# ஈரானின் வரலாறு

## நடுக் காலம்

### தொடக்க இசுலாமியக் காலம்

#### அப்பாசியக் காலமும், தன்னாட்சியுடைய ஈரானிய அரசமரபுகளும்

.]]
அப்பாசிய இராணுவமானது முதன்மையாக குராசானியர்களைக் கொண்டிருந்ததாகவும், அபு முசுலிமால் தலைமை தாங்கப்பட்டும் இருந்தது. இந்த இராணுவமானது ஈரானிய மற்றும் அரேபிய மக்களைக் கொண்டிருந்தது. அப்பாசியர்கள் ஈரானியர் மற்றும் அரேபியர் ஆகிய இரு பிரிவினரின் ஆதரவையும் பெற்றிருந்தனர். 750-இல் உமய்யாக்களை அப்பாசியர்கள் பதவியிலிருந்து தூக்கி எறிந்தனர். அமீர் அர்சோமந்தின் கூற்றுப்படி அப்பாசியப் புரட்சியானது மத்திய கிழக்கில் அரேபியப் பேரரசின் முடிவையும், அனைவரையும் உள்ளடக்கிய பல-இன அரசின் தொடக்கத்தையும் குறித்தது. உமய்யாக்களிடமிருந்து அதிகாரத்தைப் பெற்றதற்கு பிறகு அப்பாசியர்கள் செய்த முதல் மாற்றங்களில் ஒன்றானது பேரரசின் தலைநகரத்தை ஈராக்குக்கு மாற்றுவதாக அமைந்தது. ஈராக்கானது பாரசீக வரலாறு மற்றும் பண்பாட்டின் தாக்கத்தைப் பெற்றிருந்தது. பேரரசில் அரேபிய செல்வாக்கைக் குறைக்க பாரசீக மாவாலியரின் கோரிக்கையின் ஒரு பகுதியாக தலை நகரமானது மாற்றப்பட்டது என்று குறிப்பிடப்படுகிறது. அப்பாசியர்களின் தலைநகரமாக சேவையாற்றுவதற்காக 762-இல் டைகிரிசு ஆற்றின் கரையில் பகுதாது நகரமானது கட்டமைக்கப்பட்டது.  
பார்மகியர்களைப் போலவே தங்களது நிர்வாகத்தில் விசியர் (உயர் அதிகாரி) பதவியை அப்பாசியர்கள் நிறுவினர். இப்பதவியானது "துணை கலீபா" அல்லது இரண்டாவது தலைவர் என்பதற்கு ஒப்பானதாகும். இறுதியாக இந்த மாற்றத்தின் பொருளானது அப்பாசியர்களின் கீழ் இருந்த பல கலீபாக்கள் அதற்கு முன்னர் இருந்திராத அளவுக்கு பெருமளவுக்கு ஒரு விழாக்காலப் பதவியாக மாறினர். உண்மையான அதிகாரமானது விசியர்களிடம் இருந்தது. பழைய அரேபிய உயர்குடியினரை ஒரு புதிய பாரசீக அதிகாரிகள் வர்க்கமானது இடமாற்றத் தொடங்கியது. ஒட்டுமொத்த நிர்வாகமும் இத்தகைய மாற்றங்களைப் பிரதிபலித்தன. உமய்யாக்களிடமிருந்து பல வழிகளில் புதிய அரசமரபானது வேறுபட்டிருந்ததை இவை விளக்கிக் காட்டின.கிளர்ச்சியானது வடமேற்கு ஈரானில் அதன் அடித்தளப்பகுதியான அசர்பைசானில் தொடங்கியது. ஈரானிய முற்காலத்தின் அரசியல் மதிப்புடைய காலங்களுக்குத் திரும்புவதற்கு இந்த இயக்கம் அழைப்பு விடுத்தது. பபக்கின் கோர்ரம்தின் கிளர்ச்சியானது ஈரானின் மேற்கு மற்றும் நடுப் பகுதிகளுக்குப் பரவியது. 20 ஆண்டுகளுக்கும் மேல் நீடித்திருந்தது. அப்பாசியக் கலீபகத்தின் ஒரு மூத்த தளபதியான அப்சின் நம்பிக்கை துரோகம் செய்ததற்குப் பிறகு பபக் தோற்கடிக்கப்பட்டார்.  
