1945 ஆம் ஆண்டில், இரண்டாம் உலகப் போரின் நேச நாடுகள் தங்களுக்கு எதிரான அனைத்து குறிப்பிடத்தக்க எதிராளிகளையும் தோற்கடித்தன. பன்னாட்டு உறவுகளையும், மோதல்களையும் நிர்வகிக்க அவை ஐக்கிய நாடுகள் அவையை நிறுவின. தோற்கடிக்கப்பட்ட அச்சு நாடுகளையும், அச்சு நாடுகளால் கைப்பற்றப்பட்டு சிதைந்த நாடுகளையும் எவ்வாறு கையாள்வது என்பது ஒரு ஒரு பெரும் கேள்வியாக இருந்தது. யால்டா மாநாட்டைத் தொடர்ந்து, அவை பிரதேசம் மண்டலங்களாகப் பிரிக்கப்பட்டது, அதற்கு நேச நாடுகள் பொறுப்பேற்று மறுகட்டமைப்பை நிர்வகித்தன. இந்த மண்டலங்கள் கோட்பாட்டளவில் தற்காலிகமானவை என்றாலும் ( ஆக்கிரமிக்கப்பட்ட ஆஸ்திரியா இறுதியாக, நடுநிலை நாடாக விடுதலைப் பெற்றது போல), அமெரிக்கா தலைமையிலான மேற்குத் தொகுதிக்கும், சோவியத் ஒன்றியத்தின் தலைமையிலான கிழக்குத் தொகுதிக்கும் இடையே பதட்டங்கள் வளர்ந்து வந்தன. கிழக்கு ஐரோப்பாவின் சோவியத் மண்டலங்களில் உள்ள நாடுகள் கம்யூனிச ஆட்சிகளினால் துணை நாடுகளாக நிறுவப்பட்டன. 1949 ஆம் ஆண்டு ஜெர்மனி இரண்டு நாடுகளாக தாராளவாத-ஜனநாயக மேற்கு செருமனியாகவும், கம்யூனிச கிழக்கு செருமனியாகவும் பிரிந்தது. கிழக்குக்கும் மேற்குக்கும் ஏற்பட்ட இந்த மோதல் பனிப்போர் என்று அறியப்பட்டது. மேற்கத்திய கூட்டணி 1949 இல் நேட்டோவை உருவாக்கியது, கிழக்கு கூட்டணி 1955 இல் வார்சா ஒப்பந்தத்தை உருவாக்கியது. புதிய வல்லரசுகளுக்கு இடையே நேரடிப் போர் பொதுவாக இருக்கவில்லை என்றாலும், மற்ற நாடுகளில் ஆயுதம் ஏந்திய ஒரு பிரிவுக்கு எதிராக இன்னொரு பிரிவு போரிட்டது. இதன் வழியாக மேற்கும் கிழக்கும் மறைமுகமாக போரிட்டன. போர் என்று ஒன்று வந்தால், தாங்கள் வலிமையை உறுதி செய்ய வல்லரசு நாடுகள் அணு ஆயுதங்களை, உருவாக்கி ஆயுதப் போட்டியில் இறங்கின.  
