De eigenschappen van HSP leren waarderen HSP begrijpen Leven met hooggevoeligheid Rustig worden als het je allemaal te veel wordt
Omdat hooggevoelige mensen subtiele veranderingen eerder opmerken, herkennen ze gevaar vaak eerder dan anderen. Dr. Aron heeft dit ervaren toen ze haar hele gezin van een brand redde doordat zij toen het vuur oplichtte meteen wakker werd. Om haar cliënten na te laten denken over hoe waardevol het kan zijn om HSP te hebben, geeft Dr. Aron ze de volgende opdracht: “Probeer je een of meer situaties in het verleden te herinneren waarin jouw hooggevoeligheid jou of iemand anders heeft beschermd tegen ernstig lijden, tegen een groot verlies, of zelfs van de dood gered heeft.” Iedereen heeft verschillende karaktereigenschappen en er bestaat geen 'goede' of 'verkeerde' manier om je te voelen of om op dingen te reageren. Accepteer het feit dat jouw hooggevoeligheid, in vergelijking tot anderen, niet betekent dat je minderwaardig bent. HSP oftewel hooggevoeligheid zien als een deel van jouw unieke persoonlijkheid, in plaats van als een stoornis of een belemmering, kan je helpen het te accepteren. Veel mensen (en niet alleen hooggevoelige mensen) hebben een stemmetje in hun hoofd dat ze constant kritiek geeft. Je moet deze innerlijke criticus uitdagen, vragen stellen en uiteindelijk het zwijgen opleggen, terwijl je leert als een goede vriend te behandelen, en niet als een vijand. Onderdeel hiervan is het herkennen als je negatieve gedachten hebt, en vervolgens in staat zijn die gedachten te stoppen en opnieuw te formuleren. Zo kan het zijn dat dat stemmetje van binnen tegen je zegt: “Ik schaam me er zo voor dat ik de enige op mijn werk ben die ooit gehuild heeft terwijl iedereen het zag. Er is vast iets heel erg mis met mij”. Je kunt die gedachten stoppen en het idee opnieuw formuleren als: “Ik ben gevoelig en daar is niks mis mee. Ook al huil ik soms op mijn werk, ik ben ook degene die mijn collega’s zonder aarzelen in vertrouwen nemen als ze advies nodig hebben of als ze een luisterend oor zoeken voor hun persoonlijke problemen.” Maak een lijst van alle unieke eigenschappen die jij hebt dankzij je hooggevoeligheid. Schrijf dan onder iedere karaktertrek op welke manier het een positieve en waardevolle eigenschap vormt. Dit kan je helpen erachter te komen hoe bijzonder je bent. Zo kun je bijvoorbeeld opschrijven: “ik ben me bewust van de gevoelens van anderen”. Daarnaast kun je alle voordelen die dat heeft opschrijven: je bent een goede vriend, je probeert aardig voor anderen te zijn, je hebt het meteen door wanneer iemand een knuffel of een glimlach nodig heeft, en je bent in staat te bemiddelen tussen twee mensen die met elkaar overhoop liggen. Iemand die hooggevoelig is is zich waarschijnlijk bewust van zijn of haar persoonlijke eigenschappen in sociale situaties en binnen relaties met anderen. Het kan zijn dat jij hooggevoelig bent als je de volgende karaktereigenschappen op jou van toepassing zijn:  Je wordt sterk beïnvloed door de stemmingen van anderen Je hebt in grote mate begrip voor zowel mensen die je kent als mensen die je niet kent Je bent je zeer bewust van hoe jouw gevoelens, je gedrag en je woorden van invloed zijn op anderen Je wordt zenuwachtig als anderen naar je kijken terwijl je ergens aan werkt of aan een wedstrijd meedoet Je merkt subtiele verschillen op in je omgeving die andere mensen niet opmerken Je raakt overgestimuleerd in sociale situaties met veel mensen en hebt na afloop zin om weg te gaan en wat tijd alleen door te brengen Mensen die in hoge mate gevoelig zijn worden vaak meer beïnvloed door hun emoties dan andere mensen. Als je hooggevoelig bent is de kans groot dat één of meerdere van onderstaande eigenschappen op jou van toepassing zijn:  Je hebt de neiging je terug te trekken in je eigen gedachten Je voelt een sterke relatie met kunst of muziek Je hebt de neiging snel te