# พระราชพิธีสมมงคล
พระราชพิธีสมมงคล ("สมมงคล" อ่านว่า สะ-มะ-มง-คน) เป็นพระราชพิธีที่พระมหากษัตริย์ไทยที่ทรงราชย์ในขณะนั้น ๆ จะทรงบำเพ็ญพระราชกุศลทักษิณานุปทาน ถวายแด่พระมหากษัตริย์หรือสมเด็จพระบรมราชบูรพการีในอดีต เพื่อทรงน้อมรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณของพระองค์และแสดงความกตัญญูกตเวที เนื่องในโอกาสที่ทรงมีวาระเสมอด้วยพระมหากษัตริย์หรือสมเด็จพระบรมราชบูรพการีพระองค์นั้น ๆ โดยมักทรงปฏิบัติเนื่องใน 2 วาระ ดังนี้

 วันที่ทรงครองราชสมบัติเสมอกับพระมหากษัตริย์ในอดีต เรียกว่า "สมภาคา" เช่น พระราชพิธีสมภาคาภิเษก หรือหากทรงครองราชสมบัติเป็นระยะเวลา 2 เท่าของพระมหากษัตริย์พระองค์ใด จะเรียกว่า "ทวิภาคา" เช่น พระราชพิธีทวีธาภิเษก หรือหากทรงครองราชสมบัติเท่าพระมหากษัตริย์ที่ทรงครองราชสมบัติยาวนานที่สุด จะเรียกว่า พระราชพิธีรัชมังคลาภิเษก

 วันที่ทรงเจริญพระชนมพรรษาเสมอกัน และวันที่ทรงเจริญพระชนมพรรษามากกว่าพระมหากษัตริย์ในอดีต หรือสมเด็จพระบรมราชบูรพการีของพระองค์

แนวปฏิบัติเกี่ยวกับพระราชพิธีนี้ปรากฏมาตั้งแต่รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวและพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว จนถึงปัจจุบัน ในที่นี้จะระบุเฉพาะพระราชพิธีสมมงคลพระชนมายุ พระราชพิธีสมภาคาภิเษก พระราชพิธีทวีธาภิเษก และพระราชพิธีรัชมังคลาภิเษกในพระมหากษัตริย์เท่านั้น ดังนี้
+ รัชสมัย วาระ สมมงคลเท่ากับ ระยะเวลา วันที่ หมายเหตุ อ้างอิง พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว สมภาคาภิเษก(ระยะเวลาครองราชย์เสมอกัน) พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย 5,431 วัน 15 สิงหาคม พ.ศ. 2426 rowspan="3"   พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว 6,393 วัน 2 เมษายน พ.ศ. 2429 พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว 9,752 วัน 12 มิถุนายน พ.ศ. 2438 พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช 10,016 วัน 3 มีนาคม พ.ศ. 2438  ทวีธาภิเษก(ระยะเวลาครองราชย์ทวีคูณ) พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย 10,862 วัน 19 กรกฎาคม พ.ศ. 2441  พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว 12,784 วัน 2 ตุลาคม พ.ศ. 2446  รัชมังคลาภิเษก สมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ 40 ปี 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2451  สมมงคลพระชนมายุ พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย  12 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2452   พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศรมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร สมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก  29 สิงหาคม พ.ศ. 2508 rowspan="6"   พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว  7 มกราคม พ.ศ. 2528 รัชมังคลาภิเษก  2 กรกฎาคม พ.ศ. 2531  สมมงคลพระชนมายุ พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว 23,260 วัน 18 พฤศจิกายน พ.ศ. 2534  พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช 26,469 วัน 23 พฤษภาคม พ.ศ. 2543 พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว สมมงคลพระชนมายุ 14 มกราคม พ.ศ. 2568 

 พระราชพิธีสมมงคลพระชนมายุเท่าพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช พ.ศ. 2568 