கிழக்கு ஆசியாவில், 1945 &#x2013; 1949 வரை நடந்த சீன கம்யூனிசப் புரட்சியில் சங் கை செக்கின் சீனக் குடியரசு தூக்கியெறியப்பட்டது. அவரது அரசாங்கம் தைவானுக்கு பின்வாங்கியது, ஆனால் தேசியவாத குவோமின்டாங் அரசாங்கமும் மா சே துங்கின் தலைமையிலான புதிய கம்யூனிச பிரதான நிலப்பகுதி அரசாங்கம் சீனா முழுவதிற்கும் அதிகாரம் கோருவதைத் தொடர்ந்தது. ஜெர்மனியைப் போலவே கொரியா பிரிக்கப்பட்டது, சோவியத் ஒன்றியம் கொரியாவின் வடக்கை ஆக்கிரமிக்க, அமெரிக்கா தெற்கை ஆக்கிரமித்தது (எதிர்கால வட கொரியா, தென் கொரியா ). செருமனியைப் போலல்லாமல், 1950 &#x2013; 1953 வரை நடந்த கொரியப் போரால், அங்கு மோதல் சூடுபிடித்தது. இருப்பினும், அமெரிக்கா, சீனா ஆகிய இரு நாடுகளும் தங்களுக்குப் வேண்டிய தரப்பினருக்கு வலுவான ஆதரவைக் கொடுத்ததால், இரு அரசுகளின் கீழிருந்த கொரியா மீண்டும் ஒன்றிணைய முடியாமல் இருநாடுகளாக மாறின. 1947 ஆம் ஆண்டு ஜப்பானுக்கு எதிரான ஆக்கிரமிப்புப் போரை முடிவுக்குக் கொண்டுவரத்தக்க ஒரு புதிய அரசியலமைப்பு வழங்கப்பட்டது. இதனைத் தொடர்ந்து அமெரிக்க ஆக்கிரமிப்பு 1952 இல் முடிவுக்கு வந்தது. மேலும் அமெரிக்காவுடன் பரஸ்பர உதவி ஒப்பந்தம் விரைவில் கையெழுத்தானது. 1946 ஆம் ஆண்டு பிலிப்பீன்சுடன் நெருங்கிய உறவுகளைப் பேணி வந்த அமெரிக்கா, அந்நாட்டிற்கு விடுதலை வழங்கியது.  
மத்திய கிழக்கு நிலையற்ற தன்மையின் மையமாக ஆனது. புதிய யூத நாடான இசுரேல் தன் விடுதலையை. இது அமெரிக்காவாலும், சோவியத் ஒன்றியத்தாலும் அங்கீகரிக்கப்பட்டது, அதன் பிறகு 1948 அரபு-இஸ்ரேலியப் போர் தொடங்கியது. 1952 எகிப்தியப் புரட்சியில் எகிப்தின் பலவீனமான மன்னர் ஃபாரூக் ஜெனரல் நாசரால் தூக்கியெறியப்பட்டார்; 1953 ஈரான் ஆட்சிக் கவிழ்ப்பில் அமெரிக்கவுடன் நட்பாக இருந்த மன்னர் முகமது ரெசா பஹ்லவி தனது அரசாங்கத்தின் மீதான ஜனநாயகக் கட்டுப்பாடுகளை நீக்கி நேரடியாக அதிகாரத்தைக் கைப்பற்றினார்; ஈராக்கின் மேற்கத்திய நட்பு முடியாட்சி 1958 இல் தூக்கியெறியப்பட்டது . நாசரின் எகிப்து 1956 இல் சூயெசு நெருக்கடியை எதிர்கொண்டது. எகிப்து 1958 முதல் 1961 வரை சிரியாவுடன் ஐக்கிய அரபு குடியரசு (UAR) என்றபெயரில் சிலகாலம் ஒன்றிணைந்திருந்தது. மேலும் எகிப்து 1962 முதல் 1970 வரை வடக்கு ஏமன் உள்நாட்டுப் போரில் தலையிட்டது.  
