yakhyo/uz-wiki huggingface dataset:
Zarangak (Rasht tumani)

Zarangak (Rasht tumani)  ()  — Tojikiston Respublikasining Rasht tumani,Hijborak jamoatiga qarashli daha.
Dahadan jamoat markazigacha 2 km,tuman markazigacha 19 km .

Aholisi 
Aholisi —    654  kishi.

Manbalar 

Rasht tumani aholi punktlari
Qalʻa (Rasht tumani)

Qalʻa (Rasht tumani)  ()  — Tojikiston Respublikasining Rasht tumani,Hijborak jamoatiga qarashli daha.
Dahadan jamoat markazigacha 7 km,tuman markazigacha 27 km .

Aholisi 
Aholisi —    318  kishi.

Manbalar 

Rasht tumani aholi punktlari
Mohi Xosa (Rasht tumani)

Mohi Xosa (Rasht tumani)  ()  — Tojikiston Respublikasining Rasht tumani,Hijborak jamoatiga qarashli daha.
Dahadan jamoat markazigacha 11 km,tuman markazigacha 31 km .

Aholisi 
Aholisi —    266  kishi.

Manbalar 

Rasht tumani aholi punktlari
Ushturpast (Rasht tumani)

Ushturpast (Rasht tumani)  ()  — Tojikiston Respublikasining Rasht tumani,Hijborak jamoatiga qarashli daha.
Dahadan jamoat markazigacha 11 km,tuman markazigacha 31 km .

Aholisi 
Aholisi —    76  kishi.

Manbalar 

Rasht tumani aholi punktlari
Xichborak (Rasht tumani)

Xichborak (Rasht tumani)  ()  — Tojikiston Respublikasining Rasht tumani,Hijborak jamoatiga qarashli daha.
Dahadan jamoat markazigacha 20 km .

Aholisi 
Aholisi —    1195  kishi.

Manbalar 

Rasht tumani aholi punktlari
Xudroʻyon (Rasht tumani)

Xudroʻyon (Rasht tumani)  ()  — Tojikiston Respublikasining Rasht tumani,Hijborak jamoatiga qarashli daha.
Dahadan jamoat markazigacha 12 km ,tuman markazigacha 32 km .

Aholisi 
Aholisi —    99  kishi.

Manbalar 

Rasht tumani aholi punktlari
Tinchlik devori (yodgorlik)

Tinchlik devori - Qozog'istonning poytaxti Ostonadagi yodgorlik. LED ekrani bor barg shakliga o'xshash devor.

Tarixi 
“Tinchlik devori” monumenti - Aqto‘be viloyatidan Qozog‘iston poytaxtining 20 yilligiga bag‘ishlangan sovg‘a.

Yangi majmua 29 avgust – Xalqaro yadroviy sinovlarga qarshi harakat kunida ochildi. Chunki bu loyiha Qozog‘iston Prezidentining “Alem. "XXI asr" antiyadroviy manifestining g'oyasi kiritildi. 2018-yilning 29-avgustida Birinchi Prezidentning Farmoni bilan Semey poligoni rasmiy turda yopilganlikdan, yodgorlikning ochilish kuni 1991-yilning 29-avgusti tanlandi.

Yodgorlik Mustaqillik maydonida, Qozoq Milliy san'at universiteti va Mustaqillik saroyining o'rtasida joylashgan. 

“Shu munosabat bilan biz butun insoniyatda ishonch tuyg‘usini uyg‘otamiz. Biz bu kurashni Osiyoda ishonchni mustahkamlashga qaratilgan tadbirlar, jahon va an’anaviy dinlar qurultoyi va poytaxtimizda o‘tkaziladigan boshqa forumlar doirasida davom ettiramiz. Shu bois, Ostona kuni munosabati bilan ushbu ob'yektni taqdim etgan aktobelik do'stlarimizga o'z minnatdorchiligimni bildirmoqchiman. Bu yodgorlik yosh avlodni dunyoda tinchlikni saqlashga chorlaydi”, dedi Prezident ochilish marosimida.

– Tinchlikparvarlik haqidagi xabarimiz, avvalo, kelajak avlodga murojaatdir. Barcha tillarda biz “Tinchlikni saqla!” deb aytamiz, - chunki dunyoning har bir burchagida tinchlik o'rnatilishi kerak! – dedi Prezidentimiz o‘z nutqida!

Tuzilishi 
Yodgorlikning asosiy poydevori yuqori po'latdan yasalgan. Devorda 51 tilda “Tinchlik” degan yozuv bor.

Yodgorlikning umumiy uzunligi - 111 metr, kengligi - 18,4 metr, balandligi - 17,5 metr.

Strukturaga maydoni 616 kvadrat metr LED ekran solingan, u 2.5 mln svetodiodtan iborat.

Manbalar

Havolalar 

 Tinchlik devori . indepalace.kz
Qozogʻiston binolari va inshootlari
Hazorchashma (Rasht tumani)

Hazorchashma (Rasht tumani)  ()  — Tojikiston Respublikasining Rasht tumani,Hijborak jamoatiga qarashli daha.
Dahadan jamoat markazigacha 27 km ,tuman markazigacha 57 km .

Aholisi 
Aholisi —    458  kishi.

Manbalar 

Rasht tumani aholi punktlari
Vang Shuang (futbolchi)

Vang Shuang 1995-yil 23-yanvarda tugʻilgan— xitoylik futbolchi , Milliy ayollar futbol ligasida (NWSL) “Rasing Louisville” klubida oʻynaydi.

Klubdagi karyersi 
Vang Shuang WK-Liga jamoasining Daejeon Sportstoto jamoasi skautlari tomonidan Xubey provinsiyasi jamoasi bilan 2013-yilgi Milliy o'yinlarga tayyorgarlik ko'rayotganda ko'zga tashlandi. 2013-yilning 3-iyulida u klub bilan shartnoma imzolagani va 2013-yilgi EAFF Ayollar o‘rtasidagi Sharqiy Osiyo kubogidan so‘ng ishtirok etishi e’lon qilindi.  Klubdagi birinchi mavsumida Vang Sportstotoga Koreya ayollar Angliya kubogi finaliga chiqishga yordam berdi va beshta o'yinda oltita gol urgani uchun eng qimmat futbolchi mukofotiga sazovor bo'ldi. Dastlabki muvaffaqiyat uning 2013-yilgi Milliy o'yinlar va Xitoy ayollar terma jamoasi bilan bo'lgan majburiyatlari tufayli to'xtatildi.

Shaxsiy hayoti 
2019-yil iyun oyida The Players' Tribune uchun yozgan Vang ota-onasi bilan aloqasi uzilgani, amakisi va xolasi tomonidan qanday o'sganligi va firibgar sindromi bilan kurashayotgani haqida gapirgan edi.

Havolalar 

 Wang Shuang – FIFA competition record (archived)
FIFA Century Club
Yashayotgan insonlar
1995-yilda tugʻilganlar
Jalolobod (Rasht tumani)

Jalolobod (Rasht tumani)  ()  — Tojikiston Respublikasining Rasht tumani,Hijborak jamoatiga qarashli daha.
Dahadan jamoat markazigacha 12 km ,tuman markazigacha 32 km .

Aholisi 
Aholisi —    58  kishi.

Manbalar 

Rasht tumani aholi punktlari
Yarxab (Rasht tumani)

Yarxab (Rasht tumani)  ()  — Tojikiston Respublikasining Rasht tumani,Hijborak jamoatiga qarashli daha.
Dahadan jamoat markazigacha 8 km ,tuman markazigacha 28 km .

Aholisi 
Aholisi —    1658  kishi.

Manbalar 

Rasht tumani aholi punktlari
Yarxabi Chuqurak (Rasht tumani)

Yarxabi Chuqurak (Rasht tumani)  ()  — Tojikiston Respublikasining Rasht tumani,Hijborak jamoatiga qarashli daha.
Dahadan jamoat markazigacha 8 km ,tuman markazigacha 28 km .

Aholisi 
Aholisi —   173  kishi.

Manbalar 

Rasht tumani aholi punktlari
Tang Jiali (futbolchi)

Tang Jiali 1995-yil 16-martda tug'ilgan - xitoylik professional futbolchi, Ispaniya Liga F klubi Madrid CFF va Xitoy ayollar terma jamoasida o'ynaydi. U so'nggida Angliyaning FA WSL jamoasida "Tottenxem" da ijara asosida o'ynadi.

