Luiza Mey Alkott

Luiza Mey Alkott (  ; 1832 yil 29 noyabr1888-yil 6-mart) amerikalik roman va qissa yozuvchi va shoira boʻlib,  “Kichik xonimlar ” (1868) va uning davomi bo'lgan “Kichik erkaklar” (1871) va “Jo yigitlari” (1886) romanlari bilan butun dunyoga  tanilgan.  Uni  ota-onasi Abigayl May va Amos Bronson Alkott tarbiyalagan va Luiza o'sha davrning  ko'plab taniqli ziyolilari orasida o'sgan, jumladan Margaret Fuller,  Ralf Valdo Emerson, Nataniel Xotorn, Genri Devid Toro va Genri Uodsvort . Longfellow . 

Alkottning oilasi moliyaviy qiyinchiliklardan aziyat chekdi va u yoshligidan oilani boqishga yordam berish uchun ishlagan bo'lsa-da, u qisqa qissalarni ham yozishni boshladi.. U 1860-yillarda yozganlari uchun  muvaffaqiyatlarga erisha boshladi. Faoliyatining boshida u ba'zan AM Barnard kabi taxalluslardan foydalangan, uning ostida u ehtiros va qasosga qaratilgan kattalar uchun dahshatli qisqa hikoyalar va tasirchan romanlar yozgan. 

Alkott abolitsionist va feminist edi va umri davomida turmushga chiqmagan. Shuningdek, u o'z hayotini islohotchilik va ayollarning saylov huquqi kabi islohot harakatlarida faol bo'lish bilan o'tkazdi.  U 1888-yil 6-martda, otasi vafotidan ikki kun o‘tib Bostonda insultdan vafot etdi.

Hayotining boshlang'ich davri 

Luiza Mey Alkott 1832-yil 29-noyabrda  hozirgi Pensilvaniya shtatining Filadelfiya shtatining bir qismi boʻlgan Germantaun shahrida tavallud topgan. U  o'qituvchi Amos Bronson Alkott va ijtimoiy ishchi Ebbi Meyning qizi va to'rt qizning ikkinchisi edi: Anna Bronson Alkott eng kattasi qiz edi; Elizabeth Sewall Alcott  uchinchisi va Abigayl May Alcott eng yoshi edi. Luiza bolaligida  o'g'il bolalar o'yinlarini afzal ko'rgan qizaloq  edi.  Oila 1834-yilda Bostonga ko‘chib o‘tdi  va  yerda Alkottning otasi eksperimental maktab tashkil qildi va Ralf Valdo Emerson va Genri Devid Toro bilan Transsendental klubga qo‘shildi. Bronson Alkottning ta'lim haqidagi fikrlari, bola tarbiyasi haqidagi keskin qarashlari va ruhiy beqarorlik lahzalari yosh Alkottning ongida mukammallikka erishish istagini shakllantirdi,

Alkott dastlabki ta'limni tabiatshunos Genri Devid Torondan oldi va  u uni Uolden hovuzida o'tkazgan vaqtlari asosida Toroning nayini yozishga ilhomlantirgan.  U, shuningdek, oila do'stlari bo'lgan Ralf Valdo Emerson, Nataniel Xotorn, Margaret Fuller va Julia Uord Xou kabi yozuvchilar va o'qituvchilardan ko'rsatmalar oldi. Keyinchalik u buni  "Transendental yovvoyi jo'xori" deb nomlangan gazeta eskizida tasvirlab berdi. Eskiz "Kumush ko'zalar" (1876) jildida qayta nashr etilgan, bu oilaning Fruitlandsdagi "oddiy hayot va yuksak fikrlash" tajribasi bilan bog'liq. . 

Qashshoqlik Alkottni erta yoshidayoq o'qituvchi, tikuvchi, hokim, uy yordamchisi va yozuvchi sifatida ishlashga majbur qildi. Uning opa-singillari ham oilani qo'llab-quvvatlab, tikuvchi bo'lib ishlagan, onasi esa irlandiyalik muhojirlar orasida ijtimoiy ish bilan shug'ullangan. Faqat eng kichigi Abigayl davlat maktabida o'qishga muvaffaq bo'ldi. Bu bosimlarning barchasi tufayli yozish Alkott uchun ijodiy va hissiy vositaga aylandi.  Uning birinchi kitobi "Gullar ertaklari" (1849) bo'lib, dastlab Ralf Valdo Emersonning qizi Ellen Emerson uchun yozilgan ertaklar to'plamidir.

