yakhyo/uz-wiki huggingface dataset:
Mikel de Epalza

Mikel de Epalza Ferrer (1938 — 2008-yil 6-dekabr) ispaniyalik akademik, arab va islomshunoslik boʻyicha mutaxassis.

Mikel de Epalza 1938-yilda Fransiyaning Pau shahrida tugʻilgan boʻlib, Mudéjars (musulmonlarga oʻrta asrlardagi Pireney yarim orolida nasroniy hududlarida qolishiga ruxsat berilgan) va moriskos (oʻsha davrda islomdan nasroniylikka oʻtganlar) boʻyicha mutaxassis edi. Mikel de Epalza Oʻrta yer dengizi boʻyidagi Yevropa va Shimoliy Afrika davlatlari oʻrtasida yaxshi munosabatlar oʻrnatilishiga harakat qilgan. Akademik bundan avval iyezuitlardan boʻlib, Jazoir va Tunisda faoliyat yuritgan.

Mikel de Eoalza Alikante universitetining arab va islomshunoslik boʻyicha professori sifatida ishlagan. 2001-yilda Qur’onning katalon tiliga L’Alcorà deb nomlangan tarjima asarini yakuniga yetkazgan. Ushbu kitob Barselona shahrida maxsus mukofotga sazovor boʻlgan boʻlsa, keyinchalik ellinist Carlos Garsiya Gual bilan birga ishlangan namunasi 2002-yilgi tarjima boʻyicha Milliy mukofotga sazovor boʻlgan.

Mikel de Epalza oʻzi faoliyat yuritadigan universitet boʻlimidagi hamkasbi María Jesús Rubiera Mata bilan turmush qurgan. 2008-yilning may oyida sodir boʻlgan ogʻir yoʻl-transport hodisasidan bir necha oy oʻtib, 70 yoshida vafot etgan.

Manbalar 

Qurʼon tarjimonlari
2008-yilda vafot etganlar
1938-yilda tugʻilganlar
Millati Ibrohim

Millati Ibrohim () — Qurʼon atamasi boʻlib, Islom paygʻambari Ibrohimning Qurʼondagi mafkurasi hamda uning aqliy va maʼnaviy sayohatidan keyin ularga qanday erishganini bildiradi. Islom taʼlimotiga koʻra, bu islom dinining dastlabki shaklidir (Q 22:78).

Qurʼon Ibrohimning haqiqatni izlashda boshidan kechirganlari haqida hikoya qiladi. Jumladan, qanday qilib birinchi marta yulduz, oy va quyoshni oʻz xudolari deb hisoblagani, lekin ularni oddiy mavjudotlar sifatida rad etgani va nihoyat ularning Yaratuvchisiga qanday ishongani haqida (Quran 6:76-79). Ibn Kasir kabi islom ulamolari bu voqeani Ibrohim alayhissalomning oʻz qavmi bilan bahslashayotgani va ularga javob bergani sifatida tushunish kerakligini taʼkidlashgan. Imom ibn Kasir oʻzining Tafsir ibn Kasir asarida shunday yozgan: „Shu yerda taʼkidlash kerakki, Ibrohim alayhissalom bu oyatlarda oʻz qavmi bilan munozara qilib, ularga but va suratlarga sigʻinishdagi xatoligini tushuntirar edi. ... Bu uch narsaning koʻz koʻradigan eng yorqin narsalar boʻlsa-da, iloh emasligini isbot qilganlarida: („Ey qavmim! Men sizlar Allohga shirk keltirayotgan narsalardan pokman“, dedi) Men bu narsalarga sigʻinishdan va ularni himoyachi sifatida qabul qilishdan ozodman. Bas, agar ular sizlar daʼvo qilgandek xudo boʻlsalar, hammangiz menga qarshi oʻz makringizni keltiring va menga muhlat bermang, degan“.

Millah soʻzi Qurʼonning 15 oyatida uchraydi. Ulardan oʻntasi (2:120, 2:130, 2:135, 3:95, 4:125, 6:161, 12:37, 12:38, 16:123, 22:78) toʻgʻridan-toʻgʻri yoki bilvosita Ibrohimga oid.

Yana qarang 
 Ibrohimiy dinlar

Manbalar 

Qurʼon soʻzlari va atamalari
Qurʼon xronologiyasi

Sahifada anʼanaviy islomiy manbalarga koʻra Qurʼon bilan bogʻliq turli voqealar xronologiyasi keltirilgan.

Voqealar

Muhammad 

 609-yil 22-dekabr. Islom anʼanalariga koʻra Jabroil farishta Hiro gʻorida Alaq surasini nozil qilganidan keyin Muhammad birinchi marta Qurʼon surasini oʻqigan.
 610-yil. Muhammad ikkinchi vahiy sifatida Muddassir surasini olgan.
 622-yil. Hijratdan keyingi birinchi sura Baqara nozil boʻlgan.
 624-yil. Badr jangi haqida Anfol surasi nozil qilingan.
 632-yil. Oxirgi sura Moida surasi nozil boʻlgan.

Muhammaddan keyin 

 633-yil. Abu Bakrning buyrugʻi bilan Qurʼon kitob holiga keltirilgan.
 645-yildan avvalroq. 2015-yilda Birmingem universitetida saqlanayotgan qo‘lyozma radiokarbon tekshiruvidan oʻtkazilishi natijasida milodiy 568—645-yillar oraligʻida (islom taqvimiga ko‘ra, hijriy 56—25-yillar oralig‘ida) yozilgani aniqlangan.
 653-yil. Qurʼon Usmon ibn Affon tomonidan kanonizatsiya qilingan.
 657-yil. Siffin jangida Qurʼon sahifalari Muoviya qoʻshinlari tomonidan qilichlarga oʻralgan.
 661—671-yillar. Qurʼonning saqlanib qolgan eng qadimiy nusxalaridan biri Sana qoʻlyozmasining radiokarbonli tekshiruvda aniqlangan taxminiy sanasi.
 769-yil. Muqatil ibn Sulaymon ibn Bashiral Balxiyga oid deb hisoblanadigan ilk toʻliq tafsir. Abu Zakariya al-Farra (hijriy 207-yil) tomonidan Maoniy al-Qurʼonning (Qurʼon maʼnosi) yozilishi.
 859-yil. Qaroviyyin universitetida eng qadimgi Qurʼon maktabi (madrasa) ochilgan.
 883-yil. Bizgacha yetib kelgan eng qadimgi va yirik tafsir toʻplamlaridan biri boʻlgan Tafsir at-Tabariy yozib tugallangan.
 884-yil. Qur'onning chet tiliga birinchi toʻliq tarjimasi.
 1609-yil. Toj Mahaldagi Qurʼon xattotligi Abdul Haq, aka Amanat Xon tomonidan yaratilgan.
 1649-yil. Qirol Charlz I ruhoniysi Aleksandr Ross tomonidan Qurʼonning maʼlum boʻlgan ingliz tilidagi birinchi tarjimasi.

Manbalar 

Qurʼon
Musulmonlar tarixining xronologiyalari
Xordad

Xordad () — hijriy qamariy yil taqvimining uchinchi oyi. Ushbu oy oʻttiz bir kundan iborat. Bahor faslining uchinchi oyi hisoblanuvchi Xordad oyi Grigoriy taqvimi boʻyicha may oyida boshlanib, iyun oyida tugaydi, undan keyin esa Tir oyi keladi. Dariy tilida Javza () deb ataluvchi ushbu oy nomi Haurvatat yaʼni xudo soʻzidan olingan.

Voqealar 

 1244-yil 2-3-Xordad — AQSh poytaxti Vashingtonda oʻtkaziladigan armiyalarning katta namoyishi kuni.
 1323-yil 15-Xordad — 1944-yilgi Normandiya havo desantlari Fransiyaning shimoliy Normandiya plyajlariga qoʻngan kun.
 1325-yil 12-Xordad — 1946-yil Italiya institutsional referendumi kuni.
 1325-yil 16-Xordad — Milliy Basketbol Assotsiatsiyasi tashkil etilgan, asoschisi Amerika xokkey ligasi prezidenti Maurice Podoloff.
 1371-yil 6-Xordad — 1370-1371-yillarda Angliya futbol ligasi safini tark etgan 22 nafar ingliz futbol jamoalari Buyuk Britaniyada mustaqil Premyer-liga tashkil qilgan va ushbu liga Angliya futbolining eng yuqori darajadagi professional futbol ligasiga aylangan. Yangi liganing birinchi oʻyinlari Mordad oyining 24-kuniga moʻljallangan.
 1380-yil 11-Xordad — Nepal qirollik qirgʻini sodir etilgan.

