yakhyo/uz-wiki huggingface dataset:
Defekt

Deffekt:

 Deffekt ishlab chiqarishdagi nuqson, kamchiliklar.
 Deffekt - geometriyada: kattaliklar o'rtasidagi farq  () va geometrik figuraning burchaklarining yig'indisi yoki nuqtadagi umumiy burchak.
 Materillardagi deffektlar:
 Yog'ochni qayta ishlashdagi deffektlar
 Odam anatomiyasida:
 25-gidroksilaza deffekti autosomal-retsessiv boʻlgan, nasldan-naslga  meros bo'lib o'tishi mumkin boʻlgan kamyob kasallik turi.
 Sfenoid shaklidagi deffekt - tishlarning qattiq to'qimalarida paydo bo'ladigan shikastlanish, karioz bo'lmagan kasallikdir.
 Atriyal septal nuqson
 qorinchadqgi septal nuqson
 nutqdagi nuqson
 Fizikada:
 kvant deffektlar
 Massadagi deffektlar yadroning barqarorligini tavsiflaydi.
 Kristal deffektlar :
 Frenkel deffekti, Shottki deffekti, Stoun-Uels deffekti;
 vakansiya, oraliqdagi atom.

Boshqa:

 Ijtimoiy deffekt- inson faoliyatining asosiy sohalaridagi: ishda, do'stlar davrasida, oilada, bolalarni tarbiyalashda, ota-onalar bilan munosabatlarda insonlarda faoliyatning pasayishi kabi holatlar kiradi.

Shuningdek 

 Дефектоскоп
 Дефектология
 Дефектура
 Дефектар
 Дефектологический факультет МПГУ
 Дефектная матрица
 Дефектный глагол
Ulitov viloyati

Ulitov viloyati — Qozogʻiston Respublikasining markaziy qismida joylashgan hudud. «Qozogʻiston Respublikasini maʼmuriy-hududiy qurilishi haqida» Qozogʻiston Respublikasi qonunining 9-bobiga asosan 2022-yilning 8-iyun oyidan boshlab rasmiy turda tashkil qilingan viloyat. Viloyat markazi – Jezqozgʻon shahri.

Aholisi 
2022-yilgi statistikaga koʻra viloyat aholisi 226 978 kishini tashkil qildi, oʻrtacha zichligi 1,20 kishi./km². Viloyat aholisining 4/3 qismining qozoq millati tashkil qiladi, viloyatning milliy tarkibi quyidagicha:

 Qozoqlar – 169 931
 Ruslar – 40 257
 Ukrainlar – 4 528
 Tatarlar – 2 638
 Boshqalar – 9 624
 Umumiy – 226 978 kishi

Hududiy boʻlinishi 

Viloyat 2 ta tuman va 3 ta viloyat ahamiyatiga ega shahardan tarkib topgan:

Manbalar 

Qozogʻiston viloyatlari
Ampitsillin

Ampitsillin (Ampicillinum) — yarim sintetik antibiotik, nafas yoʻllarining turli yuqumli kasalliklarini (pnevmoniya, bronxopnevmoniya, tonzillit), siydik yoʻllari, jigar va oshqozon-ichak traktini davolash uchun ishlatiladi. U birinchi marta 1961-yilda Britaniyaning Beecham kompaniyasi tomonidan ishlab chiqarilgan va foydalanishga topshirilgan.

Oq rangli mayda kristalli kukun, achchiq taʼmga ega; kislotali muhitda barqaror. Suvda ozgina eriydi, spirtda amalda erimaydi.

6-aminopenitsillan kislotasining aminofenilatsetik kislota qoldigʻi bilan atsillanishi natijasida olingan.

Taʼsir mexanizmi penitsillinga oʻxshaydi — hujayra devorining peptidoglikan sintezida ishtirok etadigan transpeptidazaning qaytarilmas inhibitori.

Preparat oshqozonning kislotali muhitida parchalanib ketmaydi, ogʻiz orqali qabul qilinganda yaxshi soʻriladi. Benzilpenitsillin taʼsir qiladigan gram-musbat mikroorganizmlarga qarshi faollikka ega. Bundan tashqari, u bir qator gramm-manfiy mikroorganizmlarga ham taʼsir qiladi (Salmonella, Shigella, Proteus, Escherichia coli, Klebsiella pneumoniae (Fridlender tayoqchasi), Pfaiffer tayoqchasi (gripp tayoqchasi)) va shuning uchun keng spektrli antibiotik hisoblanadi va aralash infektsiyadan kelib chiqqan kasalliklarni davolash uchun ishlatiladi. Benzilpenitsillinga chidamli boʻlgan va penitsillinaza hosil qiluvchi stafilokokklarga ampitsillin taʼsir qilmaydi, chunki preparat penitsillinaza tomonidan oson yoʻq qilinadi.

Ampitsillin peroral antikoagulyantlarining taʼsirini kuchaytiradi.

Penitsillinga yuqori sezuvchanlik boʻlganda foydalanish taʼqiqlanadi.

Tarixi 
Ampitsillin 1961-yildan beri bakterial infeksiyalarni davolashda keng qoʻllanadi. Britaniyaning Beecham kompaniyasi tomonidan ampitsillin kiritilishidan oldin penitsillin terapiyasi faqat stafilokokklar va streptokokklar kabi gram-musbat organizmlarga qarshi samarali boʻlgan. Ampitsillin (dastlab Penbritin brendi ostida) Haemophilus influenzae, E. coli va Proteus kabi gram-manfiy organizmlarga qarshi faollik koʻrsatadi.

Havolalar 

 Ampitsillin (Ampitsillin) — Dori vositalari va dorixona mahsulotlari entsiklopediyasi. Radar patenti. Yoʻriqnoma, qoʻllash va formula.
 Ampitsillin (Ampitsillin) — Dori vositalari va dorixona mahsulotlari entsiklopediyasi. Radar patenti. Faol modda.

Manbalar 

Alifbo bo'yicha azot birikmalari
Hayotiy zarur va eng muhim dori preparatlari ro'yhati
Penitsillinlar
Shell sort

Shell sort – (Qisqartirib boruvchi qadamlar orqali saralash)1959-yilda D.Shell tomonidan taklif qilingan boʻlib, qoʻshish orqali saralashning modifikatsiyasi hisoblanadi.
Garchi taqqoslashlar soni bir muncha ortib borsada, elementlarni oʻrinlashtirishlar ancha kam boʻladi.
Bu usul natijasida har bir oʻtishdan keyin saralashlar kamayib boradi. Eng yomon holatda oxirgi ishni yakkalik saralash amalga oshiradi.
Shell saralash usulining yagona tavsifi har bir oʻtishdan keyin qadamlarni toʻgʻri tanlashdan iborat.

Algoritmi 
Faraz qilaylik a[0], a[1], a[2],…, a[n] boshlangʻich elementlar ketma-ketligi boʻlsin.
1-qadam.Boshlangʻich ketma-ketlikning har r1 oʻrnida joylashgan elementlari guruxlanib, har bir gurux alohida qoʻshish usuli orqali saralanadi({a[0], a[r<sub>1</sub>], a[2*r<sub>1</sub>],…,}, {a[1], a[1+r<sub>1</sub>], a[1+2*r<sub>1</sub>],…,} va hokazo).
2-qadam. Xosil qilingan ketma-ketlikda har r2 oʻrinda joylashgan elementlar guruhlanib, har bir guruh alohida saralanadi.
…………………………….
k-qadam. k-1 qadamda hosil boʻlgan ketma-ketlik oddiy qoʻshish usuli orqali saralanadi.

r<sub>1</sub>>r<sub>2</sub>>…>r<sub>k-1</sub>>r<sub>k</sub>=1.

Usul samaradorligi 

Oʻrtacha holat – O(n7/6),
Eng yomon holat- O(n4/3).
Sedjvik usuli orqali qadamlar tanlayotganda, agar 3*inc[s]>n boʻlsa, u holda eng katta qadam inc[s-1] boʻladi.

