Location: NAWANSHAHR, SHAHID BHAGAT SINGH NAGAR (Nawanshahr), PUNJAB (3/2025)
Sector: AGRICULTURE | Category: Pulses | Crop: Lentil (Masur)
Query type: 	Plant Protection	
Question: Information regarding control  of rust disease in lentil?
Answer: ਮਸੂਰ ਵਿੱਚ ਜੰਗਾਲ: ਤਣਿਆਂ, ਟਾਹਣੀਆਂ, ਪੱਤਿਆਂ ਅਤੇ ਫਲੀਆਂ 'ਤੇ ਪੀਲੇ ਚਿੱਟੇ ਪਾਈਕਨੀਅਲ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਅਲ ਛਾਲੇ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਇਕੱਲੇ ਜਾਂ ਛੋਟੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਭੂਰੇ ਯੂਰੇਡੀਆ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਛੋਟੇ ਛਾਲੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਵੱਡੇ ਛਾਲੇ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਫਸਲ ਦੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ, ਗੂੜ੍ਹੇ ਭੂਰੇ ਤੋਂ ਕਾਲੇ ਟੇਲੀਆ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਗੰਭੀਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਪੌਦੇ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੜੇ ਹੋਏ ਦਿੱਖ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਬੱਦਲਵਾਈ ਵਾਲਾ ਮੌਸਮ ਰੁਕ-ਰੁਕ ਕੇ ਮੀਂਹ ਅਤੇ 20-22 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਤਾਪਮਾਨ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬਿਮਾਰੀ ਵਾਲੇ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਮਲਬੇ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਸਾਫ਼ ਬੀਜ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ। ਰੋਧਕ ਕਿਸਮ LL 1373 ਉਗਾਓ।
ਦਾਲ ਵਿੱਚ ਬਿਮਾਰੀਆਂ (ਜੰਗ, ਝੁਲਸ) ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਲਈ, ਇੰਡੋਫਿਲ M45 (ਮੈਨਕੋਜ਼ੇਬ 75% WP) ਜਾਂ ਬਾਵਿਸਟਿਨ (ਕਾਰਬੈਂਡਾਜ਼ਿਮ 50% WP) 400 ਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ 200 ਲੀਟਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਘੋਲ ਕੇ ਸਪਰੇਅ ਕਰੋ।