Klubdagi faoliyati 
2021-yilning 21-iyulida Tang FA WSL jamoasining “Tottenxem” klubiga 2021–22-yilgi mavsum oxirigacha ijara asosida qo‘shildi.

Xalqaro martabasi 
Xitoyning 17 yoshgacha boʻlgan milliy terma jamoasi va Xitoyning 20 yoshgacha boʻlgan milliy terma jamoasida o'ynagan Tang 2014-yilning 10-dekabrida 2014-yil Torneio Internacional de Brasília musobaqasida AQShga qarshi 1:1 hisobida durang o'ynagan Xitoy ayollar terma jamoasida debyut qilgan. .

Adabiyotlar

Havolalar 

 Tang Jiali – FIFA competition record (archived)
 Tang Jiali at Soccerway
Yashayotgan insonlar
1995-yilda tugʻilganlar
Yaxakpast (Rasht tumani)

Yaxakpast (Rasht tumani)  ()  — Tojikiston Respublikasining Rasht tumani,Hijborak jamoatiga qarashli daha.
Dahadan jamoat markazigacha 14 km ,tuman markazigacha 34 km .

Aholisi 
Aholisi —  308  kishi.

Manbalar 

Rasht tumani aholi punktlari
Saruhan Bey

Saruhan Bey (vaf.1346) 14-asrda Gʻarbiy Anadoluda markazi Manisa boʻlgan Saruxonoʻgʻullari bekligining asoschisi harazmlik turkman hukmdori.

Hayotiy 
Otasi Alpagʻu bek, otasi Saruxon. Uning taniqli ukalari Chogʻa Bey va Ali Poshodir. Saruhan bek Saljuqiylar sulolasining margra xoʻjayini va uning qoʻmondonligidagi qoʻmondonlardan(nöker)biri boʻlgan deb taxmin qilinadi. U 3 yillik qamaldan keyin Manisani Vizantiyadan oldi. Uning qabri Manisadagi Saruhan Bey maqbarasida (shuningdek,Saruhan Baba qabri, Korhane yoki Gurhane qabri sifatida ham tanilgan).

Manisaning zabt etilishi 
Manisaning fath jarayoni va qanday qoʻlga kiritilgani haqida manbalarda yetarlicha maʼlumot yoʻq. Biroq, bugungi kungacha saqlanib qolgan mish-mishlar mavjud boʻlib, ulardan birinchisi;Saruxon bek Manisaga sharqdan hujum qilib, askarlariga koʻproq koʻrsatish uchun echkilarning shoxlariga sham (yoki mash’al) qoʻyib,Manisa qal’asi tomon joʻnatadi.Sharqdagi bu urush oxirida Manisa olingani haqida mish-mishlar bor. Manisada tasvirlangan hududning nomi Qirtiq. Xalq bu soʻz dushmanni sindirdik degan soʻzdan kelib chiqqan deyishadi. Aytilgan hududda shu nomdagi qishloq boʻlgan boʻlsa-da, bugungi kunda Qirtiq qabristoni bor. Ikkinchisi;Urush ertalabgacha davom etdi, kunning birinchi yorugʻligi bilan Vizantiyaliklar magʻlubiyatga uchradi va bugungi kunda shaharning gʻarbidagi Xorozkoʻy deb nomlanuvchi tumanga qaytarildi. Ilgari Manisaning zabt etilishi bayram sifatida nishonlangan boʻlsa, bu anʼana butunlay unutilgan.

Ibn Battuta bilan uchrashuv 
Manisaga tashrif buyurgan Ibn Batuta sayohat kitobida Saruhan bek haqida shunday yozgan;"Shahar hokimi Saruxon ismli kishidir. Bu yerga kirganimizda bir necha oy oldin vafot etgan oʻgʻlining qabrida topdik. Ota-ona shu qabrda tunu tongni oʻtkazdi. Bolaning jasadi yuvilib, tayyorlangan(balzamlangan)kalayga, temir bilan qoplangan yogʻoch tobutga solingan va murdaning hidini yoʻqotish uchun ochiq gumbazga osib qoʻyilgan. Biroz vaqt oʻtgach, tom qurilib, tobut yerga tushirilib, oʻliklarning kiyimlari yopilardi. Men ilgari koʻp hukmdorlar uchun shunday qilinganini koʻrganman" .Saruhan bey va uning rafiqasi hali ham shomanizm taʼsirida boʻlganligi va turklar Islomni qabul qilganidan keyin ham uning taʼsiri davom etganligini koʻrsatishi bilan qiziq.Ibn Batutaning "Men buni avval ham koʻrganman" deb tilga olinishi turkiylarning shomanizmga boʻlgan sadoqatini koʻrsatuvchi izohdir.

Arxitektura tadqiqotlari 
Saruhan Beyning yagona maʼlum asari – Saruhan Bey Masjidi (Hacet Masjidi), shuningdek,Manisa qal’asida joylashgan hozirda qarovsiz qolgan Kale masjidi deb ham ataladi.

Manbalar 

1346-yilda vafot etganlar
Byward Market

Byward Market, eng. ByWard Market, fr. Marché By - Ottavaning joylashgan joyi. Ottava asoschisi podpolkovnik Jon Bay sharafiga nomlangan. Bu ko'cha ijrochilari ham tez-tez chiqish qiladigan do'konlar, kafelar, restoranlar va bozorlar majmuasidir. Bozor shaharning mashhur sayyohlik joylaridan biridir.

Lowertown shahar hududining janubi-g'arbiy qismida, Chateau Laurier mehmonxonasi, Ichki daromad xizmati va AQSh elchixonasining to'g'ridan-to'g'ri sharqida joylashgan. Gʻarbda Sasseks-drayv, janubda Rido koʻchasi, sharqda Kamberlend koʻchasi, shimolda Klarens koʻchasi bilan chegaralangan (baʼzi binolar Katkart koʻchasigacha choʻzilgan).

1839 yilda bozor Cobblestone Dushanba deb nomlanuvchi to'qnashuv joyiga aylandi.

Tarixiy jihatdan bozor hududi mahalliy frankofoniya va irland jamoalarining diqqat markazida bo'lgan, ammo hozir bu hududda ko'plab anglofonlar yashaydi. Bundan tashqari,1920-1940-yillarda  bozor hududida Ottava yahudiylarining ko'plab do'konlari bor edi (shu sababli ular qo'shni Quyi shahar hududida joylashishni afzal ko'rishdi).

Hududning mashhurligi tufayli bu yerda bir nechta ko'p qavatli kondominiumlar o'sdi, bu Quyi shaharning boshqa hududlaridagi bir-ikki qavatli binolardan farq qiladi.

Havolalar 

 https://www.byward-market.com/
 https://www.lowertown-basseville.ca/
 https://www.bywardmarketsquare.com/
Baxillar haqida kitob

«Baxillar haqidagi kitob» satirik asar. Badiiy nuqtai nazrdan, al-Johizning eng katta asari «Baxillar haqidagi kitob» («Kitob ul-buxalo») bolib, u ziqnalik va saxiylik haqidagi munozarali nomalarning, qurumsoq odamlar haqidagi hikoya va latifalarning tartibsiz to'plamidir. Ushbu hikoyalarning qahramonlari sifatida odatda forslar Xuroson viloyati va O'rta Osiyodagi Marv shahrining aholisi, shuningdek Bag'dod hokimiyatiga deyarli doimo muxolif bo'lgan yarmi shia ko'p millatli Basra ahli ko'rsatiladi. Kitob shuba mafkurasining sohiblari (asosan forslar)ga raddiya bolib, an'anaviy arab qadriyati  badaviylarning haddan tashqari saxiyligida  faqat yovvoyilik va axmoqona isrofgarchilik ko'rinishlarini ifodalagan. Unda oquvchining oldida turli kimsalar  savdogarlar va ziroatchilar, olimlar va ilohiyotchilar, firibgarlar va qashshoqlar koz ongidan o/tadi. Al-Johiz hikoyalaridan birida ahmoqona nutqlar so'zlovchi aqidaparast ilohiyotchini tasvirlaydi, boshqasida Basralik masjid olimlari, ziqna va ezma, kun boyi olov chiqarishning eng tejamkor usullari haqida bahs yuritish bilan shugullanuvchi basralik masjid olimlari ustidan kuladi, uchinchisida qaysidir olimning andishasiz ochofatligi haqida soz yuritadi, tortinchisida  boy ammo xasis kishining ustidan kuladi, uning tilidan Quron va hadisga asoslangan holda baxillikni himoya qiluvchi sozlarini keltiradi.

