yakhyo/uz-wiki huggingface dataset:
Zla-Kolata

Zla-Kolata (, ) — Chernogoriya va Albaniya chegarasidagi Prokletije togʻ tizmasiga kiruvchi 2534 metr balandlikdagi choʻqqi. Zla Kolata — Chernogoriyadagi eng baland choʻqqi sanaladi.

Fiziografik xususiyatlari 

Zla Kolata Chernogoriya va Albaniya chegarasi joylashgan. Albaniya tomonida choʻqqisi Kukes viloyatidagi Tropoja tumaniga qaraydi. Albaniya tomonida, eng yaqin aholi punkti Valbona shahri, janubi-sharqda 4 kilometr, Chernogoriya tomonida — Gusinje shahri, gʻarbda 10 kilometr uzoqlikda. Gusinje toqqa chiqishning boshlangʻich nuqtasi sanaladi.

Zla Kolata Kolata massividagi ikkinchi eng baland choʻqqidir, uning eng baland nuqtasi Maja e Kollatës yoki Chernogoriya Ravna Kolata choʻqqisi boʻlib, balandligi 2552 metrni tashkil etadi. Zla Kolata Valbonatals daryosining shimolidagi massiv tizmasida joylashgan.

Choʻqqining nomi „Yomon (yovuz) Kolata“ degan maʼnoni anglatadi. Yana bir choʻqqi, „Yaxshi Kolata“ (Chernogoriya Dobra Kolata) Zla Kolatadan atigi 100 metr shimoli-sharqda joylashgan boʻlib, balandligi 2526 metr boʻlgan Chernogoriyadagi ikkinchi eng baland choʻqqidir. Choʻqqilarni balandligi 2416 metr boʻlgan egar ajratib turadi. Ikkinchisi odatda mustaqil choʻqqi sifatida ajratilmaydi, chunki uning nisbiy balandligi bor-yoʻgʻi 110 metr.

Baʼzan Chernogoriyadagi eng baland choʻqqi Durmitor massividagi dengiz sathidan 2523 metr balandlikdagi Bobotov Kuk choʻqqisi deb aytiladi. Zla Kolatadan farqli oʻlaroq, choʻqqi butunlay Chernogoriya hududida joylashganligi va bilan bogʻliq. Bundan tashqari Zla Kolata ancha avvalroq oʻlchangani sababli oʻlchovlarda xato borligi aytiladi. Biroq, alpinistlar tomonidan amalga oshirilgan sinovlat Zla Kolata choʻqqisi Durmitordan 11 metr balandroq ekanligini koʻrsatdi.

Tabiatni muhofaza qilish 
2009-yilda Chernogoriya hukumati togʻ tizmasi va unga tutash hududlarni oʻz ichiga olgan Prokletije milliy bogʻini yaratishni eʼlon qildi. Parkga Zla-Kolat va Dobra-Kolat choʻqqilari ham kiritilgan.

Hodisalar 
2012-yil avgust oyida ikki chex alpinisti Zla-Kolata choʻqqisiga chiqishga urinib, taxminan 400 metr balandlikdan qulab halok boʻlgan.

Manbalar
Zinaida Turchina

Zinaida Mixaylovna Turchina (Qizlik familiyasi Stolitenko; 1946-yil 17-may, Kyiv) — sovet va ukrainalik gandbolchi, ikki karra olimpiya chempioni, ikki karra jahon chempioni, Yevropa chempionlar kubogining koʻp karra gʻolibasi va koʻp karra SSSR chempioni. SSSRda xizmat koʻrsatgan sport ustasi (1972). U Kyivning „Spartak“ jamoasida faoliyat yuritgan. 1965-yildan 1988-yilgacha SSSR terma jamoasida 500 dan ortiq oʻyin oʻtkazgan.

2000-yilda Xalqaro gandbol federatsiyasi tomonidan oʻtkazilgan soʻrov natijalariga koʻra, sayyoramizning 20-asrdagi eng yaxshi gandbolchisi deb topilgan.

1993-yildan „Kyiv-Spartak“ gandbol klubi prezidenti.

Tarjimai holi 
1965-yilda Zinaida Stolitenko Spartak klubi bosh murabbiyi Igor Turchinga (1936-1993) turmushga chiqqan. Zinaidaning aytishiga qaraganda, oʻsha paytda butun jamoa Turchinga oshiq boʻlgan va murabbiy Zinaidaga taklif qilganini bilib, gandbolchilar turchinga qarshi boykot eʼlon qilishgan. 1971-yilda ularning oilasida Natalya ismli qiz dunyoga kelgan. 1983-yilda oʻgʻil farzandli boʻlishgan. Oʻgʻlining ismi Mixail.

Faoliyati 
1959-yilda Zinaida Turchina maktab davrida Igor Turchin bilan mashgʻulotlarni boshlagan. 3 yil oʻtib, yaʼni 1962-yilda ularning saʼy-harakati bilan „Spartak“ gandbol klubiga asos solingan. Zinaida klubda 1994-yilgacha uzluksiz oʻynagan (1990-yildan oʻynovchi-murabbiy sifatida). 1989-yildan boshlab qizi bilan bir jamoada harakat qilgan. Zinaida Turchina 20 marta SSSR chempionligi, 1 marta Ukraina chempionligi va 13 marta Yevropa kubogini (bu turnir rekordi) qoʻlga kiritgan. 1994—1996-yillarda Zinaida Turchina Spartak gandbol klubi va Ukraina terma jamoasi bosh murabbiyi sifatida faoliyat yuritgan. 1993-yildan buyon „Spartak“ prezidenti.

Davlat mukofotlari 

SSSR

 Mehnat Qizil Bayroq ordeni
 „Hurmat Belgisi“ ordeni
 Xalqlar doʻstligi ordeni

Ukraina
 Olga Knyagina ordeni: I, II va III darajali.
 „Hizmatlari uchun“ ordeni: III darajali

Manbalar 

Kiyevda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
1946-yilda tugʻilganlar
17-mayda tugʻilganlar
Hurmat Belgisi ordeni sohiblari
Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Xalqlar doʻstligi ordeni sohiblari
Il-gook qo'shiq

Song Il Guk - Janubiy koreyalik kino aktyor. U bir qancha tarixiy koreys seriallari, “Jumong" va "Dengizlar hukmdori” filmlarida suratga tushgan. U Cheongju universitetini tamomlagan va sahna san'ati bo'yicha mutaxassislikka ega bo'lgan. Son Il Guk aktrisa Kim Eul Dongning o'g'li hisoblanadi.

Filmografiyasi 

 Fermentatsiya oilasi
 Jinoyatchilar guruhi
 Xudo deb atalgan odam
 Shamol Qirolligi (KBS2, 2008-yil) 
 Lobbist ( SBS, 2007-yil)  
 Jumong ( MBC, 2006-yil)
 Dengizlar hukmdori ( KBS, 2004-yil)
 Mehribonlik shartlari ( KBS, 2004-yil)
 Chickenpox qishlog'i aholisi (MBC 2004-yil)
 Cho'l bahori ( MBC, 2003-yil)
 Tansoqchi ( KBS, 2003-yil)
 Hayotiy albom (KBS1, 2002-yil)
 Qirollik hikoyasi (KBS2 2002-yil)
 Qattiq sevgi (KBS2 2002-yil)
 Har oqshom haqida (MBC, 2001-yil)
 Quyosh nuri (MBC, 1999-yil)
 Siz haqiqatan ham sevdingizmi? ( MBC, 1999-yil)

Filmlari 

 Jozibali surat  17-yanvar 2010 tarhinda      (2005)
 Tungi parvoz (2004-yil)

Manbalar

Tashqi havolalar 

 Song Il-gook Han Cinema'da 6 Mart 2010 tarihinde     
 Song Il Gook Korean Dramas.net saytida (forum)
Yashayotgan insonlar
Janubiy Koreyalik erkak aktyorlar
1971-yilda tugʻilganlar
Turan Cihan Shimshek

Turan Jihan Shimshek-(1992-yil 6-avgust, Germaniya ) - turk  kino aktyori. Hozirda Istanbulda yashaydi. Aktyor Bez Bebek teleserialida Selim rolini ijro etdi va mashhurlikka erishdi. Shuningdek, Krispi, Haribo, Eti Jin, Gench Turkjell va Pashabahchening reklama roliklarida suratga tushdi. U Disney Channel Turkiyada namoyish etilgan Zil JalınJa teleserialida Metehan rolini ijro etgan.

