# ภาคพื้นเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ในสงครามโลกครั้งที่สอง
ภาคพื้นเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ในสงครามโลกครั้งที่สอง  ประกอบด้วยการทัพของสงครามแปซิฟิกในฟิลิปปินส์, ไทย, อินโดนีเซีย, อินโดจีน, พม่า, อินเดีย, มาลายา และสิงคโปร์ ระหว่าง พ.ศ. 2484 ถึง 2488

ญี่ปุ่นโจมตีดินแดนของอังกฤษและอเมริกาด้วยการบุกโจมตีเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และแปซิฟิกตอนกลางในเวลาเกือบพร้อมกันในวันที่ 7/8 ธันวาคม พ.ศ. 2484 ปฏิบัติการในพื้นที่นี้สิ้นสุดลงเมื่อญี่ปุ่นประกาศเจตนาที่จะยอมแพ้ในวันที่ 15 สิงหาคม พ.ศ. 2488 พิธียอมจำนนของญี่ปุ่นอย่างเป็นทางการเกิดขึ้นในวันที่ 2 กันยายน พ.ศ. 2488

 จุดเริ่มต้นความเป็นศัตรู 
ความขัดแย้งในพื้นที่นี้เริ่มต้นขึ้นเมื่อจักรวรรดิญี่ปุ่นรุกรานอินโดจีนของฝรั่งเศสในเดือนกันยายน พ.ศ. 2483 และทวีความรุนแรงขึ้นภายหลังการโจมตีเพิร์ลฮาร์เบอร์ และการโจมตีฟิลิปปินส์, ฮ่องกง, ไทย, สิงคโปร์ และมาลายาพร้อมกันในวันที่ 7 และ 8 ธันวาคม พ.ศ. 2484 การขึ้นบกหลักที่ซิงกอรา (ปัจจุบันคือสงขลา) ทางด้านตะวันออกของคอคอดกระเกิดขึ้นก่อนการทิ้งระเบิดเพิร์ลฮาร์เบอร์หลายชั่วโมง

แม้ว่าญี่ปุ่นจะประกาศสงครามกับสหรัฐอเมริกาและจักรวรรดิอังกฤษ แต่คำประกาศดังกล่าวไม่ได้ถูกประกาศจนกระทั่งหลังจากการโจมตีเริ่มขึ้น ในวันที่ 8 ธันวาคม สหราชอาณาจักร, สหรัฐอเมริกา, แคนาดา, และเนเธอร์แลนด์ ประกาศสงครามกับญี่ปุ่น ตามด้วยจีน และออสเตรเลีย ในวันถัดมา

 ความสำเร็จเบื้องต้นของญี่ปุ่น 
ฝ่ายสัมพันธมิตรประสบความพ่ายแพ้หลายครั้งในช่วงครึ่งแรกของสงคราม เรือรบสำคัญสองลำของอังกฤษคือ เรือหลวงรีพัลส์ และเรือหลวงปรินส์ออฟเวลส์ ถูกจมโดยการโจมตีทางอากาศของญี่ปุ่นนอกชายฝั่งมาลายาในวันที่ 10 ธันวาคม พ.ศ. 2484 หลังจากการบุกครอง รัฐบาลไทยได้เป็นพันธมิตรอย่างเป็นทางการกับญี่ปุ่นในวันที่ 21 ธันวาคม ญี่ปุ่นรุกรานฮ่องกงในยุทธการที่ฮ่องกงในวันที่ 8 ธันวาคม และยอมแพ้ในวันที่ 25 ธันวาคม ในเดือนมกราคมมีการรุกรานพม่าและหมู่เกาะอินเดียตะวันออกของดัตช์ และการยึดมะนิลาและกัวลาลัมเปอร์