Dasturi 
#include <iostream> 
        /* funktsiya shellSort yordamida arrni tartiblash uchun */
void shellSort(int arr[], int n) 
{       // Katta bo'shliqdan boshlang, keyin bo'shliqni kamaytiring
  for (int gap = n / 2; gap > 0; gap /= 2) { 
       // Ushbu bo'shliqning kattaligi uchun bo'sh joyni qo'shing.
        // birinchi bo'shliqlar elementlari arr [0..gap-1] allaqachon tartibda
        // butun massiv bo'lguncha yana bitta element qo'shishni davom ettiring
        // bo'sh joy saralangan
        for (int i = gap; i < n; i += 1) { 
           // bo'sh joyni ajratilgan elementlarga arr [i] qo'shish
            // arr [i] ni tempda saqlang va i holatida teshik qiling
            int temp = arr[i]; 
           // oldingi bo'shliqlarni tartiblangan elementlarni to'g'ri qadar o'zgartiring
            // arr [i] uchun joy topildi
            int j; 
            for (j = i; j >= gap && arr[j - gap] > temp; j -= gap) 
                arr[j] = arr[j - gap]; 
              // temp (original arr [i]) ni to'g'ri joyda joylashtiring 
            arr[j] = temp; 
        } } } 
void printArray(int arr[], int n) 
{ 
    for (int i = 0; i < n; i++) 
        std::cout << arr[i] << " "; 
    std::cout << "\n"; 
} 
  
int main() 
{ 
    int arr[] = { 12, 34, 54, 2, 3 }; 
    int n = sizeof(arr) / sizeof(arr[0]); 
  
    std::cout << "Array before sorting: \n"; 
    printArray(arr, n); 
  
    shellSort(arr, n); 
  
    std::cout << "Array after sorting: \n"; 
    printArray(arr, n); 
}

Manbalar
Lee Byung-hun

Lee Byung-hun (;  ; 1970-yil 12-iyul, Seul, Janubiy Koreya) — janubiy koreyalik aktyor.

Hayoti 
Lee Byung-hunning otasi biznesmen, singlisi Lee Eun-hee esa 1997-yilgi Koreya goʻzali (Miss Koreya) unvoni sohibasi. Hanyang universitetining fransuz adabiyoti fakultetini va Chung-Ang universitetining teatr va kino fakultetini tamomlagan. Lee Byung-hun ingliz, koreys, fransuz va xitoy tillarini biladi.

Faoliyati 1991-yilda boshlangan. KBS telekanali tomonidan tashkil etilgan isteʼdodlar koʻrigidagi ishtirokidan soʻng, u  teleserialida debyut qildi, 1995 -yilda esa  va  filmlarida ilk bor qatnashdi. Uning katta kinodagi muvaffaqiyati Joint Security Area filmi chiqqandan keyin sodir boʻldi. Film tijoriy muvaffaqiyatga erishdi va 2000-yilda mamlakatdagi eng yuqori daromad keltirgan filmga aylandi. Lee Byung-hun Busan Film Critics Awards marosimida eng yaxshi erkak aktyor nominatsiyasida gʻolib chiqdi.

Aktyor „Taqdir oʻyini“ (2003) va „Iris“ (2009) teleseriallarida bosh rollarni oʻynaganidan keyin keng shuhrat qozondi. Shuningdek, u „Everybody Has Secrets“ (2004), „A Bittersweet Life“ (2005), „The Good, the Bad, the Weird“ (2008), „G. I. Joe: The Rise of Cobra“ (2009) „I Saw the Devil“ (2010), „Joint Security Area“ (2000), „G. I. Joe: Retaliation“ (2013), "RED 2" (2013), „Terminator Genisys“ (2015), „Kalmar oʻyini“ (2021) filmlarida rol oʻynagan.

Shaxsiy hayoti 
2013-yil 10-avgustda aktrisa Lee Min-jung bilan turmush qurgan.

Ularning Lee Joon-hoo ismli oʻgʻli bor (2015-yil 31-martda tugʻilgan).

Filmografiya

Manbalar

Havolalar 
 

Yashayotgan insonlar
1970-yilda tugʻilganlar
13-avgustda tugʻilganlar
12-iyulda tugʻilganlar
Janubiy Koreyalik erkak aktyorlar
Jenna Coleman

Jenna Coleman -

(.1986-yil 27-aprel, Blekpul, Lankashir, Angliya) — ingliz aktrisasi, "Doctor Who" teleserialidagi Klara Osvald rolini, shuningdek, Viktoriya tarixiy dramasidagi Qirolicha Viktoriya rolini o'ynagan.

Yoshlik davri 
Jenna Coleman 1986-yil 27-aprelda Angliyaning Lankashir shtatidagi Blekpul shahrida Karen va Keyt Colemanlar oilasida tugʻilgan. Uning katta akasi Ben  Coleman. U Arnold maktabida o'qidi, u yerda qizlarning boshlig'i edi.

Faoliyati 
Jenna Colemanning Buyuk Britaniyada shuhrat qozongan birinchi roli 2005-yildan 2009-yilgacha ijro etgan "Emmerdeyl" serialidagi Yasemin Tomas roli edi. Ushbu roli uchun u 2006-yilda "Eng yaxshi debyutant" nominatsiyasida "British Soap Awards" va "Eng mashhur yangi kelgan" nominatsiyasida Milliy televideniya mukofotiga nomzod bo'lgan. 2009-yilda British Soap Awards mukofotlari uni "Eng yaxshi aktrisa", "Eng hissiyotli aktrisa" va "Drama serialidagi eng yaxshi spektakl" nominatsiyalariga, "TV Choice Awards"da  esa "Eng yaxshi aktrisa" nominatsiyasini qo'lga kiritdi.

2009-yilda aktrisa 23 yoshida maktab o'quvchisi Lindsi Jeyms rolini o'ynab, BBCning "Waterloo Street" serialida ishtirok etdi. 2010-yilda BBC Colemanni Jon Braynning "The Way Up " nomli teleserialiga jalb qildi, u yerda Jenna Coleman Syuzan Braun rolini o'ynadi, biroq huquqiy muammolar tufayli serial dastlab efirga uzatilmagan.

2011-yilda Jenna Coleman katta ekranda debyut qildi. U " Birinchi qasoskor " filmida Konni rolida paydo bo'ldi. O'sha yili u to'rt epizodli "Titanik" serialida Enni Desmond rolini o'ynadi va Xenoblade Chronicles video o'yinining ingliz tilidagi lokalizatsiyasida Melia xarakterini ijro etib berdi va yanada taniqliroq bo'lib oldi.

2012-yil 21-mart kuni boʻlib oʻtgan matbuot anjumanida Britaniyaning "Doctor Who" ilmiy-fantastik teleserialining ijrochi produseri Stiven Moffat Jenna Coleman “ Oʻn birinchi shifokor”ning yangi hamrohi sifatida tayinlanganini eʼlon qildi. U yettinchi mavsumning beshinchi epizodida seriada rol ijro etishni tark etgan va 2012-yilgi Rojdestvo maxsus filmida hamroh rolini o'ynagan Karen Gillan va Artur Darvillarni o'rniga rol ijro etgan. 2013-yil iyunigacha u o'zining to'liq ismini Jenna-Luise Coleman deb ishlatgan.

2015-yil 18-sentyabrda "Doctor Who" filmining rasmiy veb-saytida toʻqqizinchi mavsumi Jenna Coleman uchun Klara Osvald rolida oxirgisi boʻlishini tasdiqladi. Uning keyingi loyihasi ITV kanalining yangi tarixiy dramasida yosh qirolicha Viktoriya roli edi.

Shaxsiy hayot 
Koulman 2011-yildan 2015-yilgacha aktyor Richard Madden bilan uchrashib yurishgan. 2016-yildan beri u Viktoriya serialidagi sherigi aktyor Tom Hyuz bilan uchrashishadi va oila qurmagan.

