தில்லி சுல்தானாகத்தின் அடிமை மற்றும் கல்சி அரசமரபுகளின் காலத்தின் போது கட்டப்பட்டது. சில ஆப்கானியப் பழக்கவழக்கங்கள் மற்றும் பாரம்பரியங்களைப் பின்பற்ற ஆரம்பித்த காரணத்தால் இவர்கள் மற்றவர்களால் ஆப்கானியர்களாகவே கருதப்பட்டனர். இதன் விளைவாக இந்த அரசமரபானது "துருக்கிய-ஆப்கானிய" அரசமரபு என்று குறிப்பிடப்படுகிறது. இந்த அரசமரபானது இந்திய மூதாதையரையும் கொண்டிருந்தது. அவர் இராமச்சந்திராவின் மகளான சத்யபாலி ஆவார். அவர் அலாவுதீன் கில்சிக்கு மனைவியாகவும், சிகாபுதீன் ஒமருக்குத் தாயாகவும் இருந்தார்.  
கல்சி அரசமரபின் முதல் ஆட்சியாளர் சலாலுதீன் பிரூசு கல்சி ஆவார். கல்சி புரட்சிக்குப் பிறகு இவர் ஆட்சிக்கு வந்தார். அதிகாரமானது துருக்கிய உயர் குடியினரிடமிருந்து பல்வேறு வகைப்பட்ட இந்தோ-முஸ்லிம் உயர்குடியினரிடம் மாறியதை இது குறித்தது. கல்சி மற்றும் இந்தோ-முஸ்லிம் பிரிவானது எப்போதுமே அதிகரித்துக் கொண்டிருந்த மதம் மாறியவர்களால் வலுப்பட்டது. அவர்கள் ஒரு தொடர்ச்சியான அரசியல் கொலைகள் மூலமாக அதிகாரத்தைக் கைப்பற்றினர். சலாலுதீன் பிரூசு 6 ஆண்டுகளுக்கு ஆட்சி செய்தார். 1296இல் தன் மருமகன் சுனா முகம்மது கல்சியால் எனினும் இந்த வெற்றிகள் உடனடியாக முடித்துக் கொள்ளப்பட்டன. ஏனெனில், மங்கோலியர்கள் வடமேற்குப் பகுதியில் சூறையாடும் திடீர்த் தாக்குதல்களை நடத்திக் கொண்டிருந்தனர். சூறையாடியதற்குப் பிறகு மங்கோலியர்கள் பின்வாங்கினர். தில்லி சுல்தானகத்தின் வடமேற்குப் பகுதிகள் மீது திடீர்த் தாக்குதல்கள் நடத்துவதை நிறுத்தினர்.  
மங்கோலியர்கள் பின்வாங்கிய பிறகு தில்லி சுல்தானகத்தைத் தென்னிந்தியாவுக்குள் விரிவாக்குவதை அலாவுதீன் கல்சி தொடர்ந்தார். இதற்கு இவரது தளபதிகளான மாலிக் கபூர் மற்றும் குஸ்ரோ கான் ஆகியோர் உதவி புரிந்தனர். தாங்கள் தோற்கடித்தவர்களிடம் பெருமளவிலான பொருட்களை அவர்கள் சேகரித்தனர். அவற்றுக்கு வரிகளையும் செலுத்தினர். இது கல்சியின் ஆட்சியை வலுப்படுத்த உதவியது. இவ்வாறு அவர்கள் வாரங்கலில் சூறையாடிய பொருட்களில் புகழ் பெற்ற கோகினூர் வைரமும் ஒன்றாகும்.  