Vafot etganlar 

 1390-yil Xordad oyining 2-kuni — eronlik futbolchi va murabbiy Nosir Hijoziy vafot etgan.
 1392-yil Xordad oyining 12-kuni — eronlik olim, ilohiyotchi va islom faylasufi Jaloliddin Tahiriy vafot etgan.
 1383-yil Xordad oyining 16-kuni — Amerika Qoʻshma Shtatlarining 40-prezidenti Ronald Reygan vafot etgan.
 1391-yil Xordad oyining 25-kuni — fors klassik musiqasining taniqli namoyondasi Hasan Kassai vafot etgan.
 1392-yil Xordad oyining 27-kuni — eronlik maestro Jalil Shohnoz vafot etgan.
 1392-yil Xordad oyining 31-kuni — eron meʼmori Abdulaziz Mirzo Farmonfarmayon vafot etgan.

Kuzatuvlar 

 Xordad oyining birinchi dushanbasi — Viktoriya kuni.
 Xordad oyining birinchi yoki ikkinchi dushanbasi — Xotira kuni.
 Xordod oyining uchinchi yakshanbasi — Kanada Qurolli Kuchlari kuni.
 Xordad oyining toʻrtinchi shanbasi — Qirolning rasmiy tugʻilgan kuni.
 Xordad oyining 6-kuni — Xoʻrdadegan kuni.
 Xordad oyining 12 yoki 13-kuni — Festa della Repubblica yaʼni Italiyada Respublika kuni.
 Xordad oyining 15-kuni (kabisa yilida 14-kuni) — Konstitutsiya kuni (Daniya).
 Xordad oyining 16 yoki 17-kuni — Shvetsiya Milliy kuni.
 Xordad oyining 22 yoki 23-kuni — Rossiya kuni, Filippinda Mustaqillik kuni.
 Xordad oyining 24 yoki 25-kuni — Bayroq kuni (AQSh).

Manbalar 

Eron kalendari oylari
Hujr ibn Amr

Hujr ibn Amr — Kinda davlati va Hujriylar sulolasi asoschisi. Arablarning Najd hududida yashagan kinda (yoki kindiylar) qabilasidan. U asos solgan Markaziy Arabistondagi Kinda davlati bir asrdan oshiqroq hukm surdi. Hujr ibn Amr Markaziy Arabistondagi arablarning birinchi podshohlaridan biri hisoblanadi. U asos solgan Kinda davlati poytaxti Qaryat al-fav boʻlgan.

Kinda davlatiga asos solinishi 
Arab adabiyotida aytilishi boʻyicha, V asr boshlarida Najddagi eng yirik Bakr qabilasida o‘zaro ziddiyat yuz berib, go‘yo qabila boshliqlari Himyar podshosi Hassonga ularga hukmronlik qilishini soʻrab murojaat qilganlar. Hasson o‘z navbatida kindiylarning boshlig‘i o‘zining tug‘ishmagan, ammo emikdosh ukasi Hujr bin Amrni ularga podsho qilib tayinlaganmish. Shunday qilib, Kinda davlati vujudga kelibdi. Bu „xabar“ni tasdiqlovchi hozircha boshqa hech qanday tarixiy hujjat yo‘q. Yamandan topilgan epigrafik yozuvlarda Kinda davlati umuman tilga olinmaydi. Muhammad A. Bamyeh fikricha, Oʻtroq Himyar podshosi Hassonning koʻchmanchi Bakr qabilasini qoʻshib olishni xohlamagan boʻlsa kerak.

Siyosati 
Hujr birinchi navbatda ikki arab qabilasining (Kinda va Bakr) ittifoqiga erishdi. U asos solgan davlat koʻproq qabilalar ittifoqi yoki konfederatsiyasiga oʻxshardi. Bu voqea taxminan milodiy 450-yili yuz berdi. Bundan biroz oldin laxmiylar davlati yuksalgan, Bakr qabilasiga qarashli ko‘pgina yaylovlarni bosib olgan edi. Hujr bu yerlarni laxmiylardan qaytarib olishga muvaffaq bo‘ldi. Hujr ibn Amr hukmronligi davri (425—458) davlatda ichki tinchlik hukm surdi. Hujr Markaziy Arabistonda juda katta e’tibor qozonadi. Bunga Hujr ibn Amrning Markaziy Arabistonda turli qabilalarni markaziy hokimiyat atrofida birlashtirishga birinchi urinishlari sabab boʻlgandi. Ammo u tuzgan davlat qabilalar ittifoqi asosida edi va bir asrdan keyin yana parchalanadi.

Okil al-Murror 
Arab adabiyotida Hujrning laqabi Okil al-Murror (murror yegan) deb beriladi. Murror bargli o‘ta achchiq buta o‘simlik bo‘lib, uni tuya yesa lablari tirishib, tishlari irjayib ketarkan. Hujr tishlari irjaygan kishi boʻlgani uchun unga shunday laqab berilgan bo‘lsa kerak. Johiliya davrida insonning jismoniy noqisligiga nisbatan (boshqa balo-qazodan asrashi uchun) albatta laqab berish odat bo‘lgan.

Meros
Hujr vafotidan so‘ng uning o‘rnini toʻngʻich o‘g‘li Amr al-Maqsur egallaydi. Kinda davlati uning nevarasi Al-Horis ibn Amr Kindiy davrida (488—531) yuksaldi. Hujr ibn Amrning avlodlaridan Imru al-Qays arablarning mashhur shoirlaridan edi.

Manbalar 

Arab davlatlari
Arabiston tarixi
Hukmdorlar
Filizli

Filizli - Turkiya Erzurum viloyati Olur tumanidagi mahalla. Aholisi 91 kishi (2022).

Manbalar 

Olur tumanidagi mahallalar
Metgemoglobinemiya

Metgemoglobinemiya — bu qonda metgemoglobin miqdorining (10% dan ortiq) koʻpayishi bilan tavsiflanadigan kasallik hisoblanadi.

Tugʻma metgemoglobinemiya dominant irsiy kasallik hisoblanadi. Tugʻma metgemoglobinemiyada umumiy gemoglobinning 20-50% qismi metgemoglobin shakliga oʻtadi va bunda gemoglobin tarkibidagi temir uch valentli boʻladi.

Metgemoglobin katta qon aylanish doirasida, yaʼni, oʻpkadan toʻqimalarga kislorod transportida ishtirok etmaydi. Agarda uning qondagi miqdori sezilarli darajada koʻpaysa qonning transport funktsiyasini keskin buzadi.

Baʼzi irsiy metgemoglobanemiyalar kasaliklari retsessiv irsiy nuqson, metgeomglobin reduktaza fermenti faolligining pasayishi natijasida yuzaga keladi. Bu kasallik gemoglobin M ning normal gemoglobinga aylanishini kamaytiradi.

Metgemoglobanemiya kasalligi oʻtkir kimyoviy zaharlanishning ayrim turlari (anilin boʻyoqlari, paratsetamol, kaliy permanganat va boshqalar) natijasida ham yuzaga chiqishi ham mumkin.

Nitrat (kaliy nitrat) tanaga kirganda, kaliy nitratining nitritga biologik qaytarilishi sodir boʻladi, bunda gemoglobin kislorodni tashishga qodir boʻlmagan metgemoglobinga aylanadi. Bu qonning kislorod miqdorining pasayishiga olib keladi va metgemoglobinemiya kasalligi paydo boʻladi.

Kasallikni tashuvchi eng mashhur oilalardan baʼzilari XIX asrdan beri AQShning Kentukki shtatida istiqomat qilgan „Moviy Fugatlar“ yoki „Kentukkining Moviy odamlari“ — Fugate oilasi bularga misol boʻladi.

Havolalar 

 Methemoglobinemiya // MedLine Plus, 29/5/2014
 Methemoglobinemiya — Medscape Reference
 E. G. Kazanets, Methemoglobinemiya
Bioximiya
Gematologiya
Biologiya

Manbalar
Birlashgan Qirollikning malikasi Elizabet

Malika Elizabet  (22- may 1770 - 10- yanvar 1840), Eliza deb nomlangan, shoh Jorj III va Qirolicha Sharlotning yettinchi farzandi va uchinchi qizi edi. Hessen-Homburg Landgrafining Fridrik VI bilan turmush qurganidan  so'ng, u Germaniyada landgravin sifatida doimiy yashay boshladi.

