yakhyo/uz-wiki huggingface dataset:
Suyak o'smasi

Suyak saratoni tanadagi har qanday suyakda boshlanishi mumkin, lekin ko'pincha tos suyagi yoki qo'l va oyoqlarning naysimon suyaklariga ta'sir qiladi. Suyak saratoni kam uchraydi, bu barcha saratonlarning 1 foizidan kamini tashkil qiladi. Darhaqiqat, saraton bo'lmagan suyak o'smalari saratonga qaraganda ancha keng tarqalgan.

"Suyak saratoni" atamasi tananing boshqa joylarida boshlangan va suyakka tarqaladigan (metastaz) saratonni o'z ichiga olmaydi. Yani suyakning o'zidan boshlangan saratongina suyak saratoni hisoblana oladi, masalan, suyakka metastazlangan ko'krak saratoni- bu suyak saratoni bo'la olmaydi.

Suyak saratonining ayrim turlari asosan bolalarda, boshqalari esa kattalarda uchraydi. Jarrohlik yo'li bilan olib tashlash eng keng tarqalgan davolash usuli hisoblanadi, ammo kimyoterapiya va radiatsiya terapiyasi ham qo'llanilishi mumkin. Jarrohlik, kimyoterapiya yoki radiatsiya terapiyasini qo'llash to'g'risidagi qaror davolanayotgan suyak saratoni turiga asoslanadi.

Turlari 

 Xondrosarkoma
 Yung sarkomasi
 Osteosarkoma

 Osteosarkoma. Osteosarkoma - suyak saratonining eng keng tarqalgan shakli. Ushbu o'smada saraton hujayralari suyak hosil qiladi. Ushbu turdagi suyak saratoni ko'pincha bolalar va yoshlarda, oyoq yoki qo'l suyaklarida uchraydi. Kamdan kam hollarda osteosarkomalar suyaklardan tashqarida paydo bo'lishi mumkin (skeletdan tashqari osteosarkomalar).
 Xondrosarkoma. Chondrosarkoma suyak saratonining ikkinchi eng keng tarqalgan shaklidir. Ushbu o'smada saraton hujayralari xaftaga tushadi. Chondrosarkoma odatda o'rta va katta yoshdagi tos, oyoq yoki qo'llarda paydo bo'ladi.
 Yung sarkomasi. Yuing sarkomasi o'smalari ko'pincha bolalar va yoshlarning tos, oyoq yoki qo'llarida paydo bo'ladi.

Alomatlar 
Suyak saratonining belgilari va belgilari quyidagilardan iborat:

 Suyak og'rig'i
 Ta'sir qilingan hudud yaqinida shish va sezuvchanlik oshishi
 Suyakning zaiflashishi, patalogik sinishiga olib kelishi
 Charchoq
 Haddan tashqari vazn yo'qotish

Davolash 
Suyak saratonini davolash suyak saratoni turiga va uning qanchalik tarqalishiga bog'liq.

Aksariyat bemorlarda  kombinatsiyalangan usuldan foydalaniladi:

 saraton hujayralari mavjud suyak qismini olib tashlash bo'yicha jarrohlik  - ko'pincha olib tashlangan suyakni qayta tiklash yoki almashtirish mumkin, ammo  ba'zida amputatsiya  zarur.
 kimyoterapiya  - kuchli saratonni o'ldiradigan dori bilan davolash
 radioterapiya  - bu yerda radiatsiya saraton hujayralarini yo'q qilish uchun ishlatiladi

Ba'zi osteosarkoma holatlarida mifamurtid deb ataladigan dori ham tavsiya etilishi mumkin.

Manbalar 

Tibbiyot
Kasalliklar
Bangor Elevatori

Bangor elevatori (lifti) Michigan shtatining Bangor shahridagi Gʻarbiy Monro koʻchasi, 142-uyda joylashgan don elevatoridir. U 2009-yilda Milliy tarixiy joylar reestriga kiritilgan.

Tarixi 
Bangor atrofidagi hududga aholi 1830-yillarda koʻchib kelgan, ammo rivojlanish 1856-yilda Jozeph H. Nyman arra tegirmonini qurguncha sekin kechgan. 1860-yilda Nyman Bangor qishlogʻini qayta loyihalashtiradi va 1870-yilda qishloq orqali Chikago va Michigan koʻli qirgʻogʻida temir yoʻli quriladi. Temir yoʻl Bangorni qoʻshni mamlakatdan yogʻoch va qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini tashish uchun markaziy hududga aylantirgan.

1873-yilda Horace Sebring va Mitchell Hogmire Bangordagi temir yoʻllar yonida ushbu don elevatorini quradilar. Sebring va Hogmire liftni Edwin R. Olds va Horace M. va Burrell A. Olneyga bir necha yil oʻtib sotib yuboradi. William A. Charles va Fred N. Overton liftni 1883-yilda, Overton esa 1889-yilda Charlesni sotib oladi. Taxminan 1900-yilda biznes Frenk Overtonga oʻtadi va uning biznesi koʻmir saqlashni ham qamrab oladi. Sam Martindale elevatorni 1907-yilda sotib olgan, keyin ikki yildan keyin Tom va Lou cherkoviga sotgan.

1926-yilda bino temir yoʻllardan 15 fut uzoqlikda joylashgan yangi joyiga koʻchiriladi. Bangor meva yetishtiruvchilar birjasi mahalliy fermerlar kooperativi liftni 1939-yilda sotib olgan. Bu guruh va keyinchalik elevator egasi binoni 1990-yilgacha don elevatori va fermer xoʻjaliklari doʻkoni sifatida boshqargan. Bino 2001 yoki 2002-yillarda butunlay yopilgunga qadar xoʻjalik mollari doʻkoni boʻlib xizmat qilgan, shundan keyin shahar hokimiyati uni sotib olgan.

2003-yilda shahar elevatorni qayta tiklashga vaʼda bergan Bangor Restoration MChJga sotib yuboradi. 2006-yilga kelib, bino sezilarli darajada taʼmirlangan va hozirda qabulxona sifatida ijaraga beriladi.

Tavsifi 
Bangor elevatori — bu dala poydevoridagi ikki qavatli yogʻoch tomli konstruksiya boʻlib, kichik bir qavatli tom va uning ortida 1944-yilda bir qavatli tekis tomli beton blok qoʻshilgan. Struktura toʻq qizil rangga boʻyalgan. Ikki qavatli qism 36 futga 60 fut, orqa kengaytma esa 28 futga 20 futni tashkil etadi.

Manbalar

Havolalar 
 Bangor elevatorini qayta tiklash

Michigandagi bino va inshootlar
Potudan daryosi

Potudan — Rossiyaning Belgorod va Voronej viloyatlaridagi daryo boʻlib, Don daryosining oʻng irmogʻida joylashgan. U Starooskolskiy, Repyovskiy va Ostrogojskiy tumanlari hududidan oqib oʻtadi. Ilgari u Potudan qishlog‘i yaqinidagi ko‘ldan boshlangan.
Daryo uzunligi 100 km, drenaj havzasining maydoni 2180 km².
Kamenka daryosining quyilishidan oldingi daryoning yuqori qismi Borovaya Potudan deb ataladi. Oqimning umumiy yoʻnalishi gʻarbdan sharqqa tomon harakatda boʻladi. Potudan havzasida 8 ta daryo va 21 ta oqim bor. Eng yirik irmoqlari: Suxaya daryosi, Kamenka va Lanin oqimlari hisoblanadi.

Etimologiyasi 
Birinchi marta daryoning nomi 1569-yil „Razryadnoy“ kitobida Potudon sifatida qayd etilgan: [„Men Kotla va Potudonni sentyabr oyining 7-kunida koʻrdim“]. Shu davrdan boshlab daryo ushbu nom bilan atala boshlangan.

Hovuzlari 

1970-1980-yillarda Potudan daryosining suv havzasida umumiy hajmi 28,5 million m³ boʻlgan 20 ga yaqin hovuz va 14 ta suv ombori yaratilgan boʻlib, ularning umumiy maydoni 8,56 km²ni tashkil etadi.
Eng katta suv havzalari Glubokiy va Stupinskiy jarliklaridagi suv havzalaridir. Birinchi hovuz Rogovatoye qishlogʻi yaqinida hajmi — 920 ming m³, maydoni — 17 ga boʻlgan birinchi hovuz, ikkinchi hovuz Glushkovka qishlogʻi yaqinida joylashgan hajmi — 670 ming m³, maydoni — 25 ga.
Repyovskiy tumanidagi Grachi jarligi yaqinida Gryaznaya Potudan daryosining yirik suv omborlari mavjud.