1946 &#x2013; 1975 வரை தென்கிழக்கு ஆசியாவிலும், ஆப்பிரிக்கா முழுவதிலும் பழைய பிரித்தானிய, பிரெஞ்சு, இடச்சு, போர்த்துகேய காலனித்துவ பேரிரசுகள் தகர்க்கப்பட்டபோது, காலனித்துவ விலக்கம் மிக முக்கியமான வளர்ச்சியாக இருந்தது. பல புதிய நாடுகளுக்கு விடுதலை வழங்கப்பட்டது. ஆனால் விரைவில் மேற்கத்திய கூட்டணி, கிழக்கு கூட்டணி ஆகியவற்றில் எதில் கூட்டணி வைப்பது அல்லது அணிசேரா இயக்கத்தின் உறுப்பினராக இணைந்து நடுநிலை வகிக்க முயற்சிப்பதா என்பதைத் முடிவு செய்ய வேண்டிய கட்டாயம் அந்தப் புதிய நாடுகளுக்கு ஏற்பட்டது. 1947 ஆம் ஆண்டில் பிரித்தானிய இந்தியாவிற்கு முழுமையான விடுதலைப்போர் எதுவும் தேவைப்படாமல் விடுதலை வழங்கப்பட்டது. இது இந்துக்கள் பெரும்பான்மையாக இருந்த இந்தியா, முசுலிம்கள் பெரும்பான்மையாக இருந்த பாகிஸ்தான் ( மேற்கு பாக்கித்தான் மற்றும் கிழக்கு பாகிஸ்தான், எதிர்கால பாக்கித்தான் மற்றும் வங்காளதேசம் ) எனப் பிரிக்கப்பட்டது ; 1947, 1965, 1971 ஆண்டுகளில் இந்திய-பாக்கித்தான் போர்கள் நடந்தன. 1945 &#x2013; 1949 இல் இடச்சு ஆட்சியை மீண்டும் நிலைநாட்டும் முயற்சிகள் பெரும்பாலும் தோல்வியடைந்ததால், சுகார்னோ 1950 இல் விடுதலைப் பெற்ற இந்தோனேசியாவின் கட்டுப்பாட்டைக் கொண்டுவந்தார். மேலும் கிழக்கு நோக்கிய சாயும் நிலைப்பாட்டை எடுத்தார். பின்னர் 1968 ஆம் ஆண்டு மேற்கத்திய நாடுகளுக்கு ஆதரவான நிலைப்பாட்டை எடுத்த சுகார்த்தோவால் அவர் தூக்கியெறியப்பட்டார். 1948 &#x2013; 1960 வரை கம்யூனிச படைகளுக்கு எதிராக மலாயா அவசரநிலையை ஒரே நேரத்தில் எதிர்த்துப் போராடியதால், 1957 ஆம் ஆண்டில் மலாயா கூட்டமைப்புக்கு விடுதலை வழங்கப்பட்டது. பிரெஞ்சு இந்தோசீனாவைத் தக்கவைத்துக்கொள்ளும் முயற்சியில் பிரெஞ்சுக்காரர்கள் முதல் இந்தோசீனாப் போரில் ஈடுபட்டு தோல்வியுற்றனர். 1954 ஜெனீவா மாநாட்டில், கம்போடியா, லாவோஸ், வியட்நாம் ஜனநாயகக் குடியரசு, இறுதியில் வியட்நாம் குடியரசு ஆகிய புதிய நாடுகள் உருவாக்கப்பட்டன. இந்தோசீனாவை புதிய நாடுகளாக பிரித்தது இறுதியில் 1960கள் மற்றும் 70களில் வியட்நாம் போருக்கு வழிவகுத்தது (அத்துடன் லாவோஸ் உள்நாட்டுப் போர், கம்போடிய உள்நாட்டுப் போர் ), இதைத் தொடர்ந்து 1975 இல் கம்யூனிச சார்பு வடக்கு வியட்நாம் சாய் கோனைக் கைப்பற்றியது.  
ஆப்பிரிக்காவில், பிரான்ஸ் 1954 &#x2013; 1962 வரை நடத்திய அல்சீரியப் போரால் பிரெஞ்சு அல்சீரியா முடிவுக்கு வந்து, புதிய விடுதலைப் பெற்ற அல்சீரியா உருவானது. பிரித்தானியரும், பிரெஞ்சுக்காரர்களும் தங்கள் உடைமைகளாக இருந்த காலனித்துவ நாடுகளை மெதுவாக விடுவித்தனர். இது 1963 இல் முதல் நைசீரிய குடியரசு போன்ற நாடுகள் உருவாக்க வழிவகுத்தது. மறுபுறம், போர்ச்சுகல் தங்கள் பேரரசை தக்கவைக்க கடுமை காட்டியது. இது 1961 &#x2013; 1974 வரை அங்கோலா, கினியா-பிசாவ், மொசாம்பிக் ஆகிய நாடுகளில் *எஸ்டாடோ நோவோ* அரசாங்கம் வீழ்ச்சியடையும் வரை போர்த்துகேய காலனித்துவப் போருக்கு காரணமானது. இதற்கிடையில், நிறவெறி கால தென்னாப்பிரிக்கா கடுமையான கம்யூனிச எதிர்ப்பாளராக இருந்தது. 1961 இல் பிரித்தானிய காமன்வெல்த்திலிருந்து விலகியது, மேலும் ஆப்பிரிக்கா முழுவதும் உள்ள பல்வேறு காலனித்துவ ஆதரவு பிரிவினரை ஆதரித்தது. புதிதாக விடுதலைப் பெற்ற ஆப்பிரிக்க நாடுகள் பல, மிகவும் பலவீனமாகவும், லட்சிய போராளிகளால் தூக்கியெறியப்பட்டதாகவும், மிகவும் வலிமையானதாகவும், சர்வாதிகாரங்கள் கொண்டதாக மாறுவதற்கும் இடையிலான சமநிலையுடன் தத்தளித்தன.  
