yakhyo/uz-wiki huggingface dataset:
Qizil ogohlantirish

Qizil ogohlantirish () 2021-yilda katta ekranlarga chiqqan hamda Rawson Marshall Thurber tomonidan suratga olingan jangari va komedik janrdagi AQSh filmidir. Filmda bosh qahramonlarni Dwayne Johnson, Ryan Reynolds va Gal Gadot jonlantirishgan. Bu film Thurber va Johnson oʻrtasidagi Central Intelligence (2016) va Skyscraper (2018) filmlaridan keyin uchinchi birgaliklikda olingan filmdir.

Filmni dastlab Universal Pictures tomonidan 2019-yilning 8-iyulida chiqarish rejalashtirilgandi, biroq 2019-yilning 8-iyulda Netflix filmni tarqatish huquqini sotib oldi. 2021-yilning 5-noyabridan kinoteatrlarda namoyish etildi. Film tanqidchilar tomonidan salbiy qarshilandi.

Syujeti 
Interpol tomonidan chiqarilgan „qizil bildirgi“ jahon miqyosida qidiruvda boʻlganlarni qoʻlga olish uchun global ogohlantirishdir. FQBning eng yaxshi josusi boʻlmish John Hartley (Johnson) Sarah Black (Gadot) tomonidan amalga oshirilishi kutilayotgan oʻgʻrilikni oldini olish va uni qoʻlga tushirish uchun oʻgʻri Nolan Booth (Reynolds) bilan istar-istamas birlashadi.

Rollarda 
 Dwayne Johnson — John Hartley
 Ryan Reynolds — Nolan Booth
 Gal Gadot — Sarah Black/Yepiskop
 Chris Diamantopoulos — Sotto Voce
 Ritu Arya — inspektor Urvashi Das
 Ivan Mbakop — Tambwe
 Vincenzo Amato — direktor Gallo
 Rafael Petardi — xavfsizlik boʻyicha rahbar Ricci

Musiqasi 
2020-yilning 26-fevralida Steve Jablonsky Qizil ogohlantirish filmida bastakor boʻlishini eʼlon qildi. Jablonsky bungacha rejissor Rawson Marshall Thurber bilan Skyscraper (2018) filmida birga ishlagan.

Reaksiya

Kassa yigʻimi 
Netflix tarqatgan filmlarining umumiy kassa yigʻimlari haqida hisobot bermasa-da, sanoat insayderlari Qizil ogohlantirish filmi prokatdagi ilk haftasida $2 million ishlab topganligini taxmin qiladi (kartina 750 ta kinoteatrda namoyish etilgan).

Tanqid 
Rotten Tomatoes kinotanqid saytida Red Notice haqida 63 ta maqola yigʻilib, ulardan 43 foizi filmni ijobiy baholaydi (oʻrtacha reytingi 4.9/10).

Manbalar

Havolalar 
 

2021-yil filmlari
AQSh filmlari
Ingliz tilidagi filmlar
COVID-19 pandemiyasi sababli premyerasi qoldirilgan filmlar
AQSh komediya filmlari
AQSh jangari filmlari
Mahfurat Hushvaqtova

Xushvaqtova Mahfurat Jabborovna (tugʻ. 1973-yil 23-sentyabr, Qarshi, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbek shifokori va davlat arbobi, 2020-yildan „Adolat“ sotsial-demokratik partiyasidan IV chaqiriq Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi deputati. Byudjet va iqtisodiy islohotlar qoʻmitasi aʼzosi. Qashqadaryo viloyati „Ona va bola“ skrining markazi bosh vrachi.

Biografiya 
Mahfurat Jabborovna 1973-yil 23-aprelda Qarshi shahrida tugʻilgan. 1997-yilda Samarqand davlat tibbiyot institutini „Umumiy tibbiyot“ mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan.

Martaba 
Mehnat faoliyatini 1997-yilda Qashqadaryo viloyatidagi tugʻruqxonada ordinator sifatida boshlagan. Keyin 1998-2004-yillarda Qarshi shahridagi 2-sonli poliklinikada akusher-ginekolog boʻlib ishlagan. 2004-2009-yillarda oila va nikoh boʻlimi mudiri. Keyingi yillarda Mahfurat Qarshi shahar tibbiyot birlashmasi ona va bola salomatligini muhofaza qilish boʻyicha mudir oʻrinbosari, 2009-2017-yillarda esa Qashqadaryo viloyati davolash diagnostika markazi ginekologiya boʻlimi mudiri va akusher-ginekologi boʻlgan.

Hushvaqtova 2017-yildan Qashqadaryo viloyati „Ona va bola“ skrining markazi bosh shifokori lavozimida ishlab kelmoqda.

2020-yildan boshlab Oliy Majlis Qonunchilik palatasi deputati. „Adolat“ sotsial-demokratik partiyasi fraksiyasi aʼzosi. Shuningdek, byudjet va iqtisodiy islohotlar qoʻmitasi aʼzosi.

Manbalar 

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining deputatlari
Kishilar
Yashayotgan insonlar
Erkin Roʻziyev (siyosatchi)

Erkin Maxmudovich Roʻziyev (tugʻ.1947-yil, Toshkent viloyati, Oʻzbekiston SSR — 2020-yil 22-avgust) — oʻzbek muhandisi va davlat arbobi, Toshkent viloyati hokimi (1995-yil 9-yanvar — 1998-yil 9-noyabr), Samarqand viloyati hokimi (1992-yil 9-noyabr — 2001-yil 11-sentyabr), Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining I chaqiriq deputati (1998-2000-yillar fevral).

Biografiyasi 
Erkin Roʻziyev 1947-yil Toshkent viloyatida tugiʼlgan. Roʻziyev Toshkent Oliy partiya maktabini va Toshkent Iqtisodiyot universitetini tamomlagan.

Martaba 
Mehnat faoliyatini 1964-yilda avtobazada tokarlikdan boshlagan. Soʻngra “Bekobodgaz” trestida chilangar, marten sexida ishchi, poʻlat erituvchi yordamchisi va Oʻzbekiston metallurgiya kombinatida muhandis boʻlib ishlagan. Besh yil davomida u partiya ishiga rahbarlik qildi.

1990-yilda xalq deputatlari Bekobod shahar Kengashi raisi, soʻng Toshkent viloyati ijroiya qoʻmitasi raisi lavozimlarida ishlagan. 1991-1992-yillarda Oʻzbekiston Xalq demokratik partiyasi Toshkent viloyat kengashi birinchi kotibi , soʻngra Oʻzbekiston Prezidenti huzuridagi Davlat nazorati qoʻmitasining Toshkent viloyati boʻyicha boʻlimi mudiri lavozimlarida ishlagan. 1992-yil oktyabr oyida Bekobod shahri hokimi etib tayinlandi. 1993-yil 9-dekabrda esa Toshkent viloyati hokimining birinchi oʻrinbosari etib tayinlandi.

1995-yil 9-yanvarda Toshkent viloyati hokimi etib tayinlandi. 1998-yil 9-noyabrdan 2001-yil 11-sentyabrgacha Samarqand viloyati hokimi lavozimida ishlagan.

1998-yil fevral oyida Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining 1-chaqiriq deputatlari Toshkent viloyat Kengashi deputati etib saylangan.

Erkin Roʻziyev 2020-yil 22-avgustda vafot etdi.

Manbalar 

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining deputatlari
Toshkent viloyatining hokimlari
2020-yilda vafot etganlar
22-avgustda vafot etganlar
Kishilar
1947-yilda tugʻilganlar
Jamol Qarshi

Jamol Abulfazl ibn Muhammad ibn Umar ibn Xolid al-Qarshi (1230, Olmaliq — 1315, oʻsha yerda) — turkiy tarixchi va yozuvchi.

Tarjimayi holi 
1230-yilda Olmaliq (tarixiy shahar)da tugʻilgan. Muhammad Haydar Dugʻlotiyning yozishicha, Jamol Qarshiyning otalari bolasogʻunlik hofiz, onasi marvlik boʻlgan. Boshlangʻich ta’limni Olmaliqda olgach, Gʻazna va Hirot hukmdori Sulton Mahmud az-Zuvaliy xizmatiga kiradi. U Chigʻatoy ulusining davlat devonxonasida xizmat qilgan.

