wannaphong/clean_thaiwikipedia huggingface dataset:
# คลองเดินเรือแมนเชสเตอร์
คลองเดินเรือแมนเชสเตอร์  เป็นคลองขุดในนอร์ทเวสต์อิงแลนด์ของอังกฤษ ที่เชื่อมเมืองแมนเชสเตอร์กับทะเลไอริช ซึ่งเริ่มจากแม่น้ำเมอร์ซีย์ ที่อีสต์แฮม ใกล้เอลสเมียร์พอร์ต, เชชเชอร์

ดูเพิ่ม
 คลองของสหราชอาณาจักร

แหล่งข้อมูลอื่น

Manchester Ship Canal Official Website
The Building of Barton High Level Bridge
A documentary about the history of the Ship canal, in three parts
Manchester Ship Canal, a Virtual Tour
Manchester Region History Review Volume 8 1994, The Ship Canal: Raising the Standard for Popular Capitalism, Ian Harford
MSC Online tracking of vessels on the Ship Canal 
The Transport Archive: Archive images of the Manchester Ship Canal
University of Manchester Library Map collection: Manchester Ship Canal
Plan for Manchester ship canal, courtesy of the Baring archive 
Manchester Ship Canal Manchester Archives+
# การล้อมกิจิ๋ว
การล้อมกิจิ๋ว  เป็นส่วนหนึ่งของการทัพที่ม้าเฉียวริเริ่มเพื่อพยายามจะชิงมณฑลเลียงจิ๋วคืน หลังทัพพันธมิตรกวานซี (ตะวันตกของด่านหานกู่) พ่ายแพ้ในยุทธการที่ด่านตงก๋วนในฤดูหนาว ค.ศ. 211 ในช่วงปลายราชวงศ์ฮั่นตะวันออก

 ภูมิหลัง 
หลังทัพพันธมิตรกวานซีสลายตัว ม้าเฉียวนำทหารที่เหลือไปยังลำฉัน (藍田 หลานเถียน) เพื่อเตรียมการยืนหยัดสู้กับโจโฉต่อไป บังเอิญว่าในเวลานั้นซู ปั๋ว (苏伯) ในเมืองโฮกั้น (河閒 เหอเจียน) ก่อกบฏ โจโฉตัดสินนำทัพหลักยกเข้าปราบกบฏ ทำให้ม้าเฉียวมีเวลาได้พักฟื้น ม้าเฉียวจึงค่อย ๆ ฟื้นคืนกองกำลังของตนและมีอิทธิพลอย่างมากเหนือชนเผ่าที่ไม่ใช่ชาวฮั่นอีกครั้ง ม้าเฉียวคัดเลือกทหารชาวเกี๋ยงและชาวหูจำนวนมาก และได้รับกำลังเสริมจากเตียวฬ่อแห่งฮันต๋ง ม้าเฉียวจึงวางแผนจะเข้ายึดทุกอำเภอในหลงเส (陇西 หล่งซี; ทางตะวันตกของสันเขาหล่ง)  และภายในหนึ่งปี ทุกอำเภอยกเว้นกิจิ๋ว (冀城 จี้เฉิง; ที่ตั้งที่ว่าการของเมืองเทียนซุย) ในพื้นที่นั้นก็ยอมจำนนให้กองกำลังพันธมิตรของม้าเฉียว

 การปิดล้อม 
ในปี ค.ศ. 213 ม้าเฉียวเริ่มปิดล้อมกิจิ๋ว แต่กลายเป็นการศึกที่ยากลำบาก แม้ว่าอุยของข้าหลวงของมณฑลเลียงจิ๋วเสียเปรียบเป็นอย่างมาก แต่เอียวหูผู้ช่วยของอุยของก็ช่วยในเรื่องป้องกันเป็นอย่างดีโดยทำหน้าที่เป็นผู้นำในการปกป้องเมือง เอียวหูคัดเลือกบัณฑิตและพรรคพวกราว 1,000 คนให้อยู่ภายใต้บังคับบัญชาของหยาง เยฺว่ (杨岳) ที่เป็นลูกพี่ลูกน้อง ตัวเอียวหูเองทำหน้าที่เป็นที่ปรึกษากลยุทธ์ของหยาง เยฺว่ เอียวหูบอกกับหยาง เยฺว่ให้สร้างค่ายกลรูปจันทร์เสี้ยวบนบนกำแพงเมืองเพื่อตอบโต้การปิดล้อมของม้าเฉียวและรอกำลังหนุนจากทางตะวันออก อย่างไรก็ตาม ตั้งแต่เดือนหนึ่งถึงเดือนแปดก็ไม่มีวี่แววว่ากำลังหนุนจะเดินทางมาก อุยของจึงส่งผู้ใต้บังคับบัญชาชื่อเหยียน เวิน (阎温) ให้ลอบเดินทางออกไปในเวลากลางคืนเพื่อไปขอความช่วยเหลือจากแฮหัวเอี๋ยนซึ่งประจำการอยู่ที่เตียงฮัน

 ผลสืบเนื่อง 

 ในวัฒนธรรมประชานิยม 

 หมายเหตุ
# โอคุ โชกุนหญิงบัลลังก์หลวง
โอคุ โชกุนหญิงบัลลังก์หลวง   เป็นซีรีส์มังงะญี่ปุ่น แต่งเรื่องและวาดภาพโดยฟูมิ โยชินางะ ตีพิมพ์ในนิตยสารมังงะเมโลดีของสำนักพิมพ์ฮากูเซ็นชะตั้งแต่เดือนมิถุนายน พ.ศ. 2547 ถึงธันวาคม พ.ศ. 2563 รวบรวมตีพิมพ์เป็นหนังสือมังงะรวมเล่ม (ทังโกบง) ทั้งหมด 19 เล่ม เป็นเรื่องราวประวัติศาสตร์สลับของญี่ปุ่นช่วงต้นยุคใหม่ซึ่งเกิดโรคลึกลับที่คร่าชีวิตประชากรชายส่วนใหญ่ นำไปสู่การเป็นสังคมมาตาธิปไตยที่โอโอกุกลายเป็นฮาเร็มชายที่รับใช้โชกุนซึ่งบัดนี้กลายเป็นผู้หญิงที่ดำรงตำแหน่งนี้

