Luca Parmitano

Luca Parmitano (talaffuzi: Luka Parmitano 1976-yil 27-sentabrda tugʻilgan) Yevropa kosmik agentligi (ESA) hamda  Yevropa astronavtlar korpusidagi italiyalik astronavt. U 2009-yil may oyida ESA astronavti sifatida tanlangan. Parmitano, shuningdek, Italiya havo kuchlarida polkovnik va sinov uchuvchisi hisoblanadi.

Bosib oʻtgan yoʻli 
Parmitano Cataniani oʻzining ona shahri deb biladi. U ajrashgan, sobiq xotinidan ikkita qizi farzandi bor. U snoubordda uchish, parashyutdan sakrash va suzishni yaxshi koʻradi.

Taʼlim 
Parmitano 1995-yilda Italiyaning Catania shahridagi Liceo Scientifico Statale „Galileo Galilei“ ni tamomlagan. Parmitano bir yil (1993) AQShning Kaliforniya shtatidagi Mission Viejo shahridagi Mission Viejo oʻrta maktabida AFS madaniyatlararo dasturlari bilan almashinuv talabasi sifatida qatnashgan.

1999-yilda Italiyaning Neapol Federiko II universitetida siyosiy fanlar boʻyicha magistrlik dissertatsiyasini tamomlagan. 2000-yilda Italiyaning Pozzuoli shahridagi Italiya Aeronavtika Akademiyasida Sparviero IV akademik kursini tamomlagan.

Parmitano 2001-yilda AQShning Texasdagi Sheppard havo kuchlari bazasida Yevro-NATO qoʻshma reaktiv uchuvchilarni tayyorlash dasturida AQSh harbiy-havo kuchlari bilan asosiy mashgʻulotlarni oʻtkazgan. U 2002-yilda Germaniyaning Sembax shahrida AQShning Yevropadagi havo kuchlari (USAFE) bilan JCO/CAS kursini tamomlagan.

.

2009-yil iyul oyida Parmitano Fransiyaning Tuluza shahridagi Institut Supérieur de l'Aéronautique et de l'Espace (ISAE) da eksperimental parvoz sinov muhandisligi boʻyicha magistr darajasini oldi.

Maxsus unvonlar 
2007-yilda Parmitano oʻzining AMX samolyotini qushlarning urilishi tufayli favqulodda qoʻndirganidan soʻng Italiya Respublikasi Prezidenti tomonidan Medaglia d'Argento al Valore Aeronautico (Aeronavtika jasorati kumush medali) bilan taqdirlangan.

Martaba 

Parmitano Italiya havo kuchlari polkovnigi va Yevropa kosmik agentligi astronavtidir. U 2000 soatdan ortiq parvoz vaqtiga ega. Parmitano 20 dan ortiq turdagi harbiy samolyotlarda (ham qoʻzgʻalmas, ham aylanma qanotli) uchish malakasiga ega hamda 40 dan ortiq turdagi samolyotlarda parvoz qilgan.

Parmitano AMX samolyotida 2001-yildan 2007-yilgacha Italiyaning Amendola shahrida 32-qanotning 13-eskadronida parvoz qilgan. Bu vaqt ichida u samolyotda uchish boʻyicha barcha malakalarni oldi, jumladan, jangovar tayyorgarlik, toʻrtta kema boshligʻi va missiya qoʻmondoni rahbari sifatida faoliyat olib bordi

13-eskadronda u oʻquv boʻlimi boshligʻi va 76-reys qoʻmondoni boʻlib xizmat qilgan. U, shuningdek, 32-qanot elektron urush ofitseri (EWO) edi.

2007-yilda u Italiya havo kuchlari tomonidan sinov uchuvchisi sifatida tanlandi va Istresdagi fransuz sinov uchuvchilar maktabida (EPNER) Eksperimental sinov uchuvchisi sifatida malaka oldi.

ESAda 
2009-yil may oyida Parmitano ESA astronavti sifatida tanlandi.

2014-yilda u Scott Tingle, Alexander Mirsurkin, Sergey Kud-Sverchkov va Matthias Maurer bilan birga Yevropa Koinot Agentligining ESA CAVES treningida xizmat qiluvchi „kavenavt“ boʻldi.

2015-yil iyul oyida Parmitano NEEMO 20 ekipaji qoʻmondoni sifatida xizmat qilga.

2017-yil may oyida Parmitano Sitsiliyadagi baʼzi issiq gʻorlarning ekstremal muhitida oʻtkazilgan CAVES eExpedition One da ishtirok etdi.

Ekspeditsiya 60/61 

2018-yil may oyida ESA Parmitano 60-ekspeditsiyada parvoz muhandisi va 61-ekspeditsiyada komandir sifatida xizmat qilishini eʼlon qildi. Parmitano 2019-yil 20-iyulda uchirildi va shu kuni Xalqaro kosmik stansiyaga yetib keldi.

61-ekspeditsiya 2020-yil 6-fevralda “Soyuz MS-13”ning qoʻnishi bilan yakunlandi. Bortda Parmitano, Aleksandr Skvortsov va Christina Koch boʻlgan.

Havolalar 

 Rasmiy veb-sayt
 
 Luka Parmitanoning Spacefacts biografiyasi
 ESA profil sahifasi
 ESA da blog

Yashayotgan insonlar
1976-yilda tugʻilganlar
NASA
Kosmonavtlar