yakhyo/uz-wiki huggingface dataset:
Shavkat Seydametov

Shavkat Seydametov (1954-yil 19-aprelda, SSSR, Oʻzbekiston SSR, Buxoro viloyati, Narpay qishlogʻi) — Sovet va Ukraina teatr, kino va sanʼat ustasi. Kelib chiqishi Qrim tatar hunarmandlariga borib taqaladi.

Biografiyasi 
Oʻzbekistonning Buxoro viloyati Narpay qishlogʻida deportatsiya qilingan qrim-tatarlar oilasida tugʻilgan. 1957-yilda oilasi bilan Tojikiston SSRning Leninobod viloyatiga koʻchib oʻtadi.

1972-yilda Dushanbe (Tojikiston) shahridagi M.Olimov nomidagi Respublika rassomlik texnikumiga oʻqishga kirib, 1976-yilda tamomlagan. U Leninobod badiiy fondiga yuborilib, u yerda dizayn ishlari bilan shugʻullangan, kulolchilik sanʼatini puxta egallagan, monumental rangtasvir bilan ham shugʻullangan. 1976-yildan viloyat va respublika koʻrgazmalarida qatnasha boshlagan.

1992-yilda SSSR parchalanganidan keyin u Qrimga qaytib, Simferopol viloyatining Dubki qishlogʻiga joylashdi. 1993-yildan Qrim-tatar musiqali drama teatrida ishlay boshlaydi, 1994-yildan teatrning bosh rassomi boʻladi. 1993—2004-yillarda teatr tomonidan sahnalashtirilgan spektakllarning aksariyati Shavkat Seydametov tomonidan yaratilgan.

2003-yildan kinoda ishlay boshladi. 2004-yilda u Kiyevga koʻchib oʻtdi.

Tanlangan ishlari 
 Leninobod restoranining ichki qismidagi relyef, 1983-yil (chamot, terakota, sir).
 „Isfara“ kimyo zavodi ichki qismidagi mozaik paneli, 1979-yil (smalt, rustik).
 Xoʻjand shahridagi 29-maktab interyeridagi devor rasmi, 1989-yil (gesso, moyli).
 Trikotaj „Mart“, 1980-yil.
 Gobelen „Vaqt“, 1990-yil.

Teatr asarlari 
Qrim-tatar musiqa va drama teatri spektakllari uchun ssenografiya va liboslar dizayni:

 Shamately qoʻshnilar (1993).
 Arshin Mal-Alan (1995).
 Keling, oʻynaymiz, tinglaymiz, zavqlanamiz (1997).
 Qadinchilar (1997).
 Devordagi toʻy (1998).
 Mamluk Baybars (1998).

Kinodagi faoliyati 

 2009-yil - Goʻzallik hududi.
 2010-yil - Saqlash va saqlash.
 2011—2013-yil - Taksi.
 2013-yil - Ayol shifokor-2.
 2013-yil - Xaytarma.
 2014-yil - Ayollar talonchiligi („shuningdek, farrosh Farhod rolini oʻynagan“).
 2016-yil - Hayot chizigʻida.
 2017-yil - Kiborglar.
 2017-yil - boshqa birovning duosi.

Manbalar

Tashqi havolalar 

 Alem-i Medeniye: Shavkat Seydametov.
 Shavkat Seydametov uyga qaytishni orzu qiladi.

Buxoroda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Jairo de Makedo da Silva

Категория:Проект:Футбол:Последняя правка в 2023 году
Категория:Персоналии по алфавиту
Категория:Спортсмены по алфавиту
Категория:Футболисты по алфавиту
Jairo de Makedo da Silva - ( Portugalcha - Jairo de Makedo da Silva ; 1992- yil 6-mayda Braziliyaning Rio-de-Janero shahrida tug'ilgan ) - braziliyalik futbolchi, Pafos klubi hujumchisi .

Yutuqlar 

 "Tranchin"

Erishgan yutuqlari

 Slovakiya chempioni: 2014-2015
 Slovakiya vitse-chempioni: 2013-2014
 Slovakiya kubogi: 2014-2015

 Moldova chempioni : 2017- yil

Havolalar

Manbalar 

 Hajduk FC rasmiy saytidagi profil
Braziliyalik futbolchilar
Erkak futbolchilar
Arsen Tlexugov

Arsen Vyacheslavovich Tlexugov (1976-yil 3-noyabr, Urux, Kabarda-Bolqor Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi, Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi) — rossiyalik va qozogʻistonlik futbolchi, 2001-yilgi Qozogʻiston chempionatining eng yaxshi futbolchisi, 2001-yil, 2004-yilgi Qozogʻiston chempionatining eng yaxshi hujumchisi.

Yoshligi 
1976-yil 3-noyabrda Kabarda-Bolqor Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi Lesken tumani Urux qishlogʻida tugʻilgan. 1994-yil quyi liganing „Avtozapchast“ klubida oʻz faoliyatini boshlagan. Soʻng „Spartak“, „Nart“, „Lokomotiv“ kabi klublarda toʻp surgan.

Faoliyati 
2001-yili Rossiyaning quyi ligalari klublarida toʻp surgan, Ostonaning „Jengis“ klubiga oʻtgan. U 2001 yilgi mavsumni ajoyib tarzda oʻtkazdi va eng yaxshi toʻp tepuvchi va eng yaxshi futbolchi deb topildi. 2003-yilda „Qayrat“ jamoasiga oʻtganidan keyin ham yaxshi oʻyin ifodalari bilan ajralib turgan va „Tlexugovni terma jamoaga taklif qilish“ haqidagi gʻoyalar koʻtarila boshlagan. Shu sababdan Tlexugov Qozog‘iston fuqaroligini olgan. 2004-yilda milliy terma jamoa ustozi Leonid Paxomov Olmaotada Ozarbayjonga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida futbolchini maydonga tushirgan. Bu oʻyinda Qozogʻiston 2:3 hisobida magʻlub boʻlgan va Paxomov darhol isteʼfoga chiqqan. Shundan soʻng Tlexugovni terma jamoaga hech kim taklif qilmagan.

2003―2006-yillarda „Qayrat“ klubida oʻynagan Tlexugov poytaxt klubiga qaytgan. Lekin zahira oʻrindiʼgi tarkibida qolib ketdi. 2008-yilgi mavsumda Oʻzbekistonning „Buxoro“ klubiga oʻtgan, ammo bu yerda umuman maydonga tushmagan va shu yili 32 yoshida faoliyatini yakunlagan.

Yutuqlari 
Qozogʻiston chempioni: 2001, 2004

Qozog‘iston kubogi: 2002, 2003

Qozogʻistonning eng yaxshi futbolchisi: 2001

Qozogʻiston chempionatining eng yaxshi hujumchisi: 2001, 2004

Manbalar 

1976-yilda tugʻilganlar
3-noyabrda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Qozogʻiston futbolchilari
Rossiya futbolchilari
Buxoro klubi futbolchilari
Oʻzbekistondagi chet ellik erkak futbolchilar
Davlatbek Abdulayev

Davlyatbek Abdulayev (1918, Buxoro amirligi Navdonak qishlogʻi — 2008, Tojikiston) — sovet qishloq xoʻjaligi xodimi, Roxi Lenin nomidagi kolxoz rahbari. Millati tojik. Ulug‘ Vatan urushi qatnashchisi. 1958-yildan KPSS a'zosi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1949).

Hayoti 
Abdulayev Davlatbek 1918–yilda Navdonak qishlog‘ida (o‘sha paytda Buxoro amirligining Qorategin bekligi, hozirgi Tojikiston hududi) tug‘ilgan. Millati bo'yicha - tojik. 1935–1942–yillarda Stalinobod viloyati Oktyabr tumanidagi Rohi Lenin paxtachilik kolxozida ishlagan. 1942-yilda Abdulaev Qizil Armiya safiga chaqirildi. Oʻsha yildan boshlab Ulugʻ Vatan urushi janglarida qatnashgan. Harbiy jasoratlari uchun u uchta orden bilan taqdirlangan. 

So‘ngra “Kommunizm” kolxozida dastlab bo‘g‘inchi, so‘ngra brigadir bo‘lib ishlagan. 1953-yilda Tojikiston qishloq xo‘jaligi maktabini tamomlab, agronom bo‘ldi. 1958–yildan KPSS a'zosi, 1960–yilda "Kommunizm" kolxoziga bo'lim mudiri etib tayinlandi .

