yakhyo/uz-wiki huggingface dataset:
Azimjon Qosimov

Azimjon Qosimov1940-yil 19-sentyabrda Toshkentda tug‘ilgan.

Ilmıy faolıyatı 
1959-yilda Toshkentdagi 22-o‘rta ta’lim maktabini, 1965-yilda Qarshi tibbiyot bilim yurtini, 1971-yilda Toshkent Davlat Pedagogika institutining "Til va adabiyot" fakultetini tamomlagan.
1982 yilda “Dorishunoslik terminlari” mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini yoqlagan. 1971-1988 yillarda “Meditsina” nashriyotida muharrir vazifasida faoliyat yuritgan. 1988-2000 yillarda Til va adabiyot institutida tibbiyot terminologiyasi bo‘yicha ilmiy izlanishlar olib borgan. Uning shu sohaga bag‘ishlangan 50 ga yaqin ilmiy maqolalari, rus tilidan o‘zbek tiliga tarjima qilingan 50 dan ziyod ilmiy ishlari e’lon qilingan.

Kitoblari 
 “Ruscha-o‘zbekcha-lotincha farmatsevtik terminlar lug‘ati” (1990),
 “Botanikadan qisqacha izohli lug‘at” (1990), 
 “Ruscha-o‘zbekcha-lotincha dorivor o‘simliklar lug‘ati” (1992),
 “Dorivor o‘simliklar” (1994), 
 “Inglizcha-o‘zbekcha-ruscha anatomik terminlar lug‘ati” (2006) 
 “Tibbiyot xodimlari lug‘ati” (1998),
 "4 jildlik “Tibbiy terminlar izohli lug‘ati” (2003, 2008) 
 “Hayotim - saboqlarim” (2005, 2006, 2008),
 “Mangu qalbimda u” (2006),
 “Zavjam ruhiga maktublar” (2008, 2010, 2012),
 “G‘o‘r yoshlar qismati” (2008), 
 “Iztirob” (2010), 
 “Hayotim” (2010), 
 “Muborak haj taassurotlari” (2011),
 “Hayot sinoatlari” (2011),
 “Inson qismati” (2013)

 

1940-yilda tugʻilganlar
19-sentyabrda tugʻilganlar
Toshkentda tugʻilganlar
Olim Davlatov

Olim Davlatov — (1973, Surxondaryo) adabiyotshunos, sharqshunos, navoiyshunos. U 1973-yil Surxondaryo viloyatidagi Sariosiyo tumanida tugʻilgan.

Faoliyati 
Toshkent Davlat universiteti (Hozirgi Oʻzbekiston Milliy universiteti) Sharqshunoslik fakultetini tugatgan (1998). Toshkent davlat sharqshunoslik instituti (hozirgi universitet) aspiranturasi (1999—2002)ni tamomlagan. Alisher Navoiyning 4 jildli „Xazoyin ul-maoniy“ kulliyoti (2011), Hofiz Sheroziyning „Devon“i (2012)ni lugʻat va izohlar bilan nashrga tayyorlagan. Navoiyning „Nasoyim ul-muhabbat“ tazkirasini hozirgi oʻzbek adabiy tili meʼyorlariga muvofiqlashtirib, nashr ettirgan (2015).

Tarjimalari 
Xomanaiyning „Alloma Sadriddin Sheroziy“ (2006), Murtazo Mutahhariyning „Hofiz va irfon“ (2008), Lui Massinʼonning „Mansur Halloj“ (2011) asarlarini oʻzbek tiliga tarjima qilgan.

Asarlari 
„Milliy istiqlol gʻoyasi: asosiy tushunchalar, tamoyillar, atamalar“ lugʻati (2002), „Falsafa: qomusiy lugʻat“ (2004), „Gʻarb falsafasi“ (2004, barchasi hammualliflikda), „Ibn al-Arabiy va uning vahdat ul-vujud falsafasi“ (2007) kitobining muallifi. 2 jildli „Alisher Navoiy qomusiy lugʻati“ mualliflaridan biri.

Manbalar 

 

Kishilar
Al-Quayra

Al-Qūaīrah Iordaniyaning Aqaba gubernatorligidagi tumanlardan biridir .

Ma'lumotnomalar 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Arab arxitekturasi
Arab adabiyotі
Arab madaniyati
Iordaniya
Iordaniya podshohlari
Iordaniyadagi qishloqlar
Aqaba tumani qishloqlari
Guhar koʻli

Guhar koʻli Eronning Luriston ustonida joylashgan. Ashtaronkuh tog‘ining janubiy etagida ikkita chuchuk suvli Guhar-bolo koʻli va Guhar-poyin koʻli mavjud. Ushbu ikki koʻl tog‘ cho‘qqisidagi qorlarning erishi va tog‘ ko‘chishi natijasida hosil bo‘lgan to‘g‘on sababli paydo bo‘lgan. Guhar-bolo, yaʼni yuqoridagi ko‘lda yig‘ilgan suv tog‘ darasi orqali pastdagi Guhar-poyin ko‘liga oqib tushadi. Ikki ko‘lning ummumiy uzunligi 1.5 km va eni 600 m.ni tashkil etadi.

Manbalar 

Eron geografiyasiga oid chala maqolalar
Eron koʻllari
Dyakovo yodgorligi

Dyakovo yodgorligi— Rossiya hududida mil.avv.7-2asrlarga oid Volga,Oka daryolari boʻylarida Dyakovo yodgorligi topilgan. Bu yerning aholisi asosan chorvachilik,hamda qisman dehqonchilik bilan shugʻullangan. Bu yodgorlikdan yertoʻlalar, temir oʻroqlar, urchuqtoshlar topilgan. Bu yerda asosan suyakdan ishlangan qurollarni ham topishgan.

Manbalar 

Arxeologiya
Meʼmoriy yodgorliklar
Al-Judayda

Al-Judayda ( ) Iordaniya, Qoraq gubernatorligidagi tumanlardan biri.

Manbalar 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Guantanamo qamoqxonasidagi afg'on mahbuslari ro'yxati

Amerika Qoʻshma Shtatlari Mudofaa vazirligi maʼlumotlariga koʻra, u 2006-yilning 15-mayiga qadar Guantanamoda ikki yuzdan ortiq afgʻon mahbuslarini saqlagan  . Ular AQSh va ittifoqchilarning Afgʻonistonga Tolibonni qoʻshinlarinni agʻdarish va terrorchilik tarmoqlarini buzish uchun bostirib kirishi ortidan qoʻlga olingan va urushda dushman jangchilari sifatida tariflangan edi. Dastlab, AQSh bunday mahbuslarni Afgʻonistondagi ob’ektlarda saqlagan, ammo ularni soʻroq qilish mumkin boʻlgan joyda ushlab turish uchun muassasa kerak boʻlgan. U 2002-yil 11-yanvarda Guantanamo qamoqxonasini ochdi va u yerga dushman jangchilarini olib ketdi. 

Amerika Qoʻshma Shtatlar Oliy sudi Rasulga qarshi ish boʻyicha qaror chiqardi. Rasul Bushga qarshi (2004-yil) mahbuslar AQSh Konstitutsiyasiga binoan hibsga olinishiga eʼtiroz bildirish huquqiga ega ekanligini aytdi. Oʻsha yozda Mudofaa vazirligi mahbuslarni Guantanamoga oʻtkazishni toʻxtatdi. 2006-yil 6-sentabrda Amerika Qoʻshma Shtatlari Prezidenti George W. Bush Guantanamoga 14 nafar yuqori baholi mahbuslar, jumladan, bir necha afgʻonlarni oʻtkazish haqida eʼlon qildi. O‘shandan beri lagerga boshqa afg‘onlar ko‘chirilgan .

Havolalar 

 Inson huquqlari boʻyicha birinchi blog: Harbiy komissiyalar
 Birinchi navbatda inson huquqlari; Raqamlar boʻyicha Guantanamo (2010)

Qamoqxonalar
Guantanamo
Afgʻoniston-AQSH munosabatlari
AQSh
Habibullo Joʻrayev

Habibullo Joʻrayev — (1961, Fargʻona viloyati) adabiyotshunos, Filologiya fanlari nomzodi (1993), doktori (2008). Habibullo Jo’rayev 1961-yil 13-martda Fargʻona viloyatidagi Beshariq tumanida tug’ilgan.

