Geestelijke en emotionele waarschuwingssignalen Waarschuwingssignalen in het gedrag Omgaan met je eigen suïcidale gevoelens De risicofactoren voor zelfdoding Praten met een suïcidaal iemand
Er is een aantal denkpatronen dat zich vaak vertoont bij mensen die een zelfmoordpoging willen ondernemen. Als iemand je vertelt dat hij/zij een of meerdere van deze gevoelens ervaart, dan kan er reden tot zorg zijn. Bijvoorbeeld:   Suïcidale mensen blijven vaak geobsedeerd stilstaan bij een bepaalde gedachte, en zijn niet in staat om daarmee te stoppen. Suïcidale mensen geloven vaak dat er geen hoop voor hen is, en dat er geen enkele andere manier is om de pijn te beëindigen dan door zelfdoding. Suïcidale mensen zien het leven vaak als zinloos, of zijn van mening dat ze geen controle over hun eigen leven hebben. Suïcidale mensen beschrijven vaak het gevoel dat ze nogal warrig zijn, of dat ze moeite hebben zich te concentreren. Suïcidale mensen ervaren vaak problematische emotionele condities die hen tot drastische maatregelen kunnen nopen.   Suïcidale mensen lijden vaak aan extreme stemmingswisselingen.   Suïcidale mensen ervaren vaak extreme woede, boosheid, en wraakzuchtige gevoelens.   Suïcidale mensen zijn vaak erg bang, of maken zich enorm veel zorgen. Ook zijn ze vaak nogal licht ontvlambaar.  Suïcidale mensen ervaren vaak sterke schuld- of schaamtegevoelens, en hebben vaak het gevoel alsof ze anderen tot last zijn.   Suïcidale mensen ervaren vaak een gevoel van eenzaamheid of isolatie, zelfs in de aanwezigheid van anderen. Ook kunnen ze tekenen van schaamte of vernedering vertonen. Er zijn veel verbale aanwijzigingen die erop kunnen wijzen dat iemand in nood is, en dat hij/zij wellicht van plan is om zich van het leven beroven. Als iemand het bijvoorbeeld veel over sterven heeft, dan kan dat een waarschuwingsteken zijn. Zeker als diegene dat normaal gesproken nooit doet.  Er zijn ook andere verbale aanwijzingen waar je op moet letten. Als mensen onderstaande dingen zegge, bijvoorbeeld:   "Het is het gewoon niet waard," "Het is het niet waard om verder te leven," of "Het heeft allemaal geen zin meer." "Ze zullen me missen als ik er niet meer ben," of "Het zal je spijten als ik er niet meer ben." "Ik kan de pijn gewoon niet aan," of "Ik kan niet overal mee omgaan—het leven is te zwaar." "Ik ben zo alleen dat ik het liefste gewoon zou sterven." "Jij/mijn familie/mijn vrienden/mijn vriend(in) zou een stuk beter af zijn als ik er niet was." "De volgende keer neem ik genoeg pillen om de klus te klaren." "Maak je geen zorgen, ik zal er niet zijn om daar mee om te moeten gaan." "Ik zal je binnenkort niet langer in de weg staan." "Niemand begrijpt me—niemand voelt zich zoals ik." "Ik heb het gevoel alsof er geen uitweg is," of "Er is niets dat ik kan doen om het beter te maken." "Ik wou dat ik dood was," of "Ik wou dat ik nooit geboren was." De kans op zelfdoding is niet altijd het grootst als iemand op steen gestoten is. Soms is de kans het grootst als het lijkt of iemand beter aan het worden is.   Een plotselinge verbetering in de stemming kan erop wijzen dat iemand vrede heeft met de beslissing om zich van het leven te beroven. Misschien heeft hij/zij zelfs al een plan opgesteld om het te gaan doen.   Als iemand tekenen van depressie of suïcidale gedachten vertoont heeft en plotseling een stuk gelukkiger lijkt, neem dan onmiddellijk preventieve maatregelen. Mensen die hun zelfdoding aan het plannen kunnen maatregelen treffen om orde op zaken te stellen voordat ze verdergaan. Dit is een zeer groot waarschuwingssignaal, omdat mensen die orde op zaken gaan stellen hun zelfmoordplan al gemaakt kunnen hebben. Iemand die suïcidaal is kan orde op de volgende zaken gaan stellen:   Ze geven hun waardevolle bezittingen weg.   