# หน่วยอนุกรมวิธานเดี่ยว
ในทางชีววิทยา หน่วยอนุกรมวิธานเดี่ยว หรือ หน่วยอนุกรมวิธานแบบโมโนไทป์  คือกลุ่มจำแนกทางอนุกรมวิธาน (หน่วยอนุกรมวิธาน) ซึ่งมีเพียงหน่วยอนุกรมวิธานย่อยเดียวที่อยู่ในลำดับถัดไปโดยตรงเท่านั้นMayr E, Ashlock PD. (1991). Principles of Systematic Zoology (2nd ed.). McGraw-Hill.  ชนิดแบบโมโนไทป์ (monotypic species) คือชนิดที่ไม่มีการแบ่งออกเป็นชนิดย่อย หรือระดับย่อยอื่น ๆ ที่เล็กกว่า และสำหรับในกรณีของสกุล บางครั้งอาจใช้ในรูปคำว่า "ยูนิสปีชีส์ (unispecific)" หรือ "โมโนสปีชีส์ (monospecific)" แทน ในระบบการเรียกชื่อสิ่งมีชีวิตทางพฤกษศาสตร์ (botanical nomenclature) สกุลแบบโมโนไทป์ (monotypic genus) คือกรณีเฉพาะที่มีการบรรยายสกุลและชนิดเพียงชนิดเดียวพร้อมกันในคราวเดียวกัน

 ผลกระทบต่อการอนุรักษ์ 
ชนิดในสกุลโมโนไทป์มีแนวโน้มที่จะถูกคุกคามจากการสูญพันธุ์มากกว่าชนิดอื่น ๆ โดยเฉลี่ย โดยจากการศึกษาพบว่า รูปแบบนี้เด่นชัดเป็นพิเศษในสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบกซึ่งราวร้อยละ 6.56 ของสกุลโมโนไทป์นั้นใกล้สูญพันธุ์ขั้นวิกฤต เมื่อเทียบกับนกและสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม ซึ่งราวร้อยละ 4.54 และ 4.02 ของสกุลโมโนไทป์นั้นใกล้สูญพันธุ์ขั้นวิกฤต ตามลำดับ

การศึกษาพบว่าการสูญพันธุ์ของสกุลโมโนไทป์มีความเกี่ยวข้องกับชนิดบนเกาะโดยเฉพาะ โดยจากสกุลโมโนไทป์ที่สูญพันธุ์ไปแล้ว 25 สกุลที่ศึกษา มี 22 สกุลที่ปรากฏบนเกาะ ซึ่งสัตว์ที่บินไม่ได้จะมีความเสี่ยงต่อการถูกมนุษย์โจมตีเป็นพิเศษ

 ตัวอย่าง 
เช่นเดียวกับรูปคำว่าโมโนไทป์ ที่ใช้เพื่ออธิบายหน่วยอนุกรมวิธานที่มีหน่วยย่อยเพียงหนึ่งหน่วย คำนี้ยังสามารถใช้เรียกหน่วยอนุกรมวิธานที่อยู่ภายในกลุ่มหน่วยอนุกรมวิธานที่สูงกว่าได้ว่าเป็น โมโนไทป์ ภายในกลุ่มนั้น เช่น สกุลที่เป็นโมโนไทป์ภายในวงศ์ โดยตัวอย่างของกลุ่มแบบโมโนไทป์ ได้แก่

 พืช 
 ในอันดับ Amborellales มีเพียงวงศ์เดียวคือ Amborellaceae และในวงศ์นี้มีเพียงสกุลเดียวคือ Amborella ซึ่งในสกุลนี้ก็มีเพียงชนิดเดียวคือ Amborella trichopoda
 พืชดอกชนิด Breonadia salicina เป็นชนิดเดียวในสกุลโมโนไทป์ Breonadia
 วงศ์ Cephalotaceae มีเพียงสกุลเดียวคือ Cephalotus และในสกุลนี้มีเพียงชนิดเดียวคือ Cephalotus follicularis หรือที่รู้จักในชื่อกระเป๋าจิงโจ้
 หมวด Ginkgophyta เป็นแบบโมโนไทป์เช่นกัน โดยมีเพียงชั้นเดียวคือ Ginkgoopsida ซึ่งชั้นนั้นก็เป็นแบบโมโนไทป์เช่นกัน โดยมีอันดับเดียวคือ Ginkgoales

 สัตว์ 
 อาร์ดวาร์ก เป็นสมาชิกที่ยังมีชีวิตอยู่เพียงชนิดเดียวในสกุล Orycteropus วงศ์ Orycteropodidae และอันดับ Tubulidentata
 ผีเสื้อมาโดรน (madrone butterfly) เป็นชนิดเดียวในสกุลแบบโมโนไทป์ Eucheira อย่างไรก็ตาม ผีเสื้อนี้มีสองชนิดย่อย ได้แก่ E. socialis socialis และ E. socialis westwoodi ซึ่งหมายความว่าชนิด E. socialis ไม่ถือว่าเป็นแบบโมโนไทป์
 Erithacus rubecula หรือนกโรบินยุโรป เป็นสมาชิกที่ยังมีชีวิตอยู่เพียงชนิดเดียวในสกุล
 Delphinapterus leucas หรือวาฬเบลูกา เป็นสมาชิกเพียงชนิดเดียวในสกุลที่จัดอยู่ และไม่มีชนิดย่อย
 Dugong dugon หรือพะยูน เป็นชนิดเดียวในสกุลแบบโมโนไทป์ Dugong
 Homo sapiens (มนุษย์) ถือเป็นชนิดแบบโมโนไทป์ เนื่องจากมีความหลากหลายทางพันธุกรรมต่ำเกินกว่าจะมีชนิดย่อยที่ยังมีชีวิตอยู่ได้
 วาฬนาร์วาล เป็นสัตว์จำพวกวาฬขนาดกลางที่เป็นสมาชิกเพียงชนิดเดียวในสกุลแบบโมโนไทป์ Monodonis
 Dulus dominicus (palmchat) เป็นสมาชิกเพียงชนิดเดียวของสกุล Dulus และเป็นเพียงสมาชิกเดียวของวงศ์ Dulidae
 ตุ่นปากเป็ด เป็นสมาชิกเพียงชนิดเดียวในสกุลแบบโมโนไทป์ Ornithorhynchus
 ปลาซาลาแมนเดอร์ (Lepidogalaxias salamandroides) เป็นสมาชิกเพียงชนิดเดียวของอันดับ Lepidogalaxiiformes ซึ่งเป็นกลุ่มพี่น้องกับปลากลุ่ม Euteleostei ที่เหลือทั้งหมดA phylogenomic approach to reconstruct interrelationships of main clupeocephalan lineages with a critical discussion of morphological apomorphies
 Ozichthys albimaculosus (cream-spotted cardinalfish) ซึ่งพบในเขตร้อนของออสเตรเลียและนิวกินีตอนใต้ เป็นชนิดต้นแบบของสกุลแบบโมโนไทป์ Ozichthys
 นก bearded reedling เป็นชนิดเดียวในสกุลแบบโมโนไทป์ Panurus ซึ่งเป็นสกุลเดียวในวงศ์แบบโมโนไทป์ Panuridae
 Caninae เป็นวงศ์ย่อยเดียวที่ยังมีชีวิตอยู่ในวงศ์ของสุนัข Canidae

 อื่น ๆ 
 Picomonas judraskeda เป็นเพียงชนิดเดียวในไฟลัม Picozoa

 เชิงอรรถและอ้างอิง