yakhyo/uz-wiki huggingface dataset:
Banknot hisoblagichi

Banknot hisoblagichi (shuningdek, „banknotlarni sanash (hisoblash) mashinasi“ deb ham ataladi) – banknotlarni sanash va ularni qayta ishlash qurilmalaridan biridir.

Tarixi 
Banknotlarni avtomatik tarzda hisoblaydigan mashinalar dunyoda 1920-yillarda paydo boʻlgan. SSSRda faqat 1970-yillarda ushbu mashinalarni seriyali ishlab chiqarish boshlandi – Tochmash zavodi (Kaliningrad) SDB-1M modelini, 1988-yildan – SDB-2 Sarapul 1200 modelini ishlab chiqardi.

Tasniflashi 
Ishlash usuliga koʻra banknot hisoblagichlari ikki guruhga boʻlinadi:

 Rolikli (hisoblagichlar va saralagichlar),
 Shpindelli.

Qurilma turi boʻyicha: portativ va statsionar.

Hisoblash tezligi boʻyicha: daqiqada 600 dan 1500 banknotgacha.

Yuklash turiga koʻra banknotlar 2 turga boʻlinadi: vertikal va gorizontal (frontal) yuklanadigan.

Ishlash tamoyillari 
Hisoblagich roliklar tizimidan foydalanib, bunkerdan bitta banknotni olib, uni yoʻl boʻylab olib boradi va uni qabul qilish patnisiga qoʻyadi. Yoʻl boʻylab oʻtayotganda kupyuralar yorugʻlik oqimini toʻxtatib, ularning sonini aniqlaydi.

Faqat banknotlarni hisoblaydigan hisoblagichlar kupyura hisoblagichlari deb ataladi. Bir vaqtning oʻzida autentifikatsiya qilingan banknot hisoblagichlari keng tarqalgan. Aniqlash xususiyatiga ega ikki choʻntakli hisoblagichlar banknotlarni toʻxtovsiz sanash va shu bilan birga shubhali yoki qalbaki banknotlarni filtrlash imkonini beradi.

Shpindelli hisoblagichlari dastali banknotalar bilan ishlashga imkon beradi. Koʻpincha bu eski yoki yangi banknotlar uchun ishlatiladi
.

Manbalar
Kotyol

Kotyol―ochiq olovda pishirish orqali ovqat tayyorlash uchun moʻljallangan metall qozon. Bugungi kunga qadar u sayohatga chiqqanda foydalanilgan. Texnik atama sifatida „kotyol“ soʻzi suv isitish yoki uni bugʻga aylantirish uchun moʻljallangan yopiq idishga nisbatan ishlatiladi.

Tarixi 
Arxeologlar tomonidan topilgan eng qadimgi kotyollar oxirgi bronza davriga toʻgʻri keladi. 60-70 litr hajmli juda katta qozonlar tez-tez uchraydi.

Kotyollar oʻyinlar, madaniyatlar va dinda 

 Kotyollar, koʻpincha, Irlandiya kelt mifologiyasida uchraydi. Hammani toʻydirgan Dagda qozoni Danu maʼbudasi qabilalarining toʻrtta afsonaviy buyumidan biri edi.
 Uells anʼanalaridagi afsonaviy xazinalardan biri Dirnvch Gigantning qozonidir. Qozon faqat mardlar uchun taom pishirgan: qoʻrqoq unga yaqinlashsa, qaynamagan. Pair Dadeni („Qayta tugʻilish qozoni“ oʻliklarni tiriltirishga qodir boʻlgan).
 Kelt mifologiyasidan juda koʻp oʻzlashtirgan vikkalar orasida qozon, koʻpincha, tugʻilish maʼbudasi Keridven bilan bogʻliq.
 Garri Potter kitoblar seriyasida damlama tayyorlash uchun qozon ishlatiladi.
 Baʼzi qimor karta oʻyinlarida – pul qoʻyiladigan idish (pul tikish).
 „Pivo qozonidan“ (soʻzlashuv tilida) – juda katta oʻlchamlar (koʻpincha bosh haqida).
 Qadimgi bolalar oʻyini bor „kotyol“.

Yana qarang 

 Qozon

Manbalar

Adabiyotlar 

 

Idishlar
Oshxona jihozlari
Barakal

Barakal – Rossiyadagi daryo, Boshqirdiston Zilair tumani hududidan oqib oʻtadi. Daryoning uzunligi 76 km. Havzaning maydoni 432 km².

Qizil Kushakning Sharqiy qismida qaragʻay-qayin oʻrmonida boshlanadi. Janubiy yoʻnalishda qaragʻay, qayin va eman oʻrmonlari orqali togʻli hududlar boʻylab oqadi. Oʻrtacha oqim p-361 avtomobil yoʻli bilan kesib oʻtadi. Novopreobrazhenskiyning pastki qismida Janubiy-sharqqa aylanadi. Daryoning ogʻzi Sakmara daryosining oʻng qirgʻogʻida, ogʻzidan 546 kilometr uzoqlikda, Daryoning ogʻzi Sakmara daryosining oʻng qirgʻogʻida, ogʻzidan 546 kilometr masofada, Zilair Serf va urman-Zilair daryolarining ogʻizlari orasida joylashgan.

Daryoning quyi oqimidagi kengligi 15 metr, chuqurligi 1 metr.

Suv reestri maʼlumotlari 
Rossiyaning davlat suv reestriga koʻra, Ural havzasi hududi, manbadan Sakmara daryosining suv xoʻjaligi uchastkasi Buyuk Ik daryosining birlashuviga tegishli. Daryo havzasi – Ural (havzaning Rossiya qismi).

Davlat suv reestridagi obyekt kodi – 12010000512112200005133.

Irmoqlari (ogʻizdan km) 
Obyektlar ogʻizdan manbagacha tartibda roʻyxatga olinadi.
 0,3 km: Баракалтиле (lv)
 Una (pr)
 Tabuzgay (pr)
 Repniy (pr)
 Soselniy (pr)
 Yesiney (lv)
 Psyakchushkan (lv)
 Balchik (lv)
 39 km: Atik (lv)
 46 km: Бармас (pr)
 Kashkat (lv)
 Taraygir (lv)
 Okur (lv)
 Burzyan (lv)

Manbalar 

Zilair mintaqasidagi daryolar
Sakmara irmoqlari
Tyavan

Tyavan (, — choy piyolasi) — yapon xalqida choy marosimi uchun ishlatiladigan idish - piyola hisoblanadi. Piyolalar marosimning muhim elementi hisoblanadi. Xususan, choy ichgandan soʻng, uning ichiga nazar tashlash va uni keyingi mehmonga topshirish odat tusiga kirgan. Koʻpchilik tyavanlar yapon kulolchilik asarlari va baʼzi milliy xazinalar maqomi bilan teng turadi. Mashhur choy idishlari oʻz nomlariga ega boʻlib, koʻpincha ular muzeylarda saqlanishi bilan birga maishiy hayotda qoʻllanilishda ham davom etmoqda.

Tarixi va tuzilmasi 
XVI asrdagi kulollar choy marosimi uchun maxsus tyavanlarni ishlab chiqara boshlashgan. Ayniqsa raku, seto, hagi, karatsu, sigaraki va oribe uslublarida ishlab chiqarilgan tyavanlar mashhur.

Tyavanlardan yengil va silliq ichki yuzaga ega boʻlishi talab etiladi. Shu bilan birga, tyavanlarda „nomukammallik“ muhim jihat sifatida baholanadi: kulol barmoqlarining izlari, sirtdagi notekis naqshlar va boshqalar . Tyavanning oʻlchami aylantirishga, qoshiq va salfetka joylashishiga imkon berishi kerak, ammo ayni paytda kaftlarda qulay joylashishi ham kerak. Piyolaga qarab, tomoshabin uning yuqori qirrasi, tuzilishi va asosi uygʻunligiga baho beradi.

