# இளைய சைரஸ்

## வாழ்க்கை

### ஆசியா மைனரின் ஆளுநர் (கிமு 408-401) மற்றும் எசுபார்த்தாவிற்கு ஆதரவு

இடையிலான சந்திப்பு. இந்த சந்திப்பு செனபோனுடன் தொடர்புடையது. பிரான்செஸ்கோ அன்டோனியோ க்ரூ (1618–1673) வரைந்தது.]]
கிமு 408 இல், ஏதென்சின் மறுமலர்ச்சிக்கு வழிவகுத்த அல்சிபியாடிசின் வெற்றிகளுக்குப் பிறகு, இரண்டாம் டேரியஸ் ஏதென்சுக்கு எதிரான போரைத் தொடரவும் எசுபார்த்தன்களுக்கு வலுவான ஆதரவை வழங்கவும் முடிவு செய்தார். அவர் இளைய சைரசை ஆசிய மைனருக்கு லிடியா மற்றும் பிரிஜியா மேஜரின் ஆளுநராக (சாட்ராப்) கப்படோசியாவுக்கு அனுப்பினார். மேலும் பாரசீக படைகளின் தளபதியாகவும், அதாவது அனத்தோலியா பிராந்தியத்தின் இராணுவத் தளபதியாகவும் இருந்தார். அங்கு, சைரஸ் எசுபார்த்தன் தளபதியான லைசாந்தரை சந்தித்தார். பாரசீக இளவரசரின் உதவியுடன் கிரேக்கத்தின் முழுமையான ஆட்சியாளராக வருவதற்கு லைசாந்தர் இவரை நம்பியதைப் போலவே, சைரஸ் தான் அரசனாவதற்கு உதவ அணியமாக இருந்த ஒரு மனிதரைக் கண்டறிந்தார். இதன்பிறகு, சைரஸ் பெலோபொன்னேசியப் போரில் லைசாந்தருக்கு எல்லா வகைகளிலும் உதவினார். சைரசை அவரது தந்தை டேரியஸ் சூசாவுக்கு திரும்ப அழைத்தபோது, இவர் ஆசியா மைனரின் அனைத்து நகரங்களிலிருந்து வரும் வருவாயை லைசாந்தரின் பொறுப்பில் விட்டார்.  
அந்த நேரத்தில், டேரியஸ் நோய்வாய்ப்பட்டு, மரணப் படுக்கையில் இருந்ததால் தன் மகனை அழைத்தார்; சைரஸ் லைசாந்தரிடம் நிதி வருவாயை அளித்துவிட்டு சூசாவுக்குச் சென்றார். சைரசின் தாயார் பாரிசாடிஸ் இவருக்கு ஆதரவாக இருந்ததாகவும், இவரை அரியணையில் அமர்த்த விரும்பியதாகவும் புளூடார்க் எழுதினார், "இவரது தந்தை டேரியஸ் இப்போது உடல்நிலை சரியில்லாமல் இருக்கிறார், இவர் கடல்சார் மாகாணத்திலிருந்து அரசவைக்கு அழைக்கப்பட்டதால், முழு நம்பிக்கையுடன் அங்கிருந்து புறப்பட்டார். இவர் இராச்சியத்தின் வாரிசாக அறிவிக்கப்படுவார் என்று எதிர்பார்த்தார். ஆனால் மூத்த மகன் அர்சிகாஸ் அரசராக அறிவிக்கப்பட்டார். அவனது பெயர் அர்டாக்செர்க்ஸ் என மாற்றப்பட்டது; மேலும் சைரஸ் லிடியாவின் துணைத் தலைவராகவும், கடல்சார் மாகாணங்களின் தளபதியாகவும் இருந்தார்." ) சைரஸின் தனது சகோதரனைக் கொல்லும் திட்டத்தைக் டிசாபர்னஸ் கண்டித்தார். சைரஸ் பிடிபட்டார், ஆனால் பாரிசாட்டிசின் பரிந்துரையால், சைரஸ் அவர் ஆளுநராக உள்ள பகுதிக்கு திருப்பி அனுப்பப்பட்டார். புளூடார்க்கின் கூற்றுப்படி, "[அவரது கைது] மீதான அவரது மனக்கசப்பு அவரை முன்பை விட இராச்சியத்தின் அரியணை மீது அதிக ஆர்வத்தை ஏற்படுத்தியது."  