Biroq al-Johizning kitobi  inson nuqsonlarining oddiygina tavsifidan kattaroq narsa. Baxllarning xatti-harakatini, ularning intilishlarini, mulohaza va dalillarini tahlil qilgan al-Johiz inson xarakterini nozik tushunishini, aql kopincha yurakning «xizmatkori»gina bo'lib qolishini tushunishini ko'rsatadi. Al-Johiz kitobning muqaddimasida o'quvchilarga baxillar haqidagi kulgili hikoyalar va ularning «hiylakor asoslarini» aytib berishni vada qiladi. Darhaqiqat, «baxillar haqidagi kitob»ning aksariyat epizodlarida nafaqat baxillik, balki ularning mantigi, «dalil va mulohazalari» kulgiga olinadi. Bular kitobning eng yorqin sahifalaridir. Bu yerda komizmning asosini nihoyatda nozik sofistika, baxillarning sergap, turli sitatalarga havolalar bilan taminlangan ahmoqona dalillari tashkil etadi. Ularni tasvirlashda al-Johiz benihoya sinchkovlik va ixtirochilikni namoyon etadi. Sofistikaga bolgan ushbu qiziqishda, shuningdek inson intilishlarini (kitobdagi asosiy xususiyatlarni) tahlil qila olishi  rasionalist-moʻʼtaziliy al-Johizning butun korinishi, tafakkur madaniyati va nazariy tadqiqotga moyilligi namoyon boladi.

«Baxillar haqidagi kitob»da ancha keskin ijtimoiy tanqid bor. Kitobning qahramonlaridan biri  basralik boy yer egasi as-Sauriy sudxorlik bilan shug'ullanadi  har narsada tejayveradi: yalangoyoq yuradi, uydagilarni xurmoni danagi bilan yeyishga majbur qiladi va hokazo. Boshqa bir qahramon  boy Ahmad ibn Xalaf ozining baxilligi bilan shuhrat topganidan xursand, chunki bunday «orzu» uni pul so'rovchilarning tixirligidan saqlaydi. Uchinchi qahramon  baxil uy egasi bo'lib, nodonligi va ziqnaligi uning ijarachiga qarshi kulgili nutqida ochib beriladi.

 

Kitoblar
Satirik asarlar
Lowertown (Ottava)

Quyi shahar, ingliz Lowertown, fr. Basse-Ville, tom ma'noda "Quyi shahar" - Ottavaning markaziy qismida, shahar markazidan sharqda joylashgan hudud. Taxminan chegaralari janubda Rido ko'chasi, shimolda Sasseks Drive va Ottava daryosi, g'arbda Rideau kanali va sharqda Rido daryosi. Janubi-g'arbiy Byward bozorining tijorat tumanini o'z ichiga oladi, bu ba'zan o'ziga xos tuman sifatida qaraladi; shimol va sharqda asosan turar-joy binolari joylashgan.

Tarixan, Lowertown ancha katta maydonni egallagan - butun shahar Rido kanalidan sharqda, ya'ni u Sandy Hill va Yangi Edinburgni ham o'z ichiga olgan.

2006 yil holatiga ko'ra Quyi shahar aholisi 11 377 kishi edi.

Tarixiy jihatdan bu hududda ingliz tilida so'zlashuvchi Yuqori shahardan farqli o'laroq, asosan fransuz kanadaliklari va irlandlar yashagan (hozirgi Ottavaning ishbilarmon qismi - Downtown, Centertown va Glebe tumanlari), ammo hozirda, veb-saytga ko'ra. Ottava shahri, ingliz tilida so'zlashuvchilar hudud aholisining yarmidan ko'pini tashkil qiladi va aholining taxminan 1/6 qismi yangi kelgan muhojirlar bo'lib, ular orasida Afrika va Islom davlatlaridan ko'plab muhojirlar bor. Fransuz tilida so'zlashuvchilar orasida ko'plab gaitiliklar bor, garchi ko'plab gaitiliklar qo'shni Vanier va Overbrook hududlarida yashaydi.

1 va 2-Jahon urushlari oralig'ida bu hudud Ottavadagi yahudiylar jamoasining norasmiy markazi hisoblanardi, buning sababi, yahudiy savdogarlarining katta qismi bo'lgan Byward Marketga yaqinligi tufayli. Keyinchalik tuman "yahudiy" degan obro'sini yo'qotdi va 2010-yillarda. sinagoga bu yerda parishionerlar yo'qligi sababli yopildi.

Lowertown shimoliy qismida ko'plab elchixonalar mavjud. Janub tomoni asosan tijorat va biznes bo'lib, janubi-g'arbda yuqori darajadagi do'konlar, jumladan Rideau markazi va Ottavaning eng yirik kitob do'koni bo'limlari va sharqda Rideau ko'chasi bo'ylab, ko'plab kichik do'konlar va ekzotik restoranlar mavjud. Shuningdek, u Ottava jamoat kutubxonasining Rideau filiali va pravoslav yahudiy ibodatxonasiga ega. Quyi shaharda Ottavadagi eng yirik xristian cherkovlari, jumladan Notr-Dam sobori va Irlandiya madaniyati markaziga aylantirilgan sobiq Sent-Brigid cherkovi joylashgan. Boshqa diqqatga sazovor joylarga Grand Hotel Chateau Laurier kiradi.

Jamiyat hayoti 
Hududda bir nechta jamoat markazlari mavjud:

 Patro d'Ottava - sharqiy qismida, frankofonlarga qaratilgan
 Lowertown Sharqiy aholisi qo'mitasi - 40 Koburg
 Routier jamoat markazi - Guigues prospekti, 172

Havolalar 

 http://www.kingedwardavenue.com/ 
 http://www.anewrenaissance.com/lowertown/map.html
Nihon shoki

"Nihon shoki" ( ,  "Yaponcha yilnoma"), "Nixongi" ( 日本紀 - "Yaponiya yozlari"), 720 - Yaponiyadagi eng qadimgi yozma yodgorliklardan biri (" Kojiki " va " Fudoki " bilan birga). Yaponiyaning qadimgi hukmdorlari haqidagi xronologik yozuvlar bilan bir qatorda xudolar va dunyoning yaratilishi haqidagi afsonalar, afsonalar va qo'shiqlar to'plangan " Kojiki " dan farqli o'laroq, uchinchi bobdan boshlab oxirgi o'ttizinchi bobgacha boʻlgan "Nixongi"., 697 yilgacha Yaponiyani boshqargan mamlakat hayoti va nasabnomasi imperatorlari haqida batafsil ma'lumot. e. Kojikidan farqli o'laroq, nixongi qadimgi yapon tilida emas, balki klassik xitoy tilida yozilgan bo'lib, bu hujjatning diplomatik ahamiyati va Qadimgi Yaponiya rasmiy tarixshunosligi an'analari bilan belgilanadi. Nihonganing davomi Shoku Nixongi (Yaponiya yilnomalarining davomi) 697 yildan 791 yilgacha boʻlgan davrni o'z ichiga oladi. Bundan tashqari, Nihonshoki bir xil hikoyaning bir nechta variantlarini taklif qiladi, bu esa yilnomani mavjud boʻlgan turli mifologik majmualar haqida ancha qimmatli ma'lumot manbai qiladi.

Xronika nomining variantlari (“Nixon-shoki” – “Nixongi”) Yaponiya tarixining o‘ziga xos xususiyatlari, shuningdek, Xitoy ta’siri bilan izohlanadi. "Nihon-shoki" so‘zma-so‘z "Nihon sulolasi yozuvlari" degan ma‘noni anglatadi. Bu har bir hukmron sulola yozgan ko‘plab Xitoy yilnomalari sarlavhalarining nusxasi. Yaponiyada, aslida, rasmiy ravishda, sulola o‘zgarmadi, shuning uchun "qo'shimcha" ieroglif keyinchalik olib tashlandi va ovoz berish bilan bu nom "Nihongi" tovushiga ega bo‘ldi.

