wickkiey/tamil-wikipedia-chunked huggingface dataset:
# வில்லியம் மெக்கின்லி

**வில்லியம் கேம்பல்** (*William McKinley*, சனவரி 29, 1843 – செப்டம்பர் 14, 1901) ஐக்கிய அமெரிக்காவின் 25-வது அரசுத் தலைவராக 1897 மார்ச் 4 முதல் 1901 செப்டம்பரில் படுகொலை செய்யப்படும் வரை பதவியில் இருந்தவர். இவர் எசுப்பானிய அமெரிக்கப் போரில் நாட்டை வெற்றிக்கு அழைத்துச் சென்றவர். அமெரிக்கத் தொழில்துறையை ஊக்குவிப்பதற்காக பாதுகாப்பு வரியை அறிமுகப்படுத்தினார்.  
அமெரிக்க உள்நாட்டுப் போர்க் காலங்களில் பதவியில் இருந்த கடைசி அமெரிக்க அரசுத் தலைவர் மெக்கின்லி ஆவார். போர் ஆரம்பிக்கும் போது இவர் இராணுவ வீரராக இராணுவத்தில் சேர்க்கப்பட்டார். இராணுவத் தளபதியாகப் போரை முடித்தார். போரின் பின்னர் ஒகையோவில் கேன்டன் நகரில் குடியேறி, சட்டவறிஞராகப் பணியாற்றினார். அங்கு ஈடா சாக்ஸ்டனைத் திருமணம் புரிந்தார். 1876 இல், அமெரிக்க சட்டமன்றத்திற்குத் தேர்ந்தெடுக்கப்பட்டார். பாதுகாப்பு வரிக்கான குடியரசுக் கட்சியின் பிரசாரகராக இவர் இருந்தார். இவ்வரி நாட்டுக்கு செழிப்பைக் கொண்டு வரும் என இவர் உறுதி அளித்தார். 1890 இல் இவரது மெக்கின்லி வரி பெரும் சர்ச்சையை நாட்டில் கிழப்பியது; சனநாயகக் கட்சியின் எதிர்ப்புடன் இது 1890 இல் சனநாயகக் கட்சி பெரும் வெற்றி பெற்றது. 1891, 1893 இல் ஒகையோவின் ஆளுநராகத் தேர்ந்தெடுக்கப்பட்டார். 1896 அரசுத்தலைவர் தேர்தலில் பொருளாதார மந்தநிலை காணப்பட்ட போதிலும் இவர் குடியரசுக் கட்சியின் வேட்பாளராகத் தேர்ந்தெடுக்கப்பட்டார். அதிக வரியின் மூலம் நாடு செழிப்புறும் என இவர் வலியுறுத்தினார். தேர்தலில் சனநாயகக் கட்சி வேட்பாளர் வில்லியம் பிறையனைத் தோற்கடித்தார்.  
மெக்கின்லியின் பதவிக் காலத்தில், பொருளாதாரம் தீவிர வளர்ச்சி அடைந்தது. உற்பத்தியாளர்கள் மற்றும் தொழிற்சாலை தொழிலாளர்களை வெளிநாட்டுப் போட்டிகளில் இருந்து பாதுகாக்க 1897 இல் டிங்க்லி வரியை அறிமுகப்படுத்தினார். கிளர்ச்சியில் ஈடுபட்ட கியூபாவிற்கு குழப்பம் ஏதுமின்றி எசுப்பானியாவிடம் இருந்து விடுதலையைப் பெற்றுக் கொடுக்க முடியும் என நம்பினார். ஆனாலும் பேச்சுவார்த்தை தோல்வியடைந்த போது, எசுப்பானிய அமெரிக்கப் போரை 1898 இல் ஆரம்பித்தார். அமெரிக்கா இப்போரில் உறுதியானதும் எளிதனதுமான வெற்றியைப் பெற்றது. அமைதி உடன்பாட்டின் ஒரு பகுதியாக எசுப்பானியா தனது முக்கிய வெளிநாட்டுக் குடியேற்றங்களான புவேர்ட்டோ ரிக்கோ, குவாம், பிலிப்பீன்சு ஆகியவற்றை அமெரிக்காவுக்குத் தந்தது. கியூபாவிற்கு விடுதலை உறுதியளிக்கப்பட்டது. ஆனால் அக்காலத்தில் அது அமெரிக்க இராணுவத்தின் கட்டுப்பாட்டில் இருந்தது. 1898 இல் அவாய் குடியரசை அமெரிக்கா தன்னுடன் இணைத்து, அமெரிக்கப் பிராந்தியமாக்கியது.  
மெக்கின்லி 1900 இல் நடந்த அரசுத்தலைவர் தேர்தலில் மீண்டும் பிறையனைத் தோற்கடித்தார். இத்தேர்தலில் பேரரசுவாதம், பாதுகாப்புவாதம், மற்றும் சுயாதீன வெள்ளி ஆகியவை பேசு பொருள்களாக இருந்தன. மெக்கின்லி 1901 செப்டம்பர் 6 இல் போலந்து அமெரிக்க வம்சாவழியைச் சேர்ந்த லியோன் சொல்கோசு என்ற வன்முறையாளனால் சுட்டுக் காயப்படுத்தப்பட்டார். மெக்கின்லி எட்டு நாட்கள் கழித்து இறந்தார். இவருக்குப் பின்னர் துணைத் தலைவராக இருந்த தியொடோர் ரோசவெல்ட் அரசுத்தலைவரானார். அமெரிக்காவின் இடையீட்டுவாதம், மற்றும் வணிக சார்பு உணர்வு போன்றவற்றைக் கருத்தில் கொள்ளும் போது, மெக்கின்லியின் ஆட்சி சராசரிக்கும் அதிகமாகவே மதிக்கப்பட்டது.
# வில்லியம் மெக்கின்லி

## ஆரம்ப வாழ்க்கையும் குடும்பமும்

வில்லியம் மெக்கின்லி 1843 இல் ஒகையோ மாநிலத்தில் நைல் எனும் இடத்தில் வில்லியம் மெக்கின்லி, நான்சி மெக்கின்லி ஆகியோருக்கு ஏழாவது குழந்தையாகப் பிறந்தார். மெக்கின்லியின் குடும்பம் ஆங்கிலேய, இசுக்கொட்டிய-ஐரிய வம்சாவழியைச் சேர்ந்தது. 18-ஆம் நூறாண்டில் பென்சில்வேனியாவில் குடிபுகுந்தவர்கள்.  
பிள்ளைகளின் படிப்பைக் கருத்தில் கொண்டு 1852 இல் இவரது குடும்பம் ஒகையோவின் போலந்துய் நகரில் குடியேறினர். 1859 இல் போலந்து மடப்பள்ளியில் படித்து, பின்னர் பென்சில்வேனியா அலிகேனி கல்லூரியில் இணைந்தார். அலிகேனியில் ஓராண்டு மட்டுமே படித்தார், 1860 இல் சுகவீனம் காரணமாக விடு திரும்பினார். குடும்பத்தின் நிதி நிலைமை மோசமாகவே, மெக்கின்லியால் தொடர்ந்து படிக்க முடியவில்லை. ஆரம்பத்தில் அஞ்சல் அலுவலகத்தில் பணி புரிந்தார். பின்னர் பாடசாலை ஒன்றில் ஆசிரியராகப் பணியாற்றினார்.
# ஈரானின் வரலாறு

## வரலாற்றுக்கு முந்தைய காலம்

### பழைய கற்காலம்

ஈரானில் தொடக்க கால தொல்லியல் பொருட்களானவை கசபுருத் மற்றும் கஞ்ச் பார் தளங்களில் கண்டெடுக்கப்பட்டுள்ளன. நடு பழைய கற்காலத்தில் 1,00,000 ஆண்டுகளுக்கு முன்னராகக் காலமிடப்பட்டவையாக இந்தத் தளங்கள் எண்ணப்படுகின்றன. நியாண்டர்தால் மனிதர்களால் உருவாக்கப்பட்ட மௌசுதேரிய கற்கருவிகளும் கூட கண்டெடுக்கப்பட்டுள்ளன. நடு பழைய கற்காலத்திற்குக் காலமிடப்படும் நியாண்டர்தால்களின் மேற்கொண்ட பண்பாட்டு எச்சங்கள் எஞ்சியுள்ளன. இவை முதன்மையாக சக்ரோசு பகுதி மற்றும் குறைவான அளவில் நடு ஈரானில் கோபெக், கஞ்சி, பிசுதுன் குகை, தம்தமா, வர்வாசி, மற்றும் யப்தே குகை ஆகியவற்றில் காணப்படுகின்றன. 1949-இல் ஒரு நியாண்டர்தால் ஆரை எலும்பானது அமெரிக்க மானுடவியலாளர் கார்லடன் எஸ். கூனால் பிசுதுன் குகையில் கண்டுபிடிக்கப்பட்டது. மேல் பழைய கற்காலம் மற்றும் நடுக் கற்காலத்திற்கான ஆதாரங்களானவை கெர்மன்சா மற்றும் கோர்ரமாபாத் குகைகளையுடைய சக்ரோசு மலைத்தொடரிலிருந்து முதன்மையாகவும், பிரான்சாகர், அல்போர்சு மற்றும் நடு ஈரான் பகுதிகளில் உள்ள ஒரு வெகு சில எண்ணிக்கையிலான தளங்களிலும் இருந்து அறியப்படுகின்றன. இக்காலகட்டத்தின் போது மக்கள் பாறை ஓவியங்களை உருவாக்கத் தொடங்கினர்.
# ஈரானின் வரலாறு

## வரலாற்றுக்கு முந்தைய காலம்

### புதிய கற்காலம் முதல் செம்புக் காலம் வரை

பொ. ஊ. மு. 8,000-ஆம் ஆண்டில் தோன்றிய சோகா போனத் (ஈலாமில் உள்ள தொடக்க கால கிராமம்) போன்ற குடியிருப்புகளுடன் சேர்த்து, பொ. ஊ. மு. 10,000-ஆம் ஆண்டில் சோகா கோலன் போன்ற தொடக்க கால வேளாண்மை சமுதாயங்களானவை மேற்கு ஈரானில் சக்ரோசு மலைத்தொடர் பகுதியிலும், அதைச் சுற்றியும் செழிக்கத் தொடங்கின. இதே காலகட்டத்தில் மேற்கு ஈரானில் கஞ்ச் தரேவில் தொடக்க காலத்தில் அறியப்பட்ட களிமண் பாத்திரங்களும், மனித மற்றும் விலங்குக் களிமண் பொம்மைகளும் உருவாக்கப்பட்டன.  
ஈரானின் தென்மேற்குப் பகுதியானது வளமான பிறை பிரதேசத்தின் பகுதியாக உள்ளது. இங்கு தான் மனித குலத்தின் முதல் முதன்மையான பயிர்களில் பெரும்பாலானவை சூசா (பொ. ஊ. மு. 4395 ஆண்டுகளுக்கு முன்னரே கூட சாத்தியமான வகையில் இருந்திருக்கக் கூடிய ஒரு குடியிருப்பானது முதன் முதலில் கண்டுபிடிக்கப்பட்டது) மற்றும் சோகா மிசு (பொ. ஊ. மு. 6,800-ஆம் ஆண்டுக்குக் காலமிடப்படுகிறது) போன்ற இடங்களில் பயிர் செய்யப்பட்டன. சக்ரோசு மலைகளில் அகழ்வாய்வு செய்யப்பட்ட 7,000 ஆண்டுகள் பழமையான ஜாடிகள் (பென்சில்வேனியா பல்கலைக்கழகத்தில் இவை தற்போது பார்வைக்கு வைக்கப்பட்டுள்ளன) மற்றும் தீப் சியால்க் போன்ற 7,000 ஆண்டுகள் பழமையான குடியிருப்புகளின் சிதிலங்கள் ஆகியவை இவற்றுக்கான மேற்கொண்ட ஆதாரங்களாக உள்ளன. கஞ்ச் தரே மற்றும் கோட்பாட்டு ரீதியிலான சயந்தே ஆற்றுப் பண்பாடு ஆகியவை இரு முதன்மையான புதிய கற்கால ஈரானியக் குடியிருப்புகளாக உள்ளன.
# ஈரானின் வரலாறு