Filmografiyasi

Mukofotlari va nominatsiyalari

Manbalar 

Kishilar
Yashayotgan insonlar
1986-yilda tugʻilganlar
27-aprelda tugʻilganlar
Angliyalik aktrisalar
Zambiya bayrogʻi

Zambiya bayrogʻi - mamlakat mustaqillikka erishgani munosabati bilan birinchi respublikachi prezident Kenneth Kaunda David tomonidan 1964-yil 24-oktabrda koʻtarilgan. Bundan oldin Zambiya Shimoliy Rodeziya protektorati bo'lganligi uchun shu bayroq ko'rinishi asos qilib olingan. 1996-yilda bayroq fonining rangi biroz oʻzgargan holda hozirgi koʻrinishini olgan. 
Bayroq yashil fonda shakllangan bo'lib, tebranish tomonida bayroqning uchdan ikki qismini qoplaydigan vertikal ravishda cho'zilgan uchta yupqa chiziq mavjud. Ushbu chiziqlar tepasida yashil maydonning qolgan uchdan bir qismini qoplagan engil qanotli oltin burgut joylashgan. Bayroq fonini tashkil etuvchi yashil rang mamlakat yerlarining katta qismini tashkil etuvchi oʻrmonlar va dalalarni ifodalasa, vertikal uchta chiziqni boʻyagan qizil, qora va toʻq sariq ranglar ozodlik uchun kurashni, qora rang esa mamlakatning teri rangini ifodalaydi. mamlakat aholisi va to'q sariq rang boy yer osti boyliklarini, ayniqsa misni ifodalaydi. Mamlakat nomi berilgan Zambezi daryosida yashovchi, bayroqda qanotlari ochiq boʻlgan burgut mamlakatning yuksak marralarga erishish istagini, mamlakat xalqining muammolarni hal etishdagi yuksak qobiliyatini ifodalaydi. Mustaqillikka erishgan 1964-yildan 1996-yilgacha bayroqning foni quyuqroq yashil rangdan iborat edi. O'sha paytdagi o'zgarish bilan yashil rangning ohangi yengillashdi.

Manbalar
Irina Kindzerskaya

Irina Nikolayevna Kindzerskaya (uylangan — Alieva; , ; tugʻ. 1991-yil 13-iyun, Kamenets-podolskiy, Xmelnitskiy viloyati, Ukraina Sovet Sotsialistik Respublikasi) — ozarbayjonlik va ukrainalik dzudochi, 78 kg dan ortiq vazn toifasida, Ozarbayjon terma jamoasi aʼzosi. Olimpiya oʻyinlari (2020), Jahon chempionati (2017) va Yevropa oʻyinlari (2019) bronza medali sovrindori. Yevropa chempionatining kumush va bronza medali sovrindori.

Faoliyati 
2012-yilda Londonda (Birlashgan Qirollik) Yozgi Olimpiada oʻyinlarida u ishtirok etdi va 5-oʻrinni egalladi, bronza medali uchun kurashda u rossiyalik dzudochi Elena Ivashenkoni magʻlub etdi, ammo britaniyalik Karina Brayantga yutqazdi va natijada bronza medalini qoʻlga kiritdi.

2017-yil may oyida fuqaroligini oʻzgartirib, Ozarbayjon terma jamoasiga oʻtdi. Yangi jamoa tarkibida Kindzerskaya may oyida Bokuda oʻtkazilgan Islom birdamlik oʻyinlarida ishtirok etdi. Bu yerda 78 kg dan ortiq vazn toifasida u finalga chiqdi va Turkiyalik Kayra Sayitga imkoniyatni boy berib, oʻyinlarning kumush medalini qoʻlga kiritdi. Oʻsha yili Kindzerskaya Jahon chempionatining bronza medali sovrindori boʻldi.

2019-yilda Minskda (Belarus) Yevropa oʻyinlarida Kindzerskaya hal qiluvchi bahsda ukrainalik Galina Tarasovani magʻlub etib, bronza medalini qoʻlga kiritdi. Bundan tashqari, Kindzerskaya Yevropa chempionatining bronza medali bilan taqdirlandi, chunki bu Minskdagi Yevropa oʻyinlarida dzudo boʻyicha musobaqalarning holati edi.

2020-yil noyabr oyida Pragada (Chexiya) boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatida Irina 78 kg dan ortiq vazn toifasida turnirning kumush medalini qoʻlga kiritdi. Finalda u fransiyalik sportchi Romane Dickoga yutqazdi.

2021-yilda Tokioda (Yaponiya) boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiada oʻyinlarida ikkinchi kunida 57 kg gacha vazn toifasida u ikkinchi raundda bosniya va gersegovinalik dzudochi Larisa Cerićni ippon bilan magʻlub etdi. Uning koreyalik Han Mi-jin ustidan qozongan gʻalabasi ham muddatidan avval yakunlandi. Kindzerskaya yarim finalda yaponiyalik sportchi Akira Sonega yutqazib qoʻygan boʻlsa, bronza medali uchun kurashda xitoylik Xu Shiyanni ippon bilan magʻlub etdi. Shunday qilib, Kindzerskaya ushbu oʻyinlarda Ozarbayjonga birinchi medalni keltirdi. Kindzerskaya medali, shuningdek, Ozarbayjonning dzudo boʻyicha beshinchi, ayollar oʻrtasidagi dzudo boʻyicha Olimpiya oʻyinlari tarixidagi birinchi medali boʻldi.

Manbalar 

13-iyunda tugʻilganlar
1991-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
2012-yilgi Yozgi Olimpiada o'yinlaridagi dzyudochilar
2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlaridagi dzyudochilar
Alifbo boʻyicha sportchilar
Mayra Aguiar

Mayra Aguiar (; tugʻ. 1991-yil 3-avgust, Portu-Alegri, Braziliya) — braziliyalik dzudochi, 78 kg gacha vazn toifasida, Braziliya terma jamoasi aʼzosi. Uch karra Yozgi Olimpiada oʻyinlari bronza medali sovrindori (2012, 2016, 2020), Jahon chempioni (2014), Panamerika oʻyinlari chempioni (2019), etti karra Panamerika chempioni (2008, 2010, 2012, 2015, 2019, 2022).

Faoliyati 
2012-yilda Londonda (Birlashgan Qirollik) boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiada oʻyinlarida u chorak finalda mashhur polshalik dzudochi Daria Pogorzelecni magʻlub etdi, ammo yarim finalda u amerikalik Kayla Harrisonga yutqazdi (yakunida oltin medalni qoʻlga kiritdi), uchinchi oʻrin uchun kurashda u tajribali niderlandiyalik dzudochi Marhinde Verkerkni magʻlub etdi va 78 kg gacha vazn toifasida bronza medalini qoʻlga kiritdi.

2014-yilda Chelyabinskda (Rossiya) boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida u finalda fransiyalik sportchi Audrey Tcheuméoni magʻlub etib, oltin medalni qoʻlga kiritdi.

2016-yilda Rio-de-Janeyroda (Braziliya) boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiada oʻyinlarida Mayra Aguiar 78 kg gacha vazn toifasida u bronza uchun kurashda kubalik dzudochi Yalennis Castilloni magʻlub etib, bronza medalni qoʻlga kiritdi.

2019-yilda Tokioda (Yaponiya) boʻlib oʻtgan Olimpiada oldidan Jahon chempionatida u uchinchi oʻrin uchun kechgan jangda portugaliyaklik sportchi Patrícia Sampaioni magʻlub etib, bronza medalini qoʻlga kiritdi. Oʻsha yili Limada (Peru) boʻlib oʻtgan Panamerika oʻyinlarida u finalda Kubalik sportchi Kaliema Antomarchiga magʻlub etib, oltin medalni qoʻlga kiritdi.

2021-yilda Tokioda (Yaponiya) boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiada oʻyinlarida Mayra Aguiar 78 kg gacha vazn toifasida u bronza uchun kurashda koreyalik dzudochi Yoon Hyun-jini magʻlub etib, bronza medalni qoʻlga kiritdi.