Jamol Qarshiy uzoq vaqt davomida turli shaharlar hukmdorlari tomonidan homiylik qilingan, shu tufayli u Qarshi (moʻgʻulchadan — saroy aʼzosi) nomi bilan mashhur boʻlgan. U Olmaliq amiri vorisining otabeki edi.

Asarlari 
Jamol Qarshining ilk asari Abu-Nasr al-Javhariyning “As-Sihoh” lugʻati asosida yozilgan “As-suroh min as-sihoh” arabcha-forscha lugʻatdir. Ushbu lugʻatga sharh boʻlmish “Al-mulhaqot bi-s-suroh” Chigʻatoy ulusi mavjudligining dastlabki yillari haqida muhim manbadir.

Adabiyot 

 Абусеитова М. Х. (сост.) История Казахстана в персидских источниках. Том 1. Джамал ал-Карши. Алматы: Дайк-Пресс, 2005. — 410 с.

 

Chigʻatoy ulusi
Muhammad Ali Iskandarov

Muhammad Ali Iskandarov (1983-yil 18-iyunida tugʻilgan) oʻzbek rejissori, aktyor va produseridir. Ijodi davomida, filmlar, kliplar va reklama roliklari ustida ishlagan. 2010-yilda „Oʻyin ichida oʻyin“ filmda bosh rolda suratga tushadi va Oʻzbekistonda aktyor sifatida keng tanildi. Kinorejissor sifatida Men terrorchi emasman (2021) badiy filmi bilan, tanilgan. Shuningdek, ushbu filmning gʻoya va ssenariy muallifidir.

Biografiyasi 
Iskandarov 1983-yil 18-iyunda Toshkent shahrida ijodkorlar oilasida tugʻilgan. Otasi Qurbonali Maqsudxonzoda Iskandariy 1952-yilda Toshkent shahrida tugʻilgan, aktyor va Oʻzbekiston milliy teleradiokompaniyasi rejissori boʻlgan. Katta akasi Umid Iskandarov oʻzbek kinosining eng mashhur aktyorlaridan biridir. 2010—2018-yillarda Iskandarov kliplar va reklama roliklariga rejissorlik qilgan va M&TVa (Yilning eng yaxshi videosi) mukofotiga sazovor boʻlgan. 2019-yilda „Iskandariy Visual“ reklama va kino ishlab chiqarish, prokat va marketing kompaniyasiga asos solgan. Iskandarovning rejissor sifatida birinchi suratga olgan filmi, Men terrorchi emasman (2021). Ush bu filmda Suriyadagi urushning shafqatsiz va real koʻrinishi aks etirilgan.

Oilasi 

 Otasi: Qurbonali Maqsudxonzoda Iskandariy 1957-yil Toshkentda tugʻilgan
 Onasi: Sanoatxon Iskandarova 1957-yil Toshkentda tugʻilgan
 Akasi:  Umid Iskandarov Qurbonalievich 1980-yil Toshkentda tugʻilgan
 Ukasi: Anvar Iskandarov Qurbonalievich 1985-yil Toshkentda tugʻilgan

Taʼlim 

 1989-1999-yillarda 294- va 6-sonli oʻrta maktabda tahsil olgan
 2008-2012-yillarda Mannon Uygʻur nomidagi Toshkent davlat sanʼat instituti talabasi.

Filmografiyasi

Saralangan kliplar 

Iskandarov oʻzbek, qozoq va boshqa xalqaro sanʼatkorlar uchun 70 dan ortiq kliplarga rejissorlik qilgan.

 Jasur Umirov — „Jumagul“ (2012), „Odamlarning toylarida“ (2013)
 Sardor Rahimxon — „Yana manda, yana sanda“ (2013), „Tanhoginam“ (2013), „Meni yolgʻiz qoldirma“ (2013), „Bombey“ (2013)
 Lola Yoʻldosheva — „Qaytmaydi“ (2013)
 Vohidjon Isoqov — „Holiq aka“ (2013)
 Diyor Mahkamov — „Devonang“ (feat. Shahzoda Muhammedova) (2015)
 Botir Yaminov — „Bevafo yor“ (2013) „Bevafo yor 2“ (2015)
 Jasur Gaipov — „Ne boldi“ (2015)
 Asal Shodiyeva — „Yolgʻizim“ (2014)
 Abdulla Qurbonov — „Doʻst“ (2016)
 Shahlo Ahmedova — „Qani“ (2017)

Manbalar

Havolalar 
 
 Muhammad Ali Iskandarov Instagram sahifasi Muhammad Ali Iskandarov Facebookda

1983-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Oʻzbek rejissyorlari
Oʻzbek kinosi
Oʻzbekistonlik erkak aktyorlar
Rejissyorlar
Oʻzbekistonlik rejissyorlar
Ergash Saliyev

Ergash Alibekovich Saliyev (tugʻ. 1956-yil, Oʻzbekiston SSR, Jizzax viloyati, Forish tumani) — oʻzbek pedagogi va davlat arbobi, 2017-yildan Jizzax viloyati hokimi.

Biografiyasi 
Ergash Alibekovich 1978-yilda Samarqand davlat universitetini tamomlagan va 1981-yilgacha Belarus davlat universiteti aspiranti boʻlgan. 1982—1991-yillarda Toshkent politexnika institutida assistent, dotsent va kafedra mudiri, 1992-yilgacha Toshkent davlat texnika universitetida dotsent lavozimlarida ishlagan. 1992-1995-yillarda Toshkent davlat texnika universiteti ilmiy ishlar boʻyicha prorektor oʻrinbosari, 1997-yilgacha Toshkent biznes inkubator texnologiyasi bosh direktori lavozimida ishlagan.

1997—2000-yillarda Jizzax viloyati davlat mulkini boshqarish va tadbirkorlikni qoʻllab-quvvatlash boshqarmasi boshligʻi, 2000—2012-yillarda esa Jizzax viloyati Paxtakor tumani hokimi lavozimlarida ishlagan. 2012-yilda Jizzax davlat politexnika instituti rektori boʻldi.

2016—2017-yillarda Ergash Alibekovich Jizzax viloyati Arnasoy tumani hokimi lavozimida ishlab kelgan va 2017-yilda ushbu lavozimda Ulugʻbek Uzoqov oʻrniga Jizzax viloyati hokimi vazifasini bajaruvchi etib tayinlangan.

Mukofotlar 
 2005-yilda Doʻstlik ordeni bilan taqdirlangan.

Manbalar 

Doʻstlik ordeni sohiblari
Yashayotgan insonlar
1956-yilda tugʻilganlar
Oʻzbekiston senatorlari
Jizzax viloyati hokimlari
Pulsoksimetr

Pulsoksimetr () — kapillyar qonning kislorod bilan toʻyinganligini invaziv boʻlmagan uslubda oʻlchaydigan tibbiy asbob.

Pulsoksimetrning zamonaviy versiyasi Takuo Aoyagi tomonidan 1974-yilda Yaponiyaning Nihon Kohden kompaniyasi uchun ishlab chiqilgan.

Ishlash prinsipi 
Pulsoksimetr — bu kislorodli qon foizini koʻrsatadigan qulay noinvaziv oʻlchash moslamasidir. Aniqroq aytganda, u oksigemoglobindagi arterial gemoglobinning (qondagi kislorod tashuvchi oqsil) foiz miqdorini koʻrsatadi. Oʻpka kasalligi boʻlmagan bemorlar uchun odatda qabul qilinadigan diapazonlar 95-99 foizni tashkil qiladi.
Odatdagi pulsoksimetrda fotodiodga qaratib joylashtirilgan, impulslar yuboruvchi bir juft kichik yorugʻlik diodlari (LED) boʻlgan mikroprotsessordan foydalaniladi. Odatda, qurilma yuzaki qon aylanishi mavjud boʻlgan joyga, masalan, barmoq yoki quloq sohasida qoʻllanadi. Bir yoruglik diodining toʻlqin uzunligi 660 nm (qizil), ikkinchisi esa 940 nm (infraqizil) toʻlqin uzunligiga ega.

