Sarah Jessica Parker

Sarah Jessica Parker (talaffuzi: Sara Jessika Parker; 1965-yil 25-martda tugʻilgan) — amerikalik aktrisa va televizion prodyuser. U koʻplab mukofotlarga sazovor boʻlgan, jumladan oltita Oltin Globus mukofoti va ikkita Primetime Emmy mukofoti. Time jurnali uni 2022-yilda dunyodagi eng nufuzli 100 kishidan biri deb eʼlon qildi. 

U HBO teleserialidagi „Sex and the City“ (1998—2004)dagi Kerri Bredshou roli bilan tanilgan, bu roli uchun u ikkita Emmy mukofoti, komediya serialidagi eng yaxshi aktrisa uchun toʻrtta Oltin globus mukofoti va uchta Ekran aktyorlari gildiyasi mukofotiga sazovor boʻlgan. Qahramon serial namoyishi paytida keng ommalashgan va keyinchalik Amerika televideniyesidagi eng buyuk ayol qahramonlardan biri sifatida tan olingan. Keyinchalik u „Sex and the City“ (2008) va „Sex and the City 2“ (2010) filmlarida, shuningdek, „And Just Like That …“ (2021-yildan hozirgi kungacha) telekoʻrsatuvidagi rolni takrorladi.

Parker 11 yoshida Brodveydagi debyutini 1976-yilda „The Innocents“ filmining jonlantirilishida qilgan, 1979-yilda „Annie“ Brodvey musiqiy filmida bosh rolni ijro etishidan oldin. U 1984-yilgi Footloose va Firstborn dramalarida oʻzining birinchi yirik kino koʻrinishlarini qilgan. Uning boshqa filmdagi rollari orasiga „LA Story“ (1991), „Honeymoon in Vegas“ (1992), „Hokus Pocus“ (1993), Ed Vud (1994), „The First Wives Club“ (1996), „The Family Stone“ (2005), „Failure to Launch“ (2006) filmlari kiradi. Shuningdek, „Did You About the Morgans?“ (2009) va „New Year’s Eve“ (2011) ham shular qatoriga kiradi.

2012-yilda Parker „Sex and the City“ filmidan keyin birinchi marta televizorga qaytdi, FOX dagi Glee seriyasining uchta epizodida Izabel Raytni tasvirlab berdi. U HBO telekanalining „Divorce“ (2016—2019) serialida Frensis Dyufren rolini oʻynagan, buning uchun u Oltin globus mukofotiga nomzod boʻlgan. 2005-yildan beri u HBO va boshqa kanallar uchun kontent yaratuvchi Pretty Matches oʻzining prodyuserlik kompaniyasini boshqaradi.

Yoshligi 
Sarah Jessica Parker Ogayo shtatining Nelsonvil shahrida tugʻilgan, bolalar bogʻchasi operatori va oʻqituvchisi Barbara Parker (qizlik familiyasi: Keck) hamda tadbirkor va jurnalist Stiven Parkerning qizi. U ota-onasining nikohidan va onasining ikkinchi nikohidan jami sakkiz farzandning biri edi; uning toʻliq ukalari aktyorlar Timothy Britten Parker va Pippin Parker ni oʻz ichiga oladi. Parkerning ota-onasi u 3,5 yoshda boʻlganida ajrashishdi, keyin onasi yuk mashinasi haydovchisi va hisob boshqaruvchisi Pol Forstega turmushga chiqdi. Parkerning otasi, Bruklinlik, yahudiy (Sharqiy Yevropadan kelgan oiladan); uning oilasining asl familiyasi „Bar-Kahn“ („Kohenning oʻgʻli“) edi. Parkerning onasi nemis, ozroq ingliz millatiga mansub; onasi orqali Parker Salem jodugarlari sudlari paytida ayblanuvchilardan biri boʻlgan Ester Elvelldan kelib chiqqan. Parker hech qanday diniy taʼlimga ega boʻlmagan boʻlsa-da, otasining eʼtiqodi yahudiylik bilan madaniy jihatdan ajralib turadi. Uning soʻzlariga koʻra, hatto uning oilasi Cincinnatida yashasa ham, onasi Nyu-Yorkdagi turmush tarziga taqlid qilgan.  Parkerning ota-onasi katta oilasini boqish uchun kurashgan — koʻpincha elektr quvvati oʻchirilishi mumkin yoki oila pul yoʻqligi sababli Rojdestvo va tugʻilgan kunlardan voz kechishi kerak edi. Shunga qaramay, u shunday dedi: „Men hech narsani oʻzgartirmagan boʻlardim… koʻpincha bizda kerak boʻlgan hamma narsa bor edi. Har doim emas, lekin koʻpincha“. Parkerning onasi bolalarini madaniyat va darsdan tashqari mashgʻulotlarga jalb qildi; u ularni tez-tez Cincinnatidagi balet va teatr kabi bepul davlat muassasalariga olib bordi, shunda ular „toʻliq, boy hayot“ da yashashdi.