schrikken of je ergens over te verbazen Je hebt moeite je aan te passen aan veranderingen in je leven Je hebt snel het gevoel dat iets je niet zal lukken of dat je een deadline niet zult halen Hoewel veel van de eigenschappen van mensen met HSP emotioneel of sociaal zijn, komen er ook bepaalde lichamelijke kenmerken bij kijken. Deze symptomen kunnen het gevolg zijn van het feit dat mensen met HSP vaak een gevoeliger zenuwstelsel hebben, wat zowel hun emoties als hun lichaam beïnvloedt. Als je hooggevoelig bent kan het zijn dat je vaak de volgende lichamelijke symptomen ervaart:  Acute gevoeligheid of pijn Overmatig reageren op harde geluiden, fel licht of sterke geuren Een sterk effect ondervinden van geneesmiddelen, stimuleren middelen (koffie), of alcohol Sterk reageren op honger (verminderde concentratie of een slecht humeur) Hooggevoelige mensen hebben eigenschappen die eigenlijk heel waardevol zijn. Als jij hooggevoelig bent ben je in staat om dingen op te merken die anderen niet in de gaten hebben. De kans is groot dat jij in staat bent fouten te voorkomen of op te merken die anderen over het hoofd zouden zien, je lang achter elkaar te concentreren, je op een creatieve manier te uiten en heel goed fijne motorische bewegingen uit kunt voeren. Daarbij komt nog dat veel mensen die hooggevoelig zijn erg goed zijn in zelfreflectie en zich erg bewust zijn van zichzelf, waardoor ze instinctief de behoeften en emoties van anderen aanvoelen en vaak zonder moeite verbale en non-verbale sociale signalen oppikken. Dit zijn belangrijke vaardigheden die in het leven goed van pas kunnen komen. Mensen die hooggevoelig zijn moeten op een effectieve manier met stress omgaan omdat hun overgevoelige zintuigen en hun gevoelige zenuwstelsel ervoor zorgen dat ze sneller last hebben van stress dan anderen. Als je hooggevoelig bent krijg je waarschijnlijk last van stress als je probeert aan verwachtingen van buitenaf te voldoen terwijl je lichaam tegen je zegt dat je even pauze nodig hebt om je accu op te laden en alles weer op een rijtje te krijgen.  Stress leidt tot een fysiologische reactie in je lichaam. Het zorgt ervoor dat je lichaam meer cortisol en adrenaline gaat aanmaken, waardoor er in je lichaam een zogenaamde 'vluchtreactie' optreedt. Daarnaast zorgt stress ervoor dat je lever meer glucose gaat aanmaken, dat je hartslag toeneemt, dat je bloedvaten wijder worden, dat je sneller gaat ademhalen, dat je spieren zich aanspannen en dat je last van je maag krijgt, waardoor je misschien zelfs moet overgeven.  Onbehandelde of aanhoudende stress kan het risico verhogen op hoge bloeddruk, een hartaanval, een hersenbloeding, chronische hoofdpijn en aanhoudende vermoeidheid. Mensen die hoog- of overgevoelig zijn hebben vaak de neiging om te veel of juist te weinig sociale contacten te hebben. Het is belangrijk dat je de juiste balans vindt tussen buitenshuis zijn (en je comfortzone verlaten!) en jezelf de ontspanning gunnen die je zo nodig hebt, in de vorm van tijd voor jezelf in een vertrouwde omgeving.  Als je te veel buitenshuis bent kan het gebeuren dat je meer naar externe in plaats van naar interne verwachtingen luistert, waardoor je al snel een overmatige hoeveelheid prikkels ontvangt en het je allemaal te veel wordt. Dit kan leiden tot lichamelijke symptomen van stress, zoals hoofdpijn, vermoeidheid, gespannen spieren en slaapproblemen.  Als je te veel tijd binnenshuis doorbrengt, loop je het risico dat je waardevolle activiteiten en ervaringen misloopt. Bovendien kan het dan steeds moeilijker worden om de deur uit te gaan, omdat je steeds minder gewend raakt aan onbekende of ongemakkelijke situaties. Als je je rusteloos en eenzaam begint te worden, kan het een goed idee zijn om jezelf ertoe aan te zetten meer sociale activiteiten te ondernemen. Iedereen heeft genoeg slaap nodig om optimaal te kunnen presteren, maar voor hooggevoelige mensen is slaap vaak nog belangrijker. Slaap helpt je lichaam te herstellen en geeft je de kans je gevoelens op een effectieve manier te verwerken. Mensen met HSP hebben vaak meer moeite met nachtdiensten en doen er langer over om te herstellen van een jetlag.  