 Nihon shoki: Yaponiya yilnomalari: 2 jildda / trans., comm. L. M. Ermakova, A. N. Meshcheryakova. - СПб. : Hyperion, 1997 yil. - (Qadimgi Yaponiya adabiy yodgorliklari. IV).
 1-jild: I-XVI o'ramlari. - 1997. - 494 b. - ISBN 5-89332-002-6 .
 2-jild: XVII-XXX varaqlari. - 1997. - 426 b. - ISBN 5-89332-003-4 .

 Nihon Shoki Sharq adabiyoti saytida
 НИХОНГИ / / Yaponiya A dan Z gacha. Ommabop tasvirlangan ensiklopediya. (CD-ROM). - M . : Directmedia nashriyoti, "Bugungi kunda Yaponiya", 2008 yil. - ISBN 978-5-94865-190-3 .
Sintoizm
Olu,olcha

Olu(olcha) — soʻzi fors tilidan oʻzlashgan va oʻzbek tilida aktiv qoʻllanuvchi boʻlib, qoʻshma soʻzlar tarkibida birinchi yoki ikkinchi komponent sifatida qatnashadi. Alisher Navoiy ijodida ham koʻpgina qoʻshma soʻzlar tarkibida kelganligini koʻramiz. Mustaqil holda ham olu shaklida kelgan:
Husnu raʼnoliq bila dastori uzra sanchibon,
Vahki, shaftoli gulidur, yo erur olu guli.
(Badoe ul-vasat, 702)

Olu soʻzining yasalishi 
Olu — soʻzi fors-tojik tili materiali boʻlib, u rang bildiruvchi ol-al soʻzidan yasalgan. Dastlab rangli mevalarni ummumnom — olu nomi bilan atab, keyinchalik yana ularni tur va guruhlarga ajratishda qatnashgan(shaftolu, zardolu, olma, olcha-olucha, olu, gilos va boshqalar).

Olu soʻzining etimoni 
Olu soʻzining etimoni haqida manbalarda maʼlumot berilmagan. Mana shu qoʻllash formalarini qiyoslash va fors-tojik tilidagi rang ifodalovchi soʻz asoslaridan ol-al bilan aloqasi bor. Chunki shu turdagi mevalar bir-birlaridan faqatgina rang, tuslari bilan farqlanadi.

Ranglar boyicha turlari 
fors tilida:
oluzard — sariq olu,
olusiyoh — qora olu,
oluyisafid — oq olular,
parallel:
shaftolu — oq olu,
zardolu — sariq olu,
olbolular qoʻllanadi.

Biologik turlari 
Mevani rangidan tashqari, bilogik belgisi orqali ham nomlanadi:
(pashm alu) — tukli
(yungli oli) — tukdor olu

Qadimgi va hozirgi manbaalarda qoʻllanishi 
Oʻrxun-Yenisey yozma manbalarida uchramaydi. Mahmud Qoshgʻariy lugʻatida aluch(olicha) ,Zamaxshariy lugʻatida a:lu, hozirgi tillarda: tojik tilida olu, fors tilida alu, kurd tilida olucha, turkiy tillarda: turkman tilida garali, qoraqalpoq tilida qaroli kabilar.

Manbalar
Afro-Yevrosiyo

Afro-Yevrosiyo  (shuningdek, Afroyevrosiyo,  yevrasia  yoki Eski Dunyo ) — Afrika, Osiyo va Yevropa qitʼalarini oʻz ichiga olgan quruqlik hisoblanadi. Terminlar uning tarkibiy qismlari nomlarining qo'shma so'zlaridir .  Uning materik qismi Yerda joylashgan katta va eng zich qo’shni quruqlik hisoblanadi. 

Afro-Yevrosiyo  o'z ichiga oladi. Dunyo quruqlikning 57% ni tashkil qiladi va taxminan 6,7 milliard kishini tashkil etadi. Bu esa o’z navbatida dunyo aholisining taxminan 86% ni tashkil qiladi degani. 

Geografiya
Burt Lancaster

Burton Stephen Lancester (talaffuzi: „Burton Stiven Lankaster“, 1913-yil 2-noyabr — 1994-yil 20-oktyabr) amerikalik aktyor va prodyuser boʻlgan. Avvaliga mehribon va qattiqqo‘l obrazlarni o‘ynashi bilan tanilgan Burton kino va keyinchalik televideniedagi 45-yillik faoliyati davomida yanada murakkab va qiyin rollarda muvaffaqiyat qozongan. U eng yaxshi erkak roli uchun Akademiya mukofotiga toʻrt karra nomzod boʻlgan (bir marta gʻalaba qozongan), shuningdek, ikkita BAFTA mukofoti va eng yaxshi bosh rol ijrochisi uchun bitta Oltin globus mukofotini qoʻlga kiritgan. Amerika kino instituti Lancesterni klassik Gollivud kinosining eng buyuk erkak yulduzlari orasida # 19-oʻringa qoʻydi.

Yoshligi 
Lancester 1913-yil 2-noyabrda Nyu-Yorkning Manxetten shahrida, 209 East 106th Streetda joylashgan uyda, Elizabeth (qizalik ismi Roberts) va pochtalyon James Lancesterning oʻgʻli boʻlib tugʻilgan. Uning otasi ham onasi ham ishchilar sinfidan chiqqan protestantlar edi. Bobosi va buvisi Irlandiyadan Qoʻshma Shtatlarga, Olster provinsiyasidan koʻchib oʻtgan muhojirlar edi. Uning onasi tomonidan bobosi va buvisi Belfastdan boʻlgan va Irlandiyaga Olster plantatsiyasining bir qismi sifatida hijrat qilgan ingliz muxolifatchilarining avlodlari boʻlishgan.

Sirkdagi faoliyati 
9 yoshida Lancester Nick Cravat bilan uchrashdi va u bilan umrbod hamkorlikka zamin yasadi. Birgalikda ular shaharning eng qadimgi turar-joylaridan biri boʻlgan Union Settlementda mahalliy teatr spektakllari va sirk sanʼatida harakat qilishni oʻrgandilar. 1930-yillarda ular Lang va Cravat akrobat duetini tuzdilar va tez orada Kay Brothers sirkiga qoʻshilishdi. Biroq, 1939-yilda olgan jarohati Lancesterni katta afsus bilan kasbni tark etishga majbur qildi. Keyin u vaqtinchalik ish topdi, avvaliga Marshall Fildsda sotuvchi, keyin esa turli restoranlarda qo‘shiqchi ofitsiant bo‘lib ishladi.

Amerika Qoʻshma Shtatlari Ikkinchi Jahon urushiga kirgandan soʻng, Lancester 1943-yil yanvar oyida Amerika Qoʻshma Shtatlari Armiyasiga qoʻshildi va armiyaning 21-Maxsus Xizmatlar boʻlimi bilan birga oʻynadi, harbiy guruhlardan biri yerdagi qoʻshinlarni kuzatib borish va ruhiy holatni saqlab qolish uchun USO oʻyin-kulgilarini taqdim etishdan iborat boʻlgan. U 1943-yildan 1945-yilgacha Italiyada general Mark Klarkning Beshinchi armiyasida xizmat qildi. Lancester 1945-yil oktyabr oyida ishdan boʻshatilgan va beshinchi darajali texnik unvoniga ega boʻlgan koʻngilochar mutaxassis edi.

Oʻlimi 
Burt Lancester 1994-yil 20-oktabr kuni ertalab soat 4:50 da uchinchi marta sodir boʻlgan yurak xurujidan so‘ng, Los-Anjelesning Century Siti shahridagi kvartirasida vafot etdi. Oʻsha paytda Lancester 81 yoshga to‘lganiga ikki hafta boʻlgan edi. Uning jasadi kuydirildi va kuli Kaliforniyaning Vestvud qishlogʻida joylashgan Vestvud Memorial Parkidagi katta eman daraxti ostiga sochildi.

Kassa reytingi

Manbalar 

Asli Irlandiyalik amerikaliklar
Amerikalik kinoprodyuserlar
Amerikalik ateistlar
Vyetnam urushiga qarshi amerikalik faollar
Afro-Amerika fuqarolik huquqlari faollari
1994-yilda vafot etganlar
1913-yilda tugʻilganlar
Eng buyuk (Sia qo'shig'i)

"The Greatest" - avstraliyalik qo'shiqchi -qo'shiq muallifi Sianing amerikalik reper Kendrik Lamar ishtirokidagi qo`shig`i, 2016-yil 6-sentyabrda chiqarilgan. Qo`shiq uning ettinchi albomi "This Is Acting"  ning hashamatli qayta nashriga kiritilgan. Qo`shiq Sia va Greg Kurstin tomonidan yozilgan.