โอคุ โชกุนหญิงบัลลังก์หลวงได้รับการดัดแปลงเป็นภาพยนตร์คนแสดงในปี พ.ศ. 2553 และ พ.ศ. 2555 และซีรีส์ละครโทรทัศน์ญี่ปุ่น 10 ตอนในปี พ.ศ. 2555 ซีรีส์ละครโทรทัศน์อีกชุดออกอากาศในเดือนมกราคม พ.ศ. 2566 อนิเมะออริจินอลเน็ตแอนิเมชันดัดแปลงผลิตโดยสตูดิโอดีนฉายทางเน็ตฟลิกซ์ในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2566

 หมายเหตุ
# เตเลเฟ
เตเลเฟ  ย่อมาจาก เตเลบิซิออนเฟเดรัล  เป็นเครือข่ายโทรทัศน์ในอาร์เจนตินาที่พาราเมาต์โกลบอลเป็นเจ้าของ ก่อตั้งเมื่อวันที่ 15 มกราคม พ.ศ. 2533 โดยอาเบลิโน ปอร์โต สถานีนี้มีสำนักงานใหญ่อยู่ในบัวโนสไอเรส

 รายการที่ออกอากาศ 
 ข่าว 
 บูเอนเตเลเฟ
 เตเลเฟโนติเซียส
# ดาวีเด ฟรัตเตซี
ดาวีเด ฟรัตเตซี (เกิด 22 กันยายน ค.ศ. 1999) เป็นนักฟุตบอลอาชีพชาวอิตาลีที่เล่นตำแหน่งกองกลางให้กับอินเตอร์มิลาน โดยยืมมาจากซัสซูโอโลในเซเรียอาและทีมชาติอิตาลี

 ระดับสโมสร 
 ซัสซูโอโล 
เมื่อวันที่ 20 ธันวาคม ค.ศ. 2017 ฟรัตเตซีในวัย 18 ปีเปิดตัวในทีมชุดใหญ่ในเกมเยือนที่ออกไปแพ้อาตาลันตา 1–2 ในเกมโคปปาอิตาเลียรอบ 16 ทีมสุดท้าย มัตเตโอ โปลีตาโน ลงเล่นแทนที่เขาในนาทีที่ 74 ในฤดูกาลนั้นเขานั่งอยู่บนม้านั่งสำรองหลายนัดให้กับทีมชุดใหญ่ของซัสซูโอโล แต่เขาไม่ได้ลงสนาม

 อินเตอร์มิลาน 
ในวันศุกร์ที่ 7 กรกฎาคม 2023 ฟรัตเตซีเข้าร่วมทีมอินเตอร์มิลานด้วยสัญญายืมตัวตลอดฤดูกาลพร้อมออปชันซื้อขาด
# กล้องโทรทรรศน์แบบริตชี–เครเตียง
right|thumb|480x480px|แผนภาพเส้นทางเดินของแสง
กล้องโทรทรรศน์แบบริตชี–เครเตียง  เป็นกล้องโทรทรรศน์สะท้อนแสงประเภทหนึ่งที่จอร์จ วิลลิส ริตชี และอ็องรี เครเตียง เป็นผู้คิดค้นขึ้น

 ประวัติการคิดค้น 
จอร์จ วิลลิส ริตชี มีความสนใจดาราศาสตร์ตั้งแต่ยังเด็ก เนื่องจากพ่อของเขาทำงานให้แก่บริษัทผู้ผลิตเครื่องจักรและเป็นแฟนตัวยงของดาราศาสตร์

กล้องโทรทรรศน์แบบนิวตันที่ใช้กระจกเงาทรงพาราโบลาบานเดียวมีมุมมองที่ไม่กว้าง ส่วนกล้องโทรทรรศน์แบบกัสแกร็งที่มีกระจกเงาทุติยภูมิทรงไฮเพอร์โบลาแบบนูนก็เช่นกัน『増補天体写真テクニック』pp.26-32「望遠鏡のいろいろ」。 ริตชีได้ร่วมมือกับอ็องรี เครเตียง เพื่อสร้างกล้องโทรทรรศน์ที่มีมุมมองกว้างซึ่งพัฒนาขึ้นมาจากกล้องโทรทรรศน์แบบกัสแกร็งเดิม โดยพยายามปรับแก้ความคลาดทรงกลมและความคลาดแบบโคมาที่ผิวของกระจกเงาทั้ง 2 บาน โดยทำให้พื้นผิวเป็นแบบคลาดทรงกลมอันดับสูงที่ใกล้เคียงพื้นผิวทรงไฮเพอร์โบลาทั้งบนกระจกเงาปฐมภูมิและกระจกเงาทุติยภูมิ และใช้เลนส์ไร้ความคลาดทรงกลม ผลงานนี้ทำให้เขาได้รับรางวัลเครื่องอิสริยาภรณ์เลฌียงดอเนอร์

กล้องโทรทรรศน์ขนาด 102 ซม. ที่ติดตั้งที่หอดูดาวกองทัพเรือสหรัฐในปี 1934 เป็นกล้องโทรทรรศน์แบบริตชี–เครเตียงที่ริตชีเป็นผู้สร้างเอง ความยาวโฟกัสเป็น 680 ซม. อย่างไรก็ตาม กล้องนี้มีความโค้งสนามมาก

 โครงสร้าง 
กระจกเงาปฐมภูมิเป็นกระจกเงาเว้า ส่วนกระจกเงาทุติยภูมิเป็นกระจกเงานูน โดยทั้งสองกระจกเงามีรูปร่างคล้ายพื้นผิวทรงไฮเพอร์โบลา มีลักษณะคล้ายกับกล้องโทรทรรศน์แบบกัสแกร็ง แต่การปรับแก้ความคลาดนั้นแตกต่างกันมาก เนื่องจากไม่มีความคลาดทรงกลมและความคลาดแบบโคมา ดังนั้นจึงคมชัดแม้ที่บริเวณริมขอบเขตการมองเห็น อย่างไรก็ตาม กล้องชนิดนี้ก็มีความโค้งสนามและความคลาดเอียงอย่างมาก
# ฆวีชา กวารัทส์เฆลีอา
ฆวีชา กวารัทส์เฆลีอา (เกิด 12 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2001) เป็นนักฟุตบอลอาชีพชาวจอร์เจีย ปัจจุบันเล่นในตำแหน่งปีกซ้ายให้แก่ปารีแซ็ง-แฌร์แม็ง ในลีกเอิง และทีมชาติจอร์เจีย เขาถูกมองว่าเป็นหนึ่งในนักเตะดาวรุ่งที่ดีที่สุดในโลก ขึ้นชื่อเรื่องไหวพริบ การเลี้ยงบอล และการทำเกม