 มาลายาและสิงคโปร์ 
กองกำลังญี่ปุ่นเผชิญกับการต่อต้านอย่างหนักจากกองทัพน้อยที่ 3 ของกองทัพบกอินเดีย กองพลที่ 8 ของออสเตรเลีย และหน่วยทหารอังกฤษระหว่างยุทธการที่มาลายา แต่ความเหนือกว่าของญี่ปุ่นในด้านกำลังทางอากาศ รถถัง และยุทธวิธีทหารราบทำให้หน่วยทหารฝ่ายสัมพันธมิตรถอยกลับไป หลังจากถูกขับไล่ออกจากมาลายาในช่วงปลายเดือนมกราคม พ.ศ. 2485 กองกำลังฝ่ายสัมพันธมิตรในสิงคโปร์ภายใต้การบังคับบัญชาของ พลโท อาร์เธอร์ เพอร์ซิวาล ยอมจำนนต่อญี่ปุ่นในวันที่ 15 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2485 ทหารฝ่ายสัมพันธมิตรประมาณ 130,000 นาย กลายเป็นเชลยศึก การพ่ายแพ้ของสิงคโปร์ถือเป็นการยอมแพ้ครั้งใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์การทหารของอังกฤษ

 การจู่โจมของญี่ปุ่นในมหาสมุทรอินเดีย 
การโจมตีในมหาสมุทรอินเดียของญี่ปุ่นเป็นการโจมตีทางเรือโดยกองกำลังโจมตีเรือบรรทุกเครื่องบินเร็วของกองทัพเรือจักรวรรดิญี่ปุ่นตั้งแต่วันที่ 31 มีนาคมถึง 10 เมษายน พ.ศ. 2485 เพื่อโจมตีกองเรือและฐานทัพของฝ่ายสัมพันธมิตรในมหาสมุทรอินเดีย หลังจากที่กองกำลังของกองบัญชาการอเมริกา-บริเตน-ดัตช์-ออสเตรเลีย (ABDACOM) ถูกทำลายในการสู้รบรอบเกาะชวาในเดือนกุมภาพันธ์และมีนาคม ญี่ปุ่นก็เคลื่อนพลเข้าสู่มหาสมุทรอินเดียเพื่อทำลายอำนาจทางทะเลของอังกฤษที่นั่นและสนับสนุนการรุกรานพม่า การโจมตีนี้ประสบความสำเร็จเพียงบางส่วนเท่านั้น ไม่สามารถสร้างความเสียหายให้กับอำนาจทางทะเลของฝ่ายสัมพันธมิตรในมหาสมุทรอินเดีย แต่ก็บังคับให้กองเรืออังกฤษต้องย้ายจากบริติชซีลอนไปยังคิลินดินีที่โมมบาซาในเคนยา เนื่องจากไม่สามารถปกป้องที่จอดเรือที่อยู่ด้านหน้าจากการโจมตีของญี่ปุ่นได้ดีเพียงพอ ทัพเรือในมหาสมุทรอินเดียจึงค่อย ๆ ลดจำนวนลงเหลือเพียงกองกำลังคุ้มกันขบวนเรือเท่านั้น เนื่องจากภารกิจอื่น ๆ เรียกร้องให้มีเรือที่มีอำนาจการรบมากกว่า ตั้งแต่เดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2485 ยังใช้ในการรุกรานมาดากัสการ์ ซึ่งเป็นปฏิบัติการที่มุ่งขัดขวางความพยายามใด ๆ ของญี่ปุ่นที่จะใช้ฐานทัพในดินแดนที่ฝรั่งเศสเขตวีชีควบคุม

ในปี พ.ศ. 2485 เมืองมัทราสถูกโจมตีโดยมิตซูบิชิ รูเฟ (รุ่นเครื่องบินทะเลของซีโร่) ซึ่งปฏิบัติการจากเรือบรรทุกเครื่องบินริวโจ ซึ่งทิ้งระเบิดลูกเดียวใกล้กับป้อมเซนต์จอร์จ. Usswashington.com. Retrieved on 2013-09-18.Chennai Daily Photo: Forgotten escape. Chennaimadras.blogspot.in (2010-03-04). Retrieved on 2013-09-18. ความเสียหายทางกายภาพนั้นไม่ร้ายแรงนัก แม้ว่าประชาชนจะตอบสนองต่อการโจมตีตามแผนและเมืองนี้ต้องอพยพพลเมืองเนื่องจากเกรงว่าญี่ปุ่นจะโจมตีและรุกรานในภายหลัง ครอบครัวที่ร่ำรวยจำนวนมากจากมัทราสได้ย้ายไปยังสถานีบนภูเขาอย่างถาวรด้วยความหวาดกลัว