Faoliyati 
Fargʻona davlat pedagogika instituti (hozirda Fargʻona davlat universiteti)ning oʻzbek filologiyasini tamomlagan (1984). Navoiyshunos olim, filologiya fanlari doktori, professor. „Pedagog“ (hozirgi „Fargʻona taʼlim xabarlari“) gazetasining mas’ul kotibi va muharriri (1986-1989). Oʻzbek adabiyotshunosligi kafedrasida oʻqituvchi (1989). Fargʻona davlat universiteti Tahririyat va nashriyot markazi boshligʻi (2002-yildan). Bir qator ilmiy monografiya va ilmiy-ommabop risolalar muallifi. Oilm hozirda "Navoiyshunoslik" fanidan yoshlarga saboq berib  kelmoqda.

Mukofotlari 
„Eng yaxshi voiz“ Respublika koʻrik-tanlovi gʻolibi (2001). Oʻrta asrlar Sharq adabiyoti namoyondalari ilmiy-adabiy merosini oʻrganish va targʻib qilish boʻyicha amalga oshirgan ishlari uchun Xalqaro „Antik dunyo“ akademiyasining professori unvoniga sazovor boʻlgan (2008).

Manbalar
Saqoqush

Saqoqush – monotipik pelicanidae (Pelecanidae) oilasi va Pelecanus jinsini tashkil etuvchi yirik suv qushlari turlarining umumiy nomi. Ularning oʻziga xos xususiyatlari – uzun tumshugʻi va ov uchun ishlatadigan suvni filtrlaydigan va yutishdan oldin oʻljani tumshugʻi bilan toʻplaydigan katta tomoq qoplari . Jigarrang Saqoqushdan boshqa turlarning patlari odatda oqarib ketadi. Barcha turlarning tumshugʻi, sumkasi, tuksiz terisi naslchilik mavsumi oldidan yorqin rangga kiradi. 8 tirik tur tropiklarda moʻtadil zonalarda yashaydi, ammo Janubiy Amerikaning ichki qismida, qutb mintaqalarida va ochiq dengizda uchramaydi. Saqoqushlarning qazilma qoldiqlari kamida 30 million yilga toʻgʻri keladi, Fransiyadagi Oligotsen davridagi qazilma topilmalari hozirgi Saqoqushlarning tumshugʻiga oʻxshaydi. Uzoq vaqt davomida fregatlar, karabataklar, tropik qushlar va gannetlar bilan bogʻliq deb oʻylangan qutanlar endi Saqoqushlar (Pelecaniformes) tartibida tasniflanadi .Ularning eng yaqin qarindoshlari poyabzal va hamerkoplardir . Xuddi shu tartibda joylashgan ibislar, qoshiqqoʻylar va olxoʻrlar ularning uzoq qarindoshlaridir. Ular odatda suv yuzasida yoki yaqinida tutilgan baliqlar bilan oziqlanadi va qirgʻoqlarda va koʻllarda yashaydi. Koloniyalar hosil qilish orqali koʻpayadigan Saqoqushlar koʻpincha ommaviy ovlanadi. Oq patli 4 tur yerga uya qursa, qolgan 4 ta jigarrang yoki kulrang turlar daraxtlarga uya qilishni afzal koʻradi.

Saqoqushlar va odamlar oʻrtasidagi munosabatlar koʻpincha mojaroli boʻlib kelgan. U odamlar tomonidan taʼqib qilingan, chunki u tijorat, dam olish uchun, baliq ovlash uchun raqobat manbai sifatida koʻriladi. Ular yashash joylarining buzilishi va atrof-muhitning ifloslanishidan aziyat chekishmoqda. Muhofaza qilish holati nuqtai nazaridan 3 ta tur muhim ahamiyatga ega. Ular mifologiya, nasroniylik, geraldika ikonografiyasi nuqtai nazaridan ham madaniy ahamiyatga ega qushlardir.

Qushlar
Zoologiya
Tegal

Tegal

Tegal — Indoneziyaning Markaziy Yava provinsiyasidagi shahar. Bu shahar 1945-yil 15-noyabrda Tegal dengiz floti IV bazasida Korpus dengizchilari nomi bilan qayd etilganidek, bir vaqtlar dengiz piyodalari korpusining tashkil etilishining asoschisi boʻlgan.

Geografiyasi 
Tegal Siti Semarang shahridan 165 km g'arbda yoki Jakartadan 329 km sharqda joylashgan. 109°08'–109°10' Sharqiy uzunlik va 6°50'–6°53' Janubiy kenglik oralig'ida joylashgan bo'lib, maydoni 39,68 Km² yoki taxminan 3968 ga. Geografik joylashuviga ko'ra, Tegalning pozitsiyasi Yava orolining shimolidagi, ya'ni g'arbdan sharqqa (Jakarta-Tegal-Semarang-Surabaya) markaziy va janubiy hududlari bilan milliy va mintaqaviy iqtisodiy yo'nalishlarni bog'lovchi bo'g'in sifatida juda strategiyaga boydir.

Etimologiyasi 
Tegal nomi — tetegil (dala) atamasini yoki dastlab Pajang qirolligiga sodiq boʻlgan Pemalang Regency tarkibiga kirgan qishloq nomini anglatadi.‌‌

Yaponiya istilosi davri 
1942-yil 17-martda yaponlar Pekalongan rezidentsiyasiga kelishdi, u yerda o'sha paytda Pekalongan viloyati ijtimoiy qo'zg'olonlardan va mustamlaka hukumatining qulashidan hali tuzalmagan edi. Yaponiyaning Yavaga qo'nishi paytida mustamlaka hukumati Tegal va Brebes atrofidagi binolar, ko'priklar va inshootlar, shu jumladan vayron qilingan neftni qayta ishlash zavodlari uchun shoshilinch ravishda tayyorlangan sabotaj rejalarini amalga oshirishga harakat qilgan edi.
Tegalga yaponlar joylashgandan so'ng, shahardagi boshqaruv shahar hokimiyatiga topshirildi.  Ilgari Tegalda advokat va prokurer bo'lib ishlagan Besar Martokoesoemo shahar rahbari (sityo) etib tayinlandi. Keyinchalik uning o'rnini avval Patih Pekalongan lavozimida ishlagan R. Sungeb Reksoatmodjo egallagan.

Manbalar 
https://id.m.wikipedia.org/wiki/Kota_Tegal

Havolalar 
https://id.m.wikipedia.org/wiki/Kota_Tegal
Turizm turlari



Sarguzasht turizmi 
Sarguzasht turizmi sayohatchilar kutilmagan hodisalarni kutishlari mumkin bo'lgan uzoq joylarni o'rganishni o'z ichiga oladi. Bu yangi madaniyat yoki yangi landshaft bilan bog'lanishni va ayni paytda jismoniy faollikni o'z ichiga oladi. Sarguzasht turizmining ba'zi turlari kunduzgi yurish, ryukzak, zip astar, erkin tushish, rafting, tog 'velosipedi, chang'i va snoubordni o'z ichiga oladi..

Agroturizm 
Agroturizm yoki agroturizm odatda fermer xo'jaliklarida sodir bo'ladi. Bu sayohatchilarga qishloq hayotini boshdan kechirish, mahalliy taomlarni tatib ko'rish va turli dehqonchilik vazifalari bilan tanishish imkoniyatini beradi. Ushbu turdagi turizm Italiyada fermer xo'jaligi deb ham ataladi. Agroturizmning ba'zi turlari to'g'ridan-to'g'ri bozor agroturizmi, tajriba va ta'lim agroturizmi va tadbir va dam olish agroturizmidir.

Madaniy turizm 
Madaniy turizm - bu sayohatchilar mamlakat yoki din madaniyati, ayniqsa turmush tarzi va odamlar hayotini shakllantirgan boshqa elementlar bilan shug'ullanadigan joy. Sayyohlar marosimlar va festivallar kabi tegishli tadbirlarga sho'ng'ishadi. Dunyodagi mashhur madaniy turizm yo'nalishlaridan ba'zilari Madagaskardir; Lombok, Indoneziya; Latviya; Haida Gvayi, Britaniya Kolumbiyasi; Shimoliy Shri-Lanka; Chiang May, Tailand; Aristi, Gretsiya; G'arbiy Keyp, Janubiy Afrika va Tamilnadu, Hindiston.

Ekoturizm 
Ekoturizm buzilmagan tabiiy hududlarga tashrif buyurishni o'z ichiga oladi. Bu atrof-muhitni asrash va mahalliy aholi farovonligini oshirishga yordam beradi. Dunyodagi eng yaxshi ekoturizm yo'nalishlari qatoriga Alyaska, Amazonka, Antarktida, Avstraliyaning Moviy tog'lari, Borneo, Botsvana, Kosta-Rika, Dominika, Galapagos orollari va Himoloy tog'lari kiradi.