U serialning bir qismi sifatida suratga olingan Disney Channel televizion filmida Metehan rolini ijro etgan. Keyin “Salom Hayot” serialida mehmon aktyor sifatida Ruzgar rolini ijro etadi. Turan Jihan Shimshek Turkiyada o‘zi bosh rolni ijro etgan "Zil Chalınca" seriali bilan yanada mashhur bo'ldi va ko'plab muxlislarga ega bo'ldi. Keyinchalik TRT 1 telekanalida namoyish etilgan “Bir Yastiqta” serialida Poyraz obrazini o‘ynadi. TRT 1da ham efirga uzatilgan Beni Such Sev filmidagi Deniz obrazi bilan tomoshabinlar qarshisiga chiqdi. Beni Such Sev tugagach, Star TVda namoyish etilgan Medcezir serialida Ali obrazini o'ynadi. Qo'ng'iroqlardan keyin u Medcezir tufayli yanada ko'proq muxlislar bazasiga ega bo'ldi. 2016-yilda TRT 1 telekanalida efirga uzatilgan Suda Balik filmida Mert obrazini o‘ynadi va birinchi marta yomon qahramonga hayot berdi. 2016-yilda Star TVda ham namoyish etilgan Hanim Ko‘ylu serialida Juneyt obrazini o‘ynagan. U 2017-yil may oyida chiqqan 4N1K filmidagi Sinan obrazi bilan yetakchi aktyorlardan biri sifatida ilk kino tajribasini oʻtkazdi. Hozirgi kunda u ATV da namoyish etilgan Oila uchun nomli serialda O'g'uljan Eren obrazini o'ynaydi.

Filmografiyasi

Manbalar

Tashqi havolalar 

 
Germaniyada tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
1992-yilda tugʻilganlar
Aleksey Barkalov

Aleksey Barkalov (ukraincha Oleksіy Stepanovich Barkalov, ruscha Aleksey Stepanoviç Barkalov; 18-fevral 1946-yil — 9-sentyabr 2004-yil) — ukrainalik vaterpolochi. 1968, 1972, 1976 va 1980-yilgi yozgi olimpiya oʻyinlari ishtirokchisi. Sovet Ittifoqi jamoasi safida ikkita oltin va bitta kumush medalni qoʻlga kiritgan. Faoliyati davomida terma jamoada 412 ta oʻyin oʻtkazgan. Mazkur natija suv polosi tarixidagi boshqa har qaysi sportchilardan koʻproq. 1993-yilda uning nomi Xalqaro shon-shuhrat zaliga kiritilgan.

Tarjimai holi 
Barkalov Xarkov yaqinidagi Vvedenka qishlogʻida tugʻilgan va Xarkov politexnika institutini bitirgan. Suv polosidan basketbol va futbol bilan shugʻullangan. 1957-yildan boshlab „Dinamo Xarkov“ klubida suv polosi bilan shugʻullana boshlagan. 1971-yildan „Dinamo Kiyev“ klubi sharafini himoya qila boshlagan. 1976-yildan boshlab „Dynamo Kyiv“ safida oʻynovhi — murabbiy sifatida harakat qilgan. 1980-yilda faoliyatini yakunlaganidan soʻng, Ukraina yoshlar terma jamoasiga murabbiylik qilgan. 1990-yildan 1994-yilgacha Yugoslaviyada ishlagan Novi Sad vaterpolo klubini boshqargan. Keyinchalik Ukrainaga qaytib kelib,1997-yildan 1999-yilgacha Ukraina suv polosi federatsiyasi prezidenti lavozimida faoliyat yuritgan. Barkalov quyidagi mukofotlarni qoʻlga kiritgan: Doʻstlik ordeni (Rossiya), „Vatanga xizmatlari uchun“ ordeni (III darajali) va shon-shuhrat ordeni (Ukraina).

Barkalov 1966-yilda Yevropa chempionati bronza medali sohibasi Lyudmila Khazieva bilan turmush qurgan. Ularning yagona oʻgʻli Dmitri ham vaterpolo bilan shugʻullangan. Lekin keyinchalik biznesga oʻtib ketgan. 2001-yilda 32 yoshida oʻldirilgan. Ushbu fojia Barkalovning sogʻligiga salbiy taʼsir qilgan. Barkalov uch yildan soʻng, yaʼni 2004-yilda yurak xurujidan vafot etgan.

Manbalar 

Ukrainada vafot etganlar
2004-yilda vafot etganlar
1946-yilda tugʻilganlar
Webarxiv andozasi wayback havolalari
Om Shanti Om

Om Shanti Om — 2007-yilda Farah Khan tomonidan suratga olingan Hindiston masala janridagi (yaʼni bir nechta janrlarni oʻziga birlashtirgan) filmi. Filmda rollarni Shah Rukh Khan, Deepika Padukone, Shreyas Talpade, Kirron Kher va Arjun Rampal ijro etadi.

Rollarda

Epizodlarda

Manbalar 
2007-yil filmlari
Filmlar
Hindiston filmlari
Dramatik filmlar
Romantik filmlar

Havolalar
Journal of Historical Review

Tarixiy sharh jurnali () – taqrizsiz psevdoakademik tarixiy-ilmiy jurnal. Jurnalga Uillis Kartos asos solgan.

Jurnalda chop etilgan maqolalar mavzusi asosan Germaniyaning Uchinchi reyx, Ikkinchi jahon urushi, Holokost davridagi tarixiga bagʻishlangan. Garchi maqolalarning bir qismi tarixning oldingi davrlariga bagʻishlangan boʻlsa-da, asosiy mavzusi Holokost tarixidir.

Tarixi 
Jurnal 1980-yil bahoridan boshlab yiliga toʻrt marotaba nashr etila boshlangan. Jurnal 1980-yildan 1986-yilgacha nashr etilgan boʻlib, 1987-yil nashr etish toʻxtatilgan. Keyinchalik Torrance (Kaliforniya shtati) instituti tomonidan 2002-yildan ushbu jurnalning nashr etilishi davom etgan. 2002-yildan boshlab institut jurnalning rasmiy saytini va elektron pochta manzilini yurita boshlaydi. Jurnalning nashr etilishi hozirda yana toʻxtatilgan. Shunga qaramay, ilgari chiqqan jurnal sonlari  nashriyoti tomonidan tarqatilishi va sotilishi davom etmoqda.

Tanqidlar 
Jurnalning tanqidchilari, jumladan, Daniya Xolokost va Genotsid tadqiqotlari markazi va Milliy xavfsizlik agentligi tarixchisi Robert Hanyok jurnalni soxtalikda ayblagan. Noam Chomskiy jurnal uchun maqolalar yozgan muallif Robert Faurissonni himoya qilganida, bu katta bahs-munozaralarga olib keldi. Chomskiy oʻz maqolalarida keltirilgan har qanday aniq daʼvolarni emas, balki Faurissonning soʻz erkinligi huquqini himoya qilganini taʼkidlagan.

Amerika tarixchilari tashkiloti komissiyasi jurnalning mazmunini oʻrganib chiqgan. Unda komissiya ushbu jurnalni „maskaraddan boshqa narsa emas“ degan fikrni ilgari suradi. Jurnalning tarixiy ilmiy nashr sifatida eʼtirof etilishiga qaramay, Amerika tarixchilari tashkiloti jurnalni bibliografik toʻplamlarga kiritishdan bosh tortgan. Chunki ilmiy dunyoda Holokostni qayd etish marginal nazariya va siyosiy targʻibot hisoblanadi.

Tarixchi Jonatan Petropoulos "Tarix oʻqituvchisi" akademik jurnalidagi maqolasida Tarixiy sharh jurnali xabarlari irqchilik va antisemitizm boʻyicha chop etilishini yozib oʻtgan: "Jurnalda hayratlanarli darajada irqchilik va antisemitizm haqidagi maqolalar chop etilgan boʻlib, „Amerika irqiy siyosati“ va Isroilga qarshi materiallarni ham koʻrishimiz mumkin… Ular ushbu vaziyatga aniq parvo qilmaydilar. Ular revizionistik anʼanalarning davomchilaridir va ularni „Holokostni inkor etuvchilar“ deb atash kerak."

Xuddi shunday maʼlumot Amerika inson huquqlari tashkiloti Southern Poverty Law Center tomonidan ham aytib oʻtilgan.

Jurnalning tarixiy nashr hisoblanishiga qaramay, Amerika tarixchilar tashkiloti jurnalni bibliografik toʻplamlarga kiritishdan bosh tortgan. Chunki ilmiy dunyoda Holokostni qayd etish siyosiy targʻibot hisoblanadi.

