*கருத்துகள்* வளர்முகமாக (*பூனை தன் குட்டியைத் தூக்குவது போல*) இன்றி மிகவும் விலகிச் செல்வதால் (*புலி எலியைத் தின்பது போல*) நான் சில (*கூறக்கூடாத*) விளக்கங்களையும் நிகழ்வுகளையும் கூறவேண்டிய கட்டாயத்தில் உள்ளேன். இதனை நான் சில பிரிவுகளாகக் கூற விரும்புகிறேன்.  
- சென்னை
:சென்னையில் நடத்தியதற்கு முதன்மைக் காரணம், பன்னாட்டுப் பங்களிப்பாளர்களும் வந்து சேர எளிமையான/அணுகத்தக்க இடம் என்பதுவே ஆகும். திட்டப் பணிகள் தொடங்கும்போதே வேறு எங்கேனும் நடத்த உரிய காரணங்கள் கூறி அணுகியிருந்தால் வேறெங்கு வேண்டுமென்றாலும் நடந்திருக்கக் கூடும். ஆனால், இந்த அளவு பங்களிப்பாளர்களும் நண்பர்களும் வந்திருப்பார்களா என்று தெரிந்திருக்காது.  
- கிண்டி பொறியியல் கல்லூரி, அண்ணா பல்கலைக்கழகம்
:நமது பல பங்களிப்பாளர்களும் அண்ணா பல்கலைக்கழகத்தின் முன்னை மாணவர்கள் மேலும், அண்ணா பல்கலைக்கழகத்தின் இயந்திரவியல் துறையைத் தெரியாதவர் பல்கலைக்கழகத்தில் யாரும் இருந்திருக்கமுடியாது. மேலும், தென்சென்னையில் இருந்ததால் பல நகரப்பகுதிகளையும் எளிமையாக பலராலும் அணுக முடிந்தது. இயந்திரவியல் பொறியியல் துறை அருகில் நடைபெறுகிறது என்று கூறித்தான் அனைத்து இடங்களிலும் பரப்புரை செய்யப்பட்டது. மேலும், தொடர்புக்கு எண்களும் தரப்பட்டிருந்தன. மூன்று நாட்களுக்கு முன்னதாக என்னுடைய எண்ணும் நான் கொடுத்திருந்தேன். மதுரையிலிருந்து எனக்கு அழைப்புகளும் வந்தன. சரியான முறையிலேயே வழிநடத்தினேன். குறிப்பிடத்தக்கவர் கைபேசியில் கூப்பிட இயலாமல் போனதற்கும் வெளியூரில் செல்லும் இடத்தின் முகவரியைச் சரியாக குறித்து வைக்காமல் போனதற்கும் தாக்கிப் பேசுவது என்பது சரியான தீர்வாகாது.  
- டேக் அரங்கம்
:நான், நான்காமாண்டு படித்து வருவதாலும் வளாக வேலைவாய்ப்புத் தேர்வுகளாலும் என்னால் சரியாக வேலை பார்க்க முடியாது என்று நான் ஒருங்கிணைப்பாளர்களுள் ஒருவனாக என் பெயரை இணைத்துக் கொள்ளவில்லை. ஆனால், என்னால் எதுவும் செய்ய முடியாமல் போகிறதே என்ற ஏக்கம் என்னைத் தொடர்ந்து உருத்தியது. இந்த ஏக்கம் ஏற்பட்டவர்கள் (புதுப் பயனர்களோ பழையவர்களோ) மட்டுமே தாங்களாக முன்வந்து பொறுப்புகளை ஏற்றனர். தொடர்ந்து தினந்தோறும் இரவியிடம் (நல்கை விண்ணப்பம் வழங்கியதால் அவர் முதன்மை ஒருங்கிணைப்பாளர் என்ற முறையில்) பேசிய பொழுது அவரது அரங்கம் தொடர்பான வருத்தம் தெளிவாகப் புரிந்தது. கல்லூரியில் அரங்கம் எளிதாகக் கிடைக்கும் என்ற நம்பிக்கையில் (*அரங்கம் கடைசி வாரமே முடிவானது. அதுவரை அரங்கத்திற்கு உதவியவர்கள் பலர்; அவர்களது உதவியால் ஐஐடி, எஸ்.ஆர்.எம், சில மென்பொருள் நிறுவனங்கள் ஆகியவை விருப்பத்தில் இருந்தன; ஆனால், அனைவராலும் எளிதில் அணுகத்தக்க/விரும்பத்தகு இடம் அண்ணா பல்கலைக்கழகம் என்பதால் இரவி அரங்கம், தங்கும் இடம் தொடர்பான அனைத்து பொறுப்புகளையும் என்னிடம் கொடுத்தார்/நானே பெற்றேன்*) நான் அப்பொறுப்பை ஏற்றேன். பின்னர்தான் பல சிக்கல்கள் இருப்பது தெரிந்தது. அரசியல் பேசக்கூடாது, அரசை எதிர்த்துப் பேசக்கூடாது, அரசின் கொள்கை முடிவுகளை எதிர்த்துப் பேசக்கூடாது, முன்னாள் அரசுகளை ஆதரித்து, இந்நாளவரை