʻlimining siyosiy fanlar kafedrasi oʻqituvchisi, 1973—1976-yillarda Toshkent davlat universiteti aspiranti, 1977—1989-yillarda tarix fakulteti falsafa boʻlimining siyosiy fanlar kafedrasi oʻqituvchisi, katta oʻqituvchi, 1989—2004-yillarda dotsent, 2004—2016-yillarda Oʻzbekiston Milliy universiteti falsafa fakulteti professori, 2000—2008-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi huquqshunos ayollar jamoat birlashmasining ijrochi direktori, 2000—2015-yillarda Toshkent shahar Ishbilarmon va tadbirkor ayollar jamoat birlashmasi maslahatchisi, 2005—2011-yillarda Oliy Majlis qoshidagi demokratik institutlar qoʻmitasi eksperti, 2011—2017-yillarda „Hayot I. R.J. O.“ xususiy korxonasi direktori vazifasida faoliyat koʻrsatgan. 2017-yildan respublika Maʼnaviyat va maʼrifat markazi xodimi. Shuningdek, Tadbirkor ayollar uyushmasi aʼzosi va maslahatchisi (1991-yildan), Oʻzbekiston Respublikasi ishbilarmon ayollar uyushmasi faxriy maslahatchisi (1995-yildan).

Mukofotlari 
 „Oʻzbekiston Respublikasi mustaqilligiga 25 yil“ esdalik nishoni (2016);
 „Mehnat shuhrati“ ordeni (2018);
 „Mudofaa vazirligi faxriysi“ koʻkrak nishoni (2020);
 „Xalqlar doʻstligi“ koʻkrak nishoni (2021);
 „Maʼnaviyat fidoyisi“ koʻkrak nishoni (2021);
 „Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlariga 30 yil“ esdalik nishoni (2021);
 „Moʻtabar ayol“ koʻkrak nishoni (2022);
 „Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 30 yilligi“ esdalik nishoni (2022);
 „Yilning eng yaxshi maʼnaviyat targʻibotchisi“ nominatsiyasi gʻolibi (2023);
 „Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan yoshlar murabbiysi“ faxriy unvoni.

Manbalar 

Oʻzbekistonlik olim ayollar
Professorlar
Fan doktorlari
Oʻng boʻlmacha

Oʻng boʻlmacha – (atrium dextrum) kub shaklida boʻlib, katta qon aylanish doirasining yakunlovchi qismi hisoblanadi. U boʻlmachalar orasidagi toʻsiq tufayli chap boʻ1machadan ajralib turadi. Toʻsiqda bitib ketgan oval teshik qoldigʻi hisoblangangan oval chuqurcha koʻrinib turadi. 0‘ng boʻlmachaning hajmi kattaroq boʻlib oʻng quloqcha boʻshligʻi hisobiga kattalashadi. Boʻlmacha devorining qalinligi 2-3 mm, ichki yuzasi silliq hisoblanadi. Quloqchaning ichki yuzasida taroqsimon mushak tutamlari joylashgan.

Tuzilishi 
O‘ng boʻlmacha devorida yuqorigi kavak vena teshigi va pastki kavak vena teshigi oʻrtasida kichkina venalararo doʻmboqcha joylashgan. Pastki kavak vena teshigining pastki cheti boʻylab yarimoysimon burma koʻrinishida pastki kavak vena toʻsigʻi boʻladi. Bu burma homila davrida qonni oʻng boʻlmachadan oval teshik orqali chap boʻlmachaga yoʻnaltiradi. 0‘ng boʻlmacha oʻng qorincha bilan ular orasidagi teshik tufayli qoʻshilib turadi. Pastki kavak vena teshigi bilan oʻng boʻlmacha va oʻng qorinchalar orasidagi teshik oʻrtasida tojsimon sinus teshigi joylashgan. Uning atrofini ingichka oʻroqsimon burma – tojsimon sinus toʻsigʻi oʻragan. Tojsimon sinusga mayda yurak vena teshiklari ochiladi.