Marosimdagi roli 
Tyavan choy marosimida boshqa idishlar kabi, alohida oʻrin tutadi. U teran ramziy ma'nolarga ham egaː yaʼni chashkaga boʻlgan munosabat — choy ziyofatida ishtirok etayotgan kishilarga bo'lgan munosabatini eslatadi. Eng mashhur chashkalarga nom berilgan.

Tyavan maxsus qutida saqlanadi va maxsus ipak bilan oʻraladi va chashkaning tarixi devorlarga yozib qoʻyiladi. Shuningdek, ular orasida, dizayni xususiyatlari bilan belgilanadigan ierarxiya ham mavjud: uslubning qatʼiyligi, oʻziga xos kulolchilik ustaxonalari anʼanalari bilan bogʻliqligi, kelib chiqish joyi va boshqalar. Baʼzi ustalar birinchi oʻrinni koreys  uslubidagilarga berishadi („quduq“ degan maʼnoni anglatadi, bu chashkaga qaraganida chuqurlik hissini aks ettiradu), boshqalari raku chashkalari boʻlib, Karatsu kulollari ham uni yuqori baholashadi. Ierarxiya boʻyicha boshqalardan ustun turadigan chashka eng muhim mehmonga beriladi, alohida hollarda esa choydan keyin u yodgorlikka aylanadi va oʻz maqsadiga koʻra boshqa ishlatilmaydi.

Choyni tatib koʻrgandan soʻng, tyavan salomdan boshlab tekshiriladi; idish bir mehmondan ikkinchi mehmon qoʻliga uzatiladi.

Manbalar

Adabiyotlar 

  
  

Choylar
Yalem

Yalem (Yalem;  — „dafn qoʻshigʻi“, „yigʻi“) — Qadimgi Yunonistondagi badiiy asar (Yigʻi), shuningdek, yigʻlash xudosi.

Yalem, baʼzi versiyalarga koʻra, Apollon va Kalliopaning oʻgʻli boʻlgan. Yalemni qaygʻuli difiramblar, tragik nolalar kabi bir qator qoʻshiqlarining muallifi sifatida tilga olishadi. Yalem qoʻshiqlari oʻziga xos, jiddiy xarakterga ega boʻlib, xotira yoki taʼziya marosimi kabi alohida vaziyatlarda ijro etilgan.

Klassik antik davrda bu turdagi sheʼriyat oʻz mashhurligini yoʻqotgan hamda hajviy shoirlar tomonidan mashara qilingan. Bu vaqtda „yalem“ soʻzi sovuq, zerikarli va sust sheʼriyatning sinonimiga aylanib, hamma joyda shu maʼnoda qoʻllangan.

Qadimgi yunon shoiri Pindar oʻzining uchinchi trenodasida Yalemni Gimeney, Lin va Orfeyning akasi, Apollon va Kalliopaning oʻgʻli deb ataydi. „Yalem“ soʻzi keyinchalik oʻz-oʻzidan poetik janr belgisi sifatida shakllangan, shu maʼnoda bir qator tragiklarning asarlarida uchraydi. Yarim afsonaviy yunon shoiri Pamf Yalemni muza Uraniyaning oʻgʻli Lin bilan birlashtiradi. Yalemning eng batafsil tavsifi miloddan avvalgi 3-asrda ijod qilgan shoir va grammatik Rodoslik Apolloniyning Argonavtika  asarida keltirilgan.

Manbalar 

‎

Pages with unreviewed translations
Mifologik qahramonlar
BaaS

BaaS ( – bank xizmat sifatida) —'' bu banklardagi infratuzilmasini ijaraga olish uchun innovatsion B2Bxizmati.

Xizmat tavsifi 
BaaS mijozlari yirik chakana sotuvchilar, infratuzilma kompaniyalari, koʻp sonli shoʻba va filiallari boʻlgan vertikal integratsiyalashgan holdinglar, aktivlarni boshqarish boʻyicha kompaniyalar (boshqariladigan aktivlar), finteks startaplari va oʻz infratuzilmasi (ERP tizimlari, veb, ilova) doirasida toʻlov operatsiyalarini amalga oshirishni xohlovchi lekin oʻz bankini tashkil qilish yoki mavjud bankni sotib olish imkoniyati yoʻq boshqa tashkilotlardir.

Lizingga olingan bank infratuzilmasiga litsenziya, toʻlovlarni qayta ishlash, kartochkalarni chiqarish, muvofiqlik, axborot xavfsizligi vositalari, limitlarni boshqarish tizimi, inkassatsiya oraligʻini boshqarish tizimi, asosiy va ishtirokchi hisobvaraqlarni belgilash tizimi, toʻlovlarni tayinlash, real vaqt rejimida pul mablagʻlari harakatining mantiqiy vaqti va boshqalar kiradi.

Aslida BaaS mijozi bulut resurslaridan foydalanish odatiy holga aylanganidek (masalan, Amazon Web Services yoki Google.) kerakli miqyosda moliyaviy tashkilotning „imkoniyatini“ ijaraga oladi. Mijoz oʻz xohishiga koʻra va oʻz ehtiyojlari uchun xizmatlar toʻplamini tuzadi va shu bilan oʻz „banki“ ning moslashtirilgan versiyasini yaratadi. Foydalanuvchi mijoz portalida bank bilan toʻgʻridan-toʻgʻri aʼloqa qilmasdan standart bank operatsiyalarini (balansni tekshirish, toʻlovlar, tranzaktsiyalar tarixini koʻrish) amalga oshirishi mumkin.

Dunyoda amalga oshirilgan misollar 
Nemis startapi solaris Bankga tegishli FinLeap 2016-yilda ishga tushirilgan. Birinchi mijozlar elektron tijorat platformasi va sovgʻa kartasi provayderi boʻlgan.

Rossiyada amalga oshirilgan misollar 
Alfa-Bank taqsimlangan daftar texnologiyasi (blokcheyn) asosida BaaS biznes ilovasini yaratdi.

Manbalar
Makitra

Makitra (makotra) – Sharqiy slavyanlarning ichki sirti dagʻal boʻlgan konussimon keng gil idishi. Uning asosiy vazifasi koʻknor, kanop yoki zigʻir urugʻini makogon bilan maydalashdir. Belaruslar va ukrainlar, koʻpincha, non xamirini tayyorlash uchun makitradan foydalangan. Baʼzan uni pechda sabzavotlarni tayyorlash, shuningdek, tvorog, nordon sutni isitish uchun ishlatilgan.

Makitrada koʻknor maydalanganda yanchilganidan koʻra xushboʻy hidni yaxshiroq saqlaydi, deb hisoblanadi. Ilgari idishlarni yuvish uchun ham maxsus katta makitralar ishlatilgan.

Etimologiyasi 
"Makitra" soʻzi ikki qismli „mak“dan *makotra, *makotrt – „koʻknor“ va „terét, tru“ – „uqalamoq, yanchmoq“ soʻzlaridan tuzilgan. -i- shakli ukrain tilidan oʻzlashtirilgan deb izohlanadi.

Anʼanalar 
Ukrainada anʼanaga koʻra, Rojdestvo boʻtqasi uchun koʻknorni oilaning otasi – erkak kishi maydalashi kerak boʻlgan. Bu vaqtda u duo oʻqiydi. Ushbu odatda makitra ayolni, makogon esa erkakni ifodalagan. Koʻpincha, Rojdestvo oldidan maxsus yangi makitra va makogon sotib olishgan.

Makitra bilan bogʻliq quyidagi toʻy odati boʻlgan. Toʻy dasturxonidan soʻng, kuyovning mehmonlari kiyimlarini almashtiradi: keksalar yoshlarga, yoshlar esa keksalarga almashadi. Makitra piroglar bilan toʻldirilib hamda gullar va rangli lentalar bilan bezatilib, kayvoniga topshirilgan. U makitra bilan raqsga tushgan va barcha mehmonlar kelinning ota-onasinikiga yoʻl olgan. Bu yurish „pirog bilan borish“ deb atalgan. Makitra bilan raqs butun yoʻl boʻyi davom etgan. Kelinning ota-onasi mehmonlarni dasturxonga taklif qilgan, u yerda makitrali kayvoni koʻrinarli joyda oʻtirgan. Kelinning mehmonlari uning oldiga kelishgan va u ularni pirog bilan siylagan. Ziyofatdan keyin mehmonlar yoshlar va qudalar uchun kelinning onasi pishirgan pirog solingan makitra bilan qaytishgan.