இலத்தீன் அமெரிக்க நாடுகள் படிப்படியாக பொருளாதார வளர்ச்சியைக் கண்டன. ஆனால் பல நாடுகளில் நிலையற்ற தன்மையையும் கண்டன, ஏனெனில் ஆட்சிக்கவிழ்ப்பு, இராணுவ ஆட்சிகள் ( ஜண்டாக்கள் ) அவற்றிற்கு ஒரு பெரிய அச்சுறுத்தலாக இருந்தன. அவற்றில் மிகவும் பிரபலமானது கியூபப் புரட்சியாகும். இப்புரட்சியில் புல்ஜென்சியோ பாட்டிஸ்ட்டா தலைமையிலான அமெரிக்க நட்பு அரசாங்கத்தை தூக்கியெறிந்து பிடல் காஸ்ட்ரோவின் சோவியத் ஆதரவுபெற்ற அரசாங்கம் ஆட்சியமைத்தது. இது 1963 ஆம் ஆண்டு கியூபா ஏவுகணை நெருக்கடிக்கு காரணமாயிற்று. இது பொதுவாக பனிப்போரை நேரடி இராணுவ மோதலாக மாற இருந்த மிகவும் ஆபத்தான நிகழ்வுகளில் ஒன்றாகப் பார்க்கப்படுகிறது. 1968 ஆம் ஆண்டு பெருவியன் ஆட்சிக் கவிழ்ப்பு நிகழ்ந்து, சோவியத் நட்பு அரசாங்கம் நிறுவப்பட்டது. இதுபோன்ற போதிலும், இந்தக் காலகட்டத்தில் இந்தப் பகுதி இறுதியில் அமெரிக்காவை நோக்கிச் சாய்ந்தது, 1954 குவாத்தமாலா ஆட்சிக் கவிழ்ப்பு, 1964 பிரேசிலிய ஆட்சிக் கவிழ்ப்பு, 1973 சிலி ஆட்சிக் கவிழ்ப்பு மற்றும் பிறவற்றில் அமெரிக்க நட்புத் தரப்புகளை சிஐஏ ஆதரித்தது. இதில் நிகரகுவா மிகவும் பாதிக்கப்பட்டது, நிகரகுவா புரட்சியில் இரு பெரும் வல்லரசுகளிடமிருந்தும் அவர்களுக்கு ஆதரவான பிரிவினருக்கு ஆதரவாக பெரும் இராணுவ உதவிகள் வழங்கப்பட்டன. இதனால் நாட்டில் பல தசாப்தங்கள் உள்நாட்டுப் போர் நீட்டித்தது. மெக்சிகோ இந்த அமைதியின்மையிலிருந்து தப்பித்தது, இருப்பினும் அது பெரும்பாலும் பிஆர்ஐ கட்சியால் ஆதிக்கம் செலுத்தப்படும் ஒரு கட்சி நாடாக செயல்பட்டது. அர்கெந்தீனாவில் அமெரிக்கா, சோவியத் ஒன்றியம் ஆகிய இரண்டையும் ஆதரித்த தனித்துவமான அரசுகள் தொடர்ச்சியாக இருந்தன, ஆனால் அவை பொதுவாக பொருளாதாரத்தை தவறாக நிர்வகித்தன.