Location: BATHINDA, BHATINDA, PUNJAB (3/2025)
Sector: HORTICULTURE | Category: Fruits | Crop: Citrus
Query type: 	Plant Protection	
Question: Information about control of physiological fruit drop in citrus?
Answer: ਫਲਾਂ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਦੀ ਸਰੀਰਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਐਬਸਸੀਸ਼ਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਰੀਰਕ ਗਿਰਾਵਟ ਪੌਦੇ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਜਾਂ ਸਰੀਰਕ ਤਣਾਅ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਫਲਾਂ ਦੇ ਝੜਨ ਦੇ ਸਰੀਰਕ ਕਾਰਨ ਫਲਾਂ ਦੇ ਝੜਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹਨ  ਪਾਣੀ ਦੀ ਤਣਾਅ  ਉੱਚ ਤਾਪਮਾਨ  ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਘਾਟ  ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਠੰਡ  ਰੁੱਖ ਦੀ ਮਾੜੀ ਸਿਹਤ ਜਦੋਂ ਪੌਦਾ ਉਪਰੋਕਤ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਤਣਾਅ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪੌਦੇ ਦਾ ਸਰੀਰ ਈਥੀਲੀਨ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਈਥੀਲੀਨ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਨਾਲ ਟਾਹਣੀਆਂ ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਅਬਸੀਸ਼ਨ ਪਰਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਫਲ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਸਰਵੋਤਮ ਸਿਹਤ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਅਤੇ ਪੌਦੇ ਨੂੰ ਤਣਾਅਪੂਰਨ ਸਥਿਤੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨਮੀ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਾਂ ਘਾਟ, ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਪੱਤਿਆਂ ਦਾ ਪੀਲਾ ਪੈਣਾ, ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਕੀੜੇ-ਮਕੌੜਿਆਂ ਦਾ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਨਿਯੰਤਰਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਨਿੰਬੂ ਜਾਤੀ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨੂੰ ਫਲਾਂ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦੇਣ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਮੈਕਰੋ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤਾਂ ਅਤੇ ਸੂਖਮ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਚੰਗੇ ਸੰਤੁਲਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਖਾਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ ਅਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਅਤੇ ਜੋਸ਼ਦਾਰ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖੋ। ਪਾਣੀ ਦੇ ਖੜੋਤ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਡਰੇਨੇਜ ਦਾ ਢੁਕਵਾਂ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਲ ਲੱਗਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਨਿੰਬੂ ਜਾਤੀ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੀ ਤਣਾਅ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਕਿਉਂਕਿ ਪਾਣੀ ਦੀ ਤਣਾਅ ਐਬਸਿਸਿਕ ਐਸਿਡ ਦੇ ਸੰਸਲੇਸ਼ਣ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਫਲਾਂ ਦੇ ਖੁਰਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।