yakhyo/uz-wiki huggingface dataset:
Dolbadarn qalʼasi

Dolbadarn qal’asi (ing. Dolbadarn qal’asi , Val . Castell Dolbadarn) — XIII asr boshlarida Buyuk Llivelin tomonidan qurilgan Uels qal’asi. Qal’a harbiy jihatdan ham, Llivelinning kuchi va obroʻsining ramzi sifatida ham muhim boʻlgan. Qal’ada katta tosh qoʻrgʻon mavjud boʻlib, tarixchi Richard Avent „Uels dumaloq minorasining saqlanib qolgan eng yaxshi namunasi“ deb hisoblaydi . 1284-yilda Dolbadarnni ingliz qiroli Edward I (Edvard I) egallab olgan, u Karnarvonda oʻzining yangi qal’asini qurish uchun istehkomlardan bir nechta yogʻochlarini demontaj qilgan. Qal’a bir necha yil davomida pomestye sifatida ishlatilgan, keyin esa buzib tashlangan. XVIII-XIX asrlarda qal’aning goʻzal xarobalari peyzaj rassomlari orasida mashhur boʻlgan. Endi u Cadw kompaniyasiga tegishli va sayyohlar uchun diqqatga sazovor joydir, shuningdek, birinchi darajali bino sifatida davlat tomonidan himoyalangan.

Yana qarang 

 Uelsdagi qal'alar ro'yxati

Manbalar

Adabiyotlar 

 Avent, Richard. (2010) Dolwyddelan qal’asi, Dolbadarn qal’asi, Castel va Bere. Kardiff: Cadw.  .
 Guinet
XIII asrda qurilgan qalʼalar
Uelsdagi xarobalar
Dolvidelan qalʼasi



Qal’aning tarixi 
Dolvidelan Buyuk Llivelinning tugʻilgan joyi boʻlib, u Dolvidelan qal’asi yaqinidagi Tomen qal’asi istehkomida tugʻilgan. Ushbu Gvined hukmdorining nomi XIII asrda Dolvidelan qal’asining qurilishi bilan ham bogʻliq boʻlib, u Snoudoniyadagi Gvined knyazlarining qoʻrgʻoniga yaqinlashishni toʻsib qoʻygan mudofaa inshootlaridan biri boʻlgan.

Qal’a Llivelin ap Griffiddning eng muhim qoʻrgʻonlaridan biri boʻlgan, ammo Uelsni zabt etish birlashmasining bir qismi sifatida u 1283-yil 18-yanvarda Edvard I qoʻshinlari tomonidan egallab olingan va 1290-yilgacha inglizlarning mustahkamlangan kontingenti tomonidan qoʻriqlangan.  Taxminlarga koʻra, oʻsha paytda Gʻarbiy minora qurilgan.

Keyin Dolvidelan XV asrda, mahalliy yer egasi Maredid ap Iyeyan uni qayta tiklagan va donjonga yana bir qavat qoʻshilgan keyin yana foydalanila boshlangan. XIX asrning oʻrtalarida lord Uilobi de Eresbi tomonidan qal’aning yana bir rekonstruktsiyasi boʻlib oʻtgan, unda asosiy minora jangovar tishlar bilan qoplangan.

Filmlardagi koʻrinishi 
Dolvidelanning atrofi va koʻrinishlari 1980-yilda „Dragonslayer“ („Ajdaholar qotili“) filmini suratga olishda Ulrix qal’asini namoyish qilish uchun ishlatilgan.

Yana qarang 
 Uelsdagi qal'alar ro'yxati

Havolalar 

 Castlewales.com saytidagi qal’a haqidagi maqola
 Flickr.com saytida qasrning fotosuratlari
 Uels Qal'alari
XIII asrda qurilgan qalʼalar
Uelsdagi xarobalar
Dolgaya qalʼasi

Dolgaya (shuningdek, Dlinnaya , Mangʻush qishlogʻi) — XIV-XV asrlarga oid oʻrta asrdagi mustahkam shahar xarobalari. Ular janubi-sharqiy — shimoli-gʻarbiy yoʻnalishda choʻzilgan Dlinnaya togʻining qoyali choʻqqisida, Mangush qishlogʻidan 1 km sharqda joylashgan. Tik, baʼzi joylarda choʻqqining tik jarlik chekkalari, but devorlari qurilgan, istehkom 0,5 gektar maydonga ega, koʻplab binolar qoldiqlari va sezilarli kul qatlamini kuzatish mumkin — ehtimol aholi punkti halok boʻlgan XV asrdagi yongʻin oqibati boʻlishi mumkin. Aholi punktining janubi-sharqiy qismida, qal’ani oʻrab turgan boshqa, ichki devor qoldiqlari bor. Arxeologik materiallar (XIV-XV asrlarga oid qizil-gil sirlangan kulolchilik buyumlarining oz sonli parchalari) asosida istehkomda qazish ishlari olib borilmagan, istehkom shu davrga toʻgʻri keladi, shu bilan birga, yon bagʻirlarida II-III asrlarga oid amfora parchalari topilgan.

Yodgorlikni birinchi boʻlib F.Dyubua de Monpere tomonidan  1834-yil tavsiflangan. . Sayohatchi torflangan qoʻrgʻon va tepaliklarga oʻxshash istehkomlar va binolar izlarini topgan, bu tosh devor va ichki binolar qoldiqlari haqida xulosa chiqarishga imkon bergan. Monper tomonidan tuzilgan rejaga koʻra, plato chetidagi aholi punktining shimoliy va markaziy qismlari devorlar bilan himoyalangan, janubiy qismida qal’a oʻrtasida alohida devor bilan ajratilgan kichik qal’a boʻlgan, bu qal’aning shimoli-gʻarbiy qismida yana bir devor boʻlib, uning orqasida binolar joylashgan. Tik jarlik yerlarda istehkomlar boʻlmagan, turar-joyning eng shimoliy qismi toʻrtburchak shaklga ega boʻlib, bir necha qismlarga boʻlingan. XX asrda plato shudgor qilingan va hamma narsa vayron qilingan. 1990-yillardagi kashfiyotlardan olingan koʻtarma arxeologik materiallar II — III asrlarga tegishli (oʻrta asr idishlarining parchalari ham boʻlgan), buning asosida qal’a poydevorining soʻnggi skif davriga tegishliligi haqida taxmin qilingan.

Veymarn E.V. qal’a ikkinchi va uchinchi tog 'tizmalari orasida joylashgan vodiy boʻylab qadimgi savdo yoʻli yaqinida, dashtlardan Xersones va Kalamitagacha boʻlganligiga ishongan. Dlinnaya togʻidagi qadimiy aholi punkti VII — XV asrlarga tegishli degan bayonotlar ham mavjud . Qrim viloyat ijroiya qoʻmitasining 1980-yil 15-yanvardagi 698-son qarori bilan Dlinnaya togʻidagi VII — XV asrlarga oid qadimiy aholi punkti mintaqaviy ahamiyatga ega boʻlgan tarixiy yodgorlik deb eʼlon qilingan.

Manbalar 

Qrim arxeologiyasi
Qrimning O'rta asr tarixi
Qrim Qal'alari
Bakhchisaroy tumani
Drisvyatsk qalʼasi

Drisvyatsk qal’asi ( ) ― XIV-XVII asrlarda Drisvyati koʻli Qal’asi orolidagi (hozirgi Vitebsk viloyatining Braslav tumani hududida) qal’a.

Tavsifi 
Qal’a Dnepr-Dvina madaniyati va Kiyev Rusi davrida qadimgi aholi punkti oʻrnida qurilgan. Uning 75x50 metr oʻlchamdagi platformasi devor bilan oʻralgan: koʻl tomondan balandligi 1-1,5 metr, orol tomondan esa taxminan 5 metr. X-XVI asrlarda qal’aning qadimiy oʻzagi bir vaqtning oʻzida yon bagʻirlarini toshlar bilan yotqizish bilan toʻrt marta quyilgan. Qal’a qirgʻoq bilan ikkita koʻprik orqali bogʻlangan. Oroldagi qal’a yonida bozor va uchta koʻchaga ega Drisvyati degan joy boʻlgan.

XIV asr oxiri — XV asr boshlarida orolda Litva Buyuk Gertsogi Vitovtning, keyinroq Buyuk Gertsog Aleksandrning saroyi joylashgan. 1542-yildan boshlab u Yan Yuriyevich Glebovichga tegishli boʻlgan. Qal’aning 1662-yildagi tavsifi saqlanib qolgan: "Drisvyatskiy koʻli ustidagi togʻda tomsiz 3 ta minora bor, chirigan, folvark tomonidan bir nechta devorlar bor, lekin ular ham chirigan va vayron boʻlmoqda".

Qal’a XVII asrning ikkinchi yarmida yoʻq boʻlgan. Yongʻindan koʻp oʻtmay, aholi bu joyni oroldan koʻlning sharqiy qirgʻogʻiga koʻchirishgan.

Bugungi kunga qadar qal’adan faqat qal’acha saqlanib qolgan. Uning arxeologik tadqiqotlari 1955-1956-yillarda Leonid Alekseyev, 1970- 1976- va 1980-yillarda Mixail Tkachev tomonidan olib borilgan.

Galereya

Manbalar

Adabiyotlar 

 Drisvyáskі zámak // Belaruskaya ensiklapediya: U 18 t. T. 6: Dadaіzm — Zastava (belor.) / Redkal.: G. P. Pashkooʻ і іnsh. — Mn.: BelEn, 1998. — S. 228. — 10 000 ekz. — ISBN 985-11-0106-0.
 
Belarusdagi qalʼalar
Litva buyuk duchyasining qal'alari
 Braslav tumani
Drutsk qalʼasi

Drutsk qal’asi () — XIV-XVII asrlarda Drut daryosining oʻng qirgʻogʻida, Belarusiyaning Vitebsk viloyati, Tolochin tumanidagi Drutsk zamonaviy qishloq xoʻjaligi shaharchasi oʻrnida mavjud boʻlgan qal’adir.

Qal’aning tavsifi 
U baland qo‘rg‘on va chuqur xandaq bilan o‘ralgan. Qal’a haqidagi maʼlumotlar 1544-, 1545- va 1549-yillardagi hujjatlarda, „Yevropa Sarmatiyasi yilnomasida“ (1578, 1581) Gvaninida mavjud . Drutsk qal’asi doimiy ravishda 1562-1589-1595 va 1613-yillar davomida Yevropa xaritalarida qayd etilgan. Ehtimol, XVII asrning oʻrtalarida gʻoyib boʻlgan. 1654-67-yillardagi Rossiya va Hamdoʻstlik oʻrtasidagi urush davri hujjatlarida Drutsk qal’asi haqida maʼlumot berilmagan.

Manbalar

Adabiyotlar 

  (belor.) Tkachooʻ, M. A. Drutskі zamak // Vyalіkae Knyastva Lіtooʻskae. Ensiklapediya u 3 t. — Mn.: BelEn, 2005. — T. 2: Kadetskі korpus — Yaskevіch. — S. 599-600. — 788 s. — ISBN 985-11-0378-0.
 Drúskі zámak // Belaruskaya ensiklapediya: U 18 t. T. 6: Dadaіzm — Zastava (belor.) / Redkal.: G. P. Pashkooʻ і іnsh. — Mn.: BelEn, 1998. — S. 223. — 10 000 ekz. — ISBN 985-11-0106-0.
Belarusdagi qalʼalar
Litva buyuk duchyasining qal'alari
Provans karami

Provans karami – yangi rezavorlar va namlangan, tuzlangan yoki quritilgan mevalar bilan butun boshli tuzlangan karamning sabzavotli salati, sovet oshxonasining taomidir. Sovet oshxonasida mayonez bilan bogʻliq boʻlgan salatlardan farqli oʻlaroq, Provans karam salatiga oʻsimlik yogʻi solinadi. Sovet oshxonasida Provans karam maydalangan, toʻgʻralgan va butun boshli karam bilan birga tuzlangan karamning toʻrtta asosiy turidan biri sifatida qaraladi. SSSRda Provans karami meva-sabzavot sanoati tomonidan aholi talabiga koʻra doʻkonlar buyurtmasi asosida yetishtirilgan.

Provans karamini tayyorlash uchun butun boshli achitilgan oq karam katta kvadrat shaklida kesiladi, yangi klyukva yoki brusnika, tuzlangan olxoʻri, gilos yoki uzum va yangi yoki tuzlangan olma poʻsti bilan qoʻshiladi. Salat quruq xantal va sirka qoʻshilgan oʻsimlik moyi, shakar qoʻshib, sovuq joyda yoki muz ustida 24-48 soat davomida marinadlanadi. Provans karamini uzoq muddat saqlab boʻlmaydi. V. V. Poxlyobkinning soʻzlariga koʻra, Provans karami aslida Gʻarbiy Evropa turi boʻlib, quruq sharob, olma, olxoʻri va kizil bilan tuzlangan qaynoq suvda chayilgan karam, besh kundan keyin foydalanishga tayyor boʻlgan.

1927-yildagi „Murtad“ („Otstupnik“) romanida V. G. Lidin quyidagicha tasvirlaydi katta amfora – piyolalarda gazak qoʻyilgan ziyofatni tasvirlaydi – klyukva solingan yogʻli sariq Provans karami, vilkalar ustiga tikilgan va stol boʻylab ogʻizga olib borilgan. L. E. Ulitskayaning „Sumkachi Genele“ („Genele-sumochnitsa“) hikoyasi bosh qahramoni qarindoshlar uchun „havaskor sovgʻasi“ Provans karamini pishirishning mayiz va limon qobigʻini oʻz ichiga olgan oʻn yetti komponentdan iborat „aqlga sigʻmaydigan retsept“ boʻlgan.

Manbalar

Adabiyotlar

Havolalar 

 GOST R 55463-2013. Provans tuzlangan karam. Umumiy spetsifikatsiyalar
Alifbo boʻyicha taomlar
 Salatlar
 Sovet oshxonasi
Baliqchi yodgorligi, Gloster

Glosterdagi baliqchi yodgorligi () — Gloster (Massachusets , AQSh) shahrining qirgʻogʻida joylashgan haykal va uning atrofida 1623-yilda Gloster shahri tashkil etilganidan beri okeanda halok boʻlgan mahalliy baliqchilar xotirasiga yodgorlik plitalari oʻrnatilgan.  Man at the Wheel („ruldagi odam“) va Gloucester Fishermenʼs Memorial (koʻplikdagi baliqchilar bilan) nomlari ham qoʻllanadi.

Tarixi 
1923-yilda nishonlangan Gloster shahri tashkil etilganining 300-yilligi munosabati bilan ushbu uch yuz yil davomida okeanda halok boʻlgan minglab Glosterlik baliqchilar xotirasini abadiylashtiradigan eng yaxshi yodgorlik uchun tanlov eʼlon qilindi. Maxsus komissiya ingliz haykaltaroshi Leonard Kraskening dizaynini tanladi (Leonard F.Craske). 1925-yilda bronza haykal Rod- Aylend shtatining Providens shahrida joylashgan Gorham kompaniyasining quyish zavodida ishlangan. Yodgorlikning rasmiy ochilishi 1925-yil 25-avgustda boʻlib oʻtdi.

1996-yilda yodgorlik AQShning tarixiy joylar milliy reestriga kiritilgan (96000473 raqami).

Dizayn 
Haykal kema rulini ushlab turgan shamol oʻtkazgichdagi baliqchining bronza figurasidir. Baliqchining yuzi Atlantika okeaniga olib boruvchi Gloster koʻrfaziga qaragan. Haykalning balandligi 2,4 m. U granit poydevorga oʻrnatilgan boʻlib, uning ustiga (koʻrfaz tomonidan) Injilning 107- zaburidagi yozuv oʻyib yozilgan: "Kemalarda dengizga tushadilar ••• 1623-1923" („ular“ kemalarda dengizga shoʻngʻiganlar") va teskari tomonda (koʻchaga qaragan) — "Gloucester baliqchisiga yodgorlik, 1923-yil 23-avgust" („Gloucester baliqchisi yodgorligi, 1923-yil 23-avgust“).

Dengizdagi haykal oldida esdalik lavhasi oʻrnatilgan boʻlib, unda, xususan, 5368 oʻlgan baliqchilar haqida gap boradi. Uning oʻng tomonida yarim doira ichida oʻlganlarning ismlari roʻyxati bilan toʻqqizta jadval joylashgan.

