FC Barcelona

Futbol Club Barcelona yoki shunchaki Barcelona – Ispaniyaning Barselona shahrida tuzilgan professional futbol klubi. Ispaniya Primera Divizioni vakili.1899-yilda Joan Gamper boshchiligida shveysariyalik, britaniyalik, ispaniyalik va kataloniyalik futbolchilar tomonidan tashkil qilingan. Klub Kataloniyaning ramzlaridan biriga aylanib qolgan, shuning uchun ham u – El Barça es mes que un club („Barca“ – bu, klubdan ham ortiqroq) deb ataladi. Barcelona muxlislari „culés“ nomi bilan tanilishgan. 2006-yilga kelib aʼzolarining soni 140,000 kishidan ortib ketgan.

Tarixi

Joan Gamper raisligida (1908-1926) 
1908-yilda klub asoschilaridan biri va uning sobiq forvardi Joan (Hans) Gamper birinchi marta klub prezidenti boʻldi. Bu klub qulash arafasida boʻlganida sodir boʻldi: 1905-yilgi Kataloniya chempionatida gʻalaba qozonganidan soʻng, klub uch yil davomida hech qanday sovrinni qoʻlga kiritmadi va uning moliyaviy ahvoli ham keskin yomonlashdi. Keyinchalik Gamper besh marta klub prezidenti etib saylandi. Gamperning asosiy yutuqlaridan biri bu „Barsa“ ga oʻz stadionini sotib olishga yordam berish edi. 1909-yil 14-martda jamoa 8000 tomoshabin sigʻadigan Carrer Indústria stadioniga koʻchib oʻtdi.

Gamper shuningdek, klub aʼzolari sonini koʻpaytirish kampaniyasini boshladi va 1922-yilga kelib ularning soni 10 000 dan oshdi. 1922-yilda jamoa yana uy arenasini oʻzgartirib, Kamp-De-Les-Korts (yoki shunchaki Les-Korts) stadioniga koʻchib oʻtdi; ushbu stadionning dastlabki sigʻimi 22 000 oʻrinni tashkil etdi, keyinchalik 60 000 oʻrinli taʼsirchan raqamga kengaytirildi.

1912-yilda Gamper ushbu jamoaga 13 yillik karerasini (1912-1916, 1918-1927) beradigan Filippin-Ispaniya forvardi Paulino Alkantarani klubga taklif qildi, shu vaqt ichida 357 ta gol urib, klub tarixidagi eng yaxshi toʻpurarga aylandi va „Barselona“uchun oʻynagan dunyoga mashhur futbol ustalarining uzoq qatorini ochdi..

1917-yilda „Barsa“ ning murabbiyi 1912-1916-yillarda jamoaning sobiq oʻyinchisi, 1924-yilgacha jamoani boshqargan ingliz Jek Grinvell boʻldi. Ushbu choralar klubdagi vaziyatni yaxshilashga yordam berdi. Natijada, Gamper prezidentligi davrida " Barselona „oʻn bir Kataloniya chempionati, olti Ispaniya Kubogi va toʻrtta Pireney Kubogini qoʻlga kiritdi, bu klubning birinchi“ oltin davri " edi. Alkantaradan tashqari, prezident Gamper va murabbiy Grinvell boshchiligidagi „Barsa“ ning oʻsha paytdagi tarkibiga Emilio Sagi Linyan. (aka Sagi-Barba), Xosep Samityer, Feliks Sesumaga, Frants Platko va darvozabon Rikardo Samora. Samora bir necha yil „Barsa“ da oʻynaganidan soʻng "Espanyol"ga oʻtdi.

Rivera, Respublika, klub hayotidagi fuqarolar urushi (1923-1939) 
1920-yillarda klub uchun shonli boʻlgan „Barselona“ sport boʻlmagan siyosiy mojarolardan azob chekishni boshladi, bu klub tarixining oʻn yildan ortiq vaqtini belgilaydi.