พระราชพิธีสมมงคลพระชนมายุเท่าพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช พ.ศ. 2568  เป็นชื่องานเฉลิมพระเกียรติที่ประกอบด้วยพระราชพิธีสมมงคล รัฐพิธี กิจกรรม และโครงการเฉลิมพระเกียรติ ในโอกาสที่พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงเจริญพระชนมายุครบ 26,469 วัน เป็นวาระสมมงคลเท่าพระชนมายุของพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช พระมหากษัตริย์พระองค์แรกของราชวงศ์จักรี ในวันที่ 14 มกราคม พ.ศ. 2568 โดยเป็นพระราชพิธีสมมงคลครั้งแรกในรัชกาลที่ 10 และเป็นพระราชพิธีสมมงคลที่จัดขึ้นครั้งแรกในรอบ 25 ปี หลังจากครั้งหลังสุดจัดขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2543 ที่พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงเจริญพระชนมายุสมมงคลเท่าพระชนมายุของรัชกาลที่ 1 เช่นกัน ร่วมกันจัดขึ้นโดยรัฐบาลของนางสาวแพทองธาร ชินวัตร และประชาชนชาวไทย

 กิจกรรมเฉลิมพระเกียรติ 
โดยรัฐพิธีที่รัฐบาลจัดขึ้นในวาระดังกล่าว ประกอบด้วย พิธีทําบุญตักบาตรและเจริญพระพุทธมนต์ และพิธีมหามงคลของทั้ง 5 ศาสนา และกิจกรรมเฉลิมพระเกียรติ ดังนี้

 พิธีสืบพระชะตาหลวงตามประเพณีของชาวล้านนา ในวันที่ 13 – 20 มกราคม พ.ศ. 2568 ณ สวนสราญรมย์ และวัดพระเชตุพนวิมลมังคลารามราชวรมหาวิหาร
 การบูรณปฏิสังขรณ์วัดสังกัสรัตนคีรี จังหวัดอุทัยธานี
 การจัดแสดงโขนเรื่องรามเกียรติ์ ในวันที่ 14 มกราคม พ.ศ. 2568 ณ ลานปฐมบรมราชานุสรณ์
 การจัดทําเหรียญกษาปณ์และเหรียญที่ระลึก
 พิธีทางศาสนาถวายพระราชกุศล ณ วัดที่เป็นพระบรมราชานุสรณ์หรือเกี่ยวเนื่องกับรัชกาลที่ 1
 พิธีเจริญพระพุทธมนต์และเจริญจิตตภาวนาถวายพระราชกุศล
 กิจกรรมปลูกต้นไม้มงคลที่หายาก ณ อุทยานเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในวันที่ 31 มกราคม พ.ศ. 2568
 กิจกรรมบําเพ็ญสาธารณประโยชน์และสาธารณกุศลอื่น ๆ

นอกจากนี้ วัดพระเชตุพนวิมลมังคลารามราชวรมหาวิหารยังมีแผนจัดสร้างพระบรมราชานุสาวรีย์พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชขึ้นในพื้นที่ของวัดในโอกาสดังกล่าวอีกด้วย

 พระราชพิธี (วันอังคารที่ 14 มกราคม พ.ศ. 2568) 
เวลา 17.04 น. พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าสุทิดา พัชรสุธาพิมลลักษณ พระบรมราชินี เสด็จพระราชดำเนินโดยรถยนต์พระที่นั่งจากพระที่นั่งอัมพรสถาน พระราชวังดุสิต ไปยังหมู่พระมหามณเฑียร ในพระบรมมหาราชวัง ในการพระราชพิธีสมมงคลพระชนมายุเท่าพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช สมเด็จพระปฐมบรมกษัตริยาธิราชแห่งพระราชวงศ์จักรี พุทธศักราช 2568

เมื่อเสด็จพระราชดำเนินถึง เสด็จเข้าท้องพระโรงพระที่นั่งจักรพรรดิพิมาน ทรงจุดธูปเทียนเครื่องนมัสการบูชาพระพุทธปฏิมาชัยวัฒน์ รัชกาลที่ 1 ทรงกราบ พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงประเคนพัดรองที่ระลึกพระราชพิธีสมมงคลฯ แด่พระสงฆ์ที่เจริญพระพุทธมนต์จำนวน 5 รูป ต่อจากนั้น เสด็จเข้าห้องพระบรรทม พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัวและสมเด็จพระนางเจ้าสุทิดาฯ พระบรมราชินี ทรงจุดธูปเทียนเครื่องทองน้อยถวายสักการะเทวดารักษาพระมหาเศวตฉัตร และถวายราชสักการะพระแท่นราชบรรจถรณ์พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช แล้วเสด็จพระราชดำเนินไปยังพระที่นั่งไพศาลทักษิณ ทรงจุดธูปเทียนบูชาพระสยามเทวาธิราช