Yana qarang 

 Gloucester (Massachusets)
 Keyp Ann
 Gloucester, Massachusets shtatidagi tarixiy joylar roʻyxatining milliy reestri )

Manbalar

Havolalar 

 Gloucester baliqchi yodgorligi Arxivirovano 6 2012-yil sentabr yilning. www.nps.gov
 Gloucester baliqchi va baliqchining xotinlari yodgorliklari Arxivnaya kopiya, www.essexheritage.org
Bronza haykallar
 1925-yilgi haykallar
Massachusets shtatidagi tarixiy joylar milliy reyestrining ob'ektlari
Massachusets Tarixi
 binolar va inshootlar Gloucester (Ma)
 baliqchilar yodgorliklari
 1925-yilda AQShda qurilgan bino va inshootlar
Dangasa taomlar

Dangasa — rus oshxonasining turli xil taomlari, ularni tayyorlash shunga oʻxshash taomlar tayyorlash uchun anʼanaviy retseptlar bilan solishtirganda soddalashtirilganligi (va shuning uchun tezroq) bilan bir-biriga bogʻliq.

Rus oshxonasida bunday taomlarga quyidagilar kiradi: dangasa vareniki (taxminan 20 daqiqada pishadigan qaynatilgan tvorog va xamir aralashmasi), dangasa karam golubsi (birga dimlangan qiyma va karam), dangasa karam shoʻrva (yosh karamdan shoʻrva, odatdagidan bir necha baravar tezroq (tayyor bulyon bilan — 15 daqiqada) tayyorlanadi; qadimda ular karamning butun yoki juda yirik toʻgʻralgan boshidan pishirilgan; baʼzan smetana bilan ziravorlangan), qaiyma solingan sabzavotlar va boshqalar.

N. P. Osipov oʻzining „Keksa rus uy bekasi, kalitchi xizmatkor va oshpaz. Haqiqiy eski rus taomlari, gazaklar va ichimliklar tayyorlash boʻyicha batafsil koʻrsatma…“ (1790) kitobida „Dangasa shti“ retseptni taklif qilgan. Ular yangi karamning toʻrt qismga boʻlingan bir boshidan tayyorlangan va faqat mol goʻshti bilan pishirilgan.

1889-yilda „Etnografik sharh“ jurnali „Piщa i pite krestyanʼ — malorossovʼ sʼ nѣkotorimi otnosyaщimisya syuda obichayami, povѣryami i primѣtami“ maqolasida „dangasa vareniklar“ taomini Maslenitsada isteʼmol qilinadiganlar qatoriga kiritgan.

XXI-asrda „pazandachilik“ leksikonida „dangasa“ soʻzi boʻlgan taomlarning yangi nomlari paydo boʻldi. Ular orasida „dangasa pitsa“, „dangasa chuchvara“, „dangasa xachapuri“, „kartoshkali dangasa vareniklar“ va boshqalar bor. Tadqiqotchilarning taʼkidlashicha, rus oshpazlik nomlarida „dangasa“ soʻzining maʼnosida — salbiydan ijobiyga semantik oʻzgarishlar mavjud. „Dangasa“ deganda tez tayyorlanadigan taom tushuniladi („salbiy bahoning semantikasi yoʻqoladi“).

Manbalar

Adabiyotlar 
 V. Щ. Piщa i pite krestyanʼ — malorossovʼ sʼ nѣkotorimi otnosyaщimisya syuda obichayami, povѣryami i primѣtami // Etnograficheskiy otdel Imperatorskogo obщestva lyubiteley estestvoznaniya, antropologii i etnografii, sostoyaщeiy pri Moskovskom universitete Etnograficheskoe obozrenie : jurnal. — M., 1889. — № 1—2. — S. 313.
 
 
 Poxlyobkin V. V. Lenivie // Kulinarniy slovar. — M.: Izdatelstvo „E“, 2015. — S. 185. — 456 s. — 4000 ekz. — ISBN 978-5-699-75127-3.
 pishirish usuli bo'yicha idishlar
Alifbo boʻyicha taomlar
Takao Doi

– yapon astronavti, muhandisi va NASA kosmik kemasining ikkita missiyasi faxriysi. Doi Tokio universitetida aerokosmik muhandislik boʻyicha doktorlik darajasini olgan va harakat tizimlari va mikrogravitatsiya texnologiyasi sohalarida oʻqigan va nashr etgan. Koinot va Astronavtika Institutida tadqiqot olib borgan. 1985-yilda NASDA tomonidan Yaponiya boshchiligidagi kosmik dastur NASAning AQShdagi Lyuis tadqiqot markazi va Boulderdagi Kolorado universiteti uchun astronavt nomzodi sifatida tanlangan. Doi 1997-yilda STS-87 bortida missiya mutaxassisi sifatida uchgan va shu vaqt ichida kosmik sayohatni amalga oshirgan birinchi yapon astronavti boʻlgan. U fan nomzodi ilmiy darajasini olgan. 1983-yilda Tokio universitetida va 2004-yilda Rays universitetida astronomiya boʻyicha tahsil olgan. Takao Doi 2008-yilning mart oyida STS-123 ekipaji aʼzosi sifatida Xalqaro kosmik stansiyaga tashrif buyurgan. STS-123 yapon laboratoriyasining birinchi moduli Kibō va kanadalik robot Dekstreni kosmik stansiyaga yetkazgan. Ushbu missiya davomida u kosmik parvoz paytida mikrogravitatsiyada foydalanish uchun maxsus ishlab chiqilgan bumerangni koinotga uchirgan birinchi odam boʻlgan. 2009-yil sentyabrida Doi kosmonavt sifatida nafaqaga chiqgan. Birlashgan Millatlar Tashkilotining Koinot ishlari boʻyicha boshqarmasining kosmik ilovalar boʻlimi rahbari boʻlgan. 2016-yil aprel oyida Kioto universitetining Koinotni sinergetika boʻyicha tadqiqotlar boʻlimida, soʻngra 2020-yil aprel oyida Insonning omon qolish qobiliyati boʻyicha ilgʻor integratsiyalashgan tadqiqotlar oliy maktabida (GSAIS) professor boʻlib faoliyat olib borgan. Qiziqarli havaskor astronom sifatida SN 2002gw va SN 2007aa super-yangi yulduzlarini kashf etgan

Manbalar

Havolalar 

 
 Spacefacts biography of Takao Doi

Yashayotgan insonlar
1954-yilda tugʻilganlar
Kasba Udaya

Kasba Udaya — Marokashning Rabat shahridagi qadimiy qal’a. Muvahhidlar sulolasi davriga oid mavr arxitekturasining yodgorligi. Bu nom Marokashda Murobitlar sulolasi sulolasi davrida mahalliy koʻchmanchilarga qarshi turish uchun „oziqlantirish uchun ekilgan“ Udaya bandit qabilasi nomidan kelib chiqqan.

Al-Mansur qoʻli ostida qurilgan Hasan masjidi hech qachon qurib bitkazilmagan; uning toshlari boshqa binolar uchun ishlatilgan, ammo masjid poydevori yonida, balandligi 44 metr boʻlgan Hasan minorasi saqlanib qolgan. Muvahhidlar qulashi bilan qal’a vayronaga aylangan, soʻngra 1666-1672 va 1757-1792-yillarda Alaviylar sulolasi davrida qayta qurilgan. Qal’a devorida XVII asrga oid toʻplar saqlanib qolgan.

Bu Regreg daryosi vodiysida hukmronlik qiluvchi Murobitlar davrida qurilgan qal’a Muvahhidlar davrida alohida ahamiyatga ega boʻldi. Aynan Yoqub al-Mansur 1184-1199-yillarda hukmronlik qilgan, asosiy qal’a portalini qurgan (u yerda arab sanʼati uchun gʻayrioddiy hayvonlar tasvirlari saqlanib qolgan).

Ichkarida qal’a boʻsh, koʻk va oq devorlarga ega anʼanaviy turar-joy binolari bilan qurilgan. Qal’aning shimoliy qismida okeanga qaragan mashhur kuzatuv maydoni mavjud.