Topishmoqlar 

 Yarmarka boshida, sharvarka qornida, zoʻravonning oyoqlari orasida. (makogon va makitra)
 Ota tulkidan, ona bozordan, bolalari shahardan. (makogon, makitra va koʻknor)

Yana qarang 
 Makogon

Manbalar

Adabiyotlar

Havolalar 

 Ukrainaning Rojdestvo odatlari )

Idishlar
Oshxona jihozlari
Maydalagich (vosita)

Maydalagich, maydalash taxtasi, maydalagich vositasi, maydalovchi — yogʻoch yoki plastmassa taxtaga poʻlat plastinkali pichoqlar bilan jihozlangan sabzavot va mevalarni maydalashda qoʻllaniluvchi vosita hisoblanadi. Tilimning qalinligi pichoqlar va taxta orasidagi boʻshliqning oʻlchamiga bogʻliq. Pichoqlarning balandligi gayka-barashka bilan mahkamlanishi yoki sozlanishi mumkin.

Tuzilishiga koʻra maydalagichlar, qoʻlda ishlaydigan mexanik va elektron tuzilmaga boʻlinadi. Eng oddiy maydalagich — bu ish paytida moyil holatda bir qoʻl bilan qoʻllab-quvvatlanadigan poʻlat pichoqli taxta hisoblanadi. Ish stoli maydalagich yon devorlari va ish paytida stol ustida siljishini oldini oluvchi urgʻu bilan jihozlangan. Maydalagichlarning baʼzi modellari siqish qopqogʻi boʻlgan kub shaklidagi harakatlanuvchi bunker bilan jihozlangan, bu yerda sabzavotlar maydalash uchun joylashtiriladi. Zamonaviy maydalagichlar turli maqsadlar uchun olinadigan pichoq taroqlari toʻplami bilan jihozlanib, shuningdek, mandolin sabzavot kesgichlari deb ham ataladi. Maydalash funksiyasi koʻplab oshxona kombaynlari va sabzavot kesuvchilarda mavjud.

Karomni tuzlashda katta hajmda qoʻlda maydalash uchun bir nechta parallel pichoqli maydalagichlardan qoʻllanadi..

Manbalar

Adabiyotlar 

 
 Shinkovki // Tovarniy slovar / I. A. Pugachyov (glavniy redaktor). — M.: Gosudarstvennoe izdatelstvo torgovoy literaturi, 1961. — T. IX. — Stb. 643—645 — 890 s.
Gigabayt

Gigabayt (qisqa. Gbayt; Gb, xalqaro qisqartma: Gbayt, GB) — axborot miqdorini oʻlchash birligi. Gigabayt 109 (1 000 000 000) ko'rinishida yozilishi mumkin.

Xalqaro birliklar tizimida 
Xalqaro birliklar tizimi gigabayt tegishli boʻlmagan oʻlchovlarning metrik tizimi uchun javobgardir. Shunga qaramasdan, „SI Broshyurasi“ hujjatida koʻrsatilishicha, ikkilik qiymatlarni belgilash uchun „giga-“ prefiksidan foydalanish tavsiya etilmaydi (230) va zarurat boʻlsa, gibibayt nomidan foydalanish tavsiya etiladi.

Xalqaro elektrotexnika komissiyasi (XEK) 1999-yilda gigabayt tushunchasini aniqlab, uni 109 deb belgilagan. Shu bilan birga, agar 230 bayt belgilash zarur boʻlsa, XEK ikkilik oʻlcham aniq koʻrsatilgan hollar mustasno boʻlsagina, gibibaytlardan foydalanish kerakligini tasdiqladi.

Tarixi va boshqa standartlar 
Tarixiy jihatdan va bugungi kunga qadar bir qator sohalarda (asosan, operativ xotira va flesh xotira kabi ikkilik manzilli xotira hajmini koʻrsatish uchun; Windows oilasining operatsion tizimlarida; JEDEC memory standards va 2009-yildagi ruscha „Miqdor birliklari toʻgʻrisidagi Nizom“ga asosan) 20 qiymatida ishlatiladi.

Manbalar 

Axborot oʻlchov birliklari
Himeros

Gimeros, shuningdek Himeros, Ximer, Himerot (, „shirin dard, jozibadorlik, sevgi, ehtiros“) — Eroslardan qadimgi yunon sevgi xudolaridan biridir; ehtirosli istakning, ehtirosli sevgi homiysi (shaxslanishi). Baʼzan Eros bilan bir xudo, baʼzan esa — Eros va Potosning ukasi sifatida qabul qilinadi. Eros bilan birga u Afroditaning mulozimlarining aʼzosi edi.

Qadimgi yunon sheʼriyatida sevgi istagini bildirish uchun anʼanaviy ravishda uchta oʻxshash maʼnoli soʻz ishlatilgan: ,  va . Aflotunning „Kratila“ (miloddan avvalgi 4-asr) dialoglaridan birida bu tushunchalar oʻrtasidagi farqlar tushuntiriladi:  — bu maʼlum mavjud shaxsga nisbatan emas, balki biror joyda joylashgan yetishmayotgan obyektiga boʻlgan muhabbat istagi; ,  dan farqli oʻlaroq, bu yerda va hozirda boʻlgan istak obyektiga boʻlgan muhabbat, bu ruhni egallaydigan va ehtirosga tashna boʻlgan boʻronli ishq oqimidir; , aksincha, „tashqaridan“ paydo boʻlgan, „koʻz orqali kiradigan“ sevgi sifatida namoyon boʻladi va  va  dan farqli oʻlaroq, „ichki sevgi oqimi“ ning bir qismi emas. Himeros — amalga oshishiga yaqin boʻlgan istakning timsolidir; bu istak ham shirin, ham juda ogʻriqli boʻlishi mumkin. Yurak va koʻkrakni siqadi, nafas olishni qiyinlashtiradi, koʻr va kar qiladi; Shu maʼnoda Himeros Erosga qaraganda Potosga (ehtirosli javobsiz sevgi timsoli) yaqinroqdir.

Himerosga sigʻinishmagan, uni Afroditaning hamrohi sifatida hurmat qilishardi (baʼzida u uning oʻgʻli deb ham tilga olinadi). Uning turar joyi Muzalar yonida joylashgan deya faraz qilingan. Qadimgi kulolchilik buyumlarida Himeros Olympda tasvirlangan boʻlib, u Muza va Xaritlar qurshovida tasvirlangan.

Platon Himerosni Ganimed bilan solishtiradi.

Himeros, Potos singari, koʻpincha goʻzallik va sevgi maʼbudasi Afroditaning hamrohi sifatida tasvirlangan: masalan, miloddan avvalgi 5-asrga oid gidriya (sopol idish)da Afroditaning yon tomonlarida Himeros va Potos yosh yigitlar sifatida tasvirlangan. eramizning VI asriga oid medalyonda Afrodita qanotsiz bolalarga oʻxshab tasvirlangan Himeros va Potosni qoʻllarida ushlab turibdi. Qadimgi yunon yozuvchisi va geograf Pavsaniy oʻzining „ Ellada tasviri“ asarida (eramizning 2-asri) Megarada Afrodita ibodatxonasida Skopas ishlagan (miloddan avvalgi IV asrda yashagan) uchta sevgi xudolarining haykallari borligi haqida xabar beradi: bular Eros., Himeros va Potos. Pavsaniy shunday yozadi: „Ularning vazifalari boshqacha, … nomlari ham har xil“.

Amur guruhii Eros asteroididagi Himeros krateri (433) Himeros sharafiga nomlangan.

Manbalar 

Mifologik qahramonlar
Turka

Turka (shuningdek jezva: ,  -choʻmich shaklidagi idish boʻlib, turkcha (sharqona) kofe damlash uchun moʻljallangan. Anʼanaviy turka misdan quyilib tayyorlanadi.