1970-yilda Tojikiston qishloq xo'jaligi institutining agronomiya fakultetini sirtdan tamomlagan. Nafaqaga chiqqanidan keyin Tojikistonda yashab, 2008-yilda vafot etgan.

Mukofotlar 
Davlyatbek Abdulayev quyidagi mukofotlar bilan taqdirlangan  :

 Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni (SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1949-yil 3-maydagi farmoni) - “kolxozlar qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini barcha turdagi majburiy topshiriqlar va shartnomalar, naturada toʻlovlarni bajarganlarida yuqori paxta hosili olgani uchun. MTSning 1948 yildagi ishlari va 1949 yil bahorgi ekish uchun to'liq ehtiyoj miqdorida barcha ekinlarning urug'lari bilan ta'minlanganligi uchun";

 "O'roq va bolg'a" oltin medali (1949 yil 3 may - 3439-son);
 Lenin ordeni (1949 yil 3 may - 99516-son);

 2-darajali Vatan urushi ordeni (1985 yil 11 mart);
 Qizil yulduz ordeni ;
 2-darajali "Shon-sharaf" ordeni ;
 medallar bilan taqdirlangan, jumladan:

 "Mehnatdagi jasorat uchun" medali (1948 yil 1 mart)
 VDNKh oltin medali ;
 VDNKhning kumush medali.

Eslatmalar 

Shavkatli mehnat uchun medali sohiblari
Qizil Yulduz ordeni sohiblari
Vatan urushi 2-darajali ordeni sohiblari
Lenin ordeni sohiblari
Sotsialistik Mehnat Qahramonlari
2008-yilda vafot etganlar
Tojikistonda tugʻilganlar
1918-yilda tugʻilganlar
Yettisuv viloyati

Yattisuv viloyati (, ), Qozog‘iston viloyatlaridan biri. Maʼmuriy markazi Toldiqoʻrgʻon shahri. Umumiy yer maydoni 118,500 km².

Qozog‘iston prezidenti Qosim-Jomart Toqayev 2022-yil 16-mart kuni viloyat tashkil etilishini eʼlon qildi. Toqayevning 2022-yil 8-iyundagi farmoni kuchga kirgandan so‘ng, hudud Olmaota viloyatidan ajralib chiqqan. Viloyatning maʼmuriy markazi Toldiqoʻrgʻon, Olmaota viloyati markazi esa Qoʻnayevga koʻchirildi. 2022-yil 11-iyun kuni Beybit Isabayev viloyat hokimi etib tayinlangan. Viloyat chegaralari taxminan 1997-yilda tugatilgan va Olmaota viloyati bilan birlashtirilgan eski Toldiqo‘rg‘on viloyatiga to‘g‘ri keladi.

Maʼmuriy boʻlinishi 
Viloyat tarkibiga 8 ta tuman va 2 ta viloyatga boʻysunuvchi shahar kiradi:

 Oqsuv tumani — Jansugurov qishlogʻi;
 Alakoʻl tumani — Usharal shahri;
  Yeskeldi tumani — Qorabuloq qishlogʻi;
 Qoratol tumani —  Uchtepa shahri;
  Kerbuloq tumani — Sarioʻzak qishlogʻi;
  Koʻksu tumani — Balpiq-biy qishlogʻi;
 Panfilov tumani — Jarkent shahri;
 Sarqand tumani — Sarqand shahri;
 Toldiqoʻrgʻon shahri;
 Tekeli shahri.

Manbalar 

Short description matches Wikidata
Qozogʻiston viloyatlari
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Alifbo boʻyicha aholi punktlari  Qozogʻiston aholi punktlari
Aleksandr Krestinin

Aleksandr Sergeyevich Krestinin (; 1978-yil 19-sentyabrda tugʻilgan) – rossiyalik professional futbol murabbiyi va sobiq futbolchi. Hozirda Qirgʻiziston terma jamoasini boshqarib kelmoqda.

Faoliyati 
1995-yilda u professional faoliyatini Krasnodarning „Kolos“ klubida, himoyachi sifatida boshlagan. U FC Rostselmash-d, FK Kuban Krasnodar, FK Krasnoznamensk, FK Gazovik Orenburg, FK Kaspiy, FK Spartak Tambov, FK Reutov, FK Don Novomoskovsk, FK Yassy-Sayram, FK Nara-ShBKKFK, FK Nara-ShBKFKFKFK, FK Smena Komsomolsk-na-Amure, FK Metallurg Krasnoyarsk va FK Neftchi Qoʻchqor-Ota klublarida toʻp surgan. Rossiya, Qozogʻiston va Qirgʻiziston milliy ligalarida oʻynagan.

Aleksandr Krestinin murabbiylik faoliyatini Qoʻchqorotaning „Neftchi“ klubida boshlagan. 2014-yil 21-oktyabrdan Qirgʻiziston milliy futbol terma jamoasi murabbiyi.

2017-yilning 2-iyun kuni Krestinin 2018-yilning oxirigacha „Dordoy Bishkek“ klubiga bosh murabbiy etib tayinlandi, shu bilan birga Qirgʻiziston terma jamoasidagi ishini ham davom ettirdi. Qirgʻiziston terma jamoasi bosh murabbiyi sifatida jamoa natijalarini avvalgi murabbiylarga nisbatan anchga yaxshi natijalar qayd etdi va Qirgʻiziston uning boshqaruvida nihoyat ilk bor 2019-yilgi OFK Osiyo Kubogiga yoʻllanma oldi.

Krestinin 2021-yilning 1-noyabr kuni Bishkekning „Dordoy“ klubi bilan 169 ta oʻyindan soʻng, mavsum yakunida bosh murabbiy lavozimini tark etishini eʼlon qildi.

2023-yilning 3-aprel kuni Qirgʻiziston futbol ittifoqi bilan oʻzaro kelishuvga koʻra Krestininning Qirgʻiziston bosh murabbiyi lavozimidan ketishini eʼlon qildi. 2023-yil 3-iyuldan Oʻzbekiston Superligasi vakili Toshkentning „Bunyodkor“ klubi bosh murabbiyi sifatida shartnoma imzoladi. Mavsum yakunlanganidan soʻng jamoani tark etgan.

Yutuqlar

Murabbiy 
Dordoy Bishkek 

 Qirgʻiziston Premer-ligasi : 2018, 2019, 2020, 2021
 Qirgʻiziston kubogi : 2017, 2018
 Superkubok : 2019, 2021

Murabbiylik statistikasi

Manbalar

Havolalar 

 Aleksandr Krestinin at FootballFacts.ru (in Russian)
 Soccerway Soccerway

1978-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Erkak futbol himoyachilari
Rossiyalik erkak futbolchilar
Rossiyalik chet ellik erkak futbolchilari
FC Kuban Krasnodar futbolchilari
FC Orenburg futbolchilari
FC Spartak Tambov futbolchilari
FC Khimik-Arsenal futbolchilari
FC Yenisey Krasnoyarsk futbolchilari
FC Rostov futbolchilari
Rossiya birinchi ligasi futbolchilari
Qozogʻistondagi chet ellik erkak futbolchilari
Qirgʻizistondagi chet ellik erkak futbolchilar
Rossiyalik futbol murabbiylari
Oʻzbekistonda chet ellik futbol murabbiylari
AFC Osiyo Kubogi 2019 murabbiylari
FC Dordoy Bishkek murabbiylari
Bunyodkor futbol klubi murabbiylari
Lokomotiv Toshkent futbol klubi murabbiylari
FC Kolos Krasnodar futbolchilari
FC Kolos-d futbolchilari
FC Krasnoznamensk futbolchilari
FC Caspiy futbolchilari
FC Turkiston futbolchilari
FC Smena Komsomolsk-na-Amure futbolchilari
Neftchi Qoʻchqor-ota futbolchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Artjom Dmitrijev

Artjom Dmitrijev (1988-yil 14-noyabrda tugʻilgan) — estoniyalik professional futbolchi, hujumchi va yarim himoyachi. Oʻzbekiston Professional futbol ligasida Zarafshonning Qizilqum klubida oʻynagan. Estoniya terma jamoasi yarim himoyachisi.

Karyera 
Oʻsmirlik yillarida Dmitrijev Tallinning „Levadiya“ va „TFMK“ klublarida shugʻullangan. 2004-yildan u TFMK zaxira jamoasida oʻynagan. 2006-yilda Estoniya Premier ligasida asosiy jamoada debyut qilgan. 2008-yilda jamoaning doimiy oʻyinchisiga aylandi.