Havolalar 

 Découverte de la kasbah des Oudayas
 Kasbah des Oudayas
 Qadimgi fotosuratlar de la kasbah des Oudayas
 Fotosuratlar de la kasbah des Oudayas
alfavit qal'alari
Marokash Qal'alari
XII asrda qurilgan qal'alar
 bino va inshootlar ish
Almohadlar
Alaviy meʼmorchiligi
Matthew Dominick

Matthew Stuart Dominick (1981-yil 7-dekabrda tugʻilgan; CDR, USN) AQSh harbiy-dengiz kuchlarining sinovchi uchuvchisi va NASA astronavti. U 28 ta samolyotda 1600 soatdan ortiq parvoz vaqtiga ega, 400 ta tashuvchi tomonidan qoʻngan, 61 ta jangovar topshiriq va 200 ga yaqin parvoz sinovlarini oʻtkazgan.

Erta hayot va taʼlim 
Metyu Styuart Dominik 1981-yil 7-dekabrda Kolorado shtatining Wheat Ridge shahrida Donald va Ronda Dominik oilasida tugʻilgan. U Kolorado shtatining Littleton shahridagi DʼEvelin Junior/Senior High School maktabini tamomlagan. 2005-yilda u San-Diego universitetida fizika va matematika boʻyicha voyaga etmaganlar bilan elektrotexnika fanlari bakalavrini oldi va Navy ROTC va Sigma Phi Epsilon birodarligi aʼzosi edi.

Harbiy martaba 
San-Diego universitetini tugatgandan soʻng, Dominik Qoʻshma Shtatlar dengiz flotida praporshnik lavozimiga koʻtarildi. U NAS Pensacola da dastlabki parvoz mashgʻulotlarida qatnashdi va 2007-yilda dengiz aviatori etib tayinlandi. U VFA-143 ga tayinlanishidan oldin NAS Oceana da VFA-106 bilan F/A-18 Super Hornet mashgʻulotlarini tugatdi. VFA-143 bilan Dominik Amerika Qoʻshma Shtatlari Dengiz sinovlari uchuvchilar maktabi (USNTPS)/dengiz aspirantura maktabi hamkorlik dasturida ishtirok etish uchun tanlanganidan oldin Ozodlik Operatsiyasini qoʻllab-quvvatlash uchun ikkita joylashtirishni yakunladi va tizim muhandisligi boʻyicha ilmiy darajaga sazovor boʻldi. U dengiz oliy maktabida va AQSh dengiz sinovlari uchuvchilar maktabida tahsil olgan.

USNTPSni tugatgandan soʻng, Dominik sinov uchuvchisi sifatida tayinlandi va Merilend shtatidagi NAS Patuxent daryosida VX-23 ga tayinlandi. U yerda u koʻplab dasturlarda, jumladan MAGIC CARPET, Joint Precision Approach & Landing Systems va Infraqizil Qidiruv va Track Pod boʻyicha parvoz sinovi loyihasini ishlab chiqish boʻyicha mutaxassis sifatida xizmat qilgan. Dominik shuningdek, X-47B, V-22 Osprey, E-2C Hawkeye va F-35C Lightning II ning rivojlanishiga hissa qoʻshgan. Dominik kosmonavt sifatida tanlangan paytda Yaponiyaning Atsugi shahridagi VFA-115 da boʻlim boshligʻi boʻlib ishlagan.

Uning Harbiy-dengiz kuchlari qoʻmondoni lavozimiga koʻtarilishi 2019-yil 27-iyunda tasdiqlangan va 2020-yil 1-sentyabrdan kuchga kirdi.

NASA faoliyati 
2017-yil iyun oyida Dominik NASA Astronaut Group 22 aʼzosi sifatida tanlandi va ikki yillik treningni boshladi. Saylov paytida Dominik USS Ronald Reygan dengizda edi.

Shaxsiy hayot 
Dominick va uning rafiqasi Faytning ikki qizi bor. Uning ota-onasi hali ham Kolorado shtatidagi Wheat Ridge shahrida yashaydi.

Mukofot va unvonlar 
Dominick 2015-yilda Atlantika dengiz sinovlari qanotining eng yaxshi sinov uchuvchisi va 2015-yilda Yilning dengiz sinovlari guruhining aʼzosi deb topildi. U uchta zarba/parvoz havo medali, dengiz floti va dengiz piyodalari korpusining maqtov medali va uchta dengiz floti va Dengizdagi muvaffaqiyat medallari sohibi. U Eksperimental sinov uchuvchilari jamiyati, Parvoz sinov muhandislari jamiyati va Tailhook uyushmasi aʼzosidir.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1981-yilda tugʻilganlar
Kastropulo

Kastropulo — Qrimning janubiy qirgʻogʻida Kastropol dagi Ifigeniya qoyasida joylashgan XIII-XIV asrlarga oid qalʼa xarobalari. Kastropulo nomi taniqli filolog Beletskiy A. A. tomonidan yunonchadan „qal’a“ deb talqin qilingan.

Oʻrganilish tarixi 
Xarobalar haqidagi birinchi hisobotni 1837-yilda Piter Keppen qoldirgan boʻlib, u „Qrimning janubiy qirgʻogʻi va Tavrid togʻlari toʻgʻrisida“ kitobida Kastropuloning XXXVI alohida bobini ularga bagʻishlagan. Toponimga (Kastro — qal’a), sopol idishlar va koshin parchalari topilmalariga, shuningdek, toshlardagi ohak ohaklari qoldiqlariga asoslanib, olim qoyada istehkom bor degan xulosaga keldi. N. L. Ernst 1935-yilda „Qrimning janubiy qirgʻoqlarini sotsialistik rekonstruksiya qilish“ kitobida yodgorlikni "yunon-gotik qal’asi" deb atagan, N. I. Repnikov 1940- yilda „Qrimning janubi-gʻarbiy togʻlarining arxeologik xaritasi uchun materiallar“ da eslatib oʻtilgan, O. A. Maxnevning 1969-yildagi „Laspidan Moviy koʻrfazga qadar qirgʻoqdagi oʻrta asr yodgorliklari“ maqolasida qisqacha tavsiflangan (sopol topilmalar, devor va turar-joy binolari qoldiqlari). O. I. Dombrovskiy 1974-yildagi "Oʻrta asrlardagi aholi punktlari va Qrim janubiy qirgʻogʻining „isarlari“" maqolasida Kastropuloni kichik mustahkamlangan monastir deb hisoblagan.

Tavsifi 
Mustahkamlangan qoyaga deyarli har tomondan kirish qiyin, faqat janub va gʻarbdan oʻtish joylari mavjud boʻlib, oʻrta asrlarda mudofaa devorlari bilan toʻsib qoʻyilgan, bizning davrimizda butunlay vayron boʻlgan va sirtda deyarli kuzatilmagan. Qoʻriqlanadigan hududning oʻlchami 80 dan 30 m gacha, maydoni 0,18 gektar boʻlib, faqat toshning nisbatan tekis janubiy qismi qurilgan. Bir necha tekis maydonlarda binolar izlari bor. Ulardan biri, ohak ohak ustiga moloz qurilgan, ehtimol, cherkov xarobalari. Tarixchilar ushbu qal’aning (shuningdek, shunga oʻxshash) poydevorini XIII asrda Qrimga tatar-moʻgʻul bosqinlari (1223-yildan boshlab), saljuqiylar kengayishi va togʻli Qrimning Trebizond imperiyasi taʼsir zonasiga oʻtishi bilan bogʻlashadi.

Manbalar 

Qrim arxeologiyasi
Qrimning O'rta asr tarixi
Qrim Qal'alari
Qrimning Janubiy qirg'og'i
Yuliy Ilyashenko

Yuliy Sergeevich Ilyashenko (1943 — yil 4-noyabrda tugʻilgan, Moskva, SSSR) — sovet va rus matematiki, fizika-matematika fanlari doktori, professor. Mustaqil Moskva universitetining asoschilaridan biri, hozirda rektor. Mashhur Moskva ruhoniysining katta akasi otasi Aleksandr Ilyashenko.

Biografiya 
U Moskvadagi 59-maktabda oʻqigan. 1965-yilda Moskva davlat universitetining mexanika-matematika fakultetini bitirgan, Landis talabasi. 1969-yilda ushbu fakultetda aspiranturani tamomlagan va „Tenglama buzilishida chegaraviy sikllarning paydo boʻlishi“ nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan. , qayerda  — polinom. 1968-yildan shu fakultetning Differensial tenglamalar kafedrasida dastlab assistent, 1972-yil iyun oyidan dotsent lavozimlarida dars berib kelmoqda.