Rus tarixchilari I. V. Rijov, M. Yu. Borodin Tarixni qayta koʻrib chiqish instituti tomonidan nashr etilayotgan Tarixiy sharh jurnali haqida quyidagi fikrlarni keltirib oʻtadi. „Tarixiy jurnali nashr etilishi nafaqat kishilarni yagona harakatga birlashtirishga, balki ularning faoliyatiga hissa qoʻshishda ham yordam beradi.“

Manbalar 

Ilmiy nazariyalar
Krškopolje choʻchqasi

Krškopolje choʻchqasi yoki Qora belbogʻli choʻchqa choʻchqaning avtoxton zoti boʻlib, kelib chiqishi Sloveniyaga borib taqaladi. Bu choʻchqa uy choʻchqalarining yagona saqlanib qolgan sloven avtoxton zotidir. Goʻsht ishlab chiqarish uchun boqiladi, Krškopolje choʻchqasini belidagi qora dogʻi va pushti oyoq hamda boshidan tanish mumkin.

Kelib chiqishi va tarqalishi 
Bu zotning kelib chiqish hududi Quyi Karniolaning janubi-sharqiy qismlari, ayniqsa Krško-Brejiško dalasi, shuningdek, Jumberak togʻlarining etaklaridir. Krškopolje choʻchqasi haqidagi dastlabki hujjatlar XIX asrga tegishli boʻlib, zotning nomi va tavsifi sloveniyalik qishloq xoʻjaligi mutaxassisi Viljem Rorman tomonidan yozilgan hamd 1899-yilda Rokodelske novice gazetasida chop etilgan. Tizimli naslchilikning yoʻqligi va Krškopolje choʻchqasining Yorkshire zoti bilan nazoratsiz chatishishi sabablichoʻchqachilik boʻyicha mutaxassis va ruhoniy Anton Oblakning 1938-yilda zotning deyarli yoʻq boʻlib ketganligini eʼlon qilishga olib keldi

Keng koʻlamda boqiladigan qishloq hayvonlarining boshqa koʻplab eski zotlari singari Krškopolje choʻchqasi ham Ikkinchi jahon urushi tugagandan soʻng yoʻqolib ketish xavfi ostida qoldi, chunki yangi, tez semiradigan zotlar paydo boʻldi, koʻpayish maydoni qisqardi va choʻchqalar soni kamaydi. Taxminan 1960-yilda bu zotga qarshi rasmiy kampaniya boshlandi, natijada choʻchqalar soni kamaydi. 2003-yildan keyun Krškopoljeni yetishtirishga boʻlgan qiziqish ortdi (qisman avtoxton zotlarga subsidiyalar  va ekologik dehqonchilikka qiziqish ortib borayotgani sababli). Bugungi kunda u Sloveniyaning barcha hududlarida boqilmoqda. 2020-yildagi maʼlumotlarga koʻra, 2530 ga yaqin hayvon mavjud boʻlib, zotning populyatsiyasi barqaror deb belgilangan.

Tashqi koʻrinishi 

Krškopolje — oʻrta boʻyli qora choʻchqa zoti boʻlib, hayvonlarning yelkalari va old oyoqlari pushti yoki oq tusda. Odatda hayvonlarning tumshugʻi pushti tusda boʻladi. Ularning tuklari tekis, tanasining orqa qismida qora belbogʻi bor.

Oʻrtacha choʻchqalar 280 kgcha yetadi. Burunning uchidan dumning boshigacha oʻlchanganida, kattalar erkaklarining oʻrtacha uzunligi 152 sm va katta yoshli urgʻochilarning oʻrtacha uzunligi 140 sm ga yetadi. Erkaklarda bosh uzunroq (urgʻochining boshi taxminan 30 sm uzunlikda).

Koʻpaytirish va foydalanish 
Qora belbogʻli choʻchqa — koʻp boqiladigan choʻchqa zoti boʻlib, odatda molxonalarda va yaylovlarda saqlanadi. Zot kambagʻal sharoitlarga moslashgan, hayvonlar chidamli, oʻrtacha unumdor. Odatda ona choʻchqa bir yilda 8-10 ta bola tugʻadi. Bu zotning reproduktiv holati bilan bogʻliq nisbatan keng tarqalgan muammolar oʻlik tugʻilgan choʻchqalardir (foiz oʻzgaruvchan, odatda 5,7 dan 21,9%).

Bu zotning choʻchqalari sifatli goʻsht va choʻchqa yogʻi uchun boqiladi . Ilgari, Karniolan kolbasasini tayyorlashda Krškopolje goʻshti koʻpincha ishlatilgan. Ideal dehqonchilik sharoitida yosh choʻchqa bolalari kuniga taxminan 1 kg vaznga ega boʻlishadi.

Galereya

Manbalar
Oļegs Karavajevs

Oļegs Karavajevs (1961-yil 13-fevral — 2020-yil 6-oktyabr) — latviyalik professional futbolchi, darvozabon pozitsiyasida oʻynagan. U 1990-yillarda Latviya terma jamoasida eng koʻp oʻyin oʻtkazgan darvozabon boʻlgan.

Klub faoliyati 
Barnaulda tugʻilgan. Karavajevsning birinchi klubi Qirgʻizistonning "Alga Frunze" (oʻsha paytda hali Sovet Ittifoqi tarkibida) boʻlib, Karavajevs 1979-yilda 18 ta oʻyin oʻtkazgan. Karavajevs 1981-yilda Toshkentning „Paxtakor“ klubida qisqa qisqa muddat faoliyat olib borgan va asosiy jamoa tarkibida maydongga tushmagan. Keyinchalik Alga jamoasiga qaytib, 1984-yilgacha „Frunze“ jamoasida qolgan. Keyinchalik "Qayrat" jamoasida ham qisqa muddat oʻynagan ammo Karavajevs 1985-yilda „SKA Xabarovsk“ klubiga oʻtib, SSSR Birinchi Ligasida jamoaning asosiy darvozaboniga aylangan. SKA bilan ikki mavsum davomida 88 oʻyin oʻtkazgan. 1987-yilda Daugava Riga jamoasiga oʻtishga taklif qilingan va u yerda Aleksandr Kulakovsdan birinchi raqamli darvozabon oʻrnini tortib olgan.

1987-yilda „Daugava“ jamoasi Karavajevsning muntazam yaxshi oʻyinlari bilan deyarli Sovet oliy ligasiga chiqishga muvaffaq boʻldi, ammo 1988-yilda klubning oʻyini pasayib ketdi va Karavajevs Valeri Shantalosov bilan oʻz pozitsiyasi uchun kurash olib borishga majbur boʻlgan.

1988-yilda Karavajevs „Daugava“ jamoasidan Fakel Voronej klubiga oʻtgan. Ikki mavsum davomida u Fakelning eng yaxshi darvozaboni boʻlgan. Keyinchalik chet elga ketgan va Serbiyaning OFK Belgrad klubiga qoʻshilgan. Oʻsha davrda Yugoslaviya Birinchi ligasida oʻynagan. Yugoslaviyada oʻynab yurganida uning ismi yozilgan va Oleg Karavajev deb atalgan.

Keyingi davrda Karavajevs Kiprga keldi va u yerda 1993/1994-yillarda Evagoras Pafos jamoasida oʻynagan. U yerdan uning qadamlari Germaniyadagi Carl Zeiss Jena va FSV Zwickauga olib keldi.

Xalqaro martaba 
Hammasi boʻlib 1992-yildan 1999-yilgacha Karavajevs Latviya terma jamoasi safida 38 ta oʻyin oʻtkazgan. U hech qachon Latviya terma jamoasining 100% birinchi darvozaboni boʻlmagan, chunki u 1990-yillarda Latviya terma jamoasining tayanch klubi boʻlgan Skonto FCda oʻynagan Raymonds Layzans timsolida juda kuchli raqibga ega edi. Karavajevs Latviya terma jamoasi safida bir qancha tarixiy oʻyinlarda qatnashgan. Oʻsha davrda u Yevro-1992 gʻolibi Daniya va Yevropaning eng kuchli terma jamoalaridan biri Ispaniyaga qarshi durang oʻynagan. U Latviya terma jamoasi safida 1999-yilda Gretsiya va Albaniyaga qarshi ikkita golsiz durang oʻynagan.

Vafoti 
Karavajevs 2020-yil 6-oktyabrda Germaniyada 59 yoshida vafot etdilar.