Dunyoning koʻplab mamlakatlarida, shu jumladan Amerika Qoʻshma Shtatlarida turka Ibrik (, qadimgi. forscha. āpraiča: āp — suv va raiča — quyish) deb ataladi.

Turkada qaynatilgan qahva boy taʼmga va erimaydigan zarrachalarga (quyqa) ega boʻladi. Ichimlik qovurilgan qahva donalaridan tayyorlanganiga qaramay, deyarli barcha moddalarni oʻzida saqlab qoladi.

Turkada qaynatilgan qahva — qahva tayyorlashning eng qadimgi usullaridan biridir. Shuning uchun ham sharqona qahvaning retseptlari juda koʻp: ular qoʻshimcha ingredientlardan foydalanish, tayyorlash texnologiyasi va ichimlikni dasturxonga tortishda farq qilishi mumkin. Eriydigan qahva turkada tayyorlash uchun moʻljallanmagan.

Srjep 

Armanch turka srjep (yoki serchep) () deb ataladi. Srjep — tumshugʻi bukilgan va uzun tutqichli konussimon idish.

Srjepni tayyorlash uchun u birinchi navbatda teskari siqib chiqariladi — ogʻzining toraygan qismiga emas, balki keng tomoni bilan. Aylanayotgan mis yoki kupronikel qorishmasi qolipga yaxshi bosim bilan bosiladi, shundan soʻng konus teskari buriladi, u yerda hosil boʻlgan pastki qismi tor qismdan kesiladi va alohida tayyorlangan pastki qismga yelimlanadi. Mis yoki kupronikel qutisi qoliplangandan soʻng, unga chekanka qilinadi. Bu faqat qoʻlda amalga oshiriladi.

Chekankadan soʻng, keyin olovda toblanadi. Chekanning zarbalari qahva qaynatgichda oʻziga xos qolipni hosil qiladi. Bu oʻz navbatida idish ichidagi bosimni nazorat qiladi, tasodifiy zarbalardan sochilib ketmasligini taʼminlaydi. Qolip turkani 500-600 ° da qizdirib olib tashlanadi va tez sovutiladi. Inson tanasini zaharli mis birikmalari bilan aloqa qilishini oldini olish uchun mis yoki kupronikelli srjepni ichki qismidan qalaylash kerak.

Anʼanaga koʻra, srjep milliy bezaklar bilan qoplanadi.

Galereya

Yana qarang 

 Jebena
 Dallah
 Qahva idishi

Manbalar

Adabiyotlar 

 Krivich M., Olgin O. Kofevarka po-erevanski // Ximiya i jizn : nauchno-populyarniy jurnal Akademii nauk SSSR. — 1982. — № 4. — S. 88—92. Arxivirovano 9 maya 2017 goda.

Pages with unreviewed translations
File pichogʻi

Fileynik nomi bilan mashhur boʻlgan file pichoq, baliq, goʻsht yoki parranda goʻshti filesini tayyorlashga moʻljallangan oshxona yoki baliq pichogʻi hisoblanadi.

Tavsifi 
File pichoq uzun, tor va egiluvchan boʻlib, bu pichoqqa bir harakat bilan goʻsht, baliq yoki parranda goʻshtidan ingichka va tekis file boʻlaklarini ajratish imkonini beradi. Pichoqning uzunligi 10 dan 34 santimetrgacha boʻlishi mumkin. 10, 15, 19 va 23 santimetrli pichoqlar oʻlchami standart, uzunligi 19 santimetr boʻlgan pichoqlar esa universal hisoblanadi, bu esa har qanday oʻlchamdagi masalliqlarni kesish imkonini beradi.

File pichoqning tigʻlari zanglamaydigan poʻlatning turli navlaridan, tutqichi esa yogʻoch, rezina va plastikdan tayyorlanadi. Tutqichlarda koʻpincha koʻrsatkich barmoq uchun tirgak yostigʻi mavjud boʻlib, ular tigʻ bilan birlashgan joyda joylashgan.

File pichoqlari mahkamlangan tigʻ hamda buklama sifatida ham mavjud. File pichogʻining elektr asbob koʻrinishidagi versiyalari mavjud.

Qoʻllanilishi 
Ushbu pichoqlar baliq, goʻsht yoki parranda goʻshtini file qilishda qoʻllanadi. File pichoqlari yordamida file suyak va teridan ajratiladi. Har xil oʻlchamdagi goʻsht, baliq va parranda goʻshtini kesish uchun turli uzunlikdagi file pichoqlaridan foydalaniladi, baliqni qayta ishlash uchun esa pichoq uzunligi kesilayotgan tana goʻshti kengligidan bir yarim-ikki baravar uzunroq boʻlgan pichoqdan foydalanish tavsiya etiladi. File pichoqlari sushini tayyorlashda ham qoʻllanishi mumkin.

Manbalar

Adabiyotlar 
 Alekseev N. S. Tovari metallicheskie, stroitelnie i drevesnie. — Gosudarstvennoe izdatelstvo torgovoy literaturi, 1954. — 392 s.
Kartoshka dofin

Kartoshka dofin () — fransuz oshxonasi retsepti, kartoshka pyuresini qaynoq suvga qorilgan xamirga aralashtirib tayyorlangan, soʻngra 170° dan 180 °C gacha boʻlgan haroratda frityurda qovurilgan kroket yoki knele kabi qarsildoq kartoshka sharchalari.

Kartoshka dofin, odatda, qizil goʻsht yoki tovuq bilan birga tortiladi. Uni, koʻpincha, restoranlardan topish mumkin, ammo Fransiyada kartoshka sharchalarini koʻpchilik supermarketlardan ham olish mumkin. Yogʻ ishlatmaslik uchun xonaki variantini pechda pishirish mumkin, ammo bu usul haqiqiy hisoblanmaydi.

Etimologiyasi 
Bu taom dofin nomi sharafiga atalgan, bu unvon dofinning xotini yoki fransuz taxti vorisi uchun berilgan.

„Pommes dauphine“ nomi 1891-yilga borib taqaladi va kamida 1864-yilda paydo boʻlgan „pommes de terre à la dauphine“ nomining hosilasidir. 1865-yil 10 martda La Salle à manger kulinariya jurnali „ingliz tilida qoʻy egari (patoes a la dauphine)“ ni oʻz ichiga olgan menyuni taklif qiladi. Retsept oshpaz Urben Dyubuaning 1871-yilda nashr etilgan uchinchi asari „Ecole des cuisinières, méthodes élémentaires, économiques“ da keltirilgan.

Oʻxshash garnirlar bilan taqqoslash 
Kartoshka dofin oʻrniga ishlatilishi mumkin boʻlgan shunga oʻxshash kartoshka garnirlar orasida pommes noisette, dyushes kartoshkasi, kroketlar va pommes soufflés mavjud. Biroq, kartoshka dofinning oʻziga xosligi shundaki, yegulik qaynoq suvga qorilgan xamirdan tayyorlanadi, bu esa uning zichligini kamaytiradi. Pommes Noisette xuddi shunday yumaloq shaklga ega, lekin faqat kartoshkadan tayyorlanadi va ancha-muncha kichikroqdir.

Manbalar

Manbalar 

Картофель дофин 
Холостяцкие рецепты Бездария Донцова. – СПб.: Издательство «Продолжение жизни», 2005. – 256 с.

Oziq-ovqat
Qo‘ltiqtayoq

Qoʻltiqtayoq — yurish paytida inson tanasining ogʻirligini ushlab turish uchun yordamchi vosita. Bu nom, goʻyoki qoʻltiqtayoq shikastlangan suyakning oʻrnini egallashi bilan izohlanadi.

Kasallik yoki jarohatlar tufayli tayanch-harakat tizimining funksiyalari buzilganda, reabilitatsiya davrida, pastki oyoqning jarrohlik amputatsiyasidan keyin harakatlanishni taʼminlash va uning oʻrniga oʻrnatilgan protezga moslashish, shuningdek, tayanch-harakat tizimi va koordinatsiyaning funksiyalarida turgʻun buzilishlar mavjud boʻlganda qoʻllanadi. Bunday patsientlarga yurish orqali mustaqil harakat qilish imkonini beradi.

