Location: JALALABAD, FAZILKA, PUNJAB (7/2025)
Sector: AGRICULTURE | Category: Cereals | Crop: Paddy (Dhan)
Query type: 	Plant Protection	
Question: Information regarding control of  bakanae/foot rot disease in paddy crop?

Answer: ਝੋਨੇ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਵਿੱਚ ਬਕਾਨਾ/ਪੈਰ ਸੜਨ/foot rot ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ?

• ਬੀਜ ਉਪਚਾਰ ਲਈ, 10 ਗ੍ਰਾਮ ਕਾਰਬੈਂਡਾਜ਼ਿਮ (ਬਾਵਿਸਟਿਨ) ਜਾਂ 10 ਗ੍ਰਾਮ ਐਮੀਸਨ ਜਾਂ 2.5 ਗ੍ਰਾਮ ਪੋਸੋਮਾਈਸਿਨ ਜਾਂ 1 ਗ੍ਰਾਮ ਸਟ੍ਰੈਪਟੋਮਾਈਸਿਨ ਨੂੰ 10 ਲੀਟਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਘੋਲ ਕੇ 10 ਕਿਲੋ ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਘੋਲ ਵਿੱਚ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਲਈ ਭਿਓ ਦਿਓ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਘੋਲ ਵਿੱਚੋਂ ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਕੱਢ ਕੇ ਕੰਕਰੀਟ ਦੇ ਫਰਸ਼ ਜਾਂ ਬੋਰੀ 'ਤੇ ਛਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਢੇਰ ਲਗਾਓ ਅਤੇ 24 ਤੋਂ 36 ਘੰਟਿਆਂ ਲਈ ਗਿੱਲੀ ਬੋਰੀ ਨਾਲ ਢੱਕ ਦਿਓ। ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਪਾਣੀ ਛਿੜਕ ਕੇ ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਗਿੱਲਾ ਰੱਖੋ ਤਾਂ ਜੋ ਪੁੰਗਰ ਸਕੇ।

• ਝੋਨੇ ਦੇ ਬੂਟੇ ਨੂੰ ਪੁੱਟਣ ਤੋਂ 7 ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ, ਰੇਤ ਵਿੱਚ 1 ਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰਤੀ ਵਰਗ ਮੀਟਰ ਦੀ ਦਰ ਨਾਲ ਕਾਰਬੈਂਡਾਜ਼ਿਮ ਮਿਲਾਓ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਬੂਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰ ਫੈਲਾਓ। ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ ਕਿ ਬੂਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਪਾਣੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਝੋਨੇ ਦੇ ਬੂਟੇ ਬੀਜਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਕਾਰਬੈਂਡਾਜ਼ਿਮ ਨਾਲ ਉਪਚਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਉਪਚਾਰ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

• ਖੜ੍ਹੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਚੌਲਾਂ ਦੇ ਬੂਟੇ ਪੁੱਟ ਦਿਓ।

• ਰੋਗੀ ਬੂਟੇ ਨਾ ਲਗਾਓ।

• ਰੋਗੀ ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਖੇਤ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢ ਦਿਓ ਅਤੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰੋ।

• ਕੁਝ ਰਸਾਇਣਕ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ 120 ਗ੍ਰਾਮ ਨੈਟੀਵੋਨ 75 ਡਬਲਯੂ ਜੀ (ਟੇਬੂਕੋਨਾਜ਼ੋਲ 50% + ਟ੍ਰਾਈਫਲੌਕਸੀਕਾਰਬਿਨ 25%) ਜਾਂ 400 ਗ੍ਰਾਮ ਸਾਫ਼ (ਕਾਰਬੈਂਡਾਜ਼ਿਮ 12% + ਮੈਨਕੋਜ਼ੇਬ 63% ਡਬਲਯੂ ਪੀ) ਨੂੰ 200 ਲੀਟਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਛਿੜਕਾਅ ਕਰੋ।