Madaniyati 
 Potudan daryosi oʻz nomini Andrey Platonovning "Odamning yolgʻiz ovozi" nomi ostida Aleksandr Sokurov tomonidan suratga olingan "Potudan daryosi" suratiga bergan.
 "Platina" (2007) teleserialida asosiy musiqiy mavzu — bu Potudan daryosi qoʻshigʻi, bu qoʻshiq uning muallifi va bosh aktyorlardan biri, aktyor Sergey Maxovikov tomonidan ijro etilgan.
 Daryo vodiysida Mostishchenskiy labirinti bor.

Eslatmalar

Adabiyot 
 
 
 Potudan // Ensiklopedicheskiy slovar Brokgauza i Yefrona : v 86 t. (82 t. i 4 dop.). — SPb., 1890—1907.

Rossiyadagi daryolar
Guzara tumani

Guzara (G‘ozara) tumani  (    ) Afgʻonistonning Hirot viloyati markazida joylashgan, 10 km Hirotdan janubda joylashagan. Shimoldan Injil tumani, sharqdan Pushtun Zargʻun tumani , janubdan Adraskan tumani va gʻarbdan Zinda Jan tumani bilan chegaradosh hisoblanadi. Tuman markazi Guzara (G'ozara) Hirot - Qandahor magistral yo'lida joylashgan.

Manbalar

Havolalar 
Media related to Guzara District at Wikimedia Commons
Birkenhead

Birkenhead () — Angliyaning Mersisayd shtati, Wirral Metropolitan tumanidagi shaharcha. 1974-yilgacha, Cheshire hududiga qarashli boʻlgan. U Wirral yarim orolida, Mersi daryosining janubiy qirgʻogʻida, Liverpul shahri qarshisida joylashgan. 2011-yilgi aholini roʻyxatga olish vaqtida uning aholisi 88,818 kishi edi.

Birkenheaddagi Priory va Mersi paromi 12-asrda tashkil etilgan. 19-asrda Birkenhead sanoat inqilobi natijasida juda kengaygan. Birkenhead parki va Hamilton maydoni, shuningdek, Britaniyadagi birinchi tramvay yoʻli qurilgan. Mersi temir yoʻli Birkenhead va Liverpulni suv oqimi bilan bogʻlagan dunyodagi birinchi tunnel boʻlgan, Cammell Laird kemasozlik firmasi va dengiz porti tashkil etilgan.

20-asrning ikkinchi yarmida shahar sezilarli darajada tanazzulga yuz tutadi, konteynerlashtirish port faoliyatining qisqarishiga olib keldi. Wirral Waters qurilishi doklandning katta qismini qayta tiklash uchun rejalashtirilgan.

Demografiyasi 
2011-yilda Birkenheadda 88 818 nafar aholi istiqomat qilgan. Shahar boʻlinmasining aholisi 142 000 nafardan ortiq boʻlgan.

Manbalar
Carleton universiteti

Carleton universiteti (Ottava, Ontario) Kanadada joylashgan ingliz tilidagi davlat tadqiqot universitetidir.

Tarixi 
1942-yilda Carleton kolleji sifatida tashkil etilgan muassasa dastlab Ikkinchi jahon urushi qatnashchilariga xizmat ko‘rsatish uchun xususiy, nodavlat kechki kollej sifatida faoliyat yuritgan. Carleton 1952-yilda viloyat hukumati tomonidan Carleton universiteti qonuni orqali universitet sifatida tashkil etilgan, keyin esa 1957-yilda uning nomi oʻzgartirilgan va universitetga hozirgi nomi berilgan. Universitet hozirda tarqatib yuborilgan Carleton okrugi sharafiga shunday nomlangan boʻlib, universitet tashkil etilgan paytda okrug Ottava shahrini oʻz ichiga olgan. Oʻz navbatida Carleton okrugi 1786-yildan 1796-yilgacha Kanada general-gubernatori boʻlgan 1-baron Dorchester Gay Carleton sharafiga nomlangan.

Kampusi 
Universitet 1959-yilda hozirgi kampusiga koʻchib oʻtadi, 1960-yillarda Ontario hukumati oʻrta taʼlimdan keyingi taʼlim muassasalarini qoʻllab-quvvatlash ishlarini koʻpaytirib, oliy taʼlim olish imkoniyatini kengaytirganligi sababli oʻqish hajmi tezda oʻsib boradi.

Universiet maʼmuriyati turli xil oʻquv dasturlarida oʻqishlikni taklif qiladi. Carletonda oltita fakultet va 65 dan ortiq yoʻnalishlar tashkil etilgan.

Bugungi holati 
2021-yil holatiga koʻra, Carleton har yili 27,000 dan ortiq bakalavr va 4,000 magistratura talabalarini oʻqiydi. Carletonning 150 akrlik kampusi qadimiy Ottava janubining gʻarbiy qismida, The Glebe va Confederation Heights yaqinida joylashgan. Shimoldan Rido kanali va Dou koʻli, janubdan Rido daryosi bilan chegaralangan. Carleton butun dunyo boʻylab 165 000 dan ortiq bitiruvchilarga ega. Carleton universitetida shuningdek, 6 ta Rodos stipendiyasi, 40 ta Qirollik jamiyati aʼzolari, 26 ta Kanada ordeni sovrindorlari, 19 ta Banting Postdoctoral Fellowship mukofoti egalari, 10 ta Milliy Killam mukofoti laureatlari tahsil olgan.

Sport ligasidagi ishtiroki 
Carleton universiteti Sports ligasida Carleton Ravens jamoasi sifatida ishtirok etadi. Carleton Ravens erkaklar basketbol jamoasi bilan mashhur. Mazkur jamoa 2003-yildan beri 19 ta milliy chempionatning 16 tasida gʻalaba qozongan.

Manbalar
Chester

Chester — Angliyaning Cheshire shahridagi devor bilan oʻralgan sobor shahri. U Dee daryosida, Angliya-Wales chegarasiga yaqin joyda joylashgan. 2011-yilda 79,645 aholiga ega boʻlgan.

Manbalar 

Angliya shaharlari
Kvartet masali

„Kvartet“ — Ivan Krilovning 1811-yil aprelgacha yozilgan ertagi, birinchi marta 1811-yilda „Yangi ertaklar“ toʻplamida nashr etilgan.

Syujeti 
Masalning syujeti toʻrtta hayvon atrofida qurilgan: maymun, eshak, echki va ayiq. Ular musiqiy kvartet yaratishga qaror qiladilar. Ular turli musiqa asboblarini olib, bir vaqtning o‘zida chalishni boshlaydilar, lekin qancha urinmasin, ulardan hech narsa chiqmaydi. Keyin maymun ularga shunchaki oʻrindiqlarni almashtirishni maslahat beradi. Ammo yana hech narsa ishlamaydi. Keyin eshak yaqinroq oʻtirishni taklif qiladi — yana natija boʻlmaydi. Hayvonlar asboblarni yaxshi chalish uchun qanday oʻtirish mumkinligi haqida bahslasha boshlaydi. Bulbul bahsdan boʻlgan shovqinga uchib keladi. Uning soʻzlariga koʻra, cholgʻu chalish uchun nafaqat notalar va asboblarning oʻzi, balki musiqaga quloq solish va chalish mahorati ham kerak.

Masalni tugatuvchi satrlar: "Va siz, doʻstlar, qanday oʻtirsangiz ham, musiqachi boʻlishga yaramaysiz"  iboraga aylandi.

Axloqiy jihati 
Ushbu ertakning axloqi shundaki, har qanday ishda insonning qobiliyati, bilimi va tajribasi muhim ahamiyatga ega. Mahorat va musiqiy bilimga ega boʻlmasa, ayiq (shuningdek, eshak, echki va maymun) nota va asboblarni ming xil uslubda taxlab chiqishsa ham, yaxshi musiqachi boʻla olmaydilar. Boshqa har qanday kasb haqida ham shunday deyish mumkin. „Kvartet“ ertagining maʼnosi quydagi rus xalq maqolida lo‘nda aks ettirilgan: „Ish oʻz ustasidan qo‘rqadi“.