นอกจากนี้ ในปี พ.ศ. 2485 เพื่อเตรียมพร้อมสำหรับการรุกรานอินเดียของญี่ปุ่น อังกฤษได้เริ่มปรับปรุงถนนโคไดคานัล-มุนนาร์เพื่อให้ใช้งานเป็นเส้นทางอพยพจากโคไดคานัลไปตามสันเขาปาลานีทางตอนใต้ไปยังท็อปสเตชันได้สะดวกขึ้น จากนั้นถนนที่มีอยู่ก็ต่อเนื่องไปยังมุนนาร์และลงไปยังโคชิน ซึ่งมีเรือของอังกฤษจะพร้อมสำหรับการอพยพออกจากอินเดียG.Venkataraman, Radio Sai, Volume 4 – Issue 07, Kodai, Some History And Geography (July 2006)

 การยึดครองหมู่เกาะอันดามันและนิโคบาร์ของญี่ปุ่น 

หมู่เกาะอันดามันและนิโคบาร์ (8,293 ตารางกิโลเมตร บน 139 เกาะ) เป็นกลุ่มเกาะที่ตั้งอยู่ในอ่าวเบงกอล ห่างจากโกลกาตา (ในสมัยนั้นเรียกว่ากัลกัตตา) ประมาณ 780 ไมล์ ห่างจากเจนไน (ในสมัยนั้นเรียกว่ามัทราส) 740 ไมล์ และห่างจากแหลมนาร์กิสในพม่า 120 ไมล์ เมื่อวันที่ 23 มีนาคม พ.ศ. 2485 กองกำลังรุกรานของญี่ปุ่นได้ยึดครองหมู่เกาะและยึดครองจนกระทั่งสงครามสิ้นสุดลง

เมื่อวันที่ 29 ธันวาคม พ.ศ. 2486 การควบคุมทางการเมืองของหมู่เกาะนี้ได้ถูกส่งต่อไปยังรัฐบาลอาซาด ฮินด์ ของสุภาษ จันทระ โพส ในเชิงทฤษฎี โพสไปเยือนพอร์ตแบลร์เพื่อชูธงไตรรงค์ของกองทัพแห่งชาติอินเดีย หลังจากที่โพสจากไป ญี่ปุ่นยังคงควบคุมหมู่เกาะอันดามันได้อย่างมีประสิทธิผล และอำนาจอธิปไตยของ Arzi Hukumat-e Hind นั้นเป็นเพียงเรื่องสมมติเท่านั้นC. A. Bayly & T. Harper Forgotten Armies. The Fall of British Asia 1941-5 (London) 2004 p325 หมู่เกาะนี้ถูกเปลี่ยนชื่อเป็น "ชาฮีด Shaheed" และ "สวราช Swaraj" ซึ่งหมายถึง "ผู้พลีชีพ" และ "การปกครองตนเอง" ตามลำดับ โพสได้จัดให้หมู่เกาะอยู่ภายใต้การปกครองของพันโท เอ.ดี. โลกานาธาน และมีส่วนเกี่ยวข้องกับการบริหารดินแดนเพียงเล็กน้อย

 การทัพพม่า 

thumb|The 20th Indian Infantry Division search for Japanese in Prome, Burma, 3 May 1945.
 การล่าถอยของกองทัพน้อยพม่า
 การก่อตั้งกองทัพที่ 14 ของอังกฤษ (กองทัพที่ถูกลืม Forgotten Army)
 การทัพยะไข่ (การทัพอาระกัน)
 การโจมตีของญี่ปุ่นต่ออินเดีย
 การรุกโต้ตอบของฝ่ายสัมพันธมิตร
 เส้นทางสู่ย่างกุ้ง
 พลจัตวา ออร์ด วิงเกต และ ชินดิตส์

 กองกำลังสหรัฐในภาคพื้นจีน พม่า อินเดีย 

 กองบัญชาการพื้นที่รบภาคเหนือ (Northern Combat Area Command, NCAC)
 ฟลายอิงไทเกอส์ (Flying Tigers)
 ทัพอากาศที่ 14
 ทัพอากาศที่ 10
 ทัพอากาศที่ 20 (ปฏิบัติการแมทเทอร์ฮอร์น)
 การขนส่งทางอากาศของฝ่ายสัมพันธมิตรจากอินเดียเข้าสู่จีนผ่านฮัมป์
 ถนนเลโด
 เมอร์ริลส์ มารอเดอร์ส