## வரலாற்றுக்கு முந்தைய காலம்

### வெண்கலக் காலம்

பகுதிக்கு வெளியில் காணப்படும் சில எஞ்சியுள்ள சிகுரத்துகள் எனப்படும் தொல் பூசை முகடுகளில் சோகா சன்பிலும் ஒன்றாகும். உலகில் மிக நன்றாக வடிவம் மாறாமல் உள்ள எடுத்துக்காட்டாக இது கருதப்படுகிறது.]]அண்டைப் பகுதிகளான காக்கேசியா மற்றும் அனத்தோலியாவுக்குள்ளும் விரிவடைந்திருந்த குரா-அராக்சசு பண்பாட்டின் (அண். 3,400 பொ. ஊ. மு.—அண். 2,000 பொ. ஊ. மு.) ஒரு பகுதியாக நவீன கால வடமேற்கு ஈரானின் பகுதிகளானவை திகழ்ந்தன.  
மத்திய கிழக்கில் தொல்பொருட்கள் மிக அதிகமாகக் காணப்படும் தொல்லியல் தளங்களில் ஈரானும் ஒன்றாகும். சிரோப்தில் நடைபெற்ற தொல்லியல் அகழ்வாய்வுகளானவை பொ. ஊ. மு. நான்காம் ஆயிரமாண்டைச் சேர்ந்த பல பொருட்கள் கண்டுபிடிக்கப்படுவதற்கு வழி வகுத்துள்ளது. விலங்குகள், தொன் மரபியல் உருவங்கள் மற்றும் கட்டடக்கலை உருப்படிவங்கள் ஆகியவற்றின் அதிகப்படியாக தனித்துவமான செதுக்குருவங்களால் அழகுபடுத்தப்பட்ட ஒரு பெருமளவிலான பொருட்கள் உள்ளன. பொருட்களும், அதில் காணப்படும் உருவங்களும் தனித்துவமானவையாகக் கருதப்படுகின்றன. இதில் பெரும்பாலான பொருட்களானவை ஒரு சாம்பல்-பச்சை மென்மையான கல்லாகிய குளோரைடிலிருந்து உருவாக்கப்பட்டுள்ளன; பிற பொருட்கள் செப்பு, வெண்கலம், சுடுமண் பாண்டம், மற்றும் லாபிசு லசுலி போன்ற கற்களிலிருந்தும் கூட உருவாக்கப்பட்டுள்ளன. அகழ்வாய்வு தளங்களில் நடத்தப்பட்ட சமீபத்திய அகழ்வாய்வுகளானவை உலகின் மிக தொடக்க காலக் கல்வெட்டை கண்டுபிடித்துள்ளன. இவை மெசொப்பொத்தேமிய கல்வெட்டுகளின் காலத்தையும் விட முந்தியவையாகும்.  
தொடக்க இரும்பு காலத்தின் போது ஈரானிய மக்களின் தோற்றத்துக்கு முன்னர் ஈரானியப் பீடபூமியில் ஏராளமான பிற பண்டைக் கால நாகரிகங்கள் இருந்ததற்கான பதிவுகள் உள்ளன. தொடக்க வெண்கலக் காலமானது அண்மைக் கிழக்கில் நகரமயமாக்கல் வளர்ச்சியடைந்து ஒருங்கிணைக்கப்பட்ட நகர அரசுகளாக மாறியதையும், எழுத்து வடிவம் உருவாக்கப்படுவதையும் (உரூக் காலம்) கண்டது. அதே நேரத்தில், வெண்கலக் கால ஈலாமானது அதற்கு முந்தைய காலத்தைச் சேர்ந்த எழுத்துக்களைப் பயன்படுத்தியுள்ளது. அது ஆதி-ஈலாமிய எழுத்து முறை ஆகும். சிந்துவெளி வரிவடிவத்தைப் போல இதுவும் இன்னும் புரிந்து கொள்ளப்படாமலேயே உள்ளது. ஈலாம் சார்ந்த சுமேர் பதிவுகளானவை அதிகமாகக் காணப்படுவதில்லை.  
உருசிய வரலாற்றாளர் இகோர் எம். தியாகேனோபின் கூற்றுப்படி ஈரானின் நவீன கால குடியிருப்புவாசிகள் முதன்மையாக இந்திய-ஐரோப்பிய குழுக்கள் சாராத வழித்தோன்றல்கள் ஆவர். மிக குறிப்பாக ஈரானியப் பீடபூமின் ஈரானியருக்கு முந்தைய குடியிருப்புவாசிகள் இவர்கள் ஆவர்: "இவர்களே ஈரானியப் பீடபூமியின் உண்மையான குடியிருப்புவாசிகள் ஆவர். ஐரோப்பாவின் ஆதி-இந்திய-ஐரோப்பிய பழங்குடியினங்கள் ஈரானியப் பீடபூமியின் குடியிருப்புவாசிகள் கிடையாது. உலகின் இயற்பியல் ரீதியிலான அறிவில், ஆதி-இந்திய-ஐரோப்பிய குழுக்கள் அல்லாத இவர்களே தற்கால ஈரானியர்களின் முன்னோர்கள் ஆவர்."
# ஈரானின் வரலாறு

## வரலாற்றுக்கு முந்தைய காலம்

### தொடக்க இரும்புக் காலம்

, தங்கம் – சாக்கேசு நகரம் - குர்திஸ்தான் - மேற்கு ஈரான் –, பிந்தைய 7ஆம்–தொடக்க 6ஆம் நூற்றாண்டு பொ. ஊ. மு.]]
புது அசிரியப் பேரரசின் வளர்ச்சியுடன் பதிவுகளானவை மிக புரிந்து கொள்ளத் தக்கவையாக மாறத் தொடங்குகின்றன. ஈரானியப் பீடபூமியிலிருந்து வந்த ஊடுருவல்களை இவை பதிவு செய்துள்ளன. பொ. ஊ. மு. 20-ஆம் நூற்றாண்டிலேயே ஈரானியப் பீடபூமிக்குப் பழங்குடியினங்களானவை பான்டிக்-காசுப்பியப் புல்வெளியிலிருந்து வந்தன. ஈரானியப் பீடபூமிக்கு ஈரானியர்களின் வருகையால் ஈலாமியர்கள் தங்களது பேரரசின் ஒரு பகுதியை விட்டு மற்றொரு பகுதிக்கு இடம்பெயரும் நிலைக்குத் தள்ளப்பட்டனர். இறுதியாக ஈலாம், கூசித்தான் மற்றும் அண்டைப் பகுதிகளில் தஞ்சமடைந்தனர். இதுவே பிறகு ஈலாமின் எல்லைகளுடன் ஒப்பிடக் கூடியதாக உருவானது. பகுமான் பிரூசுமந்தி என்பவர் தெற்கு ஈரானியர்கள் பீடபூமியில் வாழ்ந்து வந்த ஈலாமிய மக்களுடன் அநேகமாகக் கலந்திருக்கலாம் என்று குறிப்பிடுகிறார். பொ. ஊ. மு. முதலாம் ஆயிரமாண்டின் நடுப்பகுதி வாக்கில் மீடியர், பாரசீகர் மற்றும் பார்த்தியர் ஆகியோர் ஈரானியப் பீடபூமியில் வாழ்ந்து வந்தனர். இவர்கள் அனைவருமே எஞ்சிய அண்மைக் கிழக்கைப் போலவே மீடியர்களின் வளர்ச்சி வரை அசிரிய ஆதிக்கத்தின் கீழ் இருந்தனர். பொ. ஊ. மு. முதலாம் ஆயிரமாண்டின் முதல் பாதியில் தற்போதைய ஈரானிய அசர்பைசானின் பகுதிகளானவை உரார்துடன் இணைத்துக் கொள்ளப்பட்டன.
# ஈரானின் வரலாறு

## செவ்வியல் பண்டைக் காலம்

### கிரேக்க வெற்றியும், செலூக்கியப் பேரரசும் (312 –248 பொ. ஊ. மு.)

]]334 முதல் பொ. ஊ. மு. 331 வரை பேரரசர் அலெக்சாந்தர் மூன்றாம் தாராவை கிரானிகசு, இசுசு மற்றும் கெளகமேலா ஆகிய இடங்களில் தோற்கடித்தார். பொ. ஊ. மு. 331 வாக்கில் அகாமனிசியப் பேரரசை வேகமாக வென்றார். அவரது இறப்பிற்குப் பிறகு அலெக்சாந்தரின் பேரரசானது உடனடியாகச் சிதைவடைந்தது. அலெக்சாந்தரின் தளபதியான செலூக்கஸ் நிக்காத்தர் ஈரான் மற்றும் மெசொப்பொத்தேமியா, பிறகு சிரியா மற்றும் அனத்தோலியாவின் கட்டுப்பாட்டைப் பெற முயன்றார். இவரது பேரரசானது செலூக்கியப் பேரரசு என்று அழைக்கப்படுகிறது. இவர் பொ. ஊ. மு. 281-ஆம் ஆண்டு தாலமி கெரவுனோசால் கொல்லப்பட்டார்.
# ஈரானின் வரலாறு

## செவ்வியல் பண்டைக் காலம்

### பார்த்தியப் பேரரசு (248 பொ. ஊ. மு.–224 பொ. ஊ.)

வடமேற்கு ஈரானிய மக்களின் ஒரு குழுவான பார்த்தியர்களால் ஆளப்பட்ட பார்த்தியப் பேரரசானது அர்சசிய அரசமரபின் ஆட்சி எல்லையாகும். பார்த்தியாவை பர்னி பழங்குடியினம் வென்றதற்குப் பிறகு மற்றும் பொ. ஊ. மு. மூன்றாம் நூற்றாண்டின் பிந்தைய பகுதியில் செலூக்கியப் பேரரசு தோற்கடித்ததற்குப் பிறகு அர்சசிய அரசமரபானது ஈரானியப் பீடபூமியை மீண்டும் ஒன்றிணைத்து ஆட்சி செய்யத் தொடங்கியது. -க்கு இடைப்பட்ட காலத்தில் இந்த அரசாங்கமானது மெசொப்பொத்தேமியாவைக் கட்டுப்பாட்டில் வைத்திருந்தது. கிழக்கு அரேபியாவை உள்ளிழுத்துக் கொண்டது.  
உரோமைப் பேரரசின் கிழக்கிலிருந்த முதன்மையான எதிரியாக பார்த்தியா திகழ்ந்தது. கப்படோசியா நகரத்தைத் (நடு அனத்தோலியா) தாண்டி உரோமின் விரிவாக்கத்தை இது தடுத்து வைத்தது. பார்த்திய இராணுவங்களானவை இரு வகை குதிரைப் படைகளைக் கொண்டிருந்தன: கதபிரக்துகள் எனும் கனரக ஆயுதங்களையும், கவசங்களையும் உடைய குதிரைப்படை, மற்றும் இலகுரக ஆயுதங்களையுடைய, ஆனால் உயர் நகரும் திறன் உடைய குதிரை வில்லாளர்கள்.  
கனரக காலாட் படையைச் சார்ந்திருந்த உரோமானியர்களைப் பொறுத்த வகையில் பார்த்தியர்கள் தோற்கடிக்கப்படுவதற்கு மிகக் கடினமானவர்களாகத் திகழ்ந்தனர். ஏனெனில், காலட் படையினரை விட பார்த்தியர்களின் இருவகை குதிரைப்படையும் மிக வேகமானவையாகவும், அதிக நகரும் திறனை உடையவையாகவும் திகழ்ந்தன. பார்த்திய குதிரைப் படையினரால் பயன்படுத்தப்பட்ட பார்த்திய எய்வு எனும் போர் முறையானது உரோமானிய வீரர்களுக்கு மிகக் குறிப்பிடத்தக்க அளவுக்கு பயத்தை ஏற்படுத்தியது. கர்ரே யுத்தத்தில் உரோமானியர்கள் நொறுக்கப்பட்டு தோல்வியடைந்ததில் ஒரு திருப்பு முனையாக இந்த ஆயுதம் நிரூபித்தது. மற்றொரு புறம், பார்த்தியர்கள் முற்றுகைப் போர் முறையில் திறனற்றவர்களாக இருந்ததால் வெல்லப்பட்ட பகுதிகளை ஆக்கிரமிப்பது என்பது அவர்களுக்குக் கடினமானதாக இருந்தது. இந்தப் பலவீனங்கள் காரணமாக உரோமானியர்களாலோ அல்லது பார்த்தியர்களாலோ ஒருவர் மற்றொருவரின் நிலப்பரப்பை முழுவதுமாக இணைத்துக் கொள்வது என்பது இயலாததாக இருந்தது.  
கிழக்கிலிருந்த பெரும்பாலான பேரரசுகளை நீண்ட காலமாக, ஐந்து நூற்றாண்டுகளுக்கு பார்த்தியப் பேரரசு நீடித்திருந்தது. இப்பேரரசின் முடிவானது இறுதியாக பொ. ஊ. 224-ஆம் ஆண்டு வந்தது. அப்போது பேரரசின் அமைப்பானது தளர்வுற்றது. பேரரசின் குத்தகை மக்களில் ஒருவரான சாசானியர்களுக்கு கீழான பாரசீகர்களால் கடைசி பார்த்திய மன்னன் தோற்கடிக்கப்பட்டார். எனினும், ஆர்மீனியா, ஐபீரியா மற்றும் காக்கேசிய அல்பேனியா ஆகிய பகுதிகளில் பின் வந்த நூற்றாண்டுகளில் அர்சசிய அரசமரபானது தொடர்ந்து நீடித்திருந்தது. இவை அனைத்துமே ஒரே பெயரையுடைய இந்த அரசமரபின் பிரிவுகள் ஆகும்.
# ஈரானின் வரலாறு

