yakhyo/uz-wiki huggingface dataset:
Bosimli suvli reaktor

Bosimli suvli reaktor (PWR) yengil suvli yadro reaktorlarining bir turidir. PWRlar dunyodagi atom elektr stansiyalarining katta qismini tashkil qiladi (Buyuk Britaniya, Yaponiya va Kanadadan tashqari). PWRda asosiy sovutgich (suv) yuqori bosim ostida reaktor ishchi zonasiga nasos yordamida haydaladi, va u yerda yadrolarning boʻlinishi natijasida ajralib chiqadigan energiya bilan isitiladi. Keyin isitiladigan, yuqori bosimli suv bugʻ generatoriga oqib oʻtadi va u yerda issiqlik energiyasini bugʻ hosil boʻladigan ikkilamchi tizimning past bosimli suviga oʻtkazadi. Keyin bugʻ elektr generatorini aylantiradigan turbinalarni harakatga keltiradi. Qaynovchi suvli reaktorlaridan (BWR) farqli oʻlaroq, birinchi konturdagi yuqori bosim suvning reaktor ichida qaynashiga yoʻl qoʻymaydi. Barcha yengil suv reaktorlari oddiy suvdan ham sovutish suvi, ham neytronlarni sekinlashtirgich sifatida foydalanadi. Koʻpchiligida vertikal ravishda oʻrnatilgan ikkitadan toʻrttagacha bugʻ generatorlaridan foydalanadi; VVER reaktorlarida esa gorizontal bugʻ generatorlari ishlatiladi.

PWRlar dastlab yadroviy suv osti kemalari uchun yadroviy dengiz harakatlantiruvchi vositasi sifatida xizmat qilish uchun moʻljallangan va Shippingport Atom elektr stantsiyasida ikkinchi vazifasi elektr stantsiyasi asosi boʻlib loyihalangan.

Hozirda Qoʻshma Shtatlarda ishlayotgan PWRlar II avlod reaktorlari hisoblanadi. Rossiyaning VVER reaktorlari AQSh PWRlariga oʻxshaydi, ammo VVER-1200 II avlod hisoblanmaydi (pastga qarang). Fransiya elektr energiyasining asosiy qismini ishlab chiqarish uchun koʻplab PWRlarni ishlatadi.

Tarixi 

Bir necha yuz PWR samolyot tashuvchilar, yadroviy suv osti kemalari va muzyoroar kemalarida dengiz harakatlanishi uchun ishlatiladi. AQShda ular dastlab Oak Ridge milliy laboratoriyasida Aydaho milliy laboratoriyasida joylashgan toʻliq ishlaydigan suv osti elektr stantsiyasi bilan atom suv osti elektr stantsiyasi sifatida foydalanish uchun ishlab chiqilgan. Keyingi ish Westinghouse Bettis Atom Power Laboratory tomonidan olib borildi.  Shipportport atom elektr stansiyasidagi birinchi sof tijorat atom elektr stansiyasi dastlab bosimli suv reaktori sifatida ishlab chiqilgan (garchi tarmoqqa ulangan birinchi elektr stansiya SSSRning Obninsk shahrida boʻlgan boʻlsa ham),  admiral Hayman G. Rikverning talabiga binoan yashovchi tijorat zavodi „hamma qurmoqchi boʻlgan aqldan ozgan termodinamik tsikllarning“ hech birini oʻz ichiga olmaydi.

Manbalar

Havolalar
Igor Volchok

Igor Semyonovich Volchok (1931-yil 4-oktabr, Moskva — 2016-yil 19-aprel, Moskva) — sovet va rus futbol murabbiyi. RSFSRda xizmat koʻrsatgan murabbiy (1972).

Tugʻilgan familiyasi vaqtidagi Volchek deb yozilgan. Harbiy xizmatga borganidan soʻng hujjatlardagi chalkashliklar natijasida familiya Volchokga oʻzgartirildi. Rossiyalik taniqlik aktrisa Galina Volchek ota tarafidan qarindoshi hisoblanadi.

Futbolchilik faoliyati 
Igor professional futbolchilik faoliyatida katta muvaffaqiyatlarga erisha olmadi. U Moskva terma jamoasining sardori boʻlgan, shuningdek, Moskvaning „Torpedo“ (1950) va SSKA (1951-52) klublarining asosan oʻrinbosarlar va havaskorlar jamoalarida oʻynagan.

Murabbiylik faoliyati 
Yorqin oʻtmagan futbolchilik faoliyatidan soʻng 1958-yildan oʻzini murabbiy sinashni boshladi. Murabbiylik faoliyatida Igor bilan birga ishlagan va unga yordamchilik qilgan juda koʻplab shogirdlari keyinchalik murabbiylik sohasida oʻzlarini muvaffaqiyatli isbotlaganlari bilan mashhur boʻldi: Aleksandr Averyanov, Qurbon Berdiyev, Valeriy Gazzayev, Valeriy Gladilin, Givi Nodia, Valeriy Petrakov, Yuriy Syomin, Vitaliy Shevchenko, Vladimir Shevchuk, Vladimir Eshtrekov kabi mashxur insonlar u bilan birga ishlagan va koʻplab darslar olgan edi.

Faoliyatini Ukraina jamoalarida boshlagan, bir qancha vaqt Qozogʻiston klublarida ham ishlagan edi. 1973—1978, 1983—1985-yillarda Moskvaning „Lokomotiv“ klubida, 1979—1981-yillarda „Qayrat“ klublarida bosh murabbiy vazifasida ishlagan. 1990—1991-yillar Oʻzbekiston jamoalaridan Namanganning „Navbahor“ klubi bosh murabbiyi boʻldi va jamoani tarixda ilk bor SSSR Birinchi ligasiga chiqishida muhim vazifani bajardi. Keyinchalik 2003-yilda klubga qaytib 5 yillik mavsumdan soʻng jamoani sovrindorlar qatoridan oʻrin olishini imkonini berdi va yakunda Oʻzbekiston Oliy ligasida „Navbahor“ jamoasi bronza medallari sohibi boʻldi. 2016-yil 16-aprelda Moskva shahrida vafot etdi.

Yutuqlar 

 RSFSRda xizmat koʻrsatgan murabbiy: 1972
 MSJ kubogining ikki karra gʻolibi: 1974, 1976
 O‘zbekiston chempionati bronza medali sovrindori: 2003
 SSSR Birinchi ligasi gʻolibi: 1974
 Rossiya Ikkinchi Ligasi mintaqaviy turniri gʻolibi: 1997
 SSSR ikkinchi ligasi zona turnirining bronza medali sovrindori: 1970

Manbalar

Havolalar 

 „Murabbiy Igor Volchok“
 Igor Semenovych Volchok Transfermarkt.com saytida
 Igor Semenovych Volchok worldfootball.net saytida

4-oktyabrda tugʻilganlar
1931-yilda tugʻilganlar
Moskvada tugʻilganlar
2016-yilda vafot etganlar
20-aprelda vafot etganlar
Moskvada vafot etganlar
SSSR erkak futbolchilari
Erkak futbol yarim himoyachilari
Torpedo Moskva klubi futbolchilari
PFK SSKA Moskva futbolchilari
SSSR futbol murabbiylari
Rossiyalik futbol murabbiylari
Oʻzbekistonda chet ellik futbol murabbiylari
Navbahor klubi murabbiylari
FC Lokomotiv Moskva murabbiylari
Alifbo boʻyicha sportchilar
FC Rubin Qozon murabbiylari
Maksim Belix

Maksim Valeryevich Belix (; 1984-yil 7-avgust, Ashxobod) — rossiyalik va turkmanistonlik futbol murabbiyi, futbolchi sifatida himoyachi pozitsiyasida oʻynagan. Qirgʻizistonning „Kaganat“ klubida murabbiy yordamchisi.

Biografiya 
Maksim Belix 1984-yil 7-avgustda Ashxobodda tugʻilgan. 2001-yilda Ashxobod shaharidagi 1-sonli o‘rta maktabni tamomlagan. 2002—2004-yillarda Turkmaniston Mudofaa vazirligi sport kompaniyasida xizmat qilgan. Uylangan, bir qizi, bir o‘g‘li bor.