ความพยายามด้านการขนส่งที่สำคัญอย่างหนึ่งของสงครามก็คือ "การบินข้ามเทือกเขาหิมาลัย" และการสร้างถนนเลโด จากอินเดียไปยังจีนเพื่อทดแทนถนนพม่า

 สงครามทางอากาศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ 
 ทัพอากาศตะวันออกไกล
 กองทัพอากาศยุทธวิธีที่ 3
 การทิ้งระเบิดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (พ.ศ. 2487–2488)

เกียรติยศการรบของกองทัพอากาศสหราชอาณาจักร:
 ซีลอน พ.ศ. 2485
คุณสมบัติ: สำหรับการปฏิบัติการต่อต้านอากาศยานและหน่วยเรือของญี่ปุ่นโดยฝูงบินที่ประจำการอยู่ในซีลอนระหว่างการโจมตีของญี่ปุ่นในเดือนเมษายน พ.ศ. 2485
 พม่า พ.ศ. 2487–2488
คุณสมบัติ: สำหรับการปฏิบัติการระหว่างการรุกคืบของกองทัพที่ 14 จากเมืองอิมพาลไปยังย่างกุ้ง การโจมตีสะเทินน้ำสะเทินบกที่ชายฝั่ง และการสู้รบที่พะโคโยมัส ระหว่างเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2487 ถึงเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2488

 การทัพทางเรือมหาสมุทรอินเดีย พ.ศ. 2485–2488 

ความสำเร็จในช่วงแรก ๆ ได้มาจากการทิ้งทุ่นระเบิดและการทำสงครามใต้น้ำ ความสามารถในการกวาดทุ่นระเบิดของญี่ปุ่นนั้นย่ำแย่มาก และเมื่อต้องเผชิญกับทุ่นระเบิดประเภทใหม่ พวกเขาก็ปรับตัวไม่ทัน เรือเดินทะเลของญี่ปุ่นถูกขับไล่จากชายฝั่งพม่าโดยใช้การสงครามประเภทนี้ เรือดำน้ำของอังกฤษที่ประจำการอยู่ในศรีลังกาของอังกฤษปฏิบัติการต่อต้านเรือเดินทะเลของญี่ปุ่น

เห็นได้ชัดว่าสงครามในยุโรปกำลังจะสิ้นสุดลง กองกำลังอังกฤษจำนวนมากจึงถูกส่งไปที่มหาสมุทรอินเดียอีกครั้ง หลังจากการทำลายกองเรือเยอรมันในช่วงปลายปี พ.ศ. 2486 และต้นปี พ.ศ. 2487 กองกำลังจากทัพเรือบ้านก็ได้รับการปล่อยออกมา และความสำเร็จของปฏิบัติการโอเวอร์ลอร์ดในเดือนมิถุนายนทำให้สามารถส่งเรือได้มากขึ้น รวมถึงเรือโจมตีสะเทินน้ำสะเทินบกด้วย

ในช่วงปลายปี พ.ศ. 2487 เมื่อเรือบรรทุกเครื่องบินของอังกฤษเข้ามาในพื้นที่มากขึ้น จึงมีการโจมตีเป้าหมายที่เป็นแหล่งน้ำมันในสุมาตราหลายครั้ง เช่น ปฏิบัติการเมอริเดียน ยูเอสเอส ซาราโทกา ได้รับการยืมมาเพื่อโจมตีครั้งแรกโดยสหรัฐ สถานีน้ำมันแห่งนั้นได้รับความเสียหายอย่างหนักจากการโจมตี ส่งผลให้การขาดแคลนเชื้อเพลิงของญี่ปุ่นรุนแรงขึ้นเนื่องจากการปิดล้อมของอเมริกา การโจมตีครั้งสุดท้ายเกิดขึ้นในขณะที่เรือบรรทุกเครื่องบินกำลังมุ่งหน้าไปยังซิดนีย์เพื่อเข้าร่วมทัพเรือแปซิฟิกของสหราชอาณาจักร

