# หม่อมเจ้ามุรธาภิเศก โสณกุล
พลตรี หม่อมเจ้ามุรธาภิเศก โสณกุล (1 พฤษภาคม พ.ศ. 2445 – 31 พฤษภาคม พ.ศ. 2526) พระโอรสพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมขุนพิทยลาภพฤฒิธาดา ท่านรับราชการทหารจนได้รับตำแหน่งสุดท้ายคือ ผู้ชำนาญการทหารบก รวมถึงเคยเป็นราชองครักษ์เวร

 พระประวัติ 
พลตรี หม่อมเจ้ามุรธาภิเศก โสณกุล มีพระนามลำลองว่า ท่านชายจิ๋ว เป็นพระโอรสพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมขุนพิทยลาภพฤฒิธาดา (พระราชโอรสพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และท้าววรจันทร์ (วาด)) และหม่อมเอม (กุณฑลจินดา) ประสูติปีขาล วันที่ 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2445 ณ วังตลาดน้อย อำเภอสัมพันธวงศ์ มีเจ้าพี่เจ้าน้อง รวม 12 องค์คือ
 หม่อมเจ้าหญิงประวาศสวัสดี
 พระวรวงศ์เธอ กรมหมื่นพิทยลาภพฤฒิยากร
 พลตรี หม่อมเจ้าฉัตรมงคล
 หม่อมเจ้าหญิงสุมนมาลย์
 หม่อมเจ้าวารเฉลิมฉัตร
 หม่อมเจ้านักขัตดารา
 หม่อมเจ้ารัชฎาภิเศก
 หม่อมเจ้าหญิงสิบพันพารเสนอ
 หม่อมเจ้าหญิงเสมอภาค
 หม่อมเจ้าทวีธาภิเศก
 พลตรี หม่อมเจ้ามุรธาภิเศก
 หม่อมเจ้าหญิงอภิสิตสมาคม

ทรงอภิเษกสมรสกับหม่อมเจ้าหญิงกัลยาณสมบัติ พระธิดาในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระจันทบุรีนฤนาถ และหม่อมเจ้าหญิงอัปษรสมาน (เทวกุล) มีบุตร 4 คน และหลาน 6 คนคือ
 หม่อมราชวงศ์ธีรา สมรสกับปีเตอร์ โคเมอร์ มีบุตร 2 คนคือ
 พีรวุฒิ โคเมอร์
 เมธิต โคเมอร์
 หม่อมราชวงศ์ชาย (ถึงแก่กรรมตั้งแต่เกิด)
 หม่อมราชวงศ์ศรี สมรสกับประพจน์ ลิมปิชาติ ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ทุติยจุลจอมเกล้าวิเศษ เป็นท่านผู้หญิง ในปี พ.ศ. 2546 มีบุตร 4 คนคือ
 พจกร ลิมปิชาติ
 ณพสิริ ลิมปิชาติ
 กิติสรา ลิมปิชาติ
 จิราภัสร ลิมปิชาติ

 การศึกษา 
 2 มีนาคม พ.ศ. 2462 – สำเร็จการศึกษาขั้นสูงสุด โรงเรียนนายร้อยทหารบก
 31 สิงหาคม พ.ศ. 2466 – สำเร็จการศึกษาโรงเรียนนายร้อย Royal Military Academy ที่ Woolwith ประเทศอังกฤษ
 3 กันยายน พ.ศ. 2468 – สำเร็จการศึกษาที่โรงเรียนนายทหารช่าง School of Military Engineering ที่ Chatham ประเทศอังกฤษ
 18 สิงหาคม พ.ศ. 2470 – สำเร็จการศึกษาที่โรงเรียนวิทยุของบริษัทมาร์โคนี (Marconi College) ที่ Chelmsford ประเทศอังกฤษ
 23 กันยายน พ.ศ. 2471 – สำเร็จการศึกษาที่โรงเรียนนายทหารสื่อสารทหารบก (Army School of Signals ที่ Catterick Camp ประเทศอังกฤษ

