wannaphong/clean_thaiwikipedia huggingface dataset:
# พญาไชยกร
พญาไชยกรวรวุธ สุวรรณฤทธิ์. (2543). ประวัติศาสตร์เมืองกาญจนบุรี. กรุงเทพฯ: โอเดียนสโตร์. น. 43.  หรือ พระยาไชยกรจตุพร ศิริสัมพันธ์. (2547). ประมวลข้อมูลเกี่ยวกับจารึกพ่อขุนรามคำแหง. กรุงเทพฯ: สำนักหอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร. น. 218.  สันนิษฐานว่าอาจเป็นนามของผู้สร้างหรือนามของประติมากรรมบุคคลรูปเหมือนเจ้าของปราสาทหรือผู้สร้างปราสาทเมืองสิงห์และน่าจะเป็นบุคคลในเมืองสิงห์ที่ได้รับแต่งตั้งให้เป็นผู้ปกครองหรือเจ้าเมืองปกครองกลุ่มชนที่อาศัยอยู่บริเวณปราสาทเมืองสิงห์รวมถึงกลุ่มชนที่ใช้ภาษาไทย โดยพิจารณาจากพระราโชบายการปกครองในสมัยพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 ซึ่งแผ่อิทธิพลจากอาณาจักรขอมเมืองพระนครเข้ามาถึงบริเวณดินแดนแห่งนี้อันเป็นที่ตั้งของประเทศไทยในปัจจุบัน

 การค้นพบ 
นาม พญาไชยกร เป็นภาษาไทยสมัยพุทธศตวรรษที่ 18ก่องแก้ว วีระประจักษ์. (2530). "จารึกปราสาทเมืองสิงห์," ศิลปากร, 31(1)(มีนาคม-เมษายน, 2530): 52. . ปรากฏที่ขอบแท่นฐานประติมากรรมบุคคล จารึกปราสาทเมืองสิงห์ (กจ.4) อายุพุทธศตวรรษที่ 18 อักษรขอม ภาษาไทยจารึกปราสาทเมืองสิงห์.  ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน). สืบค้นเมื่อ 19 พฤษภาคม 2568. โดยระพีศักดิ์ ชัชวาลย์ หัวหน้าโครงการอุทยาทประวัติศาสตร์เมืองสิงห์ จังหวัดกาญจนบุรี เมื่อวันที่ 4 พฤษภาคม พ.ศ. 2521 ก่องแก้ว วีระประจักษ์ กรมศิลปากร ถอดคำจารึกได้ว่า "พฺรญาไชยกร" อ่านเป็นคำไทยว่า พญาไชยกรเนตร สกุณา. (2530). แดนดินถิ่นสวรรค์. กรุงเทพฯ: สตูดิโออาร์ต. น. 20.  หรือพระยาไชยกรเดชดนัย ศุภศิลปเลิศ. (2566). ภูมิทัศน์วัฒนธรรมของเมืองโบราณที่ได้รับอิทธิพลเขมรสมัยบายนพื้นที่ภาคกลางตอนล่างและภาคตะวันตกของประเทศไทย. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต (โบราณคดี) มหาวิทยาลัยศิลปากร. น. 241. เข้าถึงได้จาก: http://ithesis-ir.su.ac.th/dspace/handle/123456789/5047.คอลัมน์หัวใจไทย: อุทยานประวัติศาสตร์เมืองสิงห์. (29 สิงหาคม 2556). Komchadluek.net. เข้าถึงได้จาก: https://www.komchadluek.net/kom-lifestyle/166916. ปัจจุบันรูปประติมากรรมบุคคลพลัดหายไปจากฐานแล้วกุลทรัพย์ เกษแม่นกิจ และก่องแก้ว วีระประจักษ์. (2529). จารึกในประเทศไทย เล่ม 4: อักษรขอม พุทธศตวรรษที่ 17–18. กรุงเทพฯ: หอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร. น. 155.  :– "พฺรญาไชยกร คำอ่าน พระยาไชยกร"