 ระดับสโมสร 
 เริ่มต้นอาชีพ 
กวารัทส์เฆลีอามาจากระบบเยาวชนของดีนาโมทบิลีซี เขาเริ่มอาชีพค้าแข้งกับดีนาโมทบิลีซีใน ค.ศ. 2017 โดยเปิดตัวในทีมชุดใหญ่พบกับกอลเฆที-1913 พอที โดยลงมาเป็นตัวสำรองในนาทีที่ 62 เมื่อวันที่ 29 กันยายน ค.ศ. 2017 กวารัทส์เฆลีอาลงเล่น 5 นัดในทุกรายการให้แก่ดีนาโมทบิลีซี โดยทำประตูแรกในเกมที่ชนะชูคูราคอบูเลที 1–0 เมื่อวันที่ 18 พฤศจิกายน ค.ศ. 2017

เนื่องจากผลงานของเขากับทีมชาติจอร์เจียรุ่นอายุไม่เกิน 17 ปี กวารัทส์เฆลีอากลายเป็นผู้คว้าเหรียญทองอาเลคซันเดร ชีวัดเซ คนแรกใน ค.ศ. 2017 สหพันธ์ฟุตบอลจอร์เจียมอบเหรียญรางวัลดังกล่าวให้แก่ผู้เล่นดาวรุ่งที่มีความสามารถทุกปี ในปีต่อมา เขาได้รับเหรียญเงินจากผลงานของเขากับทีมชาติจอร์เจียรุ่นอายุไม่เกิน 19 ปี

ในเดือนมีนาคม ค.ศ. 2018 กวารัทส์เฆลีอาออกจากดีนาโมทบิลีซี อันเป็นผลมาจากสัญญาที่มีข้อโต้แย้ง และต่อมาเขาได้เซ็นสัญญากับรุสทาวีแบบไม่มีค่าตัว

 นาโปลี 
เมื่อวันที่ 1 กรกฎาคม ค.ศ. 2022 นาโปลีในเซเรียอายืนยันการเซ็นสัญญาคว้าตัวกวารัทส์เฆลีอาในข้อตกลงระยะยาวจนถึง ค.ศ. 2027 จากดีนาโมบาทูมี ด้วยค่าตัว 10–12 ล้านยูโร กวารัทส์เฆลีอาเปิดตัวกับสโมสรในวันจันทร์ที่ 15 สิงหาคม ในเกมนัดแรกของเซเรียอากับเฮลแลสเวโรนา เขาทำประตูและแอสซิสต์ในชัยชนะ 5–2 เขายิงได้ 2 ประตูในเกมนัดต่อมาที่พบกับมอนซาเมื่อวันอาทิตย์ที่ 21 สิงหาคม เขาทำ 2 ประตูเป็นครั้งแรกในเซเรียอาในชัยชนะ 4–0
# สถานีรถไฟท่าม่วง
ท่าม่วง เป็นสถานีรถไฟชั้น 3 และเป็นสถานีรถไฟแห่งล่าสุดของการรถไฟแห่งประเทศไทย เคยเป็นสถานีสำคัญในช่วงก่อสร้างทางรถไฟสายมรณะ มีค่ายเชลยศึกใหญ่ เนื่องจากเป็นทุ่งกว้าง มีแหล่งน้ำ และไม่ไกลไม่ใกล้แหล่งชุมชนจนเกินไป ห่างสถานีรถไฟธนบุรี 100.34 กิโลเมตร อยู่ในเขตเทศบาลตำบลท่าม่วง วันที่ 17 กันยายน พ.ศ. 2498 หมู่ 2 บ้านท่าม่วง กับเขตเทศบาลตำบลวังขนาย หมู่ 3 บ้านมะกอกหมู่ อำเภอท่าม่วง จังหวัดกาญจนบุรี ปัจจุบันเป็นลานกองคอนเทนเนอร์ (CY) วันที่ 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2554 บนเส้นทางสายตะวันตก

ในสมัยที่ทางรถไฟนี้เริ่มสร้างก็มีการก่อสร้างสถานีรถไฟท่าม่วง เมื่อสิ้นสุดสงครามโลกครั้งที่สอง วันที่ 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2554 ได้เริ่มปรับปรุงทาง ปรากฎว่าสถานีนี้ห่างชุมชน จึงได้ยุบเป็นที่หยุดรถในวันที่ 1 มิถุนายน พ.ศ. 2504 วันที่ 1 มิถุนายน พ.ศ. 2504 และสุดท้ายยกเลิกใช้งานไป แต่ด้วยที่ตั้งใกล้ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 323 สายหนองตะแคง–เจดีย์สามองค์ (ถนนแสงชูโต) ไม่ไกลจากแหล่งอุตสาหกรรม ที่หยุดรถไฟท่าม่วงนี้จึงถูกใช้พื้นที่อีกครั้ง ก่อสร้างเป็น container yard รองรับการขนถ่ายสินค้าด้วยตู้คอนเทนเนอร์ เพิ่มทางหลีก ทางตัน และเครนสำหรับยกตู้สินค้าขึ้นลง พร้อมใส่รถบรรทุกวิ่งเข้าโรงงานต่อไป แต่ไม่ได้เป็นสถานีทางสะดวกอย่างเป็นทางการ รวมถึงไม่มีรถโดยสารจอดให้บริการ แต่รายได้ค่าขนส่งรถไฟต่อเที่ยวหลายหมื่น ด้วยจำนวนสินค้าต่อเที่ยวในรอบเดือน และค่าเช่าพื้นที่ โดยมีสถานีรถไฟท่าเรือน้อยช่วยกำกับสืบค้นเมื่อวันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2566

ในวันที่ 30 กันยายน พ.ศ. 2563 นั้น ที่หยุดรถไฟท่าม่วงได้รับงบประมาณก่อสร้างอาคารสถานี บ้านพักสถานี จำนวน 1 หลัง บ้านพักผู้ช่วยนายสถานีและเสมียนแบบแบ่งห้องพัก 2 ห้อง จำนวน 1 หลัง บ้านพักพนักงานคุมประแจ และบ้านพักรันนิ่งรูมที่ย่านที่หยุดรถไฟท่าม่วง แขวงบำรุงทางกาญจนบุรี กองบำรุงเขตหัวหิน ศูนย์บำรุงทางภาคกลาง ฝ่ายการช่างโยธา วันที่ 30 กันยายน พ.ศ. 2563 และเริ่มใช้ในวันที่ 6 ตุลาคม พ.ศ. 2563 เพื่ออำนวยความสะดวกในการขนถ่ายสินค้า และการเดินรถให้ราบรื่นขึ้นและใช้งานจริงในปลายปี พ.ศ. 2564

ในวันที่ 20 พฤษภาคม พ.ศ. 2566 ที่หยุดรถไฟท่าม่วง ได้ยกฐานะโดยเปิดใช้เป็นสถานีรถไฟ ตั้งแต่เวลา 06.00 น.เป็นต้นไป อยู่ระหว่างสถานีรถไฟท่าเรือน้อยและสถานีรถไฟกาญจนบุรี และเป็นสถานีรถไฟลำดับที่ 441 วันที่ 20 พฤษภาคม พ.ศ. 2566 มีทางหลีก 499.70 เมตร ทางตัน 490.80 เมตร และเดินรถโดยระเบียบตอนสมบูรณ์ ระหว่างสถานีท่าเรือน้อย-ท่าม่วง และท่าม่วง-กาญจนบุรี
# ซิกทือนา
ซิกทือนา (,) เป็นเมืองในเทศบาลซิกทือนา เทศมณฑลสต็อกโฮล์ม ประเทศสวีเดน มีประชากร 8,444 คน ตามสำมะโนปี 2010 ชื่อของเทศบาลตั้งชื่อตามเมืองนี้ ทั้งที่ศูนย์กลางบริหารของเทศบาลอยู่ที่เมืองแมชตา

ซิกทือนาเป็นเมืองท่าที่ตั้งขึ้นในปี 980 ราว 4 กิโลเมตรทางตะวันออกของซิกทือนาเก่า ซึ่งประมวลเรื่องปรัมปรานอร์สกล่าวว่าเคยเป็นที่อยู่ของโอดิน

ใจกลางเมืองซิกทือนาเป็นเมืองสมัยกลาง โดยมีสถานที่ท่องเที่ยวสำคัญเป็นซากปรักหักพัง หินจารึกอักษรรูน และถนนเก่าสายหลัก  และยิ่งเป็นที่นิยมในช่วงฤดูร้อน ถนนเล็กที่คดเคี้ยวในเมืองเต็มไปด้วยบ้านเรือนเตี้ย ๆ ที่สร้างจากไม้, ศาลาว่าการเมืองหลังเก่า  ซึ่งมีขนาดเล็ก ๆ และโรงแรม  ซึ่งตั้งอยู่ใจกลางเมือง ล้วนเป็นจุดหมายตาของซิกทือนา
# เตเลบิซา
กลุ่มเตเลบิซา  หรือชื่อทางการค้า เตเลบิซา  เป็นบริษัทสื่อของเม็กซิโก ก่อตั้งเมื่อวันที่ 8 มกราคม พ.ศ. 2516 โดยเอมิลิโอ อัซคาร์รากา มิลโม เป็นกลุ่มสื่อภาษาสเปนที่ใหญ่ที่สุดในโลกPutting Pictures to Work  – Snell & Wilcox

ช่องโทรทัศน์
 ลัสเอสเตรยัส
 เอลซิงโก
 เอลนูเอเบ
 โฟโรเตอูเบ

 ช่องโทรทัศน์ตามสาย 
 อาเดรนาลินาสปอตส์เน็ตเวิร์ก
 บันดามักซ์
 เดเปลิกูลา
 เดเปลิกูลากลาซิโก
 ดิสตริโตโกเมเดีย
 โกลเดินและโกลเดินเอดจ์
 โกลเดินพรีเมียร์
 ลัสเอสเตรยัสอินเตร์นาซิโอนัล (ใช้ได้เฉพาะนอกเม็กซิโก)
 เตเลฆิตมูซิกา
 เตอูเดเอเน (ใช้ได้เฉพาะในเม็กซิโก อเมริกากลาง และสาธารณรัฐโดมินิกัน)
 เตเลฆิต
 เตเลมุนโดอินเตร์นาซิโอนัล
 บิตมี
 เตเอเลเอเน (ใช้ได้เฉพาะในแองโกลา บราซิล โปรตุเกส และโมซัมบิก)
 เตเลโนเบลัส
 อูนิกาบเล
# ลีกออฟวิลเลินส์
ลีกออฟวิลเลินส์ อาจหมายถึง
 สมาพันธ์วิลเลิน (มายฮีโร่ อคาเดเมีย) - เป็นองค์กรสมมุติในการ์ตูนมายฮีโร่ อคาเดเมีย
 "เดอะลีกออฟวิลเลินส์" - เป็นตอนในการ์ตูนการผจญภัยของจิมมี่นิวตรอน: บอยจีเนียส
# กล้องโทรทรรศน์แบบมัคซูตอฟ–กัสแกร็ง
thumb|480x480px| แผนภาพแสดงทางเดินแสงในกล้องโทรทรรศน์แบบมัคซูตอฟ–กัสแกร็ง
กล้องโทรทรรศน์แบบมัคซูตอฟ–กัสแกร็ง (Maksutov–Cassegrain telescope) หรือ กล้องโทรทรรศน์แบบมัคซูตอฟ (Maksutov telescope) เป็นกล้องโทรทรรศน์สะท้อนแสงชนิดหนึ่งที่พัฒนาขึ้นมาจากกล้องโทรทรรศน์แบบกัสแกร็ง