หลังจากกองกำลังรบหลักออกไปแล้ว มหาสมุทรอินเดียก็เหลือเพียงเรือบรรทุกเครื่องบินคุ้มกันและเรือรบรุ่นเก่าเป็นเสาหลักของทัพเรือ อย่างไรก็ตาม ในช่วงหลายเดือนดังกล่าว มีการเปิดปฏิบัติการสำคัญเพื่อยึดพม่ากลับคืนมา รวมถึงการขึ้นบกที่รามรีและอักยับและใกล้ย่างกุ้ง

 โครงสร้างการบังคับบัญชา 
 โครงสร้างการบังคับบัญชาฝ่ายสัมพันธมิตร 
ในช่วงเริ่มต้นของสงคราม กองกำลังอังกฤษในพื้นที่อยู่ภายใต้การบังคับบัญชาอย่างน้อยสามแห่ง นายพล เซอร์อาร์ชิบัลด์ เวเวลล์ ผู้บัญชาการทหารสูงสุดแห่งอินเดีย เป็นผู้สั่งการกองทัพบกสหราชอาณาจักรและอินเดียในอินเดียและพม่า พลเรือโท เซอร์ราล์ฟ ลีแธม ผู้บัญชาการทหารสูงสุดแห่งอินเดียตะวันออก เป็นผู้สั่งการฐานทัพอินเดียตะวันออกของกองทัพเรืออังกฤษและกองทัพเรืออินเดีย ในเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2483 กองบัญชาการตะวันออกไกลได้รับการจัดตั้งภายใต้การนำของ พลอากาศเอก โรเบิร์ต บรู๊ค-ป็อปแฮม ซึ่งประจำการอยู่ที่สิงคโปร์ ตั้งแต่วันที่ 23 ธันวาคม พ.ศ. 2484 กองบัญชาการตะวันออกไกลอยู่ภายใต้การบังคับบัญชาของ พลโท เซอร์เฮนรี รอยด์ส พาวแนล กองบัญชาการตะวันออกไกลรับผิดชอบฮ่องกง มาลายา สิงคโปร์ และดินแดนตะวันออกไกลอื่น ๆ ของอังกฤษ และรับผิดชอบพม่า กองบัญชาการตะวันออกไกลรับผิดชอบกองกำลังทหารและอากาศ แต่ไม่ใช่กองทัพเรือ

หนึ่งเดือนหลังจากสงครามกับญี่ปุ่นปะทุในวันที่ 7 ธันวาคม พ.ศ. 2484 รัฐบาลฝ่ายสัมพันธมิตรได้แต่งตั้ง นายพล เวเวลล์ เป็นผู้บัญชาการทหารสูงสุดของกองกำลังพันธมิตร "อเมริกัน-บริเตน-ดัตช์-ออสเตรเลีย" (ABDA) ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และแปซิฟิก ตั้งแต่พม่าไปจนถึงหมู่เกาะอินเดียตะวันออกของดัตช์

อย่างไรก็ตาม การรุกคืบของญี่ปุ่นที่เกิดขึ้นในเดือนต่อมาทำให้กองกำลัง ABDA แตกออกเป็นสองฝ่าย ในวันที่ 23 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2485 เมื่อสูญเสียมลายาและตำแหน่งของฝ่ายสัมพันธมิตรในชวาและสุมาตราไม่มั่นคง กองบัญชาการอเมริกา-บริเตน-ดัตช์-ออสเตรเลีย (ABDACOM) จึงถูกปิดตัวลงและกองบัญชาการในชวาถูกอพยพ เวเวลล์กลับไปอินเดียเพื่อกลับไปดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการกองบัญชาการอินเดีย ซึ่งขณะนี้ความรับผิดชอบของเขารวมถึงการป้องกันพม่าด้วย พม่า (กองบัญชาการพม่าและกองกำลังกองทัพอากาศสหราชอาณาจักรที่นั่น) รวมอยู่ในกองบัญชาการตะวันออกไกล กลับมาอยู่ภายใต้การควบคุมของอินเดีย ย้ายไปอยู่ที่ ABDA แต่อินเดียยังคงรับผิดชอบในการบริหาร และในที่สุดก็กลับมาอยู่ภายใต้การบังคับบัญชาจากอินเดีย