Krilovning zamondoshlari Krilov bu ertakda Davlat Kengashining toʻrtta boʻlimi rahbarlarini, ularning oʻzaro hamkorlikdagi saʼy-harakatlarini muvofiqlashtira olmaganliklarini yoki Krilov „Ruscha soʻzni sevuvchilarning suhbati“ adabiy toʻgaragi yigʻilishlari raislarini masxara qiladi, deb taxmin qilishdi, chunki ular ham toʻrtta boʻlishgan.

Manbalar

Havolalar 
 Krilov I. A. „Kvartet“. Matn Arxivnaya kopiya -da arxivlangan

Ertaklar
Neonatologiya

Neonatologiya ( „yangi“ +  „tugʻilish“ + "taʼlim, fan ") – tibbiyotning chaqaloqlar va yangi tugʻilgan chaqaloqlarni, ularning oʻsishi va rivojlanishini, kasalliklari va patologik holatini oʻrganadigan boʻlimi.

Neonatologlarning asosiy bemorlari respirator distress sindromi boʻlgan yangi tugʻilgan chaqaloqlar boʻlib, ular erta tugʻilish, kam vazn, rivojlanishning kechikishi, tugʻma nuqsonlar (tugʻilish nuqsonlari), sepsis yoki tugʻma asfiksiya tufayli kasal boʻlib, maxsus tibbiy yordamga muhtoj boʻlishadi.

Tarix 

Neonatologiya pediatriya va akusherlikdan 19-asr oxiri va 20-asr boshlarida ajralib paydo boʻlgan. Uzoq vaqt davomida shifokorlar erta tugʻilgan chaqaloqlarga eʼtibor berishmagan. Muammoga eʼtibor qaratish va mablagʻ yigʻish uchun Martin Kuni turli koʻrgazmalarda erta tugʻilgan chaqaloqlar bilan ularni saqlash uchun maxsus kuvezlarni(inkubatorlarni) namoyish etgan.

Erta tugʻilish boʻyicha birinchi Amerika darsligi 1922-yilda nashr etilgan. 1952-yilda doktor Virginiya Apgar yangi tugʻilgan chaqaloqning holatini baholash vositasi sifatida Apgar shkalasini taklif qilgan. Ushbu oʻlchov akusher-ginekologlar tomonidan faol qoʻllanadi. Biroq, neonatologlar yangi tugʻilgan chaqaloqlarda nafas olish buzilishi va nafas olish yetishmovchiligi sindromining ogʻirligini baholash uchun yana bir shkala – Silverman shkalasiga asos soldilar. Agar Apgar shkalasida ball qanchalik baland boʻlsa, „yaxshiroq“ boʻlsa, Silverman shkalasida buning aksi boʻladi.

1960-yillarda yangi tugʻilgan chaqaloqlarning oʻpkasini sunʼiy shamollatish uchun uskunalar paydo boʻlishi bilan neonatologiyaning tez oʻsishi boshlandi. Bu erta tugʻilish darajasi ortib borayotgan bolalarning omon qolishi uchun kurashishga imkon bergan. Neonatologiya va neonatolog atamalari amerikalik pediatr Aleksandr Shaffer tomonidan 1960-yilda Yangi tugʻilgan chaqaloq kasalliklari boʻyicha qoʻllanmada taklif qilingan.

Zamonaviylik 
Zamonaviy neonatologiyada boʻlimida 27 haftalik homiladorlikdan keyin tugʻilgan 1000 grammlik chaqaloqlarning omon qolish ehtimoli taxminan 90 % ni tashkil qiladi va ularning koʻpchiligida normal asab tizimi rivojlanadi degan xulosaga kelingan. Reanimatsiyaga muhtoj bolalar ixtisoslashtirilgan intensiv terapiya boʻlimlarida davolanadi, bu yerda bunday bemorlar bolalar anesteziologlari, reanimatologlari va neonatologlari tomonidan davolanadi.

Oʻzbekistonda neonatologiya 
Rasmiy ravishda neontologiya boʻlimi Oʻzbekistonda 1974-yilda oʻz ish faoliyatini boshlagan. Oʻsha vaqtda 25 ta oʻringa ega boʻlgan. Markazga,Markaziy Osiyo va Oʻzbekistonda Neonatologiya sohasi asoschisi Professor M. M. Azimjonova rahbarlik qilgan.
https://uz.m.wikipedia.org/wiki/Matluba_Azimjonova#Mehnat_faoliyati

Manbalar 
3.https://uz.m.wikipedia.org/wiki/Matluba_Azimjonova#Mehnat_faoliyati

 

Tibbiyot
Mana Ashida

— японская актриса и певица.

Uning eng mashhur asarlari orasida "Ona" va "Marumo no Okite" teleseriallaridagi rollari bor. Ularning oxirgisi uning musiqiy karerasining boshlanishi edi. Mana tomonidan suratga olish bo‘yicha sherigi bilan birga ijro etilgan “Maru Maru Mori Mori!” qo‘shig‘i 2011-yilning Yaponiyadagi eng mashhur qo‘shiqlaridan biriga aylandi. Muvaffaqiyatidan keyin Mana yangi xitlarni yozishni davom ettirdi.

Filmografiya

Televizion filmlar va seriallar 

  (2009, ABC)
  (2009, WOWOW)
  (январь—март 2010, TBS, приглашённая звезда в эпизоде 3)
 Mother (14 апреля — 23 июня 2010, NTV)
  (5 января 2011, MBS)
  (январь — сентябрь 2011, NHK)
  (30 марта 2011, NTV)
  (апрель — июль 2011, Fuji Television)
  (июль—сентябрь 2011, Fuji Television)
  (5 августа 2011, NTV)
  (3 сентября 2011, Fuji Television)
  (9 октября 2011, Fuji Television)
  (16 октября — 18 декабря 2011, TBS)
  (5—8 марта 2012, Fuji Television)
  (июль—сентябрь 2012, Fuji Television)
  (episode 6, 19 ноября 2012)
  (15 января — 12 марта 2014, Nippon Television)
  (10 апреля – 5 июня 2014, NHK)
  (30 августа 2014, Nippon Television)
  (21 февраля – 28 февраля 2015, NHK)
 Our House (17 апреля – 12 июня 2016, CX)
  (2018 – 19)

Filmlar 

  (2010)
  (2010)
  (2010)
  (2011)
  (2011)
  (2011)
 LIAR GAME -Saisei- (яп. LIAR GAME -再生-) (2012)
  (2012)
 Тихоокеанский рубеж (2013) — Мори Мако в детстве

Ovozli aktyorlik 

 Despicable Me (2010) - yaponcha versiyada Agnes ovozi
  (kompyuter oʻyini, 2011-yil)
 Zilzila - hech qachon nashr etilmagan yaponcha versiyada; chiqarish 2011 yilga mo'ljallangan edi, ammo mart oyidagi zilziladan keyin bekor qilindi
  (2012-yil 7-yanvar) - Enni ovozi
  (2012 yil 11 avgust)

Diskografiya

Boʻydoqlar 

* RIAJ Digital Track Chart 2009 yil aprel oyida boshlangan va 2012 yil iyul oyida bekor qilingan.

Albomlar

Eslatmalar

Havolalar 

 Mana Asidaning Jobbykids agentligi veb-saytidagi rasmiy profili )
 Mana Ashidaning rasmiy profili (mavjud havola) Universal Music Japan veb-saytida )
 YouTube
 Kaoru - Tomoki, tamani Muk "Maru Maru Mori Mori" (oldindan ko'rish)
 Mana Ashida "Suteki na Nichiyoubi ~Gyu Gyu xayrli kun!~" (1-yakka oldindan ko'rish)
 Mana Ashida "Minna no Happy Birthday" (1-mini albomdan qo'shiq, oldindan ko'rish)
 Mana Ashida "Zutto Zutto Tomodachi" (2-yakka oldindan ko'rish)
 Mana Ashida "Ame ni Negai o" (3-yakka oldindan ko'rish)
 Mana Ashida Ashida Mana birinchi konserti ~Qishki mo''jizalar mamlakati~ (1-DVD ko'rib chiqish)
  
 

Yashayotgan insonlar
2004-yilda tugʻilganlar
23-iyunda tugʻilganlar
Yaponiyalik aktrisalar
Xädiçä Yamaşeva

Xädiçä Yamasheva (Yamaşıva, ,  .     , Yaña imlâ kẖەduĉĆە yạmạsẖy̱ạ), Tatar talaffuzi: [χædiˈɕæ jɑˈmaʃɯwa]) tish shifokori va inqilobiy harakat aʼzosi edi.

