Location: DHURI, SANGRUR, PUNJAB (6/2025)
Sector: AGRICULTURE | Category: Cereals | Crop: Paddy (Dhan)
Query type: Fertilizer Use and Availability
Question: Information about zinc deficiency in paddy field?


Answer: ਝੋਨੇ ਦੇ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿੰਕ ਦੀ ਘਾਟ: ਜ਼ਿੰਕ ਦੀ ਘਾਟ ਦੇ ਲੱਛਣ ਪਨੀਰੀ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ 2-3 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਬਾਅਦ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਹੇਠਲੇ ਪੱਤੇ ਜੜ੍ਹ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜੰਗਾਲ ਵਾਲੇ ਭੂਰੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜ਼ਿੰਕ ਦੀ ਘਾਟ ਵਾਲੇ ਪੌਦੇ ਰੁਕੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਵਢਾਈ ਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਲਈ, ਜੇਕਰ ਇਸ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੀ ਫਸਲ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿੰਕ ਦੀ ਘਾਟ ਦੇ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ ਸਨ ਤਾਂ 10 ਕਿਲੋ ਜ਼ਿੰਕ ਸਲਫੇਟ ਹੈਪਟਾਹਾਈਡਰੇਟ (21%) ਜਾਂ 6.5 ਕਿਲੋ ਜ਼ਿੰਕ ਸਲਫੇਟ ਮੋਨੋਹਾਈਡਰੇਟ (33%) ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਛੱਪੜ ਵਿੱਚ ਪਾਓ। ਜਿੱਥੇ ਵਧ ਰਹੀ ਫਸਲ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜਿੰਨੀ ਜਲਦੀ ਹੋ ਸਕੇ ਜ਼ਿੰਕ ਸਲਫੇਟ ਦੀ ਇਸ ਮਾਤਰਾ ਨੂੰ ਪਾਓ। ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖਰਾਬ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ, ਜ਼ਿੰਕ ਦੀ ਘਾਟ ਦੇ ਲੱਛਣ ਕਈ ਵਾਰ ਜ਼ਿੰਕ ਸਲਫੇਟ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਖੁਰਾਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਪੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਪੈਚਾਂ 'ਤੇ 10 ਕਿਲੋ ਜ਼ਿੰਕ ਸਲਫੇਟ ਹੈਪਟਾਹਾਈਡਰੇਟ ਜਾਂ 6.5 ਕਿਲੋ ਜ਼ਿੰਕ ਸਲਫੇਟ ਮੋਨੋਹਾਈਡਰੇਟ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਬਰਾਬਰ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਸੁੱਕੀ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਛਿੜਕਾਅ ਕਰੋ।