Location: MANSA, MANSA, PUNJAB (4/2025)
Sector: AGRICULTURE | Category: Pulses | Crop: Green Gram (Moong Bean/ Moong)
Query type: 	Plant Protection	
Question: Information regarding to seed treatment of  green gram?
Answer: ਦਾਲਾਂ ਦਾ ਬੀਜ ਉਪਚਾਰ: 50-60 ਗ੍ਰਾਮ ਗੁੜ ਨੂੰ 200 ਗ੍ਰਾਮ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਘੋਲ ਕੇ ਬੀਜਾਂ 'ਤੇ ਛਿੜਕਾਅ ਕਰੋ, ਫਿਰ ਬੀਜਾਂ 'ਤੇ ਰਾਜੋਬੀਅਮ ਦਾ ਟੀਕਾ ਛਿੜਕ ਦਿਓ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਲਾਓ ਤਾਂ ਕਿ ਤਰਲ ਬੀਜਾਂ 'ਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੱਗ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਲਾਜ ਕੀਤੇ ਬੀਜ ਨੂੰ ਛਾਂ ਦਿਓ। ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਸੁਕਾਓ।
ਬੀਜ ਨੂੰ ਬਿਜਾਈ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਪੈਕੇਟ ਕੰਸੋਰਟੀਅਮ ਬਾਇਓਫਰਟੀਲਾਈਜ਼ਰ (ਰਾਈਜ਼ੋਬੀਅਮ ਸਪ. ਐਲਐਸਐਮਆਰ-1 ਅਤੇ ਰਾਈਜ਼ੋਬੈਕਟੀਰੀਅਮ ਆਰਬੀ-3) ਨਾਲ ਟੀਕਾ ਲਗਾਓ। ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਇੱਕ ਪੈਕੇਟ ਲਗਭਗ 300 ਮਿਲੀਲੀਟਰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਬੀਜ ਨੂੰ ਗਿੱਲਾ ਕਰੋ। ਬੀਜ ਨੂੰ ਕਲਚਰ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਲਾਓ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਛਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁੱਕਣ ਦਿਓ। ਬਾਇਓਫਰਟੀਲਾਈਜ਼ਰ ਲਗਾਉਣ ਦੇ ਇੱਕ ਘੰਟੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬੀਜ ਬੀਜੋ। ਕੰਸੋਰਟੀਅਮ ਬਾਇਓਫਰਟੀਲਾਈਜ਼ਰ ਨਾਲ ਬੀਜ ਦਾ ਟੀਕਾ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਅਨਾਜ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਵਧਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਬਾਇਓਫਰਟੀਲਾਈਜ਼ਰ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਬੀਜ ਦੁਕਾਨ, ਗੇਟ ਨੰਬਰ 1 ਲੁਧਿਆਣਾ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਗਿਆਨ ਕੇਂਦਰ/ਖੇਤ ਸਲਾਹਕਾਰ ਸੇਵਾ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹੈ।