Het dagelijks leven verbeteren Iemand met dyslexie ondersteunen De tekenen van dyslexie herkennen
Een kind met dyslexie vindt het misschien lastig om klok te kijken, of om geschreven schema's te lezen. Probeer eens een schema met plaatjes te maken zodat het kind weet wat de dag gaat brengen. Het kan met de hand getekend zijn, of gedownload en uitgeprint van internet, of het kan in een app op een telefoon staan.  Overweeg om het alarm van een telefoon te zetten om op bepaalde momenten te herinneren aan het schema. Stel een limiet aan de tijd dat de leerling aan huiswerk mag werken, want iemand met dyslexie doet vaak langer over hetzelfde materiaal dan zijn klasgenoten. Omdat de juiste volgorde bepalen vaak lastig is voor mensen met dyslexie, kun je iemand steunen door de kleinere stappen waaruit een grotere taak bestaat te laten zien. Gebruik een checklist, of een lijst met plaatjes voor jongere leerlingen.  Geef bijvoorbeeld een "huiswerk-checklist" waarop niet alleen de bladzijden staan die gelezen moeten worden en de werkbladen die moeten worden gemaakt, maar waarop ook stappen staan zoals "pak een pen of potlood", "schrijf je naam bovenaan de bladzijde" en "stop het huiswerk in je map als je klaar bent". Als het visuele geheugen van de leerling slecht is, zal het opschrijven van woorden uit het hoofd geen effectieve manier zijn om te leren. Bied de leerling liever aantekeningen of een samenvatting om de informatie te leren. Mappen met insteekhoezen helpen een student om de materialen te ordenen. Gebruik kleurcodes om de verschillende materialen van verschillende vakken gescheiden te houden.   Stop pennen en potloden in een vakje in de map zodat de leerling er makkelijk bij kan. Het kan goed zijn om te controleren of de leerling het opgegeven huiswerk goed heeft genoteerd, en of het op de juiste plek in de map staat. Overweeg om een huiswerk-checklist te geven om bij de organisatie te helpen. Geautomatiseerde processen, het uit het hoofd leren van stappen waardoor veelvoorkomende activiteiten makkelijker gaan, is vaak moeilijker voor iemand met dyslexie. Het slecht kunnen oproepen van herinneringen is een van de kenmerken van dyslexie. Een betere manier is om iemand met dyslexie te leren vertrouwen op modellen die een kader voor effectief leren kunnen bieden.   Een voorbeeld van zo'n kader is " 't kofschip", wat iemand met dyslexie kan helpen bij spelling. Andere ondersteuning is bijvoorbeeld het gebruik van acroniemen om organisatorische systemen aan te leren. Je kunt iemand bijvoorbeeld het woord SLOR leren, om te onthouden waar zijn kleren liggen: "Sokken Links (in de la) Ondergoed Rechts". Onderzoek toont aan dat mensen met dyslexie het vaak makkelijker vinden om van een e-reader te lezen dan van papier.  E-readers beperken de hoeveelheid tekst op een regel, waardoor de pagina er niet te druk uitziet.   Vooral mensen met dyslexie die problemen hebben met visuele aandacht kunnen baat hebben bij het gebruiken van een e-reader. Sommige mensen met dyslexie hebben ook een voorkeur voor bepaalde lettertypen op de e-reader. Een aantal van de voornaamste uitdagingen die bij dyslexie komen kijken zijn niet gebaseerd op de leermoeilijkheden, maar eerder op het onbegrip van leeftijdsgenoten en leraren.  Dyslexie is simpelweg een andere manier van denken, niet beter of slechter dan andere manieren. Als je een gemeenschap kunt vinden die de verschillen die geassocieerd worden met dyslexie accepteert en erkent, kun je je kind (en jezelf) makkelijker succes laten ervaren.   Mensen met dyslexie die geen steun krijgen uit hun omgeving, hebben vaak last van weinig zelfvertrouwen, gedragsproblemen, angsten, agressie en ze hebben soms moeite om vrienden te maken. Het is erg belangrijk om mensen met dyslexie emotionele steun te geven. Je gaat je al snel lui of dom voelen in een academische omgeving die is gebaseerd op leesvaardigheden. Een praatgroep voor leerlingen met leerstoornissen zoals dyslexie is een goede plek om anderen te ontmoeten die dezelfde leerstijl hebben. Groepstherapie is intensiever dan een praatgroep, en het biedt geïndividualiseerde strategieën binnen groepsverband waarmee je beter met je probleem kunt leren omgaan.   