Location: NURMAHAL, JALANDHAR, PUNJAB (5/2025)
Sector: AGRICULTURE | Category: Fodder Crops | Crop: fodder sorghum
Query type: Varieties
Question: Information regarding improved varieties of sorghum?
Answer: ਪੰਜਾਬ ਸੂਡੈਕਸ ਚਾਰੀ 4 (2015): ਇਹ ਇੱਕ ਬਹੁ-ਕੱਟੀ ਚਾਰੇ ਵਾਲਾ ਸੋਰਘਮ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪੌਦੇ ਚੌੜੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਲੰਬੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਿਜਾਈ ਤੋਂ 60 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲੀ ਕਟਾਈ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਧੱਬਿਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ੂਟ ਫਲਾਈ ਲਈ ਔਸਤਨ ਰੋਧਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਬੀਜੀ ਫ਼ਸਲ ਤਿੰਨ ਚੰਗੀਆਂ ਕਟਿੰਗਾਂ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ 445 ਕੁਇੰਟਲ ਹਰਾ ਚਾਰਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਸੂਡੈਕਸ ਚਾਰੀ 1 (1991): ਇਹ ਇੱਕ ਬਹੁ-ਕੱਟ ਚਾਰੇ ਵਾਲਾ ਸੋਰਘਮ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪੌਦੇ ਲੰਬੇ ਚੌੜੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਲੰਬੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਤਣੇ ਮਜ਼ੇਦਾਰ ਅਤੇ ਮਿੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਲਾਲ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਧੱਬੇ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨੂੰ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਬੀਜੀ ਫ਼ਸਲ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਚੰਗੀਆਂ ਕਟਿੰਗਾਂ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ 480 ਕੁਇੰਟਲ ਹਰਾ ਚਾਰਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸੋਰਘਮ ਦੀਆਂ ਸੁਧਰੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ:- ਸਵੀਟ ਸੂਡਾਨ ਘਾਹ 59, ਹਰਿਆਣਾ ਚਰੀ 136, ਹਰਿਆਣਾ ਚਰੀ 171, ਹਰਿਆਣਾ ਚਰੀ 308, ਹਰਿਆਣਾ ਚਰੀ 513, ਹਰਿਆਣਾ ਸੋਰਘਮ 541, ਸੀਐਸਵੀ-53 ਐਫ, ਐਚਜੇਐਚ-1513 ਅਤੇ ਐਚ.ਜੇ.4.

ਸਿੰਗਲ-ਕੱਟ ਸੋਰਘਮ
ਸੁਧਰੀ ਹੋਈ ਕਿਸਮ
SL 46 (2023): ਇਹ ਦੋਹਰੇ ਮਕਸਦ ਵਾਲੀ ਸੰਯੁਕਤ ਕਿਸਮ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚਾਰੇ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਅਨਾਜ ਲਈ ਢੁਕਵੇਂ ਟਿਲਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧੇਰੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪੱਤੇ ਲੰਬੇ ਅਤੇ ਚੌੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਤਣਾ ਰਸੀਲਾ ਅਤੇ ਮਿੱਠਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਦਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਫੁੱਟਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਨਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਆਇਰਨ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਕ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਚੰਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਲਾਲ ਪੱਤੇ ਦੇ ਧੱਬਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਰੋਧਕ ਹੈ ਅਤੇ ਜ਼ੋਨੇਟ ਪੱਤੇ ਦੇ ਧੱਬਿਆਂ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਦਰਮਿਆਨੀ ਰੋਧਕ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਚਾਰੇ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਇਨ ਵਿਟਰੋ ਸੁੱਕੇ ਪਦਾਰਥ ਦੀ ਪਾਚਨ ਸਮਰੱਥਾ। ਔਸਤਨ, ਇਹ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ 275 ਕੁਇੰਟਲ ਹਰਾ ਚਾਰਾ ਅਤੇ 7.0 ਕੁਇੰਟਲ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਅਨਾਜ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
SL 45 (2022): ਇਹ ਇੱਕ ਵਾਰ ਕੱਟੀ ਦੇਰ ਨਾਲ ਪੱਕਣ ਵਾਲੀ ਕਿਸਮ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਲੰਬੇ (297 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ) ਪੌਦੇ ਲੰਬੇ ਅਤੇ ਚੌੜੇ ਪੱਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਤਣਾ ਰਸੀਲਾ ਅਤੇ ਮਿੱਠਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਲਾਲ ਪੱਤੇ ਦੇ ਧੱਬਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਰੋਧਕ ਹੈ ਅਤੇ ਜ਼ੋਨੇਟ ਪੱਤੇ ਦੇ ਧੱਬਿਆਂ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਦਰਮਿਆਨੀ ਰੋਧਕ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਚਾਰੇ ਦੀ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਗੁਣਵੱਤਾ ਬਿਹਤਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕੱਚੇ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਅਤੇ ਇਨ-ਵਿਟਰੋ ਸੁੱਕੇ ਪਦਾਰਥ ਦੀ ਪਾਚਨ ਸਮਰੱਥਾ। ਇਹ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ 271 ਕੁਇੰਟਲ ਹਰੇ ਚਾਰੇ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਮਲਟੀ-ਕੱਟ ਸੋਰਘਮ
ਸੁਧਰੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ
ਪੰਜਾਬ ਸੁਡੈਕਸ ਚਰੀ 4 (2015): ਇਹ ਇੱਕ ਮਲਟੀਕੱਟ ਚਾਰੇ ਵਾਲਾ ਜਵਾਰ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪੌਦੇ ਲੰਬੇ ਅਤੇ ਚੌੜੇ ਪੱਤੇ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਿਜਾਈ ਤੋਂ 60 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲੀ ਕਟਾਈ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਧੱਬਿਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਖ ਦੀ ਮੱਖੀ ਪ੍ਰਤੀ ਦਰਮਿਆਨੀ ਰੋਧਕ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਬੀਜੀ ਗਈ ਫ਼ਸਲ ਤਿੰਨ ਵਧੀਆ ਕਟਿੰਗਾਂ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ 445 ਕੁਇੰਟਲ ਹਰਾ ਚਾਰਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਸੁਡਾਕਸ ਚਾਰੀ 1 (1991): ਇਹ ਇੱਕ ਮਲਟੀਕੱਟ ਚਾਰੇ ਵਾਲਾ ਜਵਾਰ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪੌਦੇ ਲੰਬੇ ਚੌੜੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਲੰਬੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਤਣੇ ਰਸੀਲੇ ਅਤੇ ਮਿੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਲਾਲ-ਪੱਤੇ ਵਾਲੇ ਧੱਬਿਆਂ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਪ੍ਰਤੀ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਬੀਜੀ ਗਈ ਫ਼ਸਲ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਦੌਰਾਨ ਤਿੰਨ ਵਧੀਆ ਕਟਿੰਗਾਂ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ 480 ਕੁਇੰਟਲ ਹਰਾ ਚਾਰਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।