2008-yilda TFMK oʻz faoliyatini toʻxtatgandan soʻng, futbolchi Litva (Vetra, Kruoja) va Estoniya (Trans, Levadiya, Kalev (Sillamäe) oliy divizion klublarida oʻynadi. 2010-yilda u „Levadiya“ bilan Estoniya kubogi va superkubogi sohibiga aylandi.

2012-yilda u Belgiyaning ikkinchi divizioni „Antverpen“ klubiga oʻtdi. Keyin u ikki mavsum davomida Belgiyaning uchinchi divizionida Turnhout uchun oʻynadi.

2014-yilda u Estoniyaga qaytib, Infonetda yarim mavsum oʻtkazdi. 2015-yildan boshlab u „Nõmme Kalju“da uch yil oʻynadi, uch mavsumda 100 ga yaqin oʻyin oʻtkazdi va 2015-yilda Estoniya kubogini qoʻlga kiritdi. Artjom Dmitrijev yana xorijda — Finlandiya, Qozogʻiston va Oʻzbekistonda oʻynadi.

2019-yil 22-yanvar kuni „Oqjetpes“ klubi Dmitriyev bilan shartnoma imzolaganini eʼlon qildi.

Xalqaro faoliyati 
Dmitrijev Estoniya yoshlar va olimpiya terma jamoalarida oʻynagan. U ishtirok etgan Estoniya terma jamoasi 2015-yilning 9-iyunida oʻrtoqlik oʻyinida Finlandiya ustidan 2:0 hisobida gʻalaba qozongan.

Yutuqlar 
Estoniya chempionatining kumush medali sovrindori (1): 2010-yil

Estoniya chempionati bronza medali sovrindori (4): 2009-, 2015-, 2016-, 2017-yillar

Estoniya kubogi sohibi (2): 2010-, 2015-yillar

Estoniya Superkubogi sohibi (1): 2010-yil

Manbalar 

Oʻzbekistondagi chet ellik erkak futbolchilar
Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Qizilqum klubi futbolchilari
Estoniyalik futbolchilar
Yashayotgan insonlar
1988-yilda tugʻilganlar
Erkak futbolchilar
Andrey Derkach

Andrey Vladimirovich Derkach (; 1985-yil 28-may, Borispol, Ukraina SSR, SSSR) — ukrainalik futbolchi, yarim himoyachi.

Tarjimayi holi 
1985-yil 28-mayda Borispolda tugʻilgan.

Andrey Derkach „Borisfen“ klubining futbol maktabi bitiruvchisi. Borisfen jamoasi tarkibida u 2003-2004-yillarda Ukraina chempionatida oʻynagan.

Andrey  Derkach Ukraina yoshlar terma jamoasida ham oʻynagan. 2005-yilda u 4 ta oʻyin oʻtkazgan.

"Shaxtyor" ga oʻtishdan oldin u Rossiya Premier-ligasi klublarida toʻpgan. 2005-yilda u "Shaxtyor" bilan shartnoma imzoladi. Shaxtyor tarkibida 2005-2006-yilgi Ukraina chempionatida jamoa uchun oʻyin oʻtkazmadi. „Shaxtyor“dagi omadsiz faoliyatidan so‘ng u Ukraina chempionatining Birinchi ligasida bir qator jamoalarda o‘ynadi.

„Zimbru“ (Moldova) jamoasida oʻynagan. Moldova klubi tarkibida u UEFA Yevropa ligasida debyut qildi. Yevropa ligasida jami 4ta oʻyin oʻtkazgan. 2012-yil dekabr oyida Derkach Moldovaning 8 karra chempioni boʻlgan klubini tark etdi.

2013-yilda Derkach Poltava klubi safida Ukraina chempionatining Birinchi ligasida oʻynagan. 2015-2016-yillarda „Qizilqum“ tarkibida toʻp surdi.

2016-yilning avgustida 2014-yilda oʻynagan "Mash’al" jamoasiga qaytadi. 2017-yilda yana „Qizilqum“da oʻynaydi.

Yutuqlari 

 Ukraina Birinchi ligasi gʻolibi: 2008-2009-yillar
 Moldova chempionatining bronza medali sovrindori: 2011-2012-yillar

Manbalar

Havolalar 

 Profil na sayte Ukrainskoy assotsiatsii futbola (ukr.)
 Profil na sayte Soccerway (angl.)
 „Karera Andreya Derkacha“
 „Intervyu s Andreem Derkachom“
28-mayda tugʻilganlar
1985-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Ukraina futbolchilari
Qizilqum klubi futbolchilari
Mashʼal klubi futbolchilari
Oʻzbekistondagi chet ellik erkak futbolchilar
Mate Vatsadze

Mate Vatsadze (1988-yil 17-dekabrda tugʻilgan) — gruziyalik futbolchi, Batumining „Dinamo“ klubida oʻynaydi.

Faoliyati 
Vatsadze oʻzining professional faoliyatini Tbilisining „Dinamo“ klubida boshlagan, 2005—2010-yillar oraligʻida asosiy jamoa tarkibida 96 oʻyin oʻtkazib, 42 tagol urgan. 2011-yilda Rossiya Premyer-ligasida oʻynash uchun Nijniy Novgorodning „Volga“ klubiga oʻtgan. Rossiyada oʻynab yurgan chogʻida Vatsadze Gruziya milliy futbol jamoasining  Xorvatiya va Isroilga qarshi Yevro-2012 saralash oʻyinlarida ishtirok etish uchun chaqirilgan, ammo viza ololmagan. Shuning uchun u tez orada Gruziyaga qaytib, mavsum oxirida Dila Gori jamoasi tarkibiga qoʻshildi. 2012-yil 2-sentyabrda u Daniya AGF  jamoasi bilan  3+1⁄2 yillik shartnoma imzoladi.

Vatsadze AGF tomonidan 2012—2013-yilgi Yevropa Ligasi 2-saralash bosqichida yangi yulduz sifatida kashf etildi. Vatsadze AGFga qarshi o‘yinda o'zining Dila Gori jamoasi uchun uchta gol urgan va Kiprda bo'lib o'tgan uchinchi saralash bosqichida  „Anortosis“ga qarshi o‘yinda ikki marta darvozani ishgʻol qilgan. Vatsadzening urgan gollari Dila Gorining pley-off bosqichiga chiqishiga sabab boʻlgan. Vatsadze, shuningdek, 2010—2011-yilgi UEFA Yevropa Chempionlar Ligasi 2-saralash bosqichida ikkita gol urib, Tbilisining „Dinamo“ jamoasiga Shvetsiyaning Gefle IF jamoasini oʻz uyida ham, mehmonda ham magʻlub etishga yordam berdi. U 2009—2010-yilgi mavsumda UEFA Yevropa ligasi 3-saralash bosqichida „Srvena Zvezda“ ga qarshi safar oʻyinida Tbilisining „Dinamo“ klubi safida gol urgan.

Vatsadze 2019-yil yanvar oyida Latviyaning „Liepaya“ klubiga o‘tdi.

Xalqaro gollar

Yutuqlar 

 Dinamo Tbilisi

 Umaglesi Liga: 2007—2008-yillar
 Gruziya kubogi: 2008—2009-yillar
 Gruziya Superkubogi: 2008-yil

 Dila Gori

 Gruziya kubogi: 2011—2012-yillar

 AGF

 Daniya birinchi divizioni: 2014—2015-yilgi mavsumda koʻtarilgan
 Daniya kubogi: 2-oʻrin sohibi 2015—2016-yillar

Manbalar 

1988-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Gruziyalik erkak futbolchilar
Oʻzbekistondagi chet ellik erkak futbolchilar
Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
AGMK futbolchilari
Qizilqum klubi futbolchilari
Erkak futbolchilar
Futboldagi erkak hujumchilar
FC Dinamo Tbilisi futbolchilari
FC Volga Nizhny Novgorod futbolchilari
Aarhus Gymnastikforening players
Silkeborg IF players
FK Liepāja players
FC Dila Gori futbolchilari
FC Lokomotiv Tbilisi futbolchilari
Viborg FF players
FC Gagra players
FC Dinamo Batumi futbolchilari
Rossiya Premyer-ligasi futbolchilari
Erovnuli Liga futbolchilari
Latviya Oliy ligasi futbolchilari
Rossiyadagi chet ellik erkak futbolchilar
Latviyadagi chet ellik erkak futbolchilari
Abdy Bäşimow

Abdy Azimovich Bäşimow (; 1995-yil 12-dekabrda tugʻilgan) — turkmanistonlik futbolchi, hozirda "Ahal" klubida oʻynaydi. Bäşimow 2019-yildan Turkmaniston terma jamoasi tarkibida toʻp surmoqda.

