# แซมสัน
แซมสัน (; , , "มนุษย์สุริยะ") เป็นชาวอิสราเอลคนสุดท้ายที่ถูกล่าวไว้ในหนังสือผู้วินิจฉัยของคัมภีร์ฮีบรู (บท 13 ถึง 16) และเป็นหนึ่งในผู้นำที่ "วินิจฉัย" ชาวอิสราเอลคนสุดท้ายก่อนที่จะมีพระมหากษัตริย์ บางครั้ง เขาถูกเทียบเป็นเอ็นคิดูโดยซูเมอร์ และเฮราคลีสของชาวกรีก

ในไบเบิลกล่าวไว้ว่า แซมสันเป็นชาวนาศีร์ และมีความแข็งแกร่งที่สามารถทำลายฝ่ายศัตรูได้ และทำในสิ่งที่ดูเหนือมนุษย์ เช่น การสังหารสิงโตด้วยมือเปล่า และสังหารทหารชาวฟิลิสตีนด้วยกระดูกกรามของลา อย่างไรก็ตาม ถ้าผมยาวของแซมสันถูกตัด การสาบานเป็นนาศีร์จะถูกล้มเลิก และเขาจะสูญเสียความแข็งแกร่งไป

แซมสันถูกทรยศโดยเดลิลาห์ คู่รักของเขา โดยเธอสั่งให้ข้ารับใช้ตัดผมในขณะที่เขาหลับและส่งเขาไปให้ชาวฟิลิสตีน โดยเขาถูกควักตาออกแล้วบังคับให้บดเมล็ดพันธุ์ในโรงสีข้าวที่กาซา ในขณะที่ผมของเขาเริ่มยาว ชาวฟิลิสตีนนำเขาไปที่วิหารดาโกน แซมสันของพักที่เสาหนึ่งของวิหาร หลังจากพักแล้ว เขาได้ขอพรต่อพระเจ้าให้นำความแข็งแกร่งคืนมา แล้วผลักเสาให้พังลงมาฆ่าทุกคนรวมถึงเขาด้วย ในบางธรรมเนียมของชาวยิว แซมสันถูกฝังที่เทลโซราในอิสราเอล

ประวัติในไบเบิล
เกิด

thumb|left|upright=1|การบูชายัญของมาโนอาห์ (1640–50) โดย Eustache Le Sueur
รายงานจากหนังสือผู้วินิจฉัย แซมสันมีชีวิตในช่วงที่มีความขัดแย้งระหว่างอิสราเอลกับฟิลิสเตีย เมื่อพระเจ้าจะสั่งสอนวินัยแก่ชาวอิสราเอลโดยการ "มอบเขาไว้ในมือของชาวฟีลิสเตีย" มาโนอาห์เป็นชาวอิสราเอลจากโซราห์ ผู้เป็นลูกหลานของดาน และภรรยาของเขาไม่สามารถตั้งครรภ์ได้ ทูตสวรรค์จึงปรากฏต่อหน้าภรรยาของมาโนอาห์ และประกาศว่าพวกเขาจะมีลูกที่จะปลดปล่อยชาวอิสราเอลออกจากชาวฟิลิสตีน

ทูตสวรรค์บอกกับภรรยามาโนอาห์ว่าห้ามดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ทุกชนิด และบอกลูกของเธอว่าห้ามโกนหรือตัดผมของเขาเด็ดขาด เขาต้องเป็นนาศีร์ตั้งแต่เกิดภรรยาของมาโนอาห์เชื่อทูตสวรรค์ แต่สามีของเธอไม่อยู่ ดังนั้น เขาจึงขอพรต่อพระเจ้าให้ส่งศาสนทูตอีกครั้งเพื่อสอนเขาว่าควรเลี้ยงดูลูกชายที่จะถือกำเนิดอย่างไร

