Actief luisteren De weg wijzen naar verdere ondersteuning Emoties onderkennen
Het is belangrijk om ervoor te zorgen dat de persoon die je steun nodig heeft een gevoel van vertrouwelijkheid heeft. Een lege kamer is de beste optie als deze beschikbaar is. Een onbezette hoek is echter voldoende als er geen kamers vrij zijn. Spreek op gedempte toon, vooral als er mogelijk anderen langs kunnen lopen en onwillekeurig meeluisteren.  Beperk afleiding zoveel mogelijk. Kies een stille plek zonder de afleiding van televisie, radio of andere elektronische apparaten. Zorg er ook voor dat je geen andere dingen doet, zoals sms'en of door je portemonnee struinen terwijl de persoon aan het praten is. Een alternatief voor een privéruimte kan een wandeling zijn. In plaats van ergens te gaan zitten, kunnen jij en de andere persoon een ontspannen wandeling maken en onderwijl wat praten. Hierdoor kan de persoon zich vaak meer op zijn gemak voelen bij het bespreken van zijn of haar problemen. Actief luisteren kan ook via de telefoon. Het is echter wel belangrijk dat je het gesprek alleen dan voert wanneer er niet te veel afleiding is. Je kunt de persoon vragen wat er gebeurd is of hoe hij zich voelt. Essentieel hierbij is om de ander te verzekeren dat je er bent om te luisteren. Het is belangrijk dat de persoon het gevoel heeft dat je echt geïnteresseerd bent in wat hij/zij te zeggen heeft en dat je hem/haar oprecht wilt ondersteunen.  Gebruik open vragen om het gesprek te begeleiden en de discussie te stimuleren. Goede open vragen geven je een idee wat de persoon denkt.  Je vragen moeten beginnen met woorden als 'hoe' en 'waarom' en een gesprek stimuleren in plaats van antwoorden die maar uit één woord bestaan. Enkele voorbeelden van open vragen zijn: 'Wat is er gebeurd?', 'Wat ga je nu doen?', 'Hoe voelde je je daarbij?', 'Hoe voelde je je op dat moment?' Kijk naar de persoon die met je praat en geef hem of haar je onverdeelde aandacht. Het hebben van je onverdeelde aandacht zal de ander helpen zich meer gehoord doen voelen.  Oogcontact is belangrijk zodat de persoon weet dat je naar hem of haar luistert. Zorg er echter voor dat het oogcontact niet te groot is. Zorg ervoor dat je niet naar de ogen van de ander blijft staren. Gebruik open lichaamstaal en andere non-verbale aanwijzingen om te laten zien dat je luistert. Probeer af en toe te knikken en te glimlachen als het nodig is. Zorg er ook voor dat je je armen niet over je armen doet, omdat dit afwerend is en de persoon misschien niet goed reageert op deze houding. Empathie is een belangrijk onderdeel om iemand te helpen zich gesteund te voelen. Om meer empathie weer te geven, is het belangrijk dat je duidelijk begrijpt wat de persoon probeert aan te geven. Bevestigen en opnieuw formuleren wat de ander heeft gezegd is een goede manier om er zeker van te zijn dat je de ander begrijpt. Die zal zich ook meer gesteund en beter begrepen voelen.  Herhaal de woorden van de ander niet gewoon maar op een robotachtige manier. Herformuleer om je aanpak meer in een gespreksvorm te gieten. Zorg er wel voor dat je, terwijl je herhaalt wat de persoon zegt en zijn of haar woorden gebruikt. Je zou dingen kunnen zeggen als 'Het klinkt alsof je zegt dat…' of 'Wat ik hoor is...' of een soortgelijke manier van reageren. Dit maakt de persoon duidelijker dat je echt luistert. Onderbreek de persoon niet als die aan het woord is. Toon in plaats daarvan steun door de ander de kans te geven om ononderbroken zijn of haar gedachten en gevoelens te verwoorden. Reflecteer alleen op wat de ander heeft gezegd als er een natuurlijke stilte in het gesprek valt of wanneer het duidelijk is dat ze wachten op een reactie. Dit is niet het moment om een oordeel te vellen of kritisch te zijn. Luisteren en empathie tonen betekent niet dat je het noodzakelijkerwijs eens bent met wat de persoon zegt; het is eerder een weerspiegeling van het feit dat je om hem of haar geeft en om dat wat hij of zij ervaart. Zeg liever geen dingen als, 'Ik heb het je gezegd', 'Het is echt niet zo erg', 'Het kan niet zo erg zijn', 'Je overdrijft' of andere kritische of bagatelliserende opmerkingen. Jouw taak op dit moment is gewoon om steun te geven en empathie te tonen. Als de persoon het gevoel heeft meer emotionele steun nodig te hebben, dan is het waarschijnlijk dat er iets niet in balans is in zijn of haar leven. Dit is een goede kans om te helpen onderzoeken welke acties de ander kan ondernemen, om weer emotioneel in balans te komen.  