Parker mashhur dizayner va modelyer Laura Ashleyning muxlisi bo'lgan edi. Yosh qiz sifatida Parker qoʻshiq va balet bilan shugʻullangan va tez orada Uilyam Archibaldning „The Innocents“ spektaklining Brodvey jonlantirilishida rol oʻynagan. Uning oilasi Cincinnati shahriga, keyin esa Nyu-York shahri yaqinidagi Dobbs Ferriga (Nyu-York) koʻchib oʻtdi, shunda u maxsus taʼlim olishi mumkin edi. U yerda onasi va oʻgay otasi Parkerga yosh aktrisa sifatida faoliyatini rivojlantirishga yordam berishdi. 1977-yilda oila Ruzvelt orolida, Sharqiy daryoda, Manxetten va Kvins oʻrtasidagi yangi ochilgan rejalashtirilgan jamoaga, keyinroq Manxettenga koʻchib oʻtdi. Keyinchalik oila Nyu-Jersi shtatidagi Englvudga koʻchib oʻtdi, u yerda Parker Duayt Morrow oʻrta maktabida oʻqidi.

Parker Nyu-York shahridagi Amerika balet maktabida, Nyu-York professional bolalar maktabida, Cincinnatidagi ijodiy va sahna sanʼati maktabida va Los-Anjelesdagi Hollywood oʻrta maktabida oʻqigan.

Faoliyati

1974—1997: Dastlabki aktyorlik faoliyati 

Parker va toʻrt aka-uka Missuri shtati Sent-Luis shahridagi ochiq shahar teatrida (Muni) "The Sound of Music" spektaklida paydo boʻldi. U 1977—1981-yillarda Brodveydagi yangi Enni musiqiy filmidagi rol uchun tanlangan: avvaliga „July“ filmidagi kichik rolda, soʻngra 1979-yil mart oyidan boshlab Depressiya davridagi yetimning bosh rolida Andrea MakArdl va Shelli Bryusdan keyin oʻrin olgan. Parker bu rolni bir yil davomida egalladi. 1982-yilda Parker atigi bir mavsum davom etgan CBS sitkom Square Pegs ning bosh rolini oldi. Uning yashirin chuqurliklarni koʻrsatgan uyatchan oʻspirin sifatidagi chiqishi tanqidchilar tomonidan olqishlandi. Keyingi uch yil ichida Parker toʻrtta filmda rol oʻynadi: ulardan eng muhimi — „Footloose“ (1984) va Helen Hunt bilan oʻynagan "Girls Just Want to Footlose" (1985) edi. 1986-yilda Parker Disney ilmiy-fantastik filmi Flight of the Navigator filmida paydo boʻldi.

„LA Story“ (1991) romantik komediyasida Parker televideniyening zerikarli meteorologi bilan uchrashgan intiluvchan soʻzlovchi model rolini oʻynadi; film ham, uning ijrosi ham ijobiy baholandi. U Nicolas Cage bilan „Honeymoon in Vegas“ (1992) filmida oʻziga ishongan erkakning sevgilisi rolini oʻynaydi va Disneyning „Hokus Pokus“ (1993) fantastik oilaviy komediyasida Bette Midler hamda Kathy Najimy bilan birga jodugarlarning yovuz uchligida rol oʻynaydi. Honeymoon inVegas tanqidiy va tijorat muvaffaqiyatiga ega boʻldi, Hocus Pocus esa sharhlovchilar orasida oʻrtacha baholandi va AQShda kamtarona 39 million AQSH dollari ishlab topdi, lekin kuchli DVD sotuvi va katta televideniye kuzatuvi tufayli diniy filmga aylandi. 1993-yilda u Bryus Uillis bilan bir qatorda „Striking Distance“ filmida shoʻngʻuvchi politsiya rolini oʻynadi va 1994-yilda u Jonni Depp bilan birga tanqidiy eʼtirofga sazovor boʻlgan Ed Vud biografik dramasida bosh qahramonning sevgilisi Dolores Fuller rolini oʻynadi. Keyinchalik, „Miami Rhapsody“ (1995) romantik komediyasiga boshchilik qildi, u kelini haqida biroz shubhali ayol rolini oʻynadi va boʻlajak turmush oʻrtogʻi Metyu Broderik bilan birga Brodveydan tashqari „Sylvia“ spektaklida rol oʻynadi.