 การทำงาน  
 ตำแหน่ง 
 11 กรกฎาคม พ.ศ. 2453 – เข้าเป็นนักเรียนนายร้อย โรงเรียนนายร้อยทหารบก
 12 ธันวาคม พ.ศ. 2468 – เป็นนายทหารนอกกอง สังกัดกรมทหารบก ช่างที่ 1 รักษาพระองค์
 28 มกราคม พ.ศ. 2470 – เป็นนายทหารนอกกอง สังกัดกรมทหารช่างที่ 1 รักษาพระองค์
 29 ธันวาคม พ.ศ. 2473 – ประจำกองบังคับการ ช.1 รักษาพระองค์
 เมษายน พ.ศ. 2474 – ผู้บังคับการ ช.1 รอ.พัน.ส.1 ร้อย 2.
 1 เมษายน พ.ศ. 2475 – ประจำกรมจเรทหารบก
 1 สิงหาคม พ.ศ. 2475 – ประจำกองบังคับการทหารช่างและสื่อสาร
 1 เมษายน พ.ศ. 2476 – ประจำแผนกที่ 5 กรมจเรทหารบก
 1 มิถุนายน พ.ศ. 2484 – เป็นแม่กองรักษาการณ์ แผนกทหารสื่อสาร
 31 มีนาคม พ.ศ. 2488 – ไปรักษาการผู้ช่วยแม่กอง รง.ส.ฝทบ. อีกตำแหน่งหนึ่ง
 1 มกราคม พ.ศ. 2489 – เป็นหัวหน้าแผนกเทคนิค กรมจเร ส.
 23 สิงหาคม พ.ศ. 2489 – ประจำกรมเสนาธิการทหารบก
 17 เมษายน พ.ศ. 2490 – เป็นหัวหน้าแผนกเทคนิค กรมจเรทหารสื่อสาร
 8 ธันวาคม พ.ศ. 2490 – เป็นราชองครักษ์ประจำกรมราชองครักษ์ และราชองครักษ์ประจำพระองค์ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง ตั้งราชองครักษ์, เล่ม ๖๔ ตอนที่ ๖๒ ง หน้า ๓๔๗๖, ๒๐ ธันวาคม ๒๔๙๐
 28 มิถุนายน พ.ศ. 2494 – เป็นนายทหารฝ่ายเทคนิค กรมจเรทหารสื่อสาร
 8 กันยายน พ.ศ. 2494 – เป็นรองจเรทหารสื่อสาร
 ตุลาคม พ.ศ. 2495 – รองเจ้ากรมทหารสื่อสาร
 13 ตุลาคม พ.ศ. 2498 – ผู้ชำนาญการกองทัพบกราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักคณะรัฐมนตรี เรื่อง ให้นายทหารรับราชการ, เล่ม ๗๒ ตอนที่ ๘๔ ง หน้า ๒๕๗๘, ๒๕ ตุลาคม ๒๔๙๘
 1 ตุลาคม พ.ศ. 2505 – ครบเกษียณอายุ
 ตำแหน่งพิเศษ 
 28 มิถุนายน พ.ศ. 2500 จนเกษียณอายุ – ราชองครักษ์เวรราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักคณะรัฐมนตรี เรื่อง ตั้งราชองครักษ์เวร, เล่ม ๗๔ ตอนที่ ๖๘ ง หน้า ๒๐๖๗, ๑๓ สิงหาคม ๒๕๐๐

 ราชการทัพ 
 12 ธันวาคม พ.ศ. 2483 – 28 เมษายน พ.ศ. 2484 – ไปราชการในคราวพิพาทกับอินโดจีนฝรั่งเศสในกรณีเรียกร้องขอดินแดนคืน
 9 มีนาคม พ.ศ. 2488 – 1 มกราคม พ.ศก 2489 – กรณีฉุกเฉินคราวสงครามมหาเอเชียบูรพา
 30 มิถุนายน – 5 กรกฎาคม พ.ศ. 2494 – ในกรณีจราจล 29 มิถุนายน พ.ศ. 2494
 17 กันยายน พ.ศ. 2500 – 9 มกราคม พ.ศ. 2501 – ในระหว่างประกาศใช้กฎอัยการศึก 16 กันยายน พ.ศ. 2500ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศพระบรมราชโองการ ให้ใช้กฎอัยการศึกทั่วราชอาณาจักร, เล่ม ๗๔ ตอนที่ ๗๖ ก ฉบับพิเศษ หน้า ๒, ๑๖ กันยายน ๒๕๐๐ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศ เลิกใช้กฎอัยการศึก, เล่ม ๗๕ ตอนที่ ๔ ก ฉบับพิเศษ หน้า ๖, ๑๐ มกราคม ๒๕๐๑
 21 ตุลาคม พ.ศ. 2501 – 30 กันยายน พ.ศ. 2505 – ในระหว่างประกาศใช้กฎอัยการศึก 20 ตุลาคม พ.ศ. 2501ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศใช้กฎอัยการศึก, เล่ม ๗๕ ตอนที่ ๘๑ ก ฉบับพิเศษ หน้า ๑๗, ๒๐ ตุลาคม ๒๕๐๑

 สิ้นชีพิตักษัย 
พลตรี หม่อมเจ้ามุรธาภิเศก โสณกุล สิ้นชีพิตักษัยด้วยโรคแทรกซ้อนหลังการผ่าตัดนิ่วในถุงนํ้าดี เมื่อวันที่ 31 พฤษภาคม พ.ศ. 2526 สิริพระชนมายุ 81 ปี 1 เดือนพอดี