 ประวัติการคิดค้น 
แม้ว่าจะมีการพัฒนาเครื่องขัดเงาแบบควบคุมด้วยตัวเลขและวิธีการตรวจสอบ แต่การผลิตแผ่นปรับแก้สำหรับกล้องโทรทรรศน์แบบชมิท นั้นยากกว่าการขัดพื้นผิวทรงกลม และวิธีการเพื่อให้ได้ผลเช่นเดียวกับแผ่นปรับแก้ชมิทโดยใช้พื้นผิวทรงกลมเพียงอย่างเดียวได้รับการวิจัยจากทั่วโลก ในปี 1943 ดมีตรี ดมีตรีเยวิช มัคซูตอฟ แห่งสหภาพโซเวียต ได้มุ่งความสนใจไปยังข้อเท็จจริงที่ว่า เลนส์นูนแกมเว้า ที่มีพื้นผิวเว้าหันไปทางวัตถุมี ความคลาดทรงกลมและความคลาดแบบโคมา ตรงข้ามกับกระจกเงาผิวทรงกลม และได้ผลิตกล้องถ่ายภาพมัคซูตอฟ และเพื่อที่จะใช้เป็นกล้องโทรทรรศน์ เขาจึงทำการชุบผิวตรงกลางด้านหลังของเลนส์นูนแกมเว้าทำเป็นกระจกเงาสะท้อนแสงและทำรูตรงกลางกระจกเงาปฐมภูมิเพื่อนำจุดโฟกัสไปทางด้านหลัง เพื่อให้สามารถสังเกตได้จากด้านหลังของลำกล้อง จึงเกิดเป็นกล้องโทรทรรศน์แบบมัคซูตอฟ–กัสแกร็งขึ้นมา

เนื่องจากส่วนหน้าของกระบอกเลนส์ปิดอยู่ กระแสลมในลำกล้องจึงน้อย และเนื่องจากไม่มีแกนรองรับสำหรับกระจกเงาทุติยภูมิ จึงเกิดการเลี้ยวเบนน้อยและให้ภาพที่ดีได้ง่าย มีความคลาดสีเหลืออยู่เพียงเล็กน้อย
# พรรคใหม่
พรรคใหม่ (ย่อ: ม.) เป็นพรรคการเมืองไทยที่จดทะเบียนก่อตั้งพรรคเมื่อวันที่ 17 พฤษภาคม พ.ศ. 2565 เป็นพรรคการเมืองที่ได้รับเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรในการเลือกตั้ง พ.ศ. 2566

 ประวัติ 
พรรคใหม่ ก่อตั้งขึ้นโดยมีการประชุมร่วมกันจัดตั้งพรรคการเมือง เมื่อวันที่ 12 กรกฎาคม พ.ศ. 2563 และยื่นจดทะเบียนตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง พ.ศ. 2560 เป็นพรรคการเมืองเลขที่ 5/2565 ตั้งแต่วันที่ 17 พฤษภาคม พ.ศ. 2565 ใช้ชื่อว่า "พรรคใหม่" ชื่อย่อ "ม." และใช้ชื่อภาษาอังกฤษว่า "NEW PARTY" โดยมีตราสัญลักษณ์พรรคเป็นรูป "กำปั้น" 

พรรคใหม่ มีนายกฤดิทัช แสงธนโยธิน เป็นหัวหน้าพรรค และมีนายสุปรีย์ แสงสว่าง เป็นเลขาธิการพรรค

 บทบาททางการเมือง 
 การเลือกตั้ง พ.ศ. 2566 
ในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2566 พรรคใหม่ส่งผู้สมัครแบบแบ่งเขต จำนวน 4 คน และแบบบัญชีรายชื่อจำนวน 10 คน ได้รับหมายเลข 1เปิดใจ ‘ทนายวุฒิ’ หัวหน้าพรรคใหม่ เบอร์ 1 ปาร์ตี้ลิสต์ เผย ‘เหมือนถูกหวยรางวัลที่ 1’ โดยนำเสนอนโยบายล้างบางทุจริต และการปฏิรูประบบราชการทุกหน่วยงาน การยกเลิกเครดิตบูโร การจำกัดสิทธิถือครองที่ดิน เพิ่มสวัสการที่อยู่อาศัย รักษาพยาบาล และกองทุนวัยรุ่นสร้างตัว ให้ผู้เรียนจบใหม่มีเงินทุนใช้ประกอบอาชีพรู้จัก "พรรคใหม่" เปิดประวัติ พรรคใหม่ เสียงที่ 314 ร่วมตั้งรัฐบาลก้าวไกล และได้รับเลือกตั้ง ส.ส.แบบบัญชีรายชื่อ จำนวน 1 ที่นั่ง

หลังการเลือกตั้ง พรรคใหม่ได้เปิดตัวเข้าร่วมรัฐบาลกับพรรคก้าวไกล ในฐานะพรรคที่ได้รับที่นั่งสูงสุดในสภาผู้แทนราษฎร แต่ต่อมาได้ประกาศถอนตัวจากการเข้าร่วมจัดตั้งรัฐบาล เนื่องจากเกิดกระแสต่อต้านจากกลุ่มผู้สนับสนุนพรรคก้าวไกลในสื่อสังคมออนไลน์ "กูไม่เอาพรรคใหม่" หลังมีหนึ่งในคณะกรรมการบริหารพรรคใหม่ ถูกเปิดเผยว่าเคยมีการเผยแพร่คลิปพูดถึงกรณียืนยันไม่แก้ไขกฎหมายความผิดต่อองค์พระมหากษัตริย์ไทยเลือกตั้ง2566 : "พรรคใหม่" ถอนตัวร่วมรัฐบาลกับ "ก้าวไกล" - ยังโหวต "พิธา" เป็นนายกฯ

วันที่ 5 ตุลาคม พ.ศ. 2567 นายกฤดิทัช แสงธนโยธิน สส.บัญชีรายชื่อ ถูกขับออกจากพรรค ต่อมาได้เข้ามสมัครสมาชิกพรรคกล้าธรรม โดยกฤดิทัชให้สัมภาษณ์ว่า ตนสมัครเป็นสมาชิกพรรคกล้าธรรมแล้ว หลังจากที่พรรคใหม่ ซึ่งเป็นพรรคเดิมที่ตนสังกัด มีมติขับตนออกจากสมาชิกพรรค อย่างไรก็ดีในการทำงานในพรรคใหม่ฐานะพรรคร่วมฝ่ายค้าน ยอมรับว่าไม่มีบทบาท ไม่มีที่ยืน และทำงานร่วมกันไม่ได้ ต้องอยู่อย่างโดดเดี่ยว และเมื่อมีหลายพรรคที่รัฐบาลชวนไปอยู่ด้วยจึงได้ตัดสินใจร่วมงานกับพรรคกล้าธรรม  ซึ่งยอมรับว่าการตัดสินใจดังกล่าวเพราะได้พูดคุยกับร้อยเอก ธรรมนัส พรหมเผ่า และที่ผ่านมา สส.ในกลุ่มพรรคเล็ก 5-6 คนคุยกันตลอด เพราะมีแนวทางขับเคลื่อนเพื่อยื่นญัตติต่างๆ ร่วมกัน แต่การย้ายสังกัดพรรคกล้าธรรมนั้น ขณะนี้มีชัดเจน 2 คน ส่วนที่เหลือยังอยู่ระหว่างการพิจาณาแนวทาง ซึ่งตนตอบแทนคนอื่นไม่ได้