Hassalarning turlari 
Tayanch turiga koʻra, hassalar qoʻltiq osti va tirsak osti tayanchli boʻlishi mumkin.

Qoʻltiqtayoqlar 

 Konstruksiya

Pastga qarab bitta stoykaga ulanadigan ikkita yogʻoch yoki alyuminiy planka. Stoyka koʻndalang qoʻltiq novdasi (tepadan), panja tutqichi (oʻrtada) va rezina uchi (pastda) bilan jihozlangan.

 Sozlash

Stoykaning balandligi teleskopik tarzda sozlanadi. Buning uchun turli xil qisqichlar, vintlar va boshqa qurilmalar ishlatiladi. Tutqichning balandligi ham sozlanadi.

 Qoʻllash maqsadi

Patsientga quyidagi sabablarga: qarilik, oyoq mushaklarining zaiflashishi, semizlikka koʻra oʻz vaznini ushlab turish qiyin boʻlgan hollarda pastki qismlarning shikastlanishi.

 Oʻlchamlari

Qoʻltiqtayoqlar keng koʻlamda sozlanishi mumkin boʻlganligi sababli, oʻlchamda aniq gradatsiya yoʻq. Biroq, quyidagilar mavjud:

 kattalar qoʻltiqtayoqlari
 bolalar qoʻltiqtayoqlari
 nostandart tuzilish uchun qoʻltiqtayoqlar

Tirsak osti hassalar (kanadkalar) 

 Konstruksiya

Tutqich va plastik manjet (qisqich) bilan jihozlangan alyuminiy stoyka. Stoykaning yuqori qismi taxminan 30 daraja burchak ostida egilgan. Stoykaning pastki qismi rezina uchi bilan jihozlangan.

 Sozlash

Stoykaning balandligi teleskopik tarzda sozlanadi. Baʼzi modellarda tutqichdan manjetgacha boʻlgan masofa ham sozlanishi mumkin.

 Qoʻllash maqsadi

 bemor oʻz vaznini qisman yoki toʻliq tuta oladigan hollarda pastki qismlarning shikastlanishidan keyin reabilitatsiyaning kech davri.
 tayanch-harakat tizimining turgʻun buzilishlari (hassalardan uzoq muddat foydalanganda).

Manbalar 

Mushaklar-skelet tuzilishi buzilgan odamlar uchun reabilitatsiya vositalari
Qamish
Tenaron

Tenaron (), shuningdek, Matapan, Matapas () nomlari bilan ham tanilgan — Peloponnes orolining janubiy qirgʻogʻida joylashgan burun. Burun Mani yarim orolining tugallanishida joylashgan boʻlib, Mesiniakos koʻrfazini Lakonikos koʻrfazidan ajratib turadi.

Bu yerda, ehtimol, Tenaron () deb nomlangan joyda, boshpana boʻlib xizmat qilgan Poseydon ibodatxonasi boʻlgan. Ushbu ibodatxonada, afsonaga koʻra, eforlar Pavsaniy va uning xabarchisi oʻrtasidagi suhbatni eshitishgan.

Yaqin atrofda, gʻorda tubsizlik bor edi, u yer osti dunyosiga kirish joyi hisoblangan. Bu yerda, afsonaga koʻra, shoir Arionni delfin qirgʻoqqa tushirgan.

Antik davrda Tenar quruqligida katta yollanma bozori bor edi, u yerda alohida askarlarni ham, qoʻmondonlar bilan birga butun boʻlinmalarni ham yollash mumkin edi.

1941-yil 27 martdan 29 martgacha ushbu burunda Britaniya floti Italiya flotiga qarshi kurash olib borgan va italyanlarni sezilarli magʻlubiyatga uchratgan.

Manbalar

Havolalar 
 Матапан // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
 Тенарон // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

Qadimgi Yunonistonning yollanma askarlari
Lakonika
Yunon mifologiyasining geografiyasi
O'rta yer dengizi burni
Gretsiya quruqliklari
Sempoala

Sempoala (astek tilidan soʻzma-soʻz tarjimada — „besh suv“, koʻplab qadimgi kanal va suv oʻtkazgichlari borligi sababli) — Toʻtonaklar davri madaniyatining Mesoamerikan arxeologik yodgorligi. Meksikaning Veracruz shtatida, Mexiko shahridan taxminan 350 km uzoqlikda joylashgan.

Aholi punkti milodning boshlanish yillarida paydo boʻlgan. Eng qadimgi yodgorliklar Olmeklar taʼsirini namoyish etadi. Ispanlar kelishidan avvalroq shaharda istiqomat qilib kelgan Totonaklar davrida shahar aholisi 25-30 ming kishini tashkil qilgan.

Ernan Kortes boshchiligida bu joylarga kelgan konkistadorlar mahalliy totonaklar bilan ularning azaliy raqiblari va XV asr boshidan urush olib borgan atsteklarga qarshi ittifoq tuzadi.

Oʻsha kunlarda Sempoala obod va farovon shahar edi. U sharqiy Meksikaning muhim diniy va savdo markazi edi. Ispanlar shahar aholisining quvnoq tabiatiga qaramay, koʻplab festivallar va ulkan bogʻlari tufayli Sempoalani „Buzuq shahar“ deb atay boshlashgan. Keyinchalik, shahar Ispaniyaning Sevilya shahriga uygʻunlashtirilib, „Yangi Sevilya“ deb ataladi.

Kortes gʻalaba qozonib, Yangi Ispaniyada toʻliq nazorat oʻrnatgach, totonaklar qatagʻonga uchradi. Ular shahardan majburiy ravishda chiqarib yuborilgan, shakarqamish plantatsiyalarida ishlash uchun qul qilingan va nasroniylikni qabul qilishga majbur qilingan.

1575-1577-yillarda shaharda chechak epidemiyasi tarqalgan. Shundan koʻp oʻtmay, 1600-yillar boshida aholi shaharni tark etadi.  Aholining qolgan qismi Xalapaga koʻchib oʻtadi va Sempoala arxeolog Fransisko del Paso i Tronkoso tomonidan kashf qilinmagunicha unutiladi. Shaharga asta-sekin yangi fuqarolar koʻchib kela boshlaydi.

Galereya

Havolalar 

 Cempoala — WikiMapia
 Cempoala
 Cempoala // latinamericanstudies.org
Sent

Sent (, mah. Sente, oks. Santas) – Sharent-Dengiz departamentidagi Fransiya shahri boʻlib, ushbu mamlakat gʻarbida, La Rosheldan Sharenta daryosidan 76 km yuqorida joylashgan. Mazkur shahar nomidan Sentonj tarixiy hududining nomi ham kelib chiqadi.

Aholi 
2010-yilga kelib, kommuna aholisi 26 011 nafar kishini tashkil etgan.

Tarixi 

Antik davrda Senta oʻrnida santonlar qabilasining yirik gallmarkazi boʻlgan (Rim mualliflari orasida – Mediolanum Santonum). I asr oʻrtalaridagi amfiteatr xarobalari va Prosper Merimening taklifi bilan u, Sharenta boʻylab eski koʻprikdan qirgʻoqqa koʻchirilgan Germenikning triumfal arkasi turarjoyning qadimiyligidan dalolat beradi.

1242-yilda Sent ingliz va fransuz urushlarining markaziga aylangan („Sentonj urushi“).

Avliyo Pyotr sobori XV asrda qurilgan va 1568-yilda gugenotlarning gʻazabiga uchragan. Avliyo Evtropiyaning roman cherkovida ushbu avliyoning qabri, Sentning birinchi episkopi saqlanib qolgan. Sent-Mari cherkovi va unga tutash ayollar abbatligi ham roman uslubida yaratilgan boʻlib, XI asrga oid hisoblanadi. Sent 1810-yilgacha, maʼmuriyat La Roshellega koʻchib oʻtgunga qadar boʻlimning maʼmuriy markazi boʻlib qolgan.