หลังจากทูตสวรรค์กลับมา มาโนอาห์ได้ถามถึงชื่อลูกชายของเขา แต่ทูตสวรรค์กล่าวว่า "เหตุใดจึงถามชื่อของเรา? ชื่อนั้นเกินความเข้าใจ"Judges 13:18 มาโนอาห์จึงเตรียมของบูชายัญ แต่เทวทูตกล่าวว่าต้องขอต่อพระเจ้าเท่านั้น ในระหว่างนั้น แซมสันได้ถือกำเนิด และถูกเลี้ยงดูตามสิ่งที่ทูตสวรรค์สอนมา

แต่งงานกับชาวฟีลิสตีน

ในตอนที่เขาเข้าวัยผู้ใหญ่ แซมสันได้ออกจากหุบเขาของประชาชนของเขาเพื่อดฝุเมืองของพวกฟีลิสเตีย เขาตกหลุมรักหญิงชาวฟิลิสเตียจากติมนะห์ และอยากแต่งงานกับเธอ โดยไม่สนข้อแม้ของพ่อแม่ว่าเธอไม่ใช่ชาวอิสราเอล แต่ว่าการแต่งงานครั้งนั้น เป็นแผนของพระเจ้าที่จะโจมตีชาวฟิลิสตีน

รายงานจากไบเบิล แซมสันถูกสถิตโดย "พระวิญญาณขององค์พระผู้เป็นเจ้า" ที่ให้พรเขาด้วยความแข็งแกร่ง ตัวอย่างเช่น ในตอนที่เขาจะไปขอเธอแต่งงาน เมื่อเขาถูกสิงโตโจมตี เขาแค่จับมันแล้วฉีกเป็นชิ้น ๆ แต่เขาเก็บเรื่องนี้เป็นความลับ โดยไม่พอเรื่องนี้กับพ่อแม่ของเขาJudges 14:6, Bible hub. เขามาที่บ้านของชาวฟิลิสตีนและกลายเป็นคู่หมั้นกับเธอ เขากลับบ้าน แล้วกลับไปที่ติมนะห์ ในระหว่างทาง แซมสันเห็นผึ้งสร้างรังในซากสิงโต และสร้างน้ำผึ้ง เขากินน้ำผึ้งไปกำมือหนึ่งแล้วนำมันกลับไปให้พ่อแม่

ที่งานแต่งงาน แซมสันกล่าวถึงปริศนาคำทายให้กับเจ้าบ่าว 30 คน (ทั้งหมดเป็นชาวฟิลิสตีน) ถ้าพวกเจ้าตอบได้ภายในงานเลี้ยงเจ็ดวันนี้ เราก็จะให้เสื้อผ้าลินินพร้อมเครื่องนุ่งห่มสามสิบชุด แต่ถ้าตอบไม่ได้ พวกเจ้าก็ต้องเป็นฝ่ายยกเสื้อผ้าลินินพร้อมเครื่องนุ่งห่มสามสิบชุดให้เรา แซมสันจึงกล่าวปริศนาคำทายในตอนที่เขาสู้กับสิงโตว่า:

มีของกินได้ออกมาจากตัวผู้กินเขา มีของหวานออกมาจากตัวที่แข็งแรง

ชาวฟิลิสตีนรู้สึกโมโหกับปริศนานี้ เจ้าบ่าว 30 คน บอกภรรยาใหม่ของแซมสันว่า พวกเขาจะเผาเธอกับพ่อของเธอ ถ้าเธอไม่รู้คำตอบของปริศนาคำทาย และบอกคำตอบกับพวกเขา แซมสันก็บอกคำตอบกับเธอ และเธอไปบอกแก่เจ้าบ่าว 30 คนว่า

thumb|right|upright=1.2|แซมสันสังหารชาย 1,000 คนด้วยกระดูกกรามของลา (ป. ค.ศ.1896–1902) โดย เจมส์ ทิสซอต