การต่อต้านของญี่ปุ่นในชวาของเนเธอร์แลนด์ยุติลงในวันที่ 8-9 มีนาคม พ.ศ. 2485 เมื่อวันที่ 30 มีนาคม พ.ศ. 2485 คณะเสนาธิการร่วมในวอชิงตันได้แบ่งพื้นที่มหาสมุทรแปซิฟิกออกเป็นสามพื้นที่ ได้แก่ พื้นที่มหาสมุทรแปซิฟิก (Pacific Ocean Areas, POA) ภายใต้การนำของพลเรือเอก เชสเตอร์ ดับเบิลยู. นิมิตซ์ พื้นที่แปซิฟิกตะวันตกเฉียงใต้ (Southwest Pacific Area, SWPA) ภายใต้การนำของ แม็กอาเธอร์ ในฐานะผู้บัญชาการทหารสูงสุดฝ่ายสัมพันธมิตรแปซิฟิกตะวันตกเฉียงใต้ และพื้นที่แปซิฟิกตะวันออกเฉียงใต้ แม็กอาเธอร์เข้ารับตำแหน่งผู้บัญชาการทหารสูงสุดเมื่อวันที่ 18 เมษายน พื้นที่แปซิฟิกตะวันตกเฉียงใต้ได้รับมอบหมายให้รับผิดชอบพื้นที่ฟิลิปปินส์ ชวา บอร์เนียว และพื้นที่น้ำทั้งหมดในทะเลจีนใต้ 

มาลายา อินโดจีนฝรั่งเศส และไทย ยังคงเป็นพื้นที่รับผิดชอบของอังกฤษ และปฏิบัติการต่าง ๆ จะต้องดำเนินการจากอินเดีย พลเอก เวเวลล์ ได้รับแต่งตั้งให้เป็นมหาราชยปาล และพลเอก คล็อด โอชินเลค ได้รับแต่งตั้งให้เป็นผู้บัญชาการทหารสูงสุดของอินเดีย เมื่อวันที่ 20 มิถุนายน พ.ศ. 2486 

ในเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2486 ฝ่ายพันธมิตรได้จัดตั้งกองบัญชาการเอเชียตะวันออกเฉียงใต้แห่งใหม่ขึ้นเพื่อรับผิดชอบด้านยุทธศาสตร์ในพื้นที่ดังกล่าว การปรับโครงสร้างกองบัญชาการในพื้นที่ดังกล่าวใช้เวลาประมาณสองเดือน ในวันที่ 4 ตุลาคม วินสตัน เชอร์ชิล ได้แต่งตั้งพลเรือเอก ลอร์ด หลุยส์ เมานต์แบ็ตเทน ให้เป็นผู้บัญชาการสูงสุดของกองบัญชาการเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (South East Asian Command, SEAC) ของฝ่ายพันธมิตร พลเอก โจเซฟ สติลเวลล์ แห่งสหรัฐอเมริกาเป็นรองผู้บัญชาการสูงสุดของฝ่ายพันธมิตรคนแรก ในวันที่ 15 พฤศจิกายน ออชินเล็คได้มอบความรับผิดชอบในการดำเนินการปฏิบัติการต่อต้านญี่ปุ่นในพื้นที่ดังกล่าวให้กับเมานต์แบ็ตเทน 

พื้นที่ปฏิบัติการกองกำลังภาคพื้นดินเริ่มต้นของกองบัญชาการเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (SEAC) ได้แก่ อินเดีย พม่า บริติชซีลอน และมาลายา นอกจากนี้ ยังมีการปฏิบัติการในสุมาตราที่ถูกญี่ปุ่นยึดครอง ไทย และอินโดจีนของฝรั่งเศส (เวียดนาม กัมพูชา และลาว) อีกด้วย