## நடுக் காலம்

### தொடக்க இசுலாமியக் காலம்

#### பாரசீகம் மீதான இசுலாமியப் படையெடுப்பு (633–651)

633-இல் சாசானிய மன்னனான மூன்றாம் எசுதகர்து ஈரானை ஆண்டு கொண்டிருந்த நேரத்தில், சாசானியப் பேரரசானது ஒரு குருதி தோய்ந்த உள்நாட்டுப் போரில் மூழ்கியதற்குப் பிறகு அந்நாடு மீது இராசிதுன் கலீபா உமறு தலைமையிலான முசுலிம்கள் படையெடுத்தனர். கரேன் குடும்பத்தின் மன்னனான தினார் மற்றும் குராசானின் பிந்தைய கனரங்கியர்கள் போன்ற பல ஈரானிய உயர் குடியினரும், குடும்பங்களும் தங்களது சாசானிய மேல் பிரபுகளுக்கு எதிராகக் கிளர்ச்சியில் ஈடுபட்டனர். இரு முதன்மையான தளபதிகளான பக்ரம் சோபின் மற்றும் சகர்பராசு ஆகியோரின் கீழான மிகிரன் குடும்பமானது சாசானிய அரியணைக்கு உரிமை கோரினாலும், அரேபியர்களுக்கு எதிரான சாசானியர்களது போராட்டத்தின் போது சாசானியர்களுக்கு அம்மன்னர்கள் தொடர்ந்து விசுவாசமாக இருந்தனர். ஆனால் மிகிரர்கள் இறுதியாக தங்களது சொந்த உறவினர்களான இசுபகுபுதான் குடும்பத்தினரால் துரோகம் இழைக்கப்பட்டு தோற்கடிக்கப்பட்டனர். இசுபகுபுதான் குடும்பமானது தங்களது தலைவர் பரூக்சாத்தின் கீழ் செயல்பட்டனர். பரூக்சாத் மூன்றாம் எசுதகர்துவுக்கு எதிராகக் கிளர்ச்சியில் ஈடுபட்டார்.  
மூன்றாம் எசுதகர்து ஒரு மாவட்டத்திலிருந்து மற்றொரு மாவட்டத்திற்குத் தப்பியோடிக் கொண்டிருந்தார். 651-ஆம் ஆண்டு மெர்வில் இவரைத் துரத்தி வந்த ஓர் உள்ளூர் ஆலையாளர் இவரைக் கொன்றார். 674 வாக்கில் முசுலிம்கள் குராசானை வென்றிருந்தனர் (இப்பகுதியானது நவீன ஈரானிய குராசான் மாகாணம் மற்றும் நவீன ஆப்கானித்தான், மற்றும் திரான்சாக்சியானாவின் பகுதிகள் ஆகியவற்றை உள்ளடக்கியிருந்தது).
# ஈரானின் வரலாறு

## நடுக் காலம்

### தொடக்க இசுலாமியக் காலம்

#### உமய்யா சகாப்தம்

651-இல் சாசானியப் பேரரசின் வீழ்ச்சிக்குப் பிறகு உமய்யா கலீபகத்தின் அரேபியர்கள் பல பாரசீகப் பழக்க வழக்கங்களைப் பின்பற்றினர். குறிப்பாக, நிர்வாக மற்றும் அரசவை நடத்தைகளை இதற்கு எடுத்துக்காட்டாகக் குறிப்பிடலாம். சந்தேகத்திற்கு இடமில்லாத வகையில் அரேபிய மாகாண ஆளுநர்களானவர்கள் பாரசீகமயமாக்கப்பட்ட அரமேயர்களாகவோ அல்லது பாரசீக இனத்தவர்களாகவோ திகழ்ந்தனர். ஏழாம் நூற்றாண்டின் முடிவில் அரபி பின்பற்றப்படும் வரை கலீபகத்தின் அலுவல்பூர்வ வணிக மொழியாகப் பாரசீகமானது தொடர்ந்து இருந்தது என்று குறிப்பிடப்படுகிறது. 692-இல் தலைநகரம் திமிஷ்குவில் நாணயங்கள் அச்சிடப்படத் தொடங்கிய போது இவ்வாறான நிலை இருந்தது. புதிய இசுலாமிய நாணயங்களானவை சாசானிய நாணயங்களின் (மேலும் பைசாந்திய நாணயங்கள்) ஒத்த படிவங்களிலிருந்து பரிணமித்திருந்தன. நாணயங்களில் இருந்த பகலவி எழுத்து முறையானது அரபு எழுத்து முறையால் இடமாற்றம் செய்யப்பட்டது.  
எனினும், ஈரானின் அனைத்து பகுதிகளும் அரேபியக் கட்டுப்பாட்டின் கீழ் இன்னும் வரவில்லை. தய்லம் பகுதியானது தய்லமியரின் கட்டுப்பாட்டின் கீழ் இருந்தது. அதே நேரத்தில், தபரிசுதானானது தபுயியர் மற்றும் பதுசுபனியரின் கட்டுப்பாட்டின் கீழ் இருந்தது. தமவந்த் மலைப்பகுதியானது தமவந்தின் மசுமுகன்களின் கட்டுப்பாட்டின் கீழ் இருந்தது. இப்பகுதிகள் மீது அரேபியர்கள் பல முறை படையெடுத்தனர். ஆனால், இப்பகுதிகளின் அடைய இயலாத இட அமைப்பு காரணமாக தீர்க்கமான வெற்றியை அவர்களால் அடைய இயலவில்லை. தபுயியர்களின் மிக முக்கியமான ஆட்சியாளரான மகா பரூக்கான் (ஆ. 712–728) அரேபியத் தளபதி யசீது இப்னு அல்-முல்லப்புக்கு எதிரான தன்னுடைய நீண்ட போராட்டத்தின் போது தன்னுடைய நிலப்பரப்புகளைத் தக்க வைத்துக் கொண்டார். தய்லமியர்-தபுயியரின் ஓர் ஒன்றிணைந்த இராணுவத்தால் யசீது தோற்கடிக்கப்பட்டார். தபரிசுதானிலிருந்து பின் வாங்கும் நிலைக்குத் தள்ளப்பட்டார்.  
743-இல் உமய்யா கலீபாவான இசாம் இப்னு அப்த் அல்-மாலிக்கின் இறப்புடன் இசுலாமிய உலகமானது உள்நாட்டுப் போரில் மூழ்கியது. அபு முசுலிம் குராசானுக்கு அப்பாசியக் கலீபகத்தால் தொடக்கத்தில் ஒரு பரப்புரையாளராகவும், பிறகு அவர்கள் சார்பாகப் புரட்சி செய்யவும் அனுப்பப்பட்டார். உமய்யா ஆளுநர் நாசர் இப்னு சய்யரைத் தோற்கடித்ததற்குப் பிறகு அவர் மெர்வை வென்றார். குராசானின் நடைமுறை ரீதியிலான அப்பாசிய ஆளுநராக உருவானார். இதே காலகட்டத்தின் போது அப்பாசிய ஆட்சியாளரான குர்சித் உமய்யாக்களிடமிருந்து சுதந்திரத்தை அறிவித்தார். ஆனால், சீக்கிரமே அப்பாசிய அதிகாரத்தை அங்கீகரிக்கும் நிலைக்குத் தள்ளப்பட்டார். 750-இல் அப்பாசிய இராணுவத்தின் தலைவராக அபு முசுலிம் உருவானார். சாப் யுத்தத்தில் உமய்யாக்களைத் தோற்கடித்தார். அதே ஆண்டு பிறகு திமிஷ்குவிற்குள்அபு முசுலிம் புகுந்தார்.
# ஈரானின் வரலாறு

## நடுக் காலம்

### தொடக்க இசுலாமியக் காலம்

#### பாரசீகமயமாக்கப்பட்ட அரசுகளும், அரசமரபுகளும் (977–1219)

977-இல் சாமனியர்களின் ஒரு துருக்கிய ஆளுநரான சபுக்திகின் கசனாவை (தற்கால ஆப்கானித்தானில் உள்ளது) வென்றார். 1186-ஆம் ஆண்டு வரை நீடித்திருந்த கசனவியர் எனும் ஓர் அரசமரபை நிறுவினார்.  
இந்த அரசமரபைத் தோற்றுவித்தவரான துக்ரில் பெக் குராசானில் கசனவியருக்கு எதிராகத் தன்னுடைய இராணுவத்தைத் திருப்பினார். தெற்கு நோக்கி நகர்ந்தார். பிறகு மேற்கு நோக்கிச் சென்றார். தன்னுடைய பாதையில் இருந்த நகரங்களை வென்றார். ஆனால் அவற்றை அழிக்கவில்லை. 1055-இல் பகுதாதுவிலிருந்த கலீபா துக்ரில் பெக்கிற்கு அங்கிகளையும், பரிசுகளையும், கிழக்கின் மன்னன் என்ற பட்டத்தையும் வழங்கினார். துக்ரில் பெக்கிற்குப் பிறகு ஆட்சிக்கு வந்த மாலிக் ஷாவின் (1072–1092) ஆட்சியின் கீழ் ஈரான் ஒரு பண்பாட்டு மற்றும் அறிவியல் மறுமலர்ச்சியைக் கண்டது. இதற்குப் பெரும்பங்குக் காரணம் அவரது சிறந்த ஈரானிய விசியரான (உயர் அதிகாரி) நிசாம் அல் முல்க் ஆவார். இந்த தலைவர்கள் வானியல் ஆய்வுக் கூடத்தை நிறுவினர். இங்கு தான் ஒமர் கய்யாம் ஒரு புதிய நாட்காட்டிக்காகத் தன்னுடைய ஆய்வுகளில் பெரும்பாலானவற்றைச் செய்தார். அனைத்து முதன்மையான பட்டணங்களிலும் இவர்கள் சமயப் பள்ளிகளைக் கட்டினர். இசுலாமிய இறையியலாளர்களிலேயே மிகச் சிறந்தவர்களில் ஒருவரான அபு அமீத் கசாலியையும், பிற முக்கியமான அறிஞர்களையும் செல்யூக் தலைநகரான பகுதாதுவிற்கு இவர்கள் கொண்டு வந்தனர். அவர்களது பணிகளுக்கு ஊக்குவிப்பையும், ஆதரவையும் அளித்தனர். 1194-இல் குவாரசமிய ஷா அலா அத்-தின் தெகீசு செல்யூக் சுல்தான் மூன்றாம் தொகுருலை யுத்தத்தில் தோற்கடித்தார். ஈரானில் இருந்த செல்யூக் பேரரசானது இவ்வாறு வீழ்ச்சியடைந்தது. முந்தைய செல்யூக் பேரரசைப் பொறுத்த வரையில் அனத்தோலியாவிலிருந்த உரூம் சுல்தானகம் மட்டுமே எஞ்சியிருந்தது.  
செல்யூக்கியரின் ஆட்சிக் காலத்தின் போது அவர்களுக்கு எதிரான ஒரு முக்கிய உள்நாட்டு அச்சுறுத்தலானது நிசாரி இசுமாயிலிகளிடமிருந்து வந்தது. இரசுத்து மற்றும் தெகுரானுக்கு இடையிலிருந்த அலமுத் கோட்டையில் தங்களது தலைமையகத்தைக் கொண்டிருந்த ஓர் இரகசியப் பிரிவினர் இவர்கள் ஆவர். இவர்கள் தங்களைச் சுற்றியிருந்த பகுதிகளை 150-க்கும் மேற்பட்ட ஆண்டுகளுக்குக் கட்டுப்பாட்டில் வைத்திருந்தனர். முக்கியமான அதிகாரிகளைக் கொல்வதன் மூலம் தங்களது ஆட்சியை வலிமைப்படுத்துவதற்காக கொலையாளிகளை அவ்வப்போது இவர்கள் அனுப்பி வந்தனர். ஆங்கிலத்தில் *அசாசின்* என்ற வார்த்தையின் பெயர்க் காரணம் குறித்த பல வேறுபட்ட கருத்துக்களானவை இந்தக் கொலையாளிகளிடமிருந்து பெறப்படுகின்றன.
# ஈரானின் வரலாறு

