Algemene etiquetteregels volgen Communiceren door liplezen Gebarentaal gebruiken
Oogcontact maken is een goeie manier om dat te doen. Indien nodig, kun je vanaf een beleefde afstand (niet te dichtbij) een beetje zwaaien of de persoon licht aanraken. Alhoewel je rekening met mensen moet houden en niet moet prikken, wordt het over het algemeen door dove mensen niet als onbeleefd beschouwd om iemand die je kent lichtjes aan te raken om de aandacht te trekken. De schouder is een goeie plek om iemand aan te raken die je niet goed kent; geef een paar korte klopjes. Zodra het algemene onderwerp bekend is, wordt het makkelijker om het gesprek te volgen. Probeer het onderwerp van gesprek niet abrupt te veranderen zonder dat je een pauze inlast voor de verandering.  Pauzeer vaak en vraag of je nog te volgen bent. Als er sprake is van een onderbreking, die de dove persoon misschien niet heeft opgemerkt, zoals de telefoon die overgaat of een klop op de deur, leg dan uit waarom je even wegloopt. Anders denkt de dove persoon misschien dat je klaar bent met het gesprek en dat kan onbeleefd overkomen. Als er een gebarentolk aanwezig is om je te helpen met het gesprek, is het heel belangrijk dat je het gesprek tot de persoon zelf richt en niet tot de tolk (of een andere horende aanwezige). Een tolk weet exact hoe hij of zij de dove persoon het beste helpt begrijpen wat je zegt, dus maak je daar niet druk om. Als je aan het einde van het gesprek belandt, zou je kunnen aanbieden om een korte samenvatting te geven van wat gezegd werd. Dit kan sommige dove mensen helpen, maar is voor andere niet nodig, dus vraag het altijd. Je zou kunnen zeggen, "Helpt het als ik samenvat waar we het net over hadden?" Als je met een doof persoon communiceert, probeer dan je ogen op hetzelfde niveau te houden als die van je gesprekspartner. Je kunt gaan zitten als hij zit, of gaan staan als hij staat. Je moet iets verder wegblijven dan gebruikelijk is bij een normaal gesprek (1-2 meter). Hierdoor is hij in staat om ook al je gebaren te zien.  Zorg ervoor, als je binnen bent, dat er genoeg licht is om je duidelijk te kunnen zien. Kijk, als je buiten bent, in de richting van de zon, zodat er geen schaduw over je gezicht valt en de zon niet in zijn ogen schijnt. Zorg ervoor dat je niets in je mond hebt (kauwgum, je handen), terwijl je praat. Probeer zo gewoon mogelijk te doen. Door te fluisteren of te schreeuwen worden de bewegingen van je lippen verwrongen, en wordt het voor een doof persoon moeilijk om je woorden te volgen. Het is ook lastiger om je te begrijpen, als je de bewegingen van je mond overdrijft.  Je stem verheffen helpt alleen als de persoon er specifiek om vraagt. Spreek een beetje langzamer, als je dat gevraagd wordt. Je ogen en gezichtsuitdrukking helpen om de toon en inzet van je conversatie over te brengen, dus het is belangrijk om oogcontact te houden. Doe je best om je hoofd niet weg te draaien, terwijl je praat.  Probeer er verder voor te zorgen dat je gesprekspartner ook oogcontact houdt. Als je bijvoorbeeld uitlegt hoe een voorwerp gebruikt moet worden en hij kijkt naar het voorwerp, wacht dan totdat hij weer naar jou kijkt voordat je verder gaat.  