இலக்காரமாகப் பேசக்கூடாது, அரங்க நாகரிகம் கடைபிடிக்க வேண்டும் என 1008+ நிபந்தனைகள் விதித்தனர். எப்படியோ கல்லூரியின் தமிழ்மன்றம் வழியாக மிகவும் கடினப்பட்டு பல வகுப்புளைப் புறக்கணித்து அரங்கம், விருந்தினர் மாளிகை, முன்னை மாணவர் மையத் தங்குமிடம் ஆகியவற்றைச் செய்து முடித்தேன். அனைத்துக்கும் இரவி இல்லாமையால் (மீண்டும் அவர் பெயர் ஏனெனில், நல்கை வாங்கியது அவராகையால்) என்னிடம் இருந்த பணத்திலும் நண்பர்களிடம் வாங்கியுமே இவற்றைச் செய்தேன். பின்னர் இரவியிடம் திருப்பி வாங்கிக் கொண்டேன். (*இதனைச் சொல்லிக்காட்டுவதற்கு என் மனம் முழுதும் ஒப்பவில்லை, இருப்பினும் இவ்வளவு உழைத்ததற்கு வாழ்த்த வேண்டாம், கேவலமாகத் திட்டி குறைந்தபட்சம் விக்கிநாகரிகம் (ஐந்து தூண்கள்) கூடப் பாராமல் சம்மந்தம் இல்லாதவர்களைக் கடிந்துரைத்ததாலேயே இதனைச் சொல்லிக் காட்டுகிறேன்*).
:உண்மையாகவே அக்கறை உள்ள பலரும் என்னிடம் நிகழ்வு குறித்த விபரங்களைக் கேட்டறிந்தனர். அவர்களுள் பலரும் இங்கு கருத்து கூறியிருக்கும் நல்ல பார்வையாளர்களுள் இருப்பவர்களேயன்றி ஒருங்கிணைப்பாளர்களில்லை.  
- நிகழ்ச்சி நிரல்
:இது பலரும் கூறும் ஒரு குறை. ஆனால், நம்மில் யாவரும் தொழில்முறை நிகழ்ச்சி நடத்துனர்கள் இல்லை. சில வழுக்கள் இருக்கத்தான் செய்யும். ஆனால், அப்படியொரு மகிழ்வான தருணத்தில் அதெல்லாம் கண்ணுக்குத் தெரியாமல் போய்விட்டது. குறிப்பிட்ட "எதையோ" எதிர்பார்த்து வந்தவர்களுக்குத்தான் அது கிடைக்காததால் குறைகள் மட்டும் கண்ணில் பட்டது போலும். இரவியும் சுந்தருமே மேடையில் இருந்ததைச் சுட்டிப் "பிறரை மேடையேற்றாமல் கவனமாகப் பார்த்துக் கொண்டனர்" என்று ஒரு அடிநாதமற்ற கருத்து எழுப்பப் பட்டுள்ளது. நான் பேசிய குழுப்பேச்சில் (panel discussion) ஆதாரங்களற்ற அதே வேளையில் ஊடகங்கள் கூடியிருக்கும் ஒரு பொதுவிழாவில் சர்ச்சை ஏற்படும் என்று தெரிந்தும் தலைப்பிற்குத் தொடர்பற்ற சில கருத்துகள் முன்வைத்து அவற்றுக்கு எதிர்க்கருத்துகள் கூறப்பட்டு வளர்முகமாக நடைபெற வேண்டிய குழுப்பேச்சு பலரது முகத்தேய்வுகளுடன் நடந்தேறியது. தரப்பட்ட குழுப்பேச்சுத் தலைப்பு "பொதுவெளிக்கு கட்டற்ற மென்பொருள்களை எடுத்துச் செல்வது எப்படி?" என்பது. ஆனால், அதற்கு அணுவளவும் தொடர்பற்ற "சொந்த ஆதங்கங்களும் பொதுமையாக்கப்பட்ட (generalized) கருத்துருக்களும் வெறும் கவர்வுக்காக முன்வைக்கப்பட்டன." அவையும் பார்வையாளர்களால் மறுக்கப்படாமல் தொடர்ந்தது. குறைகூறும் நல்லோர் பலரும் அங்கிருந்தது நினைவிருக்கலாம். அவர்கள் குறைந்தது தலைப்பு ஒருங்கின்றிச் செல்கிறது என்று வழிநடத்தியிருக்கலாம் (moderate). ஒரு குழுப்பேச்சின் பார்வையாளர்களுக்கு அதற்கான முழு உரிமை உள்ளது. இவ்வளவு உன்னிப்பாகக் கவனித்து இவ்வளவு குறைகளை எண்வரிசையிட்டுக் கூறுபவர்களுக்கு இது தெரியவும் வாய்ப்புண்டு என்று நினைக்கிறேன். (*செல்வா மொழிபெயர்ப்பு குறித்த உரையின்போது குறுக்கிட்டு சில கருத்துகளை கூறியது நினைவிருக்கலாம்; நிகழ்வினைக் கவனித்திருந்தால்*) எனவேதான், ஏற்கனவே அவற்றைப் பற்றிய சிறிய புரிதல் உள்ளவர்களைப் பேச அழைத்ததே தவிர, குறிப்பிட்டவர் மேடையேறக்கூடாது என்ற இல்லை.