Te weinig slaap kan leiden tot geheugenproblemen, een slecht humeur, een verminderd beoordelingsvermogen, en chronische gezondheidsproblemen.  Te weinig slaap leidt vaak ook tot chronische stress en kan bovendien tot gevolg hebben dat je minder goed in staat bent op een effectieve manier met stress om te gaan. Hooggevoelige mensen zijn vaak perfectionistisch en gunnen zichzelf vaak te weinig tijd om te ontspannen en iets voor zichzelf te doen. Tijd in je schema opnemen om te doen wat je leuk vindt of om zomaar wat te 'spelen' kan je helpen te ontspannen en je stress onder controle te krijgen. Activiteiten waar iemand met HSP plezier aan kan beleven zijn bijvoorbeeld een boek lezen, in de tuin werken of een nieuw recept uitproberen. Dr. Aron beweert dat hooggevoelige mensen een vorm van rust vinden door middel van 'buitenaardse zaken', oftewel door in contact te komen met dingen die groter zijn dan zijzelf. Dit kun je bereiken door middel van meditatie, yoga, door te bidden of gewoon door de dingen bewust waar te nemen. Transcendentie, oftewel het overstijgen van het gewone, geeft je geest de kans om uit te rusten terwijl je toch bij je bewustzijn bent, wat je kan helpen beter met stress om te gaan en je een algeheel gevoel van rust kan geven. Meditatie kan je helpen je bewuster te worden van je gedachten, je gevoelens en van wat je op dat moment aan het doen bent. Het kan ook helpen je bloeddruk verlagen, stress te verminderen en ertoe leiden dat je beter voor jezelf gaat zorgen. Hooggevoelige mensen vinden het vaak moeilijk om hun eigen grenzen te bepalen. Daardoor raken ze vaak te sterk betrokken bij de levens van anderen, worden ze te snel intiem met andere mensen en worden ze vaak te sterk beïnvloed door andermans emoties. Persoonlijke grenzen kunnen flexibel zijn en geven je de mogelijkheid alleen datgene met anderen te delen wat je wilt delen, terwijl je tegelijkertijd dingen voor jezelf kunt houden als je dat wilt. Probeer niet ontmoedigd te raken als je het in het begin moeilijk vindt om je eigen grenzen te bepalen; zie het als een proces, in plaats van je alleen maar op een specifiek eindresultaat te focussen.  Het bepalen van je persoonlijke grenzen kan je op de volgende manieren helpen: Het kan je helpen de mate van intimiteit of betrokkenheid te bepalen waarbij jij je op je gemak voelt Het kan je helpen het belang te evalueren van je eigen behoeften, zonder dat je daarbij de behoeften van anderen volledig negeert.   Voorbeelden van het bepalen van persoonlijke grenzen zijn bijvoorbeeld tegen je collega’s zeggen dat je liever geen kantoorroddels wilt horen of tegen een vriend of vriendin durven zeggen dat je wat tijd voor jezelf nodig hebt om bij te komen. Je zou bijvoorbeeld tegen een collega kunnen zeggen: “Ik waardeer het dat je me bij het gesprek betrekt, maar ik zou het liever over andere dingen hebben in plaats van over het privéleven van onze collega’s.” En je zou bijvoorbeeld tegen een vriendin kunnen zeggen: “Janet, ik weet dat je door een moeilijke periode gaat vanwege je scheiding, en ik wil er echt graag voor je zijn, maar ik heb vanavond even pauze nodig om bij te tanken. Vind je het goed om morgen koffie te gaan drinken, zodat ik je dan alle aandacht kan geven die je verdient?” Bedenk voor jezelf wat de positieve kanten zijn van het hebben van een hooggevoelig karakter (zie: “De eigenschappen van HSP leren waarderen”). Zeg tegen jezelf dat jouw reactie op een bepaalde situatie een normaal onderdeel is van jouw hooggevoelige karakter, en dat je absoluut nergens bang voor hoeft te zijn. Probeer te letten op die dingen om je heen die het belangrijkst