Manbalar 

Tibbiyot
Anatomiya
Kardiologiya
Yurak qon-tomir sistemasi
Angiologiya
Kardiofizika

Kardiofizika — bu kardiologiya va tibbiy fizika fanlari orasida joylashgan fanlararo fan boʻlib, tadqiqotchilar fizika usullari va nazariyalaridan yurak-qon tomir tizimini tashkil qilishning turli darajalarida, molekulyar miqyosdan butun organizmlargacha boʻlgan jarayonlarni oʻrganish uchun foydalanadilar. Tarixiy jihatdan olinadigan boʻlsa tizimli biologiyaning bir qismi sifatida shakllangan mazkur kardiofizika yurak-qon tomir tizimini tashkil etilishining asosi hisoblangan jismoniy mexanizmlar va uning faoliyatining biologik xususiyatlari oʻrtasidagi bogʻliqlikni aniqlash uchun moʻljallangan zamonaviy-ilmiy usul hisoblanadi

Zbigniew R. Struzik bu atamani 2004-yilda ilmiy nashrda ishlatgan birinchi muallif boʻlib hisoblanadi. Kardiyovaskulyar fizika atamalarini bir-birining oʻrnida ham ishlatish mumkin.

Yana qarang 

 Tibbiy fizika
 Tibbiyot fizikasi boʻyicha muhim nashrlar
 Biotibbiyot
 Biotibbiyot muhandisligi
 Fizioma
 Nanomtibbiyot

Tashqi havolalar 

 RAS Axborot uzatish muammolari institutining bioelektrik axborotni qayta ishlash laboratoriyasi.
  Anoxin RAMS nomidagi Oddiy fiziologiya ilmiy-tadqiqot instituti hissiyot fiziologiyasi laboratoriyasida eksperimental va klinik kardiologiya guruhi.
 Oksford yurak elektrofiziologiyasi guruhi, koʻp yillar davomida prof. Denis Noble
 London Imperial kolleji Milliy yurak va oʻpka institutining yurak biofizikasi va tizimlari biologiyasi guruhi
  Berlin Gumboldt universiteti Fizika institutining 1-matematika va tabiiy fanlar fakultetining chiziqli boʻlmagan dinamika va yurak-qon tomir fizikasi guruhi 
Amaliy va fanlararo fizika
Kardiologiya
Biofizika
Tibbiyot
Tibbiy fizika
Fizik kattaliklar
Fizik kimyo
Fizik miqdorlar
Fizika boʻyicha kitoblar
Fizik tizimlar
Fizika

Manbalar 

 Adabiyotlar
 
 
 
 Ilmiy qoʻllanmalar
Oynisa Musurmonova

Oynisa Musurmonova (1952-yil, Past Dargʻom tumani, Samarqand viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olima, pedagogika fanlari doktori (1994), professor (1998).

Biografiyasi 
Oynisa Musurmonova 1952-yil Samarqand viloyati, Past Dargʻom tumanida tugʻilgan. 1970—1975-yillarda Samarqand davlat universiteti oʻzbek va tojik filologiyasi fakultetida oʻqigan.

Faoliyati 
Oynisa Musurmonova „Past Darg‘om  haqiqati“ gazetasin tahririyati adabiy xodimi (1975), 1975—1980-yillarda Past Darg‘om tumani pioner o‘quvchilar uyi direktori, 1980—1988-yillarda Oʻzbekiston pedagogika fanlari ilmiy-tadqiqot instituti kichik, so‘ngra katta ilmiy xodimi, Toshkent davlat pedagogika instituti umumiy pedagogika kafedrasi katta o‘qituvchisi, dotsent, doktorant hamda institutga qarashli „Xalq ta’limini boshqarishning ilmiy asoslari“, „Odobnoma“ kafedralari, ayni bir paytning o‘zida „Oila“ ilmiy laborotoriyasi mudiri (1988—1995), 1995—1998-yillarda Vazirlar Mahkamasi xotin-qizlar ishlari bo‘limi mudiri, keyinchalik oila, onalik va bolalikni ijtimoiy muhofaza qilish kotibiyati mudiri, 1998—2000-yillarda „Oila“ ilmiy-amaliy markazi direktori, Oliy Majlisning ijtimoiy masalalar va bandlik qo‘mitasi raisi hamda „Sog‘lom avlod uchun“ xalqaro xayriya jamg‘armasi raisi (2000—2002), Oliy Majlisning fan, ta’lim, madaniyat va sport masalalari qo‘mitasi raisining o‘rinbosari (2002-2005), Oʻzbekiston davlat jahon tillari universiteti pedagogika, psixologiya kafedrasi mudiri (2005—2020), O‘zbekiston Respublikasi Mahalla va oilani qo‘llab-quvvatlash vazirligi huzuridagi „Mahalla va oila“ ilmiy-tadqiqot instituti direktorining ilmiy ishlar bo‘yicha o‘rinbosari (2020—2022) vazifasida ishlagan. 2022-yildan O‘zbekiston Respublikasi Oila va xotin-qizlar davlat qo‘mitasi huzuridagi „Oila va xotin-qizlar“ ilmiy-tadqiqot instituti direktorining ilmiy ishlar bo‘yicha o‘rinbosari va respublika „Oqila ayollar“ harakati yetakchisi. Oliy Majlisning 1—2-chaqiriq deputati boʻlgan. „Ma’rifat“ targ‘ibotchilar jamiyati, Oʻzbekiston Xalq demokratik partiyasi a’zosi.