Ze treffen financiële regelingen, zoals het schrijven van een testament.   Ze nemen afscheid van hun dierbaren. Iemand die zelfmoord overweegt kan plotseling op de gekste momenten hartgrondig afscheid gaan nemen van zijn dierbaren. Aangezien suïcidale mensen geen reden hebben om verder te leven, kunnen ze risico's nemen die de dood tot gevolg kunnen hebben. Denk bijvoorbeeld aan roekeloos rijgedrag, of autorijden met alcohol/drugs op. Let op de volgende signalen:   Overmatig gebruik van drugs (legaal of illegaal) en alcohol.    Roekeloos rijgedrag, zoals te hard rijden of onder invloed achter het stuur kruipen.   Onveilige seks, vaak met meerdere partners. Het is verstandig om in de gaten te houden of iemand recentelijk een wapen aangeschaft heeft, of een voorraad legale of illegale pillen aan het inslaan is.  Als iemand vanuit het niets medicijnen lijkt te verzamelen, of nieuwe wapens aanschaft, dan is het belangrijk om snel te handelen. Als hun plan eenmaal in stelling gebracht is  kunnen ze op elk moment proberen zich van het leven te benemen. Suïcidale mensen beginnen zich vaak voorzichtig te isoleren van hun vrienden, familie, of collega's.  Onderneem actie; luister niet alleen naar iemand die beweert "liever alleen gelaten te worden." Als iemand plotseling stopt met dansen op donderdag, of voetbal kijken in het café op zondag, dan kan ook dat een waarschuwingssignaal zijn.  Het overslaan van dergelijke activiteiten, waar iemand voorheen altijd van kon genieten, kan erop wijzen dat iemand zich ongelukkig, depressief, of mogelijk suïcidaal voelt. Suïcidaal depressieve mensen hebben vaak weinig energie om zich van zelfs de meest basale mentale en lichamelijk taken te kwijten. Let vooral op:   Enorme moeite met het maken van alledaagse beslissingen.   Geen interesse meer in seks.   Algeheel gebrek aan energie, bijvoorbeeld door dagen lang in bed te blijven. Als de persoon in kwestie een tiener is, let dan op aanvullende waarschuwingssignalen, en mogelijke triggers voor tieners.  Bijvoorbeeld:   De tiener heeft problemen met familie of justitie. Levensomstandigheden als een recente breuk met een vriendje/vriendinnetje, het verlies van een goede vriend, slechte resultaten op school. Een gebrek aan vrienden, moeite met sociale situaties, of het zich isoleren van goede vrienden. Problemen met de zelfverzorging: onvoldoende of overmatig eten; problemen met de persoonlijke verzorging, zoals weinig douchen, of zorgeloosheid over het uiterlijk (bijv. een tiener die geen make-up meer gaat dragen, of zich niet langer fatsoenlijk kleedt). Het tekenen of schilderen van doodstaferelen. Plotselinge verschuivingen in hun normale gedrag. Denk hierbij aan cijfers die ineens lager uitvallen, drastische veranderingen in karakter, of rebelse acties.   Stoornissen als anorexia of boulimia kunnen ook tot depressie, angst, en mogelijk zelfdoding leiden. Kinderen en tieners die pesten of gepest worden lopen ook meer risico op suïcide. Als jij suïcidale gevoelens  (zoals die hierboven beschreven) ervaart, en gelooft dat je direct risico loopt om zelfmoord te plegen (i.e. als je een plan hebt, en de middelen), bel dan onmiddellijk 112. Er is sprake van een noodgeval. Bel, terwijl je op de hulpdiensten aan het wachten bent, de zelfmoordpreventielijn van (in Nederland)113Online: 0900-0113, of (in België) Het Centrum ter Preventie van Zelfdoding: 1813.  