Fizika-matematika fanlari doktori (1994). Moskva davlat universiteti (1996-yildan) va Kornel universiteti (AQSh) mexanika-matematika fakulteti professori. Matematika instituti Differensial tenglamalar boʻlimi yetakchi ilmiy xodimi.

A.V.Steklov RAS ,  professori ).

1996-yil sentabrdan — Moskva matematika jamiyati vitse-prezidenti.

2000-yil fevral oyidan — Mustaqil Moskva universiteti rektori.

Jurnallar tahririyati va kengashlari aʼzosi:

 „Matematik taʼlim“;
 " Funktsional tahlil va uning qoʻllanishi ";
 „Dinamik va boshqaruv tizimlari jurnali“ (Springer, Nyu-York);
 „Ergodik nazariya va dinamik tizimlar“ (Kembrij universiteti. Press, Buyuk Britaniya);
 Muharrir (birgalikda S. M. Husayn-zoda va M bilan. M.A.Tsfasman) Mustaqil Moskva universiteti tomonidan nashr etilgan xalqaro " Moskva matematika jurnali ".

Ilmiy faoliyat 
Ilyashenko differensial tenglamalar nazariyasining turli masalalari va unga bogʻliq boʻlgan baʼzi masalalar, xususan, dinamik tizimlarning attraktorlari, polinom vektor maydonlarining chegara sikllari, analitik egri chiziqlardagi foliatsiyalar, Abel integrallarining nollari, politsikllarning bifurkatsiyalari bilan shugʻullanadi.

Attraktorlar nazariyasida u giperbolik boʻlmagan dinamik tizimlarning yangi lokal tipik xususiyatlarini oʻrganadi. 1990-yillarning boshida u tekislikdagi polinom vektor maydonining chegara davrlari sonining chekliligi haqidagi teoremani isbotladi (u Dulakning dastlabki isbotida xato topdi).

Shuningdek 

 Hilbertning oʻn oltinchi muammosi

Manbalar

Havolalar 

 MTsNMO veb-saytidagi shaxsiy sahifa Arxivnaya kopiya
 Oliy Iqtisodiyot maktabi veb-saytidagi shaxsiy sahifa Arxivnaya kopiya -dagi
 Kornel universitetining matematika boʻlimidagi tarjimai holi Arxivnaya kopiya
 Butunrossiya matematik portali Arxivnaya kopiya
 YU. G. Kudryashov. Yuliy Sergeevich Ilyashenko: Olingan va zabt etilmagan choʻqqilar (mavjud havola). Toʻplamda: „Oliy iqtisodiyot maktabi avlodlari“
 Yu. S. Ilyashenko bilan intervyu Moskva davlat universitetining „Qora 20 yilligi“ mexanika va matematika, 1-qism  Arxivnaya kopiya , Polit. RU
 Yu. S. Ilyashenko bilan intervyu Moskva davlat universitetining mexanika-matematika fakultetining „Qora 20 yilligi“ 2-qism  Arxivnaya kopiya , Polit. RU
Moskvada tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
1943-yilda tugʻilganlar
4-noyabrda tugʻilganlar
Pages with unreviewed translations
Samuel T. Durrance

Samuel Thornton Durrance (Ph.D.) amerikalik olim.  NASA Space Shuttle missiyalarida yuklar boʻyicha mutaxassis sifatida uchgan.

Hayoti 
Durrance 1943-yil 17-sentabrda Florida shtatining Tallahassi shahrida tugʻilgan.  Florida shtatining Tampa shahrida oʻsgan.  Uilson Junior High maktabida oʻqigan.  1961-yilda Plant High Schoolni tamomlagan.  U fan bakalavri va fizika fanlari magistri darajasini olgan. 1972-1974-yillarda Los-Anjelesdagi Kaliforniya shtat universitetida (Faxriy diplom bilan) va Koloradodagi Boulder universitetida astro-geofizika boʻyicha falsafa doktori darajasiga ko'tarilgan.  2000-yilda  sakkizta astronavt bitiruvchilari bilan birga Boulderdagi Kolorado universitetining faxriy fan doktori unvoniga sazovor boʻlgan. Durrance Merilend shtatining Baltimor shahridagi Jons Xopkins universitetining fizika va astronomiya boʻlimida katta tadqiqotchi olim boʻlgan.  Astro rasadxonasining asboblaridan biri boʻlgan Xopkins ultrabinafsha teleskopida tadqiqotchi boʻlgan. 2000-yildan beri NASAning Kennedi kosmik markazidagi Florida kosmik tadqiqot institutining ijrochi direktori lavozimida ishlagan. Hozirda Florida shtatining Melburn shahrida istiqomat qiladi. Florida texnologiya institutida fizika va kosmik fanlar professori boʻlib faoliyat yuritmoqda.  Amerika Astronomiya Jamiyati, Amerika Geofizika Ittifoqi, Xalqaro Astronomiya Ittifoqi, Koinot tadqiqotchilari uyushmasi, Sayyoralar jamiyati va Phi Kappa Phi aʼzosi hisoblangan.

Akademik martabasi 

Durrance parvoz apparatlarini ishlab chiqish, optik va mexanik dizayn, qurilish va Xopkins ultrabinafsha teleskopi va Astro rasadxonasi integratsiyasi bilan shugʻullangan.  15 yil davomida Jons Xopkins universitetida tadqiqot olib borgan va magistratura talabalariga rahbarlik qilgan. U spektrometrlar, detektorlar va tasvirlash tizimlarini loyihalashtirgan va qurgan. Yerda koʻplab kosmik kemalar va astronomik kuzatishlar oʻtkazgan. Jons Xopkins universitetida yerga asoslangan astronomiya uchun adaptiv-optik asboblarni ishlab chiqish dasturini ishlab chiqgan.  Uning ilmiy qiziqishlari quyosh tizimining kelib chiqishi va evolyutsiyasi, boshqa yulduzlar atrofida sayyoralarni izlash, sayyoralar astronomiyasi, atmosfera fizikasi, yadro fizikasi, adaptiv optika, kosmik kemalar faoliyati va hayotning kelib chiqishiga oid ilmiy ishlarni olib borgan.  1986-yil mart oyida Durrancening birinchi missiyasi STS-61-E edi, Challenger falokatidan keyin missiya bekor qilingan .

Joriy topshiriq (2006) 

Durrance hozirda Florida shtatining Melburn shahridagi Florida texnologiya institutida ishlaydi va Aerokosmik, fizika va kosmik fanlar boʻlimi professori boʻlib faoliyat yuritib kelmoqda.

Manbalar

Havolalar 

 
 Spacefacts biography of Samuel T. Durrance
 Florida Tech Physics and Space Science Department Faculty

Amerikalik fazogirlar
1943-yilda tugʻilganlar
Amerikalik olimlar
2023-yilda vafot etganlar
Varija Bajaj

Varija Bajaj — hind moda dizayneri Dehlilik ayollar ish kiyimlari bilan tanilgan. 2016-yilda Hindistonning uchish-qoʻnish yoʻlagi haftaligida uning Pagdi kolleksiyasi „pagdi“ anʼanaviy hind erkaklar bosh kiyimlarini kiygan modellarni namoyish etdi. Uning „Vrindavan“ toʻplami 2017-yilda Hindistonning uchish-qoʻnish yoʻlagi haftaligida premyerasi boʻlib oʻtdi. U beva ayollarga nisbatan stigmalarga qarshi turish uchun yaratilgan.

Taʼlim 
2000-yilning yozida Bajaj Dehlidagi Miranda uyida falsafa boʻyicha bakalavr darajasini oldi.Bir yil oʻtgach, u Mumbaydagi Sent-Xavier kolleji qoshidagi Xaviers aloqa institutiga reklama va marketing mutaxassisligi boʻyicha ishga kirdi. Keyin u biznes boshqaruvi magistri uchun Buyuk Britaniyaning Sheffild universitetiga koʻchib oʻtdi.

Mukofotlar 
Varija Bajaj moda sanoatiga qoʻshgan hissasi uchun Dehli Gaurav mukofoti sovrindoridir. Shuningdek, u Office & You brendi uchun Economic Times Labels mukofoti sovrindoridir. Uyushmagan sektorda muvaffaqiyatli tadbirkor boʻlib, u hozirda Hindiston biznes maktabi — Haydarobodda amaliy tadqiqotlar olib bormoqda.