Ilmiy faoliyati
Oynisa Musurmonovaning ilmiy ishlari pedagogika sohasida milliy va umuminsoniy qadriyatlar vositasida yoshlar ma’naviy madaniyatini shakllantirish muammosiga oid. 1986-yilda nomzodlik ishini, 1994-yilda doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. 1988-yilda dotsent, 1998-yilda professor ilmiy unvoni berilgan. Oynisa Musurmonova 10 dan ortiq monografiyalar, 21 ta darslik, 30 dan ortiq o‘quv-metodik qo‘llanmalar, 10 dan ortiq risolalar, 300 dan ortiq ilmiy maqolalar muallifi.

Mukofotlari
 1-darajalari „Sogʻlom avlod uchun“ ordeni (1999);
 „O‘zbekistan  belgisi“ ko‘krak nishoni;
 „Ma’naviyat fidoyisi“ ko‘krak nishoni (2021).

Manbalar 

Oʻzbekistonlik olim ayollar
Professorlar
Fan doktorlari
Mahmudxon Ismoilov

Mahmudxon Ismoilovich Ismoilov (1947-yil 22-iyun, Toshkent, Oʻzbekiston SSR – 2015-yil 2-avgust, Toshkent, Oʻzbekiston) – oʻzbekistonlik muhandis olim, texnika fanlari doktori, professor.

Biografiyasi 
Mahmudxon Ismoilov 1947-yil 22–iyunda Toshkent shahrida ziyoli oilada tugʻilgan. Mahmudxon Ismoilov 1965—1970-yillarda Toshkent irrigatsiya va qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash muhandislari institutida oʻqigan. 1970—1972-yillarda Toshkent irrigatsiya va qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash muhandislari instituti „Elektr energiyasini ishlab chiqarish va tarqatish“ kafedrasi assistenti, 1976—1980-yillarda „Qishloq xoʻjaligida elektr energiyasini qoʻllash“ kafedrasi katta oʻqituvchisi, 1980—1985-yillarda „Qishloq xoʻjaligini elektrlashtirish va avtomatlashtirish“ fakulteti dekani oʻrinbosari, 1985—1992-yillarda ushbu fakultet dekani, 1992—1993-yillarda sirtqi taʼlim fakulteti dekani, 1993—1996-yillarda sirtqi taʼlim boʻyicha prorektor, 1996—2001-yillarda sirtqi taʼlim fakulteti dekani, 2001—2003-yillarda oʻquv ishlari boʻyicha prorektor, 2003—2004-yillarda sirtqi taʼlim fakulteti dekani, 2004—2014-yillarda moliya-iqtisodiyot ishlari boʻyicha prorektor lavozimida faoliyat koʻrsatgan.

Vafoti 
Mahmudxon Ismoilov 2015-yil 2-avgustda vafot etgan.

Ilmiy faoliyati 
Mahmudxon Ismoilov 70 dan ortiq ilmiy-uslubiy ishlar, jumladan, 2 ta monografiya, 3 ta metodik tavsiyalar muallifi. 1972—1976-yillarda Moskva shahridagi Butunittifoq qishloq xoʻjaligini elektrlashtirish ilmiy-tadqiqot instituti aspiranturasida oʻqigan, 1977-yilda nomzodlik ishini yoqlab, texnika fanlari nomzodi ilmiy darajasini olgan.