Tibbiy turizm 
Tibbiy turizm deganda davolanish uchun boshqa davlatga sayohat qiladigan odamlar tushuniladi. Rivojlangan mamlakatlardan odamlar arzon narxlarda davolanish uchun rivojlanayotgan mamlakatlarga boradilar. Dunyodagi mashhur tibbiy turizm yo'nalishlari Hindiston, Malayziya, Braziliya, Tailand, Meksika, Kosta-Rika, Tayvan, Janubiy Koreya va Singapurdir.

Diniy turizm 
Diniy turizm, shuningdek, e'tiqod turizmi muqaddas joylarga alohida yoki guruh bo'lib sayohat qilishni anglatadi. Bu joylarga madaniy, tarixiy va diniy ahamiyatini bilmoqchi bo‘lgan diniy e’tiqodsiz sayyohlar ham tashrif buyurishadi. Dunyodagi mashhur diniy turizm yoʻnalishlari: Shvedagon pagodasi, San-Vitale bazilikasi, MAKKA, Xarmandir Sohib, Osmon ibodatxonasi, Bahai bogʻlari, Vatikan, Vat Rong Khun, Avliyo Bazil sobori, Paro Taktsang, Ispaniya sinagogasi va Quddus.

Sport turizmi 
Sport turizmi sport musobaqasini kuzatish yoki ishtirok etishni o'z ichiga oladi. Bu eng tez rivojlanayotgan tarmoqlardan biri bo'lib, 7,68 milliard dollarga teng. Sport turizmi, shuningdek, sport tadbirlari turizmi, mashhur va nostalji sport turizmi va faol sport turizmi kabi tasniflanadi. Odatda, sayyohlar Olimpiya o'yinlari, FIFA Jahon kubogi, F1 Gran-prisi, tennis bo'yicha Jahon chempionati, BWF Jahon chempionati va Kriket bo'yicha Jahon kubogi kabi tadbirlarga jalb qilinadi.

Turizm
Qodirjon Ergashev

Qodirjon Ergashev — (1956, Fargʻona viloyati) adabiyotshunos, Filologiya fanlari nomzodi (1996). Qodirjon Ergashev 1956 yilda Fargʻona viloyatidagi Beshariq tumanida tug’ilgan.

Faoliyati 
Qoʻqon davlat pedagogika institutini tamomlagan (1978). Beshariq tumanida oʻqituvchi (1991 yilgacha). Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Alisher Navoiy boʻlimida ilmiy xodim (1991), Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Til va dabiyot institutida doktarant (1991-2001), oʻzbek adabiyoti tarixi boʻlimida katta ilmiy xodim.

Asarlari 
Qodirjon Ergashevning „Некоторы аспекты государтвенной деятельности Алишера Навоий“ (2009), „Oʻzbek nasrida insho“ (2011) nomli kitoblari chop etilgan.

Manbalar 

Kishilar
Sezar Vu

Wu Xize ( Xitoycha 吴希泽 Pinyin Wú Xī Zé, 1996-yil 19-oktabrda tugʻilgan), Caesar Wu nomi bilan ham tanilgan, xitoylik aktyor, qoʻshiqchi va model. U teleserialidagi Ximen Yan roli bilan mashhur boʻlgan va bu ro'l uni xalqaro miqyosda shuhrat qozonishiga sabab boʻlgan.

Yoshlik davri 
Caesar Wu 1996 yil 19 oktyabrda Xitoyning Guangdong viloyati Shenchjen shahrida tug'ilgan.

Karyerasi 
Ceasar Wu 2018-yilgi “Meteor bog‘i” teleserialidagi Ximen Yan roli bilan mashhur bo‘ldi, bu mashhur Tayvan dramatik seriali “Meteor bog‘i” ning remeyki va yaponiyalik shodzo manga   asosida yaratilgan. Yoko Kamio . Caesar Xitoyning Harper's Bazaar ko'rgazmasida Meteor bog'i aktyorlari Dylan Wang, Darren Chen va Connor Leong bilan noyabr sonida paydo bo'ldi. 

U 2018 yilda Hunan Satellite TV kanalidagi ko'ngil ochar shousi Happy Camp va CCTV Sports Channel futbol mavzusidagi Qi Tan Eleven tok-shousida ishtirok etdi.

2019 yilda Ceasar "Chan'an yoshlari"  tarixiy dramasida rol o'ynadi. Hamda u yana tarixiy ishqiy drama General's Lady.

U 2021 yilda "Orzuga o'xshash muhr" nomli romantik mikro-drama kostyumida rol o'ynadi.

U 2022-yilda “Bir narsa uchun porlash” nomli hayoliy janrli romantik dramada rol o‘ynadi.

Filmografiya

Televizion serial

Ma'lumotnomalar

Havolalar 

 
 Caesar Wu on Sina Weibo (in Chinese)
  - Caesar Wu's previeous instagram account was (caesarwu_). Note that it was hacked and wasn't recovered. On March 24, 2021, Inga Griese (editor-in-chief on Icon Magazine), F3 and Shen Yue's good friend posted on Instagram that Caesar Wu has a new instagram account and that is (caesarwu_1019).

Yashayotgan insonlar
1996-yilda tugʻilganlar
Ahmad Hikmat Muftuoʻgʻli

Ahmat Hikmat Muftuogʻlu (1870-yil 3-iyun – 1927-yil 19-may) – turk yozuvchisi va diplomati.

Hayoti 
U 1870-yilda Istanbulda tugʻilgan. Uning otasi shoir Yahyo Sezai afandi edi. Uning oilasi oʻsha davr ulamo tabaqasidan edi; Uning bobosi Moʻra muftiysi Abdulhalim afandi edi. U yetti yoshida otasidan ayrilgan, akasining qaramogʻida ulgʻaygan. Taʼlimini Soğukcheshme harbiy oʻrta maktabida boshlagan; U Galatasaray Sultanisida davom etdi. U shu maktabda Tevfik Fikret bilan uchrashib, doʻstlashdi. Uning adabiyotga qiziqishi oʻrta maktabda boshlangan. Uning birinchi asari „Leyla Yahut bir Majnun qasosi“ maktabda oʻqib yurgan paytlarida nashr etilgan. 1888-yilda oʻqishni tamomlab, Tashqi ishlar vazirligida ish boshladi; Boshqa tomondan, u Galatasaray Sultonisida oʻqituvchi boʻlib ishlagan.

Manba 

XX asr turkiyalik shoirlari
Istanbulda vafot etganlar
Istanbullik yozuvchilar
1927-yilda vafot etganlar
1870-yilda tugʻilganlar
Balikpapan

Balikpapan

Balikpapan — Indoneziyaning Sharqiy Kalimantan viloyatidagi shahar. Shahar biznes va sanoat markazi sifatida butun Kalimantandagi eng yirik iqtisodiyotga ega bo‘lib, 2016-yilda umumiy YaIM 79,65 trillion IDRni tashkil etadi. Aholi soni boʻyicha Balikpapan Sharqiy Kalimantandagi ikkinchi yirik shahar (Samarida shahridan keyin) boʻlib, 2018-yilda jami 645.727 kishi va 2019-yilda 655.178 kishi  boʻlgan. Balikpapan Indoneziyaning yangi poytaxtiga olib boradigan 3 ta shlyuzdan biri bo'lib, unda Semayang porti (Samarida portidan keyin ikkinchi eng gavjum) va Sulton Aji Muhammad Sulaymon xalqaro aeroporti mavjud bo'lib, u Kalimantanda eng gavjum uchinchi o'rinda turadi.