Manbalar 

3-avgustda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
1991-yilda tugʻilganlar
2008-yilgi Yozgi Olimpiada o'yinlaridagi dzyudochilar
2012-yilgi Yozgi Olimpiada o'yinlaridagi dzyudochilar
2016-yilgi Yozgi Olimpiada o'yinlaridagi dzyudochilar
2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlaridagi dzyudochilar
Alifbo boʻyicha sportchilar
Marwin Angeles

Marwin Janver Malinay Angeles (1991-yil 9-yanvarda tugʻilgan) — professional futbolchi, Filippin terma jamoasida yarim himoyachi. Hozirda u har qanday shartnomadan ozod.

Italiyaning Venesiya shahrida filippinlik ota-onasida tugʻilgan Angeles yoshlik faoliyatini Venesiyada oʻtkazgan. 2011-yilda u Filippinga koʻchib oʻtdi va Birlashgan Futbol Ligasida (UFL) Laos, Global va Ceres bilan oʻynadi. 2017-yilda u Kaya jamoasiga qoʻshildi, u bilan birga Paulino Alcantara kubogining birinchi gʻolibi boʻldi va 2021-yilda Filippin klubi safida OChLdagi ilk golini kiritdi.

Anjeles 2011-yilda Janubi-Sharqiy Osiyo oʻyinlarida va 2012-yilgi AFF chempionatida Filippinni himoya qilgan. Uning egizak akasi Marvin ham futbolchi.

Jamoalardagi faoliyati 
Angeles oʻzining yoshlik faoliyatini Venesiyada boshlagan va 2011-yilning avgust oyida Filippinga koʻchib oʻtgan va ohiri Laos FC jamoasida oʻynagan, hozirda Birlashgan Futbol Ligasi 2-divizionida oʻynamoqda. 2012-yil mart oyida u egizak akasi bilan mavsum oʻrtasida Global FCga koʻchib oʻtdi. 2014-yil mart oyida Global FC klubini tark etdi va Ceres FCga qoʻshildi.

Angeles 2017-yilda Filippin futbol ligasining (PFL) birinchi mavsumida Kaya safiga qoʻshilgan edi. 2021-yil 26-iyun kuni u Filippin klubidan Osiyo Chempionlar Ligasida gol urgan birinchi futbolchi boʻldi — BG Pathum Yunaytedga 4–1 hisobida magʻlub boʻlganida tasalli beruvchi gol edi.

Xalqaro karyera 
2011-yil may oyida u milliy terma jamoa mashgʻulotlariga qoʻshildi va 2011-yil sentyabriga kelib u 2011-yil Janubi-Sharqiy Osiyo oʻyinlari uchun Filippinning 23 yoshgacha boʻlgan yoshlar terma jamoasiga kiritildi. U birinchi marta Laosga qarshi 3–2 hisobidagi gʻalabali oʻyinda zaxiradan maydonga tushdi.

U 2012-yil 24-fevralda 2012-yilgi Hassanal Bolkiah Trophy musobaqasida ishtirok etib Myanmaga qarshi 2–8 hisobida magʻlub boʻlgan 21 yoshgacha boʻlgan terma jamoaning bir qismi edi.

2012-yilning 24-yanvarida u Icheon Sitizen klubiga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida kattalar terma jamoasi safida maydonga tushdi, oʻyinning asosiy vaqtida 1–1 hisobida tenglashtirgan golni urdi va natijada ular 2–4 magʻlub boʻlgan penaltilar seriyasini oʻynadi. 2012-yilning 29-fevralida u Malayziyaga qarshi 1–1 hisobidagi durangda oʻzining birinchi toʻliq xalqaro maydondagi oʻyiniga zaxiradan tushdi. 2012-yil 15-noyabrda u Filippin terma jamoasi safida oʻzining xalqaro golini urdi va natijada Singapur Lions ustidan 1–0 hisobida gʻalaba qozondi.

Xalqaro gollar 

 Ballar va natijalar birinchi bo'lib Filippinning gollari ro'yxatini ko'rsatadi.

Shaxsiy hayot 
Angeles Italiyaning Venesiya shahrida filippinlik ota-onasida tugʻilgan. Uning Marvin Angeles ismli egizak akasi bor, u ham Stallion Laguna jamoasida oʻynaydigan professional futbolchi va Filippin terma jamoasi futbolchisi. U hozirda Terma jamoa vazifasini bajarayotib, Istituto Livio Sanudodagi elektronika muhandisligi boʻyicha oʻqishdan taʼtilga chiqqan.

Yutuqlar

Klub ; Global

 UFL 1-divizioni: 2012-yil; Ikkinchi o'rin 2013-yil

Milliy terma jamoa 

 OFK Chaqiruv kubogi: Uchinchi 2012-yil
 Filippin Tinchlik kubogi: 2013-yil

Manbalar 

Italiya futbolchilari
Yashayotgan insonlar
1991-yilda tugʻilganlar
Anna-Maria Wagner

Anna-Maria Wagner (; tugʻ. 1996-yil 17-may, Ravensburg, Tübingen, Baden-Vyurtemberg, Germaniya) — germaniyalik dzudochi, 78 kg gacha vazn toifasida, Germaniya terma jamoasi aʼzosi. 2021-yilgi Jahon chempioni, Yevropa chempionati sovrindori, II Yevropa oʻyinlari ishtirokchi, 2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari bronza medali sovrindori.

Faoliyati 
Anna-Mariya Vagner 78 kg gacha vazn toifasida kurash olib boradi. 2018-yilda Tel-Avivda (Isroil) boʻlib oʻtgan kattalar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida u 78 kg gacha vazn toifasida bronza medalini qoʻlga kiritdi. 2019-yilda Minskda (Belarus) Anna-Maria Wagner II Yevropa oʻyinlarida dzudo boʻyicha musobaqalarda qatnashdi. 78 kg gacha boʻlgan vazn toifasida Wagner chorak finalda niderlandiyalik sportchi Marhinde Verkerkga yutqazdi.

Shuningdek, u 2017, 2018 va 2019-yillarda dzudo boʻyicha Jahon chempionatida ishtirok etgan. Biroq, u medallarni qoʻlga kirita olmadi. 2021-yilda germaniyalik dzudochi Tel-Aviv va Qozondagi dzudo boʻyicha ikkita „Katta dubulgʻa“ turniri gʻolibiga aylandi. Oʻsha yili iyun oyida Budapeshtda (Vengriya) boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida Anna-Mariya Wagner 78 kg gacha vazn toifasida oltin medalni qoʻlga kiritib, finalda Fransiyalik Madeleine Malongani magʻlub etib, Jahon chempioni boʻldi.

2021-yilda Tokioda (Yaponiya) boʻlib oʻtgan Olimpiada oʻyinlarida 78 kg gacha vazn toifasida germaniyalik sportchi turnirning bronza medalini qoʻlga kiritdi. U uchinchi oʻrin uchun kurashda kubalik dzudochi Kaliema Antomarchini magʻlub etib. Keyin Germaniya terma jamoasi tarkibida aralash jamoaviy bahslarda u bronza medalni qoʻlga kiritdi.

2022-yilda Antaliya shahrida (Turkiya) boʻlib oʻtgan dzudo boʻyicha „Katta dubulgʻa“ musobaqasida oʻz vazn toifasida oltin medalni qoʻlga kiritdi.

Manbalar 

17-mayda tugʻilganlar
1996-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlaridagi dzyudochilar
Alifbo boʻyicha sportchilar
Mordred

Mordred yoki Modred (uels: Medraut yoki Medrawt) - qirol Artur afsonasida turli xil tasvirlangan shaxs. Tarixiy Medraut haqida ma'lum boʻlgan eng qadimgi eslatma Uels yilnomasi Annales Cambriaening  537-yil uchun qisqacha kirish qismi Kamlann jangida bo'lib, unda u va Artur noaniq bog'langan. Uning shaxsi qadimgi Uels an'analarida ijobiy baholangan va Arturning o'g'li bilan bog'liq boʻlgan bo'lishi mumkin.