Mukofotlari 
 „Shuhrat“ medali (1995);
 „Oʻzbekiston Respublikasi mustaqilligiga 20 yil“ esdalik nishoni (2011).

Manbalar 

Oʻzbekiston muhandislari
Professorlar
Fan doktorlari
Odinaxon Jamoldinova

Odinaxon Rasulovna Jamoldinova (1970-yil 29-may, Oʻzbekiston tumani, Fargʻona viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olima, pedagogika fanlar doktori (2015), professor, Oliy Majlis kengashi sobiq deputati.

Biografiyasi
Odinaxon Jamoldinova 1970-yil 29-may Fargʻona viloyati, Oʻzbekiston tumanida tugʻilgan. 1992-yilda Toshkent davlat pedagogika institutini pedagogika va psixologiya mutaxassisligi boʻyicha tugatgan. 1998—1999-yillarda Jizzax davlat pedagogika  instituti pedagogika kafedrasi o‘qituvchisi,  1999—1999-yillarda Jizzax viloyati hokimligi oila, onalik va bolalikni ijtimoiy himoya qilish masalalari bo‘yicha kotibiyati yetakchi mutaxassisi, 1999—2002-yillarda Jizzax davlat pedagogika instituti pedagogika kafedrasi o‘qituvchisi, 1999—2008-yillarda „Oila“ ilmiy-amaliy markazi Jizzax viloyat  bo‘limi direktori, 2002—2006-yillarda Jizzax davlat pedagogika instituti yoshlar pedagogikasi va psixologiyasi kafedrasi mudiri, 2006—2008-yillarda Jizzax davlat pedagogika instituti maktabgacha ta’lim nazariyasi va metodikasi kafedrasi mudiri, 2008—2012-yillarda „Kamolot“ yoshlar ijtimoiy harakati Markaziy kengashi raisi o‘rinbosari, respublika „Kamalak“ bolalar tashkiloti raisi, 2012—2015-yillarda Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika universiteti ma’naviy-axloqiy tarbiya ishlari bo‘yicha prorektori, 2015—2020-yillarda O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi deputati hamda Fan, ta’lim, madaniyat va sport masalalari qo‘mitasi a’zosi, 2020—2023-yillarda O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirining ma’naviy-ma’rifiy ishlar samaradorligini oshirish, davlat tili to‘g‘risidagi qonun hujjatlariga rioya etilishini ta’minlash masalalari bo‘yicha maslahatchisi vazifasida faoliyat yuritgan. 2023-yildan Alisher Navoiy nomidagi Toshkent davlat o‘zbek tili va adabiyoti universiteti Ilmiy ishlar va innovatsiyalar bo‘yicha prorektori. Oʻzbekiston Liberal demokratik partiyasi aʼzosi.

Ilmiy faoliyati
Odinaxon Jamoldinova 1992—1998-yillarda Toshkent davlat pedagogika instituti aspiranturasida oʻqigan. 1997-yilda nomzodlik, 2015-yilda doktorlik (DSc) dissertatsiyasini himoya qilgan. Odinaxon Jamoldinova pedagogika sohasida 100  dan ortiq ilmiy ishlar, jumladan, 2 ta o‘quv qo‘llanma, 3 ta uslubiy qo‘llanma, 3 ta monografiya, 2 ta risola muallifi.

Mukofotlari
 „Moʻtabar ayol“ koʻkrak nishoni (2021).

Manbalar 

Oʻzbekistonlik olim ayollar
Fan doktorlari
Professorlar
Batumi xalqaro aeroporti

Aleksandr Kartveli nomidagi Batumi xalqaro aeroporti  — Gruziyaning janubi-gʻarbiy qismida joylashgan Ajariya avtonom respublikasining poytaxti va Qora dengiz sohilidagi Batumi shahridan  janubda joylashgan aeroport. Turkiyaning Hopa shahridan  shimoli-sharqda joylashgan. Gruziya uchun mahalliy va xalqaro aeroport vazifasini oʻtaydi. Aeroport aeronavtika muhandisi va aviatsiya kashshofi Aleksandr Kartveli sharafiga nomlangan.

