# இலடாக்கு

## தாவரங்கள் மற்றும் விலங்கினங்கள்

ஒவ்வொரு ஆண்டும் இந்தியாவிற்கு இனப்பெருக்கத்திற்காக வருகிறது. ஒளிப்படம் லடாக்கின் திசோ காரில் எடுக்கப்பட்டது.]]
நீரோடைகள், ஈரநிலங்கள், நீர்ப்பாசனப் பகுதிகள் தவிர லடாக்கில் தாவரங்கள் மிகவும் குறைவாகவே உள்ளன. லடாக்கில் பயிர்கள் உட்பட சுமார் 1250 தாவர இனங்கள் பதிவாகியுள்ளன. கடல் மட்டத்திலிருந்து 6,150 மீட்டர் (20,180 அடி) உயரத்தில் வளரும் லடாகியெல்லா கிளிமேசி என்ற தாவரம் முதலில் இங்கு கண்டுபிடிக்கபட்டு விவரிக்கப்பட்டு இந்தப் பகுதியின் பெயராலேயே அதற்கு பெயரிடப்பட்டது. இந்த பிராந்தியத்தின் வனவிலங்குகளை ஆய்வு செய்த முதல் ஐரோப்பியரான வில்லியம் மூர்கிராஃப்ட் 1820 இல் ஆய்வு செய்தார். அதைத் தொடர்ந்து ஆஸ்திரிய-செக் தொல்லுயிரியியலர் ஃபெர்டினாண்ட் ஸ்டோலிக்ஸ்கா, 1870 களில் இங்கு ஒரு ஆய்வுப் பயணத்தை மேற்கொண்டார். லடாக்கில் கியாகோ டிசோ போன்ற பல ஏரிகள் உள்ளன.  
பரல் அல்லது நீல செம்மறி ஆடுகள் லடாக் பகுதியில் அதிக அளவில் காணப்படும் ஆடுகள் ஆகும், இருப்பினும் இது ஜாங்ஸ்கர் மற்றும் ஷாம் பகுதிகளின் சில பகுதிகளில் காணப்படவில்லை. ஏசியாடிக் காட்டாடு மிகவும் அழகான மலை ஆடுகள் ஆகும். இவை லடாக்கின் மேற்குப் பகுதியில் பரவியுள்ளன. இவை இந்த பிராந்தியத்தில் சுமார் 6000 என்ற எண்ணிக்கையில் காணப்படுகின்றன. இவை கரடுமுரடான பகுதிகளில் வாழும் குளம்பிகள் ஆகும். இவை அங்கு அச்சுறுத்தலுக்கு ஆளாகும்போது போது எளிதில் மலைச் சரிவுகளில் ஏறக்கூடியன. லடாக்கி யூரியல் என்பது லடாக் மலைகளில் வசிக்கும் மற்றொரு தனித்துவமான மலை ஆடு ஆகும். இவற்றின் எண்ணிக்கை குறைந்து வருகிறது. இவை லடாக்கில் 3000 உருப்படிகளுக்கு மேல் இல்லை. யூரியல் லடாக்கை பிறப்பிடமாக கொண்டவை. இவை சிந்து மற்றும் ஷயோக் ஆகிய இரண்டு பெரிய ஆற்றுப் பள்ளத்தாக்குகளில் மட்டுமே பரவியுள்ளன. இந்த விலங்கு வேளாண் மக்களின் பயிர்களை சேதமாக்குவதாக கூறி பெரும்பாலும் விவசாயிகளால் துன்புறுத்தப்படுகின்றன. லே-ஸ்ரீநகர் நெடுஞ்சாலையில் வேட்டைக்காரர்கள் கண்மூடித்தனமான துப்பாக்கியால் சுட்டதால் கடந்த நூற்றாண்டில் அதன் எண்ணிக்கை வெகுவாகக் குறைந்தது. திபெத்திய அர்காலி அல்லது நியான் என்பவை உலகின் மிகப்பெரிய காட்டு ஆடுகள் ஆகும். இவை 1.1 முதல் 1.2 மீட்டர்கள் (3.5 முதல் 4 அடி) வரை வளரக்கூடயவை. இவற்றின் கொம்புகள் 900–1,000 மிமீ (35–39 அங்குலம்) நீண்டுள்ளன. இவை திபெத்திய பீடபூமி மற்றும் அதன் விளிம்பு மலைகளில் 2.5 மில்லியன் சதுர கி.