 ในวัฒนธรรมสมัยนิยม 
 วรรณกรรมไทยเรื่อง ลูกทาส ปรากฏตัวละครชื่อพระยาไชยกรลูกทาส เรื่องย่อ ตอนที่ 5 [ 17 มี.ค. 57 ]. Sanook.com. สืบค้นเมื่อ 19 พฤษภาคม 2568. เข้าถึงได้จาก: https://www.sanook.com/movie/37275/. (ไชยากร) ต่อมีการนำไปสร้างเป็นละครโทรทัศน์ มีนักแสดงรับบทพระยาไชยกรหลายบุคคล
# ติเลาราโกฏ
ติเลาราโกฏ (Tilaurakot) เป็นย่านและแหล่งโบราณคดีในเทศบาลกบิลพัสดุ์ อำเภอกบิลพัสดุ์ จังหวัดลุมพินี ทางตอนใต้ของประเทศเนปาล อดีตพื้นที่คณะกรรมการพัฒนาหมู่บ้าน มีประชากรตามสำมะโนปี 1991 อยู่ที่ 5684 คน 944 หชังคาเรือน ติเลาราโกฏตั้งอยู่บนฝั่งของแม่น้ำพนาคงคา
 ตั้งอยู่ห่างไป  จากมายาเทวีมหามนเทียรในลุมพินีวัน และ  ทางใต้ของนิคาลีสาคร 

เป็นที่ตั้งข้อสันนิษฐานว่าติเลาราโกฏอาจเป็นนครโบราณกบิลพัสดุ์ในสมัยศากยะ ที่ซึ่งมีความสำคัญในพุทธประวัติของพระโคตมพุทธเจ้า รัฐบาลเนปาลขึ้นทะเบียนแหล่งโบราณคดีที่ติเลาราโกฏเป็นแหล่งมรดกโลกเบื้องต้นกับยูเนสโกในปี 1996 ในชื่อ ติเลาราโกฏ ซากโบราณคดีของอดีตอาณาจักรโบราณศกายะTilaurakot, the archaeological remains of ancient Shakya Kingdom

แหล่งโบราณคดีนี้ถือเป็นหนึ่งในซากนครโบราณยุคแรก ๆ ที่มีสภาพดีที่สุดในเอเชียใต้
# ปุษปคิริวิหาร
ปุษปคิริ (โอริยา: ପୁଷ୍ପଗିରି) เป็นมหาวิหารพุทธโบราณตั้งอยู่บนเนินเขาลางคุริ ในอำเภอยาชปุระ รัฐโอฑิศา ประเทศอินเดีย ปรากฏหลักฐานการกล่าวถึงในบันทึกของภิกษุเสวียนจ้าง  และในเอกสารทางประวัติศาสตร์อื่น ๆ แหล่งโบราณคดีที่ปุษปคิริประกอบด้วยสิ่งปลูกสร้างมากมาย ตลอดจนสถูป โบราณวัตถุ และประติมากรรม การขุดค้นบนเขาลางคุริระหว่างปี 1996-2006 นำไปสู่การค้นพบหลักฐานจารึกที่บรรยายแหล่งนี้ว่ามีชื่อ ปุษฺป สภรฺ คิริย จึงเชื่อว่าเป็นสถานที่เดียวกับปุษปคิริวิหารในบันทึกโบราณ ปัจจุบันแหล่งโบราณคดีที่ลางคุริเปิดเป็นสถานที่ท่องเที่ยว และถือเป็นสถานที่ในการศึกษาค้นคว้าทางโบราณคดี

การที่ภิกษุเสียนจ้างเดินทางจาริกมาที่นี่ในอดีตบ่งบอกว่าปุษปคิริเป็นพุทธศาสนสถานสำคัญในอินเดียโบราณ และเชื่อว่าเป็นแหล่งศึกษาศาสนาพุทธที่สำคัญ เช่นเดียวกับทั้งนาลันทา, วิกรมศิลา, โอทันตปุรี, ตักษศิลา และ วัลลภี มียุคสมัยรุ่งเรืองระหว่างคริสต์ศตวรรษที่ 3-11 ในบันทึกของภิกษุเสวียนจ้าง บรรยายไว้ว่าได้เดินทางมายังสังฆารามนามว่า Pu-se-p'o-k'i-li ตั้งอยู่ทางใต้ของอินเดีย นักวิชาการเช่น สตานีสลัส ยูเลียน และ ซามูเอล บีล ฟื้นสภาพการจัดเรียงชื่อจาก Pu-se-po-k'i-li ว่าตรงกับ "ปุษปคิริ" ซึ่งตั้งอยู่ในดินแดน โอตะ หรือ "อุทระ" ซึ่งตรงกับอาณาจักรโอทระ ปัจจุบันคือรัฐโอริสาในประเทศอินเดีย
# ดาเรนิโมะฮาตาเซไนโยะ
ดาเรนิโมะฮาตาเซไนโยะ  เป็นซิงเกิลภาษาญี่ปุ่นที่ 5 (นับเป็นที่ 4) โดยทูเอเอ็ม บอยแบนด์สัญชาติเกาหลีใต้ เผยแพร่ในวันที่ 5 ธันวาคม ค.ศ. 2012 ในสามฉบับที่ต่างกัน