Faoliyati 
Abdy Bäşimow 1995-yil 12-dekabrda Turkmanistonning Ashxobod shahrida tugʻilgan. Dastlab futzal bilan shugʻullangan.
U 2017-yili Ashxobodda oʻtkazilgan yakkakurash va yopiq inshootlardagi Osiyo oʻyinlarida Turkmanistonning mini-futbol terma jamoasi safida toʻp surgan. Turkmanlar chorak finalda Afgʻonistonga 5:5 hisobida durang oʻynadi, penaltilar seriyasida 5:6 natija qayd etildi. Ushbu bahsda Bäşimow turnirdagi yagona golga mualliflik qilgan.
2018—2019-yillarda Turkmanistonning Anau viloyati „Ahal“ jamoasida oʻynagan. OFK kubogida qatnashgan, 4 ta oʻyinni toʻliq oʻtkazgan, 2 tadan gol urgan — ikkalasi ham 2019-yilning fevral oyida Qirgʻiziston „Alay“iga qarshi bahsda yuz bergan. Oʻyinda 2:1 hisobi qayd etilgan.

2020-yilning fevral oyida u Oʻzbekistonda Zarafshonning "Qizilqum" klubi bilan shartnoma imzolagan. 2020-yil 1-mart kuni Bäşimow Oʻzbekiston Superligasida "Nasaf" ga qarshi oʻyinda (1:3) debyut qildi. Bäşimowning shartnomasi 2021-yilning dekabr oyi oxirigacha moʻljallangan edi. Lekin 2020-yilning avgustida klubni tark etdi.

2021-yilning 30-martida Basimov "Ahal" klubi bilan shartnoma imzolab, jamoa tarkibiga oʻtganini eʼlon qildi.

Xalqaro faoliyati 
Futzal boʻyicha 2017-yilgi Yopiq inshootlardagi Osiyo oʻyinlarida Turkmaniston futzal terma jamoasi safida toʻp surgan.

Bäşimow terma jamoadagi debyutini 2019-yilning 10-oktyabr kuni, 2022-yilgi Jahon chempionati saralash bosqichi doirasida Livanga qarshi oʻyinda oʻtkazgan. U terma jamoadagi ilk golini 19-noyabr kuni, shuningdek, Shri-Lankaga qarshi saralash bahsida (2:0) kiritdi. Turkmaniston terma jamoasi safida toʻp surayotgan futbolchi hisobida jami 4 ta oʻyin va 1 ta gol bor.

Xalqaro gollar

Manbalar 

1995-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Ashxobodlik futbolchilar
Turkmanistonlik erkak futbolchilar
Erkak futbol himoyachilari
Oʻzbekistondagi chet ellik erkak futbolchilar
Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Qizilqum klubi futbolchilari
Turkmaniston milliy terma jamoasi futbolchilari
Futzalchilar
Turkmanistonlik chet ellik erkak futbolchilari
FC Ahal futbolchilari
Arkadagʻ F.C. futbolchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Nazar Baýramow

Nazar Karajayevich Bayramov yoki Nazar Karajaýewiç Baýramow (ruscha: Nazar Karadjaevich Bayramov; 1982-yil 4-sentyabrda tugʻilgan) — sobiq futbolchi, oxirgi marta Turkmaniston terma jamoasida yarim himoyachi sifatida oʻynagan. Turkmaniston terma jamoasining asosiy oʻyinchilaridan biri boʻlgan (2001-2016). Nazar Baýramow Wladimir Baýramowning ukasi.

Faoliyati

Klub 
Faoliyatini Ashxobodning „Kopetdog‘“ jamoasida boshlagan. 2001-yilgi mavsumning ikkinchi yarmini Rossiyada, Qozonning Rubin shahrida oʻtkazdi.

2002-yilgi mavsumni Qozogʻistonning „Jenis“ jamoasida boshlandi. 2002-yilning kuzidan boshlab Baýramow Ukrainaning „Vorskla“ klubida oʻynashda davom etdi.

2004-yilda Ozarbayjonda — avvaliga „Karvan“da, keyinroq „Neftchi“da oʻynagan.

2011-yilda „Qizilqum“ safida toʻp surdi.

2013-yilda „Oltin Asir“ safida Turkmaniston chempionatida, 2014-yili „Talip Sports“ safida o‘ynagan, 2015-yildan buyon Ashxobod MTTU futbolchisi.

2020-yil yanvar oyida Baýramow professional faoliyatini yakunlaganini rasman eʼlon qildi. Oxirgi klubi Ashxobod boʻldi.

Baýramow Qozog‘iston va Rossiya terma jamoalarida o‘ynashi mumkin edi, lekin oʻzi tug‘ilib o‘sgan Turkmanistonni tanladi.

2001-yilda Turkmaniston terma jamoasiga chaqirildi.

2003-yil 19-noyabrda 2006-yilgi jahon chempionati saralash turnirida Turkmaniston terma jamoasi safida Afg‘oniston terma jamoasi darvozasiga birinchi golni urdi.

Baýramow 2016-yilning 8-avgustida Turkmaniston terma jamoasi Ummonning Maskat shahridagi Sulton Qabus sport majmuasida Ummonga 1:0 hisobida mag‘lub bo‘lganidan keyin Turkmaniston terma jamoasidagi faoliyatini yakunladi.

„Jenis Astana“ jamoasida o‘ynab yurgan BaýramowTurkmaniston terma jamoasida o‘ynab yurgan vaqtida qozog‘istonlik sifatida ro‘yxatdan o‘tgani uchun uch oyga diskvalifikatsiya qilingan edi.

Shaxsiy hayoti 
Baýramow 2005-yil yanvar oyida oila qurgan. Rafiqasi Milana va uchta qizi bor.

Manbalar

Havolalar 

 

1982-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Turkmanistonlik erkak futbolchilar
Erkak futbol yarim himoyachilari
FC Rubin Qozon futbolchilari
Kopetdag Ashhabot klubi futbolchilari
Qizilqum klubi futbolchilari
FC Vorskla Poltava futbolchilari
FC Vorskla-2 Poltava futbolchilari
FC Kiziljar futbolchilari
FC Jenis klubi futbolchilari
Neftçi Boku klubi futbolchilari
FC Aşgabat futbolchilari
Qozogʻiston Premyer-ligasi futbolchilari
Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Turkmanistonlik chet ellik erkak futbolchilari
Qozogʻistondagi chet ellik erkak futbolchilari
Oʻzbekistondagi chet ellik erkak futbolchilar
Rossiyadagi chet ellik erkak futbolchilar
Ukrainadagi chet ellik erkak futbolchilari
Osiyo oʻyinlari 2002 futbolchilari
Osiyo Kubogi 2004 futbolchilari
Turkmaniston milliy terma jamoasi futbolchilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Umer Abdulgazis

Umer Abdulaevich Abdulgazis (1952-yil 22-iyul Buxoro, Oʻzbekiston SSR, SSSR) — Sovet va Ukraina mexanik olimi, texnika fanlari doktori, professor. Ukraina Oliy taʼlim Fanlar akademiyasi, Ukraina Qurilish Akademiyasi va Qrim Fanlar Akademiyasi akademigi, Ukrainada xizmat koʻrsatgan taʼlim xodimi.

Biografiyasi 
Umer  Abdulgazis 1974-yilda Andijon qishloq xo‘jalik institutining muhandis-mexanik mutaxassisligi, qishloq xo‘jaligini mexanizatsiyalash mutaxassisligi bo‘yicha tamomlagan. 1976—1991-yillarda Buxoro texnologiya institutida issiqlik texnikasi va issiqlik elektr stansiyalari kafedrasi o‘qituvchisi, dotsenti, mudiri lavozimlarida ishlagan.

1881—1984-yillarda Xarkov politexnika instituti aspiranturasida, 1985-yil noyabr oyida Xarkov temir yoʻl muhandislari institutida oʻqigan, keyinchalik nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan va texnika fanlari nomzodi ilmiy darajasini olgan. 1990—1993-yillarda Xarkov politexnika institutida doktoranturada tahsil oldi, 1994-yil iyun oyida doktorlik dissertatsiyasini himoya qildi va texnika fanlari doktori ilmiy darajasini oldi.