Hayoti 
Xädiçä Yamasheva 1881-yilda Cistay (Chistopol) shahrida tugʻilgan; uning otasi Zarif Badamshin savdogar edi. Yamasheva 1910-yilda Kotova xususiy gimnaziyasini, keyin esa Qozondagi tibbiyot maktabini tamomlagan.

1907-yilda u birinchi tatar gazetasi „Ural“ning rasmiy bosh muharriri boʻlgan, haqiqiy bosh muharriri Xösäyen Yamashef esa uning turmush oʻrtogʻi edi. 1917-yilda Qozon musulmon ayollari jamiyati boshqaruvi aʼzosi, Butunrossiya musulmon ayollar kongressi prezidiumi raisining oʻrinbosari boʻlgan; u Millät Mäclesega ham saylangan, ammo uning faoliyatida qatnashmagan. 1918-yildan keyin Qozon, Moskva va SSSRning Oʻrta Osiyo respublikalarida tish shifokori boʻlib ishlagan.

1937-yilda Yamasheva birinchi marta hibsga olindi va „millatchi panturkistik tashkilot aʼzosi“ va „(oq) muhojirlar bilan aloqada boʻlganlikda“ ayblanib, sakkiz yillik mehnat lagerlariga surgun qilindi (Ukhtizhemlag); u 1945-yilda hibsdan chiqarilgan 1949-yilda Yamasheva yana hibsga olindi va Krasnoyarsk oʻlkasiga, yaʼni Estärletamayer etnik tatar qishlogʻiga surgun boʻlib,  shu yerda vafot etdi. Uning ayblari 1957-yilda oqlangan

Qarindoshlari 
Uning birinchi turmush oʻrtogʻi Xösäyen Yamashef boʻlib, u tatar sotsial-demokratik inqilobchisi va publisist edi. Turmush oʻrtogʻining oʻlimidan soʻng u Rossiya Taʼsis majlisi deputati va Alash muxtoriyati hukumati aʼzosi boʻlgan Validxon Tanachevga turmushga chiqdi; uning amakivachchasi, jurnalist Mäxmütfuat (Fuat) Tuqtarof ham Rossiya Taʼsis majlisi deputati edi. Uning amakisi Gärif Badämshin Rossiya Imperiyasi Davlat Kengashining  1-2- chaqiriqlari deputati edi.

Manbalar 

1950-yilda vafot etganlar
1881-yilda tugʻilganlar
Ayol jamoatchilar
Islom
Musulmon ayollar
Kishilar
Ayollar huquqlari
WikiAyollar
Otorinoloringologiya

Otorinolaringologiya (shuningdek, tez-tez Lor) (yunoncha us, ot [os] quloq + rhis, rin [os] burun + halqum, halqum [os] halqum + logos taʼlimoti) — tibbiyotning bir boʻlimi boʻlib diagnostika va tibbiyotga ixtisoslashgan tibbiy mutaxassislik. quloq, tomoq, burun, bosh va boʻyin patologiyalarini davolash biln shugʻullanadi.

Otorinolaringolog yoki Lor shifokori, yoki kundalik hayotda „quloq-burun-tomoq“ — bu mutaxassislik boʻyicha amaliyotchi shifokor hisoblanadi.

Tarix 
Quloq va yuqori nafas yoʻllarining tuzilishi, funksiyasi va kasalliklari haqida birinchi eslatma Gippokrat, A. Celsus . XIV asrda. qiyosiy batafsil maʼlumot Gi de Chauliac tomonidan taqdim etilgan. Bu olimlarning asarlari koʻp asrlar davomida shifokorlar tomonidan qoʻllangan.

Otorinolaringologiyani mustaqil fanga ajratish 19-asrning oʻrtalarida boshlangan. Assotsiatsiyaning asosi bu organlarning anatomik va topografik birligi, ularning fiziologik va funksional munosabatlari boʻlgan.

Eng yirik terapevtik maktablarning asoschilari S. P. Botkin va G. A. Zaxarin Rossiyada otorinolaringologiyaning rivojlanishida muhim rol oʻynagan. Moskvada mashhur otorinolaringolog S.F. Shtayn rahbarligida quloq, burun va tomoq kasalliklari uchun maxsus klinikaning (1896) tashkil etilishi muhim voqea boʻlgan.

Etimologiya 
Otorinolaringologiya atamasi tibbiy lotin tilida qadimgi yunon tilining soʻz yasalish birliklaridan tuzilgan:  (b. P. ) „quloq“,  (b. P. ) „burun“,  (b. P. ) „halqum/tomoq“ va  „fan“. Bu atama „quloq, burun va tomoq haqidagi fan“ degan maʼnoni anglatadi.

Manbalar
Dusti tumani

Do'sti tumani (    ;    , 2016 yilgacha: Jilikoʻl tumani )  — Tojikiston, Xatlon viloyatidagi tuman . Poytaxti Jilikoʻl qishlogʻidir. Tuman aholisi 117 100 kishi (2020 yil yanvar oyidagi hisob).

Ma'muriy bo'linmalar 
Tumanning maydoni  ga yaqin   va maʼmuriy jihatdan bitta shahar va beshta mahallaga boʻlingan.  Ular quyidagilar:

Havolalar 

Tojikiston tumanlari
Yapon quyoni

Yapon quyoni () — quyonlar oilasiga mansub sutemizuvchi. Yaponiya orollari uchun endemik.

Tavsif 
Yapon quyoni — quyonlarning nisbatan kichik turi boʻlib, maksimal ogʻirligi 2,5 kg ni tashkil qiladi. Ular asosan oq quyonga oʻxshaydi. Moʻynasining rangi och qizil-jigarrangdan toʻq jigarrang-kulranggacha boʻladi, bosh va oyoqlarda oq dogʻlar bilan farqlanadi. Shimoliy kichik turlarda mavsumiy dimorfizm namoyon boʻladi, qishda ularning rangi bir nechta rang oʻzgarishlaridan oʻtib oq rangga oʻzgaradi.

Tarqalish 
Yapon quyonlarining tarqalish maydoni Yaponiyaning Xonsyu, Sikoku, Kyusyu, Sado, Oki, Avaji orollari hududi bilan cheklangan. Ushbu tur Xokkaydoda yashamaydi.

Yapon quyoni tekisliklarda va dengiz sathidan 2700 m balandlikdagi subalp mintaqalaridagi oʻtloqlar va ochiq oʻrmonzorlarda yashaydi.

Hayot tarzi 
Yapon quyoni kechalari faol va kunduzi dam oladi. Yozda uning oziqlanish ratsionning 48% ni tashkil etuvchi oʻtlar, shuningdek, dala mahsulotlari bilan oziqlanadi. Bundan tashqari, qishda u yosh daraxtlarning barglari va qobigʻi bilan oziqlanadi, asosiy emishi kriptomeriya ( Cryptomeria japonica ), yapon chinor ( Acer japonicum ), paulownia, eleutherococcus, aralia va turli dukkaklilar.

Koʻpayish 
Ularning bolalash vaqti fevraldan iyulgacha davom etadi. Urgʻochilar apreldan avgustgacha yiliga 3-5 marta bolalaydi. Ogʻirligi taxminan 130 g boʻlgan bittadan toʻrttagacha bolasi tugʻadi. Urgʻochi quyonlar taxminan 10 oylikda jinsiy yetuklikka erishadilar.

Kichik turlar 
Ularning toʻrt kichik turi tavsiflangan:

 Lepus brachyurus brachyurus — Xonsyu, Kyusyu, Sikoku va boshqa orollarning janubi-sharqida yashaydi.
 Lepus brachyurus angustidens —  Xonsyu shimoli-gʻarbida
 Lepus brachyurus lyoni - Sado orolida
 Lepus brachyurus okiensis - Oka orollarida

Manbalar

Adabiyot 
 Joseph A. Chapman, John E. C. Flux (Hrsg.): Rabbits, Hares and Pikas.  Status Survey and Conservation Action Plan.  International Union for Conservation of Nature and Natural Resources (IUCN), Gland 1990; S. 69-70. ISBN 2-8317-0019-1.
Hayvonlar
Quyonlar
Abdulfattoh Qirg‘izboyev

Qirgʻizboyev Abdulfatto – 1909-yili tugʻilgan, Asaka rayoni Axtachi qishlogʻidan, millati uygʻur, 1932-yili maxsus posyolkaga surgun qilingan. 1934-yili yashirin ravishda chegaradan oʻtgani uchun 10 yil majburiy mehnatga hukm qilingan. Qishloq soveti raisiga nisbatan terrorchilik aktini qoʻllashga urknganlikda, doimiy ravishda aksilinqilobiy, magʻlubiyatchilik
targʻibot olib borganlikda, chet eldagi hayotni maqtaganlikda ayblangan.