Dit helpt je de wachttijd door te komen , en vermindert het risico dat je een zelfmoordpoging zult ondernemen. Als je suïcidale gedachten en gevoelens hebt maar nog geen plan opgesteld hebt, maak dan een afspraak met een therapeut, psycholoog, of psychiater. Als je situatie verslechtert en je een zelfmoordplan op gaat stellen, bel dan 112. Iemands ervaringen, zowel recente als vroeger, kunnen de kans op zelfdoding ook doen toenemen.   De dood van een geliefde, het verlies van een baan, een ernstige ziekte (zeker een die met chronische pijn gepaard gaat), pesten, en andere stressvolle gebeurtenissen kunnen als trigger voor zelfmoord dienen. Hierdoor loopt iemand meer risico op zelfdoding.   Ook is het van aanmerkelijk belang of iemand al eens eerder een zelfmoordpoging gedaan heeft. Iemand die al eens een poging ondernomen heeft loopt meer kans om dat nog eens te doen. Eén vijfde van de mensen die door zelfdoding om het leven gekomen zijn heeft een eerdere poging ondernomen.   Een voorgeschiedenis van lichamelijk of seksueel misbruik zorgt er ook voor dat iemand meer risico op zelfdoding heeft. De aanwezigheid van onderliggende geestelijke stoornissen, zoals een bipolaire stoornis, depressie, of schizofrenie, is een enorme risicofactor. Maar liefst negentig procent van alle zelfmoordgevallen worden in verband gebracht met depressie en andere geestelijke stoornissen. 66 procent van de mensen die zelfmoord serieus overwogen hebben lijden aan een bepaalde geestelijke stoornis.   Stoornissen die gekenmerkt worden door angst of spanning (bijv. post-traumatisch stress syndroom) en slechte impulsbeheersing (bijv. bipolaire stoornis, gedragsstoornis, en middelenstoornissen), zijn de grootste risicofactoren voor het opstellen van een zelfmoordplan, en zelfmoordpogingen. De symptomen van geestelijke stoornissen die het risico op suïcide verhogen zijn, onder meer: intense angst, paniekaanvallen, wanhoop, hopeloosheid, gevoelens van tot last zijn, verlies aan interesse en plezier, en wanen.   Hoewel de statistische relatie tussen zelfmoord en depressie nogal complex is, lijdt de meerderheid van de mensen die door zelfdoding om het leven komen aan een klinische depressie. .  Mensen die meerdere geestelijke problemen hebben lopen een nog hoger risico op zelfmoord. Iemand die aan twee stoornissen lijdt loopt bijna twee keer zo veel risico als iemand die aan een geestelijke stoornis lijdt. Het risico verdrievoudigt zelfs als iemand drie geestelijke aandoeningen heeft. Wetenschappers weten nog niet zeker of de hoofdoorzaak van zelfmoord door omstandigheden bepaald wordt, of die genetisch bepaald is, of dat er sprake is van een combinatie. Zelfmoord lijkt echter wel in de familie te zitten.  Er is onderzoek dat stelt dat er een genetische oorzaak achter schuilt. Zelfs als iemand dus niet door zijn/haar biologische ouders opgevoed is, ligt deze risicofactor op de loer. Externe invloeden op iemands familieleven kunnen ook een rol spelen. Hoewel iedereen suïcidaal kan worden lopen sommige sociale groepen, statistisch gezien, een hoger risico op zelfmoord dan andere. Als iemand die jij kent risico zou kunnen lopen, overweeg dan het volgende:   De kans op zelfmoord is groter bij mannen. Bij elke leeftijds- en etniciteitsgroep is het zelfmoordgehalte vier keer zo hoog bij mannen als vrouwen. Sterker nog, mannen nemen 79% van alle zelfmoordgevallen voor hun rekening.   Ongeacht het geslacht, LGBT (lesbisch, gay, bisexueel, transgenderist) mensen plegen ongeveer vier keer zo vaak zelfmoord als heteroseksuelen. .  Oudere mensen plegen vaker zelfmoord dan jongere mensen. Mensen tussen de 45 en 59 vertegenwoordigen de grootste groep zelfmoordgevallen. Mensen ouder dan 74 vertegenwoordigen de op één na grootste groep.   