1995-yil sentyabrdan Qrim muhandislik-pedagogika universitetining umumiy texnika fanlari kafedrasi professori, 1999-yil fevraldan muhandislik-pedagogika fakulteti dekani va u tomonidan tashkil etilgan avtomobil va avtomobil xoʻjaligi kafedrasi mudiri. 2004-yil yanvar oyidan boshlab universitetning birinchi prorektori.

Ilmiy faoliyati 
Ilmiy faoliyat yoʻnalishi — avtomobil transporti va mashinasozlikda resurs va energiya tejovchi texnologiyalar. Qrim muhandislik-pedagogika universitetida „Kasb-hunar taʼlimi“ ixtisosligining bir qator profillarini akkreditatsiya qilish va litsenziyalashni tashkil etdi, u yerda muhandislik-texnologiya fakultetining 6 ta laboratoriyasini tashkil etdi, „Yoʻl harakatini tashkil etish va tartibga solish“ mutaxassisligi boʻyicha kadrlar tayyorladi. universitet qoshidagi kollejda.

200 dan ortiq ilmiy ishlar, shu jumladan 3 ta monografiya va 19 ta oʻquv qoʻllanma va 62 ta patent muallifi.

Bibliografiyasi 

 Yensiklopedіya suchasnoї Ukraїni : [ukr.] : u 30 t. / NAN Ukraїni, Naukove tovaristvo іm. Shevchenka, Institut ensiklopedicheskix issledovaniy NAN Ukraini. — K., 2001—…. — ISBN 944-02-3354-X.
 Abdulgazis Umer Abdullaevich // Istoriya Krimskogo mnjenerno-pedagogicheskogo universiteta imenami intellektualnoy eliti  (rus.)

Manbalar 

Buxoroda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
1952-yilda tugʻilganlar
22-iyulda tugʻilganlar
Ivan Fatić

Ivan Fatić (kirillcha: Ivan Fatiћ; ; 1988-yil 21-avgustda tugʻilgan) — chernogoriyalik sobiq futbolchi. Himoyachi va yarim himoyachi sifatida oʻynagan. Rudar Plyevlyaning yosh toifadagi klubi murabbiyi

Klub faoliyati 
Fatić faoliyatini Red Star Belgrad klubida boshlagan. Keyinchalik Chiasso, Chievo klublarida oʻynagan. 2007-yilning 4-iyulida A Seriyasi vakili boʻlmish „Internazionale“ klubiga 170 000 yevro evaziga oʻtgan.

Oʻzining ilk proffesional klubidagi rasmiy debyutini 2007-yil 19-dekabrda Regjina Calsio klubiga qarshi oʻyinda oʻtkazgan. 2008-yil 9-iyunda „Internazionale“ Fatićni 2008—2009-yilgi mavsum uchun Vichensaga ijaraga berganini eʼlon qildi.

2009-yilning iyun oyida Chievo „Inter“ning futbolchidagi 50% ulushini sotib oldi. Keyin „Genoa“ himoyachi huquqlarining yarmini „Chievo“dan sotib oldi. Bu Diego Milito va Thiago Mottaning „Internazionale“ga oʻtishi kelishuvning bir qismi boʻlgan. Oʻsha paytda uning shartnoma qiymatining yarmi 200 000 yevroga baholangan. U „Genoa“da bir mavsum oʻtkazdi va 3-5-2 sxemasida himoyachi va qanot himoyachisi sifatida oʻynadi. 2010-yilning 26-iyulida Fatić bilan birgalikda egalik qilish shartnomasi yangilandi va shartoma boʻyicha Ivan Genoada qolishi kerak edi. Biroq, 2010-yil Cesenaga ijaraga berildi. Klub bilan faqatgina 2010—2011-yilgi mavsumda oʻynadi.

2011-yil iyun oyida Chievo Fatićni 200 000 yevroga sotib oldi. Oʻsha haftada „Genoa“ ham himoyachi Francesco Acerbini „Chievo“ga 2 million yevroga sotib, Kévin Constant „Genoa“ga 7,8 million yevroga oʻtgan edi. 2011-yil 31-avgustda Fatić Empoli klubiga oʻtdi. Empolidan qaytgach, Hellas Verona FCga ijaraga berildi.

2013-yil 31-yanvarda U. S. Lecce klubiga oʻtdi.

2013-yilning 28-iyulida Fatić 2+1 yillik shartnoma asosida „Voyvodina“ga qaytdi. 2013-yil 10-oktyabrda shartnoma bekor qilindi.

2014-yil noyabr oyida Malayziya Superligasi vakili Sarawak FA bilan shartnoma imzoladi. 2016-yilning 1-iyulida Bosniyaning „Slobodan Tuzla“ klubiga o‘tdi. Mavsum oxirida Shkupiga oʻtdi. 2018—2019-yillarda Samptedia klubida oʻynadi. Shu mavsum Oʻzbekiston superligasi vakili Buxoro klubi bilan shartnoma imzoladi

Xalqaro faoliyati 
Fatić Chernogoriya terma jamoasi safida debyutini 2009-yil iyun oyida FIFA Jahon chempionati saralash bosqichi doirasida Kiprga qarshi oʻyinda oʻtkazgan. Terma jamoada jami 6ta oʻyinda maydonga tushib, birorta ham gol urolmagan.

Manbalar 

O‘zbekistondagi futbol legionerlari
Italiyadagi muhojir futbolchilar
Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Serie A futbolchilari
Buxoro klubi futbolchilari
Chernogoriya futbolchilari
Yashayotgan insonlar
1988-yilda tugʻilganlar
Erkak futbolchilar
Horun Bugʻroxon

Horun Bugʻroxon yoki Hasan Bogʻraxon (992-yil) — Qoraxoniylar xoqonligi hukmdori (970 — 992). Oʻgʻli Satuq Bogʻraxon va otasi Yusuf Qodirxon boʻlgan.

Biografiyasi 

970-yili qoraxoniylar davlatining taxtiga Sulaymonning oʻgʻli, Abdulkarim Sotuqning nabirasi Horun Bugʻroxon oʻtirdi. Bu vaqtga kelib Somoniylar davlati butunlay parokanda boʻlgan, Amudaryoning janubida qudratli hokimlar va lashkarboshilar bir-biri bilan raqobatlashgan holda yetakchilikni qoʻlga olish uchun harakat qilib kelishgan. Horun Bugʻroxon bu vaziyatdan foydalanib, 990-yilda Somoniylar davlatining shimoli-sharqidagi chegara hududi Sayromni, 992-yilda esa Somoniylar poytaxti Buxoroni egalladi. Biroq, bu yerda u kasal boʻlib qoldi va bir necha oy oʻtgach, u chekinishga majbur boʻldi va Qashgʻar yoʻlida vafot etdi.

Qoraxoniylarning Fargʻona vodiysini bosib olishi 991—992-yillarda kumush tanga — Fargʻona dirhamining muomalaga chiqarilishi bilan nishonlandi. Dinor va dirhamlar somoniylar poytaxti Buxoroda chiqarilgan boʻlib, ularda xalifadan tashqari faqat Horun nomi tilga olingan. Bular 992-yil 7-maydan 17-avgustgacha boʻlgan davrda Xorunning Buxoroda qisqa muddat boʻlganida nokautga uchragan gʻolib emissiyalar edi. Ular musulmon dunyosi sharqida Somoniylardan yangi sulola — Qoraxoniylar sulolasiga oʻtganligi haqida nafaqat Moverannahr aholisini, balki, asosan, butun islom olamini xabardor qilishlari kerak edi.

Bugʻroxon Horun oʻzining barcha tangalariga Shihob ad-davla unvonini qoʻygan. Tangalarda Horun „moʻminlar amiri“ yoki „Allohning noibi“ deb nomlanadi.

Horunning taqvodorligining faol tabiati Horunni Islomni tarqatuvchi sifatida tasdiqlovchi „Zahir ad-davo“ („Iymonga daʼvat“) unvoni bilan taʼkidlanadi.

Birinchi qoraxoniy tangalari somoniylar anʼanalarini davom ettirmaydi, balki undan boshlanadi. Boshqacha qilib aytganda, Horun (va uning timsolida yangi sulola) paydo boʻlishi bilanoq, u oʻzini butun Somoniylar merosiga daʼvo qiluvchi yangi siyosiy kuch deb eʼlon qildi, lekin sobiq Somoniylar hokimiyati bilan hech qanday aloqasi yoʻq, suveren sifatida emas. faqat suveren, balki koʻproq mos ideal musulmon hukmdor. Xorun Bugʻroxon vafotidan keyin somoniylar Nuh saljuqiylar yordamida Isroil b. Saljuqiylar Zarafshon vodiysida, Sirdaryo havzasida — Fargʻona, Xoʻjand, Ilak bilan Shosh va hatto Isfijobda Somoniylar hokimiyatini tikladilar.