แทร็กนี้เป็นซิงเกิลญี่ปุ่นต้นฉบับที่สอง

รายการ
# หินอัคนีมวลไพศาล
หินอัคนีมวลไพศาล  คือ หินอัคนีแทรกซอนขนาดใหญ่ (เรียกอีกอย่างว่า หินอัคนีระดับลึก) ที่มีพื้นที่ใหญ่กว่า 100 ตารางกิโลเมตร ที่เกิดขึ้นจากหินหนืดที่เย็นตัวลงในส่วนลึกของเปลือกโลก โดยทั่วไปแล้วหินอัคนีมวลไพศาลมักประกอบด้วยหินประเภทหินเฟลสิกหรือหินชนิดเป็นกลาง เช่น หินแกรนิต ควอตซ์มอนโซไนต์ หรือหินไดออไรต์
# อัน แจ-อุก
อัน แจ-อุก (เกิด 30 ตุลาคม ค.ศ. 1971) เป็นนักแสดงและนักร้องชายชาวเกาหลีใต้

 อาชีพ 
อัน แจ-อุกใช้ชีวิตในวัยเด็กส่วนใหญ่ในบ้านเกิดของเขา ในเขตโดนัมดง ในกรุงโซล ก่อนที่จะสำเร็จการศึกษาจากสถาบันศิลปะโซล ซึ่งเขาเรียนเอกการละคร หลังจากสำเร็จการศึกษาในปี ค.ศ. 1994 อันได้เข้าสู่วงการการแสดงครั้งแรกใน Song of a Blind Bird ซึ่งสร้างจากเรื่องจริง จากนั้นจึงได้แสดงบทสมทบในละครโทรทัศน์หลายเรื่องในช่วงปี 1995–96 เช่น Hotel และ Their Embrace ในปี ค.ศ. 1997 เขาและนักแสดงร่วมอย่างชเว จิน-ซิลโด่งดังจากละครยอดนิยมเรื่อง ลิขิตแห่งดวงดาว ซึ่งได้รับเรตติ้งมากกว่า 49% ไม่เพียงแต่จุดประกายเทรนด์ทรงผม แฟชั่น และผลิตภัณฑ์ที่นำเสนอในซีรีส์เท่านั้น อันกลายเป็นดาราชื่อดังของเกาหลีและความนิยมของเขาขยายไปยังจีน ญี่ปุ่น และประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

ลิขิตแห่งดวงดาว ยังเป็นจุดเริ่มต้นอาชีพนักร้องของอันเช่นกัน เพลง Forever ซึ่งนำเสนอในช่วงตอนจบของซีรีส์ระหว่างคอนเสิร์ตของตัวละครคัง มิน-ฮี กลายเป็นเพลงไตเติ้ลในอัลบั้มเปิดตัวของเขา และมียอดขายมากกว่า 700,000 ชุด เขาแต่งเพลงและร้องเพลงมาตลอดหลายปีที่ผ่านมา โดยจัดคอนเสิร์ตมากมายในญี่ปุ่นและจีน และออกอัลบั้มเช่น Memories และ Reds in Ahn Jae-wook

ในปี ค.ศ. 1998 เขาได้แสดงนำในภาพยนตร์สามเรื่อง ได้แก่ Rub Love กับอี จี-อึน, Tie a Yellow Ribbon กับคิม ฮเย-ซู และ First Kiss กับชเว จี-อู แต่ไม่ประสบความสำเร็จในบ็อกซ์ออฟฟิศแม้ว่าเขาจะได้รับความนิยมในขณะนั้นก็ตาม เขายังแสดงใน Garden of Heaven ร่วมกับอี อึน-จู ในปี ค.ศ. 2003 และโปรเจ็กต์ภาพยนตร์เกาหลี-ญี่ปุ่นเรื่อง Triangle ในปี ค.ศ. 2009 อีกด้วย

ในทางกลับกัน อันมุ่งเน้นไปที่จอแก้วโดยปรากฏตัวในละครโทรทัศน์มากกว่า 10 เรื่องตั้งแต่ปลายทศวรรษ 1990 จนถึงตลอดทศวรรษ 2000 ในจำนวนนี้ก็มี Goodbye my love ที่แสดงร่วมกับคิม ฮี-ซุน, เชียร์สุดใจ นายกระจอก ที่แสดงร่วมกับแช ริม และ I Love You (หรือที่รู้จักในชื่อ Saranghae) ที่แสดงร่วมกับซอ จี-ฮเย