Inheemse Amerikanen en blanken plegen, statistisch gezien, vaker zelfmoord dan leden van andere etnische groepen.   Als degene over wie jij je zorgen maakt niet in deze risicogroepen valt, dan betekent dat nog niet dat jij je gerust kunt voelen. Als diegene suïcidale neigingen vertoont, ongeacht leeftijd of geslacht, dan dien je zijn/haar situatie uiterst serieus te nemen. Als hij/zij wel tot een van deze groepen behoort, dan is het risico misschien wel hoger. Als een bekende van je symptomen van suïcidaal gedrag vertoont, dan is het belangrijk om erover te praten met hem/haar. Het is minstens net zo belangrijk dat je dat op een liefdevolle, en onbevooroordeelde manier doet. Wees een goede luisteraar. Behoud het oogcontact, let goed op, en reageer op milde toon. Een goed beginpunt kan zijn: "Het is me opgevallen dat je de laatste tijd wat down bent, en ik maak me daar erg zorgen over. Heb je suïcidale gedachten?"   Als het antwoord daarop ja is, vraag dan: "Heb je al plannen gemaakt voor de zelfdoding?" Als ook daar bevestigend op geantwoord wordt, bel dan onmiddellijk 112! Als iemand al een plan heeft, dan moet hij/zij gelijk hulp krijgen. Blijf bij degene tot de hulp gearriveerd is. Er is een aantal dingen dat behulpzaam lijkt om te zeggen, maar die averechts werken. Die er alleen maar voor zorgen dat iemand zich nog schuldiger gaat voelen, of zich nog meer gaat schamen.  Mijd, bijvoorbeeld, de volgende opmerkingen:   "Morgen weer een dag. Alles zal er beter uitzien morgen." "Het kan altijd slechter. Je zou gelukkig moeten zijn met alles wat je hebt." "Je hebt nog zo veel om naar uit te kijken/Je hebt alles mee!" "Maak je geen zorgen. Alles komt goed." Sommige opmerkingen kunnen de persoon in kwestie het gevoel geven alsof jij zijn/haar gevoelens niet serieus neemt.  AMijd opmerkingen als deze:   "Zo erg is het nou ook weer niet." "Je zou jezelf nooit iets aandoen." "Ik heb me ook wel eens overweldigd gevoeld, en ik ben er overheen gekomen." Als iemand jou in vertrouwen vertelt dat hij/zij suïcidaal is, kom dan niet overeen om het geheim te houden.  Deze persoon heeft zo snel mogelijk hulp nodig. Geheimhouding zal de broodnodige hulp alleen maar uitstellen.
Herken suïcidale denkpatronen. Herken suïcidale emoties. Herken verbale waarschuwingen. Pas op voor plotselinge verbeteringen. Let op tekenen om "puntjes op de i te zetten". Let op roekeloos, gevaarlijk gedrag. Let op de middelen om zelfmoord mee te plegen. Pas op sociale terugtrekking. Let op extreme veranderingen in iemands routine. Let op ongebruikelijk lusteloos gedrag. Let op waarschuwingssignalen bij tieners. Bel 112. Bel een zelfmoordpreventielijn. Bezoek een geestelijke gezondheidsprofessional. Overweeg de levensgeschiedenis en huidige omstandigheden. Bekijk de geestelijke gezondheid van de persoon in kwestie. Bekijk de familiegeschiedenis van zelfmoord. Overweeg de demografische statistieken van zelfmoord. Zet de juiste toon. Breng de kwestie gelijk ter sprake. Maak de situatie niet erger dan die al is. Maak geen geringschattende opmerkingen. Bewaar geen geheimen.
https://www.wikihow.com/Recognize-the-Warning-Signs-of-Suicide https://www.wikihow.com/Recognize-the-Warning-Signs-of-Suicide https://www.wikihow.com/Recognize-the-Warning-Signs-of-Suicide https://www.wikihow.com/Recognize-the-Warning-Signs-of-Suicide https://www.wikihow.com/Recognize-the-Warning-Signs-of-Suicide
Recognizing Mental and Emotional Warning Signs Recognizing Behavioral Warning Signs Dealing With Your Own Suicidal Feelings Recognizing the Risk Factors for Suicide Talking to a Suicidal Person