Horun Bugʻroxon oʻrniga 992-yilda taxtga oʻtirgan buyuk xoqon Togʻonxon Ahmad ibn Ali oʻtirdi. Yana oʻgʻillardan biri Yusuf Qodirxon edi

Manbalar

Adabiyotlar 

 Бартольд В.В. Туркестан в эпоху монгольского нашествия // Сочинения. Т. I. М. 1963.
 Кочнев Б.Д., Нумизматическая история Караханидского каганата (991 – 1209 гг.). Москва «София», 2006
Qoraxoniylar
Oʻzbekiston tarixi
Buxorolik kishilar
992-yilda vafot etganlar
Axmed-Zaki Axtyamov

Axtyamov Axmed-Zaki (tatarcha: Әxmәtzәki Әxtәmev) (1865-yil Qozon viloyati  Noviy Baliqul — 27-noyabr 1937-yil) — mulla, Oxun Ahmad-Zaki ibn-Axtyam ibn-Bikshantai ibn-Abdurashid ibnShafigullax al-Bulgari.

Tarjimai holi 
Axmed-Zaki 1865-yil noyabrda Tetyush tumanidagi Chatbash qishlogʻida yoki Qozon viloyati, Spasskiy tumanidagi Noviy Baliqul qishlogʻida Chatbash mulla Axtyam Bikchantayev oilasida tugʻilgan. Axmed-Zaki Qozondagi mashhur Apanayevskiy madrasasida oliy maʼlumotli shayxlardan tahsil olgan.
U 1889-yil 3-yanvarda Ufada Orenburg maʼnaviy-maʼrifiy assambleyasi huzurida imom-xatip va mudarislik imtihonida qatnashdi va imtihondan oʻdi.1891-yildan u Oltoy togʻlarining uch yon bagʻrida joylashgan Zaysan chegara shahrida ruhoniy boʻlib xizmat qilgan.1895-yil 6-iyulda Zaysan namozxonasida mustaqil cherkov tashkil etildi. Axtyamov oʻzining gʻisht zavodi mahsulotlaridan foydalanib Zaysanda muhtasham masjid, ayollar va erkaklar maktablarini qurdirdi. 1906-yil 9-martda Semipalatinsk general-gubernatori Suxotin Axtyamovni „aʼlo, mehnatsevar va umumiy foydali faoliyati uchun“ 3-toifali faxriy libos bilan mukofotladi.
1908-yil dekabrda Semipalatinsk gubernatori vazifasini bajaruvchi Abaza farmoni (1908-yil 29-noyabrdagi 313-son buyrug‘i bilan), 6-dekabrda esa shtab boshlig‘ining qarori bilan oxun faxriy unvoni ko‘tarildi. Omsk harbiy okrugida u „Mehnatkorlik uchun“ kumush medali bilan taqdirlangan, chunki u 1891-yildan beri Zaysan garnizoni saflarining diniy talablarini bajarganligi sababli unga Stanislav lentasi taqilgan. Xuddi shu 1908-yilda birinchi Gʻarbiy Sibir otishma bataloni qoʻmondoni Axmed Axtyamovga harbiy mulla lavozimiga ariza bilan murojaat qildi, chunki Axmed Axtyamov 1891-yildan 1895-yilgacha toʻrtinchi Gʻarbiy Sibir liniya batalyoni saflari talablarini bajargan va birinchi Gʻarbiy Sibir bataloni talablarini bajarish 1900-dan 1908-yilgacha bepul edi. Diniy amaliyot bilan bir qatorda, Axtyamov maktablarda tatar tili va musulmon dini asoslarini oʻrgatgan. 1913-yilda Zaysan 1-jome masjidida imomlik qilgani uchun podshohning farmoni bilan shaxsiy faxriy fuqaro unvoni berilgan. 1920-yilda Zaysan Qizil Armiya tomonidan bosib olingan. Shaharda koʻplab qonli urushlar boshlandi. 1921-yilda Axtyamovlarning Zaysandagi uyi, chorva mollari va mol-mulki musodara qilindi. Oila ogʻir moliyaviy ahvolda edi. Axmed-Zaki Axtyamov rafiqasi va yetti farzandini singlisi bilan Toshkentga yuborgan, oʻzi esa Semipalatinskga koʻchib ketgan. Semipalatinskdagi 2-son masjidda imomlik lavozimini egalladi. Axmed-Zaki Axtyamov 1937-yil 26-noyabrda Sharqiy Qozogʻiston viloyatida NKVD tomonidan hibsga olingan, 1937-yil 27-noyabrda sudlangan va otib tashlangan; u 1989-yil 25-aprelda oqlangan edi.

Adabiyotlar 
 Kashlyak V., Bidanova A. Kazn v novogodnyuyu noch // Kazaxstanskaya pravda : ejednevnaya gazeta. — 2012. — 1 iyunya. (nedostupnaya ssilka)
 Kumarova B. M. Tatarskaya mechet goroda Zaysana. — Vostochno-Kazaxstanskiy oblastnoy arxitekturno-etnograficheskiy i prirodno-landshaftniy muzey-zapovednik, 2010.

Manbalar 

Buxoroda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Buxoro madrasalari
Sulton Mirhaydar Pochchi

Sulton Mirhaydar Pochchi – Yassaviylik tariqatining koʻzga koʻrinarli vakillaridan biri boʻlib, uning asl toʻliq ismi Amir Xoja Shamsiddin Mirhaydar Ali Xoja Haydar Xurosoniydir. U hijriy 673-yil, milodiy 1275-yilda Xurosonda, Shoʻrdaryo boʻyidagi Qoyim (Qayn) shahrida Jamoliddin Shayx ismli madrasa mudarrisi xonadonida 4-farzand sifatida tavallud topgan. Xoja Shamsiddin Mirhaydar 4 yoshida maktabga borgan, besh yoshida alifbo va yozuvni oʻrgangan, toʻqqiz yoshida Qurʼonni yod olgan. U keyinchalik Makka va Madinada Misrda, Quddusda yashab, ilm olgan. Tahsillar natijasida Xoja Shamsiddin Mirhaydar,, faqih olim'' darajasiga yetishgan. Injil, Tavrot, Zabur, Quronni mukammal yod olgan. Arabiy Forsiy, yahudiy, turkiy tillarda soʻzlashish oʻqish va yozishni bilgan. Xoʻja Shamsiddin 30 yoshida Balxdan Qunduzga, soʻng Chorjoʻyga kelgan. Bu yerda u zodni Xubbi Xoja, Hasan Xoja va Polvoni Ahmad kutib olgan. Ular Sulton Xoja Shamsiddin Mirhaydarni Xorazmga yassaviya tariqatining piri komillaridan biri Hakim ota- Sulaymon Bokirgʻoniy huzuriga Olib borishgan. Bu yerda Xoja Shamsiddin qirq kun xatmi Quron bilan mashgʻul boʻlgan. Bir yildan soʻng, yani 31 yoshida Sulton Xoja Shamsiddin Mirhaydar Buxoroga yoʻl olgan. U zod Buxoroda fikrimizcha Qorakoʻlda ham muayyan muddat yashagandan soʻng Kasbiga koʻchib ketsada, uning hayoti Qorakoʻl va xususan Mirobariq qishlogʻi bilan bogʻliq boʻlgan. Sulton Xoja Shamsiddin Mirhaydarning jufti halolaridan biri qishloq keksalarining fikricha shu qishloqdan boʻlgan va bu nikohdan Shoxmirzo ismli oʻgʻil tugʻilgan. Shoxmirzo ham uch nafar oʻgʻil koʻrgan. Ulardan Qorakoʻl va Olotning ayrim qishloqlarida, Buxoro shahri atroflarida yashavchi bugungi kunda Mirhaydariy deb atalgan xoʻjalar tarqalgan. Sulton Mirhaydar tomonidan 1938-yilda qurdirilgan Mirobarik qishlogʻidagi mahobatli masjid va xonaqoh buzilgan paytda ularning 635yil oldin yani 1303yil atrofidagi Sulton Mirhaydar tomonidan yozuv chiqganligini qishloq keksalari eslashardi. Bir – ikki yillik tafovutni inobatga olmaganda, manbalardagi va inshootlardagi Sulton Mirhaydarning hayotiga oid maʼlumotlar mos keladi.