அலாவுதீன் கல்சி வரிக் கொள்கைகளை மாற்றினார். விவசாய வரியை 20%இலிருந்து 50%மாக உயர்த்தினார். இதைத் தானியம் மற்றும் விவசாய உற்பத்திப் பொருட்களின் மூலம் செலுத்த முடியும். உள்ளூர் தலைவர்களால் வசூலிக்கப்பட்ட வரிகள் மீதான கட்டணங்களை நீக்கினார். தன்னுடைய அதிகாரிகளுக்கு மத்தியில் சமூகமயமாதலைத் தடை செய்தார். உயர்குடியினரின் குடும்பங்களுக்கு இடையில் திருமண பந்தங்கள் ஏற்படுவதைத் தடை செய்தார். தனக்கு எதிராக எந்த ஓர் எதிர்ப்பும் ஏற்படுவதைத் தடுப்பதற்காக இவர் இவ்வாறு செய்தார். அதிகாரிகள், கவிஞர்கள் மற்றும் அறிஞர்களின் சம்பளங்களைக் குறைத்தார். அதிகாரப்பூர்வ விலைகளில் வாங்குவதற்கும், மீண்டும் விற்பதற்கும் இந்த மண்டிகளில் முஸ்லிம் வணிகர்களுக்கு தனித்துவமான அனுமதிகளும், ஏகபோக உரிமையும் வழங்கப்பட்டது. இந்த வணிகர்களைத் தவிர்த்து எந்த ஒருவரும் விவசாயிகளிடம் இருந்து வாங்கவோ அல்லது நகரங்களில் விற்கவோ இயலாது. இந்த மண்டி விதிகளை மீறியதாகக் கண்டுபிடிக்கப்பட்டவர்கள் கடுமையான தண்டனைக்கு உட்படுத்தப்பட்டனர். தானிய வடிவில் வசூலிக்கப்பட்ட வரிகள் இராச்சியத்தின் கிடங்கில் சேமிக்கப்பட்டன. பஞ்ச காலங்களின் போது இந்தத் தானியக் கிடங்குகள் இராணுவத்திற்குப் போதுமான அளவு உணவு கிடைப்பதை உறுதி செய்தன. தான் யுத்தத்தில் தோற்கடித்த இராச்சியங்களுக்கு எதிராகக் கொடூரமாக நடந்து கொண்டதற்காகவும் இவர் அறியப்படுகிறார்.  
1316இல் அலாவுதீனின் இறப்பிற்குப் பிறகு இவரது திருநங்கையாக்கப்பட்ட, இந்துக் குடும்பத்தில் பிறந்து இஸ்லாமுக்கு மதம் மாறிய தளபதியான மாலிக் கபூர் உண்மையான அதிகாரத்தைப் பெற்றார். கல்சி அல்லாத உயர் குடியினரான கமலல்தீன் குர்க் போன்ற குறிப்பிடத்தக்க பதான்களின் ஆதரவைப் பெற்றார். எனினும், பெரும்பாலான கல்சி உயர் குடியினரின் ஆதரவை இவர் பெறவில்லை. அவர்கள் இவரை அரசியல் கொலை செய்தனர். இதன் மூலம் அதிகாரத்தைத் தாங்கள் பெறலாம் என்று நம்பினர். ஆனால், புதிதாக ஆட்சிக்கு வந்தவர் கபூரைக் கொன்றவர்களை மரண தண்டனைக்கு உட்படுத்தினார்.  
கடைசி கல்சி ஆட்சியாளர் அலாவுதீன் கல்சியின் 18 வயது மகனான குத்புதீன் முபாரக் ஷா கல்சி ஆவார். அவர் நான்கு ஆண்டுகளுக்கு ஆட்சி செய்தார். பிறகு மற்றொரு இந்துப் பூர்வீகத்தைக் கொண்ட அடிமை-தளபதியான குஸ்ரோ கானால் கொல்லப்பட்டார். குஸ்ரோ கான் இஸ்லாமிலிருந்து இந்து மதத்திற்கு மாறி, உயர் குடியினரில் தனது இந்து பாரது இராணுவ இனத்தை ஆதரித்தார். குஸ்ரோ கானின் ஆட்சியானது சில மாதங்களுக்கு மட்டுமே நீடித்தது. பிற்காலத்தில் கியாதல்தீன் துக்ளக் என்று அழைக்கப்பட்ட காசி மாலிக் பஞ்சாபி கோகர் பழங்குடி இனத்தவரின் உதவியுடன் இவரைத் தோற்கடித்தார். 1320ஆம் ஆண்டு ஆட்சிக்கு வந்தார். கல்சி அரசமரபை முடித்து வைத்து, துக்ளக் அரசமரபைத் தொடங்கினார். கியாதல்தீன் ஐந்து ஆண்டுகளுக்கு ஆட்சி செய்தார். தில்லிக்கு அருகில் துக்ளகாபாத் என்று அழைக்கப்பட்ட ஒரு பட்டணத்தை உருவாக்கினார். வின்சென்ட் ஸ்மித் போன்ற சில வரலாற்றாளர்களின் கூற்றுப்படி, இவர் இவரது மகன் சுனா கானால் கொல்லப்பட்டார். சுனா கான் 1325இல் ஆட்சிக்கு வந்தார். சுனா கான் தனது பெயரை முகம்மது பின் துக்ளக் என்று மாற்றிக் கொண்டார். 26 ஆண்டுகளுக்கு ஆட்சி புரிந்தார். அவரது ஆட்சியின் போது தில்லி சுல்தானகமானது புவியியல் விரிவாக்கத்தின் வகையில் அதன் உச்சத்தை அடைந்தது. பெரும்பாலான இந்தியத் துணைக்கண்டத்தைத் தன்னகத்தே கொண்டிருந்தது.