Faoliyati 
2004-yilda Turkmanistonning „MTTU“ jamoasi bilan professional futbolchilik faoliyatini boshlagan. 2005-yil Yokari liganing yetakchi jamoalaridan biri „Niso“ klubi tarafidan ijaraga olindi. 2006-yil Toshmurod Ogʻamurodov boshchiligidagi „Paxtakor“ jamoasida ham maʼlum vaqt davomida toʻp surdi.

2009 va 2012-yillarda Oʻzbekiston Oliy ligasining boshqa bir jamoasi „Navbahor“ klubida oʻynagan.

2015-yildan Turkmanboshi shahrining „Shagadam“ futbolchisiga aylandi. 2018-yil „Ahal“ jamoasi safida faoliyatini yakunladi

Milliy terma jamoa 
Belix Turkmaniston terma jamoasi safida 2008-yilda debyut qilgan. 2010-yili Guanchjouda bo‘lib o‘tgan Osiyo o‘yinlarida Turkmaniston olimpiya terma jamoasi safida to‘p surgan.

Murabbiylik faoliyati 
2018-yilda futbolchilik faoliyatini yakunlagach, Belix „Ahal“ murabbiylar shtabiga yordamchi murabbiy sifatida qo‘shildi va murabbiylik sir asrorlarini oʻrganishni boshladi.

2019—2020-yillarda Turkmaniston terma jamoasi bosh murabbiyi, xorvatiyalik mutaxassis Ante Mishening yordamchisi boʻlib ishlagan.

2020-yilda Oʻzbekistonning „Qizilqum“ futbol klubida bosh murabbiy Toshmurod Ogʻamurodovning murabbiy yordamchisi vazifasida ishlagan.

2022-yilda Qirgʻizistonning „Kaganat“ jamoasi murabbiylar shtabida faoliyat olib bormoqda.

Manbalar

Havolalar 

 2010-yilgi Osiyo oʻyinlari veb-saytidagi tarjimai hol
 Transfermarkt  Transfermarkt futbolchi profili
 Transfermarkt  Transfermarkt murabbiy profili
 FootballFacts.ru saytida futbolchi profili
1984-yilda tugʻilganlar
7-avgustda tugʻilganlar
Ashxobodda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Ashxobodlik futbolchilar
Turkmanistonlik erkak futbolchilar
Erkak futbol himoyachilari
Navbahor futbolchilari
Paxtakor jamoasi futbolchilari
Turkmanistonlik chet ellik erkak futbolchilari
Oʻzbekistondagi chet ellik erkak futbolchilar
Turkmaniston futbol murabbiylari
Oʻzbekistonda chet ellik futbol murabbiylari
Turkmaniston milliy terma jamoasi futbolchilari
Osiyo oʻyinlari 2010 futbolchilari
FK Edigen futbolchilari
FK Nebitchi futbolchilari
Shagadam FC futbolchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Guttiner

Guttiner Xayder Fernando Kosta Tenorio (1994-yil 6-oktyabrda tugʻilgan), odatda Gutti nomi bilan tanilgan, braziliyalik professional futbolchi, yaqinda Stomil Olsztyn jamoasida yarim himoyachi sifatida oʻynaydi.

Futbolchilik faoliyati 
Guttiner faoliyatini Brazilyaning América Futebol Clube (Belo Horizonte) (MG) asosiy yoshlar jamoalari safida boshlangan va oʻzining professional ilk klubdagi faoliyatini 2015-yilda Bonsucesso Futebol Clube- jamoasida boshlagan. 2016—2017-yilgi mavsumni Associação Acadêmica e Desportiva Vitória das Tabocas (Recife) jamoasida oʻtkazib, jamoaning asosiy futbolchilaridan biriga aylandi. Buning natijasida 2017-yil oxirida xorij jamoalaridan takliflar tusha boshladi.

2017-yil iyul oyida u Ukraina Premyer-ligasining „Olimpik Donetsk“ klubi bilan ikki yarim yillik shartnoma imzoladi. 2017-yil dekabr oyida shartnoma bekor qilindi va u Ukraina klubini tark etdi. 2018-yil fevral oyida Guttiner Ukraina Premyer-ligasi jamoasi „Chornomorets Odessa“ bilan shartnoma imzoladi. Guttiner Ukraina ligasi jamoalarida 4 yildan oshiq vaqt davomida faoliyat olib bordi. 2021-yil Koronavirus pandemiyasi endi tarqala boshlagan vaqtida, Oʻzbekiston Superligasi jamoasi Namanganning „Navbahor“ jamoasidan taklif tushdii va namanganliklar bilan shartnoma imzolaydi. Navbahor jamoasida yarim mavsum davomida toʻp surgan Gutti 2021-yil soʻngida jamoani tark etdi.

Manbalar

Havolalar 

 Guttiner playmakerstats.com saytida (ogol.com.br ning inglizcha versiyasi)
 Guttiner
 Sayt http://guttiner.wixsite.com/guttiner

1994-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Braziliyalik futbolchilar
Navbahor futbolchilari
Oʻzbekistondagi chet ellik erkak futbolchilar
Erkak futbolchilar
Anvar Asadullayev

Anvar Samadovich Asadullayev (1970-yil 23-fevral, Tojikiston) — sovet va tojik futbolchisi, yarim himoyachi pozitsiyasida toʻp surgan.

Futbolchilik faoliyati 
Bolalik vaqtida Dushanbe shahridagi bolalar va oʻsmirlar sport maktabida taʼlim olgan. 1990-yilda Dushanbening „Pomir“ jamoasining oʻrinbosarlar safida oʻynagan. U asosiy jamoadagi ilk oʻyinini 1990-yil 22-mayda SSSR kubogi 1/16 final bosqichida „Uralmash“ jamoasiga qarshi safarda (Dushanbe jamoasi 2:3 hisobida gʻalaba qozongan) oʻtkazdi. Anvar 1991-yilgi SSSR chempionatida asosiy jamoaga jalb qilina boshladi va toʻrtta oʻyinda maydonga tushdi. „Dnepr“ga qarshi safarda (2:1) oʻtgan uchravda Dushanbe jamoasi gʻalaba qozondi va Asadullayev gʻalaba golining muallifi boʻldi. 1991/1992-yilgi mavsumda Pomir jamoasi bilan SSSR-MDH kubogi yarim final bosqichiga qadar yetib borgan.

1992-yil SSSR tugatilib yangi mustaqil respubliklar oʻz musboqalarini oʻtkaza boshlagan vaqtida „Pomir“ jamoasi tarkibida Anvar Tojikiston chempionatida ishtirok etgan. Ilk bor oʻtkazilgan musoboqada Pomir jamoasi 1992-yilgi Tojikiston chempionligini qoʻlga kiritdi. 1994-yilgi mavsumda O‘zbekiston Oliy ligasi jamoasi Namanganning „Navbahor“ jamoasi bilan shartnoma imzoladi. Anvar „Navbahor“ jamoasi tarkibida 4 mavsum davomida (1994—1997-yillar) toʻp surdi va jamoaning muvaffaqiyatlariga musnosib hissa qoʻshdi. Namanganliklar tarkibida 1995-yilgi mavsumda Oʻzbekiston kubogi sohibi, 1996-yilgi mavsumda esa O‘zbekiston chempioni unvonlarini qoʻlga kiritdi. 1998-yil mavsum avvalida Buxoroning „Buxoro“ jamoasi yoʻnalishida klubini almashtirdi. Hakim Fuzaylov boshchiligidagi Buxoro jamoasi tarkibida 2 mavsum davomida toʻp surib, 2000-yilgi mvasum avvalida futbolchilik faoliyatini yakunladi.

Terma jamoa 
Tojikiston terma jamoasi safida 1992—1999-yillar oraligʻida beshta oʻyin oʻtkazgan.

Yutuqlar

Jamoaviy 

 Tojikiston chempioni: 1992
 O‘zbekiston chempioni: 1996
 Oʻzbekiston kubogi: 1995

Individual 

 Oʻzbekiston Respublikasi futbol boʻyicha sport ustasi: 1996
 Futbol boʻyicha SSSR sport ustasi: 1991

Manbalar

Havolalar 

 FootballFacts.ru futbolchi profili

23-fevralda tugʻilganlar
1970-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Kishilar
Alifbo boʻyicha futbolchilar
Alifbo boʻyicha sportchilar
SSSR erkak futbolchilari
Tojikistonlik erkak futbolchilar
CSKA Pomir Dushanbe futbolchilari
Buxoro klubi futbolchilari
Navbahor futbolchilari
Oʻzbekistondagi chet ellik erkak futbolchilar
Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Tojikiston Oliy ligasi futbolchilari
Larisa Kovaleva

Larisa Sergeevna Kovaleva (1935-yil 27-aprel, Barnaul, Gʻarbiy Sibir oʻlkasi — 1992-yil  13-oktabr, Smolensk) — sovet aktrisasi, RSFSRda xizmat koʻrsatgan artist (1991).

