Savaş Dinçel

Halil Savaş Dinçel turk aktyori, rejissyor va karikaturachi.

Yoshlik davrlari va taʼlimi 
Savaş Dinçel 1942-yil 1-aprelda Istanbulning Fotih tumanida tugʻilgan. Boshlangʻich maktabni Koja Ragʻip Posha boshlangʻich maktabida tugatganidan soʻng, Istanbul oʻgʻil bolalar litseyiga oʻqishga kirdi. Teatr taʼlimini esa Istanbul shahar konservatoriyasining teatr boʻlimida boshlagan. Teatr taʼlimidan tashqari, u havaskor sifatida multfilmlar chizishni boshlaydi. Savaş birinchi marta aktyor sifatida Istanbul shahar teatrida sahnaga chiqadi.

Karyerasi 
Savaş Dinçel 1980-yilda harbiy toʻntarish natijasida harbiy holat eʼlon qilinishi bilan Istanbul shahar teatrlaridan chetlashtirilgan. Dinchel va Mujdat Gezen Kommunistik tashviqot qilishda ayblangan va 1983-yili bir-biriga kishanlangan holda sudga olib ketilgan. 1978-yilda Mujdat Gezen tomonidan yozilgan va Savaş Dinchel tomonidan chizilgan „Nazim Hikmet satrlar“ kitobi tufayli 1980-yil 12-sentyabrda ularga nisbatan oʻsha davrning mashhur 141 va 159-moddalari boʻyicha sudda daʼvo ishlari ochiladi. Bu ish tufayli hibsga olingan Dinchel va Gezen 1983-yil 4-iyun kuni qoʻllari bir-biriga bogʻlangan holda Oliy Jinoyat Sudiga olib kelinadi. Oʻsha paytda qamoqxonalarda majburiy boʻlgan „forma“ ni kiygan ikki doʻst bilaklaridagi kishanlarni yashirishga urinishmaydi, aksincha, buni koʻrsatish uchun qoʻllarini oldinga choʻzishadi."Kommunizmni targʻib qilish va hukumatning axloqiy shaxsini haqorat qilish" ayblovlari bilan 21 yilgacha qamoq jazosi bilan sudlangan Gezen va Dinchel bir muddat Sağmaljilar qamoqxonasida qolganidan keyin oqlanishadi.

Savaş Dinchel Toʻntarishdan soʻng "Guldürürü" oʻquv markazida karikaturachi boʻlib ishladi. Bir muddat „Gunaydın“ gazetasida karikaturachilik bilan shugʻullanadi. Bu yerda u „Tonton“ nomli multfilmlar tayyorlaydi. Davlat kengashi qayta tiklash qarori tasdiqlangach, u yana shahar teatrlarida ish boshlaydi. U ikkita karikatura koʻrgazmasini ochadi. „Nozim Hikmat satrlari“ nomli hajviy kitob tayyorlaydi..Rejissyor Ziya Oʻztan tomonidan suratga olingan „Kurtuluş“ va „Jumhuriyat“ filmlarida İsmet İnönü rolini oʻynadi. Ali Poyrazogʻlu teatri, Gen-Ar teatri, AST va Munir Özkul bilan ishlagan.

U Müjdat Gezen sanʼat markazi tashkil etilganidan boshlab oʻqituvchi sifatida ishlagan va qisqa vaqt davomida Kadir Has universiteti konservatoriyasida „sahna mashqlari“ fanidan dars bergan.

U Turkiya Respublikasining birinchi bosh vaziri va ikkinchi prezidenti Ismet Inönüga jismoniy jihatdan juda oʻxshashligi sababli koʻpincha Inönüni tasvirlab berardi.

2002-yilda „Non qayiq“ serialidagi Nusret ota obrazi bilan barchaning mehrini qozongan aktyor, mahalliy aholining har bir dardiga davo boʻlishi bilan birga, odamlar maslahat beradigan personajining suratini chizadi. Mahallaning „bilim“i boʻlgan Nusret ota siymosi oʻz hazillari bilan vaqti-vaqti bilan tomoshabinlarni kuldiradi. Serialdagi roli tufayli novvoylik bilan shugʻullangan Nusrettin Somuncu mahallaning otasi boʻlib, „dada kattasan“ deya seviladi. Sanʼatkor bu roli bilan turk xalqining qalbidan joy egallaydi.

Oʻgʻli Barish Dinchel taʼkidlaganidek, Savaş Dinchel bankomat kodi sifatida foydalangan „1402“ sonli harbiy holatga asoslanib, 1980-yil 12-sentyabrda faoliyati toʻxtatilgan davrdan tashqari, shahar teatrlarida rol oʻynagan va boshqargan. Bundan tashqari, u yon mashgʻulot sifatida rasm chizish va plakat ishlari bilan ham shugʻullangan.

Vafoti 
Savaş Dinchel "Sovuq kemalar" serialining suratga olish jarayonida kasal boʻlib qolib, ogʻir operatsiyani boshidan kechiradi.  U 2007-yil 20-dekabr kuni Istanbuldagi uyida ichki qon ketishini boshidan oʻtkazdi va har qanday aralashuvlarga qaramay, xuddi shu kuni Memorial kasalxonasida vafot etti. Shifokori uning oʻlimi kasallik tufayli boʻlgan degan fikrni rad etadi. Oʻlim sababi „yurakning toʻxtab qolishi“ (yurakning toʻsatdan toʻxtab qolishi) bilan tushuntirilgan.

Savaş Dinçel 2007-yil 21-dekabrda Istanbuldagi Zincirlikuyu qabristoniga dafn etilgan.