Geografiyasi 
Balikpapan shahrining maydoni 85% tepalikli va 12% tor tekis maydonlar shaklida, asosan suv havzasida (DAS) va kichik daryolar, shuningdek qirg'oqda joylashgan. Kislotali tuproq sharoitlari (torf) va unumdorligi past boʻlgan dominant qizil tuproq bilan. Indoneziyaning boshqa hududlari singari, bu shahar ham tropik iqlimga ega. Bu shahar Makassar bo'g'oziga to'g'ridan-to'g'ri tutashgan Kalimantanning sharqiy qirg'og'ida joylashgan bo'lib, dengiz savdo porti va neft porti sifatida foydalanish mumkin boʻlgan ko'rfazga ega.‌‌

Topografiyasi 
Umuman olganda, Balikpapan shahri dengiz sathidan 0 dan 100 metrgacha balandlikda joylashgan. Eng katta tasnif dengiz sathidan 20-100 metr balandlikda joylashgan bo'lib, maydoni 20090,57 ga yoki hududning 51,66%, dengiz sathidan 10-20 metr balandlikda 17260 ga maydonni egallaydi. yoki 34,17% maydon va dengiz sathidan 0-10 metr balandlikda 6980 ga yoki umumiy maydonning 13% ni tashkil etadi. Topografiya nuqtai nazaridan, Balikpapan shahrining katta qismi 15-40% qiyalikda joylashgan bo'lib, bu 21305,57 gektar yoki umumiy maydonning 42,33% ni tashkil qiladi. Morfologik jihatdan Balikpapan shahri 85% tepalikli hududdan iborat bo'lib, qizil-sariq podzolik tuproq turi yupqa tuproqli xarakterga ega, tuproq tuzilishi oson eroziyalanadi. Qolgan 15% esa Balikpapan shahrining sharqiy va janubiy qirg'oqlari bo'ylab, odatda allyuvial tuproq turlariga ega tekisliklardir.‌‌

Iqlimi 
Balikpapan shahridagi havo harorati 23 ° -32 °C, nisbiy namlik darajasi ± 84%. Balikpapan shahrining o'zi (Af) tipidagi tropik iqlimga ega. Balikpapan hududida yog'ingarchilik har yili yuqori bo'ladi, bu yiliga 2300–2900 mm gacha va yiliga 130 dan ortiq yomg'irli kun.‌‌

Manbalar 
https://id.m.wikipedia.org/wiki/Kota_Balikpapan

Havolalar 
https://id.m.wikipedia.org/wiki/Kota_Balikpapan
Hinomoto Oniko

is a Japanese moe character created in 2010 which originated from the Breaking News (VIP) Board on 2channel, and has since become an internet meme within various forums and imageboards in Japan. The character is a moe anthropomorphism of the phrase "日本鬼子", a commonly used Chinese ethnic slur against persons of Japanese descent.

Qahramon dastlab 2 taxtasidagi foydalanuvchilar tomonidan yuqorida tilga olingan xitoylik irqiy atamaning satirasi sifatida o'ylab topilgan  . Xitoyda "Riben guizi" atamasi "rínčingīn" ( pinyin   "Yapon shaytoni" ) - bu Ikkinchi jahon urushidan beri qo'llanilgan va hozir ham yaponlarga nisbatan kamsituvchi epitet sifatida qo'llaniladigan ibora. Yapon internet foydalanuvchilari odatda irqchi va haqoratomuz iborani "yoqimli" yoki moe sifatida tasvirlanishi mumkin bo'lgan belgiga aylantirishni tanladilar, bu ibora ortidagi salbiy ma'nolarni qaytarish mumkin .2010-yilda personajning yaratilishi Senkaku orollaridagi mojaroning avj olishidan keyin sodir bo'lgan, u ko'p o'tmay sodir bo'lgan baliq ovlash kemasi to'qnashuvi natijasida xitoylik internet foydalanuvchilari orasida Yaponiyaga qarshi kayfiyatning kuchayishiga qarshi javob sifatida mo'ljallangan edi. orol mojarosidan keyin onlayn va umuman xitoyliklarning jamoatchilik fikri ichida  .

Etimologiya 
Yapon tilida “Rīben guizu” soʻzi odatda mandarin rìběn guǐzi ning toʻgʻridan-toʻgʻri transliteratsiyasi boʻlgan rīben guizu (リーベングイズ) sifatida oʻqiladi. Biroq, belgilarni kun'yomi va nanori o'qishlari yordamida navbatma-navbat Hinomoto Oniko sifatida o'qish mumkin, bu yapon tilida ayol ismiga o'xshaydi .Kun'yomi o'qishida qahramonning " Hi no moto " familiyasi " quyoshning kelib chiqishi " degan so'zma-so'z ma'noga ega bo'lishi mumkin, holbuki yaponcha ismlar -ko ( -ko ) bilan tugaydigan ayol ismlari hisoblanadi va odatda qizlarning ismlari sifatida ishlatiladi  .(masalan, Yamada Hanako — ayol ismining oʻrnini bosuvchi ayol ismi ) .

Xususiyatlari 
Asosiy dizayn timsoli yapon folkloridagi Oni asosida yaratilgan. Qahramon shafqatsizlikning "timsoli" sifatida yaratilganligi sababli, u uzun qora sochli va oqargan teriga ega, ko'pincha kimono va jin shoxlarini kiygan, qo'lida yapon madaniyatiga xos bo'lgan turli xil naqshlarni ushlab turgan yosh ayol sifatida tasvirlangan. Naginata va xannya niqobi  Xarakterning bir varianti "kichkina Oniko" ( Ko-hinomoto yoki Konipon ) nomi bilan tanilgan (boshqa xitoycha buzg'unchilik, Xiao riben "kìrìnín" pinyin olingan  ), u asl Onikoga o'xshash balog'atga etmagan qiz sifatida tasvirlangan va u bilan birga yapon madaniyatiga oid naqshlarni ham olib yuradi.

Yana qarang 

 ISIS-chan

Ma'lumotnomalar

Havolalar 

 hinomotooniko＠ウィキ
 tìnìnìkìkì (oniko_project) Twitter’da
 2010-yil 28-oktabr, Yaponiya Xitoy bilan Moe bilan jang qildi, Xitoy ezildi, Sankakukompleks
 2010-yil 1-noyabr, [NIHON ONOKO ] Klassik Yapon Idol [Inglizcha Subtitrlar ], YouTube
 2010-yil, 2-noyabr, yapon netizenlari xitoycha haqoratomuz atamani chiroyli yosh qiz anime qahramoniga aylantirdilar, ChinaHush
 (djngjīngīngīngīngīngīngīngīīīīīī---2CHīngīngīngīngīngīngīngīn
 bàngāngāngāngān
Internet memlari
Korxonalar
Tashkilotlar
Kornelius Uaytxaus

Kornelius Uaytxaus (1795-yil 22-iyul - 1883-yil 7-avgust) ingliz muhandisi, biznesmen va quvurlarni arzon va aniq ishlab chiqarish usulini kashf etgan.

Hayoti 
Uaytxaus Oldberida (hozirgi G'arbiy Midlendda ) qilich ishlab chiqaruvchi Edvard Uaytxausning o'g'lida tug'ilgan. Napoleon urushlari paytida qilichlarga talab yuqori bo'lgan, ammo keyinchalik pasaygan. U otasidan o'rgangan hunaridan voz kechdi va Uednesberiga ko'chib o'tdi va u yerda Edvard Elvellning temirchilik ishlarida ishladi.

O'sha paytda ko'chalarni yoritish uchun gaz quvurlariga talab bor edi. Quvurlar temir chiziqni ( skelp ) qizdirish yo'li bilan qilingan, uning tomonlari bir-birining ustiga qo'yilgan va payvand hosil qilish uchun bolg'a bilan urilgan. 1824-1825-yillarda Whitehouse kamroq mehnat talab qiladigan usulni ishlab chiqdi, bunda pechdan zanjir bilan chizilgan chiziq bir juft yarim dumaloq qoliplardan o'tdi. Uzunroq uzunlikdagi trubkalarni yasash mumkin edi va matritsalar aniq shakldagi trubka hosil qildi; ishlab chiqarish tannarxi arzonlashdi.

Jeyms Rassell bilan 
Uednesberidagi quvur ishlab chiqaruvchi Jeyms Rassell yordamida Uaytxaus 1825-yil 26-fevralda o‘z ixtirosi uchun patent oldi Bir obituarist 1883 yilda "Muhandis" da shunday deb yozgan edi: "Ixtiro eng katta ahamiyatga ega edi va uni payvandlangan quvurlar savdosiga asos solgan deb aytish mumkin".

Rassell patent muddati uchun annuitet va uy-joy olgan Uaytxausni ishga yollashi bo'yicha kelishuv tuzildi, patent huquqlari oxir-oqibat Rassellga topshirildi. Rassell yangi zavod qurdi va quvurlar ko'p miqdorda ishlab chiqarildi. Uaytxaus va Rassell o'rtasida sud jarayoni bo'lib o'tdi, bu usulda quvurlarni yivli roliklar orqali payvand qilish usuli patentlangan edi: oxir-oqibat sudlar buni Oqxaus patentining buzilishi deb topdilar. Ish ko'p yillar davom etdi va sud xarajatlari katta edi.