พอวันที่เจ็ดก่อนดวงอาทิตย์ตกชาวเมืองจึงบอกแซมสันว่า
"มีอะไรหวานกว่าน้ำผึ้ง? มีอะไรแข็งแรงกว่าสิงโต?"
แซมสันจึงบอกเขาว่า
 "ถ้าเจ้าไม่เอาแม่วัวของเราช่วยไถ เจ้าคงจะแก้ปริศนาของเราไม่ได้"

แซมสันเดินทางไปที่อัชเคลอน (ห่างไปประมาณ 30 ไมล์) โดยฆ่าชาวฟิลิสตีนไป 30 คน เพื่อนำเสื้อผ้าอาภรณ์มาให้กับเจ้าบ่าว 30 คน ด้วยความโมโห แซมสันจึงกลับไที่บ้านพ่อของเขา ในเวลาต่อมา แซมสันกลับไปที่ติมนะห์เพื่อไปเยี่ยมภรรยาของเขา โดยไม่รู้ว่าเธอแต่งงานกับหนึ่งในอดีตเจ้าบ่าวแล้ว แต่พ่อของเธอปฏิเสธไม่ให้แซมสันพบเธอ โดยขอให้แต่งงานกับน้องสาวของเธอแทน

แซมสันออกไปข้างนอก แล้วนำสุนัขจิ้งจอก 300 ตัว มัดหางติดกันเป็นคู่ แล้วจุดไฟปล่อยให้สุนัขจิ้งจอกวิ่งพล่านไปตามทุ่งนากับมะกอกของชาวฟิลิสตีน ชาวฟิลิสตีนจึงรู้ว่าทำไมแซมสันถึงเผาทุ่งนาของพวกเขา และจับตัวหญิงสาวพร้อมทั้งบิดาของนางมาเผาทั้งเป็น

เพื่อการแก้แค้น แซมสันจึงฆ่าชาวฟิลิสตีนมากกว่าเดิม โดยกล่าวว่า "ข้าเพียงแต่ตอบโต้สิ่งที่เขาทำกับข้าไว้เท่านั้น" แซมสันจึงหลบภัยที่ศิลาแห่งอีตาม ทหารชาวฟิลิสเตียมาที่ชนเผ่ายูดาห์ และสั่งให้ชาย 3,000 คนจากเผ่ายูดาห์นำตัวแซมสันมา ด้วยความยินยอมของแซมสันว่า ชาวยูดาห์จะไม่ฆ่าเขาด้วยกันเอง พวกเขาจึงผูกแซมสันด้วยเชือกใหม่สองสาย และในตอนที่กำลังเตรียมยกให้ชาวฟิลิสเตีย เชือกที่ผูกเขานั้นเกิดขาด แล้วใช้กระดูกกรามลาฆ่าชาวฟิลิสเตียไป 1,000 คน

เดลิลาห์
thumb|left|upright=1.3|แซมสันกับเดไลลาห์ (ค.ศ.1887) โดย Jose Etxenagusia
หลังจากนั้น แซมสันเดินทางไปที่กาซา โดยอาศัยอยู่ในบ้านของโสเภณี ศัตรูของเขารอที่ประตูของเมืองเพื่อดักโจมตีเขา แต่แซมสันดึงเสาประตูทั้งสองข้างพร้อมทั้งดาลประตูหลุดลอยจากพื้น แล้วแบกประตูไปจนถึง "ยอดเนินเขาที่หันหน้าไปทางฮีบรอน"