Umumiy maʼlumotlar 
Batumi Gruziyadagi uchta xalqaro aeroportdan biri (Gruziya poytaxtiga xizmat koʻrsatadigan Tbilisi xalqaro aeroporti va Gruziyaning ikkinchi yirik shahri Kutaisidagi David Quruvchi xalqaro aeroporti bilan birga). Yangi aeroport terminali 2007-yil 26-maydan beri ishlamoqda. Umumiy maydoni , u yiliga 600 000 yoʻlovchiga xizmat koʻrsatishga qodir.

Batumi xalqaro aeroporti 2007-yilda rekonstruksiya qilinganidan keyin yoʻlovchilar soni sezilarli darajada oʻsgani qayd etildi. 2011-yilda aeroport 134 ming yoʻlovchiga xizmat koʻrsatgan, bu bir yil oldinga nisbatan 51 foizga oshgan.

2019-yilda terminal kengaytirildi, chunki mavjud quvvatlar endi yetarli boʻlmay qoldi. Ish 2021-yilning bahorida yakunlandi. Aeroport maydoni ikki barobarga oshirilib, 8000 kvadrat metrga yetdi, bu yiliga 1 million 200 ming yoʻlovchiga xizmat koʻrsatish imkonini beradi. Ishlarning bir qismi avtobus darvozalari, roʻyxatdan oʻtish joyi va pasport nazorati punktlari sonini, shuningdek, dyuti-fri hududlar va avtoturargohni kengaytirishdan iborat edi. Bundan tashqari, bagajni qayta ishlash zonasi qisman kengaytirildi, bu yerda avtomatik konveyer tizimi joriy etildi va qoʻshimcha bitta bagaj karuseli oʻrnatildi. Jami 17 million AQSh dollari miqdorida sarmoya kiritildi.

Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar

Statistika

2021-yil yozidagi eng mashhur yoʻnalishlar

Yana qarang 

 Gruziya aeroportlari roʻyxati

Manbalar

Havolalar 
 

Gruziya aeroportlari
Batumi
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Oʻzbekistonning birinchi xonimlari

Oʻzbekistonning birinchi xonimi — Oʻzbekiston prezidentining rafiqasiga berilgan norasmiy unvon hisoblanadi. Bu unvonning dastlabki sohibi Oʻzbekiston Respublikasining birinchi prezidenti Islom Karimovning rafiqasi Tatyana Karimova hisoblanadi. Bugungi kunda, 2016-yil 14-dekabrdan Oʻzbekistonning hozirgi birinchi xonimi — Prezident Shavkat Mirziyoyevning rafiqasi Ziroatxon Hoshimova.

Oʻzbekistonning birinchi xonimlari

Yana qarang 

 Oʻzbekiston Prezidenti

Manbalar 

Oʻzbekistonning birinchi xonimlari
Oʻzbekiston siyosatiga oid roʻyxatlar
Oʻzbekiston Prezidentlarining turmush oʻrtoqlari
Merganlar

Merganlar qishlogʻi — Buxoro viloyati Romitan tumani Xosa shaharchasi Decha mahallasi hududida joylashgan qishloq.

Etimologiyasi 
Mergan – bu soʻz toponim sifatida Uralsk viloyati hamda Orol dengizidagi orollarda uchraydi. "Mergan" Xon saroyidagi mansablardan biri boʻlib, "ov bilan shugʻullanuvchi kishi" ma'nosini anglatgan. Soʻzning aniq lugʻaviy ma'nosi "aniq nishonga oluvchi mergan" hisoblanadi. 

Ayrim tadqiqotchilarning fikricha, "Mergan" etnik nom boʻlib, qoʻngʻirot qabilasining bir tarmogʻidir. Barcha turkiy xalqlarda "Mergan" "aqlli, epchil, koʻrimli" maʼnosiga ega.

Muassasalar 
Qishloq hududida asosan Decha, Merganlar, Quyi Decha va Arabon qishloq fuqarolariga xizmat qiluvhi Romitan tuman xalq ta’limi bo‘limiga qarashli 32-umumta’lim maktabi joylashgan.

Manbalar 

Romitan tumani aholi punktlari
Chor karvonsaroy guzari

Chor karvonsaroy — Buxoro shahrining Shayx Rangrez qismida joylashgan qadimiy guzar.