மீ. (0.97 மில்லியன் சதுர மைல்) பரப்பளவில் வாழ்கின்றன. இவை லடாக்கில் சுமார் 400 என்ற எண்ணிக்கையில் மட்டுமே உள்ளன. வேட்டையாடிகளிடமிருந்து தப்பிக்க, செங்குத்தான பாறைகளில் ஏறும் காட்டு ஆடுகளைப் போலல்லாமல், திறந்த மற்றும் உருளும் நிலப்பரப்பில் ஓட இந்த விலங்கு விரும்புகிறது. இந்திய ஆங்கிலத்தில் *chiru* அல்லது Ladakhi *tsos* என அழைக்கப்படும் அழிந்து வரும் திபெத்திய இரலைகள் பாரம்பரியமாக அதன் கம்பளிக்காக வேட்டையாடப்படுகின்றதன. இதன் முடிகள் சிறந்த தரம் வாய்ந்த இயற்கை இழையாக உள்ளதாலும், குறைந்த எடை கொண்டவையாகவும், உடலுக்கு வெப்பம் தரக்கூடியவையாகவும், அந்தஸ்து குறியீடாக உள்ளதாலும் இவை மிதிப்பு வாய்ந்தவையாக உள்ளன. சிரு என்றும் அழைக்கப்படும் இந்த இரலையின் உரோமத்தை கையால் பிடுங்க வேண்டும். அதனால் விலங்கை கொன்று பின்னர் உரோமம் கைகளால் பிடுங்கப்படுகின்றன. உரோமங்கள் காஷ்மீருக்கு கடத்தப்பட்டு, காஷ்மீரி தொழிலாளர்களால் நேர்த்தியான சால்வைகளாக நெய்யப்படுகிறது. லடாக் திபெத்தின் எல்லையான கிழக்கு லடாக்கின் பரந்த மலைப்பகுதிகளில் வசிக்கும் திபெத்திய சிறுமான்களின் தாயகமாகவும் உள்ளது.  
கியாங், அல்லது திபெத்திய காட்டு கழுதை, சாங்தாங்கின் புல்வெளிகளில் பொதுவாக காணப்படுவன. இவை சுமார் 2,500 என்ற எண்ணிக்கையில் உள்ளன. இந்த விலங்குகள் சாங்தாங்கின் நாடோடிமக்களின் மேய்ச்சல் விலங்குகளுக்கு போட்டியாக உள்ளதாக குற்றம் சாட்டி அவற்றைத் தாக்கும் நிலை உள்ளது. லடாக்கில் சுமார் 200 பனிச்சிறுத்தைகள் இருப்பதாக மதிப்பிடப்பட்டுள்ளது. இவை உலகளவில் சுமார் 7,000 உள்ளதாக மதிப்பிடப்பட்டுள்ளன. குறிப்பாக நடு லடாக்கில் உள்ள ஹெமிஸ் தேசியப் பூங்கா இந்த வேட்டையாடிகளுக்கு நல்ல வாழ்விடமாக உள்ளது. ஏனெனில் இங்கு அவற்றிற்கு இரைகள் உள்ளன. ஐரோவாசியச் சிவிங்கிப் பூனை, லடாக்கில் உள்ள சிறிய விலங்குகளை வேட்டையாடும் மற்றொரு அரிய பூனை இனம். இது பெரும்பாலும் நுப்ரா, சாங்தாங், ஜாங்ஸ்கர் ஆகிய இடங்களில் காணப்படுகிறது. சற்றே வீட்டுப் பூனை போல தோற்றமளிக்கும் பல்லா பூனை, லடாக்கில் மிகவும் அரிதானது மேலும் இந்த இனத்தைப் பற்றி அதிகம் அறியப்படவில்லை. சில சமயங்களில் லடாக்கியர்களின் கால்நடைகளை வேட்டையாடும் திபெத்திய ஓநாய், வேட்டையாடிகளால் மிகவும் துன்புறுத்தப்படுகிறது. சுரு பள்ளத்தாக்கு மற்றும் திராசைச் சுற்றியுள்ள பகுதிகளிலும் சில பழுப்பு நிற கரடிகள் உள்ளன. திபெத்திய மணல் நரி இப்பகுதியில் கண்டுபிடிக்கப்பட்டுள்ளது. சிறிய விலங்குகளில், மர்மோட்கள், முயல்கள் மற்றும் பல வகையான பிகா மற்றும் வோல் ஆகியவை பொதுவாக உள்ளன.