அப்பாசியக் கலீபாக்களின் சக்தியானது குறைந்து வந்த போது ஈரானின் பல்வேறு பகுதிகளில் ஒரு தொடர்ச்சியான அரசமரபுகள் தோன்றின. இதில் சில குறிப்பிடத்தக்க அளவுக்கு செல்வாக்கு மற்றும் சக்தியைக் கொண்டிருந்தன. நிலப்பரப்புக்களை பகிர்ந்து கொண்ட இந்த அரசமரபுகளில் மிக முக்கியமானவற்றில் சிலமாக குராசானின் தகிரியர் (821–873), சிசுதானின் சபாரியர் (861–1003, இவர்களின் ஆட்சியானது சிசுதானின் மாலிக்குகளாக 1537 வரை நீடித்திருந்தது) மற்றும் உண்மையில் புகாராவை அடிப்படையாகக் கொண்டிருந்த சாமனியர் (819–1005) ஆகியோர் அடங்குவர். சாமனியர் இறுதியாக நடு ஈரானிலிருந்து பாக்கித்தான் வரையிலான பகுதியை ஆட்சி செய்தனர். அண். 930-ஆம் ஆண்டு பேரரசின் அனைத்து அரசு அதிகாரிகளும் முசுலிமாக இருக்க வேண்டிய தேவையைக் கொண்ட சட்டம் கொண்டு வரப்பட்டது. தங்களை வென்றவர்களின் மதத்தை பாரசீகர்கள் பின்பற்றிக் கொண்டாலும் நூற்றாண்டுகளின் போக்கில் தங்களது தனித்துவமான மொழி மற்றும் பண்பாட்டைப் பாதுகாத்து புத்தெழுச்சியூட்ட அவர்கள் பணியாற்றினர். இச்செயல்பாடானது பாரசீகமயமாக்கம் என்று அறியப்படுகிறது. அரேபியர்களும், துருக்கியர்களும் இந்த முயற்சியில் பங்கெடுத்திருந்தனர்.  
9 ஆம், 10-ஆம் நூற்றாண்டுகளில் அரேபியர்களின் தனித்த உயர் நிலைக்கு எதிர் வினையாக சூபிய்யா என்றழைக்கப்பட்ட ஓர் இயக்கத்தை உம்மாவின் அரேபியர் அல்லாத குடிமக்கள் உருவாக்கினர். இந்த இயக்கத்தின் பின்புலத்திலிருந்த பெரும்பாலானவர்கள் பாரசீகர்களாவர். ஆனால், எகிப்தியர், பர்பர் மற்றும் அரமேயர்களைக் குறிப்பிடும் ஆதாரங்களும் கிடைக்கப் பெறுகின்றன. அனைத்து இனங்களும், தேசங்களும் சமம் எனும் தமது அடிப்படை இசுலாமியக் கருத்துகளைக் கொண்டு இந்த இயக்கமானது ஒரு முசுலிம் சூழலுக்குள் பாரசீகப் பண்பாட்டைத் தக்க வைப்பது மற்றும் பாரசீக அடையாளத்தைப் பாதுகாப்பது ஆகியவற்றை முதன்மையான கருத்தாகக் கொண்டிருந்தது.  