Dastlabki hayot yillari 
Qizaloq Elizabet 1770 yil 22- may kuni Londonda Bukingham xonadonidada tug'ilgan. Uning otasi Britaniya monarxi, III Jorj, Vels prinsi Fridrik va Saxe-Gotadan bo'lgan Augustaning katta o'g'li edi. Uning onasi Qirolicha Sharlot (Meklenburg-Strelitzdan bo'lgan Princess Charlotte) edi. U 1770 -yil 17-iyun kuni Sankt-Jeyms saroyida Buyuk Kengash palatasida Kenterburyning ruhoniysi Fridrik Kornvalis tomonidan cho'qintirilgan. Uning qaynonasi Hesse-Kasselning merosxo'ri (uning otasining birinchi amakivachchasi bir marta olib tashlangan, unga Hertford jarli, Lord Chamberlain vakillik qilgan), Nassau-Weilburg princesi (uning otaning birinchi amakivachchasi, unga Effinghamning qarindoshlari, sobiq Qiroli qizi vakillik qilgan) va Shvetsiya mulkchisi (bir marta o'z otasining birinchi kuzoli, unga O'zlik kontessi vakillik qilgan).

Malikaning tarbiyasi juda himoyalangan edi va u ko'p vaqtini ota-onasi va singillari bilan o'tkazar edi. Shoh Jorj va Qirolicha Sharlot o'z farzandlarini, ayniqsa qizlarni himoya qilishni xohlashgan. Ammo ,1812- yilda malika Elizabet Berksshirdagi Old Windsordagi Prioryni o'zining xususiy manzili sifatida sotib oldi.

Uning xarakteri va qiziqishlari 
U ko'pchilikka dabdabali tarzda ma'lum bo'lsada,asosan o'zining qat'iy optimist munosabatlari bilan tanilgan.  Garchi u turmush qurishni va o'z oilasi qurishni orzu qilgan bo'lsa-da, Erizabeta o'zining turli qiziqish va ishtiyoqlarini izlab, hayotdan zavq olishga qaror qilgan. Elizabeth iste'dodli rassom bo'lib, turli xayriya tashkilotlariga yordam berish uchun o'z gravurasi bilan bir nechta kitoblar ishlab chiqargan. U rasm chizgan, bosma texnikasini o'rgangan, silhuet kesishni, ustun va pardalarni, tikish va arxitektura va bog'chilik prinsiplarini chizgan. U shuningdek, Benjamin Vest, Tomas Gainsborough va Uilyam Beechey kabi hovli rassomlari, shuningdek, kazgich Francesco Bartolozzi bilan yaqin aloqalarda edi.

1840-yilda vafot etganlar
1770-yilda tugʻilganlar
Rio Grande do Suldagi suv toshqini (2024)

2024-yil 27-apreldan beri yogʻayotgan yomgʻir va kuchli boʻronlar tufayli Braziliyaning Rio Grande-du-Sul shtatida yirik suv toshqini sodir boʻldi, natijada oʻnlab kishilar halok boʻldi, keng koʻlamli koʻchkilar va toʻgʻon quladi Bu mamlakat tarixida oxirgi 80 yil ichida sodir boʻlgan eng yirik suv toshqini sifatida qayd etildi.

Suv toshqinlari 2023-yilning iyul, sentabr va noyabr oylarida 75 kishining hayotiga zomin boʻlgan shunga oʻxshash ofatlardan keyin tropik yildagi toʻrtinchi shunday ekologik ofat boʻldi.

Meteorologik tarixi

Manbalar 

Braziliyadagi suv toshqinlari
2024-yil may oyida sodir boʻlgan voqealar
Jon Kortajarena

Jon Kortajarena Redruello (1985-yil 19-may)  - Ispaniyalik model va aktyor. U Just Cavalli, Versace, Giorgio Armani, Guerlain, Balli, Etro, Trussardi, Diesel, Mangano, Lagerfeld, Pepe Jeans, va  ayniqsa H & M, Zara, Guess va Tom Ford kabi kompaniyalar uchun ketma-ket  reklamalar amalga oshirdi.  Kortajarena Forbesning 2009-yil 26-iyun kuni dunyodagi eng muvaffaqiyatli 10 ta erkak modellar  ro'yxatdan  8-o'rinni egalladi.

Ijodi

Hayoti va ijodi 

Kortajarena Ispaniyaning  Biska shahridagi Bilbaoda tug'ilgan. 2003-yil sentyabr oyida  Barselonada dam olish paytida iste'dodini sezib qoldi va bir moda namoyishiga  do'sti bilan birgalikda taklif etilgan . U yerda bo'lganida, bir kitobxon uni ko'rib, moda dunyosini sinab ko'rishga rozi qildi. Uning birinchi kasbiy tajribasi  Madrid moda haftaligida Roberto Verino namoyishida bo'lib o'tdi. U Bilbao shahrini tark etib, Parijdagi moda industriyasiga tashrif buyurdi. 2004-yilda 18-yoshida Kortajarena uning ish faoliyatini tez boshlagan Roberto Cavallining  bahor kampaniyasida Just Cavalli yuziga aylandi.[U Emporio Armani va  Jon Galliano uchun o'tkazilgan Milan va Parij moda haftaliklarida xalqaro moda ko'rgazmalarida chiqish qildi.  Nyu Yorkda Ikki oydan so'ng  Steven Meisel uni Versace uchun suratga olgan.[Kortajarenaning boshqa malaka tor yo'lagi ma'lumotlariga, jumladan, Chanel, Versace, Balmain, Bottega Veneta, Dolce & Gabbana, Etro, Salvatore Ferragamo, Karolina Herrera, Versace Armani, Jon Galliano, Jean Paul Gautier va Valentino Milan va Parijdagi yurishlari kiradi. Kortajarena 2005-yilda olamdan o'tgan Fanta Litega kulgili bo'lgan "Mediterraneo" nomli qandsiz Fanta Z reklamalarida ko'zga tashlandi. Biroq, uning tarkibiga Buyuk Britaniya tezda shikoyatlarni keltirib chiqardi va oxir-oqibat u 9 PM dan keyingi eshittirishlarga cheklandi.

Shaxsiy hayoti 
Kortajarena Bask, ispan va ingliz tillarida gapira oladi. U 10 yoshga to'lganguncha  ikastola maktabiga o'qigan, lekin sayohat qilish sababli u bundan keyin jamoat, xususiy va katolik maktablarida o'qishga kirgan. Uning onasi sartarosh bo'lib ishlaydi va uning sochlariga ko'pincha shakl berilgan. Agar u modellik qilmaganida, u butun ish haftasi bo'ylab aktyor bo'lardi; ammo u ichki dizayn va suratga olish u har doim qiziqqan sohalar ekanligini ta'kidlaydi. Uning yoqtirgan mashg'uloti filmlarni tomosha qilish, Hermann Hesse kitoblarini o'qish, oftobda toblanish, do'stlari bilan tog'larga borish va musiqa tinglashdir. U o'zini "eng yuksak romantik" deb ataydi. Uning sevimli romalariga Parfum va boshqalar kiradi. 2014 va 2016-yillar o'rtasida Kortajarena Uelslik aktyor Luk Evans bilan uchrashdi.

Musiqa videosi

Havolalar 

 Ispaniya portasi
 
 Jon Kortajarena - IMG modellari
 Jon Kortajarena "Adversus" bilan intervyu berdi
 Fanta Z "O'rta yer dengizi" reklama reklamasi

Ispan tili
Ingliz tili
Fotografiya
Aktyorlar
Modelyer
Punchbowl masjidi

Punchbowl masjidi — Avstraliyaning Yangi Janubiy Uels shtatidagi Sidneyning chekkasidagi Punchbowl hududida joylashgan masjid. U yunon-avstraliyalik arxitektor Angelo Candalepas tomonidan loyihalashtirilgan.

Binoda katta markaziy gumbaz va 102 ta kichikroq beton gumbazlar boʻlib, ular islomiy xattotlik yozuvlari bilan bezatilgan va Allohning 99 ismi yozilgan. Masjidda ochiq betondan foydalanish brutalizmga xos tarzda amalga oshirilgan.

