Location: PATHANKOT, PATHANKOT, PUNJAB (6/2025)
Sector: AGRICULTURE | Category: Cereals | Crop: Paddy (Dhan)
Query type: Fertilizer Use and Availability
Question: Information about fertiliser management in paddy crop?
Answer: ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਝੋਨੇ ਦੀ ਨਰਸਰੀ ਵਿੱਚ ਖਾਦ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ: ਬਿਜਾਈ ਵੇਲੇ 26 ਕਿਲੋ ਯੂਰੀਆ, 60 ਕਿਲੋ ਸਿੰਗਲ ਸੁਪਰਫਾਸਫੇਟ ਅਤੇ 40 ਕਿਲੋ ਜ਼ਿੰਕ ਸਲਫੇਟ ਹੈਪਟਾਹਾਈਡਰੇਟ (21% Zn) ਜਾਂ 25.5 ਕਿਲੋ ਜ਼ਿੰਕ ਸਲਫੇਟ ਮੋਨੋਹਾਈਡਰੇਟ (33% Zn) ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਪਾਓ। ਇੱਕ ਏਕੜ ਲਈ ਨਰਸਰੀ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ 160 ਵਰਗ ਮੀਟਰ (6.5 ਮਰਲੇ) ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਛਿੜਕਾਅ ਕਰਕੇ 8 ਕਿਲੋ ਬੀਜ ਬੀਜੋ। ਪੰਛੀਆਂ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ, ਚੌਲਾਂ ਦੇ ਬੀਜ ਨੂੰ ਛਿੜਕਾਅ ਕਰਨ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੜੀ ਹੋਈ ਖੇਤ ਦੀ ਖਾਦ ਦੀ ਪਤਲੀ ਪਰਤ ਛਿੜਕਾਅ ਕਰੋ। ਖੇਤ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸਿੰਜ ਕੇ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਨਮੀ ਰੱਖੋ। ਬਿਜਾਈ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਪੰਦਰਵਾੜੇ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ 26 ਕਿਲੋ ਯੂਰੀਆ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਖੁਰਾਕ ਪਾਓ ਤਾਂ ਜੋ ਪੌਦੇ 25-30 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਸਕਣ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮਜਬੂਰੀ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਜੇਕਰ ਲਗਭਗ 45 ਦਿਨ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਨਰਸਰੀ ਟ੍ਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਕਰਨੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਬਿਜਾਈ ਤੋਂ 4 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਬਾਅਦ 26 ਕਿਲੋ ਯੂਰੀਆ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਖੁਰਾਕ ਪਾਓ। ਜੇਕਰ ਨਰਸਰੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕੀੜੇ ਦਾ ਹਮਲਾ ਜਾਂ ਬਿਮਾਰੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕੀਤੇ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਉਪਾਅ ਅਪਣਾਓ। ਨਰਸਰੀ ਨੂੰ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿੰਚਾਈ ਕਰੋ। ਜਦੋਂ ਪੌਦੇ 20-25 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਲੰਬੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ 6 ਤੋਂ 7 ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਜੇਕਰ ਨਰਸਰੀ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਪੱਤੇ ਪੀਲੇ ਪੈ ਰਹੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ 0.5-1% ਫੈਰਸ ਸਲਫੇਟ ਘੋਲ (0.5-1.0 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਫੈਰਸ ਸਲਫੇਟ 100 ਲੀਟਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਘੋਲਿਆ ਹੋਇਆ) ਹਫ਼ਤਾਵਾਰੀ ਅੰਤਰਾਲ 'ਤੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਛਿੜਕਾਅ ਕਰੋ। ਜੇਕਰ ਪੱਤੇ ਪੀਲੇ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੰਗਾਲ ਭੂਰੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ 0.5% ਜ਼ਿੰਕ ਸਲਫੇਟ ਹੈਪਟਾਹਾਈਡਰੇਟ ਘੋਲ (500 ਗ੍ਰਾਮ ਜ਼ਿੰਕ ਸਲਫੇਟ ਹੈਪਟਾਹਾਈਡਰੇਟ 100 ਲੀਟਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਘੋਲਿਆ ਹੋਇਆ) ਜਾਂ 0.3% ਜ਼ਿੰਕ ਸਲਫੇਟ ਮੋਨੋਹਾਈਡਰੇਟ ਘੋਲ (300 ਗ੍ਰਾਮ ਜ਼ਿੰਕ ਸਲਫੇਟ ਮੋਨੋਹਾਈਡਰੇਟ 100 ਲੀਟਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਘੋਲਿਆ ਹੋਇਆ) ਦਾ ਛਿੜਕਾਅ ਕਰੋ।