Location: NURPUR BEDI, RUPNAGAR, PUNJAB (4/2025)
Sector: AGRICULTURE | Category: Pulses | Crop: Green Gram (Moong Bean/ Moong)
Query type: Varieties
Question: Information regarding to variety of green gram?
Answer: ਮੂੰਗ ਦੀਆਂ ਸੁਧਰੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ:- ਆਸ਼ਾ, ਮੁਸਕਾਨ, ਸੱਤਿਆ, ਬਸੰਤੀ, ਐਮਐਚ 318, ਐਮਐਚ 421 ਅਤੇ ਐਮਐਚ 1142 ਆਦਿ।
SML 1827 (2019): ਇਸ ਵਿੱਚ ਦਰਮਿਆਨੇ ਕੱਦ ਵਾਲੇ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਕਿਸਮ ਹੈ। ਇਹ ਕਲੱਸਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਫਲੀਆਂ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮਕਾਲੀ ਪਰਿਪੱਕਤਾ (ਲਗਭਗ 62 ਦਿਨ) ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਫਲੀ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 10 ਬੀਜ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪੀਲੇ ਮੋਜ਼ੇਕ ਰੋਗ ਪ੍ਰਤੀ ਰੋਧਕ ਹੈ। ਅਨਾਜ ਚੰਗੇ ਰਸੋਈ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਹਰੇ ਅਤੇ ਦਰਮਿਆਨੇ ਆਕਾਰ ਦੇ ਚਮਕਦਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਔਸਤ ਝਾੜ 5.0 ਕੁਇੰਟਲ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਹੈ।
SML 832 (2010): ਇਸ ਵਿੱਚ ਦਰਮਿਆਨੇ ਕੱਦ ਵਾਲੇ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਕਿਸਮ ਹੈ। ਇਹ ਕਲੱਸਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਫਲੀਆਂ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਛੇਤੀ ਅਤੇ ਸਮਕਾਲੀ ਪਰਿਪੱਕਤਾ (ਲਗਭਗ 61 ਦਿਨ) ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਫਲੀਆਂ ਪੱਕਣ 'ਤੇ ਕਾਲੇ ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਰੇਕ ਫਲੀ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 10 ਦਾਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅਨਾਜ ਚੰਗੇ ਰਸੋਈ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਹਰੇ ਅਤੇ ਦਰਮਿਆਨੇ ਆਕਾਰ ਦੇ ਚਮਕਦਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਔਸਤ ਝਾੜ 4.6 ਕੁਇੰਟਲ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਹੈ।
SML 668 (2002): ਇਹ ਛੋਟੇ ਕੱਦ ਵਾਲੇ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਕਿਸਮ ਹੈ। ਇਹ ਕਲੱਸਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਫਲੀਆਂ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਛੇਤੀ ਅਤੇ ਸਮਕਾਲੀ ਪਰਿਪੱਕਤਾ (ਲਗਭਗ 60 ਦਿਨ) ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਫਲੀਆਂ ਮੋਟੇ ਕੋਟ ਵਾਲੀਆਂ ਲੰਬੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਫਲੀ ਵਿੱਚ 10-11 ਬੀਜ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅਨਾਜ ਚੰਗੀ ਪਕਾਉਣ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਬੋਲਡ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਔਸਤ ਝਾੜ 4.5 ਕੁਇੰਟਲ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਹੈ।
ਐਮਐਲ 1808 (2021): ਇਸਦੇ ਪੌਦੇ ਸਿੱਧੇ ਅਤੇ ਦਰਮਿਆਨੇ ਕੱਦ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ (71 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ)। ਫਲੀਆਂ ਦੀ ਬਣਤਰ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਫਲੀ ਵਿੱਚ 11-12 ਬੀਜ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮੂੰਗੀ ਦੇ ਪੀਲੇ ਮੋਜ਼ੇਕ ਵਾਇਰਸ, ਸੇਰਕੋਸਪੋਰਾ ਪੱਤੇ ਦੇ ਧੱਬੇ ਅਤੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਵਾਲੇ ਪੱਤੇ ਦੇ ਧੱਬੇ ਰੋਗਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਰੋਧਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਲਗਭਗ 71 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਨਾਜ ਚਮਕਦਾਰ ਹਰੇ ਅਤੇ ਦਰਮਿਆਨੇ ਮੋਟੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਪਕਾਉਣ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਔਸਤ ਅਨਾਜ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ 4.8 ਕੁਇੰਟਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਐਮਐਲ 2056 (2016): ਇਸਦੇ ਪੌਦੇ ਸਿੱਧੇ ਅਤੇ ਦਰਮਿਆਨੇ ਕੱਦ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ (78 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ)। ਫਲੀਆਂ ਦੀ ਬਣਤਰ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਫਲੀ ਵਿੱਚ 11-12 ਬੀਜ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮੂੰਗੀ ਦੇ ਪੀਲੇ ਮੋਜ਼ੇਕ ਵਾਇਰਸ, ਸੇਰਕੋਸਪੋਰਾ ਪੱਤੇ ਦੇ ਧੱਬੇ ਅਤੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਵਾਲੇ ਪੱਤੇ ਦੇ ਧੱਬੇ ਰੋਗਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਲਗਭਗ 71 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਨਾਜ ਚੰਗੀ ਪਕਾਉਣ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾਰ ਹਰੇ ਅਤੇ ਦਰਮਿਆਨੇ ਮੋਟੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਔਸਤ ਅਨਾਜ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਲਗਭਗ 4.6 ਕੁਇੰਟਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਐਮਐਲ 818 (2003): ਇਸਦੇ ਪੌਦੇ ਸਿੱਧੇ ਅਤੇ ਦਰਮਿਆਨੇ ਕੱਦ ਦੇ (75 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ) ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹਰੇਕ ਫਲੀ ਵਿੱਚ 10-11 ਬੀਜ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮੂੰਗੀ ਦੇ ਪੀਲੇ ਮੋਜ਼ੇਕ ਵਾਇਰਸ, ਸੇਰਕੋਸਪੋਰਾ ਪੱਤੇ ਦੇ ਧੱਬੇ ਅਤੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਵਾਲੇ ਪੱਤੇ ਦੇ ਧੱਬੇ ਰੋਗਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਹੈ। ਇਹ ਲਗਭਗ 72 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਔਸਤਨ ਅਨਾਜ ਝਾੜ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਲਗਭਗ 4.2 ਕੁਇੰਟਲ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਦਾਣੇ ਦਰਮਿਆਨੇ ਮੋਟੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਹਰੇ ਰੰਗ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਪਕਾਉਣ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਮੂੰਗੀ ਦੀਆਂ ਸੁਧਰੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ:- ਆਸ਼ਾ, ਮੁਸਕਾਨ, ਸਤਿਆ, ਬਸੰਤੀ, ਐਮਐਚ 318, ਐਮਐਚ 421 ਅਤੇ ਐਮਐਚ 1142 ਆਦਿ।