Loyiha dastlab 1996-yilda musulmon jamiyati ijaraga olingan joyni almashtirish uchun uchta qoʻshni mulkni sotib olgan vaqtida boshlangan. Loyihani tasdiqlash jami 17 yil davom etgan; jarayon mahalliy hokimiyat vakillarining eʼtirozi tufayli sezilarli darajada kechiktirilgan. Binoning qurilishi suv sathining topilishi, Centerbury kengashining eʼtirozlari davom etishi va binoni bezash uchun rejalashtirilgan xattotlar uchun viza olish qiyinligi sababli kechiktirilgan.

Bino 2018-yilda Ser Jon Sulman medalini olgan.

Yana qarang 

 Yangi Janubiy Uelsdagi masjidlar roʻyxati

Manbalar 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
2018-yilda qurilgan masjidlar
Sidneydagi masjidlar
Queenstown masjidi

Queenstown masjidi yoki Queenstown Jom’e masjidi Gayananing Jorjtaun shahridagi masjiddir.

Tarixi 
Masjid dastlab 1895-yilda mahalliy afgʻon jamiyati tomonidan tashkil etilgan. Oʻshandan beri masjid uch marta qayta qurilgan, soʻnggi ikkinchi bino 2007-yil 10-fevralda yangi masjid binosini qurish uchun buzib tashlangan.

Arxitekturasi 
Queenstown masjidi 1000 nafar namozxonga moʻljallangan. Masjid uch qavatli binodan tashkil topgan boʻlib, uzunligi 36,5 metr, kengligi 24,5 metrni tashkil etadi. U ikkita minoraga ega.

Yana qarang 

 Gayanada Islom

Manbalar

Havolalar 

 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Janubiy Amerikadagi masjidlar
Gayanada islom
1895-yilda qurilgan masjidlar
Bermudada Islom

Pyu tadqiqot markazining 2009-yilgi hisobotiga koʻra, Bermud orolida 1000 musulmon bor, ular aholining taxminan 0,8 foizini tashkil qiladi.

Demografiyasi 
Aksariyat musulmonlar kelib chiqishi afro-bermudiyaliklar. Koʻplab musulmonlar Bermud orolining islom markazlari joylashgan Gamiltonda yashaydi.

Masjidlari 

 Muhammad masjidi

Manbalar 

Bermuda Islom
Shimoliy Amerikada Islom
Mehr

Mehr () Eron va Afgʻonistonning rasmiy hijriy yil taqvimi yettinchi oyi boʻlib, oʻttiz kundan iborat. Ushbu oy Grigoriy taqvimi boʻyicha sentyabr oyida boshlanib, oktyabr oyida tugaydi. 

Mehr oyi kuz faslining birinchi oyi boʻlib, undan keyin Aban oyi keladi.

Ushbu oy Eron xudosi Mitra sharafiga nomlangan.

Voqealar 

 1154-yil Mehr oyining 1-kuni — Qitʼa dengiz floti tashkil etilgan.
 1184-yil Mehr oyining 29-kuni — Jangghvuhb boʻlib oʻtgan.
 1282-yil Mehr oyining 8-kuni — zamonaviy Beysbol Ligasining 1903-yilgi Jahon seriyasi 1-oʻyini Bostonning Huntington Avenue beysbol maydonchasida boshlangan.
 1290-yil Mehr oyining 17-kuni — Vuchang (Uxan) qoʻzgʻolonining boshlanishi — Xinhai inqilobi Xitoyda Qing imperatorligining tugashiga asos boʻlib xizmat qilgan.
 1299-yil Mehr oyining 4-kuni — Milliy Futbol Ligasining birinchi navbatdagi mavsum oʻyinlari rasman boshlangan.
 1324-yil Mehr oyining 12-kuni — Indoneziya milliy qurolli kuchlari tashkil topgan.
 1328-yil Mehr oyining 9-kuni — Xitoy Xalq Respublikasi eʼlon qilingan kun.
 1344-yil Mehr oyining 8-kuni — 30 sentyabr Indoneziyada davlat toʻntarishiga urinish harakatlari amalga oshirilgan.
 1350-yil Mehr oyining 20-kuni — Fors imperiyasining 2500 yilligini nishonlash anʼanasi rasmiy ravishda boshlangan.
 1358-yil Mehr oyining 23-kuni — Salvadorda fuqarolar urushi boshlangan.
 1369-yil Mehr oyining 11-kuni — Germaniyaning qayta birlashgan.
 1370-yil Mehr oyining 21-kuni — USS Cole portlashi sodir etilgan.
 1394-yil Mehr oyining 18-kuni — 2015-yilgi Anqara portlashlari sodir boʻlgan.
 1401-yil Mehr oyining 10-kuni — Limanning ikkinchi jangida Ukraina gʻalaba qozongan.
 1401-yil Mehr oyining 25-kuni — Mahsa Aminiy noroziliklari boshlangan.

Vafot etganlar 

 1392-yil Mehr oyining 27-kuni — eronlik musiqachi Mahmud Zoufonoun vafot etgan.
 1395-yil Mehr oyining 22-kuni — Bhumibol Adulyadej vafot etgan.

Bayramlar 

 1-Mehr — Mitrakana kuni.
 5 yoki 6-Mehr — Meskel bayrami.
 8 yoki 9-Mehr — muqaddas Pancasila milliy kuni va 30-sentyabr Harakatini xotirlash kuni.
 8 yoki 9-Mehr — Mehrjon bayrami.
 8 yoki 9-Mehr — Xitoy Xalq Respublikasi tashkil topgan kun.
 11 yoki 12-Mehr — Germaniya birligi kuni.
 14 yoki 15-Mehr — Muqaddas tasbeh bayrami.
 16 yoki 17-Mehr — Xitoy Respublikasi milliy kuni.
 20 yoki 21-Mehr — Kolumb kuni, Ispaniya milliy kuni.
 21 yoki 22-Mehr — Amerika Qo'shma Shtatlari dengiz floti tashkil topgan kun.
 22 yoki 23-Mehr — Himoyachilar kuni (Ukraina).
 23-24-Mehr — Bhumibol Adulyadej vafoti yilligini xotirlash kuni.
 28-Mehr (kabisa yilida 29-Mehr) — Trafalgar kuni.

Manbalar 

Eron kalendari oylari
As-Salam masjidi

As-Salam masjidi (asl nomi: Mezquita As-Salam) — Chili poytaxti Santyagoda joylashgan sunniy musulmon masjidi. Bino 1989-yilda qurib bitkazilgan va Chilida bunyod etilgan birinchi masjid hisoblanadi.

Yana qarang 

 Amerikadagi masjidlar roʻyxati
 Masjidlar roʻyxati
 Chilida Islom

Manbalar 

Chilidagi masjidlar
Rojdestvo orolida Islom

Rojdestvo orolida islom orolning eng katta dini boʻlib, asosan orolning etnik malay aholisi tomonidan qabul qilinadi; orolda hozirgi mahalliy aholi yoʻq.

CIA World Factbook'ga koʻra, musulmonlar umumiy 2205 (2016) aholining 19 foizini (2016) tashkil qiladi.

Avstraliya Islom Kengashlari Federatsiyasi tarkibiga har bir shtat, shuningdek, Avstraliya poytaxti hududi, Shimoliy hudud va Rojdestvo oroli uchun kengash kiradi.

Gʻarbiy Avstraliyaning Katanning shahrida Rojdestvo orolidagi musulmonlar koʻp.

Manbalar 

Avstraliyada Islom
Rojdestvo orolida islom
Shayx Zayd katta masjidi

Shayx Zayd masjidi ( Jāmiʿ Aš-Šaykh Zāyid Al-Kabīr, Sōlō; ) -Indoneziyaning Solo shahridagi masjid boʻlib, u Abu-Dabidagi katta masjidning kichikroq nusxasi hisoblanadi. 20 million AQSh dollari (313,1 milliard Rp) ga qurilgan bu bino BAA asoschisi Shayx Zayd ibn Sulton al-Nahayon sharafiga shunday nomlangan.

Tarixi 
Oʻsha paytda Abu-Dabi valiahdi boʻlgan Shayx Muhammad ibn Zayd al-Nahayon 2019-yil iyul oyida Indoneziyaga tashrif buyurgan va masjidni prezident Vidodoga sovgʻa sifatida taqdim etgan. Qurilish 2021-yil 8-mart dushanba kuni boshlangan.