Biografiyasi 
Larisa Sergeevna Kovaleva 1935-yil 27-aprelda Gʻarbiy Sibir oʻlkasining Barnaul shahrida teatrchi oilasida tugʻilgan, hozir shahar Oltoy oʻlkasining maʼmuriy markazi hisoblanadi.

Qoʻrgʻon (Qoʻrgʻon drama teatri), Barnaul, Fargʻona (Fargʻona rus drama teatri) va Kostroma (Kostroma davlat drama teatri) teatrlarida faoliayt yuritgan. 1972-yildan Smolensk drama teatri sahnasida. Umrining soʻnggi yillarida u oʻqituvchilik faoliyati bilan shugʻullangan. RSFSRda xizmat koʻrsatgan artist medali bilan taqdirlangan (20.05.1991).

U Smolensk viloyati, Smolensk shahridagi birodarlik qabristoniga dafn qilindi. Sahna faoliyatining birinchi bosqichidayoq aktrisaning ulkan feʼl-atvori va uning ajoyib sahna koʻrinishi namoyon boʻldi. Kovalevaning aktyorlik isteʼdodi emotsionallik, maʼnaviylashtirilgan intellektuallik va psixologik noziklik bilan ajralib turardi. Uning qahramonlari yumshoq maftunkor ayollik, maʼnaviy dunyoning boyligi, iliqlik va saxiylik bilan ajralib turadi. Rollar orasida Terens xonim (T. Uilyamsning „Orfey tushadi“), Lyudmila (K. Naydenovaning „Vanyushin bolalari“), Arina Panteleimonovna (N. Gogolning „Nikoh“) va boshqalar.

Larisa Sergeevna Kovaleva 1992-yil 13-oktyabrda Smolenskda vafot etdi.

Teatrdagi faoliayti 

Ledi Terrens (Orfey tushadi , T. Uilyams)

Lyudmila (Vanyushin bolalari  C. Naydenova)

Živki Popovich (Xonim vazir  B. Nushicha)

Arina Panteleimonovna ( Nikoh  muallifi N. IN. Gogol)

Mukofotlari 

RSFSRda xizmat koʻrsatgan artist, 1991-yil 20-may

Manbalar

Havolalar 

 http://www.admin-smolensk.ru/~websprav/history/B1/D/bd080.html
1992-yilda vafot etganlar
13-oktyabrda vafot etganlar
1935-yilda tugʻilganlar
27-aprelda tugʻilganlar
Rossiyalik aktrisalar
Sovet aktrisalari
Fargʻona rus drama teatri aktyor va aktrisalari
Sergey Kazakov

Sergey Kazakov (1959-yil 23-noyabrda tugʻilgan) — sovet va turkman futbolchisi, yarim himoyachi va himoyachi pozitsiyasida toʻp surgan.

Futbolchilik faoliyati 
Futbolchilik faoliyati Turkmenabat shahrining „Karakum“ jamoasida boshlagan. Jamoasi bilan asosan Turkmaniston SSR chempionatida ishtirok etgan. Professional darajadagi klublardagi faoliyatini Ribinskning Saturn klubida 1981-yilda boshlagan. Sergey Ribinsk jamoasi tarkibida SSSR ikkinchi ligasi musoboqasida 9 ta uchrashuvda maydngga tushgan. 1984-yilda u Oʻzbekiston SSR Namangan viloyatining „Avtomobilist“ (Namangan) jamoasi bilan shartnoma imzoladi va u yerda bir necha mavsum muvaffaqiyatli toʻp surdi. 1989-yilgi mavsumni Namangan viloyatining boshqa bir jamoasi, Kosonsoyning „Kosonsoy“ klubi tarkibida boshladi. Kosonsoyliklar tarkibida musoboqaning birinchi davrasida 17 oʻyinda 3 ta gol urdi. Ikki davra avvalida Turkmanistonning Ahal jamoasi safiga oʻtdi. 1989—1992-yillarda „Ahal-SOP/Ahal“ klubi uchun SSSR Ikkinchi ligasi va Turkmaniston chempionatlarida toʻp surdi.

1992-yilda u Turkmaniston Yokari ligasida oʻynadi va Ahal jamoasi bilan bronza medallarini qoʻlga kiritgan. 1993-yilda u Turkmanistonning boshqa bir jamoasi „Byuzmeyin“ klubiga koʻchib oʻtdi va u yerda faoliyatini yakunladi.

Sergey faoliyati davomida asosan orqa chiziqda, yarim himoya va himoya pozitsiyalarida toʻp surganiga qaramay, aniq va kuchli zarbasi, jarima va burchak toʻplarini mohirona ijro etishi natijasida barcha jamoalarida 100 ga yaqin gol muallifiga aylangan.

Milliy terma jamoa 
1992—1993-yillarda Turkmaniston terma jamoasi sharafini himoya qilgan.

Yutuqlar 

 Turkmaniston chempionati kumush medali sovrindori: 1993

 Turkmaniston chempionati bronza medali sovrindori: 1992

Statistika

Manbalar

Havolalar 

 FootballFacts.ru FootballFacts.ru saytida futbolchi profili
 Transfermarkt Transfermarkt saytida futbolchi profili
23-noyabrda tugʻilganlar
1959-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
SSSR erkak futbolchilari
Turkmanistonlik erkak futbolchilar
Kosonsoy klubi futbolchilari
Navbahor futbolchilari
FC Ahal futbolchilari
FK Rybinsk futbolchilari
FC Ahal futbolchilari
FC Buzmeyin futbolchilari
Erkak futbol yarim himoyachilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Ezzat al Kamhaviy

Ezzat al Kamhaviy (    ) misrlik yozuvchi va jurnalist . 2012-yil dekabr oyida El-Kamxaviy “Bo‘ri uyi” romani uchun “Adabiyot uchun Nagib Mahfuz” medali bilan mukofotlandi. 2022-yilning iyun oyida u “Shubhali arxitektura: ulug'vor binolar va keng ko‘chalarga ishtiyoq” nomli maqolasi uchun Matbuot erkinligi uchun Samir Kassir mukofoti bilan taqdirlangan (Fikr parchasi nominatsiyasi).

U 1961 yilda tavallud topgan va 1983 yilda Qohira universiteti ommaviy kommunikatsiyalar fakultetining jurnalistika bo'limin tamomlagan.

Erta hayot va martaba 
El Kamxaviy 1961-yil 23-dekabrda Misrning Sharqiya gubernatorligida tug‘ilgan, o‘rta maktabni bitiruv oldidan u uchun “Al Gomhuria” gazetasida maqolalari nashr etilgan.

Qohira universitetining ommaviy kommunikatsiyalar fakultetining jurnalistika bo'limini tamomlab,u "Al-Axbar" gazetasida ishlay boshladi va u yerda 10 yildan so'ng mashhur adabiyot jurnali "Axbar Al-Adab" ni tashkil etishga yordam berdi. 2011-yilning mayidan 2013-yil sentyabrgacha al-Doha madaniy jurnalining katta muharriri boʻlgan.

Xursandchilik shahri 

Hech narsaga o'xshamaydigan shahar, u zavq ma'budasi tomonidan qo'riqlangan va o'z vaqtini jismoniy zavqlarga bag'ishlagan,axloqsiz podshoh,sevgi va nozik hamdardlikni orzu qiladigan malika tomonidan boshqariladi. Ruhoniylar malika xonasining devorlari ichiga olgan ochiqlar va tutatqilar bilan bezashga qaror qilishdi va devordagi suratlar jonlanishi va malikaning haqiqiy sevgi haqidagi orzusi amalga oshishi haqida o'zlarining sehrlarini aytishdi.

Haqiqiy va o'zgarib turadigan odamlar, kuchli qullar va imperatorlar o'zlarining halokatlarini Rohat shahrining darvozalarida kutib olishdi. Oxir-oqibat, o'tib bo'lmaydigan shaharning darvozalari ikkita aqilli tovarlar: qovurilgan kartoshka va pepsi-kola jozibasi ostida qoladi. Hech kim Rohat shahrining haqiqiy tarixini bilmaydi va hech bir tashrif buyuruvchi uning sehridan qochib qutulmagan.