voor je zijn en concentreer je alleen daarop. Een mantra is een woord of zinnetje waar je rustig van wordt. Het kan een inspirerend citaat zijn, een zin die voor jou veel betekenis heeft, of een gebed. Door je op een mantra te concentreren geef je jezelf de kans heel even te mediteren waardoor je lichaam minder sterk op stress reageert, zodat je je beter kunt concentreren op het hier en nu. Voorbeelden van mantra’s zijn: “Ik ben oké zoals ik ben”, “Ik heb dit onder controle” of “Dit is zo voorbij”. Mensen die hooggevoelig zijn voelen zich vaak sterk verbonden met muziek. Vaak reageren ze op een emotionele manier op muziek, waardoor ze rustig worden als ze op momenten met te veel prikkels naar rustgevende muziek luisteren. Probeer terwijl je naar muziek luistert te letten op je innerlijke stemming en op de geluiden van de muziek, zodat je je als vanzelf afsluit voor andere stressfactoren van buitenaf. Het klinkt misschien raar, maar soms moet je als het je allemaal te veel wordt gewoon even je ogen dicht doen. Door je ogen dicht te doen kun je je makkelijker afsluiten voor de overdaad aan visuele prikkels, waardoor je jezelf minder blootstelt aan stress van buitenaf. Diep ademhalen met je ogen dicht kan ervoor zorgen dat je rustiger wordt. Als jij iemand bent met HSP kan het zijn dat je vaker een pauze in je schema moet inlassen, vooral als je veel verschillende dingen te doen hebt of weet dat je naar een plek gaat waar veel mensen zijn. Je kunt zelfs om de zoveel tijd een wekker zetten zodat je zeker weet dat je op tijd pauze neemt. Op die manier kun je voorkomen dat er te veel prikkels op je afkomen en dat het je allemaal te veel wordt. Wandelen biedt twee voordelen: aan de ene kant is het een vorm van lichamelijke inspanning, waardoor je spieren zich kunnen ontspannen en je een eventueel overschot aan energie kwijtraakt, terwijl het je ook de mogelijkheid geeft te ontsnappen een stressvolle prikkels. Ga als het kan buiten wandelen. Buiten zijn is vaak ontspannender dan je bewegen in een drukke, afgesloten ruimte; mooie uitzichten in de vrije natuur betekenen voor hooggevoelige mensen bovendien vaak een verlichting. Als je merkt dat je snel begint te ademen (hyperventilatie), probeer dan je ademhaling onder controle te houden door eerst in 5 seconden diep in te ademen, je adem 5 vervolgens 5 seconden lang in te houden, en daarna in 5 seconden uit te ademen. Haal vervolgens 2 keer normaal adem en herhaal de ademcyclus van 3 keer 5 seconden. Dit geeft je lichaam een teken dat een zogenaamde vecht- of vluchtreactie nergens voor nodig is.
Probeer je een situatie te herinneren waarin jouw hooggevoeligheid jezelf of iemand anders serieus geholpen heeft. Stop jezelf met anderen te vergelijken. Negeer je 'innerlijke criticus'. Concentreer je op de positieve kanten van de eigenschappen die bij jouw hooggevoeligheid horen. Herken de sociale signalen die iemand met HSP afgeeft. Evalueer je emotionele eigenschappen. Let op lichamelijke symptomen van HSP. Denk eens na over de voordelen van hooggevoeligheid. Houd je stressniveau onder controle. Zorg voor precies de goede hoeveelheid sociale contacten. Zorg dat je voldoende rust krijgt. Gun jezelf voldoende vrije tijd. Ga op zoek naar het buitengewone. Stel grenzen voor jezelf. Probeer anders tegen de situatie aan te kijken. Herhaal een mantra voor jezelf. Luister naar rustgevende muziek. Sluit je af voor prikkels. Gun jezelf af en toe even pauze. Ga een stukje lopen. Houd je ademhaling onder controle.
https://www.wikihow.com/Learn-to-Cope-if-You-Are-a-Highly-Sensitive-Person https://www.wikihow.com/Learn-to-Cope-if-You-Are-a-Highly-Sensitive-Person https://www.wikihow.com/Learn-to-Cope-if-You-Are-a-Highly-Sensitive-Person https://www.wikihow.com/Learn-to-Cope-if-You-Are-a-Highly-Sensitive-Person
Valuing HSP Characteristics Understanding HSP Living as an HSP Calming Down when Overwhelmed