Keyingi martaba 
Uaytxaus Rassell kompaniyasini tark etdi va 1845-yilda Uednesberida quvurlar ishlab chiqaruvchi Globe Works kompaniyasini tashkil etdi. U 1845-yilda quvurlar va qurol barrellarini tayyorlash uchun payvandlash va bolg'alash mashinalarini qurish uchun patent oldi. Biznes rivojlanmadi va oxir-oqibat 1870-yillarda boshlangan tushkunlik davrida yopildi. Shu bilan birga, Vulverxemptonda quvur zavodi bo'lgan Edvin Dikson bilan biznes hamkorligi muvaffaqiyatli bo'lmadi.

U uch marta turmushga chiqdi va ikki o'g'il va uch qiz tug'di. Uning jiyani Jon Brotherton muvaffaqiyatli quvur ishlab chiqarish biznesiga asos soldi va Vulverxempton meri bo'ldi. Uaytxaus 1883-yilda o'zi yashagan Vulverxemptondagi o'g'li Denham Uaytxausning uyida vafot etdi. "Muhendis" jurnalida obituarist shunday izoh berdi: "... janob Uaytxaus o'z ixtirosi orqali barcha mamlakatlarga bergan imtiyozlar uning so'nggi kunlarini u yaratgan sanoatning ahamiyati unga berishi kerak bo'lgan muhim vositalar bilan qoldirmadi".

Manbalar 

1883-yilda vafot etganlar
1796-yilda tugʻilganlar
She'r tizimi

She'r tizimi-ma'lum o'lchov prinsipiga asoslangan she'riy vaznlar majmui.She'r tizimi she'r tuzulishining asosini,uning asosiy qonuniyatlarini belgilab beradi.Har bir xalq she'riyatidagi she'r tizimi o'sha xalq tilining o'ziga xos xususiyatlaridan kelib chiqadi .Mavjud she'r tizimlarining barchasida asosiy o'lchov birligi sifatida bo'g'in olingan.Bo'g'in esa,ma'lumki,turli tillarda turlicha sifatiy va miqdoriy ko'rsatgichlarga ega.Shunga ko'ra,jahon xalqlari  she'riyatlarida mavjud she'r tizimlari bo'g'inning miqdori,urg'uli yoki urg'usizligi,cho'ziq yoki qisqaligi,baland yoki pastligi,talaffuz qilinishi kabi jihatlarni o'lchov asosi qilib oladi.Shuningdek,bira to'la ikki jihatni asos qilib olgan she'r tizimlari ham mavjud.Ma'lumki,ilmiy termin muayyan fan tarmog'i doirasida faqat bitta tushunchani anglatishi maqsadga muvofiq,biroq amaliyotda bundan ko'p chekilinadi.Shunday hol she'r tizimi va vaznlarni ishlatishda ko'p kuzatiladi.Masalan,biz aniq bir g'azal haqida "aruz vaznida yozilgan", adabiyot tarixi haqida gapiraturib esa "aruz vazni musulmon sharq sheriyatida yetakchi mavqeni egallagan" deb aytamiz.

Manba 
D.Quronov,Sh.Mamajonova,M.Sheraliyeva  Adabiyotshunoslik lug'ati 359-bet￼  Toshkent-2013 akademnashr

Sheʼriyat
Istanbullu Gelin

Istanbullu Gelin ( Istanbullik kelin ) - O3 Medya tomonidan imzolangan 2017-yilgi turk seriali. Birinchi qism 2017-yil 3-mart kuni efirga uzatilgan, rejissyor Zeynep Günay Tan va Deniz Kolosh . Yakuniy qism 2019-yil 31-mayda efirga uzatiladi. U doktor Gulseren Budayiciog'luning Hayata Don (Hayotga qaytish) kitobidan olingan.

Syujeti 
Yosh va go'zal, ammo moliyaviy jihatdan qiynalgan qo'shiqchi Sureyyaga Turkiyaning tarixiy ahamiyatga ega boʻlgan Bursa shahrida ildiz otgan Boranlar oilasining to'ng'ich o'g'li Faruk Boran qiziqadi. Bursaning eng ko'zga ko'ringan va muvaffaqiyatli oilalaridan biri boʻlgan Boran oilasi transport sohasida ishlagan. Oila matriarxi Farukning onasining dugonasining qizi Ipekka turmushga chiqishini xohlaydi va bu ikkisi o‘rtasida irodalar to‘qnashuvi boshlanadi. Ko'p oilaviy sirlar oshkor bo'ladi.

Ikkinchi mavsumida, Boran oilasi o'z uyini, merosini yo'qotadi va kamtarona turmush tarzini qabul qilish uchun kurashga duch keladi.

Uchinchi mavsumida, ular Adem bilan to'qnash kelishadi va o'zlarinikini qaytarib olishadi.

Efir jadvali

Yana qarang 

 Star TV tomonidan efirga uzatiladigan dasturlar ro'yxati

Ma'lumotnomalar

Havolalar 

 
Istanbulda suratga olingan teleseriallar
Star TV dasturlari
Turkiya drama teleseriallari
IMDb identifikatori Vikimaʼlumotlardagisi bilan ayni boʻlgan sahifalar
Chjan Meng (rejissyor)

Chjan Men (1975-yil aprel oyida Xitoyning Tieling shahrida tugʻilgan) xitoylik rejissyor va ssenariy muallifi. Xitoy Markaziy Drama Akademiyasini tamomlagan. 2007 yilda u "Omadli it" ( Erduo Da You Fu ) filmida rejissyorlik debyutini qildi. Uning birinchi hujjatli filmi “Janob Chjan va uning iti ” (2008) deb nomlangan. “Fabrikada pianino” ( “Gang de qin ”) 2011-yilda Mayami xalqaro kinofestivalida hakamlar hayʼatining bosh mukofotini va 23- Tokio xalqaro kinofestivalida Van Qian-Yuan uchun “Eng yaxshi aktyor” mukofotini qo‘lga kiritdi deyishimiz mumkin.

Chiqarilgan filmlar va televidenie seriallari 

1975-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Vang Mengshu

Vang Mengshu ( simplified Chinese        ; 1938 yil 24 dekabr - 2018 yil 20 sentyabr) - xitoylik tunnel va temir yo'l muhandisi. U Xitoyning birinchi metro tunnelini qurish va Xitoyning tezyurar temir yo‘llarini rivojlantirish ortidagi asosiy muhandis edi. Vang Xitoy muhandislik akademiyasining akademigi edi. U XI Butunxitoy xalq vakillari kongressining deputati bo'lgan edi.

Biografiya 
Vang 1938-yil 24-dekabrda Xenan shtatining Ven okrugida tug‘ilgan. 1952-yil sentabrdan 1955-yil avgustigacha Tyantszin temir yoʻl muhandislik institutida arxitektura boʻyicha tahsil oldi. O'qishni tamomlagandan so'ng, u Tangshan temir yo'l institutiga (hozirgi Janubi-g'arbiy Jiaotong universiteti ) qabul qilindi va Gao Quqing ( Chinese  ). Kollejni tugatgandan so'ng, u Pekin Metro korporatsiyasiga boshliqtayinlandi, u Xitoyning birinchi metro liniyasida, Pekindagi 1-qatorda ishlay boshladi.

1966 yilda Mao Zedong madaniy inqilobni boshladi, Vang kompaniyada ishlash o'rniga dalalarda ishlashga majbur bo'ldi. 1978 yilda Vang Chengdu temir yo'l boshqarmasi ilmiy tadqiqot institutiga muhandis sifatida ko'chirildi va u yerda 40 yildan ortiq ishladi. 1981 yilda Vang Xitoy janubidagi Guangdong provinsiyasidagi Pingshi va Lechang shaharchalari orasidagi Dayaoshan tunnelini loyihalash va qurishda ishtirok etdi. Tunnel 1989 yilda qurib bitkazildi. 1995 yilda Xitoy muhandislik akademiyasining a'zosi etib saylangan. O'zining keyingi yillari davomida u o'z kuchini Xitoyning tezyurar temir yo'l tizimlarini qurish va kengaytirishga bag'ishladi.

2017 yilning sentabrida Vang miyaga qon quyilishi bilan kasalxonaga yotqizilgan edi. 2018-yil 20-sentabrda Vang Pekinda 79 yoshida vafot etdi

Mukofotlar 

 1992 yil Milliy fan va texnologiya taraqqiyoti mukofotining maxsus mukofotini oldi.

2018-yilda vafot etganlar
1938-yilda tugʻilganlar
Chaim Soutine

Chaim Soutine (1893-yil 13-yanvar — 1943-yil 9-avgust) — belarussiyalik yahudiy ekspressionist rassom. U mavhum ekspressionizmning salafi hisoblanadi. U, shuningdek, Rembrandt va Chardenning misoli boʻlgan anʼanaviy Yevropa rasmlari tarafdori sifatida tanilgan.

