# สิบมหาอาคาร
สิบมหาอาคาร  เป็นโครงการก่อสร้างอาคารสาธารณะ 10 แห่งในกรุงปักกิ่งเมื่อปี ค.ศ. 1959 เพื่อเป็นการเฉลิมฉลองครบรอบ 10 ปีการก่อตั้งสาธารณรัฐประชาชนจีน อาคารเหล่านี้เป็นส่วนหนึ่งของโครงการริเริ่มด้านสถาปัตยกรรมและการวางผังเมืองซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของนโยบายก้าวกระโดดไกลไปข้างหน้าของประธานเหมา เจ๋อตง โดยอาคารส่วนใหญ่แล้วเสร็จภายในระยะเวลา 10 เดือนตามกำหนดเส้นตายในวันที่ 1 ตุลาคม ค.ศ. 1959Roderick MacFarquhar. The Origins of the Cultural Revolution. Columbia University Press. 1983. v. II, p. 367.  นอกเหนือจากการก่อสร้างอาคารเหล่านี้แล้ว ยังมีการขยายพื้นที่จัตุรัสเทียนอันเหมิน และการรณรงค์มอบหมายงานศิลปะเพื่อตกแต่งอาคารส่วนใหญ่ให้แล้วเสร็จก่อนกำหนดเวลาอีกด้วย มีการรณรงค์ทางศิลปะสำหรับอาคารเหล่านี้เพิ่มเติมอีกสองครั้งในปี ค.ศ. 1961 และ ค.ศ. 1964–65Julia F. Andrews. Painters and Politics in the People's Republic of China, 1949–1979. University of California Press. 1995.

อาคารเหล่านี้ได้รับการออกแบบโดยคณะบุคลากรจากสถาบันออกแบบสถาปัตยกรรมปักกิ่ง ทำงานร่วมกับสำนักงานวางแผนปักกิ่งและกระทรวงการก่อสร้าง สถาปนิกได้ผสมผสานรูปแบบทางสถาปัตยกรรมพื้นฐานสามแบบเข้าด้วยกันอย่างเรียบง่าย ได้แก่ สมัยใหม่แบบสากล (International Style) สัจนิยมสังคมนิยม (Socialist Realism) ที่แสดงออกในสถาปัตยกรรมสตาลิน และรูปแบบประวัติศาสตร์นิยมที่อิงจากสถาปัตยกรรมจีนดั้งเดิมPeter G. Rowe, Seng Kuan. Architectural Encounters With Essence and Form in Modern China. MIT Press. 2002. 

โครงการสิบมหาอาคารได้เปลี่ยนโฉมกรุงปักกิ่ง อาคารใหม่เหล่านี้ซึ่งสร้างขึ้นอย่างยิ่งใหญ่และครบครันด้วยสิ่งอำนวยความสะดวกและบริการที่ทันสมัย ได้ช่วยสร้างและเผยแพร่ภาพลักษณ์ของ "จีนใหม่" ในวิสัยทัศน์ของเหมา เจ๋อตง โครงการดังกล่าวได้นิยามกรุงปักกิ่งขึ้นใหม่ให้เป็นเมืองที่ทันสมัยและร่วมสมัย เป็นส่วนหนึ่งของวิสัยทัศน์สังคมนิยมระหว่างประเทศในอนาคต และยังคงเป็นเอกลักษณ์ของจีนอย่างชัดเจน ที่สำคัญที่สุดคือการทำให้กรุงปักกิ่งเปรียบเสมือนเมืองหลวงของมหาอำนาจระดับโลกอื่น ๆ เช่น ลอนดอน วอชิงตัน ดี.ซี. และมอสโกthumb|วังวัฒนธรรมชาติพันธุ์
ในช่วงหลังมานี้ มีการรวบรวมรายชื่ออาคารสำคัญสิบแห่งของกรุงปักกิ่งที่สร้างขึ้นในช่วงทศวรรษที่ 1980, 1990 และ 2000 (จนถึงปัจจุบัน) อย่างต่อเนื่อง แม้ว่ารายชื่อดั้งเดิมในปี ค.ศ. 1959 จะยังคงได้รับการยกย่องว่าเป็นต้นแบบและนิยามที่ชัดเจนของแนวคิดนี้