Aktyorlik oʻyinlari 

 xxxx: Nikoh : Nikolay Gogol – Istanbul shahar teatri
 xxxx: Montserrat : Emmanuel Robles – Istanbul shahar teatri
 xxxx: Dushanbadan payshanbagacha : Musahipzade Jalal – Istanbul shahar teatri
 xxxx: Sulton Gelin : Cahit Atay – Istanbul shahar teatri
 xxxx: Vlademir Komarov : Istanbul shahar teatri
 1964: Yosma : Ruzante – Anqara sanʼat teatri
 1965: Buzilgan tartib : Güner Sümer – Anqara sanʼat teatri
 1967: Cyrano de Bergerac : Edmond Rostand – Istanbul shahar teatri
 1967: Kojadağlar ogʻa : Sabahattin Engin – Istanbul shahar teatri
 1967 yil: Kichkina shahzoda : Antuan de Sent-Ekzyuperi – Istanbul shahar teatri
 1983 yil: Oʻn ikki gʻazablangan odam : Reginald Rose – Istanbul shahar teatri
 1987: Keshandan Ali dostoni : Haldun Taner – Istanbul shahar teatri
 1987 yil: Gilos bogʻi : Anton Chexov – Istanbul shahar teatri
 1988: Artiz maktabi : Müjdat Gezen – Müjdat Gezen teatri
 1991 yil: Inspektor : Nikolay Gogol – Istanbul shahar teatri
 1995: Ishqibozlar uchun hikoya : Sait Faik Abasiyanik \Savas Dincel – Istanbul shahar teatri
 1996 yil: Godotni kutish : Samuel Beckett – Istanbul shahar teatri
 2000 yil: Sersem erining ayyor xotini : Haldun Taner – Istanbul shahar teatri
 2001: Hamlet 2001 : Uilyam Shekspir – Istanbul shahar teatri
 2003: Barg tomchisi : Reshat Nuri Guntekin – Istanbul shahar teatri

Yozgan oʻyinlari 

 Uçurtmanın Kuyruğu
 Gürültülü Patırtılı Bir Hikaye
 Meraklısı İçin Öyle Bir Hikâye
 Çok Orijinal Bir Oyun

Komikslar va multfilmlar albomi 

 Çizgilerle Nâzım Hikmet
 Çoksesli

U boshqargan baʼzi oʻyinlar 

 xxxx: Fareli qishlogʻining Pied Piper : Adrian Mitchell – Istanbul shahar teatri
 xxxx: Kichkina shahzoda : Antuan de Sent-Ekzyuperi – Istanbul shahar teatri
 1976: Begunohlar : M.Roli \ V. Vincenzoni – Istanbul shahar teatri
 1976: Yoʻlovchi : Nozim Hikmet – Istanbul shahar teatri
 1994 yil: Koʻzlarimni yumaman, vazifamni bajaraman : Haldun Taner – Istanbul shahar teatri
 1998 yil: Kometa ostida : Huseyin Rahmi Gulpinar / Güner Sümer – Istanbul shahar teatri
 2001 yil: Uçurtmaning dumi : Savaş Dinchel – Istanbul shahar teatri

Filmografiya 

 1979: Gül Hasan
 1980: İttihat Ve Terakki
 1981: Hababam Sınıfı Güle Güle
 1983: Üç İstanbul
 1984: Kızlar Sınıfı
 1985: Aşık Oldum
 1986: Merdoğlu Ömer Bey
 1987: Ateşböceği
 1987: Homoti
 1989: Bizimkiler
 1994: Çözülmeler
 1994: Kurtuluş
 1995: Azmi
 1996: Oğlum Adam Olacak
 1997: Ağır Roman
 1998: Cumhuriyet
 2000: Abuzer Kadayıf
 2000: Bizi Güldürenler
 2000: Çemberler
 2000: Dar Alanda Kısa Paslaşmalar
 2000: Sinekli Bakkal
 2002: Abdülhamit Düşerken
 2002: Ekmek Teknesi
 2003: Kurtlar Vadisi
 2005: Bir Salkım Üzüm
 2005: Ölümüne Sevdalar
 2005: Peki Olur Şekerim
 2006: Bir İhtimal Daha Var
 2006: Can
 2006: Eve Dönüş
 2006: Sevda Çiçeği
 2006: Esir Kalpler
 2007: Hatırla Sevgili
 2007: Sessiz Gemiler

Mukofotlari 

 1989 yil: Ismoil Dumbullu mukofoti – Izmarit Nuri roli uchun
 2000: Afife teatr mukofotlari : Yilning eng muvaffaqiyatli musiqiy yoki komediya aktyori – Sersem Kojaning ayyor rafiqasi
 2000: 22. Siyod Turk kinosi mukofotlari – Eng yaxshi erkak roli, Dar Alanda Kısa Paslaşmalar (Tor maydonda qisqa oʻtishlar)
 2001: 20- Istanbul kinofestivali – Eng yaxshi aktyor, Dar Alanda Kısa Paslaşmalar (Tor maydonda qisqa oʻtishlar)
 2001: 8. ÇASOD „Eng yaxshi erkak roli“ mukofotlari, eng yaxshi erkak roli, Dar Alanda Kısa Paslaşmalar (Tor maydonda qisqa oʻtishlar)
 2002: 2. Lions Teatr mukofotlari – Yilning eng yaxshi dramaturgi, Uçurtma Kuyruğu

Manbalar 

2007-yilda vafot etganlar
1942-yilda tugʻilganlar
Zincirlikuyu qabristonida dafn qilinganlar
Turkiyalik erkak aktyorlar