เมื่อเขาเข้าสู่วัยสี่สิบสถานะไอดอลของเขาก็ค่อย ๆ เปลี่ยนไปเมื่อมีนักแสดงรุ่นน้องเข้ามาในวงการจำนวนมาก อันก็กลับสู่รากฐานของเขาในฐานะนักแสดงละครเวทีอีกครั้งKwon, Mee-yoo (July 5, 2011). "Ahn Jae-wook returns with Jack the Ripper" . The Korea Times. Retrieved 3 April 2012. เขาเล่นเป็นแดเนียลใน Jack the Ripper (เวอร์ชันภาษาเกาหลีที่ดัดแปลงมาจากละครเพลง Jack Rozparovač ของเช็ก) ตั้งแต่ปี ค.ศ. 2009 ถึงปี ค.ศ. 2011Park, Min-young (July 11, 2011). "Musical fans get star-studded bonanza" . The Korea Herald. Retrieved 29 March 2012. จากนั้นก็กลับมารับบทเดิมอีกครั้งในละครเพลงที่กรุงโตเกียว ประเทศญี่ปุ่นในปี ค.ศ. 2012

เพื่อเป็นการฉลองครบรอบ 50 ปีของสถานีโทรทัศน์เอ็มบีซี อันได้แสดงนำในละครแนวย้อนยุคเรื่อง Lights and Shadows ในปี ค.ศ. 2011 ละครแนวดรามาที่เน้นเรื่องราวธุรกิจบันเทิงของเกาหลีในช่วงยุค 1960 ถึง 1980 ครองอันดับ 1 ในช่วงเวลาออกอากาศติดต่อกัน 20 สัปดาห์

ต่อมาอันก็ได้แสดงนำในละครเพลงเรื่อง Rudolf ที่เกาหลีเมื่อปี ค.ศ. 2012 ซึ่งเป็นเรื่องราวเกี่ยวกับอุบัติการณ์ที่ Mayerling ในปี ค.ศ. 1889 ที่เกี่ยวข้องกับอาร์ชดยุกรูด็อล์ฟ มกุฎราชกุมารแห่งออสเตรีย-ฮังการี

ในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 2013 อันได้เข้ารับการผ่าตัดสมองที่สหรัฐอเมริกาเนื่องจากมีเลือดออกใต้เยื่อหุ้มสมองชั้นกลาง หลังจากพักไปหนึ่งปี อันกลับมาทำงานในเดือนเมษายนปี ค.ศ. 2014 ด้วยละครเพลงเรื่อง Le Roi Soleil เขาเฉลิมฉลองครบรอบ 20 ปีในวงการบันเทิงโดยจัดคอนเสิร์ตชื่อ One Fine Day ในเดือนตุลาคม ค.ศ. 2014
# โอเดกาเกะ โคซาเมะ
เป็นซีรีส์มังงะญี่ปุ่น เขียนและวาดภาพโดย Penguin Box ตีพิมพ์ครั้งแรกในรูปแบบเว็บมังงะบนทวิตเตอร์ ในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2564 และต่อมาได้รับการนำไปตีพิมพ์โดยคาโดกาวะคอร์ปอเรชั่น และเอ็นเตอร์เบรน จากนั้นจึงเริ่มตีพิมพ์ในนิตยสาร อาโอกิชิ ของตนในเดือนตุลาคมของปีเดียวกัน ซีรีส์นี้ได้รับการรวบรวมเป็นเล่มทังโกบง จำนวน 5 เล่มโดย Chukei Publishing เมื่อเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2567 โดยออริจินัลเน็ตแอนิเมชัน (โอเอ็นเอ) โดยสตูดิโอเอ็งงิ ได้รับการเผยแพร่บนยูทูบ ตั้งแต่เดือนสิงหาคม พ.ศ. 2566 ถึงเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2567 ภาพยนตร์อนิเมะที่มีชื่อว่า เอกะ โอเดกาเกะ โคซาเมะ: โทไก โนะ โอโตโมดาจิ ซึ่งผลิตโดยเอ็งงิ มีกำหนดออกฉายในญี่ปุ่นในวันที่ 22 สิงหาคม พ.ศ. 2568