Eslatmalar

Havolalar 

  Ofitsialniy sayt
Antrekot

Antrikot (fran.  — „oʻrtasida“ va côte — „qovurgʻa“, shuningdek, "qalin qirra" va "qovurgʻa koʻzi") klassik fransuz oshxonasida — qovurgʻalar va tizmalar orasidagi mol goʻshtining tanlangan bir qismi (entre les côtes) qalinligi 4-6 sm, vazni 350-550 gramm. Buqadan, sigirdan yoki buzoqdan kesilgan goʻshtning oʻxshash qismi kichik yumaloq medalni eslatadi va „medallion“ (medallion) deb ataladi. Restoran assortimentining klassik taomi, Evropa oshxonasida antrekota tayyorlash uchun koʻplab mintaqaviy retseptlar mavjud: Bernda, Bordoda, Tirolda.

Antrikot, shuningdek, panjarada yoki qovurilgan mol goʻshtining bunday kesmasidan pishirilgan taom pirzola deb ataladi. Kengroq maʼnoda, rus anʼanalarida antrikot — bu 1-1,5 sm qalinlikdagi har qanday goʻsht boʻlagi (odatda mol goʻshti). Rus gastronomik madaniyatida goʻsht qovurishdan oldin yirtish mashinasidan oʻtkaziladi yoki maydalagich bilan qoʻlda uriladi va paylar pichoq bilan kesiladi, tuzlanadi, murch solinadi va har ikki tomondan qovurilgan tovada yogʻda oltin jigarrang boʻlgunga qadar qovuriladi. Klassik versiyada antrekot faqat tayyor boʻlganda tuz va murch bilan ziravorlanadi. Antrekota odatda oval idish yoki likopchada kartoshka va qovurilgan sabzavotlar bilan taqdim etiladi. Taomni tortishdan oldin goʻshtga baʼzan bir boʻlak yashil sariyogʻ qoʻyiladi. „Piyozli entrekota“ variantida goʻsht qovurilgan piyoz bilan, „tuxumli entrekota“ esa qovurilgan tuxum ostida beriladi.

Manbalar

Adabiyotlar 
 
 
 
 Antrekot // Kultura pitaniya. Ensiklopedicheskiy spravochnik / Pod red. I. A. Chaxovskogo. — 3-e izdanie. — Mn.: „Belorusskaya ensiklopediya imeni Petrusya Brovki“, 1993. — S. 18. — 540 s. — ISBN 5-85700-122-6.
 Ratushniy A. S. Antrekot // Vsyo o ede ot A do Ya: Ensiklopediya. — M.: Izdatelsko-torgovaya korporatsiya „Dashkov i K°“, 2016. — S. 16. — 440 s. — 300 ekz. — ISBN 978-5-394-02484-9.
 
 Erhard Gorys. Entrecôte // Das neue Küchenlexikon. Von Aachener Printen bis Zwischenrippenstück. — München: Deutscher Taschenbuch Verlag, 1997. — S. 134. — 599 S. — ISBN 3-423-36008-9.

Havolalar 

 Tabiiy va tuxumli entrekota retseptlari

Alifbo boʻyicha taomlar
Go'sht mahsulotlari
Mol go'shtidan taomlar
Kyuveta

Kyuveta yoki kyuvetka ( — so'zma-so'z tarjima qilganda "loxan, tog'ora" degan ma'noni anglatadi), vanna — bu qovurg'ali yoki boshqa profilli tub qismi va bir burchagida burni bo'lgan tekis shakldagi idish hisoblanadi.

Tavsifi 
U yassi jismlarga kimyoviy ishlov berish orqali tayyorlanadi. Masalan, fotoplastinkalarni, formatli plyonkalar va foto qog'ozlarini fotokimyoviy qayta ishlash, radio havaskorlar tomonidan bosma platalarni o'yib ishlanadi.

Qo'llanish va foydalanish maqsadiga ko'ra, u plastmassa, shisha, emallangan metall, fayans va shu kabi boshqa materiallardan tayyorlanishi mumkin.

Ular qayta ishlangan foto materialdan biroz kattaroq hajmda tayyorlanadi. Odatda u maksimal qayta ishlangan o'lchamga ko'ra belgilanadi, misol uchun 13 × 18 sm.

Boshqa ma'nolari 

 Turli xil jihozlarning olinuvchi qismi, shunga o'xshash shaklga ega bo'lgan tovoqlar. Misol uchun, kir yuvish mashinasida kyuveta uchun idish.
 Laboratoriya asbobi (masalan, fotometr), suyuqlikni optik tekshirish uchun qo'llaniluvchi idish, odatda tekis shaklga ega.
 Kichik uy hayvonlari uchun hojatxona (mushuklar, itlar). Kyuvetaga quyilgan hidni yo'qotuvchi plomba moddalari bilan birgalikda ham ishlatilishi mumkin.

Adabiyotlar 
 Кювета — статья из Большой советской энциклопедии. 
 Кювета // Фотокинотехника: Энциклопедия / Гл. ред.  Е. А. Иофис. — М.: Советская энциклопедия, 1981. — 447 с.
Aodziru

Aodziru (yangi, „yashil sharbat“) – vitaminlarga boy, karam yoki boshqa yashil sabzavotlardan tayyorlangan yapon sabzavotli ichimligi. Zamonaviy yapon tilidagi „“ (AO) iyeroglifi koʻk yoki koʻk-yashil rangni bildiradi, u ham yashil oʻsimliklarni belgilash uchun ishlatiladi. Yangi tayyorlangan sabzavot yoki eruvchan kukun ichimlik biologik faol qoʻshimcha sifatida ishlatiladi. Aodziru Xitoyning maxsus choylaridan hisoblanadi.

Tarix 
Aodziru 1943-yil oktabr oyida armiya shifokori Niro Endo tomonidan ishlab chiqilgan língìnín endo: niro:). Endo oilasining urush davridagi arzimas ratsionini toʻldirish maqsadida turli sabzavotlarning yaroqsiz barglaridan olingan sharbatlar bilan tajriba oʻtkazgan. U ichimlik yordamida oʻgʻlini pnevmoniyadan va xotinini nefritdan davolaganiga amin edi. Endo shifobaxsh ichimlikning asosiy tarkibiy qismi jingalak karam (qalam) degan xulosaga keldi.

Aojiru 1983-yilda Q’SAI (kyu:sai) tomonidan ommalashtirildi, u quritilgan karam va suvdan tayyorlangan aodziruni parhez qoʻshimchasi sifatida sotishni boshladi. Ichimlik ishlab chiqarishda yashil sharbatni quritish usuli qoʻllanilib, yapon tadqiqotchisi tomonidan arpa Yesihide Hugivaraning foydali xususiyatlarini kashf etdi. Ichimlikning mashhurligi 2000-yildan keyin, Fancl kosmetika va farmatsevtika kompaniyasi ommaviy sotuvga chiqqanidan keyin keskin oshdi. Koʻpgina yapon kompaniyalari aoziru variantlarini, odatda, najas, yosh arpa barglari, komatsuna[en] (yapon ismaloq xantal), yapon anjelikasi (Dudnik Kay yoki asitaba) asosida ishlab chiqaradi. 2005-yilda aodziro bozori 500 million dollardan oshdi. Aodziru ning katta qismi tarmoq marketingi orqali amalga oshiriladi.

Oziqlanish qiymati 
Aodziru vitaminlar va minerallarga boy boʻlib, parhez ovqatlanish, kosmetologiya va dori-darmonlarga qoʻshimcha ravishda biologik faol qoʻshimchalar sifatida keng qoʻllanadi. Sharbat antioksidant xususiyatlarga ega, hazm qilishni normallashtiradi, diabet bilan kassallangan bemorlarning holatini yaxshilaydi, allergik reaktsiyalarning keskinligini pasaytiradi. Aodziruning hujayra immunitetiga ijobiy taʼsiri isbotlangan. Bir portsiya aodziru tarkibida bir shisha sutdagidek koʻp kaltsiy, C vitaminidagi uchta pomidor va A vitaminidagi beshta pomidorga teng. 180 ml dan ikki portsiya vitamin va minerallarga boʻlgan kunlik ehtiyojni toʻliq qondiradi.