 การเลือกตั้ง 
 ผลการเลือกตั้งทั่วไป 
 การเลือกตั้ง จำนวนที่นั่ง คะแนนเสียงทั้งหมด สัดส่วนคะแนนเสียง ที่นั่งเปลี่ยน ผลการเลือกตั้ง ผู้นำเลือกตั้ง 2566 249,731 0.67% 1 ฝ่ายค้าน กฤดิทัช แสงธนโยธิน
# ท่าอากาศยานฮวนโช เอ. อิเราส์กิน
ท่าอากาศยานฮวนโช เอ. อิเราส์กิน  หรือเรียกโดยทั่วไปว่า ท่าอากาศยานซาบา เป็นท่าอากาศยานบนเกาะซาบาของแคริบเบียนของเนเธอร์แลนด์ ท่าอากาศยานนี้ได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวางว่าเป็นท่าอากาศยานพาณิชย์ที่มีทางวิ่งอากาศยานที่สั้นที่สุดในโลก โดยมีความยาวเพียง 400 เมตร (1,312 ฟุต)

 รายละเอียดท่าอากาศยาน 
ท่าอากาศยานได้รับการตั้งชื่อตามรัฐมนตรีฮวนโช เอ. อิเราส์กิน จากอารูบา และมีทางวิ่งอากาศยานเชิงพาณิชย์ที่สั้นที่สุดในโลก กล่าวคือ ยาวเพียง 400 เมตร (1,312 ฟุต) โดยมีเนินเขาสูงขนาบข้างด้านหนึ่งและมีหน้าผายื่นลงไปในทะเลที่ปลายทั้งสองด้าน ท่าอากาศยานอนุญาตให้เครื่องบินใบพัดขนาดเล็กลงจอดได้โดยต้องได้รับการอนุญาตจากสำนักงานการบินพลเรือนเนเธอร์แลนด์แอนทิลลีส เครื่องบินที่ให้บริการที่ท่าอากาศยานฮวนโช เอ. อิเราส์กิน ส่วนใหญ่จะเป็นดีเอชซี-6 ทวินออตเตอร์ หรือบริตเทิน-นอร์แมน บีเอ็น-2 ไอแลนเดอร์

 ประวัติ 
thumb|ท่าอากาศยานใน ค.ศ. 1997
แนวคิดการสร้างท่าอากาศยานบนเกาะซาบาได้รับการเสนอต่อสภาเศรษฐกิจโดยเรมี เดอ ฮาเนิน และฌัก แดลเดอแวร์ ผู้รับเหมา หลังจากเดอ ฮาเนิน ได้ลงจอดเครื่องบินทะเลวอต-ซิคอร์สกี โอเอส2ยูที่ท่าเรือฟอร์ตเบย์ใน ค.ศ. 1946 โดยภายหลังการสำรวจพื้นที่เกาะทางอากาศแล้ว เดอ ฮาเนิน จึงได้เลือกพื้นที่โล่งแห่งหนึ่งเป็นที่ตั้งของสนามบินซึ่ง ณ เวลานั้นยังเป็นที่ดินของเอกชน ที่ดินนั้นได้รับการปรับพื้นที่ในเวลาเพียงไม่กี่สัปดาห์ จนเดอ ฮาเนิน สามารถนำเครื่องบินลงจอดบนเกาะซาบาเป็นครั้งแรกเมื่อวันที่ 9 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1959 พร้อมประชากรเกือบทั้งเกาะเข้าชมเหตุการณ์

หลังจากการลงจอดครั้งแรกนั้น เดอ ฮาเนิน ถูกห้ามไม่ให้ลงจอดเครื่องบินบนเกาะอีก จึงไม่มีเที่ยวบินไปหรือกลับจากซาบาเป็นเวลาหลายปี ก่อนการเลือกตั้งรัฐสภาใน ค.ศ. 1962 การที่ไม่มีท่าอากาศยานบนเกาะกลายเป็นปัญหาใหญ่ จนได้มีโกลด วาเตย์ นักการเมืองจากซินต์มาร์เติน ซึ่งเป็นตัวแทนของซาบาในรัฐสภาของเนเธอร์แลนด์แอนทิลลีส และฮวนโช เอ. อิเราส์กิน นักการเมืองชาวอารูบา รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังของเนเธอร์แลนด์แอนทิลลีส ณ ขณะนั้น สนับสนุนการสร้างท่าอากาศยานบนเกาะซาบา รัฐบาลเนเธอร์แลนด์จึงได้จัดสรรทุน 600,000 กิลเดอร์ดัตช์ให้พร้อมสร้าง โดยเป็นส่วนหนึ่งของแผน 3 ปีสำหรับหมู่เกาะวินด์เวิร์ด

หลังจากที่ท่าอากาศยานซาบาเริ่มให้บริการอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 24 กรกฎาคม ค.ศ. 1963 ฌอร์ฌ โกร และนักลงทุนรายอื่นหลายคนก่อตั้ง วินด์เวิร์ดไอแลนดส์แอร์เวย์หรือวินน์แอร์ ใน ค.ศ. 1961 สำหรับการดำเนินการสู่ท่าอากาศยานซาบา แต่สายการบินไม่ได้เริ่มให้บริการโดยทันที เนื่องจากความต้องการผู้โดยสารที่น้อยและยังขาดอากาศยานขึ้นบินและลงจอดในพื้นที่สั้น (STOL) ท่าอากาศยานจึงไม่ได้ใช้งานเป็นเวลาหกเดือน จนวินน์แอร์เริ่มให้บริการไปยังซินต์มาร์เตินด้วยเครื่องบินดีเอชซี-6 ทวินออตเตอ ในปี 1965