Manbalar 

1961-yilda tugʻilganlar
2020-yilda vafot etganlar
SSSR erkak futbolchilari
Latviyalik erkak futbolchilari
Erkak futbol darvozabonlari
Paxtakor jamoasi futbolchilari
FC Alga Bishkek futbolchilari
Qayrat klubi futbolchilari
FC SKA-Khabarovsk futbolchilari
FC Daugava Riga futbolchilari
FC Fakel Voronezh futbolchilari
OFK Beograd futbolchilari
AEP Paphos FC futbolchilari
FC Carl Zeiss Jena futbolchilari
FSV Zwickau futbolchilari
Skonto FC futbolchilari
FK Rīga futbolchilari
Evagoras Paphos futbolchilari
Germaniyadagi chet ellik erkak futbolchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Karniola asalarisi

Karniolan asalarisi (Apis mellifera carnica, Pollmann) gʻarbiy asalarilarning kenja turi. Karniola asalarisining vatani Sloveniya, Avstriyaning janubiy qismi va Albaniya, Xorvatiya, Bosniya va Gersegovina, Chernogoriya, Serbiya, Vengriya, Ruminiya, Bolgariya hamda Shimoliy-Sharqiy Italiya.

Kelib chiqishi 
Karniola asalarisi Gʻarbiy asalarilarning kichik turi boʻlib, Karniola (Sloveniya)ning Kochevye (Gottschee) kichik mintaqasi, Avstriya Alp togʻlarining janubiy qismi, Dinarides mintaqasi, janubiy Pannoniya tekisligi va shimoliy hududlarga moslashgan. Bu asalarilar ingliz tilida Carniolans yoki qisqacha „Carnies“ deb nomlanadi. Hozirgi vaqtda bu kenja tur asalarichilar orasida mashhurligi boʻyicha italiya asalarilaridan keyin ikkinchi oʻrinda turadi.

Sifatlari 
U hasharotlar, zararkunandalarga qarshi kurasha olishi va ayni paytda asalarichilarga nisbatan juda yumshoq munosabatda boʻlishi sababli mashhur. Bu asalarilar nektar mavjudligiga qarab tez koʻpayish yoki kamayish xususiyatga ega. Nektar miqdori koʻp boʻlgan davrlarda ishchi asalarilar soni ortadi va koʻp miqdorda asal va gulchanglarni yigʻiladi. Ular baʼzi kasalliklar va parazitlarga chidamli.

Anatomiyasi va tashqi koʻrinishi 
Karniola asalarilar italyan asalarilari bilan bir xil oʻlchamda, ammo ular oʻzlarining quyuq jigarrang-kulrang tuslari va och jigarrang tusdagi chiziqlari bilan ajralib turadi. Ularning poʻstloqlari qoramtir, lekin tanalarida ochroq yoki jigarrang rangli halqa va nuqtalarni topish mumkin. Karniola arilarini „kulrang ari“ deb ham atashadi.

Karniola asalarilar Gʻarbiy Yevropa qora asalarilari kabi katta va uzun, ammo ularning qorinlari ancha nozikroq. Bundan tashqari, karniola arisi juda uzun tilga ega (6,5 dan 6,7 mm gacha).

Xarakteri va xulq-atvori 
 Yumshoq va tajovuzkor emas
 Aholi punktlarida saqlash mumkin
 Italiya asalarilariga nisbatan yoʻnalishni yaxshi aniqlaydi
 Italiya asal arilariga nisbatan boshqa uyalardan oʻgʻirlashga moyil emas
 Qishda ishchi asalari soni keskin kamayadi
 Qishda tejamkorlik, asal zaxiralarini tejash
 Atrof-muhitdagi oʻzgarishlarga tezda moslasha oladi
 Qishi uzoqroq boʻlgan hududlar uchun mos
 Asalari yelimidan kam foydalanish
 Choʻl kasalliklariga immunitet
 Ishchi asalari boshqa kichik turlarga qaraganda 12% koʻproq yashaydi

Manbalar
Kuressaare qalʼasi

Kuressaare qal’asi (; ), Kuressaare yepiskop qal’asi () deb ataluvchi Estoniyaning gʻarbiy qismidagi Saaremaa oroli Kuressaare shahridagi qal’a.

Tarixi 
Kuressaare qal’asi haqida eng qadimgi yozma maʼlumotlar 1380-yillarda Tevton ordeni Osel-Vik yepiskoplari uchun qurilishini boshlagan paytdan olingan. Baʼzi manbalarda birinchi qasr yogʻochdan qurilgan deb aytiladi. Saaremaa aholisi ularni nasroniylashtirishga qaratilgan harakatlarga qattiq qarshilik koʻrsatar ekan, qal’a salibchilarning orol ustidan nazoratni qoʻlga kiritishga qaratilgan kengroq harakatlarining bir qismi boʻlib xizmat qilgan.

1559-yilda Daniya-Norvegiya Saaremaa va Kuressaare qal’asini qoʻlga kiritdi. Bu vaqt ichida istehkomlar modernizatsiya qilindi. Shvetsiya va Daniya-Norvegiya oʻrtasidagi 1643-1645-yillardagi urushni tugatgan Brömsebro tinchligidan soʻng Saaremaa shvedlar qoʻliga oʻtdi. Shvedlar qal’ani modernizatsiya qilishni 1706-yilgacha davom ettirdilar. Shimoliy urushdan soʻng, Saaremaa va Kuressaare qal’asi Rossiya imperiyasining bir qismiga aylandi.

Rossiya imperiyasining chegaralari asta-sekin gʻarbga siljiganligi sababli, Kuressaare oʻzining strategik ahamiyatini yoʻqotdi. Ayniqsa, Finlyandiya urushi va Polshaning uchinchi boʻlinishidan soʻng, Estoniyaga harbiy eʼtibor kamaydi. 1836-yilda Alanddagi Bomarsund qal’asi qurilgach, Kuressaaredagi rus garnizoni koʻchirildi. Kuressaare qal’asi Qrim urushida qatnashgan qoʻshinlar tomonidan foydalanilmagani ham uning strategik ahamiyatini yoʻqotganidan dalolat beradi. XIX asrda qal’a qashshoqlar uyiga aylantirildi.

1904-12-yillarda qal’a meʼmorlar Karl Seuberlich va Vilgelm Neumann tomonidan qayta tiklandi.

1941-yilda qal’a 90 nafar tinch aholini qasr hovlisida qatl qilgan Sovet qoʻshinlari tomonidan istehkom sifatida foydalanilgan. Keyingi fashistlarning bosqinchiligi va ishgʻoli qal’a hududida 300 dan ortiq odamni oʻldirildi.

1968-yilda qal’ada maʼmor Kalvi Aulve boshchiligida ikkinchi restavratsiyadan oʻtkazildi.

Bugungi kunda qal’ada Saaremaa muzeyi joylashgan.

Arxitekturasi 

Kuressaare qal’asi Estoniyadagi eng yaxshi saqlanib qolgan oʻrta asrga oid istehkomlardan biri hisoblanadi.

Qal’a gotika uslubida boʻlib, qurilishining soddaligi bilan ajralib turadi. Markazda kvadrat shakldagi monastir binosi joyashgan. Shimoliy burchakda joylashgan mudofaa minorasining balandligi . 1980-yillarda binoning tepasida joylashgan jangovar galereya bugungi kunda qayta tiklandi. Ichkarida murakkab gipokaust isitish tizimi bilan jihozlangan podvalga ega asosiy qavat joylashgan. Bu yerda monastir hovlini oʻrab oladi va barcha asosiy xonalarni bogʻlaydi.

XIV asr oxiri XV asr boshlarida qal’a atrofida  uzunlikda devor qurilgan. Oʻqotar qurollarning yaxshilanishi tufayli XVI-XVII asrlar orasida qoʻshimcha mudofaa elementlari qoʻshildi. 1711-yilda Buyuk Shimoliy urushdan keyin rus garnizoni qal’ani tark etganda, ular istehkomlar va qal’aning koʻp qismini ataylab portlatib yubordilar, ammo keyinchalik uning bir qismini tiklandi. 1861-yilda Riga meʼmori X. Göggingen rahbarligida qal’alarni parkga aylantirish boshlandi.

Manbalar
Vadim Shevchenko

Vadim Shevchenko (; 1956-yil 12-avgust — 2023-yil 18-aprel) Sovet Ittifoqining „Avanhard Rivne“, „Krivbas Krivoy Rog“ va „Paxtakor“ jamoalarida oʻynagan futbolchi. Shevchenko futbolchilik faoliyatini yakunlagach, futbol hakami boʻldi.