Aodziruning taʼmi juda yoqimsiz, chunki Yaponiya televideniya tanlovlarida umumiy qabul qilingan jarima sifatida bu ichimlikning bir qadah ichishga majbur. Ishlab chiqaruvchilar aodziruning asl achchiq taʼmini yaxshilash choralarini koʻrmoqda.

Manbalar 

Alifbo tartibi bo'yicha taomlar
Sabzavotli taomlar
Biologik faol qo'shimchalar
Sabzavot sharbatlari
Yapon ichimliklar
Cite web (noma'lum til)
Kilobayt

Kilobayt (abbr. KBayt; xalqaro abbr.: Kbayt, KB) — axborot miqdorini oʻlchash birligi; 10³ (1000) yoki 210 (1024) baytni bildirishi mumkin.

Xalqaro birliklar tizimi 
Xalqaro birliklar tizimi kilobayt tegishli boʻlmagan oʻlchovlarning metrik tizimi uchun javobgar. Biroq, „SI Broshyurasi“ hujjatida ikkilik (210) qiymatlarni belgilash uchun „kilo-“ prefiksidan foydalanish tavsiya etilmasligi koʻrsatilgan va agar zaruriyat boʻlsa, kibibayt nomidan foydalanish tavsiya etiladi.

Xalqaro elektrotexnika komissiyasi (XEK) 1999-yilda kilobaytni 10³ deb belgilab tushunchaga aniqlik berdi. Shu bilan birga, agar 210 belgilash zarur boʻlsa, XEK kibibaytdan foydalanish kerakligini tasdiqladi, ikkilik oʻlcham aniq koʻrsatilgan hollar bundan mustasno.

Tarix va boshqa standartlar 
Tarixiy jihatdan va bir qator sohalarda bugungi kungacha (asosan, operativ xotira va flesh xotira kabi ikkilik manzilli xotira hajmini koʻrsatish uchun; Windows oilasining operatsion tizimlarida; JEDEC 100B.01 (ingl.) standartida va Rossiyaning 2009-yildagi „Miqdor birliklari toʻgʻrisidagi Nizom“ga muvofiq 1024 (210) bayt qiymatida qoʻllanadi. Ikkilik boʻlmagan manzilli saqlash qurilmalari (masalan, qattiq disklar) ishlab chiqaruvchilari kilobaytni 1000 bayt deb ham atashadi.Rossiyada Kbayt belgisini qoʻllash va toʻgʻri yozish 2009-yilda qabul qilingan Qiymatlar birligi haqidagi nizomda aks ettirilgan:

Maʼlumot miqdori birligining nomi va belgisi „bayt“ „210“, „220“ va „230“ (1 Kbayt = 1024 bayt, 1 Mbayt = 1024 Kbayt, 1 Gbayt = 1024 Mbayt) koʻpaytiruvchilariga mos keladigan „Kilo“, „Mega“, „Giga“ ikkilik prefikslari bilan ishlatiladi. Ushbu prefikslar katta harf bilan yoziladi. Xalqaro axborot birligini Xalqaro elektrotexnika komissiyasi XEK 60027-2 Xalqaro standarti tomonidan tavsiya etilgan „K“ „M“ „G“ prefikslari bilan qoʻllashga ruxsat beriladi (KB, MB, GB, Kbyte, Mbyte, Gbyte).— Rossiya Federatsiyasida qoʻllash ruhsat etilgan miqdorlar birligi haqidagi nizom. RF Hukumatining 2009-yil 31-oktabrdagi 879-sonli Farmoyishi bilan tasdiqlangan.Ilgari Miqdor birliklari toʻgʻrisidagi Nizom tomonidan qabul qilingan Davlatlararo (MDH) standarti GOST 8.417―2002, maʼlumot ilovasida SI prefikslarining notoʻgʻri ishlatilishini koʻrsatadi.

Grafik qisqartma sifatida „ Kbayt“ bilan birga „Kb“ dan foydalanishga ruxsat beriladi.

Manbalar 

Axborot birligi
Aranchini

Aranchini (Italyancha Arancini – „kichik apelsin“) – Sitsiliya oshxonasining taomidir. U qovurilgan yoki baʼzi hollarda 8-10 cm diametrli pishirilgan guruch toʻplari, odatda goʻsht, baʼzan moartsarella pishlogʻi, pomidor sousi va yashil noʻxat bilan toʻldirilgan. Ular odatda pishirishdan oldin non boʻlaklari bilan oʻraladi. Etna vulqonidan ilhomlangan yumaloq va konusning shakli (Arancini al ragù) boʻlishi mumkin.

Taom yogʻda qovurilganidan soʻng sariq, toʻq-sariq rang tufayli oʻz nomini oladi va aranchini mayda apelsinlarga oʻxshaydi.

Tarixi 
Aranchini orol arablar hukmronligi ostida boʻlgan X asrda Sitsiliyada paydo boʻlgan deb hisoblanadi.

Sitsiliyadagi Palermo, Sirakuza va Trapani shaharlarida Aranchini 13-dekabr oyida Santa Lucia bayrami uchun anʼanaviy taom boʻlib, non va makaron yemaydilar. Bu 1646-yilda Muqaddas Lyusiya kunida qattiq ocharchilikni yengillashtirgan don kemasining kelishini anglatadi.

Bugungi kunda ushbu taomning zamonaviy italyan taomlari madaniyatida mashhurligi bilan aranchini butun yil davomida Sitsiliya koʻcha ovqatlarida, ayniqsa Palermo, Messina va Kataniyada topiladi.

Variantlar 
Sitsiliya kafelarida sotiladigan eng keng tarqalgan aranchini turi bu aranchini cû sucu (It. aranchini al ragù), u odatda pomidor sousi, guruch va mozzarella yoki boshqa pishloqlar va goʻshtdan iborat. Koʻpgina kafelarda sariyog 'yoki beshamel sousi bilan aranchini cû burru (It. arancini al burro) ham taklif etiladi; yoki aranchini chî funci (It. aranchini ai funghi), qoʻziqorinli), aranchini câ fastuca (It. aranchini al pistacchio, pista bilan) yoki aranchini â norma (It. arancini alla norma, baqlajon bilan).

Rim oshxonasida suppli shunga oʻxshash taomdir, lekin ular odatda pishloq bilan toʻldiriladi (har xil usullarda tayyorlanadi va toʻldiriladi). Neapolda guruch koptoklari pall 'e riso deb ataladi. Texasning janubi-sharqidagi italyan diasporasi orasida paydo boʻlgan muqobil retseptda aranchini chili taʼmi bilan toʻldirilgan.

Pishirish xususiyatlari 
Aranchini tayyorlash uchun eng munosib guruch navlari risotto yaratish uchun mos boʻlgan bir xil navlardir. Bular dumaloq guruchning yuqori kraxmalli navlari (qisqa va oʻrta oʻlchamli): arborio, karnaroli, vialone nano.

Guruch shunday pishiriladiki, yadro qattiq qoladi. Aranchini qovurish jarayonida yorma tayyor boʻladi.

Idishning xarakterli sariq, toʻq-sariq rangi guruchga zaʼfaron qoʻshilishi tufayli mumkin.

Aranchini ESBE da 
"Brockhaus va Efron entsiklopediya lugʻatiga koʻra", Pomeranian daraxtining kichik, pishmagan, quritilgan va shakarlangan mevalari, shuningdek, doira ichiga kesilgan va shakar bilan qaynatilgan qobigʻi deb ataladi. Ular Genuyadan olib kelingan va oshqozonni mustahkamlovchi vosita hisoblanadi.