Sharhlar 
Atlantikadan Spenser Kornxaber shunday deb yozgan edi: "Hech qanday ijtimoiy kontekst yo`qligi uchun, bularning barchasi yorqin, chiroyli va aytib bo`lmaydigan darajada qayg`uli edi"  . Britaniyaning   gazetasidan Bruno Rassell qo`shiqning kontseptsiyasini "ilhomlantiruvchi" deb atadi, "biz o`zgarishlar qilishimiz mumkinligi va "Eng buyuk" bo`lishimiz kerakligi haqidagi aniq xabar, ammo buning uchun hozir harakat qilishimiz kerak".

Musiqa video 
Ushbu qo`shiq uchun musiqiy videoda 13 yoshli Maddi Ziegler bosh rolni ijro etgan, u ilgari Sianing " Chandelier " va " Chap Thrills " kabi oldingi videolarida bir guruh bolalar bilan birga suratga tushgan. Videoga Sianing o'zi va avstraliyalik rejissyor   rejissyorlik qilgan va raqs qismlarini     xoreograflik qilgan. U trek 2016-yil 6-sentabrda ekran yuzini ko`rdi.

Musiqani tanqidchilar Orlando qirg`iniga bag`ishlanish deb hisoblashdi, chunki teraktga oid ko`plab havolalar, suratga olishda ishtirok etgan ko`plab raqqosalar buni ijtimoiy tarmoqlarda tasdiqlashdi  .

Video past ovozli shovqin bilan boshlanadi va yakunlanadi. Keyin polda yotgan odamlarning o`qlari bor. Qora parik kiygan qizcha jimgina barmoqlari bilan yerdagi odamning yonoqlariga kamalak rangidagi bo'yoq suradi. U yana 48 nafar yoshni qamoqxona kamerasidan ozod qiladi.(49 nafari hujumdanhalok bo'lgan), ammo ularning ozodlikdagi umri qisqa bo'ldi. Keyinchalik ramkada o'q bilan qoplangan devor ko'rinadi, shundan so'ng barcha raqqosalar yerga tushadilar. Oxirgi sahnada Maddi Ziglerning ko'z yoshlari oqishi aks etadi.

Jonli ijrolar 
2016-yil 7-sentabrda Sia birinchi marta Apple tadbirida “The Greatest” qo`shig`ini ijro etdi, San-Frantsiskoda Bill Graham Civic Auditoriumda yangi iPhone 7 modeli taqdimoti chog`ida bo`lib o`tdi. 13 yoshli Maddi Zigler boshchiligidagi 5 nafar raqqosa rang-barang balet liboslarida chiqish qildi va musiqiy videolar ("Buyuk"dan tashqari " Chandelier " ham ijro etdi) fonda bir vaqtning o`zida ekranda namoyish etildi  .

Sia qoʻshiqlari
Sia
Musiqa
Armutcuk (Yenice)

Armutcuk — Çanakkale viloyatining Yenice tumaniga qarashli qishloq.

Tarixi 
Qishloq nomi 1902-yil yozuvlarida Armudcuk Maden sifatida qayd etilgan.

Geografiyasi 
Qishloq Çanakkale shahar markazidan 157 km, Yenice shahar markazidan 58 km uzoqlikda joylashgan.

Aholisi

Manbalar 

Turkiya qishloqlari
Perepechino (Xarovsk tumani, Vologda)

Perepechino ()  — Rossiya Federatsiyasining Vologda viloyati Xarovsk tumanida joylashgan qishloq.
Tuman markazidan Xarovskoye shossesigacha boʻlgan masofa 5,5 km. Eng yaqin aholi punktlari - Kuzovlevo, Sidorovo, Myatnevo, Timonika.

2002 yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, aholi soni 12 kishi edi.

Aholisi 
Aholisi - 20  kishi (2010).

Manbalar
Amrud,murud

Amrud,murud soʻzlari qadimgi turkiy yozma manbalarda uchramaydi.Mahmud Qoshgʻariy asarida armut - nashvati,olmurut shaklida keladi.Alisher Navoiy asarlarida:
Shirada zardolu etib hal,
Yoʻq qadu amrud kaduyi asal.
(Hayrat ul-abror, 214)

Ma'nosi 
Amrud,murud soʻzlari bir asosdan boʻlib,muroʻd sozi arab tilidan fors-tojik tiliga oʻzlashgan.Keyinchalik bu soʻz asosida yana shu mevani atovchi almurud,amrud so'zi yasalgan.Ol(al-) qizil,sargʻish qizil,olov rangi degan ma'noda boʻlib,murut(hozirgi tojik,afgʻon,eron va hind tillarida) nok, nashvati degan ma'nolardadir.

Morfemik boʻlinishi 
Bu soʻz shu shaklida hozirgi zamon oʻzbek  (va hozirgi tojik,eron,afgʻon,hind tillarida) tarkibiy qismlarga boʻlinmaydi,bir yaxlit tub oʻzak sanaladi.Aslida esa, bu soʻz al+murut; ol+murut; al+murud; shaklida ikki qismdan iborat bo'lgan:

Shakllari 
Amrud,armot soʻzlarining qaysi biri birlamchiligi,ularning oldin qoʻllanganligi manbalarda tasdiqlanmaydi.XI asrda armut,XV asrda amrud tarzida qoʻllanishi armut soʻzining manba,asosligini korasatmaydi.Ularning birlamchisi amrud soʻzi boʻlib,uning ham asosi almurud soʻzidir.V.V.Radlov bu so'zning forscha ekanligini qayd etib, armud,armad,armut shakllarini beradi.

Qoʻllanilishi 
Tekshirilayotgan amrud,murud soʻzlari bir mevani emas, balki bir jinsga kiruvchi mevalarni farqlashda qoʻllangan boʻlishi kerak.Chunki murudlar turiga kiruvchi mevalar nashvati - noshpotti,nok,murud-murut,kadimurut,al(u)murut,ol(u)mur(u)t kabi tur va qoʻllanuvchi soz varyantlari bor.

Qadimgi va hozirgi zamon manbalarida 
"Boburnoma"da amrud,Zamaxshariy lugʻatida amrud kabi qoʻllanadi.Hozirgi turkiy tillarda:ozarbayjon tilida armid ,uygʻur tilida amut,almurut,qirgʻiz tilida almurut,qozoq tilida almurt,nek,qoʻmiq tilida ,eroniy tillarda: tojik tilida murod,nok,amrud,fors tilida esa shu meva boshqa belgisi bilan golabi, afgʻon tilida nak,mamasey,kurd tilida hurmê kabi shakllarda uchraydi.

Manbalar
Queen Latifah

'Dana Elaine Owens (talaffuzi: „Dana Elaine Ouens“, 1970-yil 18-martda tugʻilgan), professional tarzda Queens Latifah nomi bilan tanilgan, amerikalik reper, aktrisa va qoʻshiqchi. Nyuarkda (Nyu-Jersi) tugʻilgan Latifah 1989-yilda Tommy Boy Records studiyasi bilan shartnoma tuzgan va 1989-yil 28-noyabrda oʻzining „All Hail the Queen“ debyut albomini chiqardi. Nature of a Sista (1991) uning Tommy Boy Records bilan ikkinchi va oxirgi albomi boʻlgan.

Yoshligi 
Dana Elaine Owens 1970-yil 18-martda Nyu-Jersi shtatining Nyuark shahrida tug‘ilgan va yoshlik paytlarida asosan Nyu-Jersi shtatining Sharqiy Oranj shahrida yashagan. U Irvington High School o‘qituvchisi Rita Lamae va politsiyachi Lancelot Amos Owenslarning farzandi boʻlib tugʻilgan. Ota-onasi Latifa Elaine Owens o‘n yoshida nikohini bekor qilishgan.

Musiqa faoliyati 
U Ladies Fresh xip-xop guruhi uchun boks bilan shugʻullana boshladi va Flavor Unitning asl aʼzosi boʻldi. U oʻsha paytda prodyuser DJ King Gemini boshchiligida tashkil etilgan MClar guruhi boʻlib, Queens Latifa rap malikasi demo yozuvini yaratgan.