Modredus sifatida Mordred Arturning sotqin jiyani va 12-asrdan boshlab afsonaning keyingi evolyutsiyasi uchun asos sifatida xizmat qilgan Monmouthlik Geoffreyning "Historia Regum Britanniae" asarida qirol Lotning qonuniy o'g'li sifatida tasvirlangan. Keyingi variantlar uni ko'pincha Arturning o'z o'gay opasi, Orkney malikasi Anna, Orcades yoki Morgause bilan qarindoshlik munosabatlaridan tug'ilgan yovuz nikohsiz o'g'li sifatida tavsiflaydi. Historia va boshqa ko'plab versiyalarda taqdim etilgan tafsilotlar Mordredning Kamlanndagi, odatda o'z qotili Arturni o'ladigan darajada yaralagan oxirgi dueldagi o'limini o'z ichiga oladi.

Mordred, odatda, Gawainning ukasi yoki o'gay ukasi hisoblanadi, ammo uning boshqa oilaviy munosabatlari, shuningdek, Arturning rafiqasi Guinevere bilan munosabatlari juda farq qiladi. 13-asrdagi fransuz ritsarlik romanlaridan kelib chiqqan va bugungi kunda Le Morte d'Artur tarkibiga qo'shilishi orqali mashhur boʻlgan taniqli hikoyada Mordred Artur tomonidan ritsarlikka tayinlanib, Aylana Stol jamiyatiga qo'shiladi. Bu rivoyatda u oxir-oqibat Arturning halokatida asosiy aktyorga aylanadi: u o'zining o'gay akasi Agravainga Guinevere va Lancelot o'rtasidagi munosabatlarni fosh qilishda yordam beradi va keyin yuzaga kelgan fuqarolar urushidan o'zini Britaniyaning oliy qiroli qilishda foydalanadi.

Ism 
Mordred nomi Monmouthlik Geoffreyning Historia Regum Britanniae asarida lotinlashtirilgan Modredus sifatida topilgan Eski Uelslik Medraut (Eski Kornish Modred va Eski Breton Modrot bilan taqqoslanadi) dan keladi. Mohiyatan, u lotincha Moderātus dan olingan bo'lishi mumkin, ya'ni "chegara ichida, mo'tadillikni kuzatish, mo'tadil" degan ma'noni anglatadi va lotincha mors, o'lim so'zi bilan ma'lum bir aloqani ko'rsatadi.

Manbalar

Bibliografiya 

 Bromwich, Rachel (2006). Trioedd Ynys Prydein: Britaniya orolining triadalari. Uels universiteti matbuoti.ISBN 0-7083-1386-8
 Lacy, Norris J. (Ed.), Yangi Artur entsiklopediyasi,  8–9-betlar. Nyu-York: Garland.ISBN 0-8240-4377-4.
 Lacy, Norris J.; Ashe, Geoffrey ; va Mancroff, Debra N. (1997). Artur qo'llanmasi. Nyu-York: Garland.ISBN 0-8153-2081-7.

Havolalar 

 Mordred at The Camelot Project
 The different accounts of Mordred's death at Camlann (Salisbury Plain)
Yangiorqa (tuman)

Yangiorqa tumani () — Qozogʻiston Respublikasi Ulitau viloyatidagi tuman. Maʼmuriy markazi — Yangiorqa qishlogʻi. Aholisi 34 758 kishi (2022).

Aholisi 
Tuman aholisi 2022-yilgi maʼlumot boʻyicha 34 758 kishini tashkil qildi. Aholisining oʻrtacha zichligi 1 km²-ga 1,46 kishidan toʻgʻri keladi. Tuman aholisining asosiy qismini qozoqlar — 92,93 % tashkil qiladi, shuningdek ruslar — 4,93 %, ukrainlar — 0,5 % va boshqalari – 1,61 %.

Milliy tarkibi 
2022-yil 1-yanvar oyidagi statistikaga koʻra tuman aholisi 34 758 kishi tashkil qildi. Tuman aholisining milliy tarkibi quyidagicha:

 Qozoqlar – 32 509 kishi 
 Ruslar – 1 562 kishi 
 Ukrainlar – 157 kishi 
 Tatarlar – 142 kishi 
 Nemislar – 85 kishi 
 Boshqalar – 303 kishi

Hududiy boʻlinishi  
 Oynabuloq qishloq okrugi  
 Oqtoshti qishloq okrugi  
 Oqtov qishloq okrugi  
 Oqtubek qishloq okrugi  
 Boydali biy qishloq okrugi  
 Bugʻdoyiq qishloq okrugi  
 Yeraliyev qishloq okrugi
 Yangiorqa kent hokimligi
 Jumajonov qishloq okrugi  
 Qorayog'och qishloq okrugi
 Qiziljor kent hokimligi 
 Seyfullin qishloq okrugi
 Toʻgisken qishloq okrugi 
 Tselinniy qishloq okrugi

Manbalar 

Janaarqa tumani
Sanne van Dijke

Sanne van Dijke (tugʻ. 1995-yil 21-iyul, Heeswijk-Dinther, Bernheze, North Brabant, Niderlandiya) — niderlandiyalik dzudochi, 70 kg gacha vazn toifasida, Niderlandiya terma jamoasi aʼzosi. 2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari bronza medali sovrindori. 2019-yilgi Yevropa oʻyinlarining kumush medali sovrindori, ikki karra Yevropa chempioni, Jahon chempionati sovrindori.

Faoliyati 
1995-yil 21-iyulda Sanne van Dijke tugʻilgan. 2017-yilda Varshavada (Polsha) boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatida u barcha raqiblarini magʻlub etdi va gʻalaba qozonib, qitʼa chempioni boʻldi. 2019-yilda Minskda (Belarus) boʻlib oʻtgan Yevropa oʻyinlarida u finalga chiqdi, unda u fransiyalik sportchi Margaux Pinotga yutqazdi va oʻyinlar va qitʼa chempionatining kumush medalini qoʻlga kiritdi.

2020-yil noyabr oyida Pragada (Chexiya) boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatida Sanne 70 kg gacha vazn toifasida turnirning kumush medalini qoʻlga kiritishga muvaffaq boʻldi. Finalda u fransiyalik sportchi Margaux Pinotga yutqazdi.

2021-yil aprel oyida Lissabonda (Portugaliya) boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatida Sanne 70 kg gacha vazn toifasida gʻolib chiqdi va ikki karra qitʼa chempioni boʻldi. Finalda fransiyalik sportchi Margaux Pinot sindi. Oʻsha yili iyun oyida Budapeshtda (Vengriya) boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida Sanne van Dijke 70 kg gacha vazn toifasida uchinchi oʻrin uchun kurashda germaniyalik Miriam Butkereitni magʻlub etib, bronza medalini qoʻlga kiritdi.

2021-yilda Tokioda (Yaponiya) boʻlib oʻtgan Olimpiada oʻyinlarida 70 kg gacha vazn toifasida niderlandiyalik sportchi turnirning bronza medalini qoʻlga kiritdi. U uchinchi oʻrin uchun kurashda germaniyalik dzudochi Giovanna Scoccimarroni magʻlub etib.

Manbalar 

21-iyulda tugʻilganlar
1995-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlaridagi dzyudochilar
Alifbo boʻyicha sportchilar
Stolichka agamasi

Stolichka agamasi () —  agamasimonlar oilasiga mansub Osiyo togʻ agamalari jinsidan boʻlgan kaltakesak. Ushbu tur avstriyalik zoolog Ferdinand Stolichka sharafiga nomlangan.

Katta kunduzgi kaltakesak.

Tarqalish 
Stolichka agamasi asosan Xitoy va Moʻgʻuliston hududida tarqalgan.

Xitoyda u Gansu viloyatida hamda  ShUMRning turli mintaqalarida uchraydi. Moʻgʻulistonda esa, mamlakatning gʻarbiy va janubi-gʻarbiy qismida, Kobdo, Gobi-Oltoy, Bayanxongor va Janubiy Gobi viloyatlarida uchraydi.