Ushbu toʻlqin uzunliklarida yorugʻlikning yutilishi kislorodga toʻyingan hamda kislorodsiz qon uchun sezilarli darajada farq qiladi:
 Oksidlangan gemoglobin koʻproq infraqizil nurlanishni oʻzlashtiradi va koʻproq qizil nurni uzatadi — 940 nm.
 Kislorodsiz gemoglobin koʻproq qizil nurni oʻzlashtiradi va koʻproq infraqizil nurlanishni uzatadi — 660 nm.

Cheklovlar 
 Pulsoksimetr gemoglobin qaysi molekula bilan bogʻlanganligini aniqlashga imkon bermaydi, shuning uchun uni is gazi bilan zaharlanishda ishlatmaslik kerak;
 Qurilmaning oʻlchov aniqligiga gipotoniya, past tana harorati, jismoniy faollik taʼsir qiladi;
 Qondagi metilen koʻki moddasi natijalarni buzib koʻrsatib, qiymatlarni pasaytirishi mumkin;
 Qora, koʻk va yashil tirnoq laklari qurilmaning toʻlqin uzunligiga taʼsir qiladi.

Manbalar 

Tibbiyot
Gabriel Fernandezning oʻldirilishi

Gabriel Daniel Fernándes (2005-yil 20-fevral — 2013-yil 24-may) Kaliforniyaning Palmyle shahrida yashovchi sakkiz yoshli bola boʻlib, u bir necha oy davomida zoʻravonlik va qiynoqqa solingan va oxir-oqibat 2013-yil 22-may kuni oʻzining halokatli kaltaklanishi bilan yakunlangan. Bu ikki kundan keyin uning oʻlimiga olib keldi. Uning onasi Pearl Fernandez va uning sevgilisi Isauro Aguirre qiynoqlarning alohida holatlari bilan birinchi darajali qotillikda ayblanib, sudlangan. Pearl Fernandez umrbod qamoq jazosiga, Isauro Aguirre esa oʻlimga hukm qilindi.

Zoʻravonlik va qotillik 
Pearl Fernandez va Isauro Aguirrening uyida boʻlgan sakkiz oy davomida Gabriel Fernandez muntazam ravishda yomon munosabatda boʻlgan va qiynoqqa solingan. Suiisteʼmol qilish suyaklarning sinishiga olib keladigan muntazam jismoniy zarbalarni oʻz ichiga oladi; mushuk axlati va axlatini, oʻz qusuqlarini va buzilgan yoki muddati oʻtgan ovqatni eyishga majbur qilish; sigaretalar bilan kuyish; BB toʻpponchasi bilan tananing turli joylariga, shu jumladan yuz va payiga oʻq otish; qalampir seping; ayollar odatda kiyadigan kiyimlarni kiyishga, kichkina shkafda bogʻlab, ogʻzini bogʻlab uxlashga, muzdek sovuq vannalar olishga majbur boʻladilar. Fernandezning akalarining soʻzlariga koʻra, Fernandez zoʻravonlikka uchraganida, uning onasi va oʻgay otasi kulishardi. Maʼlumotlarga koʻra, Agirre Fernandezga yomon munosabatda boʻlgan, chunki u gey ekanligiga ishongan. Zoʻravonlik va qiynoqlar Fernandezning akalariga tarqalmadi.

Oʻlim 
2013-yil 22-may kuni Pearl Fernandez 9-1-1 raqamiga qoʻngʻiroq qilib, oʻgʻli Gabriel Fernandez nafas olmayotgani haqida xabar berdi. Fernandez oʻyinchoqlarini tozalay olmagani uchun onasi va Agirre tomonidan kaltaklangan edi. Birinchi qutqaruvchilar yetib kelganlarida, uni yerda bir qancha jarohatlar bilan yalangʻoch holda topishdi. Agirre ularga Fernandezning „gey“ ekanligini tushuntirdi, garchi maʼlumotlar ahamiyatsiz edi. Feldsherlar uni kasalxonaga olib borishdi, u yerda shifokorlar uning miyasi oʻlgan deb eʼlon qilishdi. U ikki kundan keyin, 2013-yil 24-mayda Los-Anjeles bolalar kasalxonasida vafot etdi. U sakkiz yoshida vafot etdi va rasmiy otopsi shuni koʻrsatdiki, u pichoqlash, tashlab ketish va ommaviy toʻyib ovqatlanmaslik bilan ogʻir travmadan vafot etgan.

Manbalar 

2005-yilda tugʻilganlar
2013-yilda vafot etganlar
Daxmai shohon (Buxoro)

Daxmai shohon (Shohlar daxmasi, Podshohlar xilxonasi) — meʼmoriy yodgorlik. Temuriylar, Shayboniylar va Ashtarxoniylar sulolalari vakillari dafn etilgan daxmalardan tashkil topgan xilxona. Oʻzbekistonning Buxoro viloyati Kogon tumani Qasri Orifon qishlogʻidagi Bahouddin Naqshband majmuasida joylashgan.

Daxmai shohon "Raravi daroz" nomli uzun yoʻlak boʻylab joylashgan, toʻrtburchak tarhli, 2,5 metr balandlikda, usti kulrang marmarlar bilan qoplangan. Marmardagi tokchalar, ustunchalar, bezaklar, naqshlarning baʼzida yozuvlar bilan uygʻun holda uchrashi marmar oʻymakorligi va xattotlik sanʼatining oʻziga xos namunalaridir.

Daxmai shohon sufa shaklida baland koʻtarilgan 6 ta daxmalardan tashkil topgan. Daxmalar katta gʻishtin parallel koʻrinishida boʻlib, bezakli marmar bilan qoplangan. Ustidagi qabrtoshlar yuzasiga bitilgan Qurʼon oyatlari, tarixiy ismlar va sanalar, sanʼatkorona bezaklari hamda oʻziga xos, betakror meʼmoriy shakli bilan diqqatga sazovordir.

Daxmai shohondagi "Temuriy sultonlar daxmalari", "Shayboniylar daxmasi", "Abdullaxon II daxmasi", "Imomqulixon daxmasi", "Subhonqulixon daxmasi", "Podsho Oyim daxmasi", "Ubaydullaxon II daxmasi" har biri alohida nom ostida Oʻzbekiston moddiy va madaniy meʼrosining koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat himoyasiga olingan.

Temuriylar sulolasiga tegishli daxmalar 
Daxmai shohon tadqiq etilishi natijasida unda XV asrga va Temuriylarga tegishli daxmalar aniqlangan.

Shayboniylar sulolasiga tegishli daxmalar 
Daxmai shohon tadqiq etilishi natijasida unda XVI asrga va Abdullaxon IIga tegishli "Abdullaxon daxmasi" aniqlangan.

Ashtarxoniylar sulolasiga tegishli daxmalar 
Daxmai shohon tadqiq etilishi natijasida 1690-yillarda Subhonqulixon va uning xotini Sitorai Mohi xossa tomonidan 3 ta daxma ("Subhonqulixon daxmasi", "Ubaydullaxon daxmasi", "Podsho Oyim daxmasi") qurilganligi; daxmalarda Imomqulixon va Nadr devonbegilarning nomlari ham bitilganligi aniqlangan.

Manbalarga koʻra, Abulfayzxon ham shu yerda dafn etilgan.

Subhonqulixon va Ubaydullaxon daxmalarining tarxi bir-birini takrorlaydi. Ularning janubiy qismida qubbasimon koridor-vestibul, uning tomida tuynuklar, shimoliy devorida esa qubbasimon daxmalarga olib kiruvchi eshiklar joylashgan.

Ayollar daxmasi — bir-biri bilan qiya gumbazli xochsimon shakllar koʻrinishidagi keng tuynuklar orqali tutashtirilgan 6 ta xonadan iborat. Xonalardan birining tepasi zinapoyali vestibul hisoblanadi.

Manbalar

Adabiyotlar 
 
 
 

Buxoro viloyati yodgorliklari
Sherzod Karimov

Sherzod Karimov (1989-yil 26-yanvarda tugʻilgan; Fargʻona, Oʻzbekiston SSR) – oʻzbek futbolchisi, yarim himoyachi pozitsisyasida oʻynagan.

Futbolchilik faoliyati 
Sherzod Karimov professional faoliyatini 2006-yilda „Shayxontohur“ kluibda Birinchi liga musoboqasida boshlagan. 2008-yilda esa Oliy liganing „Qizilqum“ klubiga oʻtdi. Karimov „Qizilqum“ tarkibida 2009-yil boshiga qadar toʻp urgan va shu vaqt ichida jamoa tarkibida oʻn ikkita oʻyin oʻtkazgan.