เบื้องต้น SEAC ได้สั่งการ:
 ทัพเรือสหราชอาณาจักรตะวันออก (ประจำการในศรีลังกา)
 หมู่กองทัพที่ 11 สหราชอาณาจักร (กองกำลังภาคพื้นดินของเครือจักรภพ กองบัญชาการในนิวเดลี) กำกับกองทัพอังกฤษที่ 14 กองทัพอังกฤษในศรีลังกา (กองทัพศรีลังกา) และในทางทฤษฎี กองบัญชาการพื้นที่รบภาคเหนือภายใต้การบังคับบัญชาของ โจเซฟ สติลเวลล์The War Against Japan: Volume 3, The Decisive Battles (History of the Second World War United Kingdom Military Series), 46-47.
 กองบัญชาการทางอากาศอินเดีย (นิวเดลี)
 ภาคพื้นจีน พม่า อินเดีย (CBI) (กองกำลังสหรัฐ ทั้งหมดอยู่ในภาคพื้น; กองบัญชาการในนิวเดลี)

ในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2487 ภาคพื้นจีน พม่า อินเดียถูกแบ่งออกเป็นกองกำลังสหรัฐภาคพื้นจีน (US Forces China Theater, USFCT) และภาคพื้นอินเดีย-พม่า (India-Burma Theater, USFIBT)

เมื่อวันที่ 12 พฤศจิกายน พ.ศ. 2487 หมู่กองทัพที่ 11 ได้รับการเปลี่ยนชื่อใหม่โดยกองกำลังภาคพื้นดินของฝ่ายสัมพันธมิตรในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (Allied Land Forces South East Asia, ALFSEA) ซึ่งยังคงอยู่ภายใต้กองบัญชาการเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (SEAC) เนื่องจากเห็นว่าการบังคับบัญชาระหว่างฝ่ายสัมพันธมิตรนั้นดีกว่ากองบัญชาการของอังกฤษเพียงอย่างเดียว ปัญหาการบังคับบัญชาของนายพล สติลเวลล์ และการมีปฏิสัมพันธ์ของเขากับคณะเสนาธิการร่วมของสหรัฐ ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว โดยได้รวมกองกำลังของเครือจักรภพและสหรัฐเข้ากับกองบัญชาการที่แคนดี้ เมื่อวันที่ 1 ธันวาคม กองบัญชาการของกองกำลังภาคพื้นดินของฝ่ายสัมพันธมิตรในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (ALFSEA) ได้ย้ายไปที่บารัคปอร์ ประเทศอินเดีย

เมื่อวันที่ 15 สิงหาคม พ.ศ. 2488 ความรับผิดชอบสำหรับหมู่เกาะอินเดียตะวันออกของดัตช์ส่วนที่เหลือถูกโอนจากพื้นที่แปซิฟิกตะวันตกเฉียงใต้ไปยังกองบัญชาการเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (SEAC)

กองบัญชาการเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (SEAC) ถูกยุบในวันที่ 30 พฤศจิกายน พ.ศ. 2489

 โครงสร้างการบังคับบัญชาญี่ปุ่น 
หน่วยกองทัพบกจักรวรรดิญี่ปุ่นที่ควบคุมหน่วยทหารบกและอากาศทั้งหมดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และแปซิฟิกตะวันตกเฉียงใต้ คือกองทัพรบนอกประเทศภาคใต้ซึ่งมีกองบัญชาการในไซง่อน อินโดจีน อยู่ภายใต้การบังคับบัญชาของนายพลเคานต์ ฮิซาอิจิ เตราอุจิ ซึ่งทำหน้าที่บังคับบัญชาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2484 ถึง 2488 ญี่ปุ่นยังได้ส่งกองกำลังทะเลใต้ ซึ่งเป็นกองกำลังผสมระหว่างกองทัพบกและกองกำลังพิเศษยกพลขึ้นบกทางเรือ กองกำลังภาคสนามหลักของกองทัพภาคใต้ ได้แก่ กองทัพที่ 14 กองทัพที่ 15 กองทัพที่ 16 และกองทัพที่ 25 ซึ่งประกอบด้วยกองพลทหารราบ 11 กองพล กองพลน้อยทหารราบอิสระ 6 กองพลน้อย และกรมรถถัง 6 กองพล รวมถึงกองปืนใหญ่และกองกำลังสนับสนุน ญี่ปุ่นใช้ทหารราบจักรยานอย่างกว้างขวาง ซึ่งทำให้สามารถเคลื่อนที่ได้อย่างรวดเร็วในระยะทางไกล