เขาตกหลุมรักกับเดลิลาห์ที่หุบเขาโซเรก ชาวฟิลิสตีนมาหาเดไลลาห์และชักจูงเธอด้วยเงิน 1,100 เหรียญเพื่อสืบหาความลับของความแข็งแกร่งของแซมสัน เพื่อที่จะจับกุมศัตรูของพวกเขาได้ แต่แซมสันไม่บอกความลับ และหลอกเธอว่า ถ้าใช้สายธนูที่หนังยังไม่แห้งเจ็ดเส้นมัดตัวข้า ข้าก็จะอ่อนแอเหมือนคนอื่น เธอทำอย่างนั้นตอนที่เขาหลับ แต่ตอนที่เขาตื่น เขากลับสะบัดสายธนูขาดอย่างง่ายดาย เธอยืนกรานถามอีกครั้ง และเขาตอบว่า ถ้าใช้เชือกใหม่ที่ไม่เคยใช้งานมาก่อนมัดข้าอย่างแน่นหนา ข้าก็จะอ่อนแอเหมือนชายอื่น เธอจึงผูกด้วยเชือกใหม่ในตอนที่เขาหลับ และเขาสะบัดสายให้ขาดอีกครั้ง เธอถามแซมสันอีกครั้ง และเขาตอบว่า หากทอเส้นผมทั้งเจ็ดปอยของข้าเข้าไปในหูกทอผ้า แล้วกระทกด้วยฟืม ข้าก็จะอ่อนแอเหมือนชายอื่น เธอจึงทอผมทั้งเจ็ดปอยของเขาเข้าในหูก แต่เขาทำลายหูกทั้งหมด และนำมันออกไป

อย่างไรก็ตาม เดลิลาห์ยังคงถามอีก และแซมสันจึงบอกความจริงว่า พระเจ้าให้พลังเขาเพราะเขาถวายตัวแด่พระเจ้าในฐานะนาศีร์ และบอกว่า ถ้าหากโกนผมทิ้ง เรี่ยวแรงกำลังของข้าก็จะหมดไป ข้าจะอ่อนแอเหมือนคนอื่น ๆผู้วินิจฉัย 16:17ผู้วินิจฉัย 16:16 (ESV) เดลิลาห์จึงให้เขา "หลับหนุนตักนาง" และเรียกบริวารมาตัดผมเขา แซมสันสูญเสียความแข็งแกร่ง และถูกจับโดยชาวฟิลิสเตีย โดยถูกควักตาทั้งสองข้างของเขาออก พวกเขานำแซมสันไปที่กาซา จับขังเขา และใช้ให้โม่ข้าวอยู่ในเรือนจำ 

เสียชีวิต

วันหนึ่ง ผู้นำชาวฟิลิสตีนได้รวมผู้คนที่วิหารเพื่อทำพิธีถวายบูชายัญแก่ดาโกน หนึ่งในเทพสำคัญของพวกเขา สำหรับการนำแซมสันตกอยู่ในมือของพวกเขา พวกเขาเรียกแซมสันมาให้ผู้คนดูตัวเขา ตัววิหารแน่นมาก จนผู้คนต้องปีนขึ้นไปบนหลังคาวิหาร—และผู้นำจากฟิลิสเตียทุกคนมาที่นั่นด้วย รวมแล้วมีประมาณ 3,000 คนJudges 16:27 แซมสันถูกนำตัวไปที่วิหาร และถามผู้จับกุมให้เขาพิงเสาเพื่อพักผ่อน แต่อย่างไรก็ตาม ในขณะที่อยู่ในคุก ผมของเขาเริ่มงอกอีกครั้ง เขาขอความแข็งแกร่ง และพระเจ้าให้ความแข็งแกร่งเพื่อทำลายเสา ทำให้วิหารพังทลายลง ฆ่าเขาและผู้คนที่อยู่ข้างในนั้นด้วย, JPS (1917)

หลังจากเสียชีวิต ครอบครัวของแซมสันนำร่างของเขาไปฝังใกล้ ๆ สุสานของมาโนอาห์ ผู้เป็นพ่อ โดยอยู่บนยอดเขาในเทลโซรา ในบทสรุปของบทวินิจฉัย 16 กล่าวว่า แซมสันได้ "วินิจฉัย" ชาวอิสราเอลไป 20 ปี ไบเบิลไม่ได้กล่าวถึงชะตาของเดลิลาห์ว่าเป็นอย่างไร

ดูเพิ่ม
 กิลกาเมช
 แซมสันออพชัน (Samson Option)
 ไพ่หญิงแกร่ง

หมายเหตุ