 รายชื่อสายการบิน 
ในปัจจุบันมีเพียงสายการบินท้องถิ่นวินแอร์ที่ให้บริการเส้นทางบินไปกลับท่าอากาศยาน โดยให้บริการเที่ยวบินทุกวันไปยังซินต์มาร์เติน ด้วยเครื่องบินดีเอชซี-6 ทวินออตเตอร์ โดยเฉลี่ยแล้วเที่ยวบินไปซินต์มาร์เตินใช้เวลาประมาณ 15 นาที
# แบร์นฮาร์ท ชมิท
thumb|286x286px| กล้องโทรทรรศน์แบบชมิท ขนาด 2 เมตร ที่ หอดูดาวคาร์ล ชวาทซ์ชิลท์ ใน เทาเทินบวร์ค รัฐทือริงเงิน
thumb| พิพิธภัณฑ์ชมิทที่หอดูดาวแบร์เกอดอร์ฟ
แบร์นฮาร์ท ชมิท (, 30 มีนาคม 1879 – 1 ธันวาคม 1935) เป็นวิศวกรทางด้านทัศนศาสตร์ ชาวเยอรมัน เกิดที่เอสโตเนียBarbara Dufner: Den Himmel fest im Blick. Eine wissenschaftliche Biografie über den Astro-Optiker Bernhard Schmidt. Stuttgart: Franz Steiner Verlag 2002, p. 18. ทำงานในเยอรมนี ในปี 1931 เขาได้ประดิษฐ์กล้องโทรทรรศน์มุมมองกว้างซึ่งรู้จักกันดีในชื่อว่ากล้องโทรทรรศน์แบบชมิท เป็นที่นิยมใช้อย่างแพร่หลายตามหอดูดาวหลายแห่งทั่วโลก

ดาวเคราะห์น้อย (1740) ชมิท ได้รับการตั้งชื่อตามเขา

 ชีวประวัติ 

 30 มีนาคม 1879 เกิดที่เกาะนัลเกิน ประเทศเอสโตเนีย ชาวเกาะพูดภาษาสวีเดน แต่บ้านของชมิทพูดภาษาเยอรมัน ตอนเด็ก ๆ เคยเล่นทรายทะเลบนชายหาดโดยเอาแก้วแบนสองชิ้นมาถูกันให้เกิดผิวเว้า ตอนอายุ 15 ปี เขาสูญเสียมือขวาไปเนื่องจากการทดลองดินปืนที่ล้มเหลว
 ปี 1895 ย้ายไปทาลลินน์และทำงานเป็นช่างภาพจนถึงปี 1901
 ปี 1900 ก่อตั้งโรงงานของตนเองที่เมือง มิทไวดา ราชอาณาจักรซัคเซิน ประเทศเยอรมนี และผลิตกล้องโทรทรรศน์ที่มีเส้นผ่านศูนย์กลางไม่เกิน 20 ซม.
 ปี 1901 เริ่มศึกษาด้านวิศวกรรมเครื่องกลที่มิทไวดา
 ปี 1904 เริ่มจำหน่ายอุปกรณ์เกี่ยวกับสายตาในเมืองมิทไวดา โดยจัดการกับเลนส์และกระจกเงาของกล้องโทรทรรศน์ที่ใช้ในหอสังเกตการณ์ทางดาราศาสตร์เป็นหลัก
 ปี 1905 - ผลิตกล้องโทรทรรศน์แบบกัสแกร็ง ที่มีเส้นผ่านศูนย์กลาง 44 ซม. รูรับแสงจริง 41 ซม. กระจกเงาปฐมภูมิทรงกลม F2.26 และ กระจกเงาทุติยภูมิทรงไฮเพอร์โบลาอันดับสูงสำหรับหอดูดาวพ็อทซ์ดัม โดยแฮร์มัน คาร์ล โฟเกิล ซึ่งเป็นผู้อำนวยการหอดูดาวตอนนั้นได้ยกย่องกระจกเงานี้ว่าเป็น "กระจกเงาที่ดีที่สุดในโลกในตอนนี้"
 ปี 1909 ผลิตเฮลิโอสแตตที่มีเส้นผ่านศูนย์กลาง 40 ซม. และทางยาวโฟกัส 11 ม.
 ปี 1914 เมื่อ สงครามโลกครั้งที่หนึ่ง ปะทุขึ้น ชมิทซึ่งมีพื้นเพมาจากเอสโตเนียซึ่งขณะนั้นเป็นดินแดนของรัสเซีย ถูกคุมขังในฐานะพลเมืองประเทศศัตรูเป็นเวลาหกเดือน หลังจากนั้น เขาก็อยู่ภายใต้การดูแลของตำรวจและได้รับความเดือดร้อนจากการถูกยึดอุปกรณ์บางส่วนของเขา แม้ว่าภายหลังสงครามจะสิ้นสุดลง เขาก็ต้องเผชิญกับวิกฤตเศรษฐกิจ ส่วนหนึ่งเป็นผลมาจากการลดลงของงานเนื่องจากปัญหาทางเศรษฐกิจในเยอรมนี
 ปี 1920 ตามคำเชิญของ ริชาร์ท ช็อล เขาได้ผลิตกระจกเงาทรงพาราโบลาที่มีเส้นผ่านศูนย์กลาง 55 ซม. ความยาวโฟกัส 11 ม. และเส้นผ่านศูนย์กลาง 60 ซม. ทางยาวโฟกัส 30 ม. สำหรับ หอดูดาวแบร์เกอดอร์ฟ หลังจากนั้นด้วยเหตุผลทางการเงินเขาทำงานให้กับหอดูดาวจนกระทั่งเสียชีวิต
 ปี 1927 ย้ายจากมิทไวดาไปฮัมบวร์คใกล้กับหอดูดาว
 ปี 1928 เริ่มถ่ายภาพ ดาวพฤหัสบดี ดาวเสาร์ และ ดวงจันทร์ ด้วยอุปกรณ์สังเกตการณ์ที่สร้างขึ้นเอง
 ปี 1930 - พัฒนากล้องโทรทรรศน์แบบชมิทขึ้นมา โดยกล้องตัวแรกจัดแสดงอยู่ที่พิพิธภัณฑ์ของหอดูดาวฮัมบวร์ค
 1 ธันวาคม 1935 - เสียชีวิตด้วย โรคปอดบวม ในฮัมบวร์คหลังจากกลับจากทำงานในเนเธอร์แลนด์ได้ไม่นาน ศพของเขาถูกฝังอยู่ใกล้หอดูดาวฮัมบวร์ค
# เอวัมเม สุตัง
เอวัมเม สุตัง (แปลว่า: ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้;) เป็นวลีขึ้นต้นของบทนำบรรทัดแรกซึ่งปรากฎในพระสูตรบาลีและสันสกฤตของศาสนาพุทธ วลีดังกล่าวปรากฏในพระสูตรว่าด้วยคำสั่งสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าในฐานะ "เครื่องยืนยันคำสอนของพระพุทธองค์" ในทางพุทธวิถีเชื่อว่า พระอานนท์ได้เป็นภิกษุรูปแรกที่ใช้วลีนี้เป็นครั้งแรก เพื่อเป็นเครื่องยืนยันพระธรรมของพระพุทธองค์ แต่นักวิชาการคัดค้านความเชื่อนี้ ซึ่งแย้งว่าวลีนี้มีความสัมพันธ์กันประโยคที่ปรากฏในพระสูตรเช่นไร และมีหลายทฤษฏีที่ขยายความวลีนี้ในมุมมองของพระสูตรนั้น ภายหลังวลีนี้ได้ปรากฏในพระสูตรของมหายานและวัชรยาน