1925-yil 14-iyun kuni "Katalon Orfeoni" xorini sharaflash uchun oʻyin paytida olomon Primo De Rivera diktaturasi ostida bekor qilingan Ispaniya Qirolligining rasmiy madhiyasi boʻlgan Qirollik marshini kuylashdi. Qasos sifatida „Barselona“ stadioni hukumat tomonidan olti oyga yopildi (keyin muddat uchtaga qisqartirildi), Gamper esa klub prezidenti lavozimidan voz kechishga majbur boʻldi. Klub asoschisi 1930-yil 30-iyulda shaxsiy va pul muammolaridan kelib chiqqan depressiya davrida oʻz joniga qasd qildi.

Garchi jamoada Xosep Eskola kabi koʻplab yaxshi futbolchilar boʻlsa-da, klub muvaffaqiyatsizlik davriga kirdi, chunki mamlakatdagi siyosiy mojarolar sportni jamiyat oldida ikkinchi oʻringa olib chiqdi. „Barsa“ bir vaqtning oʻzida uchta frontda inqirozga duch keldi: moliyaviy, ijtimoiy (klub aʼzolari soni doimiy ravishda kamayib borardi) va sport (garchi jamoa Kataloniya birinchiligini doimiy ravishda qoʻlga kiritgan boʻlsa ham).(1930, 1931, 1932, 1934, 1936, 1938), ammo oʻrta er dengizi ligasidagi gʻalabadan tashqari, butun Ispaniya darajasidagi muvaffaqiyat ulardan qochib qutuldi. 1937-yilda, ammo bu urush davri edi, ammo uning barcha xususiyatlari bilan).

1936-yil 6-avgustda Fransisko Franko armiyasi askarlari gvadarrama yaqinidagi klub prezidenti Xosep Sunolni hibsga olib, oʻldirishdi. 1937-yilning yozida bosh murabbiy Patrik OʻKonnell boshchiligidagi jamoa Amerika Qoʻshma Shtatlari va Meksika boʻylab sayohatga chiqdi, u yerda ular ikkinchi Ispaniya Respublikasining elchisi hisoblangan. Bu vaqtda Ispaniyaning oʻzida fuqarolar urushi qizgʻin davom etdi. Ushbu sayohat klubning moliyaviy ahvolini yaxshiladi, ammo undan keyin jamoaning yarmidan koʻpi Meksika va Fransiyadan boshpana izlab, urush oʻqlari bilan oʻralgan Ispaniyaga qaytmadi.

1938-yil 16-martda Franko kuchlari aviatsiyasi „Barsa“ ijtimoiy klubiga bomba tashlab, katta zarar yetkazdi. Bir necha oy oʻtgach, Barselona shahri frankistlar tomonidan ishgʻol qilindi va klub „intizomsiz“ katalon millatchilarining ramzi sifatida bir qator jiddiy muammolarga duch keldi. Oʻsha vaqtga kelib klub aʼzolari soni 3486 kishiga kamaydi.

Jamoa sport kiyimlarining brendlari 
 1899-1992 yoʻq (nomaʼlum)
 1992-1998  Meyba
 1998-2006  Kappa
 2006-xxxx  Nike

Barcelonaning bosh homiylari 
2006-yilgacha Barcelona oʻz sport kiyimlarida bosh homiy logotipini taqdim etmas edi, biroq 2006-yildan jamoa futbolkalarida UNICEF Tashkiloti logotipi taqdim etildi. Shundan keyin homiylar qatoriga Qatar Foundation, Qatar Airways va Rakuten kompaniyalari logotipi ham taqdim etildi.
 Barcelonaning sport kiyimlarida logotipi aks ettirilgan homiylar
 2006-2011  UNICEF
 2011-2013  Qatar Foundation
 2013-2017 Qatar Airways
 2017-xxx 🇯🇵 Japan Rakuten
 Barcelonaning boshqa rasmiy homiylari
  Qatar Foundation – Qatar Fondi
  Audi. AG – Olmon avtomobilsozlik kompaniyasi
  Turkish Airlines – Turkiya Havo Yoʻllari Milliy Aviakompaniyasi
  Herbalife – AQSH Kompaniyas
  Nike – AQSHning Sport kiyimlari va anjomlari ishlab chiqaruvchi kompaniyasi.
  Estrella Damm – Ispaniya pivo tayyorlash kompaniyasi
  La Caixa – Ispaniya Moliya guruhi
 / – TV3/Televisio de Catalunya – Ispaniya va Kataloniya televizion kompaniyasi

