# தைமூரியப் பேரரசு

**ஈரான்-உ-துரான்**
| national_motto =
பாரசீக மொழி:
*ரஸ்டி ருஸ்டி*
"பாவ விமோசனம் என்பது நன்னடத்தையில் உள்ளது"
| conventional_long_name = தைமூரியப் பேரரசு
| common_name = தைமூரியப் பேரரசு
| era = பிந்தைய நடுக்காலங்கள்
| status = அமீரகம்
| government_type = முற்றிலுமான முடியரசு
| area_km2 =
| year_start = 1370
| date_start =
| year_end = 1507
| event_pre = தைமூர் தன் படையெடுப்புகளைத் தொடங்குகிறார்
| date_pre = 1363
| event_start = தைமூரியப் பேரரசு நிறுவப்படுதல்
| event1 = மேற்கு நோக்கிய விரிவாக்கம் தொடங்குகிறது
| date_event1 = 1380
| event2 = அங்காரா யுத்தம்
| date_event2 = 20 சூலை 1402
| event3 = சமர்கந்தின் வீழ்ச்சி
| date_event3 = 1505
| event_end = ஹெறாத்தின் வீழ்ச்சி
| event_post = முகலாயப் பேரரசு நிறுவப்படுதல்
| date_post = 1526
| image_coat = Three annulets symbol of the Timurid Empire.png
| coa_size = 100
| coat_alt = மூன்று வளையச் சின்னம்
| symbol_type = தைமூரின் "மூன்று வளைய" முத்திரை.
| flag_border = no
| image_map = Timur Empire.jpg
| image_map_caption = தைமூருக்குக் கீழ் இதன் உச்சபட்ச பரப்பளவில் தைமூரியப் பேரரசின் வரைபடம்
| image_map_size = 300
| demonym =
| p1 = சகதாயி கானரசு
| p2 = சூபி அரசமரபு
| p3 = சலயிர் சுல்தானகம்
| p4 = குர்த் அரசமரபு
| p5 = முசாபரியர்கள்
| p6 = சர்பதர்கள்
| p7 = மரசிக்கள்
| p8 = அப்ரசியப் அரசமரபு
| p9 = காரா கோயுன்லு
| p10 = சார்சியா இராச்சியம்
| s1 = புகாரா கானரசு
| s2 = சாபாவிய ஈரான்
| s3 = கிவா கானரசு
| s4 = காரா கோயுன்லு
| s5 = அக் கோயுன்லு
| s6 = முகலாயப் பேரரசு
| s7 = சார்சியா இராச்சியம்
| capital =
| common_languages =
**தைமூரியப் பேரரசு** என்பது நடுக் காலத்தின் பிந்தைய பகுதியில் அமைந்திருந்த ஒரு துருக்கிய-மங்கோலியப் பேரரசு ஆகும். இது பாரசீகப் பண்பாட்டைப் பின்பற்றியது. 15-ஆம் நூற்றாண்டின் தொடக்கத்தில் பெரிய ஈரான் பகுதி மீது ஆதிக்கம் செலுத்தியது. இப்பேரரசானது நவீன கால ஈரான், ஈராக்கு, ஆப்கானித்தான், பெரும்பாலான நடு ஆசியா, தென்காக்கேசியா மற்றும் சமகால பாக்கித்தான், வட இந்தியா, மற்றும் துருக்கியின் பகுதிகளை உள்ளடக்கியிருந்தது. இப்பேரரசானது கலவையான பண்பாட்டை உடையதாக இருந்தது. துருக்கிய, மங்கோலிய மற்றும் பாரசீகத் தாக்கங்களைக் கொண்டிருந்தது. இந்த அரசமரபின் கடைசி உறுப்பினர்கள் "முன் மாதிரி பாரசீக-இசுலாமிய ஆட்சியாளர்களாகக்" கருதப்பட்டனர்.  
துருக்கிய-மங்கோலியப் பண்பாட்டில் தோன்றிய ஒரு போர்ப் பிரபுவான தைமூரால் இப்பேரரசு நிறுவப்பட்டது. இவர் 1370 மற்றும் இவர் இறந்த ஆண்டான 1405-க்கு இடையில் இப்பேரரசை நிறுவினார். இவர் செங்கிஸ் கானின் மங்கோலியப் பேரரசை மீண்டும் உருவாக்கும் ஒரு பெரும் நபராக தன்னைத் தானே கனவு கண்டார். செங்கிஸ் கானின் வாரிசாக தன்னைத் தானே கருதினார். செங்கிஸ் கானின் அரசமரபான போர்சிசின் அரசமரபுடன் நெருக்கமாகத் தன்னை தொடர்புபடுத்திக் கொண்டார். மிங் சீனா மற்றும் உருசியாவின் தங்க நாடோடிக் கூட்டம் ஆகிய அரசுகளுடன் திடமான வணிக உறவுகளை தைமூர் தொடர்ந்தார். மா குவான் மற்றும் சென் செங் போன்ற சீன தூதுவர்கள் மேற்கு நோக்கி பொருட்களை வாங்குவதற்காகவும், விற்பதற்காகவும் சமர்கந்திற்குப் பயணம் மேற்கொள்வதை வாடிக்கையாகக் கொண்டிருந்தனர். இப்பேரரசானது தைமூரிய மறுமலர்ச்சிக்குத் தலைமை தாங்கியது. குறிப்பாக வானியலாளரும், கணிதவியலாளருமான மன்னர் உலுக் பெக்கின் ஆட்சிக் காலத்தின் போது இவ்வாறு திகழ்ந்தது.  
1467 வாக்கில் ஆட்சி செய்த தைமூரிய அரசமரபு அல்லது தைமூரியர்கள் பெரும்பாலான பாரசீகத்தை அக் கோயின்லு கூட்டமைப்பிடம் இழந்தனர். எனினும், தைமூரிய அரசமரபின் உறுப்பினர்கள் சிறு அரசுகளை ஆட்சி செய்வதைத் தொடர்ந்தனர். சில நேரங்களில், இந்த அரசுகள் தைமூரிய அமீரகங்கள் என்று அறியப்பட்டன. இவை நடு ஆசியா மற்றும் இந்தியாவின் பகுதிகளில் அமைந்திருந்தன. 16-ஆம் நூற்றாண்டில் பெர்கானாவைச் (நவீன கால உசுபெக்கிசுத்தான்) சேர்ந்த ஒரு தைமூரிய இளவரசனான பாபுர் காபூலிசுதான் (நவீன கால ஆப்கானித்தான்) மீது படையெடுத்தார். அங்கு ஒரு சிறிய இராச்சியத்தை நிறுவினார். 20 ஆண்டுகள் கழித்து இந்தியாவிலிருந்த தில்லி சுல்தானகம் மீது படையெடுக்க இந்த இராச்சியத்தை அவர் அடித்தளமாகப் பயன்படுத்தினார். முகலாயப் பேரரசை நிறுவினார்.