Location: SANGAT, BHATINDA, PUNJAB (7/2025)
Sector: AGRICULTURE | Category: Fiber Crops | Crop: Cotton (Kapas)
Query type: 	Plant Protection	
Question: Information about Cultural and Mechanical Management of whitefly in cotton crop?


Answer: ਕਪਾਹ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਵਿੱਚ ਚਿੱਟੀ ਮੱਖੀ ਦਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਮਕੈਨੀਕਲ ਪ੍ਰਬੰਧਨ:
1. ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਖਾਦ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤੋਂ ਤੋਂ ਬਚੋ।
2. ਕਪਾਹ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਚਿੱਟੀ ਮੱਖੀ, ਮਿਲੀਬੱਗ, ਤੰਬਾਕੂ ਕੈਟਰਪਿਲਰ ਅਤੇ ਧੱਬੇਦਾਰ ਬੋਲਵਰਮ ਦੇ ਹੋਰ ਫੈਲਾਅ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਖੇਤਾਂ ਦੇ ਬੰਨ੍ਹਾਂ, ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਵਾਲੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ, ਸੜਕਾਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਅਤੇ ਸਿੰਚਾਈ ਚੈਨਲਾਂ/ਨਹਿਰਾਂ 'ਤੇ ਉੱਗਣ ਵਾਲੇ ਨਦੀਨਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੰਗੀ ਬੂਟੀ, ਪੀਲੀ ਬੂਟੀ, ਪੂਥ ਕੰਡਾ, ਕਾਂਗਰਸ ਘਾਹ, ਇਟਸਿਟ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰੋ।

3. ਫਰਵਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੈਂਗਣ, ਕੱਦੂ (ਖੀਰਾ, ਲੰਬਾ ਖਰਬੂਜਾ, ਚੱਪਨ ਕੱਦੂ), ਟਮਾਟਰ, ਮਿਰਚ, ਭਿੰਡੀ ਵਰਗੀਆਂ ਵਿਕਲਪਕ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਫਸਲਾਂ ਅਤੇ ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਪਾਹ, ਮੂੰਗੀ 'ਤੇ ਨਿਯਮਤ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਫ਼ਸਲਾਂ 'ਤੇ ਚਿੱਟੀ ਮੱਖੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।

ਚਿੱਟੀ ਮੱਖੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕਪਾਹ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਅ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ 40 ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਘੱਟ ਲਾਗਤ ਵਾਲੇ ਪੀਲੇ ਸਟਿੱਕੀ ਟਰੈਪਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ।

ਚਿੱਟੀ ਮੱਖੀ ਦੇ ਬਾਲਗ ਅਤੇ ਨਿੰਫ ਪੱਤਿਆਂ ਤੋਂ ਰਸ ਚੂਸਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੱਤਿਆਂ 'ਤੇ ਸ਼ਹਿਦ ਦੀ ਤ੍ਰੇਲ ਕੱਢਦੇ ਹਨ ਜੋ ਚਿਪਚਿਪੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਪੱਤੇ ਅਤੇ ਬੀਜ ਕਪਾਹ ਕਾਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਾਲੀ ਉੱਲੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਕਾਰਨ।

ਫਸਲ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਚਿੱਟੀ ਮੱਖੀ ਦੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ 'ਤੇ, ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਨਿੰਬੇਸੀਡੀਨ ਜਾਂ ਅਚੂਕ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਛਿੜਕਾਅ 1.0 ਲੀਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਚਿੱਟੀ ਮੱਖੀ ਦੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਲਈ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ: ਕਲਾਸਟੋ 20WG (ਪਾਈਰੇਫਲੂਕੁਇਨਾਜ਼ੋਨ) @ 200 ਗ੍ਰਾਮ ਜਾਂ ਸੇਫੀਨਾ 50 ਡੀਸੀ (ਐਫੀਡੋਪਾਈਰੋਪੇਨ) @ 400 ਐਮਐਲ ਜਾਂ ਓਸ਼ੀਨ 20 ਐਸਜੀ (ਡਾਈਨੋਟੇਫੁਰਾਨ) @ 60 ਗ੍ਰਾਮ ਜਾਂ ਪੋਲੋ/ਕ੍ਰੇਜ਼/ ਰੂਬੀ/ ਲੂਡੋ/ ਸ਼ੋਕੂ 50 ਡਬਲਯੂਪੀ (ਡਾਇਫੈਂਥਿਊਰੋਨ) @ 200 ਗ੍ਰਾਮ ਜਾਂ ਲੈਨੋ/ਡਾਇਟਾ10 ਈਸੀ (ਪਾਈਰੀਪ੍ਰੌਕਸੀਫੇਨ) @ 500 ਐਮਐਲ। ਜਾਂ ਓਬੇਰੋਨ/ ਵੋਲਟੇਜ 22.9 ਐਸਸੀ (ਸਪਾਈਰੋਮੇਸੀਫੇਨ) @ 200 ਮਿ.ਲੀ. ਜਾਂ ਉਲਾਲਾ 50 ਡਬਲਯੂ ਜੀ (ਫਲੋਨੀਕਾਮਿਡ) @ 80 ਗ੍ਰਾਮ ਡਾਂਟੋਟਸੂ 50 ਡਬਲਯੂ ਜੀ (ਕਲੋਥੀਆਨਿਡਿਨ) @ 20 ਗ੍ਰਾਮ ਜਾਂ ਫੋਸਮਾਈਟ/ਈ-ਮਾਈਟ/ਵੋਲਥੀਅਨ/ ਗੋਲਡ ਮਿਟ 50 ਈਸੀ (ਈਥੀਅਨ) @ 800 ਮਿ.ਲੀ. 200 ਲੀਟਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਵਿੱਚ ਪਾਓ। ਇਹ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਚਿੱਟੀ ਮੱਖੀ ਦੇ ਨਿੰਫਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹਨ। ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਨਤੀਜੇ ਦੇਖਣ ਲਈ 5-7 ਦਿਨ ਉਡੀਕ ਕਰੋ।