De persoon heeft misschien niet meteen het antwoord en dat is oké. Dring niet meteen aan op een beslissing. Het kan zijn dat hij/zij eerst alleen maar gehoord wil worden en de bevestiging dat de eigen gevoelens ertoe doen. Stel 'wat-als' vragen. 'Wat-als' vragen zullen de persoon helpen om te brainstormen over mogelijke actiestappen die hij of zij misschien niet eerder heeft overwogen. Het presenteren van opties in een vraagformaat is minder bedreigend en de persoon zal waarschijnlijk niet het gevoel hebben dat hem of haar verteld wordt wat hij of zij moet doen. Deze aanpak stelt je in staat om suggesties te geven op een ondersteunende manier, zonder dat je de ander alles uit handen neemt. Onthoud dat je het probleem niet oplost voor de persoon in kwestie. Je biedt iemand gewoon ondersteuning bij het zelf vinden van een oplossing. Als een vriend het bijvoorbeeld financieel moeilijk heeft, kun je vragen: 'Wat als jij en je leidinggevende een discussie hebben over een salarisverhoging?' Misschien voelt je nichtje zich overweldigd door zijn of haar verantwoordelijkheden op het werk en thuis. Je zou je kunnen vragen: 'Wat als je nu eens een stressvrije vakantie voor jullie gezin plant?' Elke passende 'wat-als' vraag kan nuttig zijn. De persoon heeft misschien niet onmiddellijk alle antwoorden, maar het is belangrijk om hem of haar te steunen bij het nemen van kleine stappen om het probleem op te lossen. Het is belangrijk om de volgende stap te bepalen, ook al is het iets kleins zoals dat de persoon ermee instemt om de volgende dag nog een gesprek met je te hebben. Mensen voelen zich meer gesteund als ze weten dat ze betrouwbare mensen achter zich hebben die hen willen helpen om het grotere plaatje te zien.  Ga door met het ondersteunen van de persoon bij het nemen van maatregelen totdat het probleem is opgelost. Het kan een langzaam proces zijn, maar je steun zal op prijs gesteld worden. Wanneer een persoon rouwt, is het mogelijk dat er geen specifieke actiestappen zijn. Ieder mens rouwt anders en verdriet kan een jaar of langer duren. Als je iemand tijdens deze periode van verdriet steunt, is het heel belangrijk om te luisteren naar de verhalen die hij of zij wil delen en zijn of haar gevoelens te accepteren, zonder het verlies voor die persoon te bagatelliseren.  Soms kan een actiestap betekenen dat je hulp moet krijgen van een professional in de geestelijke gezondheidszorg. Soms kan het de makkelijkste weg zijn om dingen te zeggen als 'Ik ben er voor je als je me nodig hebt' of 'Maak je geen zorgen. Het gaat allemaal goed komen,' in plaats van daadwerkelijk iets te doen om te helpen. Maar het is echt belangrijk om je steun te tonen in plaats van alleen maar iets erover te zeggen. Nadat je actief naar de persoon hebt geluisterd, heb je waarschijnlijk een idee over specifieke dingen die je kunt doen om hem of haar te helpen zich meer gesteund te voelen. Als je vastloopt, dan zijn hier enkele richtlijnen om je gedachten op gang te krijgen:  In plaats van te zeggen 'Alles komt wel goed' kun je alles doen wat in je macht ligt om de dingen beter te maken voor de persoon. Je kunt bijvoorbeeld een zieke vriend helpen bij het vinden van een goede medisch specialist of hem of haar helpen bij het onderzoeken van behandelmogelijkheden. Naast te zeggen dat je van de ander houdt, kan je ook iets voor hem/haar doen waarvan je weet dat hij of zij het zal waarderen. Dit kan iets zijn als een cadeautje kopen, meer tijd met de ander doorbrengen of samen naar een speciale plek gaan om te ontspannen. In plaats van alleen maar te zeggen 'Ik ben er voor je', kan je de persoon mee uit eten nemen of helpen met taken die hij of zij moet uitvoeren om de