Het gesprek voeren Besluiten wat je gaat zeggen Alternatieven zoeken
Geef jezelf een korte tijdsperiode waarin je het gesprek als werkgever voert en bied je kort daarna dan aan als vriend. Als je vriend wil praten nadat hij of zij de kans heeft gekregen om af te koelen en over de situatie na te denken, spreek dan af om na het werk elkaar te ontmoeten, iets te gaan drinken of een hapje te gaan eten en verder te praten. Houd het eigenlijke gesprek wel zo kort mogelijk. Maak onderscheid tussen je rol als werkgever en je rol als vriend en houd ze apart van elkaar. Wanneer je je vriend vertelt dat hij of zij ontslagen is, moet je je gedragen als baas en niet als vriend. Dit is belangrijk voor zowel je eigen gemoedstoestand en voor de manier waarop je vriend deze handeling waarneemt. Wees duidelijk over de beslissing om hem of haar te ontslaan en deel dit direct mee. Om de hete brij heendraaien of humor gebruiken zal deze klap waarschijnlijk niet verzachten voor de ander. Het kan de ander zelfs een verkeerde indruk geven dat het ontslag nog teruggedraaid kan worden zodat hij of zij misschien kan blijven. Het is niet aardig om de ander valse hoop te geven en het kan je vriendschap uiteindelijk zelfs nog meer beschadigen. Maak de ander duidelijk dat jullie vriendschap een aparte zaak is en dat jij, of het bedrijf hem of haar betaalt voor het goed uitvoeren van de baan, maar dat de prestaties van de ander niet aan de verwachtingen voldoen. Het ontslag is puur een economische kwestie. Verzacht de situatie door uit te leggen dat wat jou betreft je werksituatie losstaat van je sociale leven en de relaties die je met anderen hebt. Verzeker je vriend dat jullie vriendschap buiten het werk op dezelfde basis blijft bestaan als dat altijd het geval was. Leg uit hoe de ontslagvergoeding werkt, help je vriend bij het opruimen van zijn of haar werkplek en doe allerlei andere kleine aardigheidjes voor hem of haar waarvan je ook zou willen dat jouw baas ze voor jou zou doen in een dergelijke situatie. Bied aan om datgene te doen wat je kunt doen om je vriend te helpen om ander werk te vinden. Denk erover om hem of haar als onderdeel van je rol als vriend een uitstekende referentie mee te geven en je hulp aan te bieden bij het schrijven en aanpassen van sollicitatiebrieven en een cv. Zoek voor het gesprek naar vacatures zodat je van tevoren al een alternatief hebt bedacht waar je het straks over kunt hebben. Je vriend voelt zich misschien gekwetst en boos. Als je je vriend blijft lastig vallen met telefoontjes om een voetbalwedstrijd te gaan kijken zoals jullie dat regelmatig deden, dan kun je de zaak verergeren. Laat weten dat je beschikbaar bent, maar laat de ander de eerste stap zetten en de voorwaarden bepalen. Stuur je vriend een sms om te laten weten dat je voetbal gaat kijken en dat je het leuk zou vinden als je wat gezelschap zou hebben, maar laat de ander zelf een beslissing nemen. Voorkom dat je de ander een schuldgevoel aanpraat zodat de hij of zij zich gedwongen voelt om met je om te gaan. Los van wie je vriend ontslaat zal hij of zij zich waarschijnlijk gekwetst voelen en zich schamen om het verliezen van een baan. Het kan zijn dat je vriend uit boosheid dingen gaat zeggen tegen iedereen die het maar wil horen. Het feit dat een vriend hem of haar ontslaat zal de zaken echter duidelijk ingewikkelder maken. Als je je vriendschap met de ander niet wilt verliezen, dan moet je als je het proces ingaat begrijpen dat je vriend jou de schuld zou kunnen geven. Je moet jezelf erop voorbereiden om met die reactie om te kunnen gaan. Stel je het ergste of pijnlijkste ding voor dat je vriend uit boosheid tegen je zou kunnen zeggen. Neem aan dat dit ook daadwerkelijk gezegd wordt tijdens het gesprek en vat het niet persoonlijk op. Overweeg om een script te schrijven en dit te onthouden. Houd je aan het script. Zorg ervoor dat je tijdens de confrontatie niet naar woorden hoeft te zoeken. Vertel zo beknopt en eerlijk mogelijk wat er gaat gebeuren. Je moet het verhaal net zo vertellen als dat je dat bij een andere werknemer zou doen.  Als je baas je gezegd heeft dat je je vriend moet ontslaan, is het prima om de verantwoordelijkheid af te schuiven. Leg de redenen voor het ontslag zo eerlijk mogelijk uit en bied je medeleven aan je vriend aan. Ook al ben je het met de redenering van je baas eens, dit is waarschijnlijk niet het tijdstip waarop je dat moet zeggen: "Het is niet aan mij om deze beslissing te nemen. Ik wou dat het anders was, maar ik ben aan handen en voeten gebonden."  