ตัวละคร

สื่อ
มังงะ

อนิเมะ
มีการประกาศสร้างเป็นอนิเมะเมื่อวันที่ 25 พฤษภาคม พ.ศ. 2566 ซีรีส์ออริจินัลเน็ตแอนิเมชัน (โอเอ็นเอ) ผลิตโดยสตูดิโอเอ็งงิ และกำกับโดยมารินะ มากิ, เขียนบทและควบคุมดูแลโดยฮิโรอากิ นางาชิมะ ออกแบบตัวละครโดยอาริซะ โยชิอิ และแต่งเพลงประกอบที่คาโดกาวะคอร์ปอเรชั่นโดยโยชิอากิ ฟูจิซาวะ เริ่มเผยแพร่บนยูทูบ ตั้งแต่วันที่ 1 สิงหาคม พ.ศ. 2566 ถึง 10 พฤษภาคม พ.ศ. 2567 เพลงประกอบอนิเมะเรื่องนี้คือ "โยริมิจิ" โดย คานะ ฮานาซาวะ

มีการประกาศโปรเจ็กต์อนิเมะเรื่องใหม่หลังจากตอนจบของซีรีส์เมื่อวันที่ 10 พฤษภาคม พ.ศ. 2567 ต่อมาได้มีการเปิดเผยว่าเป็นภาพยนตร์ที่ เอ็งงิ เป็นผู้ผลิตอีกครั้งและกำกับโดย จิฮิโระ คูมาโนะ โดยมีฮิโรอากิ นางาชิมะ กลับมาเขียนบทเช่นเดิม ออกแบบตัวละครโดย อายูมิ ทาเกอูจิ และโยชิอากิ ฟูจิซาวะ กลับมาแต่งเพลงประกอบ อีกครั้ง มีกำหนดเข้าฉายในโรงภาพยนตร์ญี่ปุ่นในวันที่ 22 สิงหาคม พ.ศ. 2568
# นกติ๊ดใหญ่
นกติ๊ดใหญ่ (ชื่อวิทยาศาสตร์: Parus major) เป็นนกเกาะคอนชนิดหนึ่งในวงศ์นกติ๊ด (Paridae) พบได้อย่างแพร่หลายและทั่วไปในทวีปยุโรป ตะวันออกกลาง เอเชียกลาง และทางตะวันออกของเขตพาลีอาร์กติกจนถึงแม่น้ำอามูร์ รวมถึงทางใต้ของแอฟริกาเหนือ โดยทั่วไปชนิดนี้มักอาศัยอยู่ตามพื้นที่ป่าทุกประเภท และมักไม่อพยพย้ายถิ่น เว้นแต่ในฤดูหนาวที่รุนแรง กระทั่งปี 2005 นกชนิดนี้มีการจัดกลุ่มรวมกับนกชนิดย่อยอื่น ๆ หลายชนิด แต่จากการศึกษาทางดีเอ็นเอ พบว่านกชนิดย่อยเหล่านั้นมีความแตกต่างกันอย่างชัดเจนจากนกติ๊ดใหญ่ จึงมีการแยกออกเป็น 2 ชนิดใหม่ ได้แก่ นกติ๊ดหลังเทาหรือนกติ๊ดแก้มขาว (Parus cinereus) พบในเอเชียใต้ และนกติ๊ดหลังสีไพล (Parus minor) พบในเอเชียตะวันออก แต่นกติ๊ดใหญ่ยังคงเป็นชนิดที่พบได้อย่างแพร่หลายที่สุดในสกุล Parus

นกติ๊ดใหญ่เป็นนกที่มีลักษณะเด่นชัด โดยที่หัวและคอมีสีดำ แก้มสีขาวเด่นชัด ส่วนหลังมีสีเขียวมะกอก และส่วนท้องมีสีเหลือง ลักษณะเหล่านี้อาจมีความแตกต่างกันเล็กน้อยในแต่ละชนิดย่อย ในช่วงฤดูร้อน นกชนิดเป็นนกที่กินแมลงเป็นหลัก แต่ในช่วงฤดูหนาวจะกินอาหารหลากหลายมากขึ้น รวมถึงสัตว์อื่น เช่น ค้างคาวขนาดเล็กที่จำศีลอยู่ด้วย เช่นเดียวกับนกติ๊ดชนิดอื่น นกติ๊ดใหญ่เป็นนกที่ทำรังในโพรง โดยปกติจะทำรังในโพรงไม้ เพศเมียจะออกไข่ประมาณ 12 ฟอง และเป็นฝ่ายฟักไข่เพียงลำพัง อย่างไรก็ตาม พ่อและแม่นกจะช่วยกันเลี้ยงลูกนกทั้งคู่ ในแต่ละปี และมักจะเลี้