## நடுக் காலம்

### மங்கோலியப் படையெடுப்பும், ஆட்சியும் (1219–1358)

#### மங்கோலியப் படையெடுப்பு (1219–1221)

. ஆண்டு *அண்.* 1200.]]  
குவாரசமிய அரசமரபானது மங்கோலியர்களின் வருகை வரை சில தசாப்தங்களுக்கு மட்டுமே நீடித்தது. செங்கிஸ் கான் மங்கோலியர்களை ஒன்றிணைத்திருந்தார். அவரின் தலைமையின் கீழ் மங்கோலியப் பேரரசானது பல திசைகளில் வேகமாக விரிவடைந்தது. 1218-இல் இப்பேரரசு குவாரசமியப் பேரரசுடன் எல்லைகளைக் கொண்டிருந்தது. அந்நேரத்தில் குவாரசமியப் பேரரசானது அலாவுதீன் முகம்மதுவால் (1200–1220) ஆளப்பட்டது. செங்கிஸ் கானைப் போலவே முகம்மதுவும் தன்னுடைய நிலங்களை விரிவாக்கும் எண்ணத்தைக் கொண்டிருந்தார். பெரும்பாலான ஈரானை அடிபணிய வைத்தார். தன்னைத் தானே ஷாவாக அறிவித்துக் கொண்டார். அப்பாசியக் கலீபா அல்-நசீரிடமிருந்து அலுவல் பூர்வமான அங்கீகாரத்தைக் கோரினார். கலீபா இவரது கோரிக்கைகளை நிராகரித்த போது அலாவுதீன் முகம்மது தன்னுடைய உயர் குடியினரில் ஒருவரை கலீபாவாக அறிவித்தார். அல்-நசீரைப் பதவியிலிருந்து நீக்கும் அவரது முயற்சியானது வெற்றிகரமாக அமையவில்லை.  
ஈரான் மீதான மங்கோலியப் படையெடுப்பானது செங்கிஸ் கானால் குவாரசமியப் பேரரசுக்கு அனுப்பப்பட்ட இரு தூதுக் குழுக்கள் படுகொலை செய்யப்பட்டதற்குப் பிறகு 1219-ஆம் ஆண்டு தொடங்கியது. 1220-21-ஆம் ஆண்டின் போது புகாரா, சமர்கந்து, ஹெறாத், துசு மற்றும் நிசாபூர் ஆகிய நகரங்கள் தரைமட்டமாக்கப்பட்டன. ஒட்டு மொத்த மக்களும் படுகொலை செய்யப்பட்டனர். குவாரசமியய ஷா தப்பித்து ஓடினார். காசுபியன் கடற்கரைக்கு அருகில் இருந்த ஒரு தீவில் இறந்தார்.  
1219-இல் திரான்சாக்சியானா படையெடுப்பு என்பது முதன்மையான மங்கோலியப் படையுடன் சேர்த்து செங்கிஸ் கான் யுத்தத்தில் ஒரு சீன சிறப்பு பெரிய கவண் வில்களையுடைய பிரிவினரைப் பயன்படுத்தினார். திரான்சாக்சியானாவில் இப்பிரிவினர் 1220-ஆம் ஆண்டு மீண்டும் பயன்படுத்தப்பட்டனர். இந்நேரத்தில் சீனர்களிடம் ஏற்கனவே இருந்ததன் காரணமாக வெடிமருந்து குண்டுகளை தூக்கியெறியும் பெரிய கவண் வில்களைச் சீனர்கள் பயன்படுத்தியிருக்கலாம் என்று கருதப்படுகிறது.  
திரான்சாக்சியானா மற்றும் பாரசீகத்தை செங்கிஸ் கான் வென்று கொண்டிருந்த நேரத்தில் வெடிமருந்தை பழக்கமாகத் தெரிந்திருந்த பல சீனர்கள் செங்கிஸ் கானின் இராணுவத்தில் பணியாற்றினர். ஈரான் படையெடுப்பின் போது வெடிகுண்டுகளை எரியும் கவண் விற்களை இயக்க சீனர்களை முழுவதுமாகக் கொண்டிருந்த "ஒட்டு மொத்த பிரிவினரை" மங்கோலியர்கள் பயன்படுத்தினர். மங்கோலியப் படையெடுப்பானது நடு ஆசியாவுக்கு சீன வெடிமருந்து ஆயுதங்களைக் கொண்டு வந்தது என வரலாற்றாளர்கள் பரிந்துரைக்கின்றனர். இதில் ஓர் ஆயுதம் குவோசோங் எனப்படும் ஒரு சீன சிறு வகை பீரங்கியாகும். இப்படையெடுப்புக்குப் பிறகு இப்பகுதியைச் சுற்றி எழுதப்பட்ட நூல்களில் சீனாவில் உள்ள ஆயுதங்களை ஒத்த வெடிமருந்து ஆயுதங்கள் சித்தரிக்கப்பட்டிருந்தன.
# ஈரானின் வரலாறு

## நடுக் காலம்

### மங்கோலியப் படையெடுப்பும், ஆட்சியும் (1219–1358)

#### மங்கோலியர்களுக்குக் கீழ் அழிவு

1227-இல் தன் இறப்பிற்கு முன்னர் செங்கிஸ் கான் மேற்கு அசர்பைசானை அடைந்திருந்தார். வடகிழக்குப் பகுதியிலிருந்து ஈரானுக்குள் நுழைந்ததற்குப் பிறகு தான் செல்லும் வழியில் பல நகரங்களைச் சூறையாடி எரித்தார்.  
மங்கோலியப் படையெடுப்பானது ஈரானியர்களுக்குப் பெரும் அழிவாக இருந்தது. மங்கோலியப் படையெடுப்பையாளர்கள் இறுதியாக இசுலாமுக்கு மாறி ஈரானின் பண்பாட்டை ஏற்றுக் கொண்ட போதும், இசுலாமிய மையப் பகுதியின் பிற பகுதிகள் (குறிப்பாக வரலாற்று ரீதியிலான குராசான் பகுதி, முதன்மையாக நடு ஆசியா) அப்பகுதிகளின் போக்கு பெருமளவுக்கு மாற்றம் அடைந்ததைக் குறித்தது. படையெடுப்பாளர்கள் நகரங்களைத் தரைமட்டமாக்கி, நூலகங்களை எரித்து, மற்றும் சில நேரங்களில் மசூதிகளை பௌத்த கோயில்களைக் கொண்டு இடம் மாற்றியதனால் ஆறு நூற்றாண்டுகளில் பெரும்பாலும் உருவாக்கப்பட்ட இசுலாமிய கல்வி சாதனைகள், பண்பாடு மற்றும் உட்கட்டமைப்பானது அழிக்கப்பட்டது.  
மங்கோலியர்கள் பல ஈரானியக் குடிமக்களைக் கொன்றனர். வடகிழக்கு ஈரானில் கனத் நீர்ப்பாசன அமைப்புகளை அழித்ததானது ஒப்பீட்டளவில் தொடர்ச்சியாக இருந்த குடியிருப்புகளை அழித்தது. நீர்ப் பாசன அமைப்பு மற்றும் வேளாண்மையுடன் ஒப்பீட்டளவில் நன்முறையில் இருந்தவற்றை பல கைவிடப்பட்ட பட்டணங்களாக உருவாக்கியது.  
1221-இல் செங்கிஸ் கான் குர்கஞ்ச் நகரத்தை அழித்தார். அனைவரும் இல்லாவிட்டாலும் பெரும்பாலான பண்டைக்கால ஈரானிய குவாரசமிய மக்கள் கொல்லப்பட்டனர் அல்லது வெளியேற்றப்பட்டனர். குவாரசமியா துருக்கியமயமாக்கப்படுவதற்கு இது வழியமைத்துக் கொடுத்தது.
# ஈரானின் வரலாறு

## நடுக் காலம்

### மங்கோலியப் படையெடுப்பும், ஆட்சியும் (1219–1358)

#### ஈல்கானரசு (1256–1335)

செங்கிஸ் கானின் இறப்பிற்குப் பிறகு ஈரான் பல மங்கோலியத் தளபதிகளால் ஆளப்பட்டது. செங்கிஸ் கானின் பேரனான குலாகு கானிடம் அவரது அண்ணன் மோங்கே கான் மங்கோலியப் பேரரசை மேற்கு நோக்கி விரிவாக்கும் பணியை ஒப்படைத்தார். எனினும், குலாகு கான் அதிகாரத்திற்கு வந்த நேரம் வாக்கில் மங்கோலியப் பேரரசானது ஏற்கனவே கலைக்கப்பட்டு விட்டது. வெவ்வேறு பிரிவுகளாகப் பிரிக்கப்பட்டிருந்தது. ஓர் இராணுவத்துடன் வந்த குலாகு கான் இப்பகுதியில் தன்னைத் தானே நிறுவிக் கொண்டார். ஈல்கானரசை உருவாக்கினார். மங்கோலியப் பேரரசிலிருந்து பிரிந்த ஓர் அரசு இதுவாகும். அடுத்த 80 ஆண்டுகளுக்கு ஈரானை இந்த அரசு ஆண்டது. காலப் போக்கில் பாரசீகமயமாக்கப்பட்டது.  
குலாகு கான் 1258-இல் பகுதாதுவைக் கைப்பற்றினார். கடைசி அப்பாசிய கலீபாவை மரண தண்டனைக்கு உட்படுத்தினார். எனினும், இவரது படைகளின் மேற்கு நோக்கிய முன்னேற்றமானது மம்லுக்குகளால் 1260-ஆம் ஆண்டு பாலத்தீனத்தில் நடைபெற்ற ஐன் ஜலுட் போரில் தடுத்து நிறுத்தப்பட்டது. முசுலிம்களுக்கு எதிரான குலாகுவின் படையெடுப்புகளானவை இசுலாமிற்கு மதம் மாறியவரும், தங்க நாடோடிக் கூட்டத்தின் கானுமாகிய பெர்கேவைக் கோபப்படுத்தியது. குலாகுவும், பெர்கேயும் ஒருவரை எதிர்த்து ஒருவர் சண்டையிட்டனர். மங்கோலியப் பேரரசின் ஒற்றுமை பலவீனமடைந்ததை இது வெளிக்காட்டியது.  
குலாகுவின் கொள்ளுப் பேரனாகிய கசனின் (1295–1304) ஆட்சியானது ஈல்கானரசின் சமயமாக இசுலாம் நிறுவப்படுவதைக் கண்டது. கசனும், அவரது புகழ் பெற்ற ஈரானிய உயர் அதிகாரியான ரசீத்தல்தீனும் ஈரானுக்கு பகுதியளவு மற்றும் குறுகிய பொருளாதார புத்தெழுச்சியைக் கொண்டு வந்தனர். மங்கோலியர்கள் கைவினைஞர்களுக்கு வரிகளைக் குறைத்தனர். வேளாண்மையை ஊக்குவித்தனர். நீர்ப்பாசன அமைப்புகளை மீண்டும் கட்டமைத்து விரிவாக்கினர். வணிக வழிகளின் பாதுகாப்பை மேம்படுத்தினர். இதன் விளைவாக வணிகமானது பெருமளவுக்கு அதிகரித்தது.  
இந்தியா, சீனா மற்றும் ஈரானிலிருந்து வந்த பொருட்கள் எளிதாக ஆசியப் புல்வெளிகள் வழியாகக் கடந்தன. இந்தத் தொடர்புகளானவை ஈரானை பண்பாட்டு ரீதியாக செழிப்பாக்கின. எடுத்துக்காட்டாக, ஈரானியர்கள் வலிமையான இரு பரிமாண மெசொபொத்தேமிய ஓவிய பாணியை சீனாவின் இறகு போன்ற மெல்லிய தூரிகை கோடுகள் மற்றும் பிற உருவ இயல்புகளை அடிப்படையாகக் கொண்ட ஓவிய பாணியுடன் இணைத்து ஒரு தனித்துவமான புதிய ஓவிய பாணியை உருவாக்கினர். எனினும், கசனின் தம்பி மகனான அபு சயித் 1335-ஆம் ஆண்டு இறந்ததற்குப் பிறகு ஈல்கானரசானது உள்நாட்டுப் போரில் மூழ்கியது. பல்வேறு சிறிய அரசமரபுகளால் பிரித்துக் கொள்ளப்பட்டது. இதில் மிக முக்கியமானவை சலயிர்கள், முசபரியர்கள், சர்பதர்கள் மற்றும் கர்தியர்கள் ஆகியோராவர்.  
14-ஆம் நூற்றாண்டின் நடுப்பகுதியில் ஈரானில் பரவிய கறுப்புச் சாவானது இந்நாட்டின் மக்கள் தொகையில் சுமார் 30% பேரைக் கொன்றது.
# ஈரானின் வரலாறு