Bu roman insoniy afsonalardan tuzilgan va eng mukammal ijro etilgan adabiy asarlardan birini qayta tiklagan. Zamonaviy arab adabiy hikoya haqida “Zafat shahri”ni va uning zamonaviy arab romani sanʼatiga qoʻshgan boyituvchi qoʻshimchalarisiz kiritmasdan turib gapirishning iloji yoʻq.

Ishlar 
Uning nashr etilgan adabiy asarlari:

Yashayotgan insonlar
1961-yilda tugʻilganlar
Misrlik yozuvchilar
Misrlik jurnalistlar
Sharqiya gubernatorligidan kelgan odamlar
Adabiyot uchun Nagib Mahfuz medli sohiblari
Yoqub Xaimov

Yoqub Xaimov – taniqli oʻzbek shoiri, yozuvchisi.

Tavalludi 
Yoqub Xaimov 1909-yilda Namangan shahrida hunarmand oilasida tugʻilgan.

Faoliyati 
1931-yilda maorif institutini tugatgach, mehnat faoliyatini boshlaydi, kolxoz, sovxoz qurilishlarida, 1933-yildan „Bayrogʻi mehnat“ gazetasi tahririyatida, Oʻzbekiston LKSM Markaziy Komiteti bolalar nashriyotida, Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat nashriyotida faoliyat koʻrsatgan.

U dramatik va nasriy asarlar muallifidir. Yozuvchining „Jivaya gazeta“, „Sinyaya bluza“, „Raskreposhenie djenshin“, „Nadjat“, „Izmennik“ kabi pyesalari Oʻzbekiston va Tojikiston teatrlarida sahnalashtirildi. „Sin“, „Ateist“, „Chest“, „Yulduzoy“ dramalari bir necha xalq teatrlarida qoʻyilgan.

Adib asarlarida Vatan ozodligi uchun kurash, xotin-qizlar haq-huquqini, izzat nafsini himoya qilish, turli xalqlarning hamjihatligi, doʻstlik gʻoyalari turli janrlar imkoniyatlaridan kelib chiqib, teran tasvirlangan.

Yoqub Xaimov bir qancha nasriy asarlar ham yaratgan. „Besprizorniki“, „Vstrecha“, „Put k djizni“, „Djemchut“, „Pozdnie slyozi“, „Vrenost“ kabi qissalari turli nashriyotlarda chop etildi. „Djizn i smert“, „Skitalets“ (M.Rahmon bilan hamkorlikda) romanlari ham uning qalamiga mansub boʻlib, Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat nashriyoti tomonidan turli yillarda chop qilingan.

Yoqub Xaimov bolalar uchin ham bir qancha ertaklar yozdi. „Otpustili lastochku“, „Dosvidaniya“, „Severniy polyus“, „Goluboy ogon“, „Geroy na ldine“, „Raduga“ ertaklari ana shular jumlasidandir. „Volshebnaya kletka“ ertak-pyesasi Andijon qoʻgʻirchoq teatri hamda viloyat teatrida sahna yuzini koʻrgan.
Yozuvchi Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan madaniyat hodimi faxriy unvoniga sazovor boʻlgan.

Yoqub Xaimovning Malik Rahmon bilan birgalikdagi yozgan „Darbadar“ romani oʻzbek nasriy asarlari qatoriga kiritilgan.

Asarlari 
Qissalari
 „Besprizorniki“
 „Vstrecha“
 „Put k djizni“
 „Djemchut“
 „Pozdnie slyozi“
 „Vrenost“
Ertaklari
 „Otpustili lastochku“
 „Dosvidaniya“
 „Severniy polyus“
 „Goluboy ogon“
 „Geroy na ldine“
 „Raduga“

Vafoti 
Yoqub Xaimov 1999-yili vafot etgan.

Havolalar 
 Retro_kitob
 Xaimov, Malik Rahmon. Darbadar (roman)

Manbalar 

Shoirlar
Yozuvchilar
1909-yilda tugʻilganlar
1999-yilda vafot etganlar
Oʻzbekistonlik yozuvchilar
Oʻzbekistonlik shoirlar
Mirhomid Mirzayev

Mirhomid Mirzayev — jurnalist, oʻzbek adibi.

Tavalludi 
Jurnalist va adib Mirhomid Mirzayev (Sanjar Tilla) 1912-yil 1-iyunda Uychi tumani Fayziobod qishlogʻida tugʻilgan. Ota-onadan erta yetim qolib, namanganlik Zahroxon ismli xolasinikida tarbiyalanadi.

Faoliyati 
Taʼlimni Toshkentda Y.Oxunboboyev nomidagi meditsina texnikumidan boshlaydi. 1924-yildan boshlab respublika matbuotida faol qatnashadi. Harbiy xizmatda boʻladi. „Lenin uchquni“, „Sovet Oʻzbekistoni“, „Toshkent haqiqati“, „Yosh leninchi“, „Namangan haqiqati“, „Sharq musulmonlari“ jurnali va gazetalarida boʻlim mudiri, muharrir vazifalarida ishlaydi. 1925-yili „Yangi Fargʻona“ gazetasida birinchi xabari bosilib chiqqandan to umrining oxirigacha jurnalistikaning oldingi marrasida faoliyat olib bordi.

U oʻzining jurnalistik ijodini adabiy faoliyat bilan birga qoʻshib olib borgan. Uning „Yetuklikka imtihon“, „Poplik Mamajon“, „Birinchilar qatorida“, „Gullar mamlakati“ ocherklar toʻplamlari mavjud. „Gulcha ustida nur“ dramasida uygʻur xalqining ozodlik uchun kurasi badiiy puxta tasvirlangan.

Mirhomid Mirzayev badiiy tarjimonlik bilan ham shugʻullangan. L.Leonovning „Hujum“ pyesasi, A.Gaydarning „Maktab“, „Harbiy sir“, A.Chaykovskiyning „Olis yulduz shu’lasi“ asarlarining tarjimalari uning qalamiga mansubdir.

U Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi unvoniga sazovor boʻlgan.

1958-yilning kuzida shoir Turob Toʻla rahbarligida oqsoqol yozuvchimiz Nazir Safarov, qirimtatar yozuvchisi Shamil Alyadin, Nosir Fozilov, shoir Aziz Abdurazzoq bilan birga Mirhomid Mirzayev Namangan boʻylab sayohatlarda ishtirok etgan.

Asarlari 
Ocherklari
 „Yetuklikka imtihon“
 „Poplik Mamajon“
 „Gullar mamlakati“
 „Birinchilar qatorida“
Tarjima asarlari
 „Hujum“
 „Maktab“
 „Harbiy sir“
 „Olis yulduz shu’lasi“

Vafoti 
Mirhomid Mirzayev 1980-yili 23-noyabrda Namanganda vafot etgan.

Havolalar 
 Sanjar Tilla kitoblari
 Rafiq Mo‘min

Manbalar 

Shoirlar
Yozuvchilar
1909-yilda tugʻilganlar
1999-yilda vafot etganlar
Oʻzbekistonlik yozuvchilar
Abdi Suerkulov

Abdi Suerkulovich Suerkulov (12 (25)-dekabr 1912-yil, Rossiya imperiyasi, Fargʻona viloyati Oʻsh tumani Torkent qishlogʻi, (hozirgi Qirgʻiziston, Jalolobod viloyati Toʻqtoʻgʻul tumani) — 1992-yil 10-oktyabr, Bishkek) — sovet partiya va davlat arbobi. Qirgʻiziston SSR va 1950 — 1958-yillarda Qirgʻiziston SSR Vazirlar Soveti raisi.

Biografiyasi 
Abdi Suerkulov 1912-yilda dehqon oilasida tavallud topgan.

1946-yilda Bolsheviklar Butunittifoq kommunistik partiyasi Markaziy Komiteti huzuridagi Oliy partiya maktabini tamomlagan. 1927-yil martdan Frunzedagi ruhoniy va tijorat shogirdlari maktabining talabasi.