Guzar tarixi 
Chor karvonsaroy guzari XVIII asrning 80-yillarida tashkil topgan. Savdo rastalari o‘rtasida joylashgan ushbu guzarning eng katta karvonsaroyi — Rashidbek saroyi edi. Unda ko‘proq afg‘on savdogarlari istiqomat qilardi. Guzarda karvonsaroylar joylashganidan ma’lumki, aholisi ham savdogarlar edi. Guzarda uncha katta bo‘lmagan masjid mavjud bo‘lib, u Mirzo Ubayd nomida edi.

Dastlab bu guzarni Boboyi Ol deb atashgan. XIX asr oxiri va XX asr boshlarida esa bu guzarda qabriston ham bo‘lgan. 1927-yil va 1929-yilgi qayta ro‘yxatga olish hujjatlarida Chor karvonsaroy guzari qayd etilmagan. Ammo 1927-yili olingan hisobotda shu atrofda Abdusamat guzari bo‘lib, undagi 102 xo‘jalikda 918 kishi istiqomat qilganligi qayd qilingan.

Karvonsaroylardan eng kattasi saroyi No‘g‘ay bo‘lgan. Bu Toqi Sarrofondan o‘tgandan keyingi yo‘lda joylashgan. XX asrda ushbu saroy davlat ixtiyoridagi kommunal uy bo‘lib, unda bir necha aholi yashagan. Guzardagi masjid esa ta’mir qilinib, Sarrofon choyxonasi deb nom olgan. Toqi Sarrofon ikki ko‘cha — Xo‘ja Bahouddin Naqshband va Arabon ko‘chalari chorrahasida joylashgan. Toqi Sarrofon degan nom shundan olinganki, bu yerda sarroflar o‘tirib, chet el pullarini almashtirganlar va pul maydalaganlar. Shuningdek, bu yerda ikkita passaj — biri pochta, telegraf, ikkinchisi Buxoroda ochilgan ilk banklardan biri Rus—Xitoy (Osiyo) banki bo‘lgan. U amirlik davrida ham mavjud bo‘lgan.

Passajdan pastda Toqi Sarrofonning pastki tomonida Sarrofon hammomi bo‘lgan. Uning yonida davlat va jamoat arbobi Fayzulla Xo‘jayevga tegishli saroy bo‘lgan. Sarrofon hammomi erkaklarniki bo‘lsa ham, u haftada ikki kun faqat xotin-qizlarga xizmat qilgan. Mustaqillik yillarida No‘g‘ay karvonsaroyi va Sarrofon hammomi ta’mirlangan.

Manbalar 

Buxoro guzarlari
Buxoro shahri
Ari Babaxonov

Ari Babaxonov (1934-yil, Buxoro viloyati) — oʻzbek sozandachisi, uzun boʻyinli tanbur, qashgʻariy rubob va dutor ijrochisi.

Hayoti 
Boboxonov Buxoroda yahudiy oilasida tavallud topgan boʻlib, u anʼanaviy musiqachilar sulolasining buyuk sulolasi boʻlgan. Unga Buxoroning soʻnggi amiri, Olimxonning afsonaviy saroy vokalisti, bobosi Levi Boboxon (1873 – 1926) asos solgan. Levi Boboxonning oʻgʻli Moshe Boboxonov (1910 – 1983) ham tanbur va doirada oʻziga joʻr boʻlgan taniqli vokalchi boʻlgan.

Bobosi va otasidan farqli oʻlaroq, Ari Babaxonov sof cholgʻuchi boʻlib qoldi. Toshkent konservatoriyasida Yevropa oʻquv dasturi boʻyicha musiqa yoʻnalishi boʻyicha tahsil olib, 1959-yilda davlat imtihonini topshirgan.

Sovet madaniyati siyosati tufayli anʼanaviy asboblardan foydalanishga ruxsat berilgan, lekin asosan Evropa repertuarida. Monofonik oʻzbek musiqasi va Yevropa polifoniyasi oʻrtasidagi tafovut tufayli bu cheklovlar sunʼiy madaniy gibridga olib keldi.