Shevchenko 1993-yil 8-sentyabrda Farer orollariagi Toftir shahrida boʻlib oʻtgan 1994-yilgi Jahon chempionati saralash bosqichi doirasidagi Farer orollari va Ruminiya oʻrtasidagi oʻyinda hakamlik qilgan.

Manbalar

Havolalar 

 
 Vadym Shevchenko at the allplayers.in.ua

1956-yilda tugʻilganlar
2023-yilda vafot etganlar
SSSR erkak futbolchilari
Ukrainalik erkak futbolchilar
Erkak futbol darvozabonlari
Paxtakor jamoasi futbolchilari
FC Kryvbas Kryvyi Rih futbolchilari
NK Veres Rivne futbolchilari
SSSR futbol hakamlari
SKA Kiyev futbolchilari
FC Niva Ternopil futbolchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Gunja masjidi

Gunja masjidi (xorvat va bosn . Džamija u Gunji) — Xorvatiyadagi eng qadimgi masjid. 1969-yilda qurilgan. Sirmiyaning Xorvatiya qismidagi Gunja qishlogʻida joylashgan.

Tarixi 
Bugungi kunda Gunja masjidi Xorvatiyadagi doimiy foydalaniladigan eng qadimgi masjiddir. Tarixda Usmonlilar hukmronligi davrida Xorvatiyada masjidlar soni sezilarli darajada koʻp boʻlgan. Bir vaqtning oʻzida ularning soni 250 taga yetgan, ammo 2014-yilga kelib faqat 3 ta tuzilma saqlanib qolgan. Ulardan eng kattasi va eng qadimgisi Ibrohim posho masjidi Xorvatiyaning sharqiy Đakovo shahrida joylashgan, ammo bugungi kunda Rim-katolik cherkovi sifatida foydalanilmoqda. Sharqiy Xorvatiyadagi bugungi kunda mavjud boʻlmagan yana bir masjid Osijekda joylashgan. Mintaqadagi Usmonli tuzilmalarining aksariyati Karlovits shartnomasidan keyin yoʻq qilindi.

Ikkinchi jahon urushidan keyingi tarixi 

Zamonaviy tarixda Sharqiy Bosniyadan kelgan birinchi musulmon qochqinlar 1942-yilda Yugoslaviyadagi Ikkinchi Jahon urushi paytida Gunjaga joylashdilar. Ular Bosniyaga qaytishdi, lekin vayronagarchilik darajasiga guvoh boʻlgach, ularning baʼzilari yana Gunjaga qaytib ketishdi. Kazin qoʻzgʻolonidan keyin Velika Kladusha shahridan 50 ga yaqin musulmon oilasi Gunjaga joylashdi. Yugoslaviya Sotsialistik Federativ Respublikasi mavjud boʻlgan davrda Gunjadagi musulmonlar soni 2500 ga yetdi. 1970-yillarda Srebrenitsadan Gunjaga yetmishta musulmon oila koʻchib kelgan. Gunja Bosniyadan kelgan musulmon koʻchmanchilar uchun mos joy edi. Mahalliy džemat 1957-yilda tashkil etilgan va unga Abdurahmon ef rahbarlik qilgan. Keyingi rahbarlardan Hodjich jamoat masjid qurish tashabbusini oʻrtaga tashladi va barcha ruxsatnomalar berilgandan soʻng jarayonni boshladi. Yangi masjid uchun 3134 kvadrat metr yer CHandich oilasi tomonidan ajratilgan. Gunjadagi masjid 14 oydan keyin 1969-yilda qurib bitkazildi va 1987-yilda Zagreb masjidi qurib bitkazilgunga qadar Xorvatiyadagi yagona ishlayotgan masjid boʻlgan. Gunja masjidining hozirgi gumbazi 1999-yilda Faruk Muzurovich tomonidan oʻrnatilgan. Gunjadagi masjid 2014-yilgi Janubi-Sharqiy Yevropadagi suv toshqini paytida shikastlangan. Masjidga Zagreb muftiysi boshchiligidagi Ozarbayjon, Indoneziya va Eronning Xorvatiyadagi elchilari tashrif buyurishdi. Mahalliy diniy rahbariyat Xorvatiya hukumatidan rekonstruksiya uchun mablagʻ ajratilmayotganidan noroziligini bildirgan. Ob’ekt Turkiya Respublikasining 165 000 yevro xayriya mablagʻi hisobidan rekonstruksiya qilindi. 2017-yildan beri masjidda har yili Gunjadagi boshlangʻich maktab oʻquvchilari, shuningdek, qishloq va mintaqaning qolgan qismidagi serb pravoslav va rim-katolik jamoati vakillari ishtirok etadigan "Maʼnaviy musiqa kechalari" tashkil etiladi. Gunja masjidining 50 yilligi munosabati bilan mahalliy musulmonlar yetakchisi imom Idriz ef. Beshich Gunjadagi 38 yillik xizmati uchun Vukovar-Srijem okrugining hayotdagi yutuqlari uchun mukofot oldi.

Manbalar
Andrey Zemlyanov

Andrey Iosifovich Zemlyanov (1963-yil 5-yanvar, Kandalaksha) — sovet va rus futbolchisi, hujumchi.

Faoliyati 
CSKA sport oʻsmirlar sport maktabi bitiruvchisi. 1980-yildan CSKA oʻrinbosarlar jamoasida oʻynashni boshlagan. 1981-yil 20-iyunda SSSR chempionatidagi yagona oʻyinini oʻtkazgan. Moskvaning „Dinamo“ jamoasiga qarshi safardagi oʻyinda (1:2) 70-daqiqada Nikolay Bulgakovni oʻrniga maydonga tushgan. 1982-yilda u Moskvaning „Lokomotiv“ jamoasining oʻrinbosarlari jamoasi tarkibida bitta oʻyin oʻtkazgan va shundan soʻng birinchi liganing „Zvezda Jizzax“ klubiga oʻtgan. SSSR Ikkinchi ligasida Haqqulobodning „Sohibkor“ (1984), „Zorkiy Krasnogorsk“ (1985), Kostromaning „Spartak“ (1986) klublarida oʻynagan. 1985-yil boshida Moskvaning „Spartak“ jamoasining oʻrinbosarlar jamoasi tarkibida 2 ta oʻyin oʻtkazgan va bitta gol urgan.

SSSR yoshlar terma jamoasida oʻynagan (1981).

Qandalakshaning „Metallurg“ (1992), Murmanskning „Dinamo“ (1993) havaskor klublarida oʻynagan. 1994-yilda Finlyandiyaning IPP Kemijärvi klubida oʻynagan.

Manbalar 

1963-yilda tugʻilganlar
5-yanvarda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
SSSR erkak futbolchilari
Rossiyalik erkak futbolchilar
Futboldagi erkak hujumchilar
FC Spartak Kostroma futbolchilari
Sohibkor futbolchilari
Soʻgʻdiyona Jizzax futbolchilari
PFK SSKA Moskva futbolchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Turhan Kaya

Turhan Kaya (1951-yil 30-noyabr — 2020-yil 31-mart) turkiyalik teatr, kino va televideniye aktyori edi.

Hayoti va faoliyati 
Kaya 1951-yil 30-noyabrda Istanbulda tugʻilgan. U Yeditepe universitetining aloqa fakultetini tamomlagan. Boʻlajak aktyor Angliya va Italiyada aktyorlik boʻyicha tahsil olgan. 1980-yillarning boshlarida teatrda aktyorlik faoliyatini boshlagach, faoliyatini televion filmlarda davom ettirgan Kaya Kurtlar Vadisi Pusu serialidagi Ordinaryüs obrazi bilan tanilgan. U Kurşun Yarası, Çemberimde Gül Oya, Binbir Gece, Doktorlar, Bıçak Sırtı, Tatlı Bela Fadime, Melekler Korusun, va Bu Kalp Seni Unutur mu? spektakillarida, shuningdek, Ayhan Hanım, Üç Kuruş filmlarida rol oʻynagan. Kaya TRT 1 telekanalida efirga uzatilgan Halka serialida Cengiz Erkmen obrazi uning faoliyatidagi soʻnggi roli edi.

Shaxsiy hayoti va vafoti 
Fransiyalik sobiq rafiqasidan bir oʻgʻli boʻlgan Turxon Kaya 2020-yil 31-mart kuni 68 yoshida Istanbulda COVID-19 kasalligidan vafot etdi. Uning jasadi 2020-yil 1-aprel kuni Beykozdagi Baklaji qabristoniga dafn qilindi.