 ประวัติและการใช้ 
thumb|รูปสลักหินปูนพระอานนท์ศิลปะจีนสร้างช่วงศตวรรษที่ 8|alt=Colored limestone sculpture of monk holding unidentified object|upright
ในพระธรรมของศาสนาพุทธ — ปรากฏวลีนี้ครั้งแรกในอรรถกถาของทีฆนิกาย โดยพระอานนท์ ภิกษุรูปแรกที่ใช้วลีนี้ระหว่างการสังคยนาครั้งที่หนึ่ง ซึ่งจัดขึ้นที่ถ้ำสัตบรรณคูหา เมืองราชคฤห์ ในกาลครั้งนี้มีการบัญญัติพระไตรปิฎก และพระอานนท์ทำหน้าที่สังคิตี  กล่าวคือเป็นผู้วิสัชชนาในคำสั่งสอนของพระพุทธองค์ ระหว่างที่เป็นพุทธอุปัฏฐากให้กับพระสัมมาสัมพุทธเจ้า

วลีนี้เป็นคำขึ้นต้นของประโยคที่กล่าวถึงสถานที่แสดงพระธรรมเทศนา และผู้ได้สดับพระธรรมนั้น ในอรรถกถาของจีน กล่าวว่า วลีนี้ปรากฏในพระสูตรในฐานะ คำขึ้นต้นทั่วไป , เนื้อหาของประโยคถัดมาจากวลีที่กล่าวถึงองค์ประกอบของพระสูตร เรียกว่า คำขึ้นต้นเฉพาะ  ในพุทธพจน์ช่วงต้นบางฉบับ ได้ใช้วลีที่มีโครงสร้างเดียวกันว่า 'วุตฺตํ เหตํ ภควา' (แปลว่า: พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสแล้วอย่างนี้) ปรากฏในอิติวุตตกะ ขุททกนิกาย

 การตีความและการแปลศัพท์ 
วลีนี้ตีความโดยพระพุทธโฆสะ พระคันถรจนาจารย์ชาวอินเดียช่วงศตวรรษที่ 5 ว่า "ยืนยันในความมีอยู่ของพุทธะ" ฌ็อง ฟิลลีโยซาต์ นักภารตวิทยา (ค.ศ. 190682) ไม่เห็นด้วยกับการอธิบายแบบเดิมว่าพระอานนท์เป็นภิกษุที่ใช้วลีนี้เป็นรูปแรก โดยแย้งว่าวลีนี้ไม่ควรนำมาเป็นคำขึ้นต้นเพื่ออธิบายถึงองค์ประกอบซึ่งปรากฏในบทแรก โดยดูเหมือนจะมีผู้แต่งเป็นการรวบรวมเพิ่มภายหลัง อย่างไรก็ตาม การเปรียบเทียบอักขระระหว่างพุทธกับเชน จอห์น โบล์ห นักวิชาการสันสกฤต (ค.ศ. 191784) เชื่อว่า วลีนี้เป็นการกล่าวโดยพุทธพจน์ทางตรงมากกว่าจะเป็นคำบอกเล่า

ฌ็อง เปอร์ลูยูสกี นักภารตวิทยา (18851944) เชื่อว่าวลีดังกล่าวใช้เพื่อเป็นวลีขึ้นต้นเพื่อแสดงความศักดิ์สิทธิ์ของพระสูตรแบบศรุติ เชื่อว่าประสงค์แสดงเพื่อยกฐานะของพระธรรมในศาสนาพุทธเดียวกับพระเวทในคติพราหมณ์ โบสท์เห็นพ้องกับเปอร์ลูยูสกีในพัฒนาการใช้วลีดังกล่าว แต่เพื่อเป็นประจักษ์พยานของพระธรรมในพระสัมมาสัมพุทธเจ้าว่า "พระธรรมคงได้โดยปราศจากการอธิบายเพิ่ม" โบสท์กล่าวว่าเมื่อพระสาวกได้สดับวลี เอวัมเม สุตัง ครั้งแรกโดยพระอานนท์ ทำให้ระลึกถึงพระมหากรุณาคุณของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าโดยพลัน  นักภารตวิทยา ไม่เห็นด้วยกับโบสท์ โดยอ้างพระธรรมที่ปรากฏในสองคัมภีร์จากทีฆนิกายและมัชฌิมนิกายมักขยายความถึง "... มีผู้สดับธรรมให้ฟัง" มากกว่าเป็นการเล่าด้วยตัวเอง เขาคำนึงว่าวลี ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้ ในพระพุทธวาจาของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า แต่ย่อมไม่ได้หมายถึงสดับฟังเรื่องราวจากพระสัมมาสัมพุทธเจ้าจากพระโอษฐ์ เขาตระหนักว่าในภาษาสันสกฤตไม่ได้รับการถอดความภายในปัจจุบัน ซึ่งเชื่อว่าไม่ได้เกิดจากการถ่ายทอดจากประสบการณ์ชีวิต

เอเตียน ลาม็องต์ นักภารตวิทยา (ค.ศ. 190383) ค้านว่า พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงพระธรรมในช่วงต้นของพระสูตรผ่านพระอานนท์