Zoek een groep die actief, dynamisch en positief is. Bij groepstherapie moet elke persoon zijn eigen doelen kunnen stellen. Deze doelen moeten haalbaar, meetbaar en relevant zijn. Als iemand met dyslexie naar een therapeut gaat kan hij beter identificeren wat het effect van het leerprobleem is op zijn persoon. Een goede therapeut kent de laatste onderzoeken naar en behandelmethodes voor dyslexie en gebruikt technieken die bewezen effectief zijn. De interesses en doelen van de patiënt moeten worden opgenomen in de behandeling.   De therapeut helpt de patiënt om doelen te stellen die specifiek en haalbaar zijn. Als het doel bijvoorbeeld is om "beter nieuwe woorden te kunnen spellen", kun je dit niet meten en het is niet specifiek. Een beter doel zou zijn om "60 tot 80% van de woorden bij een overhoring correct te kunnen spellen". Als je geen dyslexie hebt, kun je iemand beter steunen als je er meer vanaf weet. Het is niet zo dat mensen met dyslexie alle woorden achterstevoren lezen (iets wat vroeger wel gedacht werd). Als je dyslexie hebt, heb je moeite met het lezen van woorden, ook al heb je ze al heel vaak gelezen.  Je leest waarschijnlijk heel langzaam, en het kost veel moeite. Je kunt heel moe zijn na het lezen. Mensen met dyslexie gooien vaak letters binnen een woord door elkaar, zo lezen ze bijvoorbeeld "bla" in plaats van "bal" of "stop" in plaats van "post". Een leerling met dyslexie heeft meer tijd nodig om een opdracht of toets te maken. Hij heeft misschien iemand nodig die aantekeningen voor hem kan maken, of heeft baat bij het opnemen van de instructie van de leerkracht. Wellicht bestaat er een luisterboek van de lesstof, naast een gedrukt boek.   Er bestaan voor bepaalde vakken computerprogramma's die de lesboeken hardop "voorlezen". Misschien mag de dyslectische leerling de spellingscontrole op de computer gebruiken. Mensen met dyslexie zijn niet dom, en de meeste mensen met dyslexie hebben een gemiddeld of bovengemiddeld IQ. Mensen met dyslexie zijn vaak meer op anderen gericht en hebben sterke communicatieve vaardigheden. Er wordt ook onderzoek gedaan om te ontdekken of mensen met dyslexie wellicht beter zijn in wetenschap en technologie. Mensen met dyslexie hebben ook andere vaardigheden wat betreft het verwerken van informatie, zoals:  Het vermogen om zich meer op het "grote plaatje" te concentreren dan op de details. Daardoor zijn ze soms betere probleemoplossers en creatievere denkers dan mensen zonder dyslexie. 3-Dimensionale informatie makkelijk kunnen visualiseren, en bestaande ontwerpen op creatieve, nieuwe manieren kunnen reorganiseren. Het hebben van goede visueel-ruimtelijke vaardigheden, en sterke vaardigheden om patronen te herkennen. Mensen met dyslexie kunnen net zo goed arts, muzikant, kunstenaar, wetenschapper, leraar of econoom worden. Kinderen en tieners met dyslexie kunnen baat hebben bij een rolmodel dat ook dyslexie heeft. Een rolmodel kan goed zijn om kinderen en tieners met dyslexie meer zelfvertrouwen te geven.  Als je een succesvolle volwassene tegenkomt die dyslexie heeft, vraag dan welke strategieën hij gebruikt om met zijn uitdagingen om te gaan. Bij kinderen in de kleuterleeftijd is het eerste teken van dyslexie dat een ouder of verzorger kan opmerken, dat een kind rijmpjes van school niet goed oppikt. Rijmpjes zoals "Naar bed, naar bed, zei Duimelot…" zijn voor de meeste kinderen makkelijk te onthouden. Voor een kind met dyslexie is dat helemaal niet makkelijk.   Rijmwoorden zoals kip, wip, lip zullen door een kleuter met dyslexie misschien niet worden herkend. Je zult wellicht merken dat een kind met dyslexie geen zin heeft in of moeite heeft met rijmspelletjes. Een kind met dyslexie kan het moeilijk vinden om te zien dat b en d verschillende letters zijn. Een kleuter of kind uit groep 3 herkent misschien ook de letters van zijn eigen naam niet.   