Sulton Mirhaydar oʻz oxirgi maskan tutgan Kasbiyda hijriy 766, yoxud milodiy 1366-yilda 92 yoshida vafot etgan. Qabr toshida uning nasl nasabi quyidagicha tasvirlangan: ,, Amir Shamsiddin Haydar amirul kabirul karim ibn Jamoliddin ibn Shamsiddin amir ul- kabr Haydar al- Husayn Nasafiy ibn amir Ahmad ibn Said amir Husayn ibn amir Abdulloh ibn amir Jaafar ibn Ibrohim Murtazo i bn amir Muso al- Kozim ibn amir Imom Jafar Sodiq ibn Imom Bokir ibn imom zayn ul- obidin ibn Imom Husayn ibn Hazrati Ali Murtazo roziallohu taalo(ramazon oyi 766 hijriy)

Mirhaydar Pochcho Qurdirgan masjid va xonaqoh shu bilan birga qabristonga uzotning nomlari berilgan. Qabriston Buxoro viloyati Qorakul tumanidagi Dargʻali QFYdagi Mirobariq qishlogʻi chegarasida joylashgan. Qabristonga Mirhaydar pochcho nomi berilgan. Qabriston maydoni 1.4 gektar.

Yana qarang 
 Sulton Mirhaydar majmuasi

Manbalar
Murphy qonuni

Murphy qonuni () – falsafiy prinsip. Unga quyidagicha taʼrif beriladi:
 „Agar biror ishingiz oʻxshamasa, demak shunday boʻlishi kerak boʻlgan“.

Kelib chiqishi 
1949-yilda Kaliforniyadagi Edvards havo kuchlari bazasida samolyot halokati sabablari oʻrganildi. Bazada xizmat qilgan mayor Edvard Merfi(inglizcha: Edward Murphy) oʻsha paytda AQSh harbiy-havo kuchlarining MX981 loyihasida muhandis boʻlgan. Loyihaning maqsadi inson tanasi bardosh bera oladigan maksimal yukni aniqlash edi. Laboratoriyalardan birida texniklarning ishini baholar ekan, u agar biror narsa notoʻgʻri bajarilishi mumkin boʻlsa, bu texniklar aynan shunday qilishlarini taʼkidladi. Afsonaga koʻra, („Agar biror narsa qilishning ikkita yoʻli boʻlsa va ulardan biri falokatga olib kelsa, kimdir shu yoʻlni tanlaydi“) birinchi marta ishlaydigan samolyot dvigateli parraklarni notoʻgʻri tomonga aylantira boshlagani aytilgan. Keyinchalik maʼlum boʻlishicha, texniklar qismlarni teskari oʻrnatishgan.

Northrop kompaniyasining loyiha menejeri J. Nikols bu doimiy muammolarni „Murphy qonuni“ deb atadi. Matbuot anjumanlaridan birida oʻtkazilgan Harbiy havo kuchlari polkovnigi parvoz xavfsizligini taʼminlash uchun erishilgan barcha yutuqlar „Murphy qonuni“ni yengish natijasi ekanligini aytdi. Bu ibora matbuotga shunday qilib kirib keldi. Keyingi bir necha oy ichida ushbu tamoyil sanoat reklamasida keng qoʻllanila boshlandi va kundalik hayotda oʻz yoʻlini topdi.

Manbalar
Menes

Menes– Narmer nomi bilan ham tanilgan, qadimgi Misr tarixidagi afsonaviy shaxs. U miloddan avvalgi 3100-yillarda hukmronlik qilgan yagona Misrning birinchi fir’avni ekanligiga ishoniladi. Menes Yuqori Misr va Quyi Misrni birlashtirib, birinchi sulolani barpo etgan va qadimgi Misr sivilizatsiyasining ilk sulolaviy davrini boshlagan.

Qadimgi Misr mifologiyasi va tarixiy maʼlumotlarga koʻra, Menes oʻz hukmronligi davrida Misrning poytaxti boʻlgan Memfis shahriga asos solgan. U irrigatsiya tizimlarini qurish, savdo va qishloq xoʻjaligini rivojlantirish bilan ham bogʻliq.

Menes hukmronligi Misr tarixida muhim bosqich boʻldi, chunki u turli qirolliklarni birlashtirdi va markazlashgan hukumatni oʻrnatdi. Uning Misrni birlashtirishi keyingi fir’avnlar va uzoq davom etadigan tsivilizatsiya uchun zamin yaratdi.

Shuni taʼkidlash kerakki, Menes birlashgan Misrning birinchi fir’avni sifatida keng eʼtirof etilgan boʻlsa-da, uning mavjudligi va hukmronligining baʼzi jihatlari tarixchilar va Misrshunoslar oʻrtasida munozara va talqin mavzusi boʻlib qolmoqda.

Manbalar

Havolalar
Abdulrauf Ibrohimiy

Abdulrauf Ibrohimiy — Afgʻonistonlik oʻzbek qonunchisi va siyosatchi.

Biografiyasi 
Abdulrauf Ibrohimiy 1962-yilda Qunduz viloyati shimolidagi Imom Sohib tumanida tug‘ilgan va Ibrohimlar urug‘iga mansub. Boshlang‘ich taʼlimni Imom Sohib tumanidagi Basus o‘rta maktabida tugatgan, so‘ngra Qunduzning Toxariston shahrida 12-sinfgacha madrasada o‘qigan. 1979-yilda oʻrta maktabni tamomlab, Kobul universitetining tillar va adabiyot fakultetiga oʻqishga qabul qilindi.

Sovet Ittifoqi Afgʻonistonga bostirib kirganida u Hizbi Islomiy mujohidlar guruhiga qoʻshilgan. Mujohidlarning gʻalabasidan soʻng 1993-yilda Sherxon quruqlik portiga direktor etib tayinlandi. Keyinchalik u 3-janubiy chegara politsiya zonasi qoʻmondoni etib tayinlandi.

Tolibon rejimi qulaganidan keyin u 2002-yilda chegara politsiyasi qoʻmondoni boʻlib ishlagan, oʻsha yili Favqulodda Loya Jirgʻa aʼzosi etib saylangan. Ibrohimiy 2005-yilda Qunduzdan Volisi Jirgʻa (quyi palata) deputati etib saylangan. U 2010-yilda Volisi Jirgʻa spikeri etib saylanganida ikkinchi marta parlament deputatligini qo‘lga kiritdi. Kobul universiteti adabiyot fakulteti arab tili boʻlimida bakalavr darajasini oldi.

Manbalar 

1962-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Qunduzliklar
Afgʻonistonlik Oʻzbeklar
Afgʻonistonlik oʻzbek siyosatchilari
Sherxon Farnud

Sherxon Farnud ( – ) – afgʻon bankiri, 2010-yil oxirigacha 1 milliondan ortiq mijozlari boʻlgan Afgʻonistondagi eng yirik xususiy moliya instituti sanaladigan Kobul banki raisi boʻlgan. Farnud Kobul bankining 28,16% aksiyalariga ega edi. Xalilulloh Fruziy, Muhammad Fahim va ehtimoliy boshqa hamkorlari bilan birgalikda „Pomir Havo yoʻllari“ (Pamir Airways) kompaniyasiga egalik qilgan. OAV maʼlumotlariga koʻra, 2010-yil noyabr oyiga kelib, Da Afgʻoniston banki Farnud va Kobul banki bosh direktori Fruziy bank boshqaruvidan chetlatilganini maʼlum qilgan. 2011-yil boshidan boshlab ikkalasi ham amalda uy qamogʻida edi va mamlakatni tark eta olmadi.

Etnik oʻzbek Farnud asli Afgʻoniston shimolidagi Qunduz viloyatidan. Kimyo muhandisligi boʻyicha kunduzgi taʼlim olgan va bir vaqtning oʻzida Rossiyaning Moskva shahrida biznes yuritgan. 1980- va 1990-yillarda u Moskvada havola (( ) yoki norasmiy pul oʻtkazmalari tashkilotini boshqargan.

Farnud taniqli poker oʻyinchisiga aylandi, 2008-yilgi Poker Yevropa jahon seriyasida (WSOPE) ishtirok etdi va birinchi bilaguzukni qoʻlga kiritdi. Hibsga olinishidan oldin u koʻp vaqtini Birlashgan Arab Amirliklarining Dubay shahrida oʻtkazgan, u yerda Palm Jumayrada oʻz nomi bilan bir qator villalarga egalik qilgan .