## நடுக் காலம்

### தைமூரியப் பேரரசு (1370–1507)

தைமூரிய அரசமரபைச் சேர்ந்த ஒரு துருக்கிய-மங்கோலியரான தைமூரின் வருகை வரை ஈரான் தொடர்ந்து பிரிந்திருந்தது. அதற்கு முன்னிருந்த பேரரசுகளைப் போலவே தைமூரியப் பேரரசு பாரசீக உலகத்தின் ஒரு பகுதியாகவும் கூட இருந்தது. திரான்சோக்சியானாவில் தனது அதிகார அடித்தளத்தை நிறுவியதற்குப் பிறகு 1381-ஆம் இரண்டு தைமூர் ஈரான் மீது படையெடுத்தார். இறுதியாக, பெரும்பாலான ஈரானைக் கைப்பற்றினார். தைமூரின் படையெடுப்புகளானவை அவற்றின் மிருகத்தனத்திற்காக அறியப்படுகின்றன; பல மக்கள் படுகொலை செய்யப்பட்டனர்; பல நகரங்கள் அழிக்கப்பட்டன.  
இவரது ஆட்சியானது கொடுங்கோன்மை மற்றும் இரத்தம் சிந்த வைத்தல் ஆகியவற்றை இயல்பாகக் கொண்டிருந்தது. ஆனால், நிர்வாகப் பதவிகளில் ஈரானியர்களை இணைத்துக் கொண்டது, மற்றும் கட்டடக்கலை மற்றும் கவிதைக்கான அதன் ஊக்குவிப்பையும் கூட இது இயல்பாகக் கொண்டிருந்தது. தைமூருக்குப் பின் ஆட்சிக்கு வந்தவர்களான தைமூரியர்கள் 1452 வரை பெரும்பாலான ஈரான் மீதான தங்களது கட்டுப்பாட்டைப் பேணி வந்தனர். அந்த ஆண்டு காரா கோயுன்லுவிடம் தங்களது நிலப்பரப்புகளில் பெரும்பாலானவற்றை இழந்தனர். 1468 உசுன் அசன் தலைமையிலான அக் கோயுன்லு காரா கோயுன்லுக்களை வென்றனர். சபாவியர்கள் வளர்ச்சியடையும் வரை ஈரானில் ஆட்சி செய்தவர்களாக உசுன் அசனும், அவருக்குப் பின் ஆட்சிக்கு வந்தவர்களும் திகழ்ந்தனர். இவரது வேலைப்பாடுகளை சமி பின்பற்றினார். சமியின் சொந்த பிரபலத் தன்மையானது பாரசீகத்தின் முழு அகலத்திற்கும் பரவும் அளவுக்கு வளர்ந்தது.
# ஈரானின் வரலாறு

## நடுக் காலம்

### காரா கோயுன்லு

காரா கோயுன்லு என்பவர்கள் துருக்மென்களின் ஒரு பழங்குடியினக் கூட்டமைப்பு ஆவர். 1374 முதல் 1468 வரை வடமேற்கு ஈரான் மற்றும் அதைச் சுற்றியிருந்த பகுதிகளை இவர்கள் ஆண்டனர். காரா கோயுன்லு தங்களது படையெடுப்புகளை பகுதாதுவிற்கு விரிவாக்கினர். எனினும், உட்சண்டைகள், தைமூரியர்களிடம் அடைந்த தோல்விகள், தாங்கள் ஒடுக்கப்பட்டதற்கு எதிர் வினையாக ஆர்மீனியர்களால் நடத்தப்பட்ட கிளர்ச்சிகள், மற்றும் அக் கோயுன்லுவுடனான தோல்வியடைந்த போராட்டங்கள் ஆகியவை இவர்களது இறுதி வீழ்ச்சிக்குக் காரணமாயின.
# ஈரானின் வரலாறு

## நடுக் காலம்

### அக் கோயுன்லு

அக் கோயுன்லு என்பவர்கள் துருக்மென்கள் ஆவர். இவர்கள் பயந்தூர் பழங்குடியினத்தின் தலைமைத்துவத்தின் கீழ் செயல்பட்டனர். இது சன்னி முசுலிம்களின் ஒரு பழங்குடியினக் கூட்டமைப்பாகும். 1378 முதல் 1501 வரை ஈரானின் பெரும்பாலான பகுதிகள் மற்றும் சுற்றியிருந்த பகுதிகளில் பெரும்பாலானவற்றை இவர்கள் ஆண்டனர். தற்கால துருக்கியில் தியார்பக்கீரின் அனைத்து பகுதிகளையும் தைமூர் இவர்களுக்கு வழங்கிய போது அக் கோயுன்லு தோன்றினர். இதற்குப் பிறகு இவர்கள் தங்களது எதிரிகளான ஒகுசு துருக்கியர்களின் காரா கோயுன்லுவுடன் சண்டையிட்டனர். காரா கோயுன்லுவைத் தோற்கடிப்பதில் அக் கோயுன்லு வெற்றிகரமாகத் திகழ்ந்த அதே நேரத்தில் புதிதாக உருவாகி வந்த சபாவிய அரசமரபுடனான இவர்களது போராட்டமானது இவர்களின் வீழ்ச்சிக்குக் காரணமானது.
# ஈரானின் வரலாறு

## தொடக்க நவீன காலம்

பாரசீகமானது சபாவிய அரசமரபின் (1502–1736) கீழ் ஒரு புத்தெழுச்சியைக் கண்டது. இதில் மிக முக்கியமான நபர் ஷா முதலாம் அப்பாசு ஆவார். சில வரலாற்றாளர்கள் ஈரானின் நவீன தேச-அரசை நிறுவியதாக சபாவிய அரசமரபைக் குறிப்பிடுகின்றனர். ஈரானின் சமகால சியா இயல்பு மற்றும் தற்போதைய எல்லைகளில் குறிப்பிடத்தக்க அளவு பகுதிகள் ஆகியவை இந்த சகாப்தத்தின் போது தான் தோன்றின (எ. கா. *சுகப் ஒப்பந்தம்*).
# ஈரானின் வரலாறு

## பிந்தைய நவீன காலம்

### அரசியலமைப்புப் புரட்சியும், பதவி நீக்கமும்

1870-1871-ஆம் ஆண்டின் பெரும் பாரசீகப் பஞ்சமானது 20 இலட்சம் மக்களின் இறப்பிற்குக் காரணமாக இருந்திருக்கலாம் என்று நம்பப்படுகிறது.  
19-ஆம் நூற்றாண்டின் பிற்பகுதி மற்றும் 20-ஆம் நூற்றாண்டின் தொடக்கப் பகுதிகளில் ஷாவுக்கு எதிராக நடைபெற்ற பாரசீக அரசியலமைப்புப் புரட்சியுடன் ஈரானின் வரலாற்றில் ஒரு புதிய சகாப்தமானது உதித்தது. ஷா தனது சக்தியைத் தக்க வைத்துக் கொண்டார். 1906-இல் ஒரு வரம்புக்குட்பட்ட அரசியலமைப்பை அளித்தார் (இது நாட்டை ஓர் அரசியல் சட்ட முடியாட்சியாக்கியது). நாட்டின் முதல் மச்லிசு (நாடாளுமன்றம்) ஆனது 7 அக்டோபர் 1906 அன்று கூட்டப்பட்டது.  
1908-இல் பிரித்தானியரால் கூசித்தானில் பாறை எண்ணெய் கண்டுபிடிக்கப்பட்டது. பாரசீகத்தின் மீது செறிவான மீண்டும் தோன்றிய ஆர்வத்தை பிரித்தானியப் பேரரசுக்கு இது அதிகப்படுத்தியது. பாரசீகத்தின் கட்டுப்பாட்டைப் பெறுவதற்கான போட்டியானது தொடர்ந்து ஐக்கிய இராச்சியம் மற்றும் உருசியாவுக்கு இடையில் நடைபெற்றறது. இதுவே பிற்காலத்தில் பெரும் விளையாட்டு என்று அறியப்பட்டது. 1907-ஆம் ஆண்டில் ஆங்கிலேய உருசிய கூட்டத்தில் இது குறிப்பிடப்பட்டுள்ளது. இந்நாட்டின் தேசிய இறையாண்மையைப் பொருட்படுத்தாமல் மேற்குறிப்பிட்ட இரு நாடுகளின் செல்வாக்குப் பகுதிகளாக ஈரானை இது பிரித்தது.  
முதலாம் உலகப் போரில் ஈரானானது பிரித்தானிய, உதுமானிய மற்றும் உருசியப் படைகளால் ஆக்கிரமிக்கப்பட்டது. ஆனால், தொடர்ந்து நடு நிலை வகித்தது. உருசியப் புரட்சி மற்றும் 1919-இல் உருசியர்களின் பின்வாங்கலுக்குப் பிறகு, ஈரானில் தங்களது ஒரு பாதுகாப்புப் பகுதியை நிறுவ பிரித்தானியர் முயற்சித்தனர். ஆனால், இம்முயற்சி தோல்வியடைந்தது.  
இறுதியாக, கிலான் அரசியலமைப்புவாத இயக்கம் மற்றும் கஜர் அரசாங்கத்தின் நிலையற்ற தன்மையால் ஏற்பட்ட மைய சக்தி வெற்றிடம் ஆகியவை ரெசா கானின் வளர்ச்சிக்குக் காரணமாயின. இவர் பிற்காலத்தில் ரெசா ஷா பகலவி என்று அழைக்கப்பட்டார். 1925-இல் பகலவி அரசமரபை இவர் நிறுவினார். 1921-இல் பாரசீக கொசக் இராணுவப் பிரிவின் ஓர் அதிகாரியான ரெசா கான் (செய்யெது சியாவேதின் தபதபையுடன் சேர்ந்து) அரசாங்க அதிகாரிகளுக்கு எதிராக ஓர் இராணுவ ஆட்சிக் கவிழ்ப்புக்குத் தலைமை தாங்கினார். இதில் அரசின் பெயரளவு தலைமைத்துவமானது கஜர் முடியாட்சியிடமே விடப்பட்டது. 1925-இல் இரு ஆண்டுகளுக்கு பிரதமராக இருந்ததற்குப் பிறகு ரெசா கான் கஜர் அரசமரபைப் பதவியிலிருந்து நீக்கினார். பகலவி அரசமரபின் முதல் ஷாவாகப் பதவிக்கு வந்தார்.
# ஈரானின் வரலாறு

