Fattoh Shodiyev

Shodiyev Fattoh Qayumovich (1953-yil 15-aprel, Jizzax viloyati, Oʻzbekiston SSR) – yirik tadbirkor, milliarder, millati – oʻzbek. Alijon Ibragimovning hamkori. Eurasian National Resources Corporation (ENRC) hamraisi.

Biografiyasi 
Shodiyev 1953-yil 15-aprelda O‘zbekiston SSR Jizzax shahrida tugʻilgan.

„Sirdaryo haqiqati“ gazetasida muharrir boʻlgan. 1976-yilda Moskva davlat xalqaro munosabatlar institutining (MGIMO) xalqaro huquq fakultetini imtiyozli diplom bilan tamomlagan. Keyinchalik u Rossiya Tashqi ishlar vazirligi Diplomatik akademiyasida siyosat fanlari boʻyicha nomzodlik dissertatsiyasini himoya qildi va siyosat fanlari doktori ilmiy darajasini oldi. Shodiyev Yaponiya tarixi, siyosati va iqtisodiyotiga oid 30 dan ortiq ilmiy nashrlar muallifidir.

1976-yildan Yaponiyaning Tokio shahridagi SSSR Savdo vakolatxonasi maslahatchisi, SSSR Tashqi savdo vazirligida Rossiya-Yaponiya iqtisodiy aloqalari boʻyicha bosh mutaxassis boʻlib ishlagan.

1989-yilda Shodiyev Qozogʻistondagi bir qator togʻ-kon kompaniyalarining aksiyadoriga aylandi, keyinchalik ular Yevroosiyo tabiiy resurslar korporatsiyasiga (ENRC; hozirda Eurasian Resources Group) birlashtirildi.

1994–1995-yillarda Yevroosiyo banki va Yevrosiyo sugʻurta kompaniyasi asos soldi.

2009-yilda Qozogʻistonda joylashgan Yevroosiyo sanoat kompaniyasiga asos soldi.

Oʻzbek, rus, yapon va ingliz tillarini yaxshi biladi.

Tadbirkorlik faoliyati

Eurasian Natural Resources Corporation 
1989-yilda Aleksandr Mashkevich va Alijon Ibragimov bilan birgalikda bir qator togʻ-kon korxonalarining aksiyadori boʻldi, keyinchalik ular Qozogʻistonning togʻ-kon va metall kompaniyasi Yevrosiyo tabiiy resurslar korporatsiyasiga (ENRC) birlashtirildi.

2007-yilga kelib ENRC ferroxrom, aluminiy va temir rudasi boʻyicha dunyodagi yetakchi ishlab chiqaruvchilardan biriga aylandi. 2007-yil dekabr oyida ENRC oʻz kapitalining taxminan 18 foizini London fond birjasida joylashtirdi va IPOda 1,364 milliard funt sterling (2,6 milliard dollar) toʻpladi. Oʻsha paytda kompaniyaning kapitallashuvi 6,8 milliard funt sterlingni (13,7 milliard dollar) tashkil etgan.

2008–2013-yillarda kompaniya Rossiya, Xitoy, Afrika va Braziliyadagi aktivlarni sotib oldi. 2013-yil noyabr oyida kompaniya London fond birjasini tark etdi.

Yevrosiyo banki 
1994-yilda Aleksandr Mashkevich va Alijon Ibragimov bilan yaqin Yevroosiyo bankining asoschisi boʻldi. Yevroosiyo banki kichik va oʻrta biznesga chakana bank xizmatlarini koʻrsatadi, Qozogʻistonda 17 ta filial va 114 boʻlimlarga xizmat koʻrsatadi. 2019-yil sentyabr dizayni Moody’s bankka milliy va valyutadagi uzoq muddatli depozitlar boʻyicha B2 reytingini berdi.

2019-yil sentyabr oyida Moody’s ushbu bankka milliy va xorijiy valyutadagi uzoq muddatli depozitlar boʻyicha B2 reytingini berdi.

Yevroosiyo sugʻurta kompaniyasi 
1995-yilda Aleksandr Mashkevich va Alijon Ibragimov bilan birgalikda „Yevroosiyo“ sugʻurta kompaniyasiga asos soldi.

2019-yil 1-iyul holatiga koʻra, kompaniya Qozogʻistondagi kiruvchi qayta sugʻurtalashning umumiy hajmining 88 foizini va chet eldan kelib tushgan qayta sugʻurtalashning umumiy hajmining qariyb 99 foizini tashkil etadi.

Yevroosiyo sanoat kompaniyasi 
2009-yilda Aleksandr Mashkevich va Alijon Ibragimov bilan birgalikda Qozogʻistonda koʻchmas mulk sohasida bir qator aktivlarni boshqaradigan Yevroosiyo sanoat xolding kompaniyasiga asos solgan.

Fondi 
1996-yilda Fattoh Qayumovich Oʻzbekiston, Qozogʻiston, Rossiya va Ukrainada faoliyat yurituvchi „Xalqaro Shodiyev fondi“ xayriya tashkilotiga asos solgan. Fondning Oʻzbekistondagi vakolatxonasi 2017-yilning 6-sentyabr kuni Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida roʻyxatdan oʻtkazildi. Qayd etilishicha, Shodiyev xalqaro fondining bosh ofisi Lixtenshteyn knyazligida joylashgan boʻlib, asosiy maqsadi ilmiy, tibbiy, ijtimoiy, madaniy va taʼlim sohalarida loyihalarni qoʻllab-quvvatlash va homiylik qilish hisoblanadi.

Forbesda 
Forbes jurnali maʼlumotlariga koʻra, 2019-yil mart holatiga koʻra, Shodiyev 2,1 milliard dollarlik boylikka ega boʻlgan dunyodagi mingta eng badavlat tadbirkorlardan biri hisoblanadi.

Mukofotlari 
Shodiyev 2005-yil „davlat oldidagi xizmatlari, mamlakatning ijtimoiy-iqtisodiy va madaniy rivojlanishiga qoʻshgan katta hissasi uchun“ uchun Qozogʻistonning Kurmet ordeni bilan, 2011-yil „Qozogʻiston taraqqiyotiga qoʻshgan hissasi va faol ishlab chiqarish, ilmiy va ijtimoiy-madaniy faoliyati uchun“ Qozogʻistonning III darajali „Baris“ ordeni bilan, 2019-yil 27-dekabr „madaniyat va sanʼat sohasidagi ulkan xizmatlari, koʻp yillik samarali faoliyati uchun“ Rossiyaning Doʻstlik ordeni bilan va 2020-yil 3-noyabr Yaponiyaning 3-darajali Quyosh ordeni bilan taqdirlangan.

Oilasi 
Oilali, 3 ta farzandi bor. Oʻgʻli – Shodiyev Sobir Fattohovich, taniqli oʻzbek yozuvchisi Gʻafur Gʻulomning avlodiga uylangan. Qizlari – Munisa va Nafisa. Munisa Shodiyeva Eurasian National Resources Corporation (ENRC)da muhim lavozimda ishlaydi.

Manbalar 

Milliarderlar
Qozogʻiston milliarderlari