2022-yil 14-noyabrda Prezident Vidodo va uning amirlik hamkasbi Shayx Muhammad masjidni ochib bergan. Qurilish 2023-yil 28-fevral seshanba kuni yakunlangan.

Tuzilishi 

Masjid  maydonni egallaydi va 10 000 ga yaqin namozxonni oʻzida sigʻdira oladi. Unda 4 ta minora va jami 82 ta gumbaz bor. Ular orasidagi katta markaziy gumbaz 4 ta kichikroq gumbaz bilan oʻralgan. Asosiy ibodat maydoni 32 ta ustundan iborat. Shuningdek, BAA homiyligida ulamolar tayyorlash markazi ham mavjud.

Yana qarang 

 Indoneziyadagi masjidlar roʻyxati
 Al-Vustho Mangkunegaran masjidi
 Surakarta katta masjidi

Manbalar

Havolalar 

 Kechqurun havo koʻrinishi, Surakarta shahridagi Shayx Zayd masjidi, Markaziy Java, Indoneziya
 Fakta Masjid Shayx Zayed Solo ~ Masjid Termewah & Termegah di Surakarta (YouTube)

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Katta masjidlar
Surakartada
21-asr masjidlari
Abdulaziz al-Samaray masjidi

Abdulaziz al-Samaray masjidi — Iroqning Falluja shahrida joylashgan islomiy masjiddir.

Masjid ichidagi sunniy jangarilar tomonidan AQSh dengiz piyodalariga oʻq otish va raketalarni yoʻnaltirishlari sababli ham, masjid butun dunyo eʼtiborini tortgan. Kobra vertolyoti masjid minorasi tagiga Hellfire raketasini otgan va F-16 masjidga qasddan bomba tashlagach, AQSh kuchlari javob qaytargan. AQSh dengiz piyodalari brigada generali masjid Jeneva konvensiyasiga muvofiq himoya qilinishini aytgan, ammo bino ichidan qilingan hujumlar uning bu maqomini yoʻqotishiga sabab boʻlganligini qoʻshimcha qilgan. Dastlabki zarbada qirqta isyonchi halok boʻlgan, deb daʼvo qilingan, biroq keyinchalik voqea joyida aslida hech qanday jasad topilmagani maʼlum boʻlgan. Boshqa manbalarga koʻra, hujumda 50 ga yaqin odam halok boʻlgan.

Yana qarang 

 Iroqda islom
 Iroqdagi masjidlar roʻyxati

Manbalar 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Iroqdagi masjidlar
Falluja
Nur tafsiri

Nur tafsiri — Eronlik ulamo Mohsin Qaraatiyning fors tilidagi Qurʼon tafsiri. Kitob 12 jilddan iborat boʻlib, 1997-yilda Eron prezidentining  „Yil kitobi“ mukofotiga sazovor boʻlgan. Muallif Qurʼon tafsirini nashr etishdan oldin „Tafsir Nemune“ jamoasi aʼzosi boʻlgan. Muqaddimada muallif yetmish foizgacha Majmaʼ al-Bayon, Tafsir al-kabir (ar-Roziy), Tafsir Nur at-Saqolayn, Ruh al-ma’oniy, Tafsir al-mizon, Fi Zilol al-Quron, Tafsir Safi, Atyab al-Bayon, Tafsir Nemune va Tafsir Rahnoma kabi eski tafsir asarlariga tayanganini tan olgan. Qolganlari esa oʻz topilmalari ekanligini aytgan.

Tuzilishi 

Kitobni muallif oyatlarning tarjimasi, uning nozil bo‘lgan holati va misralarga oid rivoyatlardan boshlaydi. Keyin oʻquvchining xayoliga kelishi mumkin boʻlgan baʼzi savollarni qoʻyib, ularga javob beradi. Har bir parchaning sharhini misralarning axloqi bilan yakunlaydi.

Yana qarang 
 Qurʼon

Manbalar 

Shia tafsiri
Chronicle of a Death Foretold

Oshkora qotillik qissasi () — kolumbiyalik yozuvchi Gabriel García Márquez tomonidan 1981-yil yozilgan hikoya. Hikoya shaklan zamonaviy boʻlib, u 21-yoshli Santyago Nazarni egizaklar Pablo va Pedro Vikario tomonidan oʻldirilishi haqidadir. Bu voqeani Santyagoning eng yaqin doʻsti hikoya qiladi, u bir necha yil oʻtgach, kichik shaharchaga qaytib, nima uchun hech kim Santyagoni kelajakdagi rejalashtirilgan oʻlimi haqida ogohlantirmaganligini bilib olmoqchi boʻladi.
Hikoya soxta jurnalistik uslubda yozilgan.

Syujeti 
Oldini olish mumkin boʻlmagan taqdir.
Inson hayotidan ustun boʻlgan tosh.
Qotillik sodir boʻlmasligi kerak edi, lekin sodir boʻldi.
Kichik shaharcha katta fojia sahnasiga aylanadi.
Inson oʻlimga mahkum va uning atrofdagilar hamma u oʻlishi kerakligini biladi. Hech kim bu oʻlimni xohlamaydi. Birinchi navbatda qotillar istamaydi. Ularni toʻxtatishlari uchun hamma narsani qiladi. Ammo voqealar rivoji endi orqaga qaytarib boʻlmaydi.

Ekranlashtirish 

 Roman asosida Franchesko rozi (1986) nomli film suratga olingan.

Havolalar 

 Xronika obʼyavlennoy smerti na sayte „Laboratoriya Fantastiki“
 Xronika obʼyavlennoy smerti v litbiblioteke Berdichevskogo

kitoblar
Shobar tafsiri

Shobar tafsiri — Qur’onning XIX asrdagi arabcha tafsiri boʻlib, Sayyid Abdulloh ibn Muhammad Rido Husayniy Kozimiy (1775—1826) tomonidan yozilgan. Muallif Iroqning Najaf shahrida tug‘ilgan, bir muddat Eronning Sheroz shahrida yashagan va Iroqning Kazemayn shahrida vafot etgan. Muallif tafsir uchun anʼanaviy boʻlgan metodologiyaga amal qilgan. Kitob Sofat at-tafsir, al-javohir as-samin fit tafsir al-Qur’on al-mobin, al-kabir, al-vosit va al-vojiz deb nomlangan.

Tuzilishi 

Kitob ikki jilddan iborat. Birinchi jild Qurʼonning boshidan Yusuf surasigacha boʻlgan qismini oʻz ichiga oladi. Ikkinchi jild Ra’d surasidan boshlanib, Qur’onning oxirigacha boradi. Muallif davridagi qo‘lyozma nusxasi Qumdagi Sayyid Mar’ashi Najafiy kutubxonasida mavjud. Muallif oʻz uslubini hadislarga tayangan holda anʼanaviy usul sifatida tasniflash mumkin boʻlgan mazji deb atagan.

Yana qarang 
 Qurʼon

Manbalar

Tashqi havolalar 
 Tafsir Shobar in Arabic
 Mirza Alizadeh, "Introduction to Tafsir Shobar," Journal of Quranic Sciences, Summer 1996(Farsi)
 Babak Farzaneh, Master's thesis abstract on Tafsir Shobar (Farsi), Tehran 2005 Azad University

Shia tafsiri
172 kun

172 kun — Nadzira Shafaning xuddi shu nomdagi romani asosida, rejissyor Hadra Daeng Ratu tomonidan 2023-yilda suratga olingan Indoneziya dramatik filmi. Starvision Plus tomonidan ishlab chiqilgan mazkur filmda Yasmin Napper va Bryan Domani asosiy qahramonlarni gavdalantiradi. 172 kun filmining premyerasi 2023-yil 23-noyabrda kinoteatrlarda boʻlib oʻtgan.

Tavsifi 
„172 kun“ filmi Zira (Nadzira Shafa) va Amirning sevgi va hijrat sayohati haqida hikoya qiladi. Zira islomdan yiroq muhitda tugʻilib oʻsgan qiz. U tez-tez ziyofatlarga borishni, spirtli ichimliklar ichishni va giyohvand moddalarni isteʼmol qilishni yaxshi koʻradigan doʻstlari davrasida ulgʻayadi.