 อาคาร 
thumb|สนามกีฬาผู้ใช้แรงงาน
thumb|พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติจีน
thumb|สถานีรถไฟปักกิ่ง
อาคารทั้ง 10 แห่ง ได้แก่The People's Daily. 聚焦中国55年：北京的十大建筑 (Focus on China's 55 years: the Ten Great Buildings of Beijing) . 2004-09-30.Beijing People's Government. 首都之窗 – 十大建筑 (Beijing Official Website – Ten Great Buildings) 
มหาศาลาประชาชน – ตั้งอยู่ทางด้านตะวันตกของจัตุรัสเทียนอันเหมิน เป็นสถานที่ประชุมของสภาประชาชนแห่งชาติ ซึ่งเป็นสภานิติบัญญัติสูงสุดของจีน และใช้สำหรับพิธีการอื่น ๆ
พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติจีน – เดิมชื่อพิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์การปฏิวัติจีน ตั้งอยู่ทางด้านตะวันออกของจัตุรัสเทียนอันเหมินThe People's Daily. “十大建筑”：中国革命历史博物馆 ("Ten Great Buildings": China Revolutionary History Museum) . 2004-09-30.
วังวัฒนธรรมชาติพันธุ์ – ตั้งอยู่ทางด้านเหนือของถนนฉางอานตะวันตก เป็นอาคารขนาดกลางที่ผสมผสานองค์ประกอบการออกแบบแบบดั้งเดิมของจีน ได้รับรางวัลมากมายในฐานะตัวอย่างของการออกแบบสไตล์จีนสมัยใหม่The People's Daily. “十大建筑”：民族文化宫 ("Ten Great Buildings": Nationalities Cultural Palace) . 2004-09-30.
สถานีรถไฟปักกิ่ง – ออกแบบโดยสถาปนิก หยาง ถิงเป่า และเฉิน เติ้งอ้าว เคยเป็นสถานีรถไฟโดยสารสมัยใหม่ที่ใหญ่ที่สุดในจีนThe People's Daily. “十大建筑”：北京火车站 ("Ten Great Buildings": Beijing Railway Station) . 2004-09-30. ให้บริการรถไฟภายในประเทศและระหว่างประเทศหลายสาย รวมถึงบริการไปยังมอสโก อูลานบาตาร์ และเปียงยางBeijing railway station, 北京站 – 历史的回顾 (Beijing Station – Looking back on history)  สร้างขึ้นเพื่อทดแทนสถานีรถไฟปักกิ่งเดิมที่เฉียนเหมิน ใกล้กับจัตุรัสเทียนอันเหมิน ซึ่งสร้างขึ้นเมื่อปี ค.ศ. 1901Beijing railway station, 北京站 – 车站概况 (Beijing Station – Station overview)  
สนามกีฬาผู้ใช้แรงงาน – เป็นสนามกีฬาอเนกประสงค์ เคยเป็นเจ้าภาพการแข่งขันกีฬาแห่งชาติครั้งแรกของจีน ได้รับการปรับปรุงครั้งสุดท้ายในปี ค.ศ. 2004 ปัจจุบันมีความจุ 66,161 ที่นั่งThe People's Daily. “十大建筑”：北京工人体育场 ("Ten Great Buildings": Beijing Workers' Stadium) . 2004-09-30. ถูกทุบทิ้งในปี ค.ศ. 2020 และสร้างขึ้นใหม่เป็นสนามฟุตบอลเฉพาะทางในปี ค.ศ. 2022
หอนิทรรศการเกษตรแห่งชาติ – นายกรัฐมนตรีโจว เอินไหล เป็นผู้กำกับดูแลการวางแผนอาคารนี้ ใช้งานครั้งแรกในปี ค.ศ. 1959 เพื่อจัดแสดงนิทรรศการความสำเร็จด้านการเกษตรแห่งชาติครบรอบ 10 ปีThe People's Daily. “十大建筑”：全国农业展览馆 ("Ten Great Buildings": National Agriculture Exhibition Hall) . 2004-09-30.
บ้านรับรองเตี้ยวยฺหวีไถ – กลุ่มโรงแรมและบ้านรับรองที่สร้างอยู่บนพื้นที่ของสวนอายุ 800 ปีย้อนกลับไปถึงราชวงศ์จิน ผสมผสานองค์ประกอบการออกแบบสถาปัตยกรรมสวนจีนแบบดั้งเดิมThe People's Daily. “十大建筑”：钓鱼台国宾馆 ("Ten Great Buildings": Diaoyutai State Guesthouse) . 2004-09-30.Diaoyutai State Guesthouse. 楼苑详介 (Building details) เดิมสงวนไว้สำหรับบุคคลสำคัญและเจ้าหน้าที่พรรคที่มาเยือน (โดยเฉพาะอย่างยิ่ง เจียง ชิง ภรรยาของเหมา เจ๋อตง) ปัจจุบันเปิดให้ประชาชนเข้าชม
โรงแรมหมินจู๋ – ตั้งอยู่บนถนนฉางอานตะวันตก เคยเป็นเจ้าภาพให้กับคณะผู้แทนต่างประเทศจำนวนมาก และมักใช้สำหรับการแถลงข่าวThe People's Daily. “十大建筑”：民族饭店 ("Ten Great Buildings": Minzu Hotel) . 2004-09-30.
โรงแรมชาวจีนโพ้นทะเล – โรงแรมชาวจีนโพ้นทะเลเดิมถูกทุบทิ้งในทศวรรษที่ 1990The People's Daily. “十大建筑”：华侨大厦 ("Ten Great Buildings": Overseas Chinese Hotel) . 2004-09-30. อาคารใหม่บนพื้นที่เดียวกันปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งของเครือโรงแรมไพรม์Prime Hotel. Prime Hotel Beijing 
พิพิธภัณฑ์ทหารปฏิวัติประชาชนจีน – ตั้งอยู่บนถนนฟู่ซิง ในกรุงปักกิ่ง เป็นพิพิธภัณฑ์สงครามขนาดใหญ่เพียงแห่งเดียวในจีน การจัดแสดงเน้นไปที่สงครามในศตวรรษที่ 20 โดยเฉพาะสงครามกลางเมืองจีน แต่ยังครอบคลุมถึงสงครามและอาวุธโบราณและสมัยใหม่อื่น ๆBeijing People's Government. 首都之窗 – 中国革命军事博物馆  (Beijing Official Website – Chinese People's Revolutionary Military Museum)  อาคารหลักสูง 7 ชั้นที่ตรงกลางและมียอดแหลม ปีกด้านข้างทียื่นออกไปทั้งสองข้างสูง 4 ชั้นPeople's Liberation Army Daily. 军事博物馆简介 (Introduction to the Military Museum) 

 สถาปัตยกรรม