2009-yil boshida Sherzod Karimov Toshkentning "Paxtakor" klubi bilan shartnoma imzoladi. 2013-yilning fevral oyida „Paxtakor“ Sherzod Karimovni Xitoyning „Qingdao Zhongnen“ klubiga ijaraga bergan edi. Xitoy terma jamoasi tarkibida Sherzod Karimov asosiy tarkibda joy ololmadi va oʻsha yilning iyun oyida „Paxtakor“ga qaytdi. U shu vaqtga qadar „Paxtakor“ safida 124 ta oʻyinda maydonga tushib, 19 ta gol urgan.

2022-yil mavsum yakunida futbolchilik faoliyatini yakunlagan.

Milliy terma jamoa 
Karimov U-19, U-20, U-23 va kattalar terma jamoasida Oʻzbekistonni toʻrtta xalqaro toifada himoya qilgan.

Yutuqlar 
  Oʻzbekiston chempioni: 2012, 2014, 2015, 2018
  Oʻzbekiston vitse-chempioni: 2009, 2010, 2019
  Oʻzbekiston chempionati bronza medali sovrindori: 2011
  Oʻzbekiston kubogi sohibi: 2009, 2011
  Oʻzbekiston Pro ligasi: 2021

Manbalar

Havolalar 

 Sherzod Karimov Footballfactsru saytida

 Sherzod Karimov Soccerway saytida
 Sherzod Karimov National-Football-Teams.com saytida
 Sherzod Karimov Transfermarkt saytida

Yashayotgan insonlar
1989-yilda tugʻilganlar
26-yanvarda tugʻilganlar
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Xitoydagi chet ellik erkak futbolchilari
Erkak futbol yarim himoyachilari
Oʻzbekistonlik muhojir erkak futbolchilari
Qizilqum klubi futbolchilari
Paxtakor jamoasi futbolchilari
Navbahor futbolchilari
Lokomotiv Toshkent futbol klubi futbolchilari
Surxon klubi futbolchilari
Qingdao Hainiu F.C. (1990) futbolchilari
Neftchi (Fargʻona) futbolchilari
Oʻzbekiston 20 yoshgacha boʻlgan terma jamoasi futbolchilari
Oʻzbekiston milliy terma jamoasi erkak futbolchilari
Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Xitoy Superligasi futbolchilari
Osiyo oʻyinlari 2010 futbolchilari
Oʻzbekistonning Osiyo oʻyinlaridagi sportchilari
Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari
SSSRda tugʻilganlar
Oʻzbekiston SSRda tugʻilganlar
Oʻzbekiston kishilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Anvar Gʻofurov

Anvar Xusainovich Gʻofurov (1982-yil 14-mayda tugʻilgan; Samarqand, Oʻzbekiston SSR, SSSR) – oʻynagan oʻzbek futbolchisi. 2000-yildan Oʻzbekistonning bir-nechta futbol klublari safida va 2007—2010-yillarda Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasida himoyachi sifatida toʻp surgan.

Martaba 
Anvar Gʻofurov professional faoliyatini 2000-yilda „Jizzax Soʻgʻdiyona“ jamoasida boshlagan. 2002-yilda Toshkentning „Paxtakor“ klubiga oʻtgan boʻlsa, 2003-yilda esa Namanganning „Navbahor“ klubi bilan shartnoma imzoladi.. 2005-yilda Anvar Samarqandning „Dinamo“ jamoasiga oʻtgan, biroq bor yoʻgʻi bir mavsum oʻynab, „Mashal“ jamoasiga oʻtgan. Gʻofurov 2008-yilgacha „Mashal“da toʻp urgan boʻlsa, keyingi yili Toshkentning „ Bunyodkor“ klubi bilan shartnoma imzoladi. Gʻofurov shu vaqtga qadar „Bunyodkor“ bilan 84 ta oʻyinda maydonga tushib, 3 ta gol urgan.

Terma jamoadagi faoliyati 
Anvar Gʻofurov Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi tarkibida 2007-yilda maydonga tusha boshlagan. 2010-yilda terma jamoadagi faoliyatini yakunlagan. Umumiy hisobda u milliy terma jamoa safida 21 ta oʻyinda maydonga tushib, bitta gol urgan.

Yutuqlari 

 „Paxtakor“

 Oʻzbekiston chempioni: 2002
 Oʻzbekiston kubogi sohibi: 2002

 „Mashal“

 Oʻzbekiston chempionatining bronza medali sovrindori: 2007-yil

 „Bunyodkor“

 Oʻzbekiston chempioni: 2009, 2010, 2011, 2013
 Oʻzbekiston vitse-chempioni: 2012
 Oʻzbekiston kubogi sohibi: 2010, 2012, 2013
 Oʻzbekiston kubogi finalchisi: 2009, 2014
 Oʻzbekiston Superkubogi sohibi: 2013

Manbalar

Havolalar 

 
 

14-mayda tugʻilganlar
1982-yilda tugʻilganlar
Samarqandda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Kishilar
Alifbo boʻyicha sportchilar
Alifbo boʻyicha futbolchilar
Alifbo boʻyicha futbol murabbiylari
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Erkak futbol himoyachilari
Soʻgʻdiyona Jizzax futbolchilari
Paxtakor jamoasi futbolchilari
Navbahor futbolchilari
Dinamo Samarqand futbolchilari
Mashʼal klubi futbolchilari
Bunyodkor klubi futbolchilari
Obod klubi futbolchilari
Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Oʻzbekiston milliy terma jamoasi erkak futbolchilari
Oʻzbekistonlik futbol murabbiylari
Dilbar Abdulazizova

Dilbar Sabitovna Abdulazizova (1951-yil 12-sentyabrda tug'ilgan, Do'rmon, Toshkent viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbek teatr va kino aktrisasi, Oʻzbekiston Respublikasi xalq artisti (2013).

Biografiyasi 
Dilbar Abdulazizova 1972-yilda Aleksandr Nikolayevich Ostrovskiy nomidagi Toshkent davlat teatr va rassomchilik institutini (hozirgi Davlat sanʼat va madaniyat instituti) tamomlagan. Shu yili Xamid Olimjon nomidagi Samarqand viloyat musiqali drama teatrida ish boshladi. 1973-yilda Respublika Oʻzbekiston yosh tomoshabinlar teatri teatri aktrisasi boʻldi.

2000-yilda Dilbar Abdulazizova xizmat koʻrsatgan artist, 2013-yilda esa Oʻzbekiston Respublikasi xalq artisti  unvoniga sazovor boʻlgan.

Oʻzbekiston Respublikasi xalq artisti Dilbar Abdulazizova 2019-yil 15-mart kuni uzoq davom etgan xastaligi tufayli vafot etdi.

Teatr asarlari 
Dilbar Abdulazizova oʻndan ortiq turli spektakllarda rol oʻynagan. Uning asosiy rollari quyidagi spektakllarda edi:

 „Qor malikasi“
 „Qoʻngʻiroqli ayyor“
 „Mening otam qahramon“
 „Otlar yigʻlaganda“
 „Qizil qalpoqcha“

Kino ishi 
Dilbar Abdulazizova oʻzbek filmlarida ham suratga tushgan:
 „Bahor qaytmaydi“ — Lobar rolini ijro etgan (1970) .
 „Sarvinoz“ — yoshligida Ilhomning onasi rolini oʻynagan (2004).
 „Sehrgar“ — xola rolini oʻynagan (2011).

Manbalar 

Toshkentda vafot etganlar
2019-yilda vafot etganlar
15-martda vafot etganlar
1951-yilda tugʻilganlar
Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artistlar
Oʻzbekiston xalq artistlari
Toshkent sanʼat instituti bitiruvchilari
Malika Qodirxonova

Malika Akbarovna Qodirxonova (tugʻ. 1967-yil, Toshkent) — oʻzbek davlat arbobi, tadbirkor, IV chaqiriq Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati aʼzosi, 2021-yildan Senatning Xotin-qizlar va gender tengligi masalalari qoʻmitasi raisi.