Xayriya 
Varija Bajaj nogironlar huquqlari uchun ishlaydigan Varija Life nodavlat tashkiloti raisi.Varija Life turli sohalarda nogironlikni qoʻshish imkoniyatlarini taʼkidlash uchun Milliy mahorat sammitini tashkil qildi. Varija Life, shuningdek, moslashuvchan kiyimlar boʻyicha tadqiqotlar uchun arizalarni taklif qila boshladi. Hindiston boʻylab 27 dan ortiq taniqli kollejlar tadqiqotning bir qismidir. U nogironlik boʻyicha xabardorlikka qoʻshgan hissasi uchun Butunjahon KSM Kongressi tomonidan 100 ta eng yaxshi innovatorlar qatoriga kiradi.

Varija Life NATIONAL ABILITY SUMMIT-2021 2-nashrini, inklyuziv global jamiyat uchun harakatni kuchaytirish maqsadida nogironlar haqida xabardorlik boʻyicha virtual xalqaro konferensiyani oʻtkazdi. Xalqaro nogironlar kuni munosabati bilan 20 dan ortiq mamlakatdan kelgan global ekspertlar ishtirokida nogironlik boʻyicha suhbatlar dunyoda birinchi marta shunday keng doirani qamrab oladi.

Manbalar

Havolalar 

 
 
 
 Profile at Fashion Design Council of India 
 
 

Yashayotgan insonlar
Mazinho

Iomar do Nascimento (1966-yil 8-aprelda tugʻilgan), Mazinyo nomi bilan tanilgan, braziliyalik futbol murabbiyi va sobiq futbolchisi. Professional futbolchilik faoliyatida Mazinyo asosan yarim himoyachi va himoyachi sifatida oʻynagan. Murabbiy sifatida u 2009-yilda Gretsiyaning „Aris“ klubida qisqa vaqt oʻynagan.

Sobiq markaziy yarim himoyachi Mazinyo Braziliya terma jamoasi safida 35 ta xalqaro oʻyinda maydonga tushib, 1989-yilgi Amerika kubogi, 1994-yilgi FIFA Jahon kubogi va 1988-yilgi Olimpiya oʻyinlarining kumush medali sohibi boʻlgan. U 1990-yilgi jahon chempionati va 1991-yilgi Amerika kubogi uchun ham qayd etilgan.

Jamoalardagi faoliyati 
Mazinyo oʻz vatanida „Vasko da Gama“, „Palmeyras“ va „Vitoriya“, Italiyaning „Lexche“ va „Fiorentina“, Ispaniyaning „Valensiya“, „Selta de Vigo“ va „Elche“ klublarida oʻynagan. U oʻz faoliyatini chap qanot himoyachisi sifatida boshlagan va 1990-yillar boshida yarim himoyaga oʻtgan.

Mazinyo Vasko da Gama va Palmeyras bilan Campeonato Brasileiro (Braziliya chempionati)ning uch karra gʻolibi boʻlgan. U 1987—1988-yillarda Braziliya kumush toʻpini qoʻlga kiritgan.

Xalqaro martaba 
Mazinyo Braziliya terma jamoasi safida 35 oʻyin oʻtkazdi, birinchi oʻyin 1989-yil may oyida Peruga qarshi oʻrtoqlik baxsi, oxirgisi esa 1994-yilgi FIFA Jahon chempionati edi. Braziliya Gollandiyaga qarshi chorak finalda Bebeto va Romario bilan „uch erkak va chaqaloq“ bayramining uchinchi aʼzosi boʻlib, 1994-yilgi Jahon chempionatida gʻolib chiqdi. Mazinyo 1989-yilda qanot himoyachisi sifatida oʻynab, Amerika kubogini ham qoʻlga kiritgan.

„Mazinyo“ laqabli yana bir oʻyinchi — Valdemar Aureliano de Oliveyra Filho — 1991-yil Amerika kubogida Braziliya terma jamoasida oʻynagan va ikkalasi oʻrtasida chalkashmaslik uchun „Mazinyo Oliveyra“ yoki „Mazinyo II“ sifatida tanilgan.

Karyerani boshqarish 
2009-yilning yanvar oyida Mazinyo yunon jamoasining yangi bosh murabbiyi etib tayinlandi, u ispaniyalik Kike Ernandesning oʻrniga tayinlandi. Biroq, Mazinyo keyinchalik 2009-yilning noyabrida „Valensiya“ning sobiq bosh murabbiyi Ektor Kuper bilan almashtirildi.

Statistika

Shaxsiy hayoti 
Mazinyo hozirgi oʻyinchilarning otasi, "Liverpul" dagi Tiago va „Paris Sen-Jermen“dan Rafinya bilan bir xil darajadagi murabbiy. Uning rafiqasi Valeriya sobiq voleybolchi edi.

Faxriy unvonlar

Klub 

 Vasko da Gama

 Campeonato Carioca (Rio-de-Janeyro shtati chempionati): 1987, 1988
 Campeonato Brasileiro (Braziliya chempionati): 1989-yil
 Taça Guanabara : 1987, 1990

 Palmeyras

 Campeonato Brasileiro (Braziliya chempionati): 1993, 1994
 Campeonato Paulista (San-Paulu shtati chempionati): 1993, 1994
 Rio-San-Paulu turniri : 1993-yil

Xalqaro 

 Braziliya

 FIFA Jahon chempionati : 1994-yil
 Kopa Amerika : 1989-yil

Individual 

 Plakar Bola de Prata : 1987, 1988, 1989;
 Janubiy Amerikaning eng yaxshi futbolchisi Kumush toʻp: 1989-yil
 Janubiy Amerikaning eng yaxshi jamoasi: 1989.

Manbalar

Havolalar 

 Mazinho saytida CBF.com.br (in Portuguese)
  saytida
Braziliyalik futbolchilar
Yashayotgan insonlar
1966-yilda tugʻilganlar
Erkak futbolchilar
Doktor Tulpning anatomiya darsi

Doktor Tulpning anatomiya darsi — mashhur nedirland rassomi Rembrandt tomonidan 1632-yilda yaratilgan kartina.

Rasm syujeti 
Rasmning bosh qahramoni shifokor Nicolas Tulp hisoblanadi. U shogirdlariga inson qoʻlini yorish orqali, qon tomirlar harakatini oʻrgatayotgan koʻrinishda tasvirlangan. Rasmdagi jasad Aris Kindt(Bolakay) laqabli Adriaan Adriaansga tegishli. U bir vaqtlar Ultrextdagi qamoqxona xizmatchisini ogʻir yaralagan va Amsterdamda bir odamni oʻgʻirlab ketib, kaltaklagan. Shundan soʻng u 1632-yil 31-yanvarda osishga hukm qilinadi va tanasi AMsterdam jarrohlar akademiyasiga topshiriladi.
Shuningdek rasmda serjantlar Adrian Slabran (chapdan ikkinchi), Jeykob de Vitt (murdaning ustiga engashib, qoʻl mushaklariga qaragan); shifokorlar Jeykob Kulvelt (chapdan birinchi), Matthijs Kalkoen (Vitning yonida), Frans van Loenen (yuqorida), Jeykob Blok (oldida), Xarman Xarmans (qoʻlida bir varaq qogʻoz bilan) kabi insonlar ham tasvirlangan.
Bunday ochiq anatomiya darslari nafaqat Niderlandiyada, balki butun Yevropada odatiy hol edi. Ular yiliga bir marta, odatda qish oylarida, tanani yaxshiroq saqlash mumkin boʻlgan vaqtda, tantanali ravishda oʻtkazilardi va odatda bir necha kun davom etardi. Unda tomoshabinlar, hamkasblar, talabalar, hurmatli fuqarolar va oddiy fuqarolar ishtirok etishi mumkin boʻlgan.

Doktor Nicolaes Tulp 

Doktor Nicolaes Tulp — (9-Oktabr 1593-yil — 12-sentyabr1674-yil) Gollandiyalik jarroh va Amsterdam meri sifatida faoliyat yuritgan. Tulp oʻzining yuksak axloqiy feʼl -atvori bilan obroʻ qozongan.