Toshkentdagi ijodiy muvaffaqiyatlariga qaramay, Ari Boboxonov Buxoroga qaytib keldi va u yerda 40 yil davomida musiqa kollejida dars berdi. Otasi va Maarufjon Toshpoʻlov, Najmiddin Nasriddinov va Aminjon Ismatov kabi sozandalar yordamida u asta-sekin Buxoroning anʼanaviy musiqasi — Shashmaqomga qaytdi. U bu sanʼatni rivojlantirishni oʻzining hayotiy vazifasi qilib qoʻygan va fors sheʼriyatining juda koʻp nota va matnlarini, shuningdek, oʻzbek va tojik xalqining mashhur sheʼrlarini yozib, uni saqlab qolishda oʻziga xos hissa qoʻshgan. Shu tariqa u ilgari Shashmaqom repertuariga mansub boʻlgan bir qancha yoʻqolgan asarlarini qayta tikladi. Bu asos uni anʼanaviy uslubda cholgʻu asarlar va qoʻshiqlar yaratishga ilhomlantirdi, ularning bir qanchalari Oʻzbekistonda juda mashhur boʻldi.

1991-yilda Buxoro filarmoniyasi qoshida "Shashmaqom" ansambliga asos solib, bir necha yil ichida dastlab 10 aʼzodan 19 aʼzoga yetdi. Oradan koʻp oʻtmay, Ari Boboxonov badiiy rahbarligidagi guruh oʻzbek radio va televideniesi uchun chiqish qilib, anʼanaviy musiqa sahnasida oʻzini namoyon qildi. 1998-yilda New Samarkand Records nashriyotida "Ari Babaxonov va ansambli — Shashmaqam: Buxoro anʼanasi" diski nashr etildi.

Chunki Markaziy Osiyodagi buxor yahudiylari jamoasi Oʻzbekiston mustaqillikka erishgach, migratsiya tufayli deyarli tarqab ketgan Ari Boboxonovning oilasi kelajakka yangi istiqbollar izlab, Germaniyaga koʻchib oʻtgan va u 2002-yildan buyon musiqashunos doktor Anjelika Yung bilan hamkorlikda „Shashmaqom“ loyihasi ustida ishlagan.

Manbalar 

Oʻzbekiston yahudiylari
Buxoro yahudiylari
Oʻzbek musiqachilari
Buxorolik kishilar
Yashayotgan insonlar
1934-yilda tugʻilganlar
SCAT Airlines

SCAT Airlines, rasmiy „SCAT Aviakompaniyasi“ AJ, Qozogʻiston aviakompaniyasi boʻlib, bosh ofisi Qozogʻistonning Chimkent shahridagi Chimkent xalqaro aeroporti hududida joylashgan. Qozogʻistonning barcha yirik shaharlari va qoʻshni davlatlarga xizmat koʻrsatadi. Asosiy bazasi Chimkent aeroporti boʻlib, ikkilamchi havo tuguni Aqtau xalqaro aeroporti, Nursulton Nazarboyev xalqaro aeroporti va Olmaota xalqaro aeroportida joylashgan.

Tarixi 
Aviakompaniya 1997-yilda tashkil etilgan va faoliyatini boshlagan. Nomi Maxsus yuk havo transporti (inglizcha: Special Cargo Air Transport) jumlasining qisqartmasi hisoblanadi.

SCAT Sunday Airlines kompaniyasiga yangi charter korxonasi va shoʻba korxonasi sifatida asos soldi, buning uchun SCAT toʻrtta Boeing 757-200 va bitta Boeing 767-300ER samolyotlaridan foydalanadi.

2017-yil noyabr oyida aviakompaniya Amerikaning Boeing korporatsiyasi bilan oxirgi avlod Boeing 737 MAX 8 rusumli oltita samolyotini sotib olish boʻyicha qatʼiy shartnoma imzoladi. 2018-yil 29-martda kompaniya parki postsovet mamlakatlarida birinchi Boeing 737 MAX 8 (CFM International LEAP-1B dvigatellari bilan) bilan toʻldirildi. Bu xarid qilingan oltita Boeing 737 MAX 8 samolyotlaridan birinchisi sanlanadi.

2018-yilda SCAT Airlines uchun Yevropa havo hududi cheklovlari olib tashlandi va 2018-yil may oyida Vilnyus Yevropa Ittifoqidagi birinchi muntazam manzilga aylandi. 2018-yil mart oyida SCAT aviakompaniyasi Xalqaro havo transporti assotsiatsiyasining (IATA) toʻliq aʼzoligiga qabul qilindi. SCAT Airlines IATA reestriga kiritilgan Qozogʻistonning ikkinchi aviakompaniyasi boʻldi.