Biografiya 
Malika Akbarovna Qodirxonova 1967-yilda Oʻzbekiston SSRning Toshkent shahrida tugʻilgan. U 2015—2019-yillarda Toshkent viloyati „Ayollar tadbirkorligiga koʻmaklashish“ markazi rahbari sifatida xotin-qizlar oʻrtasida tadbirkorlikni rivojlantirish borasida katta ijobiy natijalarga erishdi. Malika Qodirxonovaning faolligi va tashabbusi bilan 2015-yilda viloyatda 300 nafar tadbirkor ayol faoliyat yuritgan boʻlsa, 2019-yilda ularning soni 4 ming nafardan oshgani buning dalilidir. „Nogironlar — tadbirkor ayollar“ uyushmasining Toshkent viloyatida tashkil etilgani ham Malika Akbarovnaning saʼy-harakatlari samarasidir. U 2020-yilda IV chaqiriq Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati deputati, shuningdek, Senatning Byudjet va iqtisodiy islohotlar qoʻmitasi aʼzosi. Malika Akbarovna 2021-yilda Oliy Majlis Senatining Xotin-qizlar va gender tengligi masalalari qoʻmitasi raisi etib saylandi.

Mukofotlar 
2018-yilda „Doʻstlik ordeni“ bilan taqdirlangan.

Manbalar 

Toshkentda tugʻilganlar
Kishilar
Yashayotgan insonlar
1967-yilda tugʻilganlar
Oʻzbekiston senatorlari
Toshkentda tugʻilganlar
Marjinal savdo

Marjinal savdo () savdogarga kelishilgan summa — marjani garov ostida kreditga bergan holda, pul va/yoki tovarlardagn foydalangan holda spekulyativ savdo operatsiyalarini oʻtkazishdir.

Marjinal savdo oddiy ssudadan shu bilan farq qiladiki, olingan pul miqdori odatda garov (marja) miqdoridan bir necha baravar koʻp boʻladi. Misol uchun, AQSh dollariga 100 ming evro sotib olish yoki sotish boʻyicha shartnoma tuzish huquqini berish uchun broker odatda 2 ming dollardan ortiq boʻlmagan garov pulini talab qiladi. Marjinal savdo savdogarga bir xil kapital bilan operatsiyalar hajmini oshirish imkonini beradi.

Kursning oshishi boʻyicha oʻynaydigan treyderlar „buqalar“ deb ataladi va kursning pasayishi bilan oʻynaydiganlar esa, yaʼni, qoplamasiz savdoni bilan shugʻullanadiganlar „ayiqlar“ deb ataladi.

Xatarlar 
Marjinal savdoning keng qoʻllanishi bozorda bitimlar soni va summasini oshiradi. Bu holat savdo operatsiyasi natijasining oʻzgarish tezligining oshishiga, xatarlarning oshishiga olib keladi. Bitimlar hajmining oʻsishi bozorning xarakteriga taʼsir qiladi. Koʻp sonli xaotik mayda bitimlar bozor likvidligini oshiradi va uni barqarorlashtiradi. Boshqa tomondan, agar bitimlar bir yoʻnalishda amalga oshirilsa, ular narxlar tebranishini sezilarli darajada oshirishi mumkin.

Kredit yelkalaridan foydalanish juda tez boyib ketishga ham, kapitalni tez yoʻqotishga ham olib kelishi mumkin. Statistik maʼlumotlarga koʻra, xususiy investor hisobraqamlarining 76 foizi kredit yelkasi bilan savdo qilishda pul yoʻqotadi. Shuning uchun, foydalanilgan kredit yelkasining optimal qiymatini topish uchun siz sotilgan vosita kotirovkalarining oʻrtacha oʻzgaruvchanligiga eʼtibor berishingiz kerak. Oʻzgaruvchanlik qanchalik yuqori boʻlsa, katta kredit yelkasidan foydalanish hatto tasodifiy bozor tebranishlari natijasida sezilarli yoʻqotishlarga olib kelishi ehtimoli ham shunchalik yuqori boʻladi.

Manbalar 

 Iqtisodiyot
Oʻzbekistonning Polshadagi elchixonasi

Oʻzbekistonning Polshadagi elchixonasi — Oʻzbekistonning Polshadagi rasmiy diplomatik va yagona vakolatxonasi boʻlib, Varshava shahridagi Kraski koʻchasidagi 21-binoda joylashgan. Elchixona 2003-yildan buyon faoliyat koʻrsatib kelmoqda. 2019-yildan buyon hozirgacha Babaev Baxram Jalolovich Oʻzbekiston Respublikasining Polsha Respublikasidagi Favqulodda va Muxtor elchisi lavozimi oʻtab kelmoqda.

Polsha va Oʻzbekiston oʻrtasidagi ilk diplomatik munosabatlar 1992-yil 19-martda oʻrnatilgan.

Elchixona haqida 
Elchixona Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining „Polsha Respublikasidagi Oʻzbekiston Respublikasining Bosh konsulxonasini Polsha Respublikasidagi Oʻzbekiston Respublikasi elchixonasi etib qayta tashkil etish toʻgʻrisidagi“gi 2004-yil 29-iyun 300-son qaroriga koʻra qayta tashkil etilgan.

Oʻzbekistonning Varshavadagi elchixonasi Polshadagi mahalliy, oʻzbek va xalqaro fuqarolarga keng qamrovli konsullik xizmatlarini koʻrsatadi.

Oʻzbekistonning Varshavadagi elchixonasi oʻzining konsullik xizmatlari orqali Polsha fuqarolariga yordam beradi va ular quyidagi holatlarni oʻz ichiga oladi:
 Oʻzbekiston iqtisodiyoti, madaniyati, sporti, taʼlimi va boshqalarga oid umumiy yoki maxsus maʼlumotlar zaruriyati  boʻlganida;
 Oʻzbekiston fuqaroligini olish talablari va jarayoni haqida maʼlumotlar zaruriyati  boʻlganida;
 Oʻzbekistondagi aniq aloqalar va maʼlumotlar zaruriyati  boʻlganida;
 Oʻzbekiston vizasiga murojaat qilishni va olish zaruriyati  boʻlganida.

Manbalar 

Polsha
Polsha
Oʻzbekiston — Polsha munosabatlari
Oʻzbekiston Paralimpiada oʻyinlarida

Oʻzbekiston 2004-yilda Afinada boʻlib oʻtgan Paralimpiya oʻyinlarida pauerlifting boʻyicha yagona vakili (Yusup Qodirov) bilan debyut qilgan. Erkaklar oʻrtasida 75 kg boʻlgan vazn toifasida Qodirov shtangani koʻtara olmadi. Oʻzbekiston 2008-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlariga pauerlifting va suzish boʻyicha ikkita sportchini yuborgan, biroq ular ham birorta ham medalni qoʻlga kirita olishmagan. 2012-yilda Londonda boʻlib oʻtgan yozgi Paralimpiya oʻyinlarida erkaklar oʻrtasida para-dzyudo boʻyicha 73 kg vazn toifasida Sharif Xalilov Oʻzbekiston hisobidagi ilk medalni (kumush) qoʻlga kiritdi. Oʻzbekiston uchun Paralimpiya oʻyinlarining eng muvaffaqiyatli natijasi 2016-yili Rio-de-Janeyroda boʻlib oʻtgan boʻlib, ular jami 31 ta medalni qoʻlga kiritib, medallar jadvalida kuchli yigirmatalikka kirgan edi. Oʻzbekiston paralimpiyachilari 2014-yilgi va 2018-yilgi Qishki Paralimpiya oʻyinlarida qatnashgan, biroq medal olisholmagan.

Medallar

Yana qarang 
 Oʻzbekiston Milliy paralimpiya qoʻmitasi

Manbalar 

Oʻzbekiston sporti
Oʻzbekiston Yozgi Paralimpiada oʻyinlarida
Sharif Halilov

Sharif Oʻrinovich Xalilov (1989-yil 28-oktyabr, Buxoro, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbek dzyudochisi-paralimpiyachi, 73 kg, 81 kg va 100 kg boʻlgan vazn toifalarida ishtirok etgan. 2012-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlari kumush medali sovrindori, 2016-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlari ishtirokchisi, 2020-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlarining bronza sovrindori, Para-Osiyo oʻyinlari gʻolibi va medali sovrindori, Osiyo chempioni, Koʻzi ojizlar va zaif koʻruvchilar oʻrtasidagi Jahon oʻyinlari sovrindori.