Manbalar

Havolalar
Vladimir Obedzinskiy

Vladimir Yevgenievich Obedzinskiy (1952-yil 4-may, Novopetrovskaya, Krasnodar oʻlkasi, SSSR) — sovet futbolchisi, yarim himoyachi (sobiq hujumchi).

Faoliyati

Klub 
Pavlovskaya Sport maktabida 5-sinfdan futbol oʻynashni boshlagan. 1969-yilda 10-sinfda oʻqib yurganida „B“ toifadagi ligada ishtirok etadigan „Kolos“ jamoasiga qoʻshilgan. Debyut oʻyinida Balakovoning „Korda“ jamoasi darvozasiga gol urgan. Biroq, oʻsha yili Pavlovsk jamoasi tarqatib yuborildi, shuning uchun oktyabr oyida u RSFSR yoshlar jamoasi bilan Slavyansk-na-Kubandagi jamoaning oʻquv-mashgʻulot yigʻiniga borgan. Voroshilovgrad viloyatining Rovenki shahridagi respublika turniridan soʻng, 1970-yilda mahalliy jamoaga taklif qilingan.

SKAdagi harbiy xizmatini tugatgandan soʻng, „Zenit Leningrad“ jamoasiga taklif qilindi va 1974-yilda Kuban Krasnodarga koʻchib oʻtdi. U yerda 1974-yildan 1976-yilgacha 98 ta oʻyin oʻtkazdi. 1978-yilda „Sement“ jamoasida oʻynadi 1979—1980-yillarda KFK chempionatida oʻynab, Rossiya chempioni boʻldi. 1976-yilgi mavsum Vladimir uchun Kubandagi oxirgisi boʻldi, oʻsha yili u 34 ta oʻyinda maydonga tushib, 2 ta gol urgan. Bundan tashqari, u Kuban uchun SSSR kubogida 1 ta oʻyin oʻtkazgan.

1978-yilda u Tsement Novorossiysk jamoasida oʻynagan va 1979—1980-yillarda KFK chempionatida oʻynab, Rossiya chempioni boʻlgan.

Keyinchalik Oʻzbekistonning „Sohibkor“ jamoasida oʻynagan.

Murabbiylik 
1989-yilda u „Kooperator“ jamoasini boshqargan (dastlab u oʻyinchi-murabbiy sifatida maydonga tushgan), uning rahbarligi ostida RSFSR futboli boshchiligida oʻtkazilgan „Rossiya futbol federatsiyasi“ turnirida chempion boʻlgan. U 2000-yilgacha Pavlovsk jamoasini boshqargan, shundan soʻng u mahalliy oʻsmirlar sport maktabida ishlay boshlagan. 2014-yilda u yana Kolosga menejerlik qilgan. Murabbiylik faoliyati davomida u Kuban futbolining koʻplab shogirdlarini tarbiyalagan.

Manbalar

Havolalar 

 Football.lg.ua sayti statistikasi Arxivnaya kopiya da
 www.footbook.ru saytidagi statistika Arxivnaya kopiya da
4-mayda tugʻilganlar
1952-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
SSSR erkak futbolchilari
Erkak futbol yarim himoyachilari
Futboldagi erkak hujumchilar
Sohibkor futbolchilari
FC SKA Rostov-on-Don futbolchilari
FC Kuban Krasnodar futbolchilari
FC Chernomorets Novorossiysk futbolchilari
SSSR futbol murabbiylari
Rossiyalik futbol murabbiylari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Tafsir at-Tabariy

Jome al-bayon an taʼvil ay al-Qurʼon (, shuningdek, ʿan oʻrniga fī bilan ham yoziladi), xalq orasidagi mashhur nomi Tafsir at-Tabariy — fors olimi Muhammad ibn Jarir at-Tabariyning (838—923) sunniy tafsiri. Asar darhol yuksak darajada hurmat qozonib, olimlar uchun oʻz ahamiyatini hozirgi kungacha saqlab kelmoqda. Bu asar Qurʼonning asl shaklida saqlanib qolgan eng birinchi yirik tafsiridir. At-Tabariyning tafsiri ham tarixiy asari kabi keng qamrovliligi va asosan ziddiyatli manbalardan iqtibos keltirishi bilan ajralib turadi. Kitob Somoniylar hukmdori Mansur I (961—976) topshirigʻiga koʻra Movarounnahrlik bir guruh olimlar tomonidan fors tiliga tarjima qilingan.

Kelib chiqishi 

Tabariy asosan shogirdlariga aytib turib yozdirgan asarni 883-yilda tugatgan. Ushbu tafsir Tabariyning „Tarix at-Tabariy“ nomi bilan ham mashhur boʻlgan „Paygʻambarlar va hukmdorlar tarixi“ („Tarix ar-rusul val-muluk“) asaridan keyingi ikkinchi yirik asari.

Manbalar 

Tabariy islom paygʻambari Muhammadning rivoyatlariga, jumladan, sahobalar va tobeinlarning rivoyat va sharhlariga tayangan. Tabariy tafsirga kiritilgan xabarlar uchun rivoyatlar zanjirini ham keltirib, baʼzan roviylarning ishonchliligini taʼkidlagan. Rivoyatlar haqiqiyligiga qarab tanlangan. Shuningdek, oʻzining tarixiy asarlarida foydalangan bir xil tarixiy manbalarning rad etilishi diqqatga sazovor misoldir.

At-Tabariy oʻz asariga Abdurazzoq ibn Hammon al-Himyariy as-Sanʼoniyning (vaf. 211/827) avvalgi sharhini toʻliq kiritgan. Heribert Horst taʼkidlaganidek, At-Tabariy keyinchalik yoʻqolib ketgan boshqa sharhlardan ham foydalangan.

Muqaddima 

Muqaddimada Qurʼon haqidagi umumiy maʼlumotlar, jumladan, uning boshqa matnlardan ustunligi, tafsir va tavil nima ekanligi, yetti qiroat, Qurʼonni sharhlagan sahobalar va suralarning nomlanishi kabilar keltirilgan.

Qurʼon tili boʻlmish arab tili muhokama qilinib, Qurʼonda begona soʻzlar bor, degan qarash rad etilgan. Tabariy bu yot soʻzlarning arab tiliga mos kelishi, arab tiliga Qur’on nozil boʻlgunga qadar kirib kelgani, ular juda kam uchrashi va Qur’on arab tilida ekanligiga qarshi dalil sifatida ishlatilmasligini ta’kidlagan.

Kontent

Manbalar

Havolalar 
 Internet Archive)

Islom haqidagi kitoblar
Tabariy
Muhammad ibn Jarir at-Tabariy asarlari
Lotin amerikasi musulmonlari

Pew Research Center tomonidan 2010-yilda oʻtkazilgan soʻrov shuni koʻrsatdiki, Lotin amerikasi musulmonlari Lotin Amerikasi aholisining 0,1 foizini tashkil qiladi.

Tarixi 
Baʼzilarning fikricha, Lotin amerikasiga kelgan birinchi musulmonlar Portugaliya va Ispaniya qoʻshinlari ostida boʻlgan.

Statistika 

Muhammad Yusuf Hallarning „Lotin amerikasida musulmonlar“ asaridan iqtibos keltirgan holda — "Statistik maʼlumotlarga koʻra, Lotin amerikasidagi musulmonlar soni toʻrt milliondan ortiq, Argentinada 700 000 va Braziliyada 1 500 000 dan ortiq kishi".

2010-yilda Pew tadqiqot markazi tomonidan oʻtkazilgan soʻrov Lotin Amerikasi va Karibdagi musulmonlar soni 840 ming atrofida ekanligini aniqladi. 2015-yildagi Xalqaro diniy erkinlik hisobotiga koʻra, Argentina musulmon jamoasining haqiqiy soni umumiy aholining taxminan 1% ni tashkil qiladi (400 000 — 500 000 atrofi). Va 2010-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Braziliyadagi musulmonlar soni taxminan 191 million aholidan 35 207 kishini tashkil qilgan.

2012-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Surinam mintaqadagi musulmonlarning eng yuqori foiziga ega: 13,9% yoki 75,053 kishi. Islom Surinamga Indoneziya (Java) va Janubiy Osiyodan (hozirgi Hindiston, Pokiston va Bangladesh) kelgan.

Tashkilotlar 
Lotin Amerikasiva Karib Islom tashkiloti (OIPALC) kabi koʻplab musulmon tashkilotlari Lotin amerikasida mavjud. OIPALC Lotin Amerikasidagi islom bilan bogʻliq saʼy-harakatlarni ilgari surish boʻyicha eng faol tashkilot hisoblanadi.