Keyinchalik Nadzira Shafa hijrat qilishga qaror qiladi va yaxshiroq hayot kechirishni xohlaydi. Nadzira hijrat jarayonidan diniy bilimlarini oshirish va islom dini haqida koʻp narsalarni oʻrganish uchun turli diniy yigʻinlarda ishtirok etadi. Bir kuni Nadzira Shafo oʻqish joyida Amir Azzikra ismli din olimi bilan uchrashib qoladi.

Ziraning keskin oʻzgarishi Amirning eʼtiborini tortadi. Filmda Amir Indoneziyada juda mashhur din peshvosi va voiz, marhum Ustoz Orifin Ilhomning oʻgʻli boʻlib, u dindor, olijanob axloqli yigit sifatida tasvirlanadi.

Amir Ziraga yaqinlasha boshlaydi. Zirani tavba qilishga chorlaydi va unga oila qurish taklifini beradi. Zira Amirning taklifini qabul qiladi va ular turmush qurishadi. Zira va Amirning oilaviy hayoti juda baxtli tarzda kechadi. Ular bir-birlarini sevadilar va qoʻllab-quvvatlaydilar. Amir har doim Ziraga yaxshi musulmon ayol boʻlishida yoʻl-yoʻriq koʻrsatib boradi.

Biroq, ularning baxti uzoqqa choʻzilmaydi. Ogʻir xastalikdan aziyat chekayotgan Amir shifoxonada intensiv davolanishga majbur boʻladi. Zira ham Amirning ogʻir damlarida unga sadoqat bilan hamrohlik qiladi. Nihoyat, Amir juda yoshlik chogʻida — 22 yoshida kasalxonada dunyodan koʻz yumadi. Amirning vafot etishi Zirani chuqur qaygʻuga soladi.

Shunga qaramay, Zira sobitqadamlik bilan Amirning oʻlimini qabul qilishga tayyor boʻladi. Uning fikricha, Amir hozirgi hayotidan koʻra yaxshiroq joyga ketgan.

Qahramonlar 

 Yasmin Napper Nadzira Shafa rolida
 Brayan Domani Amir Azzikra rolida
 Yoriko Angeline Intan rolida
 Amara Sofi Niki rolida
 Abun Sungkar Abun rolida
 Adhitya Putri Nadziraning opasi Bella rolida
 Ridvan Gani Herman rolida
 Sindi Fatika Sari Ziraning onasi rolida
 Tengku Firmansya Ziraning otasi rolida
 Meisya Siregar Yuning onasi rolida
 Xamas Syahid Muhammad Alvin Fayz rolida
 Oki Setiana Devi Ustoz Oki rolida
 Messi Gusti kichkina Zira rolida
 Alfie Alfandy Mang Amas rolida
 Uli Herdinansya shifokor Amer rolida
 Lula Kamal akusher rolida
 Nadzira Shafa masjidda yosh ona rolida
 M. N. Qomarruddin qatiqqoʻlustoz rolida
 Jerry Likumahva diskotekada DJ rolida

Manbalar

Havolalar 

 

Haqiqiy voqeaga asoslangan filmlar
Indoneziya filmlari (2023)
2024 yilda chiqarilgan filmlar
Indoneziya filmlari
Film
Mordad

Mordad () Eron va Afgʻonistonning rasmiy hijriy yil taqvimi beshinchi oyi boʻlib, oʻttiz bir kundan iborat. Grigoriy taqvimi boʻyicha iyul oyida boshlanib, avgust oyida tugaydi. Tir oyidan keyingi yozning ikkinchi oyi boʻlib, undan keyin Shahrivar oyi keladi. Dariy tilida Asad, pushtu tilida Zmaray deb ataladi. Oy nomi zardushtiylik dinida ilohiylik, oʻlmaslik tushunchalarini anglatuvchi Ameret soʻzidan olingan.

Voqealar 

 1170-yil Mordad oyining 13-kuni — Amerika Qoʻshma Shtatlari Daromadlarni kesish xizmati, hozirgi Amerika Qoʻshma Shtatlari qirgʻoq qoʻriqlash xizmati, oʻsha paytdagi Gʻaznachilik kotibi Alexander Hamilton tomonidan AQSh dengiz piyodasi sifatida tashkil etilgan.
 1324-yil Mordad oyining 24-kuni — Hirohitoning taslim boʻlishi haqidagi radio eshittirish bir necha kun oldin NHK radiosida efirga uzatilib, Yaponiya imperiyasining armiyasi va floti tomonidan barcha harbiy harakatlar tugaganligi va mamlakatning soʻzsiz taslim boʻlishi shartlari qabul qilinganligi Potsdam deklaratsiyasi qoidalariga muvofiq ittifoqchilarga odamlar va qurolli kuchlariga rasman eʼlon qilingan.
 1324-yil Mordad oyining 26-kuni — Indoneziya mustaqilligi eʼlon qilingan.
 1326-yil Mordad oyining 23-kuni — Hindiston va Pokiston Buyuk Britaniyadan ajralib, mustaqillikka erishgan.
 1332-yil Mordad oyining 28-kuni — Eron Bosh vaziri Muhammad Musaddiq Amerika Qoʻshma Shtatlari Markaziy Razvedka Boshqarmasi (CI) koʻmagida davlat toʻntarishi natijasida agʻdarilgan va AQSh tarafdori Muhammad Rizo Shoh Pahlaviyning qariyb 25 yillik hukmronligi boshlangan. Gʻarbda 1953-yilning 19-avgustidagi davlat toʻntarishi, odatda, Markaziy razvedka boshqarmasi kriptoonimi „Ajax operatsiyasi“ nomi bilan tanilgan, Eronda esa, odatda, 28-Mordad toʻntarishi deb ataladi.
 1344-yil Mordad oyining 18-kuni — Singapur mustaqil davlat sifatida eʼlon qilingan. Shundan keyin bosh vazir Lee Kwan Yew milliy televideniyeda yigʻlab, Singapur xalqiga mamlakatning Malayziyadan ajralib, mustaqillikka erishganini eʼlon qilgan.

Vafot etganlar 

 1390-yil Mordad oyining 19-kuni — eronlik futzalchi va murabbiy Babak Masumiy vafot etgan. 
 1302-yil Mordad oyining 10-kuni — Amerika Qoʻshma Shtatlari 29-prezidenti Warren G. Harding vafot etgan.

Kuzatuvlar 

 2-Mordad — Simón Bolívarning tavallud topgan kun, Kolumbiya va Venesuela dengiz floti kuni.
 7-Mordad — Amordadegan festivali oʻtkaziladigan kun (zardushtiylik bayrami).
 11-Mordad — Rossiya havo harbiy qoʻshinchilari kuni.
 13-Mordad — Amerika Qoʻshma Shtatlari Sohillarini qoʻriqlash kuni.
 18-Mordad — Singapur mustaqilligi kuni.
 23-Mordad — Pokiston mustaqilligi kuni.
 23 yoki 24-Mordad — Bibi Maryamni xotirlash bayrami, Hindiston Mustaqilligi kuni.
 26-Mordad — Indoneziya Mustaqilligi kuni.
 28-Mordad — AQSh Milliy aviatsiyasi kuni.

Manbalar 

Eron kalendari oylari
Yusuf Husayn Obodiy

Yusuf Husayn Obodiy () tarixchi, Balti yozuvchisi, Qurʼon tarjimoni, tilshunos, olim, ijtimoiy xodim va Pokistonning Gilgit Baltiston hududida joylashgan Baltiston mintaqasidagi Skardu shahrida tadqiqot sohasida kashshof sifatida tanilgan. Yusuf Husayn Obodiy Qurʼonning Balti tiliga ilk tarjimasini amalga oshirgan. Shuningdek, oʻz hududida Balti anʼanaviy buyumlar muzeyi va maktab tarmogʻini boshqaradi.

Yusuf Husayn Obodiy 1947—1948-yillarda Baltistonda mahalliy aholi Dogra rejimiga qarshi olib borgan urushning ogʻzaki hikoyalarini toʻplagan. 1992—93-yillarda Baltistonda birinchi xususiy sektordagi ingliz tili oʻrta maktabi, Pokistonning buyuk asoschisi Muhammad Ali Jinna nomidagi Jinna davlat maktabini tashkil etgan boʻlib, u hozirda Baltistondagi eng yaxshi taʼlim muassasalaridan biri hisoblanadi.