1998—2004: Sex and the City 

HBO dramatik seriali „Sex and the City“ ssenariysi Parkerga yuborildi. Nyu-York shahrida boʻlib oʻtgan va Candace Bushnellning 1997-yildagi xuddi shu nomdagi kitobiga asoslangan koʻrsatuv toʻrtta ayoldan iborat — oʻttiz yoshlarning oʻrtalarida va qirq yoshlardagi bir guruh ayollarning hayotini tasvirlaydi. Uning yaratuvchisi Darren Star uni loyihaga jalb qilishni xohladi va uzoq muddatli teleserialda rol oʻynashga shubha tugʻdirsa ham, Parker rol oʻynashga rozi boʻldi. Uning roli hikoyachi va bosh qahramon Kerri Bredshoning roli boʻlib, har bir epizod oʻzining fikrlash poyezdi atrofida tuzilgan boʻlib, Nyu-York Star uchun haftalik „Sex and the City“ ruknini yozgan. Shou paytida va undan keyingi yillarda uning ijrosiga ijobiy munosabat bildirildi. Uning xarakteri serial namoyishi paytida keng ommalashgan va keyinchalik Amerika televideniyesidagi eng buyuk ayol qahramonlardan biri sifatida tan olingan. 2009-yilda The Guardian Bradshawni oʻn yillikning timsoli deb atagan va „Carrie Bradshaw haqiqiy hayotdagi ayol asoschilar kabi ayollarning ayrim muammolari atrofida muhitni oʻzgartirish uchun koʻp ish qilgan“ deb yozgan. Parker oʻz ijrosi uchun ikkita Emmy mukofoti, uchta Screen Actors Guild mukofoti va toʻrtta Oltin globus mukofotiga sazovor boʻldi.

2004—2015: Davomli film rollari 
2005-yil oxirida Parker „First Wives Club“dagi hamkasbi Diane Keaton bilan oʻzining bu yillardagi birinchi filmi "The Family Stone" mavsumiy oilaviy dramasi uchun birlashdi, unda u zamonaviy Nyu-Yorkdagi mansabdor ayol rolini oʻynadi. Byudjeti 18 million AQSh dollari boʻlgan film butun dunyo boʻylab 92 million AQSh dollaridan ortiq daromad keltirgan holda tijorat muvaffaqiyatiga erishdi. Uning roli uchun u „Eng yaxshi ayol roli — Komediya“ uchun Oltin globus nominatsiyasini oldi. Uning navbatdagi filmi 35 yoshli erkakni ota-onasining uyidan olib chiqish uchun yollangan intervensionist sifatida Matthew McConaughey bilan rol oʻynagan „Failure to Launch“ romantik komediyasi edi. U 2006-yil 10-martda chiqarildi, Shimoliy Amerika prokatida birinchi marta ochildi va salbiy sharhlarga qaramay ochilish dam olish kunlarida 24 million AQSh dollaridan ortiq daromad keltirdi. Uning prodyuser sifatidagi ishi Rebekka Gilman pyesasiga asoslangan navbatdagi bosh rolni oʻynagan „Spinning into Butter“ (2007) mustaqil dramasi bilan davom etdi „Smart People“ (2008) filmining Sundance kinofestivalida premyerasi boʻlib oʻtgan filmda Parker Dennis Quaid va Elliot Page qarshisida hamdard shifokor rolini gavdalantirgan edi.

Parker FOXda 4-mavsumda mehmon boʻlib, „Glee“ musiqiy komediya seriyasida Vogue rahbari Izabel Rayt rolini oʻynadi, u oʻqishni tugatib, Nyu-Yorkka koʻchib oʻtgan Kurt Hummelni oʻz qanoti ostiga oladi. Vulture oʻzining Glee haqidagi mulohazalaridan birida shunday dedi: „Koʻzlari katta, lekin ichi biroz singan va Nyu-Yorkni juda yaxshi koʻradigan qahramonlar Sarah Jessica Parkerning eng yaxshi ishi. Menimcha, uning Gleedagi faoliyati shouda yoki karyerasida yoki boshqa biror narsada inqilob qiladi, lekin u mutlaqo boy va men uning bortda ekanligidan xursandman“. 2013-yilda Parker „Escape from Planet Earth“ animatsion filmining qahramonlaridan biri uchun oʻz ovozini taqdim etdi va Lovelace biografik dramasining oʻchirilgan sahnalarida Gloriya Shtaynem rolini oʻynadi. 2015-yilda u isyonkor qizi bilan Italiyaga qayta tashrif buyurgan amerikalik jurnalist sifatida „All Roads Lead to Rome“ mustaqil romantik komediyasida rol oʻynadi.