Inson tomonidan foydalanish 
Stolichka agamasi anʼanaviy xitoy tibbiyotida qoʻllanadi. Undan spirtli ichimliklar ishlab chiqarishda qoʻshimcha sifatida ishlatilinadi.

Kichik turlar

Galereya

Manbalar

Adabiyotlar 

 Ананьева Н. Б., Орлов Н. Л., Халиков Р. Г., Даревский И. С., Рябов С. А., Барабанов А. В. Атлас пресмыкающихся Северной Евразии (таксономическое разнообразие, географическое распространение и природоохранный статус). — СПб.: Зоологический институт РАН, 2004. — С. 51. — 1000 экз. — ISBN 5-98092-007-2.
 Mongolian Red List of Reptiles and Amphibians, ADMON Printing, Ulaanbaatar, 2006 ISSN: 1751-0031 — стр. 39-40 (pdf)

Havolalar 
 The Reptile Database: Laudakia stoliczkana (англ.)
Air Caledonie

Société Calédonienne de Transports Aériens, Air Calédonie sifatida faoliyat yuritadi, Yangi Kaledoniya davlat aviakompaniyasi boʻlib, shtab-kvartirasi Noumea shahrida joylashgan, koloniyaning ichki havo transportida ishlaydi.

Air Calédonie Yangi Kaledoniyadagi oʻnta aeroportga rejalashtirilgan yoʻlovchi va yuk reyslarini amalga oshiradi. Aviakompaniyaning asosiy bazasi va uning tranzit markazi (hub) Noumea Magenta aeroportidir.

Tarix 
Transpac Airlines aviakompaniyasi 1954-yilda tashkil topgan va keyingi yilning 25-sentabrida oʻz faoliyatini boshlagan. 1968-yilda kompaniya oʻzining rasmiy nomini hozirgi Air Calédonie ga oʻzgartirdi.

1969-yilda, aktsiyalarni sotib olish va tashuvchining qarzlarini qayta moliyalashtirish boʻyicha yirik bitimdan soʻng, Air Caledonie'ning asosiy qismi Yangi Kaledoniya hukumatining davlat mulkiga aylandi. 2010-yil boshida aktsiyalarning 50,28 foizi xorijdagi hukumatga, 43,31 foizi orol hukumatiga, 4,43 foizi xususiy investorlarga va 2,09 foizi Fransiyaning Air France milliy aviakompaniyasiga tegishli edi.

2007-yil mart oyida kompaniya xodimlari 225 nafar xodimdan iborat edi.

Yoʻnalish tarmogʻi 
2005-yil mart oyida Air Calédonie Yangi Kaledoniyadagi quyidagi yoʻnalishlarga rejali yoʻlovchilar qatnovini amalga oshirdi:

 Belep orollari
 qalam oroli
 Kona
 kumak
 Lifou
 Mare
 Noumea
 Ouvea
 Tiga
 La Tontouta
 Touho

Flot 
2009-yil dekabr holatiga ko'ra Air Caledonie floti quyidagi samolyotlardan iborat edi  :

 1 ATR 42-500
 3 ATR 72-500 (bitta samolyot Air Tahiti tomonidan ijaraga olingan).

Manbalar

Havolalar 

 Société Calédonienne de Transports Aériens rasmiy veb-sayti )

Fransiya aviakompaniyalari
Alvina Shpadi

Alvina Andreyevna Shpadi (1935-yil 31-yanvar — 2019-yil 23-iyun) oʻzbek rassomi va restavratori. Qoraqalpogʻiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi.

Tarjimai hol 
Boʻlajak rassom Turkmaniston SSRning Marv viloyatida 1930-yillarda Volga boʻyidan surgun qilingan nemis oilasida dunyoga keladi. Shpadi 1960-yil Ashxoboddagi Shota Rustaveli nomidagi Turkman davlat rassomlik bilim yurtini tamomlagan, Bayramali shahridagi oʻrta maktabda rasm va chizmachilikdan dars bergan.

Rassom 1960-yilda Nukusga koʻchib keladi, Qoraqalpogʻiston ASSR Badiiy jamgʻarmasi va Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Qoraqalpogʻiston boʻlimining san’atshunoslik sektorida ishladi. Igor Saviskiy qistovi bilan Oʻrta Osiyo xalq amaliy san’ati bilan qiziqib qoldi va 1962-yilda Toshkent teatr va rassomchilik institutining “Mato boʻyicha rassomchilik” fakultetiga oʻqishga kiradi va u yerdan Moskva toʻqimachilik institutiga oʻqishi koʻchiriladi va bu ta’lim dargohini 1969-yilda tamomlaydi. Keyinchalik Shpadi umrining oxirigacha Nukusda yashab ijod qildi.

U bir necha oʻn yillar davomida Qoraqalpoq davlat san’at muzeyining yetakchi restavratori boʻlgan. Shu bilan birga Stanislavskiy nomidagi Qoraqalpoq davlat musiqali teatrida teatr rassomi, 1980-yilda “Isyonchilar” (rejissor Anatoliy Kabulov) birinchi qoraqalpoq badiiy filmi suratga olish maydonida liboslar boʻyicha rassom boʻlib ishlagan.

Bundan tashqari u rus ustalari hisoblanmish Oʻrta Osiyo musavvirlari Aleksandr Volkov, Nikolay Qoraxon an’analarini davom ettirgan holda rassom sifatida faoliyat yuritgan. 2015-yilda Qoraqalpogʻiston davlat san’at muzeyida musavvir tavalludining 80-yilligiga “Alvina Shpadi olami” yubiley koʻrgazmasi, 2018-yilda “Qoraqalpogʻiston – mangu muhabbatim” nomli shaxsiy koʻrgazmasi boʻlib oʻtdi. Shpadining ijod namunalari, uning eskizlari, qoraqalpoq xalq bezaklari asosida gilam-soʻzanalari namoyishi boʻlib oʻtdi.

Manbalar

Havolalar 

 Тамара Санаева. Самая короткая ночь большой жизни Альвины Андреевны Шпады  // «Новости Узбекистана», 24.06.2019.
 Страница на сайте Каракалпакского государственного музея искусств

2019-yilda vafot etganlar
23-iyunda vafot etganlar
1935-yilda tugʻilganlar
31-yanvarda tugʻilganlar
Oʻzbekistonlik ayollar
Oʻzbekistonlik ayol rassomlar
Magomed-Ali Aliyev

Magomed-Ali Radjov-Gadjiyevich Aliyev (1949-yil 6-noyabr, Dogʻiston ASSR, SSSR, Chitur, Lakskiy tumani) — asli dogʻistonlik oʻzbek haykaltaroshi, asosan Oʻzbekiston va Dogʻistonda ijod qiladi.

Tarjimai hol 
1949-yil 6-noyabrda Dogʻiston ASSRning Lakskiy tumanidagi Chitur qishlogʻida tugʻilgan. Bolaligida Dogʻiston xalq rassomi M.Yunusilauning ustaxonasida shugʻullangan. 1976-yilda Dogʻiston rassomchilik bilim yurtini tamomlagan. Keyinchalik Magomed Aliyev uylanib, Oʻzbekistonning Navoiy shahriga keladi, u yerda “Farhod” madaniyat uyi studiyasiga boshchilik qish bilan birga bolalarga yopishtirish, qoliplash, yogʻoch oʻymakorlik sirlarini oʻrgatadi.