மன்னர் கடைசி நேரத்தில் திஸ்சபெர்னசால் எச்சரிக்கப்பட்டார். மேலும் அவசரமாக ஒரு படையைத் திரட்டினார்; சைரஸ் எதிரியை சந்திக்காமலேயே பாபிலோனியாவிற்கு முன்னேறினார். கிமு 401 அக்டோபரில் , குனாக்சா சமர் நடந்தது. சைரசிடம் 10,400 கிரேக்க ஹாப்லைட்டுகள் (குடிமக்கள்-சிப்பாய்கள்), 2,500 பெல்டாஸ்ட்கள் (இலகு காலாட்படை), மற்றும் ஏரியசின் தலைமையின் கீழ் சுமார் 10,000 ஆசியப் படைகள் இருந்தன.  
செனோபோனின் கூற்றுப்படி, போரின் முடிவானது அரசனின் தலைவிதியைப் பொறுத்தது என்பதை சைரஸ் உணர்ந்தார். ஆகவே, கிரேக்கர்களின் தளபதியான கிளியர்ச்சஸ் அர்தக்செர்க்சுக்கு எதிரான மையத்தை நோக்கி இருக்கவேண்டும் என்று விரும்பினார். இராணுவத்தின் சுற்றிவளைப்புக்கு அஞ்சிய கிளியர்கஸ், அதற்கு கீழ்ப்படியாமல் பக்கவாட்டில் நிலைகொண்டார். இதன் விளைவாக, திசாபெர்னசின் தலைமையிலான பாரசீகர்களின் இடது படைகள் சைரசின் மற்ற படைகளுடன் மோத வசதியாக இருந்தன; மையத்தில் இருந்த சைரஸ் அர்டாக்செர்க்சை தன்கைய்யால் கொல்லவேண்டி சென்றார். ஆனால் சைரஸ் கொல்லப்பட்டார். திசாபெர்னஸ் இளைய சைரசைக் கொன்றதாக அறிவித்தார். பின்னர் இராஜமாதா பரிசாடிஸ் தன் விருப்பமான மகனான இளைய சைரசைக் கொன்ற திசாபெர்னசை பழிவாங்கினார் என்பது தனிக்கதை.  
*புளூட்டாக்கின் லைஃப் ஆஃப்* ஆர்டாக்செர்க்ல் உள்ள படி, மித்ரிடேட்ஸ் என்ற இளம் பாரசீக வீரர், குனாக்சா சமரின்போது இளைய சைரஸ் என்பதை அறியாமல் தாக்கினார், சைரஸ் தனது குதிரையிலிருந்து விழுந்து, திகைத்துப் போனார். சில அமைச்சர்கள் சைரசைக் கண்டுபிடித்து அவரைப் பாதுகாப்பாகக் கொண்டு செல்ல முயன்றனர். ஆனால் மன்னரின் முகாமைச் சேர்ந்தவர்களில் ஒரு வீரன் அவரது முழங்காலுக்குப் பின்னால் ஒரு ஈட்டிபோன்ற ஆயுதமான டார்ட் மூலம் தாக்கினார். பின்னர் அவரை ஒரு கல்லைக் கொண்டு தலையில் தாக்கினார். அதன் பிறகு சைரஸ் இறந்தார். புத்திசாலித்தனமாக, அரசவையில் சைரசைக் கொன்றதாக மித்ரிடேட்ஸ் பெருமையடித்துக்கொண்டார், அதை மனதில் வைத்த சைரசின் தாய் பாரிசாடிஸ் அவருக்கு பின்னர் மரணதண்டனை விதிக்க வைத்தார். சைரசின் கையையும் தலையையும் வெட்டிய அரசனின் மந்திரவாதியான மசாபேட்சையும் பழிவாங்கினாள். அதற்காக அவள் தன் மகன் அர்டாக்செர்க்சிடம் பகடை விளையாட்டில் அவனை பணையப் பொருளாக வாங்கி அவனை உயிருடன் உரித்துக் கொன்றாள்.  
பாரசீக துருப்புக்கள், கிரேக்கர்களை நேரடியாக தாக்குவதற்குப் பதிலாக, அவர்களை டைக்ரிசுக்கு அப்பால் உள்ள உட்பகுதியில் அவர்களை ஏமாற்றி, பின்னர் தந்திரத்தின் மூலம் தாக்கினர். அவர்களின் தளபதிகளை சிறைபிடித்தனர். பின்னர் கிரேக்கர்களை கருங்கடலுக்குச் செல்லலுமாறு கட்டாயப்படுத்தினர்.