Yana qarang 

 Argentinada Islom
 Boliviyada islom
 Braziliyada Islom
 Chilida Islom
 Kolumbiyada Islom
 Ekvadorda Islom
 Gaitidagi Islom
 Panamada Islom
 Paragvayda Islom
 Peruda Islom
 Urugvayda islom
 Venesuelada Islom
 Belizda Islom
 Kosta-Rikada Islom
 Kubada Islom
 Gvatemalada Islom
 Dominikan Respublikasida Islom
 Salvadorda Islom
 Gondurasda Islom
 Meksikada Islom
 Nikaraguada Islom
 Puerto-Rikoda Islom
 Surinamda Islom
 Gayanada Islom
 Latin musulmonlari
 Lotin Amerikasi va Karib Islom tashkiloti

Manbalar 

Markaziy Amerikada Islom
Lotin amerikasi tadqiqotlari
Janubiy Amerikada Islom
Nafiy ibn al-Horis

Nafiy ibn al-Horis ibn Kalada at-Saqafiy (; milodiy 634-yilda tugʻilgan — 635-yilda vafot etgan) — Banu Saqif qabilasidan boʻlgan arab tabibi. Islom paygʻambari Muhammad uni oʻz davrining yaxshi tabibi deb bilgan, u shuningdek, Saʼd ibn Abu Vaqqos va Abu Bakrlarni davolagan. Abu Bakr oʻlim toʻshagida yotganida uning kasali zaharlanish ekanligini aytgan.

Hayoti va martabasi 
Nafiy ibn al-Horis Yamanda taʼlim olgan boʻlib, „Tibbiyotda dialog“ nomli kitob yozgani xabar qilinadi. U, shuningdek, tibbiyotga doir bilimlarini Eronda olgan va keyinchalik oʻzi ham oʻsha yerda ustozlik qilgan. Baʼzi tarixchilar tomonidan berilgan maʼlumotlarga koʻra, Nafiy Gundishapurda Aristotel va Galen Klavdiy taʼlimotlarini oʻrgangan.

Yana qarang 

 Mashhur hijoziylar roʻyxati
 Sahobalar

Manbalar 

Tugʻilgan yili nomaʼlum boʻlgan kishilar
Abu Bakr
670-yilda vafot etganlar
Sahobalar
Murad Buildings

Murad Buildings — Oʻzbekistonda joylashgan koʻchmas mulk kompaniyasi. Kompaniya Oʻzbekistondagi eng yirik koʻchmas mulk ishlab chiqaruvchilardan biri boʻlib, Oʻzbekistondagi eng baland bino boʻlmish Nest One va boshqa yirik loyihalari bilan tanilgan. 2021-yil iyul oyida Nuz Asia Awardsda Murad Buildings 2021-yildagi „Yilning eng yaxshi mahalliy brendi“ va „Yilning eng yaxshi qurilish kompaniyasi“ nominatsiyalarida gʻolib chiqdi va shu yilning oʻzida Doʻstlik ordeni bilan taqdirlandi.

Tarixi 
Murad Buildings 2002-yilda Murodxon Nazarov tomonidan Oʻzbekistonda uylarning interyer va exteryer dizaynlari ustida ishlash firmasi sifatida tashkil etilgan. Kompaniya Turkiya, Qozogʻiston va Oʻzbekistondagi loyihalar va investitsiyalar bilan oʻz faoliyatini kengaytirdi.

Sobha Limited 2019-yilda Nest One turar-joy majmuasiga 200 million million dollar sarmoya kiritdi.

Kompaniya Oʻzbekistonda qurilish va koʻchmas mulkni rivojlantirish biznesidagi qoloq integratsiyalashuv davri tufayli oʻsishga erishdilar. Kompaniyaning uzoq muddatli faoliyati turar joylar, mehmonxonalar, ofislar va boshqa obyektlarni qurishni oʻz ichiga oladi.

Mukofotlari

Kompaniya mukofotlari 
 Murad Buildings kompaniyasi — „2020 yilning eng yaxshi ish beruvchisi“
 Murad Buildings kompaniyasining Nest One loyihasi yilning eng yaxshisi deb topildi va Oʻzbekiston hukumati tomonidan taqdirlandi (2022)

Taqdirlangan loyihalari 
 Amir Timur — Eng yaxshi yodgorlik majmuasi (2016)
 Felicita Tashkent — Olti jahon darajasidagi dizayn mukofotlari (2018)
 Friends — Oʻzbekistonning eng yaxshi qurulish kompaniyasi mukofoti (2018)

Manbalar

Havolalar 
 

Oʻzbekiston shirkatlari
Muqarnas (jurnal)

„Muqarnas“ — Harvard universiteti va Massachusets texnologiya institutining Ogʻaxon islom arxitekturasi dasturining yillik akademik jurnali. Jurnal 1983-yilda tashkil etilgan, islom arxitekturasi va tasviriy sanʼatiga yoʻnaltirilgan.

Manbalar

Havolalar 

 
 Volumes 1-30 (1983-2013)
Islom arxitekturasi
Islom sanʼati
Vladimir Petrov (futbolchi)

Vladimir Ilyich Petrov (1943-yil 9-oktyabr — 2011-yil 1-avgust, Sankt-Peterburg) — sovet futbolchisi, yarim himoyachi.

Futbolchilik faoliyati 
U 1962-yilda Leningradning „Dinamo“ jamoasisida debyut qilgan. Ikki mavsum davomida „A“ klass ligda 44 ta oʻyin oʻtkazib, 4 ta gol urgan. 1964—1969-yillarda „B“ toifadagi ligada 176 ta oʻyin oʻtkazib, 19 ta gol urgan. Navoiyning „Zarafshon“ (1970), Novgorodning „Elektron“ (1971—1974) klublarida oʻynagan. Bunga parallel ravishda Leningrad chempionatida Svetlana jamoasida oʻynagan (1970—1973) va „Svetlana“ning katta murabbiyi boʻlgan(1980).

Vafoti 
U 2011-yilda 67 yoshida vafot etdi. U Sankt-Peterburgning Shimoliy qabristoniga dafn etilgan.

Manbalar

Havolalar 

 
1943-yilda tugʻilganlar
9-oktyabrda tugʻilganlar
2011-yilda vafot etganlar
1-avgustda vafot etganlar
Sankt-Peterburgda vafot etganlar
SSSR erkak futbolchilari
Zarafshon Navoiy futbolchilari
FC Dinamo Saint Petersburg futbolchilari
Mujavvad

Mujavvad bu — tajvid otidan olingan sifat boʻlib, Qur’on soʻzlari va harflarini toʻgʻri va klassik arabcha talaffuz qilishni anglatadi. Mujavvad butun musulmon olamiga maʼlum boʻlgan Qur’on tilovatining ohangdor uslubidir. Murattaldan farqli oʻlaroq, uning soʻz birikmalarining uzunligi boʻyicha bir nechta boʻlim turlari qoʻllanadi. Mujavvadning melismatik xususiyatlari Murattalning asosan boʻgʻin mazmuniga nisbatan ancha keng boʻlishi mumkin.

Murattal bu — Qur’onni sekin sur’atda oʻqiydigan tartil otining sifatdoshi.

Uslublar 
Qiroatning bir nechta asosiy uslublari (maqam {مقام}) mavjud. Ular quyidagichadir:

 Ajam {عجم}
 Bayāt {بيات}
 Ḥijāz {حجاز}
 Nahāwand {نهاوند}
 Rast {رست}
 Jiharkah
 Kurdi
 Bistibkur
 Bustanikar
 Yekah
 Syabir
 Suznak
 Sikah
 Dukah

Manbalar 

Arab tili
Islom atamalari
Banque Zitouna

Banque Zitouna — Tunis va Magʻrib mintaqasidagi (Shimoliy Afrika) birinchi islom banki boʻlib, kapitali 30 million dollarni tashkil etadi. Faoliyati biznes va jismoniy shaxslar uchun islom kreditlarini rivojlantirish va mahsulotlarni tejashga qaratilgan.

Banque Zitouna 2009-yilda tunislik tadbirkor, Princesse El Materi Holdings raisi Muhammad Saxir al-Matiriy tomonidan tashkil etilgan.

Zitouna Islom banki yiliga 20 ta filialga oʻsishni rejalashtirmoqda va Tunisdan qoʻshni mamlakatlarga kengayishga umid qilmoqda.