Rasm tarixi 
Deyarli ikki asr davomida rasm Amsterdamdagi Ogʻirlik palatasida yozilgan joyda osilgan. 1817-yilda Rijksmuseum direktori Kornelis Apostol rasmni nam, mos boʻlmagan binolardan Rijksmuseumga koʻchirish taklifi bilan rasmiylarga murojaat qildi. Uning saʼy-harakatlari natijasida u 1828-yilda Niderlandiya Qirolligining mulkiga sotildi. Bitim, boshqa narsalar qatori, Rijksmuseumdagi rasmlarni sotish orqali moliyalashtirildi. Biroq Havoriyning urinishlari besamar ketdi. Qirol Uilyam I „Anatomiya darsi“ Gaagada, 1822-yilda tashkil etilgan Mavritshuisda joylashgan boʻlishiga qaror qildi.

Qiziqarli faktlar 
• Dastlab, orqada turgan Frans van Lunenning shlyapasi bor edi, lekin keyin shlyapa, ehtimol, Tulpning iltimosiga binoan olib tashlandi, shundan soʻng uning faqat soyasi qoldi. 
• Tomoshabinlardan birining qoʻlida yigʻilganlarning ismlari koʻrsatilgan roʻyxat keyinchalik paydo boʻldi, dastlab qoʻl mushaklarining eskizi bor edi
• Jasadning oʻng qoʻli chapdan qisqaroq.

Manbalar
Golland-shved qilichi

Gollandiya-shved qilichi (, shved. nederländsk-svensk värja ) - dastlab Gollandiyada paydo boʻlgan, dengiz savdo aloqalari natijasida Shvetsiyaga kelgan va u yerda keng tarqalgan qilich turi. Gollandiya-shved qilichlari, gollandiyalik va o'ttiz yillik urush davrida Gustav II Adolfning Shved askarlari uchun odatiy sovuq qurol. U ba'zan oddiygina "gollandiyalik" yoki "shvedcha" deb ataladi yoki  nomi bilan ma'lum boʻlgan bir oz noaniq turdagi pichoqli qurolga ishora qiladi.

Shvetsiyaning Livrustkammaren muzeyida Gollandiya-Shved tipidagi unchalik odatiy bo'lmagan qilichlarning ikkita namunasi mavjud. Ioxan III ga tegishli boʻlgan biri 1570-1580 yillarga tegishli bo'lib, uning qalqonli yon halqasi va xochning egilgan uchi (xochning ikkinchi yarmi yo'qolgan), ammo keyingi misollardan farqli o'laroq yumaloq pommel bor. Yana bir qilichning bir yarim tutqichli dastasi va uchida bir tekis kesilgan tig‘i bor, bu esa boshni kesishda qo‘llaniladigan adolat qilichlariga xos edi. Ingliz qurol tarixchisi Evart Okshott uni Gollandiya-Shved turi qilichlarining "ekstremal versiyasi" deb atadi .

Dizayn 
Gollandiyalik-shved qilichlari ikki turdagi tutqichlardan biriga ega bo'lishi mumkin - ochiq yoki yopiq. Ikkala holatda ham xoch S shakliga ega edi, uning bir uchi yuqoriga, ikkinchisi pastga egilgan. Xochning tashqi tomonida (qurolni qo'lda ushlab turganda o'ngda) yon himoya halqasi (ba'zan rejada deyarli to'rtburchaklar) bor edi, uning ichida kichik teshiklari boʻlgan qalqon bilan to'ldirilgan. Xochlarning ichki qismida (qo'lda ushlab turganda chap tomonda) bosh barmoqli halqa bor edi, undan foydalanish qurolni mustahkamroq ushlab turishga va kuchliroq zarba berishga yordam berdan. Ba'zan, pichoq yoni, barmoqni dushman qurollarining mumkin boʻlgan zarbalaridan himoya qiladigon kichik qalqon shaklida kengaygan. Fitsvilyam muzeyi kollektsiyasidagi qilichning ajoyib namunasi, dastasining ichki tomonida birinchisidan kichikroq, qalqonsiz, ammo bosh barmog'i uchun undan uzilib qolgan uzuk bilan. Yasalgan pommel yurak shaklida yoki unga yaqin edi.

Pichoqlar keng va tekis, pichoqlangan, pichoqning to'rtdan bir qismi Efesga ulashgan. Ba'zi pichoqlar yassilangan olmos shaklida yanada aniq bir nuqta va kesimga ega edi.

Rasmlar galereyasi

Manbalar

Havolalar 

 Skokloster qal'asi kollektsiyasidan ofitser qilichi, 1620-1640 )
 Fitzvilyam muzeyi kollektsiyasidan qilich, ~ 1650 )

Livrustkammaren muzeyidagi golland-shved qilichlari 

 Iogan III qilichi, 1570-yillar )
 Qilich, Solingen, 1615-1630 )
 Qilich Charlz XVga tegishli , Germaniya, 1620-1640 )
 Qilich Charlz XVga tegishli, Shvetsiya, 1620-1640 )
 Solingen pichog'li ofitser qilichi, 1620-1640 )
 Gollandiya-shved tipidagi bir yarim qo'l qilich, 1620-1640 )
 Gustav II Adolfga tegishli qilich, 1630 yil )
Xeres ichida buyraklar

Xeres ichida buyraklar () — bu Andalusiyaning ichki mahsulot taomidir. Bu mol goʻshti va ayrim hollarda qoʻy buyraklari, pomidor sousida yoki xeres bilan espanol sousida tayyorlanadi. Xeresdagi buyraklar XX-asr boshlarida Madrid kafelarida mashhur boʻlgan.

Xeresdagi buyraklarni tayyorlash uchun massaliqlarni iliklardan va yogʻlardan tozalanib, uzun chiziqsimon boʻlklarga kesiladi. Buyraklar sharbat berguncha bir necha piyoz halqalari bilan choʻchqa yogʻida pishiriladi. Sharbatni toʻkib tashlanadi, soʻngra sousda tayyor holga keltiriladi, oxirgi bosqichda xeresga spirt (viski, rom) ichimligi qoʻshiladi. Xeresdagi buyraklarni anʼanaviy ravishda kruton yoki guruch bilan dasturxonga xizmat qiladilar. Madriddagi kafelarda xizmat koʻrsatishga qarab, ular variantlarni oʻylab topdilar: Madriddagi xeresdagi buyraklarni (shampinyon qoʻziqorinlari va noʻxat bilan), Barchukovskiyda (xamon bilan), jvanet turida (qaynatilgan tuxum bilan) va kambagʻalcha uslubda (kartoshka bilan).

Manbalar

Adabiyotlar

Havolalar 
 gastronom.ru: Pochki v xerese
 Retsept
Alifbo boʻyicha taomlar
 yopiq idishlar
 Andalus oshxonasi
 Madrid oshxonasi
Charli Grace D'Amelio

Charli Grase D’Amelio ( (2004-yil 1-mayda tugʻilgan, Norwalk, Konnektikut, AQSh) — amerikalik internet — mashhur, tiktoker, videoblogger va raqqosa. 2020-yil dekabr holatiga koʻra, u TikTok ijtimoiy tarmogʻida 100 million obunachiga erishgan birinchi tiktoker boʻldi. New York Times uni „TikTokning hukmron malikasi“ deb atadi.

Biografiyasi 
Charli D’Amelio Konnektikut shtatining Norwalk shahrida Mark va Xadi D’Amelio va singlisi Dixi oilasida tugʻilgan.

Karyera 
D’Amelioning karyerasi TikTok -da 2019-yilning yozida oddiy „Move with Joy“ raqs hikoyasi bilan boshlangan va u tezda virusga aylangan. Shunday qilib, birinchi video 2 million marta koʻrildi. Mashhur qoʻshiqchi Bebe Rekxa D’Amelioning raqs tushayotganini payqab, uni Jonas Brothers bilan konsertida ishtirok etishga taklif qildi. Uning konsertda raqsga tushgan videosi tezda Internetda tarqaldi va bu uning tomoshabinlarini sezilarli darajada oshirdi.

2020-yil iyul holatiga koʻra, uning TikTok’da 77,1 million, Instagram’da 25,8 million, YouTubeʼda 6,24 million va Twitter’da 2,5 milliondan ortiq obunachisi bor. 11 oy ichida u TikTok ijtimoiy tarmogʻida eng koʻp kuzatuvchiga aylandi. U 2020-yil mart oyida avvalgi eng mashhur shaxs Loren Greyni ortda qoldirdi.

2020-yil yanvar oyida D’Amelio isteʼdodlar agentligi UTA bilan shartnoma imzoladi. Keyin u Super Bowl LIV ga tashrif buyurishga va virusli TikTok „J Lo Super Bowl Challenge“ ni yaratish uchun Jennifer Lopez bilan uchrashishga taklif qilindi.