Faoliyati 
2010-yilda Guanchjouda (Xitoy) boʻlib oʻtgan Yozgi Para-Osiyo oʻyinlarida 73 kg vazn toifasida u finalda yaponiyalik dzyudochi Xidekatsu Takaxashiga yutqazib, oʻyinlarning kumush medalini qoʻlga kiritdi. 2011-yilda Antaliyada (Turkiya) boʻlib oʻtgan koʻzi ojizlar va zaif koʻruvchilar oʻrtasidagi Jahon oʻyinlarida dzyudo boʻyicha 73 kg vazn toifasida bronza medalini qoʻlga kiritdi. 2012-yilda Londonda (Buyuk Britaniya) boʻlib oʻtgan yozgi Paralimpiya oʻyinlarida 73 kg vazn toifasida finalda ukrainalik dzyudochi Dmitriy Solovyovga yutqazib qoʻydi va shu tariqa oʻyinlarning kumush medalini qoʻlga kiritdi.

2014-yilda Yozgi Para-Osiyo oʻyinlarida ham Incheon (Janubiy Koreya) 81 kilogramm vazn toifasida, u magʻlub Rung Chatphuengdan (Tailand) final va oʻyinlarning oltin medalini qoʻlga kiritdi. 2015-yilda Seul (Koreya Respublikasi) boʻlib oʻtgan koʻzi ojizlar va zaif koʻruvchilar oʻrtasidagi Butunjahon oʻyinlarida dzyudo boʻyicha 81 kg vazn toifasida kumush medalni qoʻlga kiritdi. 2016-yilda Rio-de-Janeyroda (Braziliya) boʻlib oʻtgan yozgi Paralimpiya oʻyinlarida 81 kg vazn toifasida 1/16 finalda britaniyalik Djonatan Dreynuga yutqazib qoʻygandi. Tasalli raundida u avvaliga fransiyalik Olimpiya chempioni Siril Djonardni magʻlub etdi, keyin esa eronlik Seyed Omid Djafariga imkoniyatni boy berib, oʻyinlardagi ishtirokini yakunladi.

2018-yilda Jakartada (Indoneziya) boʻlib oʻtgan yozgi Paraosiyo oʻyinlarida 100 kg gacha vazn toifasida bronza medalini qoʻlga kiritdi. 2019-yili Atirauda (Qozogʻiston) dzyudo boʻyicha koʻzi ojizlar va zaif koʻruvchilar oʻrtasida oʻtkazilgan Osiyo chempionatida 100 kg gacha vazn toifasida oltin medalni qoʻlga kiritdi.

2021-yilda Tokioda (Yaponiya) boʻlib oʻtgan Yozgi Paralimpiya oʻyinlarida 100 kg gacha vazn toifasida braziliyalik Antonio da Silva ustidan gʻalaba qozonib, bronza medalini qoʻlga kiritdi. Oʻsha yili Oʻzbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning farmoni bilan Sharif Halilov Jasorat medali bilan taqdirlangan.

Manbalar 

Jasorat medali sohiblari
Yashayotgan insonlar
1989-yilda tugʻilganlar
Oʻzbekiston para-dzyudochilari
Paralimpiada oʻyinlaridagi oʻzbekistonlik kumush medal sohiblari
Paralimpiada oʻyinlaridagi oʻzbekistonlik bronza medal sohiblari
SSSRda tugʻilganlar
Oʻzbekiston SSRda tugʻilganlar
Buxoroda tugʻilganlar
Oʻzbekiston kishilari
Uchqun Quronboyev

Uchqun Umirbekovich Quronboev (1996-yil 18-iyul, Oʻzbekiston) — oʻzbek dzyudochisi-paralimpiyachi, 66 kg vazn toifasida. 2021-yilda XVI Yozgi Paralimpiya oʻyinlarida oltin medalni qoʻlga kiritdi. Dzyudo boʻyicha Gran-pri bosqichlari gʻolibi va sovrindori, Jahon kubogi bosqichi gʻolibi.

Faoliyati 
2012-yilda Samarqand shahrida oʻtkazilgan yoshlar oʻrtasidagi mamlakat chempionatida 46 kg boʻlgan vazn toifasida birinchi oʻrinni egalladi. Keyingi yili Antaliyada (Turkiya) boʻlib oʻtgan Jahon yoshlari dzyudo turi bosqichida u bronza medalini qoʻlga kiritdi.

2019-yilda Toshkentda oʻtkazilgan dzyudo boʻyicha koʻzi ojizlar va zaif koʻruvchilar oʻrtasidagi Gran-prida 66 kg vazn toifasida u finalda ozarbayjonlik dzyudochi Namig Abasli. 2020-yilda Tbilisida (Gruziya) dzyudo boʻyicha Jahon kubogi bosqichida u oʻz vazn toifasida finalda gruziyalik sportchi Giorgi Kaldanini.

2021-yilda Boku shahrida (Ozarbayjon) koʻzi ojizlar va zaif koʻruvchilar oʻrtasida dzyudo boʻyicha oʻtkazilgan Gran-prida u oʻz vazn toifasida bronza medalini qoʻlga kiritdi. Uorik shahrida (Buyuk Britaniya) Gran-pri bosqichida 66 kg vazn toifasida u finalda ispaniyalik dzyudochi Serxio Ibanesni magʻlub etib, oltin medalni qoʻlga kiritdi. Tokiodagi (Yaponiya) Yozgi Paralimpiya oʻyinlarida oʻz vazn toifasida finalda yana ispaniyalik dzyudochi Serxio Ibanesni magʻlub etdi va shu tariqa oʻyinlarning Olimpiya chempioni. Oʻsha yili Oʻzbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Uchqunga Oʻzbekiston iftixori faxriy unvonini berdi.

Mukofotlari 
 „Jasorat“ medali (2024-yil)

Manbalar 

„Oʻzbekiston iftixori“ unvoni bilan taqdirlanganlar
Yashayotgan insonlar
1996-yilda tugʻilganlar
18-iyulda tugʻilganlar
Oʻzbekiston para-dzyudochilari‎
Paralimpiya oʻyinlaridagi oʻzbekistonlik oltin medal sohiblari
Oʻzbekistonda tugʻilganlar
Oʻzbekiston kishilari
Oʻzbekistonda xristianlik

Oʻzbekiston dunyoviy davlat boʻlib, respublika Konstitutsiyasiga koʻra, barcha diniy tashkilotlar qonun oldida tengdir. Oʻzbekistoning aholisi 2021-yil noyabr oyiga koʻra 35 milliondan oshgan. 2019-yil oʻrtasi AQSH hukumati hisob-kitoblariga koʻra 30,3 million aholining 88 foizini musulmonlar tashkil qiladi, biroq Tashqi Ishlar Vazirli aholining 93-94 foizi musulmonlar ekanligini taʼkidlaydi. Hisobotlarga koʻra, aholining taxminan 3,5 foizini rus pravoslavlari tashkil etgan va statistik maʼlumotlarga koʻra, etnik ruslar va boshqa pravoslavlarning emigratsiyasi tufayli bu raqam pasayishda davom etgan va 2020-yilda Pew tadqiqot markazi hisobotlariga koʻra aholining 97,1 foizini musulmonlar, 2 foizini (345000) xristianlar tashkil etmoqda

Tarix 
Marv xristianlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar eng qadimgi hisoblanadi. Beruniy aytishicha, Marvda Iso Masih tugʻilganidan 200 yil oʻtgach, ushbu din rohib Baraxiy tomonidan olib kirilgan. Arxeologik maʼlumotlar esa Marv shahri atrofida xristian ehromining III — IV asrlarda faoliyat koʻrsatgani haqida maʼlumot beradi.
Markaziy Osiyo hududida arxeologik qazilmalar natijasida V — XIV asrlarga mansub deb topilgan koʻplab xristianlik yodgorliklari, jumladan ibodatxona va monastirlarning xarobalari, freskali ikona yozuvlari, matolarga bitilgan ikonalar, Injil qissalari tasvirlangan keramikalar, boʻyinga osiladigan xoch va medallar hamda xristianlik timsoli tushirilgan davlat tangalari, minglab xoch tushirilgan qabr toshlar yoki qabr ustiga qoʻyilgan xochlar ahamiyatga molik..