จากนั้นเสด็จออกพระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงจุดธูปเทียนเครื่องนมัสการพานทองสองชั้นบูชาพระพุทธรูปประจำพระชนมวารคู่พระบรมอัฐิรัชกาลที่ 1, พระพุทธปฏิมาชัยวัฒน์ รัชกาลที่ 9 และพระพุทธรูปประจำพระชนมวาร พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ที่หน้าพระที่นั่งบุษบกมาลา จากนั้นทรงจุดธูปเทียนเครื่องราชสักการะทองลงยาราชาวดี และทรงจุดธูปเทียนเครื่องทองน้อยกราบถวายบังคมพระบรมอัฐิรัชกาลที่ 1 ที่พระแท่นพระนพปฎลมหาเศวตฉัตร สมเด็จพระนางเจ้าสุทิดาฯ พระบรมราชินี ทรงจุดธูปเทียนเครื่องราชสักการะทองลงยารอง และทรงจุดธูปเทียนเครื่องทองน้อย ทรงกราบ

จากนั้นพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงประเคนพัดรองที่ระลึกพระราชพิธีสมมงคลฯ แด่สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ (อัมพร อมฺพโร) สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก, สมเด็จพระราชาคณะ, พระราชาคณะเจ้าคณะรอง, พระราชาคณะ และพระสงฆ์ถวายพระธรรมเทศนา จนครบ 74 รูป เสร็จแล้ว พระสงฆ์เจริญพระพุทธมนต์ จบแล้ว ทรงจุดเทียนดูหนังสือเทศน์พระราชทานแก่เจ้าพนักงานพระราชพิธีเชิญไปปักที่จงกลธรรมาสน์ ทรงจุดธูปเทียนเครื่องทรงธรรม ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สมเด็จพระนางเจ้าสุทิดาฯ พระบรมราชินี ทรงจุดธูปเทียนเครื่องทองน้อยที่หน้าพระแท่นพระนพปฎลมหาเศวตฉัตร สำหรับพระบรมอัฐิทรงธรรม ทรงศีล

พระราชญาณวัชรชิโนภาส (ทวีวัฒน์ จารุวณฺโณ) ประธานสำนักศึกษาธรรมดอยธรรมนาวา ถวายศีล และถวายพระธรรมเทศนา เรื่อง ติรตนกถา จบแล้ว ทรงประเคนจตุปัจจัยไทยธรรมบูชากัณฑ์เทศน์ ทรงทอดผ้าไตร เที่ยวแรก 19 ไตร พระสงฆ์สดับปกรณ์พระบรมอัฐิ ทรงหลั่งทักษิโณทก พระสงฆ์ถวายอนุโมทนา ถวายอดิเรก ถวายพระพรลา ต่อจากนั้น ทรงทอดผ้าไตรจนครบ 60 รูป พระสงฆ์สดับปกรณ์ เสร็จแล้ว เสด็จพระราชดำเนินไปทรงกราบพระพุทธรูปประจำพระชนมวารคู่พระบรมอัฐิรัชกาลที่ 1, พระพุทธปฏิมาชัยวัฒน์ รัชกาลที่ 9, พระพุทธรูปประจำพระชนมวารรัชกาลที่ 9 และทรงกราบถวายบังคมพระบรมอัฐิรัชกาลที่ 1 ทรงรับการถวายความเคารพของผู้มาเฝ้าทูลละอองธุลีพระบาท แล้วเสด็จออกจากพระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย ประทับรถยนต์พระที่นั่ง เสด็จพระราชดำเนินกลับ

 สิ่งที่ระลึก 
 เหรียญกษาปณ์และเหรียญที่ระลึก