1931 — 1933-yillarda Qirgʻiziston ASSR Ketmen-tepa viloyat isteʼmolchilar uyushmasi raisi, 1933 — 1937-yillarda Ketmen-tube, Naukat, Talas viloyat moliya boshqarmalari boshlig‘i va 1937 — 1938-yillarda Qirgʻiziston SSR Moliya Xalq Komissarligining soliq boshqarmasi boshligʻi lavozimlarida ishlagan.

1938 — 1939-yillarda Ketmen-Tyubinsk viloyatidagi kolxoz raisi va 1939-yilda Tuman yer boʻlimi boshligʻi, Qirgʻiziston SSR Ketmen-Tyubinsk tumani tuman qoʻmitasi raisi sifatida faoliyat yuritgan. 1939 — 1941-yillarda Qirgʻiziston SSR Jalolobod viloyat moliya boshqarmasi boshligʻi. 1941 — 1942-yillarda Jalolobod viloyat ijroiya qo‘mitasi raisi.

1942 — 1944-yillarda Qirgʻiziston KP(b) MKning targʻibot va tashviqot boʻyicha kotibi. 1944 — 1946-yillarda Bolsheviklar Butunittifoq kommunistik partiyasi Markaziy Qoʻmitasi huzuridagi Oliy partiya maktabi talabasi.  1949 — 1959-yillarda Qirgʻiziston Kompartiyasi (b) Markaziy Qoʻmitasining ikkinchi kotibi boʻlgan.

1947 — 1950-yillarda Qirgʻiziston SSR Oliy Kengashining raisi. 1950 — 1958-yillarda Qirgʻiziston SSR Vazirlar Kengashining raisi.

1958 — 1959-yillarda KPSS Markaziy Qoʻmitasi huzuridagi kadrlarni qayta tayyorlash kurslari talabasi.

1959 — 1969-yillarda. Qirgʻiziston SSR savdo vaziri boʻlgan. 1940-yildan VKP (b) aʼzosi va SSSR Oliy Sovetining 3—5-chaqiriqlari deputati etib saylangan. 1969-yil apreldan pensiyaga chiqgan.

U 1992-yil 10-oktyabrda vafot etdi, Bishkekdagi Ala-Archa qabristoniga dafn qilindi.

Mukofotlar va unvonlari 
Ikki marta Lenin ordeni

Ikki marta Mehnat Qizil Bayroq ordeni bilan taqdirlangan.

Manbalar 

Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Lenin ordeni sohiblari
Bishkekda vafot etganlar
1992-yilda vafot etganlar
10-oktyabrda vafot etganlar
1912-yilda tugʻilganlar
25-dekabrda tugʻilganlar
Muntaxab at-tavorix

Muntaxab at-tavorix (Saylangan tarixlar kitobi) — qoʻqonlik tarixchi Muhammad Hakimxon ibn Maʼsumxon toʻraning tarixga oid asari. Asarda Paygʻambarlar tarixidan tortib to Qoʻqon xonligining 1843/1845-yillargacha boʻlgan tarixi bayon etilgan. Asar bir qancha tarixga oid kitoblar uchun manba boʻlib xizmat qilgan.

Oʻrganilishi 
Ushbu kitob va muallifi toʻgʻrisida Boʻriboy Ahmedov, Shodmon Vohidov, Enver Xurshut, Abdulla Qodiriy, Aleksandr Semyonov, Aziz Qayumov va boshqa bir qator olimlar fikr bildirganlar.

Aziz Qayumov, Enver Xurshut, Shodmon Vohidovlar asrni chuqur oʻrganib uning oʻzbekcha tarjimasini chop ettirgan.

Tuzilishi 

Asar hijriy 1259, milodiy 1843-yillar yoz oylarida Shahrisabz shahrida yozib tugallangan. Baʼzi taxminlarga koʻra 1845-yilda tugallangan boʻlishi ham mumkin. Kitob matni fors-tojik tilida yozilgan. Ushbu tarixiy manba Odam paydo boʻlgandan to XIX asrning oʻrtalariga qadar boʻlgan tarixni oʻz ichiga oladi. Muallif asarda manba oʻlaroq bir qator maktublarni (Doʻstmuhammadxonning Britaniya Hindistonining general-gubernatori V.Maknotening kotibi Lotga maktubi, Sulton Mahmudxonning Amir Nasrulloga maktubi, Nasrulloning Muhammad Alixonga maktubi); „TUhfat al-xoniy“, „Toj at-tavorix“ kabi asarlarni; asarga bezak oʻlaroq Alisher Navoiy, Nizomiy Ganjaviy, Pahlavon Mahmud, Umar Xayyom, Bedil, Fazliy, Ibn Sino, Xusrav Dehlaviy, Amiriy, Firdavsiy kabi shoirlarning sheʼrlarini keltirib oʻtgan. Arab, fors-tojik, oʻzbek xalq maqollari ham qoʻllangan.

Asar quyidagi 5 bobdan iborat:

1-bob — Paygʻambarlar

2-bob — Qadimiy Eron sulolar

3-bob — Chin va Farang shohlari

4-bob — Chahahoriyorlar, Umaviylar va Abbosiylar xalifalari haqida

5-bob — 1) Safforiylar, 2) Somoniylar sulolasi. 3) Al Buya hukmronligi. 4) Gʻaznaviylar. 5) Saljuqiylar. 6) Xorazmshohlar saltanati. 7) Chingiz va Chingizlar xonadoni. 8) Temuriylar. 9) Shayboniylar. 10) Ashtarxoniylar. 11) Mangʻitiya saltanati. 12) Mingiya toifasi.

Nusxalari 

„Muntaxab at-tavorix“ yozilgan yiliyoq nusxa koʻchirish boshlangan. Yaʼni oʻsha yili Shahrisabzda Muhammadamin kotib tomomonidan 10 nusxa koʻchirilgan. Hozirda asarning Oʻzbekiston, Tojikiston, Rossiya qoʻlyozma arxivlarida nusxalari mavjud. Ayniqsa ulardan S 470-sonli (Rossiya), 63-sonli (Tojikiston), 592-sonli (Oʻzbekiston) nusxalari juda yaxshi saqlangan.

Adabiyotlar

 Mukhammad Khakim-khan. Muntakhab altawarikh. Selected history. Vol.II. Y. Kawahara, K. Haneda (tls). Tokio, 2006.
 Muhammad Hakimxon. Muntahab ut-tavorih (Ba choop hozirkrunanda, muallifi muddima va taqliyot A. Muxtorov). Dushanbe, 1983, 1985.

Manbalar 

Tarixiy asarlar
Neʼmat Qoʻshoqov

Neʼmat (Neʼmatjon) Kazakbayevich Qoʻshoqov (1965-yil 15-fevral) — sovet va qirgʻiz futbolchisi, himoyachi pozitsiyasida toʻp surgan, hozirda murabbiylik faoliyati bilan shugʻillanadi.

Biografiya 
Sovet davrida u asosan havaskor jamoalar musobaqalarida qatnashgan. SSSR musoboqlarida professional jamoalari darajasida u bor-yoʻgʻi bir mavsumni, 1990-yilda SSSR ikkinchi futbol ligasida Oʻzbekiston SSR vakili Andijonning „Spartak“ klubida oʻtkazdi. Andijon jamoasi tarkibida SSSR musoboqalarida 15 ta oʻyinda 2 ta gol urgan.

SSSR parchalanganidan keyin yangi tashkil etilgan Qirgʻiziston chempionati klublari safida oʻynagan. 1992-yilda ilk bor tashkil etilgan Qirgʻiziston chempionatida Oʻshning „Alay“ jamoasi tarkibida u chempionatning bronza medali sohibi va Qirgʻiziston Kubogi finalchisiga aylandi. 1994-yilgi mavsumda „Oq-Oltin“ (Qorasuv) jamoasida, keyin uzoq yillar O‘shning „Dinamo“/"Dinamo-Alay"/"Dinamo-UVD" jamoalarida toʻp surdi. Neʼmatjon bu davrlar oraligʻida Qirgʻiziston chempionatning bronza medali sovrindori (1996) va kubok finalchisi (1997, 1998, 2000) boʻldi. Keyinchalik Qirgʻiziston oliy ligasining boshqa jamoalari „Neftchi“ (Qoʻchqorota) va „Oq-Bura“ (Oʻsh) klublarida toʻp surgan.