Taxminan 14-asrda xristianlik tez pasayishni boshladi. Pasayish omillari orasida mintaqaga tarqalib, u yerda yashovchi xristian jamoalarining koʻp qismini oʻldirgan vabo kiradi. Qolgan nasroniylar, ehtimol, iqtisodiy sabablarga koʻra Islomni qabul qilganlar. Temuriylar davrida siyosiy vaziyat, ehtimol, qiynalayotgan jamoani yanada keskinlashtirgan.

Xabarlarga koʻra, Samarqand va Oʻrta Osiyodagi oxirgi nasroniylar uning nabirasi Mirzo Ulugʻbek tomonidan taʼqib qilingan .Biroq, ishonchli yozuvlar yoʻqligi sababli, mintaqadagi suriyalik nasroniylarning kamayishi bilan bogʻliq tafsilotlar qorongʻiligicha qolmoqda.

1867-yilda ruslar hukmronligi davrida, rus va yevropalik koʻchmanchilar va zobitlarga xizmat qilish uchun yirik shaharlarda pravoslav cherkovlari qurilgani mintaqaga Xristianlik dinining qaytishiga asos boʻlgan.

Amerika Qoʻshma Shtatlarining Xalqaro diniy erkinlik boʻyicha komissiyasi 2005-2020-yillar oraligʻida Oʻzbekistonni oʻzining „Alohida tashvishga soladigan davlatlar“ roʻyxatida saqlagan. 2019-yil davomida hukumat huquq-tartibot organlarining diniy jamoalarga bostirib kirishi va taʼqib qilishini taqiqlashni muvaffaqiyatli amalga oshirgani va 2019-yil avgust oyida komissiya tavsiya etgan chora-tadbirlardan biri boʻlgan Jasliq qamoqxonasi yopilishi Oʻzbekistonning „Alohida tashvishga soladigan davlatlar“ roʻyxatidan chiqarilib komissiyaning „Maxsus kuzatuv roʻyxatiga“ roʻyxatiga kiritilishiga asos boʻlgan.

Manbalar 

Oʻzbekiston
Xristianlik
Oʻzbekistonda xristianlik
Guliston Annaklicheva

Guliston Ahmedovna Annaklicheva (Qoraqalpogʻiston, Oʻzbekiston SSR, SSSR, 1948-yil) — oʻzbek jurnalisti, yozuvchisi, shoirasi, tarjimoni va siyosatchisi, Qoraqalpogʻiston xalq shoirasi, „Qoraqalpogʻiston tongi“ (ruscha „Рассвет Каракалпакстана“) va „Qoraqalpoq adabiyoti“ (ruscha „Каракалпакская литература“) gazetalarining bosh muharriri, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi senatori.

Hayoti 
Guliston Ahmedovna 1948-yilda tugʻilgan. Toʻrtkoʻl shahridagi 11-oʻrta maktabini, 1973-yilda Toshkent Davlat universitetining jurnalistika fakultetini tamomlagan. Keyinchalik u Ukraina Kommunistik partiyasi Markaziy Qoʻmitasi qoshidagi Oliy partiya maktabida tahsil olgan.

2015-yil yanvar oyidan Guliston Ahmedovna Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi aʼzosi (senatori), 2018-yilda esa Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatining Byudjet va iqtisodiy islohotlar qoʻmitasi aʼzosi, „Qoraqalpogʻiston tongi“ gazetasi bosh muharriri boʻlib ishlagan. 2020-yildan Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatining Mudofaa va xavfsizlik masalalari qoʻmitasi aʼzosi, „Qoraqalpoq adabiyoti“ gazetasi bosh muharriri lavozimlarida faoliyat yuritgan.

Ijodi 
40 ga yaqin sheʼriy va nasriy kitoblari, sheʼrlari, hikoyalari, ocherklari, hikoyalari nashr etilgan. 2002-yilda Guliston Ahmedovna „Jahon xalqlari sanʼati“ uyushmasi kengashi qarori bilan „Jahon xalqlari sanʼati laureati“ unvoni bilan taqdirlangan.. Shoiraning tanlangan asarlari 2002-yilda Turkiyadagi sheʼrlar almanaxida, 2004-yilda Germaniyadagi Sharq shoirlari sheʼrlar toʻplami-almanaxida, 2010-yilda uning publitsistik asarlari va sheʼrlari Moskvadagi „Dunyo xalqlarining yaratilishi“ gazetasida nashr etilgan.

Guliston Ahmedovna Aleksandr Blok, Anna Ahmatova sheʼrlarni oʻzbek tilidan qoraqalpoq tiliga, qoraqalpoq tilidan oʻzbek tiliga tarjima qilgan.

Dunyo“ nomli nashri Moskvada, 300 dan ortiq asarining rus tilidagi elektron versiyalari Rossiyaning “Proza RU”, “Stixi RU” internet saytlarida joylashtirilgan.

Mukofotlari 
 2002-yil — Moskvadagi „Jahon xalqlari sanʼati“ uyushmasi boshqaruvi qarori bilan „Jahon xalqlari sanʼati laureati“ unvoni bilan taqdirlangan.

Manbalar 

Oʻzbekistonlik jurnalistlar
Oʻzbekiston Milliy universiteti bitiruvchilari
Fidokorona xizmatlari uchun ordeni sohiblari
Yashayotgan insonlar
1948-yilda tugʻilganlar
Oʻzbekiston senatorlari
Oʻzbek tarjimonlari
Rayhona Qodirova

Rayhona Yusuf qizi Qodirova (tugʻ. 10-noyabr 1993-yil, Toshkent, Oʻzbekiston) — oʻzbek bokschisi, super yengil vaznda ishtirok etadi. Oʻzbekiston terma jamoasi aʼzosi. 2020-yil Tokioda boʻlib oʻtadigan yozgi Olimpiya oʻyinlarida Oʻzbekiston sharafini himoya qilgan.

Faoliyati 
2019-yilda Ulan-Ude shahrida (Rossiya) 60 kilogrammgacha vazn toifasida boks boʻyicha ayollar oʻrtasida boʻlib oʻtgan jahon chempionatida u litvalik Anna Starovoitovani 5:0 hisobida magʻlub etib, birinchi davrada muvaffaqiyatli ishtirok etdi. Ammo keyingi bosqichda u mongolistonlik sportchi Monxorin Namuunga 1:4 hisobida magʻlub boʻldi.

2020-yilda Ammanda (Iordaniya) boʻlib oʻtgan Osiyo va Okeaniya Litsenziyali turnirida 60 kg gacha vazn toifasida ochilish jangida Yangi Zelandiya Troy Garton. Biroq keyingi bosqichda u tailandlik Sudaporn Sisondiga magʻlub boʻldi va shu tariqa ushbu turnirdagi chiqishlarini yakunladi.

2021-yilda Dubayda (BAA) boʻlib oʻtgan boks boʻyicha Osiyo chempionatida 60 kilogrammgacha boʻlgan vazn toifasida hindistonlik sportchi Simranjit Baat chorak final uchrashuvida 1:4 hisobida magʻlub boʻlib oʻta olmadi.

Rayhona Qodirova Tokioda (Yaponiya) boʻlib oʻtgan XXXII Yozgi Olimpiada oʻyinlarida terma jamoaga kiritilgan. Birinchi jangda u Kongo sportchisi Naomi Yumba bilan uchrashdi va 5:0 hisobida ishonchli gʻalabaga erishdi. Chorak finalda u jahon chempioni braziliyalik Beatris Ferreyra bilan jang qildi, ammo 5:0 hisobida magʻlub boʻldi.

2021-yilda Oʻzbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning farmoni bilan Olimpiya harakatini rivojlantirishga qoʻshgan ulkan hissasi uchun „Kelajak bunyodkori“ medali bilan taqdirlangan.