Jamoa tarkibi (2022-23 mavsum)

Darvozabonlar 
  Mark-André TER ŞTEGEN
  Inaki Pena
  Ander Astralaga

Himoyachilar 
 Alexandro Balde
  Ronald Arauxo
  Markos Alonso
  Jyul Kounde
  Joao Cancelo
  Inigo Martinez
 Andres Kristensen

Yarimhimoyachilar 
  Mark Kasado
  Ilkay Gundogan
  Fermin Lopez

  Oriol Romeu
  Pedri
  Sergi ROBERTO
  Frenkie De Jong
  Gavi

Hujumchilar: 
  Robert Lewandowski
  Joao Felix
  Lamine Yamal
  Feran Torres
  Raphina

Ijaraga berilgan oʻyinchilar 2014/2015 
  Aleks Song (Vest Hem, 2015-yil 30-iyungacha)

Barcelona Rahbariyati va Murabbiylar shtabi 
 Klub Prezidenti
  Joan Laporta
 Klub Sport Direktori
  Andoni Subisaretta
 Klub Bosh Murabbiyi
  Xavi Ernandes
 Bosh Murabbiy Yordamchisi
  Xuan Karlos Unzue
 Jismoniy tayyorgarliklar boʻyicha murabbiy
  Rafel Pol
 Darvozabonlar murabbiyi
  Xose Ramon de la Fuente
 Barcelona Futbol Maktabi Boshqaruvchisi
  Xose Ramon Aleshanko

Barcelonaning barcha yutuqlari

Mamlakat miqyosida 
  La Liga 23 karra Chempion, (1929, 1944/45, 1947/48, 1948/49, 1951/52, 1952/53, 1958/59, 1959/60, 1973/74, 1984/85, 1990/91, 1991/92, 1992/93, 1993/94, 1997/98, 1998/99, 2004/05, 2005/06, 2008/09, 2009/10, 2010/11, 2012/13, 2014/15-yillar).
 La Liga 24 karra Vitse-Chempion, (1929/30, 1945/56, 1953/54, 1954/55, 1955/56, 1961/62, 1963/64, 1966/67, 1967/68, 1970/71, 1972/73, 1975/76, 1976/77, 1977/78, 1981/82, 1985/86, 1986/87, 1988/89, 1996/97, 1999/00, 2002/03, 2006/07, 2011/12, 2013/14-yillar).
  Ispaniya Qirol Kubogi 27 karra sohibi(rekord), (1910, 1912, 1913, 1920, 1922, 1925, 1926, 1928, 1942. 1951, 1952, 1952/53, 1957, 1958/59, 1962/63, 1967/68, 1970/71, 1977/78, 1980/81, 1982/83, 1987/88, 1988/90, 1996/97, 1997/98, 2008/09, 2011/12, 2014-15-yillar).
 Ispaniya Qirol Kubogi Finalchi (11 marta), (1902, 1919, 1932, 1936, 1954, 1973/74, 1983/84, 1985/86, 1995/96, 2010/11, 2013/14-yillar).
  Ispaniya Superkubogi 11 karra sohibi (rekord), (1983, 1991, 1992, 1994, 1996, 2005, 2006, 2009, 2010, 2011, 2013-yllar).
 Ispaniya Superkubogi Finalchi (8 marta), (1985, 1988, 1990, 1993, 1997, 1998, 1999, 2012-yillar).
  Eva Duarte Kubogi 3 karra sohibi (rekord), (1948, 1952, 1953-yillar)
 Eva Duarte Kubogi Finalchi (2 marta), (1949, 1951-yillar). *  Ispaniya Liga Kubogi 2 karra sohibi (1982/83, 1985/86-yillar).
  Kopa de Oro Arxentina sohibi (1945-yil).
  Kopa Makayya sohibi (1901/02), Finalchi (1900/01)-yillar.
 / Joan Gamper Kubogi 37 karra sohibi.
  Barcelona Kubogi sohibi (1902/03-yil).
  Kataloniya Kubogi 8 karra sohibi (rekord), (1990/91, 1992/93, 1999/00, 2003/04, 2004/05, 2005/06, 2012/13, 2013/14-yillar). Finalchi (9 marta), (1995/96, 1996/97, 1997/98, 2000/01, 2001/02, 2005/06, 2007/08, 2009/1/, 2010/11-yillar).
  Kataloniya Chempionati 21 karra Chempion, (1904/05, 1908/09, 1909/10, 1910/11, 1912/13, 1915/16, 1918/19, 1919/20, 1920/21, 1921/22, 1922/23, 1924/25, 1925/26, 1926/27, 1927/28, 1928/29, 1929/30, 1930/31, 1931/32, 1934/35, 1935/36, 1937/38-yillar). Kataloniya Chempionati 7 karra Vitse-Chempion, (1906/07, 1907/08, 1911/12, 1914/15, 1922/23, 1932/33, 1936/37-yillar).