Ijodiy faoliyati 
Magomed haykaltarosh sifatida mashhur boʻldi. U asosan Oʻzbekistonning tarixiy shaxslari boʻlgan Amir Temur, Alisher Navoiy, Ibn Sino, Sobir Rahimovlarning haykallari va meʼmoriy obidalar, (Amir Temurning 20 tadan ortiq turli koʻrinishi) shahar koʻchalari, turli muassasalar va harbiy qismlarda haykaltaroshning ishlari qad rostlab turibdi. U ona Vatani Dogʻistonda ham bir necha tanlovlar gʻolibi boʻlib, Partu Patimat (Kumux qishlogʻi, 2004-yil, eng baland choʻqqi yodgorligi), Hasan-Huseyn Kamolov, Husein Qushayev, Mirzabekov, Narimon Aliyev, Abdurahmon Daniyolov (2008), Rasul Hamzatov, (Maxachqala, 2010) Magomed-Salom Umaxanov, Amet-Xon Sulton (Maxachqala) kabi allomalarga yodgorliklar bunyod etdi. Shuningdek, u Yaroslavldagi Amet-Xon Sulton haykali muallifi (2010), Moskvada 2011-yilda Rasul Hamzatov haykali oʻrnatishni rejalashtirgan.

Oʻzbekiston Rassomlar uyushmasining ochilish kunlarida AQSH, Kanada, Meksika, Shvetsiyada oʻtkazilgan xalqaro koʻrgazmalarda bir necha bor oʻz ijod ishlarini namoyish etgan; Mazkur ijod namunalari Oʻzbekiston amaliy sanʼat muzeyida ham bor.

Mukofotlar 

 Oʻzbekiston Badiiy akademiyasi a’zosi
 Oʻzbekiston Badiiy akademiyasining kumush medali (1999) va “Doʻstlik” ordeni (2001) bilan mukofotlangan
 Dogʻiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan artist (2005).

Havolalar 

 Магомед — Али Алиев — заслуженный художник Дагестана и Узбекистана. НИРА «Аксакал»
 Расул Гамзатов в бронзе // Дагестанская правда. — 01.09.2010.

Doʻstlik ordeni sohiblari
Sovet haykaltaroshlari
Kishilar
Yashayotgan insonlar
1949-yilda tugʻilganlar
6-noyabrda tugʻilganlar
Bern karnavali

Bern karnavali — har yili Shveysariyada boʻlib oʻtadigan anʼanaviy bayram boʻlib, qishni kutib olishga bagʻishlangan. Karnaval payshanba kuni boshlanadi va fevral oyida uch kun davom etadi. Karnaval shovqini ayiqni qish uyqusidan uygʻotadi, deb ishoniladi.

Tarix 
Qishni kutib olishga bagʻishlangan birinchi bayramlar XV asrda Bernda oʻtkazilgan. Ammo XVI asrda ular taqiqlangan va karnaval uzoq vaqt davomida Bernda oʻtkazilmagan. Buning oʻrniga aholi Bazel va Luzernga sayohat qilib, u yerda karnavallardan zavqlanishdi. 1970-yillarda Bernda karnavalni qayta tiklash gʻoyasi oʻsishni boshladi. Dastlab, faqat bolalar karnavali oʻtkazildi. 1982-yilda zamonaviy karnaval davri boshlandi. Bugungi kunda Bern karnavali Shveysariyadagi uchinchi yirik karnaval boʻlib, Bazel va Luzerndagi karnavallardan keyin ikkinchi oʻrinda turadi.

2009-yilda, Berndagi karnavalga 50 mingdan ortiq kishi tashrif buyurgan.

Yana qarang 

 Shveysariyada dam olish kunlari

Manbalar 

Shveysariya Bayramlari
 Bern Madaniyati
 Karnaval
Bayat Muxtorov

Bayat Muxtorov — oʻzbek haykaltaroshi va avangard rassom boʻlib, Oʻzbekistonda birinchi boʻlib performans va  xeppening usullaridan foydalangan.

Tarjimai hol 
1946-yil 29-martda Oʻzbekistonning Andijon shahrida dunyoga keladi, lekin bolaligidanoq oilasi bilan Toshkentga koʻchib keladi. 1979-yilda Ostrovskiy nomidagi Toshkent san’at institutini (hozirgi Mannon Uygʻur nomidagi Oʻzbekiston Davlat san’at instituti) monumental  va dekorativ plastika boʻyicha tamomlagan. U 1990-yilda SSSR Rassomlar uyushmasi a’zosi boʻldi. Bayat Muxtorov 1995-yilda Moskvada u IFA ((International Federation of Artists) - YUNESKOning rassomlar va dizaynerlar xalqaro federasiyasiga (sertifikat № 5895) qabul qilindi.

Ijodiy faoliyati 
U koʻplab xalqaro va respublika koʻrgazmalarida, haykaltaroshlik simpoziumlarida ishtirok etgan. Bayot Muxtorovning ijod ishlari Oʻzbekiston Davlat san’at muzeyi, shuningdek, Rossiya, AQSH, Gollandiya, Italiya, Shveysariya, Eron va boshqa davlatlardagi galereya va xususiy kolleksiyalarda saqlanadi. 1985-yildan Respublika va xalqaro koʻrgazmalarda ishtirok etib kelmoqda.

Asosiy ko'rgazmalar 

 “Shakllantirish” performansi shuningdek, installyasiya qilish, haykaltaroshlik namoyishi, “Oriyent” galereyasi, Moskva, 1992-yil; 
 “Oʻrgimchak yoʻli” performansi, “Varshava” koʻrgazmalar zali, Moskva, 1992-yil;  
 “Koʻhna ohang” performansi, shuningdek, installyasiya qilish, LBH haykaltaroshlik namoyishi, Sankt-Peterburg, 1994-yil;
 “Darvesh va oʻt-oʻlanlar” performansi, “18-qavat” galereyasi, Toshkent, 1996-yil; 
 Haykaltaroshlik namoyishi, ilk shaxsiy koʻrgazma, Gollandiya, 1996-yil; 
 “Olov” performansi, shuningdek, installyasiya qilish, “Invariant” galereyasida haykaltaroshlik namoyishi, Toshkent, 1997-yil; 
 “Ekologiya” performansi, shuningdek, installyasiya qilish, “Turkiston” galereyasida haykaltaroshlik namoyishi, Toshkent, 1997-yil;   
 “Gʻayriinsoniylik anatomiyasi” performansi, installyasiya qilish, “Turkiston” galereyasida haykaltaroshlik namoyishi, Toshkent, 1997-yil;
 Oʻzbekiston Tasviriy san’at galereyasida shaxsiy koʻrgazma; haykaltaroshlik namoyishi, Toshkent-2008-yil;
 Oʻzbekiston Tasviriy san’at galereyasida  "Muhabbatning noma’lum she’riyati"koʻrgazmasida haykaltaroshlik namoyishi, Toshkent, 2009-yil;
 Parizod yulduz turkumi" performansi, shuningdek, installyasiya qilish, haykaltaroshlik namoyishi, “Parizod yulduz turkumi” Markaziy koʻrgazmalar zalida shaxsiy koʻrgazmasi,  Toshkent, 2011-yil;  
 "Muzlik" installyasiya-performansi, San’at muzeyi koʻrgazmasi, Toshkent, 2013-yil.

Havolalar 

 Неофициальная биография Баята Мухтарова
 Современное искусство: «Семург»
 Памяти скульптора Баята Мухтарова выставка «Семург» в ГНБУ
 Фестиваль «Музыка ледников» в Центральной Азии
 В последний путь к «Созвездию Девы» Баята Мухтарова
 Награждены лучшие деятели искусства Узбекистана
 Академия художеств Узбекистана подвела итоги 2012 года
 Ему есть что сказать людям
 Лабиринты Баята 
2015-yilda vafot etganlar
11-dekabrda vafot etganlar
1946-yilda tugʻilganlar
29-martda tugʻilganlar
Oʻzbekistonlik rassomlar
Mirra

Mirra, Smirna (, ) — qadimgi yunon mifologiyasining qahramoni, Kipr qiroli Kinir va Kenxreidaning qiziAdonisning onasi (uning otasi va bobosi ikkalasi ham qadimgi yunon mifologiyasida Kinir).