Manbalar 

Shaxsiyatlar
Shaxsiyatlar loyihasi maqolalari
Shaxsiyatlar haqidagi chala maqolalar
Granai havo hujumi

Granai havo hujumi, ba'zan Granai qirg'ini deb ataladi, 2009-yil 4-may kuni AQSh Harbiy-havo kuchlarining B-1 bombardimonchi samolyotining  qishlog'ida uyushtirgan havo hujumi natijasida taxminan   147 afg'on tinch aholining o'limiga ishora qiladi. 

Qo'shma Shtatlar havo hujumini amalga oshirishda jiddiy xatolarga yo'l qo'yilganini tan oldi va "tinch aholining mavjudligini aniqlash va unga hamroh boʻlgan zararni oldini olish va/yoki minimallashtirish tinch aholi halok boʻlgan. 

Afg‘oniston hukumatining ma’lum qilishicha, 140 ga yaqin tinch aholi halok bo‘lgan, ulardan 22 nafari kattalar erkak va 93 nafari bolalar.   Afg‘onistonning oliy huquq tashkiloti 97 nafar tinch aholi vakili, aksariyati bolalar halok bo‘lganini ma’lum qildi.  Boshqa hisob-kitoblarga ko‘ra, 86 dan 147 nafargacha tinch aholi halok bo‘lgan.   Avvalroq AQSh harbiylari tergovida 60-65 nafar isyonchi bilan birga 20-30 tinch aholi halok bo‘lgani aytilgan edi.  Qisman ozod qilingan Amerika surishtiruvida aytilishicha, "hech kim hech qachon sodir boʻlgan tinch aholi qurbonlari sonini aniq aniqlay olmaydi".

Havo hujumi video 
Bombardimonchi samolyot tomonidan havo hujumi aks etgan jangovar kamera videosi olingan. 2009-yilda bu voqea yuzasidan Pentagon tergovi eʼlon qilinganida, u videoni oʻz ichiga olmagan.   2010-yilda Pentagon hujjatlari ishi bo'yicha ma'lumot tarqatuvchi Daniel Ellsberg  

2010-yil may oyiga kelib WikiLeaks o'sha paytdagi AQSh armiyasi mutaxassisi Chelsi Menningdan olingan videoning shifrlangan nusxasiga ega bo'lib, uning shifrini ochishga urinayotgan edi.  2013-yil mart oyidagi bayonotida Julian Assanj WikiLeaks faylning shifrini hal qila olmagani haqidagi oldingi xabarlarga qarshi chiqdi va videoda "qirg'in, urush jinoyati hujjatlashtirilgani"ni da'vo qildi.  Assanjning aytishicha, sobiq matbuot kotibi Daniel Domshayt-Berg 2010-yil sentabr oyida WikiLeaks saytidan chiqib ketganida uni boshqa fayllar bilan birga o‘chirib tashlagani uchun WikiLeaksda video endi yo‘q.   

 Haska Meyna to'y ziyofatiga havo hujumi
 Wech Baghtu to'y ziyofatiga havo hujumi
 Azizobod havo hujumi
 Sangin havo hujumi
 Afg'onistondagi urushda fuqarolik qurbonlari (2001 yildan hozirgi kungacha)

Manbalar 

 
 .
 . ()
Shekay tumani

Shekay yoki Shikai    Afgʻoniston shimoli-sharqidagi Badaxshon viloyatining 28 tumanidan biri. U 2005-yilda Darvaz tumanining bir qismidan tashkil topgan va 26 000 ga yaqin aholi istiqomat qiladi. Bu tuman Badaxshonning Nusay va Kuf Ab tumanlari hamda Tojikistonning Togʻli Badaxshon muxtor viloyatining Darvoz tumanlari bilan chegaradosh.

Yana qarang 

 Darvoz

Manbalar

Havolalar 

 Afg'oniston axborot boshqaruvi xizmatlarida xarita

Badaxshon viloyati tumanlari
Granai airstrike

Granai havo hujumi, ba'zan Granai qirg'ini deb ataladi, 2009-yil 4-may kuni AQSh Harbiy-havo kuchlarining B-1 bombardimonchi samolyotining  qishlog'ida uyushtirgan havo hujumi natijasida taxminan   147 afg'on tinch aholining o'limiga ishora qiladi. 

Qo'shma Shtatlar havo hujumini amalga oshirishda jiddiy xatolarga yo'l qo'yilganini tan oldi va "tinch aholining mavjudligini aniqlash va unga hamroh boʻlgan zararni oldini olish va/yoki minimallashtirish tinch aholi halok boʻlgan. 

Afg‘oniston hukumatining ma’lum qilishicha, 140 ga yaqin tinch aholi halok bo‘lgan, ulardan 22 nafari kattalar erkak va 93 nafari bolalar.   Afg‘onistonning oliy huquq tashkiloti 97 nafar tinch aholi vakili, aksariyati bolalar halok bo‘lganini ma’lum qildi.  Boshqa hisob-kitoblarga ko‘ra, 86 dan 147 nafargacha tinch aholi halok bo‘lgan.   Avvalroq AQSh harbiylari tergovida 60-65 nafar isyonchi bilan birga 20-30 tinch aholi halok bo‘lgani aytilgan edi.  Qisman ozod qilingan Amerika surishtiruvida aytilishicha, "hech kim hech qachon sodir boʻlgan tinch aholi qurbonlari sonini aniq aniqlay olmaydi".

Havo hujumi video 
Bombardimonchi samolyot tomonidan havo hujumi aks etgan jangovar kamera videosi olingan. 2009-yilda bu voqea yuzasidan Pentagon tergovi eʼlon qilinganida, u videoni oʻz ichiga olmagan.   2010-yilda Pentagon hujjatlari ishi bo'yicha ma'lumot tarqatuvchi Daniel Ellsberg  

2010-yil may oyiga kelib WikiLeaks o'sha paytdagi AQSh armiyasi mutaxassisi Chelsi Menningdan olingan videoning shifrlangan nusxasiga ega bo'lib, uning shifrini ochishga urinayotgan edi.  2013-yil mart oyidagi bayonotida Julian Assanj WikiLeaks faylning shifrini hal qila olmagani haqidagi oldingi xabarlarga qarshi chiqdi va videoda "qirg'in, urush jinoyati hujjatlashtirilgani"ni da'vo qildi.  Assanjning aytishicha, sobiq matbuot kotibi Daniel Domshayt-Berg 2010-yil sentabr oyida WikiLeaks saytidan chiqib ketganida uni boshqa fayllar bilan birga o‘chirib tashlagani uchun WikiLeaksda video endi yo‘q.   

 Haska Meyna to'y ziyofatiga havo hujumi
 Wech Baghtu to'y ziyofatiga havo hujumi
 Azizobod havo hujumi
 Sangin havo hujumi
 Afg'onistondagi urushda fuqarolik qurbonlari (2001 yildan hozirgi kungacha)

Manbalar 

 
 .
 . ()
Eʼtirof mukofoti

Eʼtirof mukofoti — O‘zbekiston Madaniyat va sport ishlari vazirligi hamda qator hamkor tashkilot va idoralar bilan birgalikda madaniyat, sanʼat, badiiy ijod, jurnalistika va sport sohalarida salmoqli yutuqlarga erishgan eng faol ijodkorlarni qo‘llab-quvvatlash va rag‘batlantirish, ularning faoliyatini keng ommalashtirish maqsadida tashkil etilgan.

Nominatsiyalar 
„Mumtoz qo‘shiq, milliy estrada va opera sanʼati“, „Milliy va zamonaviy raqs hamda balet“, „Anʼanaviy va akademik cholg‘uchilik“, „Rassomlik va dizayn“, „Kino, teatr va ommaviy tomoshalar“, „Badiiy ijod, jurnalistika va televideniye“, „Sport va jismoniy tarbiya“ kabi yo‘nalishlar bo‘yicha yigirmadan ortiq nominatsiya g‘oliblari har yili taqdirlanadi.

Havolalar 

 Eʼtirof mukofoti sovrindorlari

Mukofotlar
Oʻzbekiston mukofotlari
Gizab

Gizab ( Pushtu /    ) — Afgʻonistonning Uruzgon viloyati Gʻizob tumanining markazi .