Ko‘p yillar davomida u bolalar va oʻsmirlar sport maktabida, keyinchalik Asilbek Momunov nomidagi futbol akademiyasida bolalarga futboldan dars beradi. U shuningdek Qirgʻiziston futbol ittifoqida texnik boʻlimi xodimi va murabbiylik kurslarida dars beradi.

2010-yillarning ikkinchi yarmida O‘shning „Alay“ jamoasi murabbiylar shtabida ishlagan. 2017-2019-yillarda „A“ darajadagi murabbiylik litsenziyasi sohibi bo‘lganligi sababli, OFK kubogida klub qaydnomasiga kiritilgan.

Manbalar

Havolalar 

 FootballFacts.ru FootballFacts.ru sayti
15-fevralda tugʻilganlar
1965-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
SSSR erkak futbolchilari
Qirgʻizistonlik erkak futbolchilari
Andijon klubi futbolchilari
FC Alay futbolchilari
FC Jashtik Aq-Oltin futbolchilari
Dinamo Oʻsh klubi futbolchilari
Neftchi Qoʻchqor-ota futbolchilari
Erkak futbol himoyachilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Farmon

Farmon – O'zbekiston Respublikasi qonunchilik hujjatlariga asosan O'zbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan imzolanadigan, yuridik kuchga ega, normativ-huquqiy hujjat.
FARMON – 1) muayyan mamlakatlarda davlat boshligi (Prezident) chiqaradigan muhim huquqiy hujjat. Farmon bilan, odatda, shaxslar yuksak lavozimga tayinlanadi va lavozimidan ozod qilinadi, favqulodda yoki harbiy holat tartibi joriy etiladi, orden va medallar bilan mukofotlash amalga oshiriladi, oliy harbiy va faxriy unvonlar beriladi, umumnormativ xususiyatga ega boʻlgan qarorlar rasmiylashtiriladi. Umumiy qoidaga koʻra, Farmon mazkur davlat konstitutsiyasi va qonunlariga (Oʻzbekiston Respublikasida – Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi, Krraqalpogʻiston Respublikasining Konstitutsiyasi va Oʻzbekiston Respublikasi qonunlariga) zid boʻlmasligi kerak. Oʻzbekiston Respublikasida Prezident F.lari Oliy Majlis yoki Vazirlar Mahkamasi roziligisiz mustaqil tarzda Prezident tomonidan qabul qilinadi. Farmon – mazmun va mohiyatiga koʻra, konstitutsiyaviy normalarni ijtimoiy hayotga tatbiq qilishning vositasi sifatida namoyon boʻlib, yuridik kuchi nuqtai nazaridan konstitutsiya va qonun normalariga nisbatan ikkilamchi hisoblanadi. Oʻzbekiston Respublikasining „Normativhuquqiy hujjatlar toʻgʻrisida“gi qonuni (2000-yil 14 dek.)ga koʻra, Prezident F.lari belgilangan tartibda kuchga kiradi va ular eʼlon qilinishi shart. Gʻarb mamlakatlarida, Farmonga oʻxshash hujjatlar koʻpincha dekret (AQShda ijro etuvchi direktivalar) deb ataladi; 2) Eron shohlari, Usmonli turk imperiyasi sultonlari, Old va Oʻrta Sharq mamlakatlarida qadimiy hukmdorlarning oliy buyrugʻi.

Havolalar 

Huquqiy atamalar
Huquqshunoslik
Fayzulla Ordaboyev

Fayzulla Beysenuli Ordabaev (1966-yil 10-noyabr) — qozogʻistonlik futbolchi, futbol murabbiyi, hujumchi va yarim himoya pozitsiyalarida oʻynagan.

Futbolchilik faoliyati 
Fayzulla oʻzbek futboli tarniyalanuvchisi hisoblanadi. Faoliyatini 1983-yil Toshkentning „Sohibkor“ jamoasi tarkibida boshlagan. 1988-yil Andijonning „Paxtakor“ (hozirda Andijon deb nomlanadi) jamoasi safida oʻtdi. 1989-yil Toshkent Traktor zavodining „Traktor“ jamoasi bilan shartnoma imzoladi. 1990-yilgi mavsumda SSSR Birinchi ligasida toʻp suruvchi „Paxtakor“ jamoasi tarkibiga oʻtdi. Fayzulla Paxtakor jamoasi safida SSSR musoboqalarida 3 ta oʻyinda ishtirok etdi. 1990—1991-yilgi mavsumlarda Sverdlovets jamoasi takibida SSSR ikkinchi ligasida toʻp surdi v. 1992-yil SSSR parchalanganidan soʻng Fayzulla Qozogʻiston jamoasiga koʻchib oʻtdi. 1992-yil Qozogʻiston chempionatida Chimkentning „Jiger“ klubi safida boshladi va Qozog‘iston fuqaroligini oldi. Jiger jamoasi safida 4 mavsum davomida toʻp surib, 128 oʻyinda 29 ta gol muallifiga aylandi. Qozogʻiston jamoalarida 10 yildan ziyod vaqt davomida toʻp surib, 2004-yil „Yassi“ jamoasi takibida, 38 yoshida faoliyataini yakunladi. 2001-yilgi mavsumda „Irtish“ jamoasi tarkibida Qozogʻiston kubogi finalida ishtirok etgan.

Milliy terma jamoa 
Qozog‘iston terma jamoasi tarkibida ikkita o‘yin o‘tkazdi. 1994-yil 11-aprelda u ilk bor Tojikistonga qarshi terma jamoadagi debyut uchrashuvida oʻynadi. 1997-yil 6-iyunda u oxirgi marta JCH-1998 saralashida Iroqqa qarshi oʻyinda maydonga tushdi.

Murabbiylik faoliyati 
2004-yilda „Ordabasi“ klubi bosh murabbiyi lavozimida ishlagan. 2013-yilda „Astana-1964“ klubi bosh murabbiyi boʻldi.

2018-yilda u „Janubiy Akademiya“ jamoasi bosh murabbiyi lavozimiga tayinlangan.

Manbalar

Havolalar 

 Fayzulla O‘rdabayev „Janubiy akademiyasi“ bosh murabbiyi.
10-noyabrda tugʻilganlar
1966-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
SSSR erkak futbolchilari
Qozogʻistonlik erkak futbolchilar
Andijon klubi futbolchilari
Paxtakor jamoasi futbolchilari
Sohibkor futbolchilari
Traktor klubi futbolchilari
Sverdlovets klubi futbolchilari
FC Jiger futbolchilari
FC Shakhter Karagandy futbolchilari
Tomiris FC futbolchilari
FC Irtish Pavlodar klubi futbolchilari
Aktobe futbolchilari
FC Turkiston futbolchilari
Futboldagi erkak hujumchilar
Alifbo boʻyicha sportchilar
„Oʻroq va Bolgʻa“ medali

O‘roq va Bolg‘a oltin medali— medal, SSSRning alohida farqili belgisi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1940-yil 22-maydagi farmoni bilan kiritilgan. SSSR oliy mukofoti bilan birga Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan. Lenin ordeni va SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining Faxriy yorligʻi. Medal maketi muallifi Pomanskiy.

Medalning tavsifi 
O‘roq va Bolg‘a oltin medali ikki tomonlama nurlari boʻlgan besh qirrali yulduz shakliga ega. Markazda oʻroq va bolgʻaning boʻrtma tasviri mavjud.

Orqa tomonda „Sotsialistik Mehnat Qahramoni“ yozuvi va medal raqami.

Medal oltindan yasalgan, ogʻirligi 15,25 g.

O‘roq va Bolg‘a oltin medali eni 19,5 mm va balandligi 15 mm bo‘lgan tilla bilan qoplangan metall blokga ilmoq va halqa yordamida ulanadi. Blokning ichki qismi kengligi 20 mm boʻlgan qizil ipak lentasi bilan qoplangan.

Yana qarang 

 Sotsialistik Mehnat Qahramoni;
 Oltin yulduz medali

Havolalar 

 „Oʻroq va bolgva“ medali
Sovet Ittifoqi medallari
Webarxiv andozasi wayback havolalari
Duoba (Boysun)

Duoba — Surxondaryo viloyatining Boysun tumaniga qarashli qishloq. Tuman markazidan 35 km uzoqlikda, togʻlar orasida joylashgan. Aholisining asosiy tirikchiligi bog‘dorchilik va chorvachilik. „Duoba“ soʻzi forschadan olingan boʻlib, uning maʼnosi "du" — „ikki“ va "ob" — „suv“ demakdir.