Het kind kan de klank van de letter wellicht niet koppelen aan de vorm. Misschien merk je dat het kind eerder vertrouwt op de plaatjes bij een tekst dan op de woorden. Het kind zegt dan bijvoorbeeld "poes" tegen het woord kat, omdat het naar het plaatje kijkt en niet naar de letters k-a-t. Zelfs als een kind heeft leren lezen, kan het daar tot ver in de tienerjaren veel moeite mee houden. Hoewel de meeste scholieren de uitspraak van een onbekend woord wel kunnen "aanvoelen" of "gokken", zal iemand met dyslexie dit niet kunnen.   Het leren van een vreemde taal zal waarschijnlijk erg moeilijk zijn voor iemand met dyslexie, en ook bij deze lessen zal hij wellicht proberen om hardop spreken te vermijden. De leerling kan het moeilijk vinden om verschillen tussen woorden te zien of te horen. Mensen met dyslexie pauzeren vaak als ze praten. Je hoort ze vaak "eh…" zeggen, of ze lijken zenuwachtig als ze spreken. Ze kunnen misschien moeilijk op het juiste woord komen, of ze gebruiken algemene termen zoals "ding", in plaats van de juiste benaming.   Hun actieve woordenschat is vaak veel kleiner dan hun passieve woordenschat. Ze begrijpen veel meer van wat gezegd wordt, dan dat ze zelf kunnen uitdrukken. Ondanks een gemiddelde of bovengemiddelde intelligentie, kunnen ze vaak moeilijk meekomen in de klas. Iemand met dyslexie heeft vaak minder sterke organisatorische vermogens. Dit kan zich uiten in moeite om dingen in de juiste volgorde te zetten. Hun handschrift is vaak lelijk en moeilijk leesbaar.  Ze kunnen soms moeilijk hun tijd indelen, of dingen inplannen in relatie tot een verwacht tijdsbestek of een deadline. Iemand met dyslexie kan een ander begrip van tijd hebben dan andere mensen. Het valt je misschien op dat iemand met dyslexie vaak te laat komt op afspraken, of dat hij helemaal niet komt opdagen, ondanks goede bedoelingen. Dat betekent dat   leesvaardigheid geen teken is van intelligentie of gebrek daaraan bij een kind met dyslexie. De meeste kinderen met dyslexie zijn gemiddeld of bovengemiddeld intelligent. Onthou dat het leesvermogen geen accurate afspiegeling is van iemands intelligentie.  Er gaan misschien ook andere tekenen van intelligentie opvallen die vaak met dyslexie worden geassocieerd, zoals creativiteit en een uitstekend abstract denkvermogen. Vaak zie je dat mensen met dyslexie sterke vaardigheden ontwikkelen op andere vlakken dan lezen, zoals computers, beeldende kunst, muziek of sport. Als iemand dyslexie heeft terwijl dat niet is vastgesteld, is de kans groot dat hij een aantal copingstrategieën heeft aangeleerd om zo min mogelijk te worstelen met lezen.  Enkele voorbeelden hiervan zijn:  Iemand met dyslexie kan goed zijn in het vinden van aanwijzingen in foto's of plaatjes om de inhoud van een tekst te begrijpen. Iemand met dyslexie kan misschien beter dan andere leerlingen leren door naar een presentatie te luisteren. Hij onthoudt misschien ook beter wat iemand zegt zodat hij het niet hoeft op te schrijven. Een leerling met dyslexie let wellicht beter op wat de leraar of klasgenoten zeggen dan andere leerlingen.
Gebruik visuele steuntjes om de tijd beter in te delen. Splits taken op in kleinere stappen. Geef mappen om de organisatie te bevorderen. Help iemand met dyslexie om modellen te creëren om het leren te ondersteunen. Gebruik een e-reader. Zoek een ondersteunende gemeenschap. Moedig iemand aan om in therapie te gaan of om een praatgroep te zoeken. Verdiep je in individuele therapie. Weet hoe het is om dyslexie te hebben. Overleg met de schoolleiding over aanpassingen. Let ook op de sterke kanten van iemand die dyslexie heeft. Weet dat er veel succesvolle mensen zijn die dyslexie hebben. Let op moeite met rijmen. Kijk of het kind moeite heeft met het herkennen van letters. Let op of een kind probeert te vermijden om hardop te lezen. Let op moeite met vloeiend spreken. Wees je bewust van organisatorische uitdagingen. Weet dat dyslexie betekent dat iemand moeite heeft met lezen op het verwachte niveau. Besteed aandacht aan copingstrategieën bij tieners en volwassenen.
https://www.wikihow.com/Understand-Dyslexia https://www.wikihow.com/Understand-Dyslexia https://www.wikihow.com/Understand-Dyslexia
Improving Daily Life Supporting Someone with Dyslexia Knowing the Signs of Dyslexia