Tarixi 
G‘izob 2004-yilda Uruzgon viloyatidan Daykundi viloyatiga ko‘chirilgan, so‘ngra 2006-yilda yana Uruzgon viloyatiga qo‘shib olingan.

Iqlim 
Mahalliy dasht iqlimi ta'sirida G'izobda Köppen iqlim tasnifi bo'yicha sovuq yarim quruq iqlim ( BSk ) mavjud. G‘izobda o‘rtacha harorat 13,8 °C, yillik yog'ingarchilik esa o'rtacha 206 ni tashkil qiladi.

Iyul - yilning eng issiq oyi, o'rtacha harorat 26,8 °C. Eng sovuq oy yanvarning o'rtacha harorati -1,0 °C bo'ladi.

 Daykundi viloyati
 Loy Qandahor

Manbalar
Tom Adamson

Tomas Kay Adamson shotlandiyalik professional futbolchi boʻlib, u futbol ligasida Beri va Brentford bilan chap qanot himoyachisi sifatida yaxshi esda qolgan. Keyinchalik u Irlandiya ligasining Ards klubida oʻyinchi-murabbiyi sifatida qisqa muddatga ega boʻldi.

Futbolchilik faoliyati

Ilk faoliyat 
Chap qanot himoyachisi Adamson faoliyatini Shotlandiyaning „Craighead“, " Cambuslang Rangers, Blantyre Celtic klublarida boshlagan va 1920-yilda Ikkinchi divizion " Bury " klubiga oʻtish uchun Angliyaga koʻchib oʻtgan. Gigg Lanedagi 9 yil davomida Adamson 286 oʻyin oʻtkazgan va 1923—1924-yilgi mavsumda Sheykerlarga Birinchi divizionga qaytishga yordam bergan.

Brentford 
Adamson 1929—1930-yilgi mavsum boshlanishidan oldin Brentford bilan shartnoma imzolash uchun Janubiy uchinchi divizion oʻyinchisiga aylangan. U zudlik bilan jamoaga qoʻshilgan va debyut mavsumida 36 ta oʻyinda maydonga tushgan..Bu jamoa21 ta uydagi gʻalabasi bilan rekord oʻrnatganligi uchun esda qolgan.

Adamson keyingi ikki mavsumda jamoaning asosiy tayanchi boʻlgan va 1932/33-yilgi mavsumda arilarga Janubiy uchinchi divizion chempionligiga yordam berish uchun 28 oʻyin oʻtkazgan.Adamson 1933—1934-yilgi Ikkinchi divizion mavsumida atigi sakkizta oʻyinda maydonga tushgan. jamoadagi faoliyati oxirida Griffin Parkni tark etishdan oldin Adamson arilar safida besh mavsumda 153 ta oʻyinda maydonga tushgan.

Stockport County 
Adamson 1934-yilda Shimoliy uchinchi divizionning Stockport County klubi bilan shartnoma imzolash uchun Manchester hududiga qaytib kelgan. U klub safida birorta oʻyinda maydonga tusha olmagan. 1935-yilda Futbol Ligasidagi faoliyatini yakunlagan.

Murabbiylik faoliyati 
Adamson 1935-yilda Irlandiya ligasining Ards klubida oʻyinchi-menejer sifatida qisqa muddat ishlagan. Brentfordning sobiq himoyachisi Aleksandr Stivenson uning transferlaridan biri boʻlgan.

Shaxsiy hayoti 
Balogʻatga yetganida, Adamson boʻlajak Shotlandiya terma jamoasi Hughie Gallacher va Aleks James bilan maktabga borgan.

Yutuqlar 
Blantayre Celtic

 Lanarkshir kubogi : 1919-20

Brentford

 Futbol ligasi Janubiy uchinchi divizion : 1932-33

Faoliyat statistikasi

Manbalar 

CS1 maint: url-status
1901-yilda tugʻilganlar
Dilbar Akramova

Dilbar Abdulhamidovna Akramova (1946-yil 15-oktyabr) Mehr shafqat va salomatlik jamgʻarmasi viloyat boʻlimi raisi, Oʻzbekiston Qahramoni.

Biografiyasi 
1946-yil 15-oktyabrda Namangan viloyati Uychi tumanida tavallud topgan. 1967-yilda Toshkent toʻqimachilik va yengil sanoat institutini tamomlagan. Oʻz faoliyatini 1967-yilda oʻqituvchilikdan boshlagan. 1968-yildan Namangandagi toʻqima matolar ishlab chiqaradigan korxonalarda ishlagan. 1996-yildan respublika Mehr shafqat va salomatlik jamgʻarmasi viloyat boʻlimi raisi. 2002-yilda „Oʻzbekiston Qahramoni“ unvoni bilan taqdirlangan.

1962-yilda Toshkent toʻqimachilik va yengil sanoat institutiga oʻqishga qabul qilinib muhandis-texnolog mutaxassisligi boʻyicha diplom oldi. Otasining izidan borgan Dilbarxon oʻz faoliyatini Namangan viloyati toʻqimachilik texnikumida oʻqituvchilikdan boshladi. Keyinchalik u faoliyatini oʻz mutaxassisligi boʻyicha ishlab chiqarishda davom ettirib, 1968—1970-yillarda Namangan notoʻqima matolar ishlab chiqarish fabrikasi laboratoriya boshligʻi lavozimida ishladi. Oʻz kasbiga nisbatan nihoyatda qiziqishi, fidoyiligi, mehnatsevarligi natijasida Dilbar Akramova notoʻqima matolarni ishlab chiqarish sir-asrorlarini puxta oʻrgandi, shuningdek, fabrikadagi koʻplab yoshlarga bilim va koʻnikmalarini singdirib bordi. Oʻziga nisbatan oʻta talabchan Dilbar Akramova har sohada tengdoshlari va hamkasblariga oʻrnak boʻlgani bois, 1970-yilda shoyi ishlab chiqarish kombinatida yoshlar yetakchisi boʻlib ish faoliyatini davom ettirdi. Ish jarayonida sohani yanada rivojlantirish borasidagi talab va takliflarni izchil oʻrganib, uni amaliyotga tatbiq etdi hamda ijobiy natijalarga erisha oldi. 1975-yilda Dilbarxon avrli shoyi ishlab chiqarish kombinati pillakashlik korxonasiga rahbar oʻrinbosari lavozimiga oʻtka zildi. Ipak mahsulotlariga boʻlgan talab jahon bozorida oshib borayotganligini hisobga olgan Dilbar Akramova, oʻz navbatida, kombinatda mahsulot hajmini bosqichma-bosqich oshirish borasidagi mulohazalarini va izlanishlarini yoʻlga qoʻyib bordi. Mana shunday jarayonlarda u oʻzining tashabbuskorligi bilan korxonada hurmatga sazovor boʻldi. Qaysi korxona yoki tashkilotda ishlamasin, oʻz maqsadlari yoʻlidan ogʻishmaydigan qahramonimiz 1986-yilda Namangan badiiy buyumlar fabrikasida direktor lavozimida faoliyatini davom ettirdi. Ushbu fabrikada oʻn yil davomida samarali mehnat qilgan Dilbarxon Akramova jamoasi bilan bir oiladek boʻlib ishladi hamda fabrikaning rivojlanishiga munosib hissasini qoʻshdi. 1996-yildan boshlab Oʻzbekiston Mehr-shafqat va salomatlik jamgʻarmasi Namangan viloyati boʻlimi raisi lavozimida ishladi. Dilbar Akramova 2016-yilda vafot etgan.

Manbalar 

Oʻzbekiston qahramonlari
Abdullayev Ubaydulla

Abdullayev Ubaydulla – 1878-yili Izboskan rayoni To‘raobod qishlogʻida tugʻilgan, sobiq bosmachi, quloq. 1932-yili soliq toʻlamagani uchun 3 yil ozodlikdan mahrum qilishga hukm etilgan, hibsga olingan paytda Ikromov nomli birinchi sovxozda ishlayotgan boʻlgan. Aksilinqilobiy, kolxozga qarshi targʻibot olib borganlikda, ochlik toʻgʻrisida, kolxozdagi chidab boʻlmas ahvol haqida aksilinqilobiy boʻhton tarqatganlikda, kolxozchilarni kolxozdan chiqib ketishga chaqirganlikda ayblangan.