Shaxsiy hayoti 
Nyu-Jersi shtatining Sharqiy Oranj shahrida oʻsgan Latifah Nyu-Jersi shtatining Colts Neck shahrida istiqomat qilgan.

Latifaning katta akasi Lancelot Jr. 1992-yilda Latifah unga sotib olgan mototsikl bilan bogʻliq baxtsiz hodisada halok boʻlgan. 2006-yildagi intervyu shuni koʻrsatdiki, Latifah haligacha mototsiklning kalitini boʻyniga taqadi. Buni „Living Single“ sitkomidagi ijrosi davomida guvohi boʻlish mumkin. 1995-yilda Latifah avtomobil oʻgʻirlash qurboni boʻldi, buning natijasida uning sevgilisi Shon Mun ham otib tashlandi.

Filmografiyasi

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Amerikalik ayol reperlar
Amerikalik ayol pianinochilar
Amerikalik ovoz aktrisalari
Amerikalik televideniye aktrisalari
Amerikalik hip hop-qoʻshiqchilar
Amerikalik ayol modellar
Afroamerikalik ayol reperlar
Afroamerikalik aktrisalar
1970-yilda tugʻilganlar
Sogʻoniy

Sogʻoniy (to‘liq ismi: Roziyyuddin Hasan ibn Muhammad as-Sog‘oniy; 577-yil, Lahor — 650-yil) — lug‘atshunos olim, faqih va muhaddis.

Hayoti 
Gʻaznada voyaga yetgan. 615-yil Bag‘dodga kelgan, bu yerda bir muddat yashagach, Hindistonga ketgan. Haj ziyoratini o‘tash uchun Makkaga, u yerdan esa Yamanga borgan, so‘ng tag‘in Bag‘dodga qaytib kelgan. Bag‘dodda vafot etgan, vasiyati bo‘yicha Makkaga dafn etilgan.

Asarlari 
"Ash-Shavorid", „An-Navodir fil-lug‘a“, „Sharhi abyotil-mufassal“, „Durrus-sahoba fi mavozii vafoyotissahoba“, „Sharhi sahihi Buxoriy“ (muxtasar).

Lugʻatshunoslikka doir asarlari 
Lugʻat ilmiga doir 2 jildli „Majmaʼul-bahrayn“ va „Sihohi Javhariy“ni mukammallashtirib, olti jildli bir asar yozgan.

Hadisshunoslikka doir asarlari 
Hadisga doir „Misbohud-dujo“, „Mashorikul-anvorin-Nabaviyya min sihohil-axboril-Mustafaviyya“ kabi asarlar yaratgan. 2246 hadisdan iborat bo‘lgan bu kitobni Buxoriy va Muslimdan tanlab tuzgan, abbosiy xalifalaridan Muntasirning kutubxonasiga tuhfa etgan.
Sogʻoniy uydirma hadislarga doir ikki risola yozgan, bu xususda juda talabchanlik bilan bahs yuritgan.

Manbalar

Havolalar 

Faqihlar
Muhaddislar
Alishoh masjidi

Alishoh masjidi — Eronning Sharqiy Ozarbayjon ustonida joylashgan masjid. „Alishoh arki“ deb ham ataladi. Aslida Alishoh arki Alishoh masjidi qoldiqlaridan vujudga kelgan boʻlib, hijriy-qamariy XVIII asrda Oʻljoytuning vaziri Tojiddin Alishoh tomonidan qurdirilgan. Masjidning janubiy qismida katta ark boʻlib, rivoyatlarga qaraganda, ark juda tez muddatda barpo etilgan va shu sababdan tez orada ark qulagan.

Binoning kengligi 30 metr, balandligi 26 metr, devorlarining kengligi 10 metr boʻlib, devori usti yopilgan ikki devordan tashkil topadi. Hozirgi kunda ushbu bino sayilgoh vazifasini oʻtamoqda.

Manbalar 

Eron
Eron geografiyasiga oid chala maqolalar
Masjidlar
Eron milliy asarlari
Eron qalʼalari
Paveh tumani

Paveh — Eron , Kirmonshoh tumani , Pave grafligining shahar va markazi . U Havraman degan hududda joylashgan .

Shahar aholisi birinchi boʻlib soʻzlashadigan til asosan kurd tilidir, lekin maktablar va idoralarda qoʻllaniladigan til fors tilidir, Eronning rasmiy tili boʻlib, shaharda deyarli hamma bu tilda ravon soʻzlashadi.

Tarix 
Shahar nomi bilan bogʻliq eski afsonaga koʻra, imperator Yazdjder III oʻzining zardushtiylik dinini yangilash uchun Pav ismli oʻgʻlini bu hududga yuborgan . Forslar ham, mahalliy kurdlar ham Sosoniylar imperiyasi davrida zardushtiylikni qabul qilganlar, bu afsonadan kelib chiqqan.

Geografiya 
Joylashuv, topografiya

Paveh Eronning gʻarbiy qismida joylashgan boʻlib, Kirmonshohdan 112 km uzoqlikda joylashgan . U Eron-Iroq chegarasi boʻylab, odatda Xevraman deb ataladigan kichik mintaqada joylashgan boʻlib, u Kurdistonning katta geografik mintaqasida joylashgan . Shahar mintaqa aholisi tomonidan Xevramanning poytaxti deb hisoblanadi. Shahar mevali bogʻlar bilan oʻralgan. Paveh Xevraman viloyatidagi aksariyat shahar va qishloqlar singari togʻ yonbagʻrida joylashgan. Shahar orqasida Shaho togʻi, oldinda esa mintaqadagi qadimgi dinlarning ziyoratgohi boʻlgan yana bir togʻ — Atashgoh koʻrinishi. Eng koʻp tashrif buyuradigan joylar orasida Quri Qaleh gʻor odami bor, u Yaqin Sharqdagi eng uzun suvli gʻor hisoblanadi. Gʻor Pave shahri markazidan 25 kilometr uzoqlikda joylashgan.

Demografiya 
2017 yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, uning aholisi 25,771 kishi va 7932 oiladan iborat. Pave aholisi kurdlar boʻlib, havrami tilida gaplashadi (shuningdek: Gorani). Ular sunniy islomning Shofi’iy boʻlimiga ergashadilar .

Belgilar 
Daryolar

Sirvan daryosi Pavedagi eng katta daryolardan biridir. Eronning Zagros togʻlarida Sanandaj yaqinida koʻtariladi . Keyin u togʻlar orqali pastga tushadi va u yerda taxminan 32 km ikki davlat oʻrtasidagi chegarani tashkil qiladi. Oxir-oqibat Bagʻdod ostidagi Dajla daryosiga kiradi . Diyalaning yuqori oqimida navigatsiya uning tor ifloslanganligi sababli mumkin emas, ammo daryo vodiysi Eron va Iroq oʻrtasida muhim savdo yoʻlini taʼminlaydi.

Togʻlar

Paveh Zagros togʻlaridagi togʻlar orasida joylashgan . Shaho togʻ zanjiri Pave gʻarbida joylashgan. Shaho — Kermonshohdagi eng baland togʻ boʻlib, uning balandligi 3390.

Adabiyotlar

 „Eron statistik markazi > Bosh sahifa“ . www.amar.org.ir .
 Pavehni GEOnet nomlari serverida, ushbu havolada , Kengaytirilgan qidiruv maydonini ochib, „Noyob xususiyat identifikatori“ shaklida „-3078102“ ni kiritib, „Maʼlumotlar bazasini qidirish“ tugmasini bosish orqali topish mumkin.
 „Iqlim: Paveh“ . Olingan 14-04-2020 .
 „Kermonshohlarni roʻyxatga olish“ . www.amar.org.ir . Eron statistika markazi . 2015 -yil 4-fevralda olindi .
 „Shaho togʻi“ . Mountain-forecast.com . 2015 -yil 4-fevralda olindi .
Liang Jinrong

Liang Jinrong 1960-yil 21-mayda tugʻilgan  — xitoylik shaxmat grossmeysteri .

1997-yilda u Xitoyning 7-grossmeysteriga aylandi.

U Xitoy shaxmat ligasida Shandong shaxmat klubida o'ynagan.

Karyera 
U 1997-yilda GM unvoniga sazovor bo'ldi. 1995 va 2000-yillarda shaxmat bo‘yicha ikki marta mamlakat chempioni bo‘lgan.