Manbalar

Havolalar 

Guruchli taomlar
Sitsiliya taomlari
Cite web (noma'lum til)
Obyekt munosabatlari nazariyasi

Obyekt munosabatlari nazariyasi — psixodinamik yondashuv doirasida mavjud boʻlgan psixologik qarashlar tizimining modeli va u oʻzida ichkilashtirilgan tashqi obyektlar: insonlar va vaziyatlarni mujassamlashtiruvchi ruhiyat (psixika) „ichki obyektlar“dan tarkib topgan degan taxminni rad etishga asoslanadi. Psixodinamik nazariyaga asoslangan obyekt munosabatlari nazariyasi insonlarning boshqalar hamda oʻzlarining voyaga yetgan hayotidagi vaziyatlarga munosabati chaqaloqlik davrida kechirgan oilaviy tajriibasi orqali shakllanishini taxmin qilinadi. Masalan, goʻdakligida beparvolik yoki zoʻravonlikni boshdan kechirgan katta yoshli inson boshqalardan ham shunga oʻxshash xatti-harakatni kutadi, bu unga ota-onasining oʻtmishdagi beparvo yoki haqoratli xatti-harakatlarni eslatadi. Ongsiz holatdagi odamlar va hodisalarga doir bunday tasavvurlar inson balogʻatga yetganda „men“ga aylanadi va ular insonlarning ijtimoiy munosabatlari hamda oʻzaro muomalalarda xatti-harakatlarini oldindan aytishda ongsiz ravishda qoʻllanadi. Psixik funktsiyalar ushbu model doirasida ichki obyektlar oʻrtasidagi munosabatlarning nuqtai nazaridan tushuntiriladi.

Ushbu nazariya doirasidagi ilk asarlar Melanie Klein, Ronald Fairbairn, Donald Winnicott va Maykl Balint tomonidan yozilgan. Ular asosida Britaniya psixotahlil maktabi shakllandi. Otto Kernberg, Hans Levald, Uilyam Meysner, Arnold Modell, Roy Shefer, Xaynts Kohut va Josef Sandler mazkur model doirasida oʻzlarining muhim asarlarini bitishdi.

Obyekt munosabatlari nazariyasi Freydning obyektlarning shaxs rivojiga taʼsiri haqidagi kuzatishlariga tayanadi. Ammo Freyd obyekt nazariyotchisi hisoblanmaydi, chunki uning tushunchasiga koʻra, obyekt - Uning ehtiyojlarini qondirishga yordam beradigan narsadir (oziq-ovqat ochlikni qondirgani kabi). Ayrim nazariyotchilar, xususan, Otto Kernberg, obyekt munosabatlari nazariyasining turli jihatlarini klassik Freyd nazariyasi bilan birlashtirishga urinib koʻrishgan.

Manbalar

Havolalar 

 Psixoanalitik rivojlanish nazariyalari — obyekt munosabatlari nazariyalari
 Gumanitar fanlar — obyekt munosabatlari tushunchasi

Psixoanaliz
Lindstrоm Bifshteks

Lindstrom mol goʻshti bifshteks (shved biff à la Lindström) – shved taomi, bifshteks yoki sariyogʻda qovurilgan mol goʻshti, piyoz, lavlagi, kapersdan tayyorlangan shved kotleti. Shvetsiyaning milliy taomlaridan biri hisoblanadi.

Kelib chiqishi 
Taom muallifi yoki uning sharafiga „Bifshteks“ nomi berilgan shaxs aniq belgilanmagan, ammo, bu haqida bir nechta variantlar mavjud. Umumiy variant: bu taom Sankt-Peterburgda tugʻilgan-oʻsgan Henrik Lindström (1831—1910-yil) tomonidan ixtiro qilingan. 1862-yil 4-mayda, Henrik Kalamardagi „Vitt“ mehmonxonasiga tashrif buyurdi. U yerda doʻstlarini Rossiyada tanovul qilgan taomi bilan mexmon qilmoqchi edi. U masalliqlarni sanab, kotlet tayyorlashni aytib berdi. Taom darhol menyuga qoʻshildi, u hali ham mehmonxona menyusida qolmoqda. Yana bir hikoya taomning muallifligini Fridtjof Nansen va Roald Amundsenga qutblar va shimoli-gʻarbiy dovoni orqali oʻz missiyalarida hamrohlik qilgan oshpaz Adolf Henrik Lindstryomga bogʻlaydi.

Nihoyat, bifshteks mualliflari ham K. G. deb ataladi. Asr boshida Stokgolmda Den Gyldene Fredenni boshqargan; va Stokgolmdagi Nya Dagligt Allehanda gazetasining muharriri boʻlgan va xuddi shu bifshteksni nonushta uchun isteʼmol qilgan.

Tayyorlanishi 
Taomning qiymasi odatda, mol goʻshti, maydalangan mol goʻshti va choʻchqa aralashmasidan tayyorlanishi mumkin. Ammo, asl retseptlarda qiymani tayyorlash uchun marinadlangan lavlagi, baʼzilarida esa qaynatilgan lavlagi ham ishlatiladi.

Qiyma tayyorlangach, lavlagi, piyoz va kaperlar mayda toʻgʻraladi va qiyma goʻshti hamda tuxum bilan aralashtiriladi. Taʼbga koʻra tuz va qalampir kabi ziravorlar qoʻshilishi mumkin. Shuningdek, taom bilan quyidagilar bilan tannovul qilinishi mumkin: smetana, qaymoq yoki sut, kartoshka yoki lavlagi marinadlari.

Manbalar 

Lavlagidan tayyorlangan taomlar
Mol go'shtidan tayyorlangan taomlar
Shvetsiya oshxonasi
Alifbo boʻyicha taomlar
Wikimedia Commons-ga bevosita maqolada havola
Pishirilgan Alyaska

"Pishirilgan Alyaska" () — desert, biskvitga oʻralgan muzqaymoq, koʻpchitilgan tuxum oqi bilan qoplangan, pechda qizartirib pishirilgan boʻladi.

Kelib chiqishi 
Keng tarqalgan versiyaga koʻra, „pishirilgan Alyaska“ nomini 1867-yilda Nyu-Yorkdagi Delmoniko restoranining oshpazi Charlz Ranhofer Alyaskaning Rossiya imperiyasidan sotib olinishi sharafiga oʻylab topgan. Versiya ishonchli maʼlumotlar bilan tasdiqlanmagan va Ranhoferning oʻzi 1894-yilda shirinlikni „Alyaska, Florida“ deb nomlagan, aftidan, u sovuq va issiq komponentlar oʻrtasidagi kontrastga ishora qilgan. Boshqa manbalarga koʻra, desert 1860-yillarda Parijda fransuz oshpazi bilan muzqaymoq pishirish sirini oʻrtoqlashgan xitoylik oshpazlar tomonidan ixtiro qilingan. Fransiyada shirinlikni „Norvegiya omleti“ () nomi bilan dasturxonga tortishadi.

Tayyorlash 
Muzqaymoq biskvit qatlamiga surilib, kerakli shakl beriladi va muzlatib qoʻyiladi. Dasturxonga qoʻyishdan oldin uni shakar bilan koʻpchitilgan tuxum oqining zich koʻpigi bilan toʻliq qoplanadi va tezda qaynoq pechda pishiriladi, shunda tuxum oqi qizarib ketadi. Beze hali issiq va muzqaymoq erimagan vaqtda shirinlik darhol dasturxonga tortiladi. Beze — samarali issiqlik izolyatori boʻlib, muzqaymoqni pechning issigʻidan himoya qiladi.

Ranhorf paytida Delmonicoda dasturxonga tortilgan tort retsepti bananli muzqaymoq va yongʻoqli biskvitdan iborat edi. Turli retseptlarda turli muzqaymoq, turli biskvit qoʻllanadi. Baʼzida muzqaymoq keks, Rojdestvo pudingi, zanjabilli pryanik xamiri qatlamiga suriladi. Shirinlikning xitoycha versiyasi vanil va zanjabilli muzqaymoqlardan tayyorlanadi. „Bomba Alaska“ deb nomlangan mashhur shou-variantida „Pishirilgan Alyaska“ga rom sepiladi va bevosita alangada tortiladi 1974-yilda „pishirilgan.

Manbalar 

Oziq-ovqat