Manbalar 

Surxondaryo viloyati
Surxondaryo viloyati loyihasi
Boysun tumani
Yadroning Fermi-gaz modeli

Yadroni tashkil qilgan nuklonlar spinga ega va Fermi-Dirak statistikasiga
boʻysunadi. Mazkur modelda yadroni tashkil qilgan har bir zarra yadroning
boshqa nuklonlari tomonidan hosil qilingan oʻrtacha maydonda deyarli
mustaqil harakat qiladi deb hisoblanadi. Mustaqil harakat deganda, zarraning
yadro ichidagi oʻrtacha erkin yugurish yoʻli yadroni diametriga yaqin boʻlishi
tushuniladi. Oʻzaro kuchli taʼsirlashadigan nuklonlar deyarli oʻzaro
taʼsirlashmaydigan zarralardan tashkil topgan gaz deb qabul qilish mumkin.
Yadrodagi nuklonlar fermion boʻlib, bir vaqtning oʻzida bir xii harakatga
ega boʻla olmaydi, yaʼni aynan bir holatda, bir energetik sathda spin
yoʻnalishlari bilan farq qiladigan faqat ikkita proton yoki ikki neytron boʻlishi
mumkin xolos. Mikrozarralarning Pauli prinsipiga amal qilllvchi va hamma
pastki sathlarni toʻliq toʻidiruvchi bunday sistemani aynigan Fermi – gaz
deb ataladi. Aynigan Fermi – gaz nuklonlar oʻrtasida kuchli oʻzaro yadro
taʼsiri boʻlishiga qaramasdan nuklonlarning toʻqnashuvi taqiqlanadi va ular
xuddi oʻzaro taʼsir juda kichik boʻigandagidek, oʻzlarini erkin tutadi. Aslida
esa qandaydir bitta nuklon ikkinchisi bilan toʻqnashuvi va oʻzining energiya
va impulsining bir qismini ikkinchi nuklonga berishi mumkin. Bu holda
ikki nuklon boʻshroq va yuqoriroq sathga oʻtishi mumkin. Birinchi nuklon
esa energiyasi pastroq sathga oʻtadi. Ammo pastki sathlar Pauli prinsipiga
asosan band boʻladi. Bu shuni koʻrsatadiki, birinchi va ikkinchi nuklonlar
orasida toʻqnashuv boʻimaydi, Pauli prinsipi toʻqnashuvni taqiqlaydi.
Shuning uchun yadroning barcha nuklonlari Pauli prinsipiga koʻra,
yadroning oʻrtacha maydoni hosil qilgan potensial oʻrada eng pastki sathdan
tortib, Fermi energiyasi sathigacha boʻigan sathlarni ketma-ket egallaydi. Yadroda tortuvchi markaz boʻlmasada, nuklonlarning oʻzaro tortishishi natijasida ular sistemaning inertsiya markazi atrofida toʻplangan boʻladi. Bunda yadroning siqilishiga nuklonlarning yaqin masofalarda oʻzaro itarilish taʼsirlari qarshilik qiladi.
Agar yadrodagi nuklonlar harakatining real taʼsirini vaqtincha soddalashtirib, nuklonlararo kuchlar nuklonlarni yadro hajmida faqat ushlab turadi deb hisoblasak, u holda yadro strukturasini tasvirlash masalasi alohida sathlar yoki nuklonlar harakatlanadigan orbitalarning energiyalari va boshqa kvant xarakteristikalarini aniqlashdan iborat boʻladi. Buning uchun bir nuklonning toʻlqin funktsiyasi uchun Shredinger tenglamasini yechish kerak. Bu tenglamada potensial energiya operatori yoki potensial yadroda maʼlum sondagi nuklonni ushlab turishni taʼminlash lozim.

Yana qarang 
 Yadro modellari
 Yadroning tomchi modeli
 Yadroning qobiq modeli

Adabiyotlar 
 T. M. Moʻminov,Atom yadrosi va zarralar fizikasi,Toshkent: „Oʻzbekiston faylasuflari jamiyati“, 2009-yil, 288 bet.
 Bekjonov R. B."Elementar yadro fizikasi" Toshkent 《Oʻqituvchi》1982
Skoda Vision 7S

Skoda Vision 7S — Chexiyaning yirik avto ishlab chiqaruvchisi boʻlmiash Skoda kompaniyasi tomonidan ishlab chiqariluvchi elektromobil.

Manbalar 

Chexiya avtomobillari
Aleksandr Melenchuk

Aleksandr Melenchuk (1979-yil 20-martda tugʻilgan) — moldovalik professional futbolchi. U Oʻzbekiston Superligasining Jizzaxning „Soʻgʻdiyona“ Namanganning „Navbahor“ jamoalarida toʻp surgan. Hozirda murabbiylik faoliyati bilan shugʻillanadi.

Futbolchilik faoliyati 
Faoliyatini 1999-yilda Moldovaning „Sherif Tiraspol“ jamoasida boshlagan. Keyinchalik 2003-yilgi mavsumda „Tiraspol“ jamoasi safiga oʻtdi va 3 mavsum davomida toʻp surdi. 2006-yilgi mavsumda sobiq jamoasi Tiraspolning „Sherif“ klubining safiga qaytdi. Tiraspol jamoasiga qaytish ancha muvaffaqiyatli boʻlib, jamoaning ketma ket 3 mavsum davomida (2008—2010-yillar) chempion boʻlishida katta hissa qoʻshdi. 2011-yilning avgust oyida Melenchuk Oʻzbekiston Oliy ligasi vakili „Soʻgʻdiyona Jizzax“ klubi safiga koʻchib oʻtdi. 2012-yil 14-aprelda u „FC Tighina“ bilan qisqa muddatli shartnoma imzoladi. „FC Tighina“ jamoasida shartnomasi yakunlangash, u „FK Speranta Crihana Veche“ jamoasi safiga oʻtdi.

2013-yil fevral oyida u Oʻzbekiston Oliy ligasining 2013-yilgi mavsumida ishtirok etish uchun Jizzaxning „Soʻgʻdiyona“ jamoasiga qaytdi. Dastlabki, 2013-yilgi mavsumidayoq Jizzax jamoasida jamoaning eng yaxshi futbolchisi boʻlgan. „Soʻgʻdiyona“ klubi safida Oʻzbekiston musoboqalarida 2 mavsum davomida 51 ta oʻyinda maydonga tushgach, 2015-yilda Namanganning „Navbahor“ jamoasiga kelib qoʻshildi. „Navbahor“ jamoasida ham 2 mavsum davomida harakat qilgan Melenchuk 2017-yilgi mavsum soʻnggida „Dinamo-Auto“ jamoasi safida faoliyatini yakunlagan.

Murabbiylik faoliyati 
2018-yil murabbiylik faoliyatini boshladi va 2019—2021-yillar davomida Yerevanning „FC Noah“ jamoasida darvozabonlar murabbiyi sifatida faoliyat olib borgan.

Yutuqlar

Jamoaviy ; Sherif Tiraspol

 Moldova chempionati chempioni (3): 2007-08, 2008-09, 2009-10
 Moldova kubogi sohibi (3): 2008, 2009, 2010
 Moldova Superkubogi sohibi (1): 2007

Manbalar

Havolalar 

 
 Alexandru Melenciuc at Soccerway
 Transfermarkt (trener)

Yashayotgan insonlar
1979-yilda tugʻilganlar
Moldova futbolchilari
Soʻgʻdiyona Jizzax futbolchilari
Navbahor futbolchilari
Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Oʻzbekistondagi chet ellik erkak futbolchilar
Nikola Tasich

Nikola Tasić (; 1992-yil 17-yanvarda tugʻilgan) — serbiyalik futbolchi, Brodarak jamoasining markaziy himoyachisi.

Futbolchilik faoliyati 
Belgradda tugʻilgan Tasich oʻzining katta faoliyatini 2010-yilda Jeleznik bilan boshlagan. Keyinchalik u Serbiya birinchi ligasi vakili „Dinamo Vranye“ ga qoʻshildi va u yerda 2011-yilgacha qolib, jarohat tufayli bir muddat oʻtkazib yubordi. Keyinchalik u Shvetsiyada Balkan Mirijevo, Chukarički, Radnički Nova Pazova va Almeboda Linneryd bilan ham oʻynadi. 2015-yilning yozida Tasich Sloboda Ujice bilan shartnoma imzoladi. Keyingi yozda Tasich Yagodina bilan ikki yillik professional shartnoma imzoladi.