actiestappen te volbrengen. Iedereen heeft het druk en soms wordt het allemaal wat te hectisch, maar het is belangrijk om tijd vrij te maken om de persoon te helpen. Diegene heeft mogelijk veel verbale steun gekregen, maar deze diepere steun kan veel meer gewaardeerd worden. Vergeet niet dat kleine daden van vriendelijkheid veel goed kunnen doen. Probeer erachter te komen hoe de persoon zich voelt terwijl jullie praten. Sommige mensen hebben moeite om een etiket op hun emoties te plakken of proberen zelfs hun gevoelens te maskeren. Dit gebeurt vaak wanneer iemand in het verleden kritiek heeft geuit op hun emotionele gevoeligheid. Anderen kunnen verward zijn over wat ze voelen. Iemand kan bijvoorbeeld frustratie verwarren met woede, of geluk met opwinding. De eerste stap naar validatie is de persoon te helpen bij het vaststellen wat hij/zij werkelijk voelt.  Vertel de persoon niet hoe hij zich voelt. Geef in plaats daarvan suggesties. Je zou kunnen zeggen 'Het klinkt alsof je behoorlijk teleurgesteld bent' of 'Je lijkt behoorlijk overstuur.' Benut de lichaamstaal en gezichtsuitdrukkingen van de persoon op dit moment. Ook kan hun toon je een idee geven van hoe ze zich voelen. Vergeet niet dat, mocht je het verkeerd inschatten, de ander je wel zal corrigeren. Schuif de correctie van de ander niet aan de kant. Accepteer dat dit de enige persoon is die echt weet hoe hij of zij zich voelt. Het accepteren van de correctie van de ander is ook een erkenning van zijn of haar emoties. Dit betekent dat je je eigen gedachten of vooroordelen over de situatie opzij moet zetten. Wees echt aanwezig en let op wat de ander zegt. Het zou niet je bedoeling moeten zijn om het probleem op te lossen of oplossingen te vinden. Focus in plaats daarvan op het bieden van een veilige ruimte waar de persoon zich gehoord kan voelen.  Probeer liever geen advies te geven, tenzij het je gevraagd wordt. Advies willen geven kan de persoon het gevoel geven dat je kritisch bent en hem of haar niet voor vol aanziet. Probeer niet om de persoon ervan te overtuigen zich niet op een bepaalde manier te voelen. Vergeet niet dat mensen het recht hebben om zich op een bepaalde manier te voelen. Het geven van emotionele steun betekent acceptatie van het recht van de ander om de eigen emoties te ervaren, wat die ook zijn. Het is belangrijk dat de persoon zich veilig voelt om zijn gevoelens te uiten. Dit is niet het moment om kritiek te hebben op de persoon of de situatie. Je doel is om de ander zich gesteund en begrepen te laten voelen. Eenvoudige korte verklaringen zijn het beste. Hier zijn enkele voorbeelden van bevestigingen:  'Dat is zwaar'. 'Het spijt me dat dit je overkomt' 'Dat klinkt echt kwetsend' 'Ik begrijp het' 'Dat zou mij ook boos maken' De meeste communicatie gebeurt op een non-verbale manier. Dit betekent dat je lichaamstaal net zo belangrijk is als je verbale taal. Zorg ervoor dat je lichaamstaal aangeeft dat je oplet en empathie toont, zonder kritiek of afwijzing.  Probeer te knikken, glimlachen en oogcontact te maken terwijl je luistert. Onderzoek heeft aangetoond dat mensen die dit non-verbale gedrag vertonen vaak als meer empathisch worden beoordeeld door waarnemers.  Glimlachen is vooral nuttig omdat het in het menselijk brein verankerd zit om een glimlach te herkennen. Dit betekent dat de ander zich niet alleen meer gesteund zal voelen, maar dat zowel de gever als de ontvanger van een glimlach zich vaak sneller beter zal voelen.
Praat onder vier ogen. Stel vragen. Luister naar het antwoord van de persoon. Herhaal in je eigen woorden wat de ander net heeft gezegd. Vraag de persoon wat die wil doen. Identificeer een actiestap. Toon je steun op tastbare wijze. Blijf steun bieden. Probeer erachter te komen hoe de persoon zich voelt. Focus op het begrijpen van de persoon. Stel de persoon gerust dat zijn of haar gevoelens normaal zijn. Observeer je eigen lichaamstaal.
https://www.wikihow.com/Give-Emotional-Support https://www.wikihow.com/Give-Emotional-Support https://www.wikihow.com/Give-Emotional-Support
Listening Actively Showing Support Validating Emotions