Unvon va mukofotlari 
 „Kelajak bunyodkori“ medali

Manbalar

Havolalar 

 Raykhona Kodirova at Olympedia

1993-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Toshkent sport kishilari
Oʻzbekistonlik ayol bokschilar
Oʻzbekistonlik Olimpiada oʻyinlarida ishtirok etgan bokschilar
2020-yilgi Yozgi Olimpiada o'yinlaridagi bokschilar
21-asrda Oʻzbekiston ayol sportchilari
2022-yilgi Osiyo oʻyinlarida bokschilar
Bokschi ayollar
Oʻzbekistonda tugʻilganlar
Oʻzbekiston kishilari
Oʻzbekiston bokschilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Fransiya mintaqalari

Mintaqa () — Fransiyadagi yuqori darajadagi maʼmuriy-hududiy birlik. Mintaqa — bu oʻziga xos madaniy yoki ijtimoiy oʻziga xoslikka ega boʻlgan muayyan hudud. Hududiy islohot kuchga kirgan kun (2016-yil 1-yanvar)dan boshlab, mamlakat 18 ta hududga boʻlingan, ulardan 13 tasi metropoliyada va 5 tasi dengizorti hududlarida. Islohotdan oldin Fransiya 27 ta mintaqadan iborat edi (metropoliyada 22 ta va dengizortida 5 ta). Oʻz navbatida, mintaqalar departamentlarga boʻlinadi.

Ahamiyati 
Fransiya unitar davlatdir; mintaqalar oʻz qonunlari va qoidalarini oʻrnata olmaydi. Mintaqalar davlat soliqlarining bir qismini hukumatdan oladi va turli ehtiyojlarga sarflanadigan katta byudjetlarga ega.

Vaqti-vaqti bilan mintaqalarga qonun chiqarishda mustaqullik berish masalasi koʻtariladi, ammo bu takliflar har doim qattiq tanqidga uchraydi. Shuningdek, boshqarmalar (Bosh kengashlar) kengashlarini tugatib, ularning funksiyalarini hududiy kengashlarga oʻtkazish, boshqarmalarni quyi boʻgʻin maʼmuriy birlik sifatida saqlab qolish taklif etilgan edi, biroq aniq chora-tadbirlar koʻrilmadi.

2014-yilgi hududiy islohot 
2004-yil mart oyida Fransiya hukumati taʼlim sohasiga aloqador boʻlmagan xodimlarning ayrim toifalarini mintaqalarga oʻtkazish boʻyicha bahsli rejani taqdim etdi. Ushbu rejaning tanqidchilari mintaqalarda buning uchun yetarli moliyaviy resurslar yoʻqligi va bunday choralar mintaqaviy tengsizlikni yanada kuchaytirishiga ishora qildilar.

2014-yilning 2-iyunida Fransiya prezidenti Fransua Olland Fransiyaning mintaqaviy boʻlinmasini isloh qilish loyihasini taqdim etdi, bu loyihada ayrim hududlarni birlashtirish va ularning umumiy sonini 22 dan 13 tagacha qisqartirish (chet eldagi mulklardan tashqari). Islohotning maqsadi 5-10 yil ichida xarajatlarni qisqartirish va 10 milliard yevroni tejashdir.

2014-yilda Fransiya parlamenti (Fransiya Milliy Assambleyasi va Senat) qonunni imzoladi (2015-yil 16-yanvarda nashr etilgan) , bu fransuz hududlari sonini 22 dan 13 gacha qisqartirdi. Yangi hududiy boʻlinish 2016-yil 1-yanvardan kuchga kirdi  .

Mintaqalar roʻyxati 

Oʻzgarishsiz qolgan mintaqalar:

Adabiyotlar
Temurbeklar maktabi

Temurbeklar maktabi — Oʻzbekistonda tashkil etilgan harbiy-akademik litseylar. Ushbu nom 2017—2019-yillarda Respublikadagi barcha harbiy litseylarga (akademik litseylarga) nisbatan qoʻllangan. 2019-yildan esa faqatgina yangi tashkil etila boshlagan harbiy-akademik litseylarga nisbatan qoʻllanilib kelinmoqda. Taʼlim muassasalarining nomi Amir Temur nomiga atab qoʻyilgan.

Dastlab, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning 2017-yildagi farmoniga asosan Respublikadagi barcha harbiy litseylarga „Temurbeklar maktabi“ deb nom berilgan. Keyinchalik, Prezidentning 2019-yildagi qaroriga asosan mudofaa, ichki ishlar va favqulodda vaziyatlar vazirliklari hamda Davlat xavfsizlik xizmati va Milliy gvardiya tarkibida shunday yangi akademik litseydan bittadan shakllantirila boshladi. Natijada, Mudofaa vazirligiga qarashli boʻlgan Samarqand va Urganchdagi „Temurbeklar maktabi“ning faoliyati tugatildi.

Temurbeklar maktablarining roʻyxati

Tarixi 
Dastlab, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev 2017-yilda qabul qilgan "Yoshlarga oid davlat siyosati samaradorligini oshirish va Oʻzbekiston yoshlar ittifoqi faoliyatini qoʻllab-quvvatlash toʻgʻrisida" farmoniga asosan Respublikadagi barcha harbiy litseylarga Amir Temurga atab „Temurbeklar maktabi“ deb nom berilgan. Keyinchalik, Prezidentning 2019-yilda "Oʻsmirlarni harbiy-vatanparvarlik ruhida tarbiyalash hamda Oʻzbekiston Respublikasi Quqolli Kuchlari va davlat xizmati uchun kadrlar zahirasini tayyorlash tizimini takomillashtirishga oid qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida" imzolagan qaroriga muvofiq mudofaa, ichki ishlar va favqulodda vaziyatlar vazirliklari hamda Davlat xavfsizlik xizmati va Milliy gvardiya tarkibida shunday yangi akademik litseydan bittadan shakllantirila boshladi. Natijada, Mudofaa vazirligiga qarashli boʻlgan Samarqand va Urganchdagi „Temurbeklar maktabi“ning faoliyati tugatildi.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi maktablar
Oʻzbekiston qurolli kuchlari
Oʻzbekistonda Navroʻz

Navroʻz O'zbekistonda keng nishonlanadi. Bu kun bahorgi tengkunlik kuni boʻlib, Shimoliy yarim sharda bahorning boshlanishini belgilaydi. Ushbu bayram hozirgi Oʻzbekiston hududiga toʻgʻri keladigan hududda kamida ikki ming yildan beri nishonlanadi.

Oʻzbekiston Sovet Ittifoqi tarkibida boʻlgan davrda Navroʻz bayramini nishonlash odatda norasmiy boʻlgan va baʼzida taqiqlangan edi. Hozirda Oʻzbekistonda Navroʻz rasmiy bayram boʻlib, har yili 21-mart kuni nishonlanadi. Shunga qaramay, bayram tantanalari bir necha kunga choʻziladi.

Navroʻz odatlari 
Bayramga tayyorgarlik koʻrishda odamlar oʻz uylarini va mahallalarini tartibga soladilar, yangi kiyimlar sotib oladilar. Navroʻzdan oldin, bayram paytida va undan keyin bayramning asosiy taomi boʻlmish sumalak tayyorlash odat tusiga kirgan. Sumalak toʻliq unib chiqqan bugʻdoydan tayyorlangan shirin xamir boʻlib, katta qozonda pishiriladi. Sumalak tayyorlash uchun doʻstlar, qarindoshlar va qoʻshnilar – odatda ayollar – qozon atrofida yigʻilishadi, hamma navbatma-navbat aralashtiriladi. Tayyor boʻlgach, sumalak qoʻni-qoʻshni, qarindosh-urugʻ, doʻstlar orasida tarqatiladi. Navroʻz bayramida odamlar qarindosh-urugʻ, doʻstlarni ziyorat qilib, bolalarga sovgʻa-salomlar ulashadi.

Navroʻz bayrami Oʻzbekistonda koʻpincha eng mashhur bayram sifatida tilga olinadi. 21-mart kuni butun mamlakat boʻylab, xususan, Toshkent shahrida bayramona konsertlar tashkil etiladi. Mart oyi davomida kitob yarmarkalari, konsertlar, oʻyinlar, maxsus televidinya va radio dasturlari davom etadi. Qayd etilishicha, 1991-yilda Oʻzbekiston mustaqillikka erishgach, hukumat vakillari Navroʻzni asosiy umumxalq bayrami sifatida targʻib etib, tantanalarning mazmuni va shaklini qattiq nazorat ostigaga olgan.

Manbalar 

Navroʻz
Navroʻz