ในวันที่ 22 ธันวาคม พ.ศ. 2526 พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรและสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เสด็จพระราชดำเนินพร้อมด้วยพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโสมสวลี กรมหมื่นสุทธนารีนาถ จากพระตำหนักจิตรลดารโหฐาน พระราชวังดุสิต ไปพระราชทานเพลิงพระศพ ใน เมรุหลวงหน้าพลับพลาอิศริยาภรณ์ วัดเทพศิรินทราวาสราชวรวิหารราชกิจจานุเบกษา, ข่าวในพระราชสำนัก พระบรมมหาราชวัง วันพฤหัสบดีที่ ๒๒ ธันวาคม พุทธศักราช ๒๕๒๖, เล่ม ๑๐๐ ตอนที่ ๒๐๒ ง ฉบับพิเศษ หน้า ๓๓, ๒๘ ธันวาคม ๒๕๒๖

 พระเกียรติยศ 

 เครื่องราชอิสริยาภรณ์ 
ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์, เล่ม ๗๘ ตอนที่ ๑๐๔ ง ฉบับพิเศษ หน้า ๒๑, ๑๕ ธันวาคม ๒๕๐๔
ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์, เล่ม ๘๑ ตอนที่ ๔๒ ง ฉบับพิเศษหน้า ๕, ๗ พฤษภาคม ๒๕๐๗
ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์, เล่ม ๗๗ ตอนที่ ๑๐๒ ง
ฉบับพิเศษ หน้า ๓๗, ๑๔ ธันวาคม ๒๕๐๓
ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเหรียญชัยสมรภูมิ, เล่ม ๕๘ ตอนที่ ๐ ง หน้า ๑๕๙๗, ๒๗ พฤษภาคม ๒๔๘๔
ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความ เรื่อง พระราชทานเหรียญพิทักษ์รัฐธรรมนูญ, เล่ม ๕๑ ตอนที่ ๐ ง หน้า ๒๐๘๕, ๓๐ กันยายน ๒๔๗๗
ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเหรียญช่วยราชการเขตภายใน, เล่ม ๖๐ ตอนที่ ๖๓ ง หน้า ๓๗๐๕, ๓๐ พฤศจิกายน ๒๔๘๖
ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ , เล่ม ๕๘ ตอนที่ ๐ ง หน้า ๓๓๓๑, ๑๘ กันยายน ๒๔๘๔
ราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ , เล่ม ๔๘ ตอนที่ ๐ ง หน้า ๓๐๙๓, ๑๕ พฤศจิกายน ๒๔๗๔
ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเหรียญรัตนาภรณ์, เล่ม ๗๐ ตอนที่ ๘๐ ง หน้า ๕๔๓๓, ๒๙ ธันวาคม ๒๔๙๖

 พระยศ 

 พระยศทางทหาร 

 11 กรกฎาคม พ.ศ. 2453: นักเรียนนายร้อยทหารบก
 12 ธันวาคม พ.ศ. 2468: นายร้อยตรีราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานยศทหารบก, เล่ม ๔๒ ตอนที่ ๐ ง หน้า ๒๘๕๕, ๒๐ ธันวาคม ๒๔๖๘
 28 มกราคม พ.ศ. 2470: นายร้อยโทราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานยศทหารบก, เล่ม ๔๔ ตอนที่ ๐ ง หน้า ๓๕๖๖, ๕ กุมภาพันธ์ ๒๔๗๐
 20 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2473: นายร้อยเอกราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานยศ, เล่ม ๔๗ ตอนที่ ๐ ง หน้า ๔๓๘๕, ๒๒ กุมภาพันธ์ ๒๔๗๓
 1 เมษายน พ.ศ. 2482: นายพันตรีราชกิจจานุเบกษา, ประกาศกระทรวงกลาโหม เรื่อง พระราชทานยศทหาร, เล่ม ๕๖ ตอนที่ ๐ ง หน้า ๓๙๒, ๙ พฤษภาคม ๒๔๘๒
 15 กันยายน พ.ศ. 2486: พันโทราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานยศทหาร , เล่ม ๖๐ ตอนที่ ๕๓ ง หน้า ๓๑๕๙, ๕ ตุลาคม ๒๔๘๖
 1 มกราคม พ.ศ. 2491: พันเอกราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานยศทหาร, เล่ม ๗๕ ตอนที่ ๓๕ ง หน้า ๑๙๒๔, ๒๒ มิถุนายน ๒๔๙๑
 1 มกราคม พ.ศ. 2498: พลจัตวาราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักคณะรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานยศทหาร, เล่ม ๗๒ ตอนที่ ๖ ง ฉบับพิเศษ หน้า ๓, ๒๒ มกราคม ๒๔๙๘
 1 มกราคม พ.ศ. 2501: พลตรีราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักคณะรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานยศทหาร, เล่ม ๗๕ ตอนที่ ๒๖ ง หน้า ๑๐๒๐, ๘ เมษายน ๒๕๐๑