Manbalar 

Baltilar
Pokistonlik yozuvchilar
Pokiston musulmonlari
Qurʼon tarjimonlari
Gematriya

Gematriya – (ibroniycha: gymthriha) yahudiy anʼanalarida soʻzlar va iboralarning maʼnosini ularga kiritilgan harflarning raqamli qiymatlari asosida tahlil qilish usullaridan biri (notarikon va temura bilan birga) hisoblanadi. „Soʻzning gematriyasi“ – bu unga kiritilgan harflarning raqamli qiymatlari yigʻindisi bilan ifodalanadi.

Bir xil gematriyaga ega soʻzlar ramziy (yashirin) semantik aloqaga ega boʻladi. Masalan, nsh („ilon“), mashhy („messiah“), krbn („qurbonlik“) va mādsh („yangilangan, tiklangan“) soʻzlari bir xil gematriyaga ega soʻzlar sanaladi. Gematriya usuli, ayniqsa, Kabbalada ibroniy va aramit tilidagi matnlar uchun keng qoʻllanadi.

Dastlab „gematriya“ atamasi eramizning II asrida Ravvinlar adabiyotida topilgan. Halaxada gematriya kamdan-kam mnemonik soʻz yasash va maslahat sifatida qoʻllanadi. Gematriya, alohida soʻzlarni yoki hatto iboralarni talqin qilish usuli sifatida, haggadada va ayniqsa keyingi aggadik midrashda muhim oʻrin egallaydi. Gematriyadan foydalanish usuli XII-XIII asrlarda Ashkenazi mistiklari orasida ayniqsa keng tarqalgan hisoblanadi.

Shunga oʻxshash usullar: arab tilida abjadiya, devanagarida akshara-sankhya, yunon va kirill yozuvlari bilan tillarda izopsefiya sifatida qoʻllanadi.

Yana qarang 

 Yahudiy raqamlari
 Ibroniy alifbosi
 Injil kodi
 Hayvonning soni

Manbalar

Havolalar 
 Gematriya harflar va raqamlar. 2011-yil 3-yanvar Wayback Machineda arxivlangan
 Gematriyani hisoblash uchun kalkulyator. Wayback mashinasida 2009 yil 24 yanvardagi arxivlangan nusxasi
 Harflar va raqamlar roʻyxati (nemis tilida). 2008 yil 14 may kuni Wayback mashinasida arxivlangan
 Gematriya. 2007 yil 27 sentyabrda Wayback mashinasida arxivlangan
 Gematriya Wayback mashinasida 2008-yil 8-iyundagi arxivlangan nusxasi
 WebGim – interaktiv gematrik kalkulyator (ibroniy tilida). 2008-yil 1-yanvarda asl nusxadan arxivlangan
 Gematriel 2014-yil 12-sentyabrda Wayback Machineda arxivlangan, gematriya kalkulyatori (Kodex Leningradensisni oʻz ichiga oladi).

 Gematriya
 Kabbala
 Tilshunoslik
 Yahudiy teologiyasi
Abdulaziz Favzan al-Favzan

Abdulaziz Favzan al-Favzan () Saudiya Arabistonilik islom olimi va muallif. Shuningdek, Abdulaziz ibn Favzan al-Favzan va Abdulaziz al-Favzan nomlari bilan ham mashhur.

Kelib chiqishi va taʼlimi 

Imom Muhammad Ibn Saud Islom universitetida islom huquqi boʻyicha professor va al-Imom universiteti oʻqituvchilar kengashi aʼzosi. Ilgari Amerika Islom va arab fanlari institutida (IIASA) dars bergan.

Al-Favzan Saudiya Arabistoni televideniyesida tez-tez chiqish qilib, nasroniylik va AQShni qattiq tanqid qiladi.

2005-yilda nasroniylar haqida quyidagilarni gapirgan: „Kim Allohni inkor etsa, Maryamning oʻgʻliga sajda qilsa va Allohni uchlikning uchdan bir qismi deb daʼvo qilsa, uning aytganlari va qiladiganlari sizga yoqadimi? Alloh uchlikning uchdan biri, degan yoki Maryam oʻgʻli Masihga sigʻinadigan bunday mushrikning iymonini yomon koʻrmaysizmi?“ Shuningdek, musulmonlar ijobiy nafratga ega boʻlishi kerak, yaʼni rahm-shafqatni his qilishlari va odamlarning Islomni qabul qilib, yagona xudoga boʻysunishlariga yordam berishga harakat qilishlari kerakligini izohlagan.

2008-yil oktyabr oyida Amerika va 2007—2008-yillardagi moliyaviy inqiroz haqida shunday degan: „Amerika Rossiyaning qulash ssenariysi boʻyicha qulamoqda“.

2017-yilda Islomiy davlat tomonidan oʻlim roʻyxatiga kiritilgan.

Manbalar 

Tirik insonlar
Saudiya Arabistonilik islom boʻyicha sunniy musulmon olimlar
Saudiya Arabistoni imomlari
Saudiya Arabistonining nasroniylik tanqidchilari
Shialik tanqidchilari
Saudiya Arabistoni salafiylari
Saudiya Arabistoni olimlari
21-asr islom boʻyicha musulmon olimlari
Uels universiteti bitiruvchilari
Qurʼon tarjimonlari
Imom Muhammad ibn Saud islomiy universiteti bitiruvchilari
Imom Muhammad ibn Saud islomiy universiteti ilmiy xodimlari
21-asr tarjimonlari
1964-yilda tugʻilganlar
Gipoxondroplaziya

Gipoxondroplaziya- ayrim turdagi suyaklar shakllanishining buzilishi natijasi mittilikka olib keladigan irsiy kasallik hisoblanadi. Bu kasallik xondrodisplaziyalar guruhiga kiradi.

Sabablari 
Gipoxondroplaziya belgilarining axondraplaziya bilan sezilarli oʻxshashligi, bu ikkala kasallikning bir xil gen – FGFR3 mutatsiyasi natijasida paydo boʻlishi, 4-xromosomada joylashgan boʻlib, fibroblast oʻsish omilining ketma-ketligini kodlash uchun javobgarligi bilan namoyon boʻladi. Fibroblast −3, bu transmembran retseptorlari tirozin kinazidir. Odatda, u endoxondral suyaklarning oʻsish qismlaridagi fibroblastlar va xondrositlarning oʻsishini biroz sekinlashtiradi, bu esa suyak toʻqimalarining toʻgʻri rivojlanishini nazorat qilish imkonini beradi. FGFR3 genining mutatsiyalari bilan fibroblast oʻsish omili-3 nuqsonli boʻlib, u oʻz funktsiyalarini toʻgʻri bajarishga imkon bermaydi va baʼzida hollarda tanatoform displazi, axondroplaziya yoki gipoxondroplaziya kabi kasalliklarning rivojlanishiga olib keladi.

Belgilari 
Koʻpgina hollarda, kasallik bola hayotining birinchi yillarida hech qanday tarzda oʻzini namoyon qilmaydi. Tugʻilgandan keyin bunday bolalar normadan hech qanday ogʻishlarni koʻrsatmaydi bunga sabab vazn ortishi va psixofizik rivojlanishlar normal holatda sodir boʻladi. Oʻsishni kechikishining birinchi belgilari bolada 3 yoki 4 yoshda paydo boʻladi. Bu yoshda chaqaloq tanasining yengil nomutanosibligi sezilarli darajada boʻladi. Gipoxondroplaziya bilan intellektual rivojlanishning buzilishi deyarli hech qachon kuzatilmaydi. Koʻpgina hollarda, ularning atrofidagilar bemorlarda biron bir noodatiy nisbatni darhol aniqlamaydilar, buning natijasida ular oddiygina boʻyli odamlarga oʻxshaydi. Gipoxondroplaziya natijasida bosh suyagining shakli va yuz tuzilishlari koʻpincha xususiyatlarsiz, baʼzida yengil braxisefaliya ham aniqlanishi mumkin.
Kamdan kam hollarda bemorlarda tirsak boʻgʻimlari va juda kamdan-kam hollarda son boʻgʻimlarining kichik fleksiyon kontrakturalari paydo boʻlishi mumkin. Taxminan bemorlarning yarmi umurtqa pogʻonasining lordozini boshdan kechirishadi. Bu hodisalarning barchasi axondroplaziya belgilariga oʻxshashligi, unchalik aniq boʻlmaganligi sababli, uzoq vaqt davomida bu xuddi shu patologiya ekanligiga ishonishgan va faqat bir nechta tadqiqotchilar uni mustaqil nozologik birlik sifatida genetik tadqiqotlar orqali tasdiqlashgan.