Yevropa miqyosida 
  UEFA Chempionlar Ligasi (Chempionlar Kubogi) 5 karra sohibi (1992, 2006, 2009, 2011, 2015-yillar). 3 marta Vitse-Chempion (1961, 1986, 1994-yillar).
  UEFA Kubok Egalari Kubogi 4 karra sohibi (rekord) (1979, 1982, 1989, 1997-yillar). 2-karra Vitse-Chempion (1969, 1991-yillar).
  UEFA Superkubogi 4 karra sohibi (1992, 1997, 2009, 2011-yillar). 4 karra Vitse Chempion (1979, 1982, 1989, 2006-yillar).
  Yarmarkalar Kubogi 3 karra sohibi (1957/58, 1959/60, 1965/66-yillar). Vitse-Chempion 1961/62-yili
  1971-yili Yarmarkalar Kubogi Superfinali gʻolibi.

Jahon miqyosida 
  Klublar Oʻrtasida Jahon Chempionati 3 karra sohibi (2009, 2011, 2015-yillar). Vitse-Chempion 2006-yili.
  1992-yili Qitʼalararo Kubok Vitse-Chempioni.
  1957-yili Kichik Jahon Kubogi sohibi.
 /// 1949, 1952-yillari Lotin Kubogi sohibi.
  2007-yili Frans Bekkenbauer Kubogi sohibi.
  2012-yili Parij Kubogi sohibi. Lionel Messi JCH da Barcelona klubida 2 martta gʻolib boʻlgan(2006-2009) Maʼlumot(2022-y.)

Barcelonaning mashhur futbolchilari 

 Ushbu futbolchilar Barcelona safida toʻp surib, quyidagi sovrinlarni qoʻlga kiritishgan. Eng koʻp sovrinlarni Barcelona safida Lionel Messi qoʻlga kiritgan.

Oltin Toʻp sohiblari Lionel Messi – 2009, 2010, 2011, 2012, 2014, 2019, 2021, 2023-yillarda. 
  Yoxan Kroyf – 1973, 1974-yillarda.
  Xristo Stoichkov – 1994-yili.
  Rivaldo – 1999-yili.
  Ronaldinyo – 2005-yili.
  Luis Miramontes – 1960-yili.

Oltin Butsa sohiblari 
  Lionel Messi – 2010, 2011, 2012, 2015-yillarda.
 Luis Suarez --2015-yili.
  Ronaldo – 1997-yili.

FIFA talqini boʻyicha yil futbolchilari 
  Lionel Messi – 2009-yili.
  Romario – 1994-yili.
  Ronaldo – 1996, 1997-yillarda.

Manbalar

Havolalar 

  
 FC Barcelona La Ligada 
 FC Barcelona UEFAda 
 

1899-yilda tashkil etilgan futbol klublari
Ispaniya futbol klublari
XX-asrning eng yaxshi klublari
UEFA Chempionlar Ligasida gʻolib chiqqan klublar
UEFA Yevropa Ligasida gʻolib chiqqan klublar
B
UEFA Chempionlar Ligasida ishtirok etgan klublar
UEFA Yevropa Ligasida ishtirok etgan klublar
G-14 klublari
Alifbo boʻyicha futbol klublari