Als je een zonnebril draagt, zet die dan af. Als je gezichtsuitdrukkingen kunt toevoegen om je punt te maken, zoals glimlachen, met je ogen rollen of je wenkbrauwen optrekken, doe dat dan waar het gepast is. Het kan handig zijn om een beetje beweging of attributen aan je gesprek toe te voegen. Je kunt wijzen (wijzen wordt over het algemeen door dove mensen niet als onbeleefd ervaren) of de dingen waarover je praat omhoog houden, of handelingen nadoen (zoals drinken of springen of eten) om je woorden te illustreren. Je kunt vingers opsteken om getallen aan te duiden, in de lucht schrijven om aan te geven dat je een brief schrijft, en zo verder. Sommige (maar niet alle) dove mensen communiceren via gebarentaal. De meeste landen hebben hun eigen, nationale gebarentalen. Die wijken nogal af van de gesproken talen en volgen in het algemeen niet dezelfde geografische verdeling (de gebarentaal in het Verenigd Koninkrijk is bijvoorbeeld, heel anders dan de gebarentaal, die in de Verenigde Staten wordt gebruikt. Gebarentalen zijn natuurlijke talen, met hun eigen grammatica en zinsbouw; bijvoorbeeld, de Engelse zin "I give to you" is één woord (of gebaar) in American Sign Language (ASL). Als je nieuw bent in het gebruik van gebarentaal, kun je beginnen met het leren van de letters van het alfabet en de cijfers. Als je deze kent, kun je op een rudimentaire manier communiceren en ben je op weg naar ontspannen 'gebaren'.  Ga naar https://www.startasl.com/american-sign-language-alphabet om het alfabet in ASL te oefenen. Ga naar http://www.lifeprint.com/asl101/pages-signs/n/numbers.htm om de cijfers te oefenen. Door een paar sleutelzinnen te leren, ben je snel op weg met gebarentaal. Frases als  alsjeblieft', 'dankjewel' en 'hallo' kunnen in veel contexten worden gebruikt om vriendelijkheid en respect over te brengen. In ASL worden deze frases als volgt uitgebeeld:  Om 'alsjeblieft' te gebaren: leg je hand plat tegen je borst en draai met de klok drie keer een rondje.  Om 'dankjewel' te gebaren: raak met je vingers (en vlakke hand) je lippen aan. Beweeg je hand dan in de richting van je gesprekspartner.  Om 'hallo' te gebaren: raak met je hand met je handpalm naar beneden je voorhoofd aan. Til die dan van je voorhoofd weg (net zoals in een saluut). Als je goed wilt worden in gebarentaal, zul je grammatica moeten studeren, de taalstructuur moeten begrijpen en je vocabulaire moeten uitbreiden. Je zult ook veel moeten oefenen. Gebarentaal komt, net als alle andere talen, niet aanwaaien.  Ga op les op een school bij je in de buurt of bij een dovenorganisatie. Ga bij een gebarentaalclub. Oefen met een dove vriend. Je moet onthouden dat niet elk doof persoon gebarentaal gebruikt. Je moet, voordat je een gesprek begint, zeker weten dat de persoon gebarentaal gebruikt. Begin met het vragen van de aandacht van de persoon. Gebaar dan het woord 'hallo'. Als de persoon in gebarentaal reageert, kun je verder gaan met wat je wilde zeggen. Onthoud dat er verschillende gebarentalen zijn. Het kan zijn dat degene met wie je wilt praten een andere vorm van gebarentaal gebruikt. Als je met gebarentaal communiceert, is het belangrijk om je handen in beeld te houden. Let erop dat je handen en lichaam in de richting staan van de persoon met wie je praat.  Gebaar met je handen voor je, op borsthoogte. Als je om een of andere reden moet wegdraaien, leg dan uit wat je gaat doen en las een korte pauze in het gesprek in.
Trek de aandacht van de ander voordat je probeert te praten of te communiceren. Bedenk wat de kern van je verhaal is. Leg onderbrekingen uit. Praat met de persoon, niet met de tolk. Bied aan om samen te vatten. Blijf in beeld. Speek met je normale stem en toon. Houd oogcontact. Gebruik gebaren en beeld dingen uit. Stel je taal vast. Leer de letters en cijfers. Oefen veel voorkomende zinnetjes. Verbeter je begrip van gebarentaal. Weet zeker dat de persoon gebarentaal begrijpt. Ga met je handen en lichaam naar de persoon toe staan.
https://www.wikihow.com/Communicate-With-Deaf-People https://www.wikihow.com/Communicate-With-Deaf-People https://www.wikihow.com/Communicate-With-Deaf-People
Following General Etiquette Communicating Through Lip-Reading Using Sign Language