## பிந்தைய நவீன காலம்

### பகலவி காலம் (1925–1979)

#### ரெசா சா (1925–1941)

16 செப்டம்பர் 1941 வரை கிட்டத்தட்ட 16 ஆண்டுகளுக்கு ரெசா ஷா பகலவி ஆட்சி செய்தார். அந்நாளில் ஈரான் மீதான ஆங்கிலேய-சோவியத் படையெடுப்பால் பதவியில் இருந்து விலகும் நிலைக்கு இவர் தள்ளப்பட்டார். தேசியவாதம், இராணுவவாதம், சமயச் சார்பின்மை மற்றும் பொதுவுடைமைவாதத்திற்கு எதிரான நிலை ஆகியவற்றுக்கு மதிப்பளித்த ஒரு சர்வாதிகார அரசாங்கத்தை இவர் நிறுவினார். இதனுடன் கடுமையான தணிக்கை மற்றும் பரப்புரையிலும் இவரது அரசாங்கம் ஈடுபட்டது. ரெசா ஷா பல சமூக-பொருளாதார சீர்திருத்தங்களை அறிமுகப்படுத்தினார். இராணுவம், அரசாங்க நிர்வாகம் மற்றும் நிதித்துறை ஆகியவற்றை மீண்டும் ஒருங்கிணைத்தார்.  
இவரது ஆதரவாளர்களைப் பொறுத்த வரையில் இவரது ஆட்சிக் காலமானது "சட்டம் மற்றும் ஒழுங்கு, ஒழுக்கம், மைய அதிகாரம், மற்றும் நவீன வசதிகள் - பள்ளிகள், தொடருந்துகள், பேருந்துகள், வானொலிகள், திரையரங்குகள் மற்றும் தொலைபேசிகள்" ஆகியவற்றைக் கொண்டு வந்தது. எனினும், நவீனமயமாக்கத்திற்கான இவரது முயற்சிகளானவை "மிக வேகமாக" மற்றும் "மேலோட்டமாக" இருந்ததாக விமர்சிக்கப்பட்டன. இவரது ஆட்சிக் காலமானது "காவல் அரசை ஒத்த பாதுகாப்புடன்" சேர்த்து "ஒடுக்கு முறை, இலஞ்ச ஊழல், அதிகப்படியான வரி விதிப்பு, உண்மைத் தன்மை இல்லாத நிலை" ஆகியவற்றின் ஒரு காலமாகத் திகழ்ந்தது.
# ஈரானின் வரலாறு

## பிந்தைய நவீன காலம்

### பகலவி காலம் (1925–1979)

#### இரண்டாம் உலகப் போர்

சோவியத் ஒன்றியத்துக்கு எதிராக செருமானிய இராணுவங்களானவை அதிக அளவு வெற்றிகரமாகத் திகழ்ந்த அதே நேரத்தில், செருமனி போரை வென்று தனது எல்லைகளில் ஒரு சக்தி வாய்ந்த நாட்டை நிறுவும் என ஈரானிய அரசாங்கமானது எதிர்பார்த்தது. ஈரானிலிருந்து செருமானிய மக்களை வெளியேற்ற பிரித்தானியா மற்றும் சோவியத் ஒன்றிய கோரிக்கைகளை ஈரான் நிராகரித்தது. இதற்கு எதிர் வினையாக ஆகத்து 1941-இல் இரு நேச நாடுகளும் ஈரான் மீது படையெடுத்தன. ஈரான் மீதான ஆங்கிலேய-சோவியத் படையெடுப்பில் பலவீனமான ஈரானிய இராணுவத்தை எளிதாகத் திணறடித்தன. சோவியத் ஒன்றியத்திற்கு உதவியளித்த நேச நாடுகளின் கடன்-குத்தகை ஒப்பந்தத்தில் ஒரு முக்கியமான வழியாக ஈரான் உருவானது. ஈரானிய கச்சா எண்ணெய் வயல்களைப் பாதுகாப்பது மற்றும் நேச நாடுகளுக்கு இராணுவப் பொருட்கள் வழங்கும் வழிகளை உறுதி செய்வது ஆகியவை இதன் குறிக்கோள்களாக இருந்தன. ஈரான் அதிகாரப்பூர்வமாக தொடர்ந்து நடுநிலை வகித்தது. பின் தொடர்ந்த ஆக்கிரமிப்பின் போது ஈரானின் முடியரசரான ரேசா ஷா பகலவி பதவியிலிருந்து நீக்கப்பட்டார். அவருக்குப் பதிலாக அவரது இளைய மகன் முகம்மத் ரிசா ஷா பஹ்லவி அரியணையில் அமர வைக்கப்பட்டார்.  
1943-ஆம் ஆண்டின் தெகுரான் மாநாட்டில் நேச நாடுகள் தெகுரான் அறிவிப்பை வெளியிட்டன. போருக்குப் பிந்தைய ஈரானின் விடுதலை மற்றும் எல்லைகளுக்கு இது உத்திரவாதம் அளித்தது. எனினும், போர் உண்மையில் முடிவுக்கு வந்த போது வடமேற்கு ஈரானில் நிலை நிறுத்தப்பட்டிருந்த சோவியத் துருப்புகள் பின் வாங்க மறுத்ததோடு மட்டுமல்லாமல் குறுகிய காலமே நீடித்திருந்த நாடுகளை நிறுவிய கிளர்ச்சிகளுக்கு ஆதரவும் அளித்தன. அசர்பைசான் மற்றும் ஈரானிய குர்திசுதானின் வடக்குப் பகுதிகளில் உருவாக்கப்பட்ட முறையே அசர்பைசான் மக்கள் அரசாங்கம் மற்றும் குர்திசுதான் குடியரசு போன்ற இந்தப் பிரிவினைவாத தேசிய அரசுகள் சோவியத் ஒன்றியத்துக்கு ஆதரவாக இருந்தன. இவை 1945 இன் பிந்தைய பகுதியில் உருவாக்கப்பட்டன. மே 1946-இல் கச்சா எண்ணெய் சலுகைகள் கொடுக்கப்படும் என ஓர் உத்திரவாதத்தை பிறகு பெறும் வரை முதன்மையான ஈரான் பகுதியில் இருந்து சோவியத் துருப்புக்கள் பின் வாங்கவில்லை. வடக்கில் உருவாக்கப்பட்ட சோவியத் குடியரசுகள் சீக்கிரமே ஆட்சியிலிருந்து தூக்கி எறியப்பட்டன. கச்சா எண்ணெய் சலுகைகளுக்குக் கொடுக்கப்பட்ட உறுதி மொழியானது திரும்பப் பெறப்பட்டது.
# ஈரானின் வரலாறு

## சமகாலம்

### புரட்சியும், இசுலாமியக் குடியரசும் (1979-தற்காலம்)

பிரான்சில் 14 ஆண்டுகள் நாடு கடந்து வாழ்ந்ததற்குப் பிறகு 1 பெப்ரவரி 1979 அன்று ஈரானுக்குத் திரும்புகிறார்.]]  
இசுலாமியப் புரட்சி என்றும் கூட அறியப்படும் ஈரானியப் புரட்சியானது ஷா முகம்மத் ரிசா ஷா பஹ்லவியின் கீழான ஓர் ஒட்டு மொத்த முடியாட்சியிலிருந்து அயதோல்லா ரூகொல்லா கொமெய்னிக்குக் கீழான ஓர் இசுலாமியக் குடியரசாக ஈரானை மாற்றிய புரட்சியாகும். ரூகொல்லா கொமெய்னி புரட்சியின் தலைவர்களில் ஒருவராகவும், இசுலாமியக் குடியரசை நிறுவியவராகவும் உள்ளார். திசம்பர் 1979-இல் புதிய சமயச் சார்பாட்சி அரசியலமைப்பின் அங்கீகாரத்துடன் இது முடிவடைந்தது. இதில் அயதோல்லா கொமெய்னி நாட்டின் அதியுயர் தலைவரானார்.  
இதற்கிடையில் நாட்டை வேலை நிறுத்தங்களும், போராட்டங்களும் முடக்கியதற்குப் பிறகு சனவரி 1979-இல் நாடு கடந்து வாழ்வதற்காக முகம்மத் ரிசா ஷா பஹ்லவி நாட்டை விட்டு வெளியேறினார். 1 பெப்ரவரி 1979 ஒன்று அயதோல்லா கொமெய்னி தெகுரானுக்குத் திரும்பி வந்தார்.
# ஈரானின் வரலாறு

## சமகாலம்

### புரட்சியும், இசுலாமியக் குடியரசும் (1979-தற்காலம்)

#### 1979 ஈரானியப் புரட்சியின் சித்தாந்தம்

இந்நாட்டின் தனித்துவமான அரசியல் அமைப்பானது *வெலாயத்-இ பகிக்* என்ற கருத்துருவை அடிப்படையாகக் கொண்டதாகும். முசுலிம்கள் முன்னணி இசுலாமிய சட்டவியலாளர் அல்லது சட்டவியலாளர்களால் ஆட்சி அல்லது மேற்பார்வையிடுதல் வழியாக "பாதுகாப்பைக்" கொண்டிருக்க வேண்டும் என்ற கருத்துருவை இது முன் வைத்தது. கொமெய்னி 1989-ஆம் ஆண்டில் அவரது இறப்பு வரை இந்நாட்டின் ஆட்சி செய்யும் சட்டவியலராக அல்லது அதியுயர் தலைவராகச் சேவையாற்றினார்.  
ஈரானின் துரிதமாக நவீனமயமாக்கப்பட்ட முதலாளித்துவ பொருளாதாரமானது இசுலாமிய பொருளாதார மற்றும் பண்பாட்டுக் கொள்கைகளால் இடமாற்றம் செய்யப்பட்டது. பெரும்பாலான தொழிற்துறையானது தேசியமயமாக்கப்பட்டது, சட்டங்களும், பள்ளிகளும் இசுலாமியமயமாக்கப்பட்டன மற்றும் மேற்குலகத் தாக்கங்களானவை தடை செய்யப்பட்டன.  
இசுலாமியப் புரட்சியானது உலகம் முழுவதும் பெரும் தாக்கத்தையும் கூட ஏற்படுத்தியது. முசுலிம்கள் சாராத உலகத்தில் இசுலாம் குறித்த கண்ணோட்டத்தை மாற்றியமைத்தது. இசுலாமின் அரசியல் மற்றும் ஆன்மீகம் குறித்த பெருமளவு ஆர்வத்தை அந்நாடுகளில் தூண்டியது.
# ஈரானின் வரலாறு

## சமகாலம்

### கொமெய்னி (1979–1989)

1979 முதல் 3 சூன் 1989 அன்று இவரது இறப்பு வரை கொமெய்னி புரட்சியின் தலைவர் அல்லது அதியுயர் தலைவராகச் சேவையாற்றினார். கொமெய்னிக்குக் கீழ் ஒரு சமயச் சார்பாட்சி குடியரசாக புரட்சியானது நிலை நிறுத்தப்பட்டது, மற்றும் ஈராக்குடனான செலவீனத்தை ஏற்படுத்திய மற்றும் குருதி தோய்ந்த போராலும் இக்காலமானது குறிக்கப்படுகிறது.  
இந்த நிலை நிறுத்துதலானது 1982-3 வரை நீடித்தது. இந்நாட்டின் பொருளாதாரம், இராணுவம் மற்றும் அரசு எந்திரத்திற்கு ஏற்பட்ட சேதத்தை ஈரான் வெற்றிகரமாக சமாளித்தது. முன்னர் புரட்சியாளர்களின் கூட்டாளிகளாக இருந்து தற்போது எதிரிகளாக மாறிய சமயச் சார்பற்றவர்கள், இடதுசாரிகள் மற்றும் அதிகப்படியான பழமை வாத முசுலிம்கள் ஆகியோரால் நடத்தப்பட்ட போராட்டங்களும், கிளர்ச்சிகளும் ஆற்றல் வாய்ந்த தன்மையுடன் ஒடுக்கப்பட்டன. புதிய அரசால் பல அரசியல் எதிரிகள் மரண தண்டனைக்கு உட்படுத்தப்பட்டனர். புரட்சியின் நிகழ்வுகளைத் தொடர்ந்து மார்க்சிய கரந்தடிப் போர் முறையினர் மற்றும் கூட்டாட்சிக் கட்சிகள் கூசித்தான், குர்திஸ்தான் மற்றும் கோன்பத்-இ கபுசு ஆகியவற்றை உள்ளடக்கிய பகுதிகளில் கிளர்ச்சியில் ஈடுபட்டனர். கிளர்ச்சியாளர்கள் மற்றும் புரட்சிப் படையினருக்கு இடையில் கடுமையான சண்டைக்கு இது வழி வகுத்தது. இச்சண்டைகள் ஏப்ரல் 1979 தொடங்கின. பல மாதங்கள் முதல் ஓர் ஆண்டுக்கும் மேலாக சண்டைகளானவை மாகாணத்தைப் பொறுத்து நீடித்தன. ஈரானிய குர்திஸ்தானின் சனநாயகக் கட்சியால் நடத்தப்பட்ட குர்திய கிளர்ச்சியானது இதில் மிக வன்முறை நிகழ்ந்ததாக இருந்தது. இது 1983-ஆம் ஆண்டு வரை நீடித்தது. 10,000 பேர் இறப்பதற்குக் காரணமானது.  
அரசியலமைப்பின் நிபுணர்களின் மன்றத்தால் வடிவமைக்கப்பட்டதன் படி 1979-ஆம் ஆண்டின் கோடை காலத்தில் ஒரு புதிய அரசியல் அமைப்பானது கொமெய்னிக்கு பாதுகாப்பு சட்டவியல் அதியுயர் தலைவர் என்ற சக்தி வாய்ந்த பதவியையும், சட்டமியற்றும் அவைகள் மற்றும் தேர்தல்கள் மீது பாதுகாவலர்களின் ஒரு மதகுரு மன்றத்தின் சக்தியையும் கொடுத்தது. திசம்பர் 1979-இல் பொது வாக்கெடுப்பின் மூலம் புதிய அரசியல் அமைப்பானது அங்கீகரிக்கப்பட்டது.
# ஈரானின் வரலாறு