Hayoti 
Soutine Minsk yaqinidagi Smilavichy qishlogʻida tugʻilgan. U o‘n bir farzandi bor tikuvchining o‘ninchi o‘g‘li edi.

1910-1913-yillarda Vilnyusdagi Vilna tasviriy sanʼat akademiyasida tahsil oldi. 1913-yilda u doʻstlari Pinchus Kremegne va Mishel Kikoine bilan Fransiyaga hijrat qildi. U Parijdagi Tasviriy sanʼat maktabida (École des Beaux-Arts) Fernand Kormon ustozligida oʻqidi. Oʻqish davrida u shaxsiy nuqtai nazarni va rasm chizish texnikasini rivojlantirdi.

Bir muncha vaqt u doʻstlari bilan Monparnas tumanidagi La Rucheda qoldi. Bu yerda u Amedeo Modigliani bilan doʻstlashdi. Modigliani rassomning koʻplab portretlarini yaratdi. Ushbu portretlarning eng mashhuri 1917-yilda sanʼat tujjori Leopold Zborovski oʻz kvartirasi eshigida chizgan portretidir.  Zoborowski Birinchi Jahon urushi paytida Soutine-ni qoʻllab-quvvatlashda davom etdi. Nemislar Parijni bombardimon qilganda, u oʻzi bilan Sutinni olib, Nitssaga qochib ketdi.

Baʼzi ishlari:

 Ceret manzarasi — (1919)
 Qandolatchi — (1922), Parij
 Cagnes-sur-Mer koʻchasi — (1923-1924)
 Mol tanasi — (1925), Olbrayt-Noks sanʼat galereyasi, Buffalo, Nyu-York
 Sinister Street — (1921), Kunstmuseum, Lucerne, Shveysariya
 Shamolli koʻcha — (1939)

Havolalar 

 Hecht muzeyi
 Amedeo Modigliani, „Chaim Soutine“ (1917) 1 Ağustos 2008 tarihinde
 Marevna, „Chaim Soutine“ (taxminan 1916/7), Erich Lessing toʻplami 13 Ocak 2006 tarihinde

Manba 

 Kleeblatt, Norman L., „Parijdagi ekspressionist: Chaim Sutinning rasmlari“, 1998, Prestel, Nyu-York, isbn = 3-7913-1932-9
1943-yilda vafot etganlar
1893-yilda tugʻilganlar
Abdul - Aziz ibn Saud As- Saud

Abdul-Aziz ibn Saud ibn Naif Al Saud (arab.عبد العزيز بن سعود بن نايف آل سعود; 1983 yil 4-noyabrda tugʻilgan, Ar-Riyod, Saudiya Arabistoni Ichki ishlar Oliy qoʻmitasi va Saudiya Arabistoni Ichki ishlar vaziri) 2017-yil 21-iyun. 2016-2017-yillarda Ichki ishlar vaziri maslahatchisi.
Ilgari u qirollik idorasidan boshlab, keyin mudofaa vaziri lavozimida sobiq ichki ishlar vaziri shahzoda Muhammad bin Nayif Al Saudning maslahatchisi bo‘lgunga qadar bir qancha maslahatchi lavozimlarda ishlagan. U shahzoda Saud bin Nayif Al Saudning to‘ng‘ich o‘g‘li.

Tarjimayi holi 
U 1983-yil 4-noyabrda Ar-Riyodda (Saudiya Arabistoni) tug‘ilgan. Shahzoda Saud ibn Nayif Al Saudning Abir bint Faysal ibn Turki Al Sauddan to‘ng‘ich o‘g‘li. Boshlang‘ich va o‘rta taʼlimni tamomlagan, so‘ngra Qirol Saud universitetida huquqshunoslik bo‘yicha tahsil olgan va bakalavr darajasini olgan.

Faoliyati 
Qirol Salmon hukumat jilovini o‘z qo‘liga olganidan so‘ng u qirollik idorasiga maslahatchi etib tayinlandi, u yerda huquqlarni boshqarishda, so‘ngra tizimlarni boshqarishda, so‘ngra qo‘shimcha ravishda qirollik idorasining Bosh chegara boshqarmasida ishladi. Shundan so‘ng u olti oy qirollik kantsleriyasining siyosiy bo‘limida, so‘ngra Mudofaa vaziri devonida maslahatchi bo‘lib ishladi.

2017-yilning 21-iyunidan Saudiya Arabistoni ichki ishlar vaziri etib tayinlangan.

Kishilar
Siyosatchilar
Saudiya Arabistonida tugʻilganlar
Aftondil Erkinov

Aftondil Erkinov — (1964, Toshkent) adabiyotshunos, H.Sulaymonov nomidagi Qoʻlyozmalar instituti tadqiqotchisi (1987), Filologiya fanlari doktori (2000), dotsent (1997).

Faoliyati 
 Toshkent Davlat universiteti (hozirgi O`zbekiston Milliy universiteti) o'zbek filologiyasi fakulteti bitiruvchisi (1986), Toshkent Davlat universiteti o`zbek mumtoz adabiyoti kafedrasi o`qituvchisi (1988), katta o`qituvchi, dotsent, ilmiy guruh a`zosi (1992), Toshkent davlat sharqshunoslik instituti (hozirgi universitet) mumtoz filologiya kafedrasi va turli nashriyotlarda faoliyat olib borgan.  O'rta Osiyodagi turkiy va forsiy tildagi manbalar hamda o'zbek mumtoz adabiyoti masalalariga bag'ishlangan 20 dan ortiq maqolalari Yevropa va Amerikada ingliz, nemis, fransuz tillarida tillarida chop etilgan.

Asarlari 
„XIX oxiri—XX asr boshida Xiva xonligi va Turkistondagi duo va xutbalar (eski oʻzbek tilidagi matnlar asosida)“ (2004) risolasi Berlinda, „Oʻrta Osiyodagi intellektual doiralarda turkiy-forsiy bilingvizm(1475—1900-yillarda tuzilgan bayozlar misolida)“ (2009) Venada ingliz tilida nashr qilingan.

Manbalar 

Adabiyot
Adabiyotshunoslar
Tadqiqotchilar
Filologiya fanlari doktorlari
Afg'on (etnonimi)

Afgʻon etnonimi (forscha / pashtucha : ) tarixan pushtunlar aʼzolariga nisbatan qoʻllangan. Biroq, yigirmanchi asrning ikkinchi yarmidan boshlab, " afgʻon " atamasi Afgʻonistonning har qanday mahalliy aholisi yoki aholisiga, shu jumladan pushtun etnik guruhidan tashqariga nisbatan ham qoʻllanila boshladi .

Etimologiya 
Baʼzi zamonaviy olimlarning fikriga koʻra, „Afgʻon“ soʻzi avesto tilidagi awajan/apajan va sanskrit tilidagi ava-Xan/apa-Xan soʻzlaridan kelib chiqqan boʻlib, „oʻldirish, urish, otish va qarshilik koʻrsatish yoki himoya qilish“ degan maʼnolarni anglatadi. Sosoniylar va ehtimol Parfiya imperiyasi davrida bu soʻz maʼlum bir fors mazhabiga mansub odamlarga nisbatan ishlatilgan .

Afgʻon (Abgân) nomi haqida eng birinchi eslatma eramizning 3-asrida Sosoniylar imperiyasi hukmdori Shopur I tomonidan qayd etilgan . IV asrda Shimoliy Afgʻonistondan topilgan Baqtriya hujjatlarida maʼlum bir xalqqa ishora sifatida „Afgʻonlar/Afgʻona“ soʻzi tilga olingan.

Koʻpgina taniqli olimlar tomonidan qoʻllab-quvvatlangan etimologik nuqtai nazarga koʻra, afgʻon nomi sanskritcha Aśvakan, q.v Arrianlik Assakenoydan olingan.  Bu fikrni Kristian Lassen,  JV Makkrindi,  MV de Sent-Martin  va É Reclus kabi olimlar ilgari surgan. .

Miloddan avvalgi 630-644 yillar orasida Afgʻonistonga bir necha marta tashrif buyurgan xitoylik buddist, ziyoratchi Xiven Tsiang mintaqada yashovchi mahalliy qabilalar haqida maʼlumotlar qoldirgan .V. F. Minorskiy, W. K. Freyzer Tayler va M.C Gillet kabi olimlarning fikriga koʻra, afgʻon soʻzi 982-yildagi "Hudud al-Olam" da paydo boʻlgan, bu yerda qishloqqa ishora qilingan.