U otasiga gunohkor muhabbat qoʻydi va boshqa birovning nomi va qorongʻulikdan foydalanib, zino qildi — Demetera bayramida u bilan birga yotdi. Otasi bilib qolib, uni oʻldirmoqchi boʻldi, ammo Mirra qochishga muvaffaq boʻldi. Saba yurtida u mirra daraxtiga aylandi. Ilifiya chaqaloq Adonisni daraxt poʻstlogʻidagi yoriqdan chiqarib oldi.

Boshqa manbalarda u Smirna nomi bilan ataladi. Foantning qizi. Onasining aytishicha, uning qizlari Afroditadan ham goʻzalroq boʻlgan va maʼbuda Smirnada otasiga sevgi uygʻotgan. Smirna xuddi shu nomdagi daraxtga aylangan. Adonisning onasi (Paniasidaga koʻra). „Smirna“ sheʼri miloddan avvalgi I-asrda Rim shoiri Helviy Sinna tomonidan yozilgan. Katullning hayratiga sabab boʻlgan bu sheʼr bugungi kungacha saqlanib qolmagan — faqat bir nechta satrlar saqlanib qolgan.

Dante „Ilohiy komediya“ da uni soxtakor, yolgʻonchi sifatida doʻzaxning 8-davrasiga joylashtiradi.

1894-yilda kashf etilgan Mirra (381) asteroidi Mirra nomi bilan atalgan.

Manbalar

Adabiyotlar 

 
 
 
Yunon mifologiyasi
 qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
qadimgi yunon mifologiyasida Kipr
Bern fiziologi

Bern „fiziologi“ () — Karoling davri „Fiziologi“ lotincha tarjimasining yoruqroq qoʻlyozmasi. U Reymsda tayyorlangani ehtimol. Uzoq vaqt mobaynida Otvilyerdagi Avliyo Pyotr abbatligida saqlangan. 1632-yili Bern shahar kutubxonasiga hadya qilingan. Shundan buyon oʻsha yerda saqlanib kelinadi (katalogdagi belgilanishi — Codex Bongarsianus 318).

Qoʻlyozma taxminan 825—850-yillarda 130-varaqning orqa tomoniga bitilgan. Yozuvchi oʻzini Gekpert den ataydi (Haecpertus). Hozirgi koʻrinishida 131 ta 255 × 180 mm oʻlchamdagi pergamentli varaqdan iborat. Qoʻlyozma karoling minuskulida koʻchirilgan, sarlavhalar uchun untsial qoʻllangan. 1946-yilda qoʻlyozma rastavratsiya qilingan. Unda, shuningdek, 25 ta hoshiyalangan miniatyurachizilgan/ Yana 10tasi matn ichida joylashgan. Ehtimol ularning barchasi V asrdagi qadimgi namunasidan koʻchirilgan.

Adabiyotlar 

 Helen Woodruff: The Physiologus of Bern. A survival of Alexandrian Style in a 9th Century Manuscript, in: The Art Bulletin 12, 1930, S. 226—253 (Jstor)
 Otto Homburger: Über die kunstgeschichtliche Bedeutung der Handschriften der Burgerbibliothek, in: Schätze der Burgerbibliothek Bern. Bern 1953.
 Otto Homburger: Die illustrierten Handschriften der Burgerbibliothek Bern. Die vorkarolingischen und karolingischen Handschriften. Bern 1962.
 Christoph von Steiger, Otto Homburger: Physiologus Bernensis. Voll-Faksimile-Ausgabe des Codex Bongarsianus 318 der Burgerbibliothek Bern. Basel 1964.
 Beat Matthias von Scarpatetti: Katalog der datierten Handschriften in der Schweiz in lateinischer Schrift vom Anfang des Mittelalters bis 1550. Bd. II: Die Handschriften der Bibliotheken Bern — Porrentruy. Dietikon-Zürich 1977, S. 193 Abb. 675—677
 Florentine Mütherich, Joachim E. Gaehde: Karolingische Buchmalerei, Prestel, München 1979. ISBN 3-7913-0395-3, S. 63-65.

Havolalar 

 
 Ktalog der Burgerbibliothek Bern
 Online-Version des Manuskriptes
 Handschriftenbeschreibung und Literaturliste
 Übersetzungen zum Physiologus

 IX asr yoritilgan qo'lyozmalar
 IX asr qo'lyozmalari
alifbo tartibida yoritilgan qo'lyozmalar
Karoling yoritilgan qo'lyozmalar
Bestiariy
Nassef Sawiris

Nassef Onsi Sawiris (1961-yil 19-yanvarda tugʻilgan) misrlik milliarder tadbirkor va Onsi Savirisning uchta oʻgʻlining eng kichigi (uning akalari Nagib va Samih). 2021-yil oktabr holatiga koʻra, uning boyligi 8,7 milliard AQSh dollariga baholandi, bu uni eng boy arab va toʻrtinchi eng boy Afrikalikka aylandi.

Yoshligi 
Nassef Sawiris oʻrta maʼlumotni Deutsche Evangelische Oberschule Kairoda olgan. Keyinchalik u oʻqishini Chikago universitetida davom etirdi va u yerda 1982-yilda iqtisod boʻyicha bakalavr diplomini oldi Sawiris kopt nasroniy.

Karyera 
Sawiris 1982-yilda Orascom guruhiga qoʻshildi va 1995-yilda otasi Onsi Sawirisdan boshqaruv nazoratini oʻtkazgandan soʻng Orascom Construction kompaniyasining qurilish faoliyatini nazorat qildi. 1998-yilda kompaniya roʻyxatga olinganidan keyin u Orascom Construction Industries bosh direktori boʻldi. U 2004-yilda OCI SAE kompaniyaning 50 % ulushini sotib olganidan keyin Besix boshqaruv kengashida va 2017-yilgacha ish haqi va nomzodlar qoʻmitasi aʼzosi boʻlgan.

U 2004-yildan 2007-yilgacha Qohira va Iskandariya fond birjalari direktorlar kengashi aʼzosi boʻlgan, shuningdek, 2008-yil iyulidan 2010-yil iyunigacha DIFX xalqaro moliyaviy birjasida boshqaruvchi direktor boʻlgan.

2013-yil yanvar oyida u OCI NV sobiq bosh kompaniyasi OCI SAEni sotib olgandan keyin bosh direktori boʻldi. 2015-yilda u LafargeHolcim boshqaruv kengashi aʼzosi etib saylandi, 2008-yildan beri Lafarge SA boshqaruv kengashida ishlaydi.

2015-yil oktabr oyida Sawiris oʻzining NNS Holding Sàrl Luxembourg investitsiya kompaniyasi orqali Adidas AG ulushini sotib olgani xabar qilingan edi. 2016-yilda Germaniyaning Gerzogenaurach shahridagi Adidas AG kompaniyasining nazoratchi direktori etib tayinlangan.

2018-yilning iyul oyida Sawiris NNS guruhi va amerikalik milliarder Ues Edens tomonidan birgalikda egalik qiluvchi va nazorat qilinadigan NSWE kompaniyasi tomonidan 55 % nazorat paketini sotib olgandan soʻng, Saviris Toni Xia oʻrniga Aston Villa FC raisi lavozimiga kelishi eʼlon qilingan edi. 2019-yil avgust oyida, Aston Villa Premyer-ligaga koʻtarilgandan soʻng, Toni Syaning qolgan aktsiyalari NSWE tomonidan sotib olindi va bu klub ustidan toʻliq nazorat oʻrnatildi.

2020-yil oktabr oyida Sawiris Avanti Acquisition Corpga asos soldi, asosiy maqsadli sotib olish kompaniyasi.

Boshqa tadbirlar 

 Chikago universiteti, Vasiylar kengashi aʼzosi (2013-yildan).
 Xalqaro aloqalar kengashi (CFR), Global maslahatchilar kengashi aʼzosi.
 Klivlend klinikasi, Xalqaro yetakchilar kengashi aʼzosi.

Shaxsiy hayoti 
Sawiris Sheringa turmushga chiqqan, ularning toʻrt farzandi bor, Qohirada yashaydilar va Nyu-Yorkda qarorgohlari bor. Sawiris nasroniy.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1961-yilda tugʻilganlar