## சமகாலம்

### கொமெய்னி (1979–1989)

#### ஈரான் பிணையக் கைதி பிரச்சினை (1979–1981)

இசுலாமியக் குடியரசின் வரலாற்றில் ஒரு நீண்ட கால தாக்கத்தை ஏற்படுத்திய தொடக்க கால நிகழ்வானது ஈரானிய பிணையக் கைதி பிரச்சினையாகும். புற்றுநோய் சிகிச்சைக்காக ஐக்கிய அமெரிக்காவுக்குள் ஈரானின் முந்தைய ஷாவை அனுமதித்ததைத் தொடர்ந்து 4 நவம்பர் 1979 அன்று ஈரானிய மாணவர்கள் ஐக்கிய அமெரிக்க தூதரக ஊழியர்களைப் பிடித்தனர். ஷாவை விசாரணைக்காக ஈரானிடம் ஒப்படைக்குமாறு கூறினர். தூதரகத்தை "ஒற்றர்களின் குகை" என்று அழைத்தனர். சனவரி 1981 வரை 444 நாட்களுக்கு 52 பிணையக் கைதிகள் பிடித்து வைக்கப்பட்டிருந்தனர். பிணையக் கைதிகளை விடுவிப்பதற்கு நடத்தப்பட்ட ஓர் அமெரிக்க இராணுவ முயற்சியானது தோல்வியில் முடிந்தது.  
தூதரகத்தைக் கைப்பற்றியது ஈரானில் பெருமளவுக்குப் பிரபலமானதாக இருந்தது. பிணையக் கைதிகளை பிடித்தவர்களுக்கு ஆதரவாக ஆயிரக்கணக்கானவர்கள் அங்கு ஒன்று கூடினர். ரூகொல்லா கொமெய்னியின் மதிப்பை வலிமைப்படுத்தியதாகவும், அமெரிக்கவாதத்திற்கு எதிரான நிலையை உறுதிப்படுத்தியதாகவும் இந்நிகழ்வு கருதப்படுகிறது. இந்நேரத்தில் இருந்து தான் கொமெய்னி அமெரிக்காவை "மிகப் பெரிய சாத்தான்" என்று குறிப்பிடத் தொடங்கினார். தூதரக ஊழியர்கள் வெளியேற்றப்படலாம், ஆனால் பிணையக் கைதிகளாகப் பிடிக்கப்பட்டக் கூடாது என்று நீண்ட காலம் நீடித்திருந்த பன்னாட்டு சட்டத்தின் கொள்கையை மீறியதாக இது அமெரிக்காவில் கருதப்பட்டது. ஈரானுக்கு எதிரான ஒரு சக்தி வாய்ந்த எதிர் வினையை அமெரிக்காவில் உருவாக்கியது. இரு நாடுகளுக்கு இடைப்பட்ட உறவு முறைகளானவை தொடர்ந்து ஆழமாக எதிர்ப்பு நிலையிலேயே உள்ளன. அமெரிக்க பன்னாட்டு பொருளாதாரத் தடைகளானவை ஈரானின் பொருளாதாரத்தைப் பாதித்துள்ளன.
# ஈரானின் வரலாறு

## சமகாலம்

### காமெனி (1989–தற்போது)

1989-இல் தன் மரணப் படுக்கையில், ரூகொல்லா கொமெய்னி ஒரு 25-பேரைக் கொண்ட அரசியலமைப்பு சீர்திருத்த மன்றத்தை நியமித்தார். இம்மன்றம் அலி காமெனியை அடுத்த அதியுயர் தலைவராகப் பெயரிட்டது. ஈரானின் அரசியலமைப்பில் குறிப்பிடத்தக்க எண்ணிக்கையிலான மாற்றங்களைச் செய்தது. 3 சூன் 1989 அன்று கொமெய்னியின் இறப்பைத் தொடர்ந்து சிக்கலற்ற அதிகார மாற்றம் நடைபெற்றது. காமெனி கொமெய்னியின் "வசீகரம் மற்றும் சமயச் சார்பு நிலையைக்" கொண்டிருக்காத அதே நேரத்தில், ஈரானின் ஆயுதப் படைகள் மற்றும் அதன் பொருளாதார ரீதியாக சக்தி வாய்ந்த சமய அடிப்படைத் தளங்களுக்குள் ஆதரவாளர்களின் ஓர் இணையத்தை உருவாக்கினார். இவரின் ஆட்சியின் கீழ் ஈரானானது குறைந்தது ஒரு பார்வையாளரால் "ஒரு சர்வாதிகார நாட்டைப் போல் இல்லாமல் ... ஒரு சமயச் சார்புடைய சிலவர் ஆட்சியாக" உள்ளது என்று குறிப்பிடப்பட்டது. 1991-இல் பாரசீக வளைகுடா போரின் போது ஈரான் தொடர்ந்து நடு நிலை வகித்தது. ஐக்கிய அமெரிக்காவைக் கண்டித்தது மற்றும் தப்பித்து வந்த ஈராக்கியப் போர் விமானங்கள் மற்றும் அகதிகளுக்கு ஈரானுடுக்குள் அனுமதியளித்தது ஆகியவற்றுடன் தன்னுடைய செயல்பாடுகளை வரம்புக்குட்படுத்திக் கொண்டது.  
1990 களில் ஈரானானது முந்தைய தசாப்தங்களை விட மேற்குலகப் பண்பாடு குறித்து ஒரு மிகப் பெரிய சமயச் சார்பின்மை நடத்தை மற்றும் மதிப்பைக் கொண்டிருந்தது. தங்கள் உரிமைகள் மீது தாக்கத்தை ஏற்படுத்திய இசுலாமியக் கொள்கைகளுக்கு எதிரான தங்களது அதிருப்தியை நகர்ப்புற மக்கள் வெளிப்படுத்த ஒரு வழியாக இந்த மேற்குலகப் பண்பாட்டுக்கு அளித்த மதிப்பு கருதப்பட்டது. புதிய அதியுயர் தலைவர் அயதோல்லா அலி காமெனிக்குக் கொடுக்கப்பட்ட மக்களிடமிருந்து வந்த இந்த அழுத்தங்களானவை அவருக்கும், அதிபர் அக்பர் அசேமி ரப்சஞ்சானிக்கும் இடையில் ஓர் அசௌகரிய கூட்டணிக்கு வழி வகுத்தது. அரசு மீது மேற்கொண்ட கட்டுப்பாட்டைப் பெறும் உலேமாவின் ஆற்றலைத் தடுக்க இந்தக் கூட்டணி மூலம் இவர்கள் முயற்சித்தனர். 1989-இல் பிரதமரின் அலுவலகத்தை நீக்கிய மற்றும் அதிபரின் சக்தியின் வாய்ப்பு நிலையை அதிகரித்த அரசியலமைப்புத் திருத்தங்களின் ஒரு தொடர்ச்சியை இவர்கள் உருவாக்கினர். எனினும், இந்த புதிய திருத்தங்கள் ஈரானின் அதியுயர் தலைவரின் சக்திகளை எந்த வழியிலும் குறைக்கவில்லை. ஆயுதமேந்திய படைகள், போர் மற்றும் அமைதியை உருவாக்குவது, அயல்நாட்டுக் கொள்கையில் இறுதி முடிவெடுப்பது, மற்றும் எப்போதெல்லாம் தேவை ஏற்படுகிறது என்று கருதப்படுகிறதோ அப்போதெல்லாம் சட்டமியற்றும் செயல்பாடுகளில் தலையிடும் உரிமை ஆகியவற்றில் உச்சபட்ச அதிகாரத்தை அதியுயர் தலைவரின் பதவியானது இன்னும் கொண்டிருந்தது. 2006-இல் பல மனித உரிமை சார்ந்த போராட்டங்களும் கூட நடைபெற்றன.
# ஈரானின் வரலாறு

## சமகாலம்

### காமெனி (1989–தற்போது)

#### அகமதிநெச்சாத் (2005–2013)

2005 ஈரானிய அதிபர் தேர்தலில் தெகுரானின் நகரத் தந்தையான மகுமூத் அகமதிநெச்சாத் ஈரானின் ஆறாவது அதிபராக உருவானார். முந்தைய அதிபர் அலி-அக்பர் அசேமி ரப்சஞ்சானிக்கு எதிரான இரண்டாவது சுற்று வாக்கெடுப்பில் 62% வாக்குகளைப் பெற்று வென்றார். பதவியேற்கும் விழாவில் காமெனிக்கான தனது விசுவாசத்தை வெளிப்படுத்தும் விதமாக காமெனியின் கையில் இவர் முத்தமிட்டார்.  
இக்காலகட்டத்தின் போது ஈராக் மீதான அமெரிக்கப் படையெடுப்பு, சதாம் உசேனின் அரசாங்கமானது பதவியில் இருந்து நீக்கப்படுதல், மற்றும் ஈராக்கின் சியா பெரும்பான்மையினர் அதிகாரம் பெற்றது ஆகிய அனைத்தும் இப்பிராந்தியத்தில் ஈரானின் நிலையை வலிமைப்படுத்தின. குறிப்பாக, பெரும்பாலும் சியா மக்கள் வாழ்ந்த ஈராக்கின் தெற்குப் பகுதியில் வலிமைப்படுத்தின. அங்கு 3 செப்டம்பர் 2006 வாரத்தில் ஒரு முன்னணி சியா தலைவர் தன்னாட்சியுடைய சியா பகுதிக்கான கோரிக்கைகளை மீண்டும் வைக்கத் தொடங்கினார். குறைந்தது ஒரு பார்வையாளர் (முன்னாள் ஐக்கிய அமெரிக்க பாதுகாப்புச் செயலர் வில்லியம் எஸ். கோகன்) குறிப்பிட்டதன்படி 2009-ஆம் ஆண்டு நிலவரப்படி இப்பிராந்தியத்தில் ஈரானின் அதிகரித்து வந்த சக்தியானது மத்திய கிழக்கில் முதன்மையான வெளியுறவுக் கொள்கை பிரச்சினையாக சியோனிய எதிர்ப்பைப் பின்னுக்குத் தள்ளியது.  
2005 மற்றும் 2006 ஆகிய ஆண்டுகளின் போது ஐக்கிய அமெரிக்காவும், இசுரேலும் ஈரானைத் தாக்கத் திட்டம் தீட்டுவதாகத் தகவல்கள் பரவின. இதற்கு முக்கியமாகக் குறிப்பிடப்பட்ட காரணமானது ஈரானின் குடிசார் அணு ஆற்றல் திட்டமாகும். இது ஓர் அணு ஆயுதத் திட்டத்திற்கு வழி வகுக்கும் என ஐக்கிய அமெரிக்காவும், சில பிற அரசுகளும் எண்ணின. எந்த விதத்திலும் இராணுவ நடவடிக்கையையோ மற்றும் பொருளாதாரத் தடைகளையோ சீனாவும், உருசியாவும் எதிர்த்தன. உற்பத்தியைத் தடை செய்து, அணுக்கரு ஆயுதங்களைக் கையிருப்பு வைத்துப் பயன்படுத்துவதற்கு எதிராக ஒரு பத்வாவைக் காமெனி வெளியிட்டார். ஆகத்து 2005-இல் வியன்னாவில் பன்னாட்டு அணுசக்தி முகமையகத்தின் சந்திப்பில் ஈரானிய அரசாங்கத்தால் ஓர் அதிகாரப்பூர்வ அறிக்கையில் இந்த பத்வாவானது குறிப்பிடப்பட்டது.  
2009-இல் அகமதிநெச்சாத் மீண்டும் தேர்ந்தெடுக்கப்பட்டது விவாதத்துக்கு உள்ளாக்கப்பட்டது. முந்தைய "30 ஆண்டுகளில்" இசுலாமியக் குடியரசின் தலைமைத்துவத்திற்கு "மிகப் பெரிய உள்நாட்டுச் சவாலை" உருவாக்கிய பெருமளவிலான போராட்டங்கள் நடைபெற்றதாகக் குறிப்பிடப்பட்டது. இதன் விளைவாக ஏற்பட்ட சமூக அமைதியின்மையானது ஈரானிய பச்சை இயக்கம் என்று பரவலாக அறியப்பட்டது. சீர்திருத்தவாதியான எதிர் வேட்பாளர் மி-கொசெய்ன் மௌசாவி மற்றும் அவரது ஆதரவாளர்கள் வாக்களிப்பில் முறைகேடுகள் நடைபெற்றதாக ஆதாரம் இல்லாவிட்டாலும் குற்றம் சுமத்தினர். 1 சூலை 2009 வாக்கில் தெரு பிரச்சாரங்களில் 1,000 பேர் கைது செய்யப்பட்டனர், 20 பேர் கொல்லப்பட்டனர். அதியுயர் தலைவர் அலி காமெனி மற்றும் பிற இசுலாமிய அதிகாரிகள் போராட்டங்களைத் தூண்டியதாக அயல்நாட்டு சக்திகளின் மீது குற்றம் சுமத்தினர்.
# ஈரானின் வரலாறு