Adabiyotdagi muvaffaqiyat 

Voyaga etganida, Alkott abolitsionist va feminist bo'ldi. 1860 yilda Alkott Atlantic Monthly uchun yozishni boshladi. Fuqarolar urushi boshlanganda, u 1862-1863 yillarda Vashingtonning Jorjtaun hududidagi Union kasalxonasida olti hafta davomida hamshira bo'lib xizmat qildi.  U uch oy hamshira bo'lib xizmat qilmoqchi edi, lekin u tif isitmasi bilan kasallanib, xizmat muddatining yarmida o'lim to'shagiga yotib qoldi, garchi u oxir-oqibat tuzalib ketdi. Uning uyga yo'llagan maktublari  qayta ko'rib chiqilgan va Bostondagi qullikka qarshi " Commonwealth" gazetasida nashr etilgan va kasalxona eskizlari (1863, 1869 yilda qo'shimchalar bilan qayta nashr etilgan) sifatida to'plangan   uning kuzatishlari va hazil-mutoyiba uchun birinchi tanqidiy e'tirofini keltirdi.   U shifoxonalarning noto‘g‘ri boshqaruvi, duch kelgan ayrim jarrohlarning befarqligi va qo‘polligi haqida yozgan.   Uning o‘z tajribasiga asoslangan “Kayfiyatlar” (1864) romani ham muvaffaqiyatli edi.

"Kichik xonimlar" 

1868-yilda nashr etilgan “Kichik xonimlar” kitobi Massachusets shtatining Konkord shahridagi Alkott oilasining uyi, Orchard uyida boʻlib oʻtadi va Alkottning uch opasi Abigayl Mey Alkott Nieriker, Elizabet Syuol Alkott va Anna Alkott Pratt bilan boʻlgan bolalik hotiralariga asoslanadi. Bu roman o‘z vaqtida yaxshi qabul qilingan va hozir ham bolalar va kattalar orasida mashhur. U ko'p marta sahna spektakllari, filmlar va televidenya uchun moslashtirilgan.

Alkott "Kichik xonimlar : yoki Meg, Jo, Bet va Emi" (1868) romanining birinchi qismi bilan yanada mashxur bo'ldi .Kitob Roberts Brothers tomonidan nashr etilgan Massachusets shtatining Konkord shahridagi opa-singillari bilan bolaligi haqida yarim avtobiografik hikoya. Alkott Yevropadagi sayohatlaridan so'ng Bostonga qaytib kelgach, u Merry's Museum jurnalida muharrir bo'ldi. U yerda u romaning birinchi qismini yozishga undagan Tomas Nayls bilan uchrashdi va Thomas undan , ayniqsa, qizlar uchun ko'proq kitob yaratishni so'radi.  Ikkinchi qismi shuningdek yaxshi xotinlar (1869) nomi bilan ham tanilgan. Nihoyat, Jo's Boys (1886) "March Family Saga" ni yakunladi.

Kichik xonimlar qismlari 

 Kichik ayollar yoki Meg, Jo, Bet va Emi (1868)
 1869 yilda nashr etilgan "Kichik ayollar" ning ikkinchi qismi yoki " Yaxshi xotinlar "; va keyinchalik Little Women bilan birgalikda nashr etilgan .
 Kichkina erkaklar : Jo's Boys bilan Plumfilddagi hayot (1871)
 Jo yigitlari va ular qanday paydo bo'ldi: "Kichik odamlar" ning davomi (1886)

Romanlari 

 Meros (1849, 1997 yilgacha nashr etilmagan)
 Kayfiyat (1865, 1882 yilda qayta ko'rib chiqilgan)
 Sirli kalit va u ochilgan narsa (1867)
 Eski moda qiz (1870)
 Villining ajoyib kitobi (1870)
 Ish: Tajriba hikoyasi (1873)
 Qaytadan boshlash, ishning davomi bo'lish (1875)
 Sakkiz amakivachcha yoki xola tepaligi (1875)
 Gullagan atirgul : Sakkiz qarindoshning davomi (1876)
 Lilaklar ostida (1878)
 Jek va Jill: Qishloq hikoyasi (1880)

Manbalar

 Louisa May Alcott  eBook formatida Standard Ebooks 
 Louisa May Alcott Project Gutenberg
 Louisa May Alcott Project Gutenberg Australia
 Louisa May Alcott  Internet Archive
 Louisa May Alcott  LibriVox (public domain audiobooks) da
 Louisa May Alcott  Online Books Page da
Amerikalik ayol yozuvchilar
1888-yilda vafot etganlar
1832-yilda tugʻilganlar
Amerikalik yozuvchilar