2016-yildan hozirgi kungacha: Divorce, Broadway return va And Just Like That. . . 
2016-yil oxiridan boshlab, Parker ijrochi direktori HBO telekanalining „Divorce“ dramatik serialida suratga tushdi va uning ajrashishiga sabab boʻladigan munosabatlari bor turmush qurgan Frensis Dyufren rolini oʻynadi. Serial uch mavsum davom etdi va tanqidchilarning olqishiga sazovor boʻldi; AV Club shunday taʼkidladi: „Parkerning sovgʻasi, hatto „Sex and the City“ filmida ham, har doim oʻz vaqtida qaytgan yoki reaksiya zarbasi boʻlgan. [Uning xarakteri] Carrie Bradshawning qayta ishga tushirilishi emas, lekin u ham aktyorni oʻzining qulay zonasidan uzoqlashishga majburlamaydi. Bu har doim ham yomon emas: uning toʻgʻri daqiqada boshini chayqab orqaga qaytganini koʻrish juda yoqimli“. Roli uchun u Oltin globus nominatsiyasiga sazovor boʻldi.

2018-yilda Parker hayotini oʻzgartiruvchi tibbiy tashxis qoʻyilgan Nyu-Yorklik qoʻshiqchi rolini oʻynab, „Here and Now“ mustaqil dramasini yaratdi.

2020-yil fevral oyida Parker va uning eri Broderick ikki hafta davomida Bostondagi Colonial teatrida Nil Saymonning "Plaza Suite" sahnasining jonlanishida rol oʻynashdi. Gudzon teatrida prevyular 2020-yilning martiga belgilangan edi va uning rasmiy debyuti 2020-yil apreliga rejalashtirilgan edi, ammo bu keyinchalik COVID-19 pandemiyasi tufayli qoldirildi. Bir necha kechikishlardan soʻng, u 2022-yil 28-fevralda boshlanishi kutilmoqda, uning rasmiy debyuti 2022-yil 28-martga belgilangan.

And Just Like That…, „Sex and the City“ning qayta ishga tushirilishi boʻlib, HBO Max tomonidan 2021-yil yanvar oyida tasdiqlangan. Birinchi seriya premyerasi 2021-yil 9-dekabrda boʻlib oʻtdi.

Shaxsiy hayoti 
Parker 1984-yildan 1991-yilgacha aktyor Robert Downey bilan munosabatda boʻlgan. Ular „Firstborn“ filmida uchrashishdi. Downeyning giyohvandlik muammosi bor edi, bu ularning munosabatlariga taʼsir qildi. Parker: „Men uni ushlab turgan odam ekanligimga ishonardim“, dedi. Keyinchalik u kichik Jon Kennedy bilan qisqa vaqt uchrashdi.

Parker aktyor Matthew Broderick bilan 1997-yil 19-mayda Manxettenning Quyi Sharq tomonida, Broderikning singlisi Janet Broderick Kraft tomonidan olib borilgan yepiskop marosimida turmush qurdi. Er-xotinni Parkerning akalaridan biri „Naked Angels“ teatrida tanishtirdi, u yerda Parker va Broderick ikkalasi ham chiqish qilishdi. Er-xotin Manxettenning Quyi Sharqiy tomonidagi tarixiy sinagogada fuqarolik marosimida turmush qurishdi. Ularning oʻgʻli Jeyms 2002-yil 28-oktyabrda tugʻilgan. Parker va Broderickning egizak qizlari Marion va Tabita 2009-yil 22-iyunda surrogatlik orqali tugʻilgan.

2009-yildan beri Parker eri va bolalari bilan Grinvich qishlogʻida yashaydi. 2017-yilda er-xotin 2016-yilda Gʻarbiy 11-koʻchasida 35 million dollarga sotib olgan ikkita shaharchani birlashtirgani, taʼmirlash ishlari 2019-yilda ham davom etayotgani xabar qilingan edi. Oila, shuningdek, Broderick yozni bolaligida oʻtkazgan Irlandiyaning Donegal okrugidagi Kilkar qishlogʻi yaqinidagi ikkinchi uyida ancha vaqt oʻtkazadi.

Mukofotlar va nominatsiyalari

Manbalar

Havolalar 
 

 Sarah Jessica Parker: Biografiya — Biografiya kanali
 
 „Makers“ tomonidan ishlab chiqarilgan video: Woman Who Make America
 Rasmiy veb-sayt: Sarah Jessica Parker Fragrances

Amerikalik ovoz aktrisalari
Yashayotgan insonlar
Amerikalik televideniye aktrisalari
1965-yilda tugʻilganlar
Aktrisalar
Amerikalik aktrisalar
Amerikalik bola aktrisalar