Manbalar

Havolalar 

 Nikola Tasić at Soccerway
1992-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Serbiya futbolchilari
O‘zbekistondagi futbol legionerlari
Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Navbahor futbolchilari
Darko Nikač

Darko Nikach (1990-yil 15-sentyabr; Podgoritsa, Yugoslaviya) — chernogoriyalik futbolchi, hujumchi.

Futbolchilik faoliyati 
Nikach 2009—10-yilgi mavsumda Podgoritsaning „Budućnost“ jamoasi tarkibida professional debyut qilgan. 2013-yilning yozida u „FC Wil 1900“ jamoasiga oʻtish uchun muzokaralar olib bordi. 2014-yil fevral oyida „Strømsgodset IF Budućnost“ jamoasi Nikach bilan muzokaralar olib bordi,  lekin yakunda Nikach „Budućnostda“ jamoasi tarkibida qoldi.

Nikach 2014/15-yilgi mavsumda Hindistonning I-liga jamoasi Pune bilan shartnoma imzoladi. U klubdagi birinchi golini „Bengaluru FC“ jamoasiga qarshi oʻyinda 9-daqiqada urdi. Keyin u „Shillong Lajong“ klubiga qarshi oʻyinda 5:2 hisobida gʻalaba qozondi. Mavsum oxiriga kelib Nikach Pune uchun 16 oʻyinda 5 ta gol urdi.

2015-yil 26-iyunda Nikach Hindistondagi bir mavsumdan soʻng „Buduchnost“ klubiga qaytgani eʼlon qilindi. Vijesti gazetasiga koʻra, Nikachning Budućnost bilan yangi shartnomasi olti oyga imzolagan boʻlishi mumkin, ammo tafsilotlar 2015-yil iyun oyida oshkor etilmagan. 2018-yilni O‘zbekiston Superligasining „Navbahor“ klubi bilan shartnoma imzoladi. Mavsum soʻnggida „Navbahor“ jamoasi bilan Oʻzbekiston Superligasida bronza medalini qoʻlga kiritdi va keyinchalik jamoani tark etdi. 2020-yilning 7-yanvarida Kosovaning „KF Gjilani“ klubi bilan shartnoma imzolandi.

Milliy terma jamoa 
Chernogoriya yoshlar terma jamoasida o‘ynagan. 2013—2014-yillarda Chernogoriya terma jamoasi safida Lyuksemburg, Eron va Slovakiya terma jamoalariga qarshi uchta oʻyinda maydongga tushgan.

Yutuqlar 

 Chernogoriya chempionati (2): 2011/2012 , 2016/2017
 Chernogoriya kubogi (1): 2012/2013

Manbalar

Havolalar 

 Soccerway.com saytidagi profil
 Futboldatabase.eu saytidagi profil
1990-yilda tugʻilganlar
15-sentyabrda tugʻilganlar
Podgoritsada tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Chernogoriya futbolchilari
Navbahor futbolchilari
O‘zbekistondagi futbol legionerlari
Erkak futbolchilar
Dimitriy Kapanadze

Dimitriy Kapanadze (, 1975-yil 26-may) — yarim himoyachi sifatida oʻynagan gruziyalik futbolchi. Bir qancha mamlakatlarning oliy divizionlarining bir qator jamoalaridagi oʻyinlari bilan tanilgan.

Klub faoliyati 
Dimitriy Kapanadze professional futbol oʻynashni 1992-yilda Tbilisining „Imedi“ jamoasi tarkibida boshlagan. 1993—1998-yillarda „Tetri Artsiv“ va „ASK Tbilisi“ jamoalarida oʻynagan. 1998—2000-yillarda Kapanadze Gruziya oliy divizionida „Arsenal“ Tbilisi jamoasi tarkibida oʻynagan. 2000—2001-yilgi mavsumda futbolchi Gruziya oliy divizionining yana bir jamoasi Tsnori shahrining „Milan“ klubi safida oʻynagan. Milan jamoasida yarim mavsum davomida toʻp surganidan soʻng 2001-yilda Kapanadze O‘zbekiston oliy ligasi vakili Namanganning "Navbahor" jamoasi tarkibida o‘ynagan. „Navabor“ jamoasi bir mavsum davomida toʻp surganidan soʻng, 2002-yilgi mavsum boshida Ukraina chempionati vakili Ivano-Frankovskning „Prikarpatie“ jamoasi bilan shartnoma imzoladi.

Kapanadze 2003-yilni Ukraina birinchi ligasi vakili Ivano-Frankovskning „Prikarpattia“ jamoasida boshlagan boʻlsa va yilning ikkinchi yarmida u Ukraina birinchi ligasining boshqa jamoasi Jitomirning „Polisiya“ jamoasi tarkibida oʻynadi. 2005—2006-yilgi mavsumda Kapanadze Ozarbayjon oliy divizioni „Gyoyazan“ jamoasi tarkibida, 2006—2007-yilgi mavsumda esa Ozarbayjon oliy divizionining boshqa bir jamoasi „Gabala“ tarkibida oʻynagan. Gabala jamoasi safida bir mavsum toʻp surganidan soʻng, faoliyatini yakunlashini aytdi.

Dmitriy faoliyati davomida Gruziya, Ukraina, Oʻzbekiston va Ozarbayjon chempionatlarida 210 ga yaqin uchrashuvda ishtirok etib, 20 ga yaqin gol muallifi boʻlgan.

Manbalar

Havolalar 

 FootballFacts.ru saytidagi futbolchi profili FootballFacts.ru (ros.)
 UAF rasmiy saytida Ukrainadagi chiqishlar statistikasi
1975-yilda tugʻilganlar
26-mayda tugʻilganlar
Gruziyalik erkak futbolchilar
Futbol yarim himoyachilari
Navbahor futbolchilari
Oʻzbekistondagi chet ellik erkak futbolchilar
Erkak futbolchilar
FC Spartak Ivano-Frankivsk futbolchilari
FC Polissya Zhytomyr futbolchilari
Goyazan FK futbolchilari
Gabala SC futbolchilar
Gruziyalik muhojir erkak futbolchilar
Ahmadullo Abdulloyev

Ahmadullo Abdulloyev (1910-yil, Oʻzbekiston, Andijon viloyati Kattatojik qishlogʻi — .1966-yil 13-sentyabr, Dushanbe) — tojik xonandasi va 1947-yildan beri Tojikiston SSR xalq gvardiyasi aʼzosi.

Biografiyasi 
Musiqa va qo‘shiqchilik sanʼatini Andijonlik taniqli sanʼatkor qori Kamoldan tahsil olgan. 1930-yilda Tojikistonga koʻchib oʻtgan va 1937-yilgacha sobiq Kuybishev tumanida kolxozchi boʻlib ishlagan.

1937-yilda Stalinobod shahar musiqa teatri (hozirgi S.Ayniy nomidagi Tojikiston Davlat akademik opera va balet teatri) xonandasi va sozandasi, 1938-yildan umrining oxirigacha Tojikiston davlatining homiysi boʻlgan.

Qoʻshiqlari 
Abdulloevning qoʻshiq va kuylari turli mavzularga bagʻishlangan. Abdulloyevning yuksak isteʼdodi, yaxshi qo‘shiqchilik mahorati, ayniqsa, „Vatanning ozod qizi“ (M. Aminzoda), „Umr bahori“ (R. Azod), „Ba Jeram“ (Sayido sheʼri), „Parvana biladi“ (A. Lohutiy) paydo bo‘ldi. Ahmadullo Abdulloyev „Shashmakom“dan Tojikiston radiosi va plastinkaga yozib olingan bir qancha qo‘shiqlarni ham ijro etdi. U Tojikiston SSR Oliy Kengashi Prezidiumi Faxriy yorliqlari bilan taqdirlangan.

Adabiyotlar 

Obidpur Ҷ. . — Dushanbe,Arjang, 2019. — S. 480. — ISBN 978-999-47-43-90-2.

Manbalar 

1910-yilda tugʻilganlar
Andijonda tugʻilganlar
Andijon viloyatida tugʻilganlar
1966-yilda vafot etganlar
13-sentyabrda vafot etganlar
Dushanbeda vafot etganlar