Manbalar 

Qatagʻon qurbonlari
Abdulla Ayizov

Abdulla Ayizov— 1962-yil 17-yanvar kuni Qashqadaryo viloyati Kasbi tumani Maymanoq qishlogʻida tavallud topgan. Maktabni tugatgach, Respublika rus tili va adabiyoti pedagogika instituti (hozirgi Oʻzbekiston Davlat Jahon tillari universiteti)da tahsil olgan (1980—1985)
. Oliy oʻquv yurtini tugatgach, Kasbi tumanidagi 14-maktabda oʻqituvchi, bosh ilmiy boʻlim mudiri boʻlib ishladi. Kasbi tuman hokimligining „Sadoqat“ gazetasida boʻlim mudiri, „Muborak hayoti“ gazetasida muharrir oʻrinbosari lavozimida faoliyat yuritgan (1992—1998). Soʻng Toshkentga kelib, Oʻzbekiston Kasaba uyushmalari Federatsiyasi Kengashining „Ishonch“ gazetasida faoliyat yuritgan (1998-2001). 2001-yildan hozirgi kunga qadar OʻzMTRKning „Oʻzbekiston“ teleradiokanalida faoliyat yuritadi. „Madaniy-maʼrifiy, badiiy eshittirishlar“ muharririyati „Adabiyot va sanʼat“ boʻlimi mudiri sifatida adabiy-dramatik asarlarni targʻib etishda hissa qoʻshmoqda.
Abdulla Ayizov maktabda oʻqigan kezlaridayoq xabar, maqola va lavhalari bilan tuman, viloyat gazetalarida qatnashib keladi. Talabalik yillaridan esa hajviyalari „Mushtum“ jurnalida chop etiladi. Sheʼrlari va hikoyalari „Sharq Yulduzi“ „Yoshlik“, „Guliston“, „Gʻuncha“, „Gulxan“ jurnallarida, „Xalq soʻzi“, „Oʻzbekiston adabiyoti va sanʼati“, „Kitob dunyosi“, „Hurriyat“, „Maʼrifat“, „Tong Yulduzi“ gazetalarida chop etilib ustoz shoir va adiblar, adabiyotshunoslar, oʻquvchilar tomonidan eʼtirof etib kelinayapti.
Abdulla Ayizov qalamiga mansub hajviy hikoyalar va sheʼrlar „Muborak ovozlar“, „Qashqadaryo bayozi“, „Zumrad voha nasimlari“ jamoa toʻplamlaridan oʻrin oldi. „Otam yodi“ nomli ilk sheʼrlar toʻplami 2001-yilda Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat nashriyotida chop etildi.
Atoqli adib, Davlat mukofoti laureati Nosir Fozilov shunday degan edi: "Qashqa vohasida tavallud topgan Abdullajonning ijodini men vaqtli matbuot orqali kuzatib turaman. Abdullajonda yumor hissi bosimroq. Aslida, bu vohadagi odamlar hazil-mutoyibani tushunmaydilar, degan gaplar ham bor. Oʻsha vohadan chiqqan Muhammad Ochil va Abdullajon Ayizovning ijodi haligi gapni rad etadi… Yana bir maslahatim shuki, Qashqa vohasi tabiati goʻzal, yeri koʻp, odamlari mehnatkash, shinavanda va ayniqsa yozuvchi uchun mavzu moʻl-koʻl. Shunaqa tesha tegmagan mavzular borki, ular Abdullajonlarni „Bizni qachon yozar ekan?“ deb kutib turishibdi".
"Abdulla Ayizovning „Oʻzimizning Begʻamboy“ nomli qissasi yaxshi. Til ham, tasvir ham, tabassum ohangi ham oʻrnida", – degan edi atoqli adib, Davlat mukofoti laureati Omon Muxtor.
Nazm va nasrda qalam tebratib kelayotgan Abdulla Ayizov dramaturgiyada ham oʻz isteʼdodini sinab koʻrdi. Uning asarlari asosida tayyorlangan „Polvon yigʻlagan tun“, „Muallim“ nomli radiopostanovkalar OʻzMTRKning oltin fondidan oʻrin oldi. „Orzular qanotida“ dramasi Oʻzbekiston davlat yosh tomoshabinlar teatrida sahnalashtirilgan.

Manbalar 

Shaxsiyatlar
Shaxsiyatlar loyihasi maqolalari
Shaxsiyatlar haqidagi chala maqolalar
Lonia Dvorin

Ari Lonia Dvorin (1917-yil, 23-oktabr — 2000-yil, 17-mart) — isroillik futbolchi va murabbiy. Futbolchi sifatida u Beitar Tel-Aviv klubi va Majburiy Falastin terma jamoasida qanot himoyachisi sifatida o'ynagan.

Yoshligi 
Ari Lonia Dvorin 1917-yil, 23-oktabrda Ukrainaning Odessa shahrida Hannah va Pinchas oilasida tugʻilgan.

Jamoalardagi faoliyati 
Ari Lonia Dvorin oʻzining yoshlik faoliyatini oʻsmirlik davridan boshlab, Lonia Dvorin  Tel-Avivning Maccabi yoshlar sektoriga qoʻshildi. U 1934-yilda 17 yoshga to'lganida klubni tark etdi va Tel-Avivning Beitar asoschilaridan biri edi. 1942-yilda u finalda Maccabi Haifani 12:1 hisobida jamoasi bilan mag‘lub etib, kubokni yana bir bor qo‘lga kiritdi; Ari Lonia Dvorin oʻyindagi soʻnggi golni urdi.

Xalqaro karyera 
Ari Lonia Dvorin 1940-yilda Livan terma jamoasiga qarshi majburiy Falastinning soʻnggi xalqaro oʻyinida ishtirok etdi va ikkinchi boʻlimda zaxiradan maydonga tushdi; Falastin terma jamoasi uning yagona terma jamoasi edi.

Bosh murabbiylik karyerasi 
1952-yilda Ari Lonia Dvorin Beitar klubi Tel-Avivda bosh murabbiylik faoliyatini boshladi. 1953-54-yilgi Liga Betning ikkinchi divizioni oxirida Ari Lonia Dvorin Beitar Jerusalem klubiga qoʻshildi va ularga oʻz tarixlarida birinchi marta birinchi divizionga chiqishga yordam berdi.

Shaxsiy hayoti 
26 yoshida Ari Lonia Dvorin Shulamit Goldshteinga uylandi va u bilan hozir Tel-Avivda yashadi.

Ari Lonia Dvorinning oʻgʻli Danny Isroilda teleradiokompaniyasi va sport sharhlovchisi.

Yutuqlar

Oʻyinchi 
Beytar Tel-Aviv

 Falastin ligasi: 1944-45
 Tel-Aviv 2-divizioni: 1939-yil
 Falastin kubogi: 1940, 1942

Bosh murabbiy 
Beytar Quddus

 Liga garovi: 1953-54

Manbalar

Havolalar 

 Loniya Dvorin Isroil futbol assotsiatsiyasida
 Lonia Dvorin eu-football.info saytida

CS1 uses Hebrew-language script (he)
2000-yilda vafot etganlar
1918-yilda tugʻilganlar
Anar Dara tumani

Anar Dara — Afgʻonistonning Farah viloyatidagi tuman . Uning aholisi, taxminan 90% tojiklardan iborat bo'lib, ozchilikni pushtunlar tashkil qiladi, 2005- yil yanvarida 30 000 kishiga baholangan. Uning poytaxti Anar Dara 801 m balandlikda joylashgan bo'lib, aholisi 13300 ga yaqin.

Afg'onistondagi urush 
2019-yil sentabr oyida Tolibon kuchlari shiddatli janglardan so‘ng tumanni afg‘on xavfsizlik kuchlaridan vaqtincha nazorat qilib oldi. Farah viloyati matbuot kotibi Mohibulloh Mohidning so‘zlariga ko‘ra, ikki politsiyachi halok bo‘lgan, yana 8 nafari yaralangan. 

2020-yil dekabr oyida Tolibon kuchlari tumandagi politsiya shtabiga hujum qildi. Farah viloyati gubernatori Muhammad Mujohidning so‘zlariga ko‘ra, xavfsizlik kuchlarining bir xodimi halok bo‘lgan, yana ikki nafari yaralangan, bir qancha Tolibon o‘ldirilgan. 

2021- yil iyun oyida Tolibon kuchlari 2021- yilgi Tolibon hujumi doirasidagi o'ziga tegishli  tumanni qaytarib oldi. Viloyat kengashi rahbari o‘rinbosari Shoh Mahmud Naimiyning so‘zlariga ko‘ra, uch politsiyachi halok bo‘lgan, yana bir qanchasi yaralangan.  Tolibon kuchlari tumandagi hukumat binosini egallab olib, uni portlatib yuborgan.