## சமகாலம்

### காமெனி (1989–தற்போது)

#### ரூகானி (2013–2021)

15 சூன் 2013 அன்று ஈரானின் அதிபர் தேர்தலில் அசன் ரூகானி வெற்றி பெற்றார். இத்தேர்தலில் ஒட்டு மொத்தமாக 3,67,04,156 வாக்குகள் பதிவிடப்பட்டன. ரூகானி 1,86,13,329 வாக்குகளைப் பெற்றார். தேர்தலுக்கு அடுத்த நாள் தன்னுடைய செய்தியாளர் சந்திப்பில் ரூகானி உலகுடன் ஈரானின் உறவு முறைகளை மறுபரிசீலிக்க தனது உத்தரவாதத்தை மீண்டும் உறுதிப்படுத்தினார்.  
2 ஏப்ரல் 2015 அன்று சுவிட்சர்லாந்தில் எட்டு நாட்கள், இரவு முழுவதும் கூட தொடர்ந்து, நடைபெற்ற சிக்கலான விவாதங்களைத் தொடர்ந்து ஈரானும், ஆறு உலக சக்திகளும் (ஐக்கிய அமெரிக்கா, ஐக்கிய இராச்சியம், பிரான்சு, சீனா மற்றும் உருசியாவுடன் சேர்த்து செருமனி) ஈரானின் அணுசக்தித் திட்டங்களை வை வரம்புக்குட்படுத்தும் ஒரு புரிதலின் மேலோட்டங்களுக்கு ஒப்புக் கொண்டன. பேச்சு வார்த்தை நடந்தியவர்கள் வெளிப்படுத்தியதன்படி இரு பிரிவினரும் அறிவிப்புகளுக்குத் தயாராயினர். ஈரானிய வெளியுறவு அமைச்சர் மொகம்மது சாவத் சரீப் "தீர்வுகளைக் கண்டுவிட்டோம். உடனடியாக முன் வரைவைத் தொடங்கத் தயாராகி விட்டோம்" என்று எழுதினார். அணுசக்தி பேச்சுவார்த்தைகளில் ஏழு நாடுகளின் ஓர் இறுதி சந்திப்புக்குப் பிறகு பத்திரிகையாளர்களை சரீப்புடன் சேர்ந்து சந்திப்பதாக ஐரோப்பிய ஒன்றியத்தின் வெளியுறவுக் கொள்கை தலைவரான பெதேரிகா மொகேரினி "நல்ல செய்தி" என்று எழுதினார்.  
ஒரு தசாப்தத்துக்கும் மேலான வேலைப்பாடுகளுக்குப் பிறகு தான் ஒரு "தீர்க்கமான அடி" என்று அழைத்த ஓர் ஒன்றிணைந்த அறிக்கையை ஐரோப்பிய ஒன்றியத்தின் வெளியுறவுக் கொள்கைத் தலைவர் பெதேரிகா மொகேரினி படித்தார். இதைத் தொடர்ந்து ஈரானிய வெளியுறவு அமைச்சர் மொகம்மது சாவத் சரீப் அதே அறிக்கையை பாரசீக மொழியில் படித்தார். ஐக்கிய அமெரிக்க வெளியுறவுச் செயலர் யோவான் கெர்ரியும், பிரித்தானியா, பிரான்சு மற்றும் செருமனியின் உயர்நிலை தூதர்களும் இவர்களுக்குப் பின்னால் குறுகிய நேரம் மேடையில் நின்றும் கூட இருந்தனர். ஒரு அகல் விரிவான ஒப்பந்தத்திற்கு ஒரு தற்காலிக ஏற்பாடான உருவரைச் சட்டமாக இருக்குமென இந்த ஒப்பந்தம் திட்டமிடப்பட்டது. 2015-ஆம் ஆண்டு கையொப்பமிடப்பட்டது. ஈரானின் அணுசக்தித் திட்டங்கள் குறித்து ஈரானுடனான 12 ஆண்டு கால பேச்சுவார்த்தை வரலாற்றில் ஒரு குறிப்பிடத்தக்க முடிவைக் குறித்தது.  
ஐக்கிய அமெரிக்காவின் குடியரசுத் தலைவர் பதவிக்குப் போட்டியிட டோனால்ட் டிரம்ப் பிரச்சாரம் செய்த போது ஈரான் அணுசக்தி ஒப்பந்தத்தைத் தான் கைவிடுவேன் என்று அவர் அடிக்கடி குறிப்பிட்டார். அவர் அதிபராகத் தேர்ந்தெடுக்கப்பட்டதற்குப் பிறகு 8 மே 2018 அன்று இந்த ஒப்பந்தத்தில் இருந்து விலகுவதாக ஐக்கிய அமெரிக்கா அறிவித்தது.  
3 சனவரி 2020 அன்று பகுதாது விமான நிலையம் மீது ஓர் ஆளில்லா விமானத்தைக் கொண்டு ஐக்கிய அமெரிக்க இராணுவமானது தாக்கியது. இசுலாமிய புரட்சிகர பாதுகாப்புப் படைகளின் ஓர் உயர்தர பிரிவான குத்ஸ் படைகளின் தலைவரான காசிம் சுலைமானி இதில் கொல்லப்பட்டார்.  
3 ஆகத்து 2021 அன்று இப்ராகிம் ரையீசி ஈரானின் எட்டாவது அதிபராகத் தேர்ந்தெடுக்கப்பட்டார்.
# ஈரானின் வரலாறு

## சமகாலம்

### காமெனி (1989–தற்போது)

#### இப்ராகிம் ரையீசி (2021–2024)

மகசா அமினியின் மரணத்தைத் தொடர்ந்து ஈரானிய அரசாங்கத்துக்கு எதிரான போராட்டங்களானவை 16 செப்டம்பர் 2022 அன்று தொடங்கின.  
1 ஏப்ரல் 2024 அன்று சிரிய தலைநகரான திமிஷ்குவில் ஈரானிய துணைத் தூதரகக் கட்டடத்தின் மீது இஸ்ரேல் நடத்திய விமானத் தாக்குதலானது இசுலாமிய புரட்சிகர பாதுகாப்புப் படைகளின் முக்கியமான மூத்த தளபதியான பிரிகேடியர் ஜெனரல் மொகம்மது ரெசா சகேதி கொல்லப்பட்டதற்குக் காரணமானது. இசுரேலின் தாக்குதலுக்குப் பதிலடியாக ஈரான் இசுரேல் மீது 300 க்கும் மேற்பட்ட ஆளில்லா வானங்களையும், ஏவுகணைகளையும் கொண்டு 13 ஏப்ரல் அன்று தாக்குதல் நடத்தியது. எனினும், ஈரானியத் தாக்குதலானது பெரும்பாலும் இசுரேலின் வான் எல்லைக்கு வெளியேயோ அல்லது அந்நாட்டின் மீதான வான் பரப்பிலேயோ தடுத்து முறியடிக்கப்பட்டது. ஈரானின் வரலாற்றில் மிகப் பெரிய ஏவுகணைத் தாக்குதலும், இசுரேல் மீதான இந்நாட்டின் முதல் நேரடித் தாக்குதலும் இது தான். இதைத் தொடர்ந்து இசுரேல் ஈரானின் இசுபகான் மீது ஏவுகணைத் தாக்குதல் நடத்தியது.  
19 மே 2024 அன்று நாட்டின் கிழக்கு அசர்பைசான் மாகாணத்தில் நடந்த ஓர் உலங்கூர்தி விபத்தில் இப்ராகிம் ரையீசி இறந்தார். அதிபரை ரையீசியின் இறப்பிற்குப் பிறகு முதல் துணை அதிபரான மொகம்மது மோக்பெர் செயல்பாட்டு அதிபராக நியமிக்கப்பட்டார்.
# ஈரானின் வரலாறு

## சமகாலம்

### காமெனி (1989–தற்போது)

#### மசூத் பெசஸ்கியான் (2024–தற்போது)

28 சூலை 2024 அன்று ஈரானின் அதியுயர் தலைவர் அயதோல்லா அலி காமெனியால் அதிகாரப்பூர்வமாக ஈரானின் புதிய அதிபராக மசூத் பெசஸ்கியான் முறைப்படி அங்கீகரிக்கப்பட்டார். 5 சூலை அன்று அதிபர் தேர்தலில் சீர்திருத்தவாதியான பெசஸ்கியான் வென்றார்.  
ஈரானிய அதிபர் மசூத் பெசஸ்கியானின் பதவியேற்கும் விழாவில் பங்கேற்கச் சென்ற பாலத்தீனிய அரசியல் மற்றும் இராணுவ அமைப்பான அமாசின் அரசியல் தலைவரான இசுமாயில் அனியே ஈரானின் தலைநகரமான தெகுரானில் 31 சூலை 2024 அன்று அரசியல் கொலை செய்யப்பட்டார்.  
அனியே, அசன் நசுரல்லா மற்றும் அப்பாசு நில்போரோசான் ஆகியோரின் அரசியல் கொலைகளுக்குப் பதிலடியாக1 அக்டோபர் 2024 அன்று ஈரான் இசுரேல் மீது 180 தொலைதூர ஏவுகணைகளை ஏவியது. இத்தாக்குதலுக்கு பதிலாக 27 அக்டோபர் அன்று ஈரானிய மாகாணமான இசுபகானில் ஓர் ஏவுகணை தற்காப்பு அமைப்பு மீது இசுரேல் தாக்குதல் நடத்தியது.  
திசம்பர் 2024-இல் சிரியாவில் ஈரானின் ஒரு நெருங்கிய கூட்டாளியான ஆசாத்தின் வீழ்ச்சியானது இப்பிராந்தியத்தில் ஈரானின் அரசியல் செல்வாக்கிற்கு ஒரு பெரும் பின்னடைவாக அமைந்தது.  
13 சூன் 2025 அன்று இசுரேல் ஈரான் மீது தாக்குதல் நடத்தியது.