சாமனிய அரசாங்கமானது பாரசீகப் பண்பாட்டின் புத்தெழுச்சிக்குத் தலைமை தாங்கியது. இசுலாமின் வருகைக்குப் பிறகு மிக முக்கியமான பாரசீகக் கவிஞரான ருதாகி இந்த சகாப்தத்தின் போது பிறந்தார். சாமனிய மன்னர்களால் புகழப்பட்டார். சாமனியர்கள் பல பண்டைக் கால பாரசீக விழாக்களுக்கும் கூட புத்துயிர் கொடுத்தனர். அவர்களுக்கு பின் ஆட்சிக்கு வந்தவர்களான கசனவியர் ஈரானியரல்லாத துருக்கியராக இருந்தனர். பாரசீகப் பண்பாட்டுக்குப் புத்துயிரூட்டியதில் அவர்களும் கூட காரணமாக இருந்தனர்.  
மௌகரி அரசமரபின் மன்னனான சர்வவர்மனால் அனுப்பப்பட்டவனாக இருந்திருக்க வேண்டும் என்று கருதப்படுகிறது.]]
பாரசீகமயமாக்கும் இயக்கத்தின் ஓர் இறுதி நிலையாக *சா நாமா* திகழ்ந்தது. ஈரானின் தேசிய இதிகாசம் இதுவாகும். இது கிட்டத்தட்ட முழுவதுமாக பாரசீக மொழியில் எழுதப்பட்டதாகும். மிக நீண்ட இந்நூலானது ஈரானின் பண்டைக்கால வரலாறு, அதன் தனித்துவமான பண்பாட்டு விழுமியங்கள், இசுலாமுக்கு முந்தையன் இந்நாட்டின் சரதுச சமயம் மற்றும் தேசியத்திற்கான நாட்டின் உணர்வு ஆகியவற்றைப் பிரதிபலிக்கிறது. பிரித்தானிய-அமெரிக்க வரலாற்றாளர் பெர்னார்டு லீவிசின் கூற்றுப்படி: ஆகியவை பாரசீகம் வளர்ச்சியடைவதற்குப் பங்களித்தன. இச்செயல்பாடுகள் "இசுலாமியப் பொற்காலமாக" இறுதி முடிவை எட்டின. இக்காலத்தின் போது நூற்றுக்கணக்கான அறிஞர்களும், அறிவியலாளர்களும் தொழில்நுட்பம், அறிவியல் மற்றும் மருத்துவம் ஆகியவற்றுக்குப் பெருமளவு பங்களித்தனர். ஐரோப்பிய மறுமலர்ச்சிக் காலத்தின் போது ஐரோப்பிய அறிவியலின் வளர்ச்சியின் மீது பின்னர் இவை தாக்கத்தை ஏற்படுத்தின.  
கிட்டத்தட்ட அனைத்து இசுலாமிய சிந்தனைப் பிரிவுகளின் மிக முக்கியமான அறிஞர்கள் பாரசீகர்களாகவோ அல்லது ஈரானில் வாழ்ந்தவர்களாகவோ இருந்தனர். இதில் சய்க் சதுக், சய்க் குலைனி, அக்கீம் அல்-நிசாபூரி, இமாம் முசுலிம் மற்றும் இமாம் புகாரி போன்ற சியா மற்றும் சன்னியின் மிக குறிப்பிடத்தக்க மற்றும் சார்ந்திருக்கத் தகுந்த ஹதீஸ் சேகரிப்பாளார்கள், சியா மற்றும் சன்னியின் மிகச் சிறந்த இறையியலாளர்களான சய்க் தூசீ, இமாம் கசாலி, இமாம் பக்ர் அல்-ரசீ, மற்றும் மிகச் சிறந்த மருத்துவரான அல்-சமக்சாரி, வானியலாளர்கள், தர்க்கவியலாளர்கள், கணிதவியலாளர்கள், மீவியற்பியலாளர்கள், தத்துவவாதிகள், மற்றும் இப்னு சீனா மற்றும் நசீருத்தீன் அத்-தூசீ போன்ற அறிவியலாளர்கள், ரூமி மற்றும் அப்துல்-காதிர் கிலானி போன்ற சூபித்துவதின் மிகச் சிறந்த சய்க்குகள் ஆகியோர் அடங்குவர்.