U Shaxmat Olimpiadalarida (1978–1986, 1990–1992) jami 7 marta Xitoy milliy shaxmat terma jamoasi safida qatnashgan, jami 70 ta oʻyin oʻtkazgan (+23, =30, -17); 3 ta oʻyin oʻtkazgan umumiy rekord (+0, =2, -1) bilan erkaklar oʻrtasida shaxmat boʻyicha 1 ta jamoaviy jahon chempionati (1989); va 8 ta erkaklar oʻrtasida shaxmat boʻyicha jamoaviy Osiyo chempionati (1979–1983, 1987, 1991–1999) oʻtkazilgan umumiy rekord 41 oʻyin (+25, =13, -3).

U 2000-yilning yanvarida FIDE reytingidagi eng yuqori 2536 ballga erishdi

Adabiyotlar

Havolalar 

 Liang Jinrong - Shaxmatda yangi . NICBase Online.
 FIDE shaxmatchi kartasi - Individual hisoblar [ <span title="Dead link tagged December 2017">doimiy o'lik havola</span> ]
 Liang, Jinrong o'yinchisi profili va  
 Liang Jinrong uchun Chessmetrics martaba reytinglari
 Liang Jinrong uchun jahon reytingi va 1990 yildan beri tarixiy rivojlanishi bilan Elo reytingi  (benoni.de/schach/elo)

Yashayotgan insonlar
1960-yilda tugʻilganlar
Shaxmat grossmeysterlari
Shaxmat olimpiadasi ishtirokchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Xitoy shaxmatchilari
Mavritaniya tillari

Mavritaniya tillari asosan turli Afroosiyo tillarini oʻz ichiga olgan boʻlib, bular: Zenaga-Berber, Tamasheq-Berber, Hassaaniya arab va standart yozma arab tili hisoblanadi. Mustamlakachilik taʼsiri tufayli fransuz tili ham qoʻllanadi. Baʼzi etnik ozchiliklar Niger-Kongo tillarida gaplashadi.

Afro-Osiyo tillari (ilgari Hamito-semit nomi bilan mashhur) 

 Berber
 Zenaga: Asosan oʻtmishda koʻp ishlatilgan, ammo hali ham mamlakat janubida, Senegal daryosi yaqinida qoʻllanadigan berber tili. Zenaga tilida soʻzlashuvchilar Zenaga berberlari nomi bilan tanilgan. Moor aholisining aksariyati berber tillarida gaplashadi. Aholining islomlashuvi va arablashuvi berber tilida soʻzlashuvchilar sonini kamaytirgan. 1978-yilda Mavrlarni ifodalash uchun Arab-Berber atamasi arab bilan almashtirildi.
 Tamasheq : Tuareglarning berber tili, mamlakatning janubi-sharqida, Mali chegarasiga yaqin joyda ishlatiladi.
 Arabcha
 Zamonaviy standart arab tili : Mavritaniya hukumatining rasmiy tilidir.
 Hassaniya arabcha : arab tilining xilma-xil ogʻzaki soʻzlashuv turi. Bu badaviylar ishlatadigan lahjaga yaqin. Til lingua franca vazifasini bajaradi.

Fransuz 
Etnologiya maʼlumotlariga koʻra, Mavritaniyada fransuz tilida soʻzlashuvchilar 705,5 mingni tashkil qiladi. U amalda milliy ishchi til sifatida xizmat qiladi.

Niger-Kongo tillari 

 Volof tili
 Soninke tili
 Pulaar Mavritaniyada fula va tukulyorlar tomonidan gapiriladigan til.
 Bambara tili

Manbalar 

 Muturzikin.com saytida Mavritaniyaning lingvistik xaritasi

Mavritaniyada turli tillar
Klyuchiki, Amur viloyati

Klyuchiki (  ) - Rossiyaning Amur viloyati Seryshevskiy tumanidagi qishloq posyolkasi . 2018-yilda aholi soni 166 kishi edi . Qishloqda 4 ta ko'cha bor.

Geografiya 
Klyuchiki Zeya daryosi bo'yida, Seryshevodan (tuman ma'muriy markazi) 28 km shimolda avtomobil yo'lida joylashgan. Ozyornoye - eng yaqin qishloq.

Manbalar

Seryshevskiy qishloq aholi punktlari
Chen De

Chen De    1949-yil 26-noyabrda tugʻilgan  ) — xitoylik FIDE ustasi shaxmatchi .

Chen De Xitoy shaxmat ligasida (CCL) Guangdong shaxmat klubida oʻynaydi.

Milliy chempionatlar 
1974 va 1977-yillarda shaxmat boʻyicha Xitoy chempionatida gʻolib chiqadi.

Milliy terma jamoa 
Shaxmat boʻyicha Xitoy terma jamoasi aʼzosi boʻlgan. U 1978-yilda Shaxmat Olimpiadasida qatnashgan, Xitoy 1- marta qatnashgan. Bu uning ushbu nufuzli musobaqadagi yagona ishtiroki boʻlib, u jami 9 oʻyin oʻtkazib, 1 gʻalaba, 3 durang va 5 magʻlubiyat qayd etdi.

1977-1981-yillar oralig‘ida shaxmat bo‘yicha erkaklar o‘rtasidagi Osiyo chempionatida (Osiyodagi eng nufuzli jamoaviy shaxmat turniri) milliy terma jamoa safida qatnashgan. U jami 17 o‘yin o‘tkazib, 12 g‘alaba, 3 durang va 2 mag‘lubiyat qayd etgan.

Xalqaro hakam 
2004-yil iyul oyida u Xalqaro hakamlik unvoniga ega boʻldi.

Maʼlumotnomalar

Havolalar 

 Chen, De rating card at FIDE 
 De Chen player profile and games at Chessgames.com

Yashayotgan insonlar
1949-yilda tugʻilganlar
Alifbo boʻyicha sportchilar
Xitoy shaxmatchilari
Olivier Monterrubio

Olivier Monterrubio (; 1976-yil 8-avgustda Fransiyada tugʻilgan) — fransuz futbolchisi, „Nantes“ va „Rennes“ jamoalaridagi oʻyinlari bilan tanilgan. Ushbu klublarda hujumchi vazifasini bajargan.

Klublardagi faoliyati 
Olivier Monterrubio oʻz faoliyatini 1996-yilda „Nantes“ futbol klubida boshlagan. 1998—1999-yilgi mavsumda Olivier Monterrubio klubga Fransiya kubogini yutishda yordam bergan va oʻzi Fransiyada yilning eng yaxshi yosh futbolchisi deb topilgan. Keyingi mavsumda Olivier Monterrubio klubga yana kubokni yutishda yordam bergan va bir yildan soʻng Fransiya chempioni boʻlgan.

2001-yilning yozida Olivier Monterrubio „Nantes“ futbol klubining asosiy raqibi, „Rennes“ futbol klubiga oʻtgan. 2004—2005-yilgi mavsumda Olivier Monterrubio jamoa sardoriga aylangan. Monterrubio 2004—2005 va 2005—2006-yilgi mavsumlarda Fransiya chempionatidagi eng koʻp gollarga assistentlik qilgan va 2006—2007-yilgi mavsum oxirida assistentlik bo‘yicha ikkinchi o‘rinni egallagan. „Rennes“ futbol klubida u besh mavsum oʻynab, 215 oʻyinda qatnashgan va 41 ta gol urgan.

2008-yilning yozida Olivier Monterrubio Shvetsariyaning „Sion“ jamoasi bilan shartnoma imzolagan. 19-iyul kuni Olivier Monterrubio Shvetsariya Superligasida „Aarau“ futbol klubiga qarshi debyut qilgan. 24-iyul kuni „Young Boys“ futbol klubiga qarshi o‘yinda Olivier Monterrubio o‘zining yangi jamoasidagi ilk golini penaltini aniq amalga oshirgan. Mavsum oxirida u Fransiyaga qaytib kelgan va u yerda ikki mavsum „Lorient“ futbol klubida oʻynadi.

Xalqaro faoliyati 
Olivier Monterrubio Fransiyada oʻz avlodining eng iqtidorli futbolchilaridan biri boʻlishiga qaramay, terma jamoada birorta ham oʻyin oʻtkazmagan. Uch marta Olivier Monterrubio Fransiya terma jamoasiga o‘yinlarga tayyorgarlik ko‘rish uchun chaqirilgan, biroq Olivier Monterrubio hech qachon maydonga tushmagan.