2019-yilning 13-mart kuni Qozogʻistonda Boeing 737 MAX samolyotlari foydalanilishi toʻxtatildi.

2021-yil 18-fevralda Qozogʻistonda Boeing 737 MAX samolyotlaridan foydalanishga qoʻyilgan ikki yillik taqiqdan keyin SCAT Airlines Amerika qitʼasidan tashqarida ushbu samolyotlarda muntazam tijorat reyslarini tiklagan birinchi aviakompaniyaga aylandi.

Parvoz manzillari

Kod-shering shartnomalari 
SCAT Airlines Ozabayjon havo yoʻllari bilan kod-shering shartnomasiga ega.

Aviaparki 
2022-yil oktyabr holatiga koʻra, SCAT Airlines aviaparki quyidagi havo kemalaridan iborat:

Baxtsiz hodisalar va falokatlar 

 2013-yilning 29-yanvarida SCAT Airlines aviakompaniyasining 760-reysi Almati xalqaro aeroportiga past koʻrinishda yaqinlashish vaqtida Qiziltu qishlogʻi yaqinida halokatga uchradi. Barcha 16 yoʻlovchi va 5 ekipaj aʼzosi halok boʻldi.
 2018-yilning 26-iyul kuni SCAT Airlinesga tegishli UP-B5705 roʻyxatidan oʻtgan DV-5038 reysini amalga oshirayotgan Boeing 757-200 samolyoti Olmaota xalqaro aeroportida aylanib oʻtayotganda 236 yoʻlovchi va 9 ekipaj aʼzosi bilan uchish-qoʻnish yoʻlagi yuzasiga dumini urib oldi. Yoʻlovchilar va ekipaj aʼzolari jabrlanmadi. Biroq, samolyot jiddiy zarar koʻrdi.

Manbalar

Havolalar 

 Rasmiy veb-sayti

Chimkent
Markaziy Osiyo aviakompaniyalari
Qozogʻiston iqtisodiyoti
Qozogʻiston aviakompaniyalari
Luqmon Boʻrixon

Luqmon Boʻrixon (1965-yil 15-fevral, Yangiobod qishlogʻi, Gʻuzor tumani, Qashqadaryo viloyati, Oʻzbekiston SSR – 2023-yil 25-iyul, Toshkent, Oʻzbekiston) – oʻzbekistonlik yozuvchi, Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi aʼzosi, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi, "Shuhrat" medali sohibi.

Hayoti 
Luqmon Boʻrixon 1965-yilning 15-fevralida Qashqadaryo viloyati Gʻuzor tumaniga qarashli Yangiobod qishlogʻida tugʻilgan. 1983-1985-yillarda muddatli harbiy xizmatni oʻtagan. 1986-yilda Toshkent davlat universitetining jurnalistika fakultetiga oʻqishga kirib, 1991-yilda tamomlagan.

Faoliyati 
Luqmon Boʻrixon „Turkiston“ va „Maʼrifat“ gazetalarida adabiy xodim, keyinchalik boʻlim mudiri sifatida faoliyat koʻrsatgan. „Yoshlik“ jurnalining bosh muharriri boʻlgan.

Asarlari 
Luqmon Boʻrixonning dastlabki hikoyasi 1987-yilda „Begimqul katta“ nomi bilan nashr etilgan. Shundan keyin yozuvchining „Yalangoyoq“ (1991), „Sirli muallim“ (2006), „Hizr koʻrgan yigit“ (2007), „Temiryoʻl yoxud titrayotgan togʻ“ (2009), „Quyosh hali botmagan“, (2018), „Marhamatli kun“ (2019), singari qissa va hikoyalar toʻplamlari chop etilgan. Oʻqituvchilar hayotidan olingan „Sirli muallim“ qissasi Oʻzbekiston Xalq taʼlimi vazirligi tanlovida gʻolib deb topilgan. 2005-yilda „Jaziramadagi odamlar“ romanini yaratdi. Luqmon Boʻrixon yozgan „Sokin daryo“ romanida olim Oʻktam Umurzoqovning hayoti va faoliyati hikoya qilinadi.

Manbalar