Galereya

Manbalar 

 UNHCR tuman profili, 2004- yil dekabr – 2005- yil yanvar oyida  tuzilgan, 2006-06-05 (PDF).

Havolalar 

 Aholi punktlari xaritasi  AIMS, 2002 - yil may
Bahodir Andijoniy

Bahodir Andijoniy— 1952-yil 19-yanvar kuni Andijon viloyati Andijon shahrida tavallud topgan. 1978-yilda Ichki ishlar vazirligining Leningrad shahridagi Oliy siyosiy maktabini tamomlagan. 2020-yili Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi aʼzoligiga qabul qilingan. Bahodir Andijoniyning ilk sheʼriy kitobi „Ishq gulshani“ 2014 yilda nashr qilingan. Shundan soʻng uning „Umr zarvaraqlari“ (2014), „Tabassum koshonasi“ (2018), „Saodat davoni“ (2018), „Tuygʻular chashmasi“ (2018), „Zarshoda“ (2019), „Alloma“ (2020) nomli kitoblari chop etilgan.

 

Andijonda tugʻilganlar
1952-yilda tugʻilganlar
19-yanvarda tugʻilganlar
Adiblar haqidagi chala maqolalar
O`zbekiston yozuvchilar uyushmasi a`zolari
Zomin stadioni

Zomin stadioni Jizzax viloyatining Zomin tumanining Zomin futbol klubining stadioni hisoblanadi.

Tarixi 
Zomin stadioni Jizzax viloyatida joylashgan boʻlib, Unda mahalliy Zomin va Viloyatning bosh jamoasi Soʻgʻdiyona oʻz uchrashuvlarini oʻtkazishadi. Stadion 2011-2013 va 2017—2018-yillarda toʻliq taʼmirlangan. Arena OFK talablariga javob beradi. Stadionda oʻziga xos tarixiy uchrashulardan Oʻzbekistan ayollar superkubogi uchrashuvi ham oʻtkazilgan.

Tavsifi 
Stadioni maydoni tabiiy maysa, yugurish yo‘lagi, tablo va 4300 nafar muxlisga mo‘ljallangan tribuna mavjud.

Shuningdek, 200 ta SIP toifasidagi o‘rindiqlari mavjud. Stadion yoritish tizimi uchun Superliga klublari bilan ancha yillardan buyon hamkorlik qilib keladigan „Phillips“ kompaniyasi yoritgichlarini o‘rnatish ishlari boshlangan.

Manbalar

Havolalar 

 zomin/stadion
 pfl.uz
 MARKAZIY STADION ZOMIN

Oʻzbekistondagi futbol stadionlari
Zomin tumani
Nawur tumani

Navur hududi boʻyicha Afgʻonistonning Gʻazni viloyatidagi eng yirik tumani sanaladi. Uning aholisi, ya'ni butunlay hazoralar bo'lib, 2002 - yilda 91 778 kishini (ularning yarmidan ko'pi 12 yoshgacha boʻlgan bolalar edi)tashkil  etgan. Jixay daryosi shu erdan boshlangan. 5234 kvadrat kilometr maydonga ega Navur G'azni viloyatining shimoliy qismida joylashgan bo'lib, Nawur janubda Qorabog' tumani, janubi- g'arbda Jag'uri tumani, Maliston tumani va Ajriston tumani (Daya), sharqda Jag'atu tumani va Rashidan tumani, Daykundining Miramor tumani bilan qo'shnidir. gʻarbda provinsiya, shimoli-gʻarbda Bamian viloyatining Varas tumani, shimolda Maydan Vardak viloyatining Behsud tumani, Daimirdod tumani va Jeghatu tumani .

Qishloq xo'jaligi 
Asosiy ekinlarga bugʻdoy va arpa kiradi. Chorvachilik qoʻy, echki, sigir, parranda va otlarni oʻz ichiga oladi. 

2011-yilda Viloyatni qayta qurish guruhi (PRT)ning polshalik aʼzolari mahalliy aholi bilan birgalikda Tal-Bulag vodiysida toʻgʻon va yangi oʻtish joyi qurdilar. Yig'ilgan suv zaxiralari ekin maydonlarini sug'orish imkonini beradi.

Geografiya

Havolalar 

 Aholi punktlari xaritasi AIMS, 2002 yil may

Yana qarang 

 Afg'oniston tumanlari
 G'azni viloyati

Manbalar
Kartush (film)

Kartush - Filipp de Broka tomonidan 1962 yilda suratga olingan Franko-Italiya sarguzashtli badiiy film.

Syujeti 
Lui Dominik Burginyon sarguzashtlarining romantiklashtirilgan  versiyasi, 18-asr boshida ma'lum bo'lgan, Kartush nomi bilan tanilgan.

Suratga olish guruhi 
Sovet prokatida film 1977-yilda bo'lib o'tdi. Film “Soyuzmultfilm” kinostudiyasida dublyaj qilingan.

 Dublyaj rejissyori: M. Miroshkin
 Ovoz muhandisi: B. Filchikov
 Rus tilidagi matn: V. Tselikovskaya
 Muharrir: T. Paporova

Rollar ijro etiladi va dublyaj qilinadi 

 Kartush - Jan Pol Belmondo ( Nikolay Aleksandrovich )
 Venera - Klaudiya Kardinale ( Olga Grigorieva )
 Sirop - Jan Roshfor ( Artyom Karapetyan )
 Xalta - Jess Khan ( Stepan Bubnov )
 Isabella - Odil Versua ( Antonina Konchakova )
 Ferrusak - Marsel Dalio ( Vsevolod Larionov )
 Malishot - Filipp Demeter ( Vladimir Kenigson ).
 jandarm - Pol Prebois

Eslatmalar

Adabiyot 

 Braginskiy A.V. Jan-Pol Belmondo. Kino va hayotda. Rostov: Feniks, 1998. 320 b. - S. 72-75.

Havolalar 

Fransuz tilidagi filmlar
Gelan tumani

Gelan — Afgʻonistonning Gʻazni viloyati janubidagi tuman hisoblanadi . Uning aholisi, ya'ni 100% pushtunlar, 2002 - yilda 78 408 kishiga baholangan. Tuman markazi - Janda sanaladi.

Tuman Ghilji pashtunlarining Tarakay qabilasining markazida joylashgan.

Siyosat va boshqaruv

Geografiya

Sog'liqni saqlash

Ta'lim

Demografiya

Infratuzilma

Tabiiy boyliklar

Manbalar

Havolalar 

 Aholi punktlari xaritasi  AIMS, 2002- yil may
Qorabog‘ tumani (Kabul)

Qorabog' tumani Afg'onistonning Kobul shahridan 50 kilometr shimolda va Bagram aviabazasidan 20 kilometr janubi-sharqda joylashgan bo'lib, tumani Kobul viloyati tarkibiga kiradi va Kobul va Parvon viloyati o'rtasidagi yo'lda joylashgan. Uning 15 000 aholisi bor, kelajakda yana 19 000 kishi Pokiston va Erondan qaytishi kutilmoqda (2002- yil UNHCR rasmiy maʼlumotlariga koʻra). 2002- yil holatiga ko'ra, aholining taxminan 60% tojiklar va 40% pushtunlardir.

Qorabogʻ tumani shimolda Guldara va Istalif tumanlari, janub va sharqda Parvon viloyati, janubda Deh Sabz va Qalakan tumanlari bilan chegaradosh hisoblanadi.

Bosh qarorgohi tumanning gʻarbiy qismida joylashgan , Qora Bogʻ shahridir. Butun tuman jiddiy zarar ko'rdi. Urushlar davomida barcha qishloq xoʻjaligi, sogʻliqni saqlash va taʼlim infratuzilmalari vayron boʻlgan. Koʻp odamlar tumandan qochib ketishdi. Bu tuman Afgʻonistonda yetishtiriladigan mayizning 9 foizini ishlab chiqaradi, uning aholisining aksariyati yirik uzumzorlarga ega.

Yana qarang 

 Afg'oniston tumanlari
 Qora Bogʻ, Kobul viloyati
 Kobul viloyati

Manbalar

Havolalar 

 Qorabogʻ tumani xaritasi (Manba: AIMS)
 Aholi soni
Herat District

Hirot tumani — Afgʻonistonning Hirot viloyatidagi tumani sanaladi . Poytaxti Hirot shahrida joylashgan. 2019- yilda aholi soni 556 205 kishini tashkil etgan.

Manbalar

Havolalar