Statistikasi

Manbalar 

Fransiya futbolchilari
Yashayotgan insonlar
1976-yilda tugʻilganlar
8-avgustda tugʻilganlar
Erkak futbolchilar
Hedy Lamarr

Hedy Lamarr (, Hedwig Eva Maria Kiesler, 1914-yil 9-noyabr  — 2000-yil 19-yanvar) asli avstriyalik amerikalik kino aktrisasi va ixtirochi edi. Gollivudning oltin davridagi kino yulduzi Lamarr barcha davrlarning eng buyuk kino aktrisalaridan biri sifatida tasvirlangan.

Yoshligi 
Lamarr Hedwig Eva Maria Kiesler 1914-yilda Vena shahrida tugʻilgan, Gertrud „Trude“ Kiesler (Lichtwitz; 1894-1977) va Emil Kiesler (1880-1935)ning yagona farzandi.

Yevropa kinosidagi faoliyati 
Lamarr Vena shahrida aktyorlik saboqlarini olayotganda, bir kuni onasi nomidan soxta xat yozib, Sascha-Filmga bordi va oʻzini ssenariychi qiz sifatida ishga olishga muvaffaq boʻldi. U yerda boʻlganida Lamarr "Money on the Street" (1930) filmida qoʻshimcha rol oʻynashga muvaffaq boʻldi, keyin esa "Storm in a Water Glass" (1931) filmida kichik nutq soʻzladi. Keyinroq prodyuser Max Reinhardt uni Josefstadt shahridagi teatrda namoyish etilgan "The Weaker Sex" nomli spektaklga qoʻydi. Reinhardt filmdan bilan shunchalik taʼsirlandiki, uni oʻzi bilan Berlinga olib keldi.

Biroq, u hech qachon Reinhardt bilan mashgʻulot oʻtkazmagan yoki uning Berlindagi spektakllarida qatnashmagan. Buning oʻrniga u rossiyalik teatr prodyuseri Aleksis Granovskiy bilan uchrashdi, u oʻzining rejissyorlik debyuti "The Trunks of Mr. O. F." (1931) filmida Walter Abel va Peter Lorr rollarini ijro etdi. Granovskiy tez orada Parijga koʻchib oʻtdi, biroq Lamarr Berlinda qoldi va unga "No Money Needed" (1932) filmi rejissyori Carl Boese komediyasida bosh rol berildi. Keyin Lamarr uni xalqaro miqyosda mashhur qilgan filmda rol oʻynadi.

Vafoti 

Lamarr 2000-yil 19-yanvarda Florida shtatining Kasselberri shahrida yurak xastaligidan 85 yoshida vafot etdi. Uning o‘g‘li Anthony Loder so‘nggi tilagiga ko‘ra, kulini Avstriyaning Vena o‘rmoniga yoydi.

2014-yilda Vena markaziy qabristonida Lamarrning yodgorligi ochildi.

Filmografiyasi

Radiodagi chiqishlari

Manbalar 

2000-yilda vafot etganlar
1914-yilda tugʻilganlar
Lin Veyguo

Lin Veyguo 1970- yil 25-iyulda tugʻilgan — xitoylik shaxmatchi . 1991, 1992 va 1997-yillarda shaxmat bo‘yicha 3 marta mamlakat chempioni bo‘lgan.

U Shaxmat Olimpiadalarida (1992–1994) Xitoy milliy terma jamoasi safida 2 marta qatnashgan, umumiy rekordi 14 ta oʻyin (+6, =5, -3); 9 ta oʻyindan iborat umumiy rekord (+0, =5, -4) bilan erkaklar oʻrtasida shaxmat boʻyicha 1 ta jamoaviy jahon chempionati (1993); va 2 ta erkaklar oʻrtasida shaxmat boʻyicha jamoalar oʻrtasida Osiyo chempionati (1993–1995) oʻtkazilgan, umumiy rekordi 9 ta oʻyin (+4, =1, -4).

Adabiyotlar

Havolalar 

 Lin Veyguo - Shaxmatda yangi . NICBase Online.
 FIDE shaxmatchi kartasi - Individual hisoblar
  o'yinchisi profili va  
 Lin Veyguo uchun shaxmat bo'yicha martaba reytinglari
 Lin Veyguo uchun jahon reytingi va 1990 yildan beri tarixiy rivojlanishi bilan elo reytingi  (benoni.de/schach/elo)

Yashayotgan insonlar
1970-yilda tugʻilganlar
Shaxmat grossmeysterlari
Shaxmat olimpiadasi ishtirokchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Xitoy shaxmatchilari
Vannoccio Biringuccio

Vannoccio Biringuccio (  ; 1480- yil ,20 -oktyabr, Siena - 1539- yil, 30 -aprel, Rim ) - italiyalik kimyogar, metallurg va me'mor. Uzoq vaqt davomida Italiya, Chexiya va Avstriyada kimyo, metallurgiya va quyish bo'yicha tahsil olgan. Bir muncha vaqt u Sienadagi zarbxona direktori bo'lgan, ammo 1515-yilda u tanga qotishmasining tarkibini o'zgartirgani uchun shahardan haydalgan. Butun Evropada quyish ustasi sifatida tanilgan, u Florentsiya Respublikasida harbiy texnika ishlab chiqarish bilan shug'ullangan. Bu yerda 1529-yilda Biringuchchio oʻsha davrning eng katta toʻplaridan birini tashlagan, ogʻirligi 6 tonnadan ortiq, uzunligi 6,7 metr boʻlgan.1531-1535 -yillarda u yana Siena shahrida yashagan; hayotining so'nggi yillarida u Vatikanning bosh quyish zavodi lavozimini egallagan. 1540-yilda (o'limidan keyin) "Pirotexnika" (Pirotexnika) risolasi Venetsiyada nashr etilgan; keyinchalik bir necha marta qayta nashr etilgan.

Biringuccio birinchilardan bo'lib metallar havoda yoqilganda og'irligi oshishini payqagan ( kalsinlanish, ya'ni "ohak" ga aylanish). Biringuchchioning asosiy ilmiy ishi uning o'n jildlik "Pirotexnika" (Pirotechnia, yunoncha. - " olov " va "san'at", "hunarmandchilik"; pirotexnika - yong'indan foydalanish bilan bog'liq hunarmandchilikning tavsifi), unda 16-asr boshlarida kimyoviy texnologiyaning ko'plab masalalari muhokama qilinadi. Bu ishda Biringuccio metallurgiya, tog'-kon va quyish sanoati, tahlil usullari, kulolchilik va shisha ishlab chiqarish va boshqalar haqida juda ko'p amaliy muhim ma'lumotlarni taqdim etdi. P. U eritish pechlari, puflagichlar, yirik quyma - to'p va qo'ng'iroqlar ishlab chiqarishda qo'llaniladigan turli mexanizmlar, texnikalar va operatsiyalarni batafsil tavsiflab berdi, oltin va kumushni olish usullarini ko'rib chiqdi, birlashma texnikasi va nitrat kislotasini tayyorlash usulini tasvirlab berdi. Kitobning oxirgi jildi porox va turli xil pirotexnika kompozitsiyalarini tayyorlashga bag'ishlangan.

Ba'zi bo'sh joy (to'qqizinchi kitob) "Pirotexnika" va alchemical g'oyalar taqdimoti berilgan; unda Biringuccio alkimyogarlar haqida ancha qattiq gapiradi, ularni charlatanlar deb ataydi. Biringuchchioning o'zi, texnologik jarayonlarni ko'rib chiqayotganda, alkimyoviy nazariyalarga emas, balki eksperimental ma'lumotlarga asoslanishni afzal ko'radi.

"Pirotexnika" Biringuccio o'z davri uchun noyob texnik ensiklopediyaga aylandi va butun Yevropada keng shuhrat qozondi.

Eslatmalar

Adabiyot 

 
 Волков В. А., Вонский Е. В., Кузнецова Г. И. Выдающиеся химики мира. — М.: ВШ, 1991. 656 с.
 Фигуровский Н. А. Очерк общей истории химии. От древнейших времен до начала XIX века. — М.: Наука, 1969. 455 с.
1539-yilda vafot etganlar
1480-yilda tugʻilganlar
Kimyo tarixi
Rimda vafot etganlar
20-oktyabrda tugʻilganlar