Tashxis 
Gipoxondroplaziya diagnostikasi bir qancha tibbiy chora-tadbirlar kompleksi asosida amalga oshiriladi. Tashxis qoʻyish uchun bemor rentgenologik tadqiqotlar va molekulyar genetik tahlillarni topshirishlari talab qilinadi.

Davolash 
Hozirgi vaqtda gipoxondroplaziya uchun oʻziga xos davolash chora-tadbirlari ishlab chiqilmagan, natijada insonningg qisqa boʻyli boʻlishi hayoti davomida u bilan qoladi; Terapevtik maqsadlarda bunday bemorlar vitamin va mineral komplekslarni qabul qilishlari mumkin. Kamdan kam hollarda, katta yoshli bemorlar lordoz va umurtqa tuzilishining buzilishi tufayli yuzaga keladigan lomber orqa miya yoki uning ildizlarini siqish tufayli jarrohlik amaliyotini talab qilishi mumkin.

Manbalar 

Osteologiya
Xondroplaziya
Kasalliklar
Davolash
Tibbiyot
Snayper ayollar oʻquv maktabi

Snayper ayollar oʻquv maktabi () — Ikkinchi jahon urushi davrida front uchun ayol snayperlarni oʻqitish maqsadida ochilgan Sovet harbiylashtirilgan maktabi. Urush yillarida maktab 1061 nafar snayper va 407 nafar mergan instruktorni tayyorladi. Maktabdan bir qancha muvaffaqiyatli snayperlar yetishib chiqqan va faxriy unvon bilan taqdirlangan, ulardan ikki nafar bitiruvchi halok boʻlganidan keyin Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoniga sazovor boʻlgan.

Tarixi 
Maktab Moskva viloyatining Veshnyaki shahrida 1942-yil 20-martda Mudofaa xalq komissarligining maktabni tashkil etish toʻgʻrisidagi buyrugʻiga binoan ochilgan. Potensial talabalar kamida 20 yoshda, jismonan sogʻlom, kamida oʻrta maktabning yettinchi sinfini tugatgan va dastlabki 4 kunlik Vsevobuch dasturidan oʻtishlari kerak edi. Parad va qasamyoddan soʻng maktab shu yilning 3-may kuni rasman ochildi.

1943-yil fevral oyida maktab oʻquvchilari oʻzlarining umumiy jamgʻarmalaridan 69 260 rublni miltiq ishlab chiqarishni boshlash uchun xayriya qilishdi. Oʻsha oyda Kosinoda oʻq otish poligoni ochildi. May oyida maktab rasman Markaziy ayol snayperlar tayyorlash maktabiga aylandi. 25-iyun kuni maktabga ikkita batalyon va snayper instruktorlari boʻlinmasini tuzish toʻgʻrisida buyruq berildi, shundan soʻng 50 nafar bitiruvchidan iborat kursantlarning birinchi guruhi Kalinin frontiga va yana 54 nafari Shimoli-gʻarbiy frontga yuborildi. Iyul oyida kursantlarning ikkinchi guruhi harbiy qasamyod qilib, mashgʻulotlarni boshladi. Moskva oliy harbiy qoʻmondonlik bilim yurti imtihonidan oʻtgan kursantlar bitiruv bilan bir qatorda kichik leytenant unvoniga ham ega boʻlishdi. 1944-yil mart oyidagi bitiruvchilardan 150 nafari Shimoliy-Gʻarbiy frontga, 75 nafari 2-Boltiq frontiga, 200 nafari Gʻarbiy frontga, 75 nafari 1-Boltiq frontiga va 85 nafari 1-Belorussiya frontiga yuborildi.

1944-yil may oyida kursantlarning uchinchi guruhi qasamyod qildi va mashgʻulotlarga kirishdi. 1944-yil 25-noyabrda 559 nafar ayol akademiyada xizmat qilish uchun ketishdi, qolgan 411 nafar bitiruvchi talabalar fevral oyida urush frontiga joʻnatildi. Ulardan 95 nafari 1-Belorussiya frontiga, 87 nafari 2-Belorussiya frontiga, 110 nafari 1-Ukraina frontiga, 119 nafari 4-Ukraina frontiga yuborilgan.

1945-yil 15-martdan 10-maygacha maktab tugatilib, shaxsiy tarkib Moskva Oliy harbiy qoʻmondonlik bilim yurtiga oʻtkazildi.

Taniqli bitiruvchilari 

 Sovet Ittifoqi Qahramoni Aliya Moldagulova — ~30 nafar fashistni oʻldirilgan;
 Sovet Ittifoqi Qahramoni Tatyana Baramzina — 36 nafar fashistni oʻldirilgan;
 Olga Bordashevskaya — ~108 nafar fashistni oʻldirilgan;
 Nina Lobkovskaya — 89 nafar fashistni oʻldirilgan;
 Aleksandra Vinogradova — 82 nafar fashistni oʻldirilgan;
 Aleksandra Shlyaxova — 69 nafar fashistni oʻldirilgan;
 Roza Shanina — 59 nafar fashistni oʻldirilgan.

Manbalar 

Maktablar
Sovet Ittifoqi
Oninoborsk

Oninoborsk(ruscha:Oninoborsk) Rossiya federatsiyasi Buryatiya Respublikasining Kxorinskiy tumanidagi qishloq joy hisoblanadi.Hududda 6 ta ko'cha bo'lib, aholisi esa 2010-yilda 308 nafarni tashkil qilgan.

Geografiyasi 
Oninoborsk  Xorinskdan (tumanning ma'muriy markazi) 21 km shimoli-sharqda joylashgan. Hududga eng yaqin qishloq Bulumdir.

Manbalar 

Tumanlar
Ali Hilis

Ali Hillis (1978-yil 29-dekabrda tugʻilgan) — amerikalik aktrisa,U kino hamda video oʻyinlarda bir qancha personajlarnilarga ovoz bergan.U Mass Effect trilogiyasidagi Doktor Liara TʼSoni, Final Fantasy XIII seriyasidagi Lightning va Kid Icarus: Uprising filmidagi Palutena rollaridagi video o‘yin ishi bilan mashhur.

Tarix 
Hillis 1978-yilning 29-dekabr kuni Kaliforniya shtatining Xantington Beach shahrida dunyoga keladi. Hilis 6 oyligida oilasi bilan Normal keyin Ilinoysga,3 yoshida esa Viskonsinniing Sheboygan Fols shahriga ko'chib o'tadi. U 13 yoshida Shartlot, Shimoliy Karolina shahriga ko'chib o'tdi va bolalar teatrida oʻz iqtidorini namoyish etdi. U Nyu-Yorkda "Felicity" (1999-yilda 2 ta epizodga), "FreakyLinks", "Undressed" (2000-yil), "Naruto", "JAG", "Boomtown" va "Less Than Perfect" TV shoularida auditsiyaga bordi. Uning video o'yinlari rollari Final Fantasy XIII-da Lightning, uning davomlari va Dissidia 012 Final Fantasy, Mass Effect trilogiyasida Liara TʼSoni, StarCraft II: Libertyning qanotlari, Naruto seriyasidagi Karin, Kid Icarus: Uprisingda Palutena va Fusil-da Isabelle "Izzy" Sinclair. Hilisning bir nechta filmdagi rollari: All the Wrong Places, Kiss Kiss Bang Bang, Must Love Dogs, Open Water 2: Adrift, The Ultimate Gift va The Heartbreak Kid va Los-Anjelesdagi "A Good Soldier" dramamalaridir.

Hillis 2012-yilda "Fix Me by ModernMom" nomli YouTube veb-serialida rol o'ynagan.Bu serialida u atrofidagi hamma narsani tuzatishga harakat qiladigan uy egasi Sydney Lang rolini ijro etgan.

Shaxsiy hayoti 
Hillis Matt Swartz bilan turmush qurgan. Juftlikning bir qizi bor.

Filmografiya

Ovoz bilan ishlash vazifalari

Televizion

Film

Video O'yinlar

Hayotda ro'y

Televiziya

Film

Manbalar

Havolalar 

 
 Ali XilisAnimeCons.com-da anjumanlarda ishtirok etish
 

Amerikalik ovoz aktrisalari
Amerikalik televideniye aktrisalari
Yashayotgan insonlar
1978-yilda tugʻilganlar
Kino qahramonlari
Aktirissa