Charli xayriya ishlari bilan shugʻullanadi. Uning xoreografik videolari xayriya uchun mablagʻ toʻplashda yordam beradigan xeshteglar bilan birga keladi. U „Feding America“ va „Matthew 25“ xayriya tashkilotlariga mablagʻ ajratishga rozi boʻlgan Procter &amp; Gamble bilan hamkorlik qildi.

U 18 kishi, jumladan Addison Rey va uning singlisi Diksi D’Amelio bilan birga TikTok hamkorlikdagi " Hype House " loyihasining bir qismi edi. 2020-yil may oyida D’Amelio vakili The Hollywood Reporter nashriga u va uning singlisi Diksi Hype Houseni tark etganini tasdiqladi.

U NBA All-Star oʻyinida, Hype House aʼzolari Addison Rae, uning singlisi Dixie va Renegade raqs ijodkori Delilah Harmon bilan birga chiqishga taklif qilindi.

Shuningdek, 2020-yil mart oyida D’Amelio YouTubeʼda aktyor Noa Shnapp bilan hamkorlik qildi.

Charli, shuningdek, Prada kuz-qish 2020 shousiga mehmon sifatida taklif qilingan.

D’Amelio tashqi koʻrinishi uchun haqoratlangan. U va uning singlisi Dixi UNICEF bilan hamkorlik qilib, onlayn bezorilik va ijtimoiy tarmoqlarda shon-shuhrat izlash xavfiga qarshi chiqishadi.

2020-yil iyun oyida D’Amelio Super Dog va Turbo Cat filmining 2019-yildagi Amerika versiyasida Tinker rolini ijro etdi, bu uning birinchi badiiy filmdagi roli.

2020-yil 22-noyabrda Charli 100 million obunachiga erishgan birinchi TikTok foydalanuvchisiga aylandi.

Manbalar

Havolalar 

 „Toshnit ot etogo“ / Za chto internet voznenavidel samuyu populyarnuyu TikTok-blogershu mira? // Lenta.ru

Yashayotgan insonlar
2004-yilda tugʻilganlar
1-mayda tugʻilganlar
Pages with unreviewed translations
Napoleon (tort)

Napoleon — sariyogʻ yoki qaymoqli toʻrt.

Nomlari 
Fransiya va Italiyada shunga oʻxshash toʻrt, Ming qatlam deb ataladi ( [mil fœj]). AQShda - Napoleon, Buyuk Britaniyada - vanil slice yoki Cream slice. Vengriyada - Királyi francia krémes ("Fransuz qirollik kremi").

Tarix 
Mill-feuille (ming varaq) deb ataladigan pirojnoe pishiriqlari uchun retseptlar Gʻarbiy Evropada birinchi marta 1733-yilda paydo boʻladi va undan keyin muntazam ravishda paydo boʻlishni boshlaydi, ammo bu retseptlarning barchasida Urbain Dubois tomonidan nashr etilgan 1876-yil retseptigacha xamir zavarnoy krem bilan emas, balki murabbo qoʻshiladi.

"Ming varaq" nomi Fransiya va Italiya uchun xosdir. Rossiyada va sobiq SSSRning boshqa mamlakatlarida, shuningdek, Skandinaviya mamlakatlarida "Napoleon" nomi qoʻllanadi, uning kelib chiqishi aniq emas. Tahlillardan biri, fransuzcha napolitain ("Neapolitan") soʻzining buzilishidir.

Boshqa Tahlillar ham bor. Ulardan birining soʻzlariga koʻra, 1912-yilda Rossiya hududida Napoleon Bonapart ustidan qozonilgan gʻalabaning 100 yilligi sharafiga ulugʻvor tantanalarni nishonlashga tayyorgarlik koʻrilganda, taniqli oshpazlar yangi, gʻayrioddiy, yumshoq ogʻizda eriydigan tortni oʻylab topishga muvaffaq boʻlishdi. "Napoleon" ni tayyorlash juda oddiy: uchburchak shaklidagi bir nechta mayda pishiriqlar sut va sariyogʻ bilan smetana bilan moʻl-koʻl qatlamlangan va keyin sovuq xonada bir kun davomida ushalgan qilingan.

"Napoleon" ning vengriya versiyasi shunisi bilan ajralib turadiki, tortilganda pirojnoe, albatta, nisbatan katta kubiklarga kesiladi. Bu Kremeshning kelib chiqishi bilan bogʻliq: mashhur fransuz qandolatchisi, Mignon toʻrtining ixtirochisi Jak Minyon faqat zodagon xonimlar kichik oʻlchamdagi shirinliklarga moyilligini, qolganlari esa katta qismlarni afzal koʻrishini aniqladi.

Tayyorlash texnologiyasi 

 Tez pishar qatlamali xamirdan

Un, sariyogʻ, tuz va suvdan xamir tayyorlanadi. Bir gʻisht koʻrinishida xamir hosil boʻladi, unli stol ustiga qoʻyiladi, un sepiladi va qalinligi 1 sm boʻlgan toʻrtburchak qatlamlar qilib yoyiladi.Toʻrt marta buklanadi va yana oʻraladi, yana buklanadi va 4-5 mm qalinlikda oʻraladi. Qatlam pishirish varagʻiga oʻtkaziladi, vilkalar yoki pichoq bilan bir necha joylarda teshiladi va 210-220 °C da 25-30 daqiqa davomida pishiriladi.

Korj sariyogʻ yoki qaymoq bilan surtiladi, ikkinchi korj bilan qoplanadi va nozik bir krem qatlami suriladi. Yuzasi maydalangan korj boʻlaklari va shakar kukunini sepib bezatiladi. Kamida 1-2 soat davomida krem korjga singishi uchun qoldiring.

Manbalar

Adabiyotlar 

 Похлёбкин В. В. Наполеон // Кулинарный словарь. — М.: Издательство «Э», 2015. — С. 247. — 456 с. — 4000 экз. — ISBN 978-5-699-75127-3.
 
 Сокольский И. Французский мильфёй, ставший русским наполеоном // Наука и жизнь : журнал. — 2014. — № 12. — С. 130—133.
Alifbo boʻyicha taomlar
 Kek
 Evropa oshxonasi
 Rossiya pishiriqlar
Demerji II

Demerji II (shuningdek, Demerji-Isar) — Qrimdagi oʻrta asr qal’asi (qishloq boshpana) xarobalari, Radiant Big Alushta qishlogʻidan unchalik uzoq boʻlmagan, X asrda Demerji qishlogʻi aholisi tomonidan qurilgan va XIII asrgacha mavjud boʻlgan. Qoʻrgʻon Jurla traktidan (Ulu-Uzen qishlogʻi yaqinida) Alushta vodiysiga olib boradigan qadimiy yoʻlga qarshi chiqdi. Qoʻrgʻon oʻrganilmagan qazish ishlari ham olib borilmagan, bu haqdagi barcha maʼlumotlar tarixchilarning vizual tekshiruvlari natijasidir. Ilmiy adabiyotlarda mustahkamlash tasvirlanmagan. XIII asrda Teodoritlar tomonidan Funa qal’asi qurilgach boshpana zarurati yoʻqolgan degan versiya mavjud.

Bu qal’a haqida XIX asr rus yozuvchisi va sayohatchisi Yevgeniy Markov 1902-yilda nashr etilgan „Qrim haqidagi ocherklar“ kitobining 188-betida aytib oʻtgan: „Afsonada aytilishicha genuyaliklar davrida Demerji tepasida qal’a boʻlgan“. Lev Firsovning „Isariy — Qrimning janubiy qirgʻogʻidagi oʻrta asr qal’alari tarixining ocherklari“ asarida oddiy eslatma ham mavjud.

Boshpana janubiy Demerji yonbagʻrida, Arvohlar vodiysining sharqiy qismida minora shaklidagi qoyalar ostidagi yumshoq platformada joylashgan edi. Shimoldan Demerji qoyalari boshqa tomondan 40 m-4,6 m gacha boʻlgan qoyalar bilan qoplangan, kirish qismi janubi-sharqdan edi. Fortifikatsiya maydoni 0,26 ga, oʻlchamlari 80 dan 50 m gacha.

Manbalar 

Qrim arxeologiyasi
Qrimning O'rta asr tarixi
Qrim Qal'alari
 Alushta shahar okrugi