:மேலும், சொன்ன நேரத்தை விட சிறிது நேரம் அதிகம் எடுத்துக் கொண்ட விருந்தினர்களாலும் இந்த சிறு சிறு தொய்வுகள் என்று நீங்கள் கூறும் தொடர்பறு போக்குகள் ஏற்பட்டன.  
- டி-சட்டைகள்
:டி-சட்டைகள் வந்தோருக்கு ஒரு நினைவுப் பொருளாக இருக்கும் என்பதில் எந்த ஓர் ஐயமும் இல்லை. ஆனால், அவை சிலருக்குக் கிடைக்காமல் போனதே வருத்தம். இதனை முன்கூட்டியே வருகையாளர் எண்ணிக்கை தெரிந்திருந்தால் முழுமையாகச் செய்திருக்கலாம். அதிகமாக அடித்து வீணாவதைத் தடுக்கவே குறைவாக அடிக்கப்பட்டது.  
- உணவு
:உணவு தங்கள் பொறுப்பு என்று முன்பே கூறியாகிவிட்டது. இனி, இதில் கூற ஒன்றுமில்லை. நீர்ச் சிக்கல், என்னுடைய தவறான புரிதலின் காரணமாக ஏற்பட்டது. வெகுநாட்களுக்கு முன்னர் அவ்வரங்கில் நடந்த நிகழ்வில் நீர் அங்கேயே குழாயில் வந்ததை நினைவிற்கொண்டிருந்துவிட்டேன். ஆனால், பின்னர் நம் நண்பர்கள் இருவர், மிகுந்த சிரமப்பட்டு நீர் வாங்கிவந்தனர். அவர்களுக்கு என் நன்றியும் என் பிழைக்கு மன்னிப்பும். இவ்வெண்ணம் (*நமது நிகழ்வு நாம்தான் செய்யவேண்டும் என்ற எண்ணம் இல்லாதவர்களின் அறைகூவலாகவே நான் இப்பக்கத்து வளர்முகமற்ற வசைபாடல்களைப் பார்க்கிறேன்*).  
- பாராட்டுச் சான்றிதழ் ஒப்பச் சச்சரவு
:விக்கியில் ஏற்கனவே, தங்களுக்குப் பிடித்தவர்களிடம் ஒப்பம் வாங்குவதற்குப் பக்கம் அமைக்கப்பட்டு பலரும் அதில் விருப்பம் தெரிவித்திருந்தனர். இங்கு எனவே, அவர்களது ஆசை நிறைவேறாமல் போகக்கூடாது என்றே அவ்வாறு செய்யப்பட்டது. மேலும், இதனை ஒரு பெரிய விடயமாக எடுத்து ஆர்ப்பாட்டம் செய்யும் அளவு மயூரநாதன் அவர்கள் புரிதல் இல்லாதவர் இல்லை. அவருக்கு இவ்விடயம் நன்கு தெரியும். மேலும், அதனைப் பாராட்டவும் செய்தார். (*அனைத்துப் பயனர்களும் சமமே*). இப்புரிதல் தன்மை இல்லாதவரே இதனைப் பெரிதாகப் பார்த்தனர். என்னிடம் ஒப்பம் வாங்க சிலர் வந்தபோது நான் மறுத்தது கண்டு வெகுண்ட பொதுவன் "குடும்பத்திற்குள் பாகுபாடு என்ன? அனைவரிடமும் வாங்குவதுதான் சிறப்பு, பத்திரத்தில் இடமில்லாதது கண்டுதான் வருத்தம்" என்று கூறினார்.
:இது போன்ற விட்டுக்கொடுக்கும் மனப்பாங்கும், பிற மனிதர்களை மதிக்கும் மாண்பும் இருப்பவர்களுக்கு அது ஒரு பொருட்டாகக் கூட இருக்கவில்லை. பிறருக்கு எப்படி என்று எனக்குத் தெரியவில்லை.  
- சுந்தரேசுவரன் ஐயா குறித்து
:என் ஆசிரியர் பேச விருப்பமில்லை என்றும் அதிகப்படியான பயணத்தால் நலக்குறைவு குறித்தும் முன்னாள் இரவே கூறிவிட்டார். வேறேதேனும் விபரம் தேவைப்படுபவர்கள் அவரது எண் தருகிறேன் கேட்டுக்கொள்ளவும்.  
- வேறேதேனும்?
:வேறேதேனும் சாட நினைப்பவர்கள் சாடலாம். கூறிப் புரியவைக்கக்கூடாத சிலவற்றைக் கூற அணியமாகத்தான் உள்ளேன். அதனைப் புரிந்துகொள்ள மனமிருப்பவர்கள் 
சாடலாம்
 அன்புடன் என்னை வினவலாம். என் எண்: எட்டு ஒன்று நான்கு எட்டு நான்கு நான்கு ஆறு இரண்டு ஒன்று மூன்று.