Manbalar

Havolalar 

 Banque Zitouna (rasmiy bosh sahifa)
Islom banklari
Tunisda joylashgan tashkilotlar
Tunis iqtisodiyoti
2009-yilda tashkil etilgan banklar
Tunis banklari
Oleg Motorin

Oleg Petrovich Motorin (1937-yil 29-iyul — 1978-yil 26-avgust) — sovet sobiq futbolchisi, himoyachi, hujumchi, SSSR sport ustasi.

Futbolchilik faoliyati 
1954—1955-yillarda Toshkentning armiyasi jamoasida havaskorlar chempionatida ishtirok etgan. 1956—1964 yillarda „Paxtakor“ jamoasi tarkibida oʻynagan. Klub safida chempionatda 200 ta oʻyin oʻtkazgan va 15 ta gol urgan (1960—1963-yillarda SSSR chempionatida 95 ta oʻyin oʻtkazgan). 1964-yilda Sverdlov kolxozining jamoasida faoliyat olib borgan. 1968-yilda Oqqoʻrgʻon jamoasi tarkibida oʻynagan.

Oʻzbekiston SSR terma jamoasi tarkibida 1956-yil SSSR xalqlari Spartakiadasi ishtirokchisi.

Vafoti 
U 1978-yilda 41 yoshida vafot etgan. Doʻmbrobod qabristoniga dafn etilgan.

Manbalar 

1937-yilda tugʻilganlar
29-iyulda tugʻilganlar
1978-yilda vafot etganlar
26-avgustda vafot etganlar
SSSR erkak futbolchilari
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Erkak futbol himoyachilari
Futboldagi erkak hujumchilar
Sverdlovets klubi futbolchilari
Paxtakor jamoasi futbolchilari
Oqqo‘rg‘on klubi futbolchilari
SSSR sport ustasi
Doʻmbrobod qabristoniga dafn etilgan
Alifbo boʻyicha sportchilar
Sharon masjidi

Sharon masjidi — AQShning Massachusets shtati Sharon shahrida joylashgan masjiddir.

Tarixi 
Masjid 1993-yilda Massachusets shtatining Quincy shahrida yashovchi asli livanlik amerika muhojirlari tomonidan tashkil etilgan Yangi Angliya Islom Markazining (ICNE) kengaytmasi sifatida tashkil etilgan. Masjid 55 gektar maydonda joylashgan boʻlib, ilgari ot fermasi sifatida foydalanilgan. Asosiy bino 500 kishini sigʻdira oladigan darajada katta ijtimoiy zalga ega.

Maktab 
Masjid orqasidagi ikkinchi binoda islomiy boshlangʻich maktab, Al-Nur maktabi va shanba-yakshanbalik maktab joylashgan. Maktabning sobiq prezidenti Abdul Badi Abusamra Bostonlik taniqli shifokor, musulmon faoli va FBI tomonidan eng koʻp qidirilayotgan terrorchilar roʻyxatiga kiritilgan Ahmad Abusamraning otasi edi.

Imomlari 
Talal Eid Sharon masjidi hamda Quincy shahridagi qardosh masjidning birinchi imomi boʻlgan. Eid 2005-yilda ICNEni tark etgan, chunki radikalizm sabab 1990-yillarning oxirida direktorlar kengashi bilan tobora koʻproq kelishmovchiliklar yuzaga kelgan.

1998-yilda Muhammad Masud Sharon masjidining imomi boʻlgan. 2006-yil noyabr oyida u vizani buzgani uchun federal immigratsiya agentlari tomonidan hibsga olingan. 2007-yil avgust oyida u vizadagi firibgarlikda ayblanib hibsga olingan. U beshta viza firibgarligi boʻyicha aybini tan olgan va 2008-yil fevralida deportatsiya uchun koʻngilli sifatida roʻyhatdan oʻtgan. Mamlakatni tark etgach, u Pokistondagi „Jamoat-ud-Davah“ terrorchilik tashkilotining matbuot kotibi boʻladi.

Muvaqqat imom — misrlik Xolid Nasr Sharon va Kvinsi masjidlarining imomi edi. Juda koʻp izlanishlardan soʻng Abdurrahmon Ahmad 2015-yilda yangi imom boʻlgan.

 1993-1998 yillar: Talal Eid
 1998-2006: Muhammad Masud
 2006-2015: Xolid Nasr 
 2015-hozirgi: Abdurrahmon Ahmad

Yana qarang 

 Amerikadagi masjidlar roʻyxati
 Masjidlar roʻyxati
 Amerika Qoʻshma Shtatlaridagi masjidlar roʻyxati

Manbalar

Havolalar 
 Sharon masjidi haqidagi bahslar (, ), Boston Globeʼdan
Massachusettsdagi masjidlar
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Sharon (Massachusetts)
Alyona Arzamasskaya

Alyona Arzamasskayya (yoki Alena; Erzyancha: Erzyamasson Olyona, ; 1670-yil), baʼzan rus Janna D’Arki nisbatI ham beriladi, 17-asrdagi mashhur ayol isyonkor jangchisi boʻlgan. Erkaklar singari jasorat koʻrsatgan va 1670-yilgi kazak Stepan Razin isyonida Rossiya janubida jang qilgan. Jannada farqli oʻlaroq Alyona podshohga qarshi isyon koʻrsatgan. Stepan Razin boshchiligida erzyan ayol atamanii edi. Arzamasning Vyezdnaya slobodasi dehqon oilasida tugʻilgan, ataman boʻlishidan oldin katta rohiba boʻlgan. Taxminan 600 kishidan iborat boʻlgan guruhga buyruq qilib, 1670-yilda Temnikovni qoʻlga olishda ishtirok etgan.

Yoshlik davri 
Arzamas (Volga boʻyi) Vyezdnoye slobodasida tugʻilgan va yoshligida dehqonga turmushga berilgan. Eri tez orada vafot etgan va qiz beva qolgan, keyin Nikolayevskiy monastirida taʼlim olib rohibaga aylangan. Bu yerda tibbiyot va oʻqishni oʻrgangan. Qatʼiy tartibga solingan turmush tarzi tufayli monastirda baxtsizlikda yashagan. 1669-yilda monastirni tark etgan, sochini kesib, erkakcha kiyinib olgan.

Dehqonlar qoʻzgʻoloni 
Monastirni tark etgach,Stepan Razin boshchiligidagi dehqonlar qoʻzgʻoloniga qoʻshilgan. Dastlab qoʻzgʻolon Rossiyaning janubida muvaffaqiyat qozongan.

1670-yilda oʻzini kazak isyonchilari rahbari sifatida koʻrsatib, Temnikovni qoʻlga olishda qatnashgan. Oʻzi tugʻilgan shahri atrofidagi odamlardan bir polk toʻplagan. Tez orada 300-400 kishilik polkni (baʼzi manbalarda olti ming jangchi) boshqaradi, askarlar rahbari ayol ekanligini bilmaydi. Kamonchi va monastirda oʻrgangan tibbiyotdagi mahorati uni erkaklar orasida mashhur va hurmatli qilgan.

Uch oy oʻtgach, rus podshosi qoʻzgʻolonchilarni bostirish uchun yurish boshlagan va Arzamasskayani qoʻlga olgan. 1670-yil 30-noyabrda Temnikov general Yuriy A. Dolgorukov boshchiligidagi chor qoʻshinlari tomonidan ozod etilgan. 1677-yildagi tavsifga koʻra, Alyona cherkovga yashiringan va 4 dekabr kuni qurbongohga olib ketishlaridan oldin bir necha askarni otgan. Boshqa isyonchilarning shaxsini aniqlashc uchun qiynoqqa solingan; biroq qarshilik koʻrsatgan va hech qanday maʼlumotni oshkor qilmagan. Baʼzi manbalarda Alyona sehrgarlik va bid’atda ayblangan; boshqalar esa, Temnikovni qoʻlga olishdagi roli uchun poraxoʻrlikda ayblab, olovda yoqib yuborilganligi keltirib oʻtilgan.

Alyona koʻpchilik erkaklarnikidan koʻra katta jismoniy kuch va jasoratga ega Amazon sifatida tasvirlangan.

Ustunda yoqilish paytida, guvohlarning aytishicha, u yonib boʻlgunga qadar umuman ham ovoz chiqmagan.

Manbalar

Adabiyotlar 
1.Stepan Razin i ego soratniki, „Misl“, 1988 g.
Bidʼat uchun qatl etilgan odamlar
1670-yilda vafot etganlar
Tugʻilgan yili nomaʼlum boʻlgan kishilar