# மண்டையோடு கோபுரம்

## வரலாறு

உதுமானியப் பேரரசு அதன் எதிரிகளிடையே பயங்கரவாதத்தை வெளிப்படுத்துவதற்காக கிளர்ச்சிப் போராளிகளின் மண்டை ஓடுகளிலிருந்து கோபுர கட்டமைப்புகளை உருவாகியதாக அறியப்படுகிறது. உதுமானியா ஆட்சிக்கு எதிரான முதல் செர்பிய எழுச்சி பிப்ரவரி 1804இல் வெடித்தது. தார்ட் பெட்ரோவிக் (கரடோர்ட்) அதன் தலைவராக இருந்தார்.. 1809 மே 19 இல், ஸ்டீவன் சிண்டெலிக்கின் கட்டளையின் கீழ் 3,000 செர்பிய கிளர்ச்சியாளர்கள் உதுமானியர்களால் நைசில் உள்ள செகார் மலையில் தாக்கப்பட்டனர். ஒருங்கிணைப்பின் பற்றாக்குறையால் கிளர்ச்சியாளர்கள் பாதிக்கப்பட்டனர். பெரும்பாலும் தளபதிகள் மிலிவோஜ் பெட்ரோவிக் மற்றும் பீட்டர் தோப்ரஞ்சாக் ஆகியோருக்கு இடையிலான போட்டி காரணமாக சிண்டெலிக்கின் போராளிகள் மற்ற கிளர்ச்சிப் பிரிவினரின் ஆதரவைப் பெறத் தவறிவிட்டனர். கிளர்ச்சியாளர்களுக்கு எதிரான பல தோல்வியுற்ற தாக்குதல்களில் எண்ணிக்கையில் உயர்ந்த உதுமானியர்கள் ஆயிரக்கணக்கான வீரர்களை இழந்தனர். ஆனால் இறுதியில் செர்பிய கிளர்ச்சியாளர்கலை தோற்கடித்தனர். சிறைபிடிக்கப்பட்டால் அவரும் அவரது ஆட்களும் தண்டிக்கப்படுவார்கள் என்பதை அறிந்த சிண்டெலிக், வெடிமருந்தினை வெடிக்கச் செய்தார். இதன் விளைவாக ஏற்பட்ட குண்டுவெடிப்பு அவரையும் அருகிலுள்ள அனைவரையும் கொன்றது..  
போருக்குப் பிறகு, ருமேலியா ஐலட்டின் ஆளுநர் கர்சித் பாசா, சினெலிக் மற்றும் அவரது ஆட்களின் தலைகளை தோலுரித்து, அடைத்து, உதுமானிய சுல்தான இரண்டாம் மகமுதுவிற்கு அனுப்ப உத்தரவிட்டார். சுல்தானால் பார்க்கப்பட்ட பின்னர், மண்டை ஓடுகள் நெய்சுக்குத் திருப்பப்பட்டன. அங்கு உதுமானிமான்கள் மண்டையோடு கோபுரத்தை முஸ்லிம் அல்லாத குடியிருப்பாளர்களுக்கு கிளர்ச்சியைப் பற்றி சிந்திக்க ஒரு எச்சரிக்கையாக கட்டினர். இந்த அமைப்பு 4.5 மீட்டர் (15 அடி) உயரம் கொண்டது. இது முதலில் 14 வரிசைகளில் நான்கு பக்கங்களிலும் பதிக்கப்பட்ட 952 மண்டை ஓடுகளைக் கொண்டிருந்தது.  
"மண்டை கோபுரம்" என்று பொருள்படும் துருக்கிய கெல்லே குலேசி மொழியிலிருந்து உள்ளூர் மக்கள் இதற்கு செலே குலா என்று பெயரிட்டனர். இது கட்டப்பட்ட அடுத்த ஆண்டுகளில், கோபுரச் சுவர்களில் இருந்து பல மண்டை ஓடுகள் விழுந்தன. சில இறந்த குடும்ப உறுப்பினர்களின் மண்டை ஓடுகளை அடையாளம் காண முடியும் என்று நினைத்து உறவினர்களால் அடக்கம் செய்ய எடுத்துச் செல்லப்பட்டன. மேலும் சில நினைவு பரிசாக வேட்டைக்காரர்களால் எடுக்கப்பட்டன.  
நெய்சின் கடைசி உதுமானிய ஆளுனரான மிதாட் பாஷா, 1860 களின் முற்பகுதியில் கோபுரத்திலிருந்து மீதமுள்ள மண்டை ஓடுகளை அகற்றும்படி உத்தரவிட்டார். சாத்தியமான கிளர்ச்சியாளர்களை ஊக்கப்படுத்துவதற்கான ஒரு சிறந்த வழிமுறையாக இந்த அமைப்பு இனி செயல்படாது என்பதை உணர்ந்த அவர், உதுமான் நிர்வாகத்திற்கு எதிரான மனக்கசப்பை மட்டுமே வளர்த்தார். இது பேரரசின் கடந்தகால கொடுமையை உள்ளூர் மக்களுக்கு நினைவூட்டுகிறது.  
1878 ஆம் ஆண்டில் உதுமானியர்கள் நெய்சிலிருந்து விலகிய பின்னர், ராயல் செர்பிய இராணுவம் காணாமல் போன மண்டை ஓடுகளை கண்டுபிடிக்க நகரத்திலும் அதன் சுற்றுப்புறங்களிலும் தேடத் தொடங்கியது. ஒரு சில புதைக்கப்பட்டன; ஒன்று கோபுரச் சுவர்களுக்குள் ஆழமாக பதிக்கப்பட்டிருப்பதைக் கண்டறிந்து பெல்கிரேடில் உள்ள தேசிய அருங்காட்சியகத்திற்கு அனுப்பப்பட்டது. இதைத் தொடர்ந்து கூரை பால்டாச்சின் விதானக் கட்டுமானம் செய்யப்பட்டது. இது சிலுவையுடன் முதலிடத்தில் இருந்தது. தேவாலயத்தின் அஸ்திவாரங்கள், கட்டிடக் கலைஞர் திமித்ரிஜே தி. லெக்கோவால் வடிவமைக்கப்பட்டது. 1894 இல் இது புனிதப்படுத்தப்பட்டன. 1904 ஆம் ஆண்டில் தேவாலயத்திற்கு அருகில் கிடைத்த ஒரு கல்வெட்டு பின்வருமாறு கூறுகிறது: " கொசோவோவுக்குப் பிறகு முதல் செர்பிய விடுதலையாளர்களுக்கு."  
தேவாலயம் 1937 ஆம் ஆண்டில் புதுப்பிக்கப்பட்டது. அடுத்த ஆண்டு சிண்டெலிக்கின் மார்பளவு சிலை சேர்க்கப்பட்டது. 1948 ஆம் ஆண்டில், மண்டையோடு கோபுரமும் அதைச் சுற்றியுள்ள தேவாலயமும் விதிவிலக்கான முக்கியத்துவத்தின் கலாச்சார நினைவுச்சின்னங்களாக அறிவிக்கப்பட்டு செர்பியாவின் சோசலிச குடியரசின் பாதுகாப்பின் கீழ் வந்தது. தேவாலயத்தை மேலும் புதுப்பிக்கும் 1989 இல் மீண்டும் நிகழ்ந்தது. 2014இன்படி , கோபுர சுவர்களில் 58 மண்டை ஓடுகள் பதிக்கப்பட்டுள்ளன. சிண்டெலிக்கு சொந்தமானது என்று கூறப்படும் மண்டையோடு ஒரு கண்ணாடிக் கூண்டில் உள்ளது.