 Mamlakat nomlari etimologiyalari roʻyxati
 Afgʻoniston nomi

Adabiyotlar

Qoʻshimcha oʻqish 

 „Afgʻon“ soʻzi atrofidagi qarama-qarshiliklar va qarama-qarshiliklar

 978-0-71009-094-2

Afgʻoniston tarixi
Sosoniylar
Parfiya imperiyasi
Baqrtiya
Sajda oyatlari

Sajda oyatlari - Qurʼoni Karimda kelgan baʼzi oyatlarning oxirida belgini koʻrganda tilovat sajdasi qilinadigan oyatlar. Qurʼoni Karimning 14 ta surasida sajda oyatlari keladi.

Sajda oyatlari 
1. Aʼrof surasining 206-oyati

2. Raʼd surasining 15-oyati
 
3. Nahl surasining 49-oyati
 
4. Isro surasining 109-oyati

5. Maryam surasining 58-oyati

6. Haj surasining 18- 77 [1]oyati

7. Furqon surasining 60-oyati

8. Naml surasining 26-oyati

9. Sajda surasining 15-oyati

10. Sod surasining 24-oyati

11. Fussilat surasining 37-oyati

12. Najm surasining 62-oyati
 
13. Inshiqoq surasining 21-oyati

14. Iqroʼ surasining 19-oyati

Sajda oyatlaridagi belgining koʻrinishi 
http://imon.uz/uploads/news-441.jpg

Qoʻshimcha maʼlumot  
Ushbu sanab oʻtilgan oyatlar hanafiy mazhabi boʻyicha belgilangan oyatlardir. Musxaflarda bunga qoʻshimcha o'laroq, Imom Shofeʼiy mazhabi boʻyicha eʼtibor qilingan Haj surasining 77¹-oyati ham belgilanadi. Biroq , bunda ham boshqa sajda oyatlarida nima qilish kerak boʻlsa, shunday qilinadi.

Manbalar
Etimologik tasnif

Etimologik tasnif - ikki asosiy leksik qatlamni ajratib koʻrsatish maqsadga muvofiq boʻladi: oʻz qatlam va oʻzlashgan qatlam.

O‘z qatlam. Lugʻat tarkibining asosiy qatlamini, leksikaning miqdor jihatdan ustunlik qiluvchi qismini, nisbatan turgʻun, xitoy tilining oʻziga 159 xosligini oʻzida aks ettiruvchi leksik birliklarni oʻz qatlam tashkil etadi. Xitoy tilining oʻz qatlamiga turli vaqtlarda paydo boʻlgan soʻzlar kiradi. Ulardan ba‘zilari qadim-qadimda paydo boʻlgandir. Ular yirik hayvonlar suyaklariga bitilgan yozuvlarda va toshbaqa kosalaridagi bitiklarda (甲骨文 jiǎgǔwén) uchraydi.

O‘zlashgan qatlam. Oʻzlashgan soʻzlar (借词 jiècí yoki 外来词 wàiláicí) bu — chetdan kirib kelgan soʻzlardir, ya‘ni boshqa tillardagi leksik birliklarni toʻliq yoki qisman ishlatish, ularni qoʻllashdir. Bir tilning boshqa bir tilga ta‘siri uning 161 grammatikasi yoki fonetikasida emas, balki leksik birliklarida namoyon boʻladi. Soʻz oʻzlashtirish istalgan tilda mavjud boʻlib, ular faqat turli tillarda turli darajadadir. Yangi soʻz olish ijobiy holat sifatida qaraladi, chunki bu hodisa tilni boyitib, uni yanada keng, undagi ifodalarning aniqroq boʻlishiga xizmat qiladi1 .

Missolar 
Oʻz qatlam

恢复 huīfù — qayta tiklamoq;

聘请 pìnqǐng — taklif qilmoq;

如此 rúcǐ — shunday; 飞翔 fēixiáng — uchmoq;

驱逐 qūzhú — haydamoq;

畏惧 wèijù — qo‗rquv;

而且 érqiě — buni ustiga;

然而 ránʼér — ammo, biroq;

与其 yǔqí — -dan ko‗ra;

尚且 shàngqiě — hattoki;

从而 cóng‗ér — shunday ekan;

O‘zlashgan qatlam

Chetdan hozirda keng qoʻllanadigan bir qancha soʻzlar kirib kelgan:

乌托帮 wūtuōbāng — utopiya (ingliz tilidan olingan);

瓦特 wǎtè — vatt; 巧克力 qiǎokèlì — shokolad.

Qadimda oʻzlashtirilgan ayrim soʻzlar hozirda ham keng qoʻllanadi:

葡萄 pútáo — uzum;

菩萨 púsà — Budda;

石榴 shíliú — anor.

Soʻnggi 20 yilda oʻzlashtirilgan ayrim soʻzlar:

迪斯科 dísīkē — disko;

拉力塞 lālìsāi — ralli;

摩托船 mótuōchuán — motoqayiq.
Qadimgi misr maorifi

QADIMGI MISR MAORIFI – Qadimgi Misrdagi ta’lim-tarbiya va madaniy-marifiy muassasalar tizimi. Qadimgi Misr davlati va xo‘jaligini boshqarish uchun xat-savodli, bilimdon kishilar zarur bo‘lgani uchun ham Misr fir’avnlari va a’yonlari xat-savodli va bilimdon xodimlar tayyorlashga alohida ahamiyat berganlar. Mamlakatning barcha shaharlari va yirik qishloqlarida o‘qitish, ta’lim-tarbiya berish uchun maktablar bunyod etilgan. Maktablarda fir’avnlar, a’yonlar, amoldorlar, ruhoniylarning bolalari va o‘qishga havaslari bo‘lgan kishilarning farzandlari ham o‘qiganlar. Misrda boshlang‘ich, o‘rta va oliy maktablar bo‘lganlar. Boshlang‘ich maktablarga bolalar 5-6 yoshdan jalb etilib, harflar o‘rgatilib, savodi chiqarilgan. Bolalar maktabda husnixat bilan shug‘ullanib, ular har kuni 3 sahifa yozishlari kerak bo‘lgan. Misrdagi o‘rta va oliy maktablarning ko‘pchiligi mirzolar tayyorlab chiqarganlar. Uni “Mirzolar maktabi” ham deyishgan. Misr fir’avnlarining markaziy mahkamasi qoshida podsho xazinasi uchun maxsus amaldor mirzolar tayyorlaydigan maktablar ham bo‘lgan. Bu maktablar katta tajribaga ega bo‘lgan bilimli ustoz – o‘qituvchilar bilan ta’minlangan. Maktablarda matematika, geometriya, astronomiya, tarix, tibbiyot, adabiyot kabi dunyoviy va diniy bilimlar o‘qitilgan. Misr maktablarida intizom juda qattiq bo‘lib, u tan jazosi bilan jazolangan. O‘sha vaqtda yozilgan “nasihatlar”da: “Ey mirza, dangasalik qilma, yo‘qsa jazoga duchor bo‘lasan. Qo‘lingda kitob bo‘lsin, ovoz chiqarib o‘qigin va o‘zingdan ko‘p biladiganlar bilan maslahat qilib ish tut. Bir kun ham yalqovlik qilma yo‘qsa kaltak yeysan. Axir bolaning qulog‘i yelkasida bo‘lsada, qachon ursang, shuda uning qulog‘iga gap kiradi”, - deb yozilgan.

Adabiyotlar 

1. Bekmuhammadov H.Y. Tarix terminlarining izohli lug‘ati. Toshkent, O‘qituvchi, 1986.

2. Boboyeva M. Q., Qurbongaliyeva R.S. Qadimgi dunyo tarixidan izohli lug‘at. Toshkent, O‘qituvchi, 1992.
 
3. Qadimgi dunyo tarixi: (maktab, akademik litsey, kasb-hunar kolleji o‘quvchilari, abiturientlar va tarix fani o‘qituvchilari uchun qo‘shimcha qo‘llanma).Tuzuvchi-mualliflar: F.Sultonov va boshq.; Oʻzbekiston Respublikasi xalq ta’limi vazirligi, Respublika Ta’lim markazi, Oʻzbekiston Respublikasi FA Tarix instituti. –T.; O`zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi “Fan” nashriyoti, 2007.

