Location: Nabha, PATIALA, PUNJAB (7/2025)
Sector: AGRICULTURE | Category: Cereals | Crop: Paddy (Dhan)
Query type: 	Plant Protection	
Question: Advisory regarding black streaked dwarf virus ?

Answer: ਬਿਮਾਰੀ ਦੀ ਪਛਾਣ:


• ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਪੌਦੇ ਪੈਚਾਂ ਜਾਂ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰੁਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

• ਪੱਤਿਆਂ ਦਾ ਰੰਗ ਗੂੜ੍ਹਾ ਹਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਟਹਿਣੀਆਂ ਦਾ ਵਾਧਾ ਘੱਟ ਜਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

• ਸੰਕਰਮਿਤ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਘੱਟ ਵਿਕਸਤ ਜਾਂ ਘੱਟ ਵਿਕਸਤ ਜੜ੍ਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਮਾਈ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

• ਕੁਝ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਭਾਵੀ ਵੈਕਟਰ, ਚਿੱਟੇ-ਪਿੱਠ ਵਾਲੇ ਪਲਾਂਟਹੌਪਰ (ਸੋਗਾਟੇਲਾ ਫਰਸੀਫੇਰਾ) ਦੁਆਰਾ ਘੱਟ ਪੱਧਰ ਦਾ ਸੰਕਰਮਣ।

ਸ਼ੱਕੀ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਵੈਕਟਰ:

• ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਕਾਰਨ: ਦੱਖਣੀ ਚਾਵਲ ਬਲੈਕ ਸਟ੍ਰੀਕ ਡਵਾਰਫ ਵਾਇਰਸ (SRBSDV) ਪਾਲਤੂ ਗਾਵਾਂ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ

• ਵਰਗੀਕਰਨ: ਇਹ ਵਾਇਰਸ ਰੀਓਵਾਇਰੀਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਇੱਕ dsRNA ਵਾਇਰਸ ਹੈ

• ਵੈਕਟਰ: ਚਿੱਟੀ ਪਿੱਠ ਵਾਲਾ ਥ੍ਰਿਪਸ (ਸੋਗਾਟੇਲਾ ਫਰਸੀਫੇਰਾ) ਸੰਭਾਵਿਤ ਵੈਕਟਰ ਹੈ

• ਸੰਚਾਰ ਦਾ ਤਰੀਕਾ: ਕੀਟ ਬਿਮਾਰੀ ਨੂੰ ਪੌਦੇ ਤੋਂ ਪੌਦੇ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਦਾ ਹੈ    
ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਭਿਆਸ:

1. ਸੰਕਰਮਿਤ ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਉਖਾੜਨਾ ਅਤੇ ਤਬਾਹ ਕਰਨਾ: ਸੰਕਰਮਿਤ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰੋ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਖਾੜੋ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਚਿੱਤਰ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ) ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡੂੰਘੇ ਟੋਏ ਵਿੱਚ ਦੱਬ ਦਿਓ ਜਾਂ ਸਾੜ ਦਿਓ ਤਾਂ ਜੋ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾ ਫੈਲੇ।

2. ਖੇਤ ਦੀ ਸਫਾਈ ਬਣਾਈ ਰੱਖੋ: ਨਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਛੱਲਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਫ਼ ਕਰੋ। ਨਦੀਨਾਂ ਅਤੇ ਅਣਚਾਹੇ ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਹਟਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕੋ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪੌਦੇ ਉਹ ਸਥਾਨ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਕੀੜੇ ਪਨਾਹ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

3. ਪਾਣੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ: ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਾਣੀ ਭਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾ ਦਿਓ, ਸਹੀ ਨਿਕਾਸੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖੋ ਤਾਂ ਜੋ ਪੌਦੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਵਾਇਰਸਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਘੱਟ ਹੋਵੇ।