2018-yilning 24-avgustida Farnud 55 yoshida qamoqxonada, ehtimol, tabiiy sabablar tufayli vafot etdi.

Manbalar 

Qunduzliklar
Afgʻonistonlik Oʻzbeklar
2018-yilda vafot etganlar
1963-yilda tugʻilganlar
Abdulmalik Pahlavon

Abdulmalik Pahlavon () Afgʻoniston shimolidagi Foryob viloyatida joylashgan afgʻonistonlik oʻzbek yetakchisi va siyosatchisi. Afgʻoniston Ozodlik partiyasining rahbari boʻlib, 1990-yillarda Afgʻonistonni qamrab olgan qabilaviy janglarda faol ishtirok etgan. Uning Oʻzbekiston shimolini nazorat qilish uchun raqibi Abdul Rashid Doʻstum boʻlib, Tolibon qulaganidan keyin ularning qoʻshinlari bir necha bor toʻqnash kelgan.

Mozori Sharifning qoʻlga olinishi 
Dastlab Abdulmalik Pahlavon Doʻstumning odamlaridan biri boʻlgan, biroq 1996-yilda Doʻstumni akasi general Rasul Pahlavonning oʻldirilishida ayblagan. Keyin Tolibon bilan yashirin muzokaralar olib borgan va ular Shimoliy Afgʻonistonning katta qismidagi hokimiyatini Pahlavonga berishga vaʼda bergan, evaziga ularning eng kuchli dushmanlaridan biri boʻlgan Ismoilxonni qoʻlga olgan. Ushbu kelishuvga koʻra, 1997-yil 25-mayda u Xonni hibsga oldi, uni Tolibonga topshirdi hamda toliblarga Mozori-Sharifga kirib, Shimoliy Afgʻonistonning koʻp qismini nazorat qilish imkonini berdi. Shu sabab Doʻstum Turkiyaga qochishga majbur boʻldi. Ammo Abdulmalik tezda Tolibon oʻz odamlarini qurolsizlantirishni boshlagani uchun vaʼdalarini bajarmaslikka qaror qildi. Keyin Afgʻonistonni qutqarish uchun birlashgan islom frontiga (Shimoliy ittifoq) qoʻshildi va oʻzining sobiq ittifoqchilariga qarshi chiqdi va ularni Mozori-Sharifdan haydab chiqarishga yordam berdi.

Siyosiy faoliyati 
1997-yil sentyabrida Doʻstum qochqinlikdan qaytdi va Abdulmalikni magʻlub etdi, qisqa muddatda Mozori-Sharif ustidan nazoratni tikladi va 1997-yil dekabrida Pahlavonni Eronga qochishga majbur qildi.

2001-yilda Tolibon qulaganidan keyin Abdulmalik oʻzining „Afgʻoniston Ozodlik partiyasi“ (Hezb-e Azadi-ye Afghanistan) siyosiy partiyasini tashkil qildi, uning harbiy qanoti Doʻstumning Junbish partiyasi aʼzolari bilan tez-tez toʻqnash keldi. Oʻtmishi ziddiyatli boʻlishiga qaramay, Pahlavon Afgʻonistondagi taniqli siyosiy arbobga aylandi.

Taʼlim sohasiga qoʻshgan hissasi 
Abdulmalik Pahlavon siyosiy faoliyatidan tashqari, Afgʻoniston shimolida joylashgan mamlakatdagi eng yirik xususiy universitetlardan biri sanaladigan Toj universitetining asoschisi hisoblanadi. Toj universitetini tashkil etish orqali uning Afgʻonistonda taʼlim sohasiga qoʻshgan hissasi keng eʼtirof etilgan.

Manbalar

Havolalar 
 Pahlawan, Abdul Malik - MIPT terrorism knowledge database
 BBC profile

Articles with hCards
Yashayotgan insonlar
Afgʻonistonlik oʻzbek siyosatchilari
Dilbar Nazariy

Dilbar Nazariy (1958 – 2024-yil 14-avgust) – afgʻon siyosatchisi, ayollar masalalari boʻyicha oxirgi vazir boʻlgan.

Dastlabki hayoti va taʼlimi 
Nazariy oʻzbek, Balx viloyatining Xulm tumanidan. Balx shahridagi Oʻqituvchilar malakasini oshirish markazi va Kobul universitetining xalqaro munosabatlar boʻyicha bakalavr talabasi.

Karyerasi 
Nazariy Samangan shahridagi Naim Shahid oʻrta maktabida oʻqituvchi va direktor boʻlib ishlagan hamda Oxfam va UNICEFda faoliyat olib borgan. 2005-yildan 2010-yilgacha Samangan parlamenti deputati boʻlgan. Ichki ishlar vazirligining elektron milliy ID kartani ishlab chiqish boshqarmasida ishlagan.

Afgʻoniston vitse-prezidenti Abdulloh Abdulloh jamoasi tomonidan Milliy birlik hukumatiga nomzod qilib koʻrsatilgan  va 2015-yil aprelida Ayollar masalalari boʻyicha vazir etib tayinlangan, oʻsha paytda vazirlar mahkamasiga tayinlangan toʻrt nafar ayoldan biri. Nazariyning akasi vazirlikda maslahatchi boʻlib ishlaydi; Dilbar akasi oʻziga mahram sifatida kerakligini aytadi.

2016-yilning 13-iyulida Nazariyga nisbatan quyi palataga ishonchsizlik votumi kiritilib, uni korrupsiyada va kasbiy samarasizlikda ayblangan, ushbu votum hukumat vazirlariga qarshi uzoq davom etgan takliflaridan biri edi. Votum magʻlubiyatga uchradi.

2016-yil oktyabr oyida Nazariy BBC telekanalining Ochiq Jirgʻa dasturida barcha ayollar panelida ishtirok etib, shaharda bir kun oldin portlashlar va hujumlar boʻlganiga qaramay, tenglik masalalarini muhokama qildi. 2016-yil 13-dekabr kuni Nazariy jurnalistlarga Afgʻonistondagi ayollarning 87 foizdan ortigʻi xavfsiz emasligini aytdi va „Mahrumlik butun mamlakat boʻylab ayollar uchun koʻplab tahdidlarni keltirib chiqardi“, dedi. Uning vazirligi oʻtgan toʻqqiz oy ichida ayollarga nisbatan 4000 dan ortiq zoʻravonlik holatlarini qayd etgan.

Vafoti 
Nazariy 2024-yil 14-avgust kuni 66 yoshida Kanadada yurak tutilishidan vafot etdi.

Manbalar

Havolalar 

 Hukumat profili 

1958-yilda tugʻilganlar
2024-yilda vafot etganlar
14-avgustda vafot etganlar
Afgʻonistonlik Oʻzbeklar
Afgʻonistonlik oʻzbek siyosatchilari
21-asr afgʻon siyosatchilari
Karbalo muhofazasi

Karbalo muhofazasi (, Karbalāʾ) yoki Karbalo viloyati – markaziy Iroqdagi muhofaza. Uning maʼmuriy markazi Karbalo shahri boʻlib, u muhtaram Imom Husayn ziyoratgohini joylashgani tufayli musulmon shialar uchun muqaddas shahardir. Aholining koʻpchiligi shialardir. Muhofaza, sunʼiy Milh koʻlining bir qismini oʻz ichiga oladi.

Viloyat hokimyati 

 Hokim: Aqil at-Turayhi
 Hokim oʻrinbosari: Javod al-Hasnaviy 
 Viloyat Kengashi Raisi (PKK): Abdul al-Al al-Yasseriy

Tumanlari 

 Ayn al-Tamur
 Al-Hindiya
 Karbalo

Manbalar 

Shia Islom
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Iroq muhofazalari
Karbalo muhofazasi
Najaf muhofazasi

Najaf muhofazasi ( an-Najaf) yoki Najaf viloyati – Iroq markazi va janubidagi muhofaza. Maʼmuriy markazi – Najaf shahri. Boshqa yirik shahri – Kufa. Ikkala shahar ham aholisining aksariyat qismini tashkil etuvchi shia musulmonlari uchun muqaddas sanaladi.

Viloyat hokimyati 
 Hokim: Luay al-Yasiriy  (isteʼfoga chiqqan) 
 Hokim oʻrinbosari: Abbos Alelyaviy

Tumanlari 

 Najaf tumani
 Kufa tumani
 Al-Manazera tumani
 Al-Meshkab tumani

Manbalar 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Iroq muhofazalari
Najaf muhofazasi
Fors koʻrfazi