Manbalar 

1. Ergashev Sh. Qadimgi sivilizatsiyalar. – Toshkent: “O‘zbekiston” NMIU, 2016.

2. Boynazarov F.A. Qadimgi dunyo tarixi. –T.: A.Qodiriy nomidagi xalq merosi nashriyoti, 2004.
 
3. Kabirov A. Qadimgi Sharq tarixi. – Toshkent: “Tafakkur”, 2016
Anne Boleyn

Anne Boleyn (/ˈbʊlɪn, bʊˈlɪn/; taxminan 1501 yoki 1507 - 1536-yil 19-may) 1533-yildan 1536-yilgacha Angliya qirolichasi, qirol Genrix VIII ning ikkinchi xotini boʻlgan. Uning turmushga chiqishi va xiyonat va boshqa ayblovlar uchun boshini kesish orqali qatl etilgani uni ingliz islohotining boshlanishini belgilagan siyosiy va diniy qo'zg'olonlarning asosiy shaxsiga aylantirdi. Anne Tomas Boleyn, Uilshirning 1-grafi va uning rafiqasi Elizabet Xovardning qizi bo'lib, Niderlandiya va Fransiyada, asosan, Fransiya qirolichasi Klodning xizmatkori sifatida ta'lim olgan. Ann 1522-yil boshida Angliyaga qaytib, irlandiyalik amakivachchasi, Ormondning 9-grafi Jeyms Butlerga uylandi; nikoh rejalari buzildi va buning o'rniga u Genrix VIII ning rafiqasi Aragonlik Ketrinning xizmatkori lavozimini egalladi.

1536-yilda vafot etganlar
Meryem Erdog'an

Meryem Erdoʻg'an (sobiq Mariam Tanga yoki Mariam Hana Dingo, 1990 -il 24-aprelda tugʻilgan) - Efiopiyada tugʻilgan turkiyalik uzoq masofaga yuguruvchi..

2012 yilda Erdoʻg'an doping isteʼmol qilgani uchun ikki yilga diskvalifikatsiya qilingan edi.

U 1990 yil 24 aprelda Efiopiyada tugʻilgan.  Turkiya fuqaroligini olgandan keyin taniqli sportchiga aylangan vatandoshi Elvan Abeylegessedan taassurot qoldirib, u yerda sportchi boʻlish uchun Turkiyaga borishga qaror qildi. 2006 yilda 16 yoshida  u Livanning Bayrut orqali Turkiyaga noqonuniy ravishda koʻchib kelgan. U Istanbulda politsiya tomonidan qoʻlga olingan, ammo deportatsiyadan zoʻrgʻa qutulgan. Sarguzashtli vaqtlardan soʻng, u Abeylegessening sobiq murabbiyi Ertan Hatipogʻlu tomonidan isteʼdodli sportchi nomzodi sifatida tan olingan. Uning Turkiya fuqaroligini olish haqidagi arizasi 2010 yilning yanvarida qabul qilingan  U turkcha ismini Meryem oldi va Turkiya bosh vaziri Rajab Toyyib Erdoʻg'anni hayratda qoldirgani uchun Erdoʻg'an familiyasini tanladi.

Dastlab Enkaspor va Fenerbahche Athletics klublari tomonidan noqonuniy maqomi tufayli rad etilgan Meryem Erdoʻg'an Istanbuldagi Kasımpashasporga qabul qilindi va nihoyat İzmitdagi Kocaeli Büyükshehir Belediyesi Kağıt Spor Kulübü jamoasiga kirdi va u yerda sobiq milliy sportchi Oznur Dursun murabbiylik qiladi,.

U Efiopiyalik Mariam Tanga yoki Mariam Hana Dingo nomi bilan Turkiyada oʻtkazilgan turli xalqaro uzoq masofalarga yugurishlarda qatnashgan. 2009-yilda Trabzondagi yarim marafonda

 Istanbuldagi 31- Evroosiyo marafonida 15 km yugurishda to‘rtinchi o‘rinni egalladi. O‘sha yilning mart oyida Antaliyada o‘tkazilgan 4-xalqaro Runtalya marafonida 10 km masofaga yugurishda 33:09 natija bilan g‘olib chiqdi.

Uning turk pasportini qo‘lga kiritgandan so‘ng xalqaro debyuti 2010-yil 29-may kuni Gretsiyaning Kalamata shahrida bo‘lib o‘tgan Papaflesiya xalqaro uchrashuvida bo‘lib o‘tdi va u yerda 1500 m masofaga yugurish bo‘yicha 4:16,92 natija bilan g‘olib chiqdi, .

2010-yil 5-iyun kuni Fransiyaning Marsel shahrida boʻlib oʻtgan 10000 metrga yugurish boʻyicha 14-Evropa kubogida navbatdagi xalqaro ishtirokida u 31:55.53 natija bilan toʻrtinchi oʻrinni egalladi.

2010-yilning 28-iyulida Erdo‘g‘an Ispaniyaning Barselona shahrida bo‘lib o‘tgan Yevropa chempionatida 10000 metrga yugurish bo‘yicha finalda 31:44,86 natija bilan beshinchi o‘rinni egalladi .To'rt kundan so'ng, 2010-yil 1-avgustda u 5000 m finalida yettinchi o'rinni egalladi, yana bir shaxsiy eng yaxshi vaqti - 15:14,92 .U 23 yoshgacha bo'lgan ayollar o'rtasida 2010-yilgi Evropa chempionatida to'qqiz soniya farqi bilan g'alaba qozondi .

2012-yilda Erdoʻg'an doping isteʼmol qilgani uchun ikki yilga diskvalifikatsiya qilingan edi.

Ishlashning rivojlanishi. 

residenceMeryem Erdoğan
2016-yilgi yozgi Olimpiya oʻyinlari yengil atletikachilari
Yashayotgan insonlar
1990-yilda tugʻilganlar
Burg‘uloq madaniyati

BURG‘ULUQ MADANIYATI – Toshkent vohasidagi ilk dehqonchilik manzilgohi (mil. avv. IX-IV asrlar). Bu madaniyatga tegishli yodgorlik dastlab Toshkent dengizi atrofidagi Burg‘uluqsoy bo‘ylab topilgani uchun Toshkent vohasidagi qadimgi dehqonchilik madaniyatiga shu nom berilgan. Manzilgohda ilk bor 1940-yilda A. I. Terenojkin qazish ishlarini olib borgan.  Burg‘uluq madaniyati ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishi natijasida vohaning qadimgi shaharlari tashkil topgan. Burg‘uluq manzilgohi Chust yodgorligiga yaqin. Bu yer aholisi yerto‘lalarda yashaganlar. Ularning mehnat qurol- yarog‘lari jez va toshdan yasalgan. Burg‘uluq madaniyati yodgorliklari Farg‘ona vodiysidagi Chust madaniyati, Surxondaryodagi Kuchuktepa, Mirshodi, Bandixon, Jarqo‘ton, Janubiy Turkmanistondagi Yoztepa va Shimoliy Afg‘onistondagi Tillatepa yodgorliklariga ko‘p jihatdan o‘xshashdir. A.A.Asqarov va M. Filanovich Sosh moddiy madaniyat tarixini Shoshtepa materiallari asosida 2 bosqich – Burg‘uluq madaniyatining tugallanish bosqichi (mil. avv. VI-IV asrlar) va Burg‘uluq madaniyatining Qovunchi madaniyatiga o‘tish bosqichi (mil. avv. III-II asrlar)ga ajratadi.

Adabiyotlar 

1. Bekmuhammadov H.Y. Tarix terminlarining izohli lug‘ati. Toshkent, O‘qituvchi, 1986.

2. Boboyeva M. Q., Qurbongaliyeva R.S. Qadimgi dunyo tarixidan izohli lug‘at. Toshkent, O‘qituvchi, 1992.

3. Qadimgi dunyo tarixi: (maktab, akademik litsey, kasb-hunar kolleji o‘quvchilari, abiturientlar va tarix fani o‘qituvchilari uchun qo‘shimcha qo‘llanma).Tuzuvchi-mualliflar: F.Sultonov va boshq.; Oʻzbekiston Respublikasi xalq ta’limi vazirligi, Respublika Ta’lim markazi, Oʻzbekiston Respublikasi FA Tarix instituti. –T.; O`zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi “Fan” nashriyoti, 2007.

Manbalar 

1. Ergashev Sh. Qadimgi sivilizatsiyalar. – Toshkent: “O‘zbekiston” NMIU, 2016.

2. Boynazarov F.A. Qadimgi dunyo tarixi. –T.: A.Qodiriy nomidagi xalq merosi nashriyoti, 2004.

3. Kabirov A. Qadimgi Sharq tarixi. – Toshkent: “Tafakkur”, 2016.