Als je vriend iets gedaan heeft dat onethisch is of schadelijk voor het bedrijf en het is jouw beslissing om hem of haar te ontslaan voor het belang van het bedrijf, concentreer je dan op de andere werknemers aan wie je net zoveel verschuldigd bent als aan je vriend. "We kennen elkaar al heel lang en je bent mijn vriend, maar ik kan op deze manier niet werken. Ik moet ook aan al mijn andere werknemers denken. Als ik niet naar hen luister, kan dit bedrijf kapotgaan."  Als je vriend zijn werk niet goed genoeg uitvoert of niet geschikt is voor de werkzaamheden die hij toegewezen heeft gekregen, zie het gesprek dan als een gunst en een mogelijkheid voor je vriend om ergens anders wel succes te kunnen hebben, in plaats van te falen: "Ik zou je graag op een plek willen zien waar je gelukkig bent en waar je je talenten in kunt zetten op de manier waarop je dat verdient. Ik vind het jammer dat dit niet die plek is." Je vriend wordt tenminste niet ontslagen door een eikel die niet om zijn of haar gevoelens geeft. Benader de taak als een ongelukkige mogelijkheid om je kennis over je vriend in te kunnen zetten en daarmee het ontslagproces zo glad en zo pijnloos mogelijk te kunnen laten verlopen. Als het mogelijk is om je vriend nog een kans te geven, stel dan een duidelijke tijdsperiode vast om zijn of haar prestaties te verbeteren door je vriend te coachen of te trainen aan de hand van een aantal specifieke doelen. Plan wekelijks een gesprek in om de voortgang van je vriend te bespreken.  Wees duidelijk dat je vriend ontslag zal krijgen als hij of zij de nieuwe doelen niet behaalt in de vastgelegde tijdsperiode. Als het je vriend niet lukt, zet het ontslagproces dan in werking. Je weet in ieder geval dat je hem of haar zoveel mogelijk kansen hebt gegeven. Leg je gesprek vast en bewaar het verslag bij je personeelsdossiers. Het kan zijn dat je je tegen bewaren moet verweren door te verwijzen naar de verslagen waarin jullie vorige gesprekken vastgelegd zijn, dus leg alles goed vast. Als je er de bevoegdheid voor hebt, kun je overwegen om het takenpakket van je vriend aan te passen zodat hij of zij in feite gedegradeerd wordt, of je vriend de mogelijkheid geven om zelf ontslag te nemen om zo gezichtsverlies te voorkomen. Je zult dan een soortgelijk gesprek moeten hebben en je vriend moeten laten weten dan zijn prestaties niet aan de verwachtingen voldoen. Vertel ook dat je jullie vriendschap echter wel waardeert en dat je hem of haar daarom de kans wilt geven om een baan aan te nemen met minder verantwoordelijkheden.  Pas het takenpakket zo aan dat de zwakten van je vriend minder sterk naar voren komen in deze nieuwe baan. Zo creëer je een win-winsituatie. Je vriend kan of het bedrijf verlaten en op zoek gaan naar een baan die beter bij hem of haar past, of blijven en een functie uitvoeren waarin hij of zij succesvol kan zijn.  Je kunt ook nadenken over een promotie of overplaatsing. Dit kan wel gezien worden als het afschuiven van de verantwoordelijkheid op iemand anders.  Als je echter een oplossing kunt vinden om je vriend ergens anders te laten werken en hem of haar niet direct te hoeven ontslaan, dan kun je een onaangename confrontatie uit de weg gaan. Je lost beide problemen op als je voor je vriend een baan kunt vinden bij een gelijksoortig bedrijf. Het kan zijn dat er bij het ontslaan van je vriend te veel sprake is van belangenconflicten. Praat met een leidinggevende, ondergeschikte of de personeelsafdeling van het bedrijf als dit het geval is en bedenk een plan voor een andere handelswijze.
Maak het proces zo kort mogelijk. Kom direct ter zake. Leg uit dat je jullie vriendschap waardeert. Steun je vriend tijdens het ontslagproces. Wacht een tijdje voordat je als vriend contact opneemt met de ander. Anticipeer op de reactie van je vriend. Bedenk wat je gaat zeggen. Probeer om het gesprek te zien als een mogelijkheid om de ander te steunen in plaats van als een last op je schouders. Bedenk een plan om de prestaties van je vriend te kunnen verbeteren. Verander de functietitel of functiebeschrijving van je vriend. Laat iemand anders het gesprek voeren.
https://www.wikihow.com/Fire-a-Friend https://www.wikihow.com/Fire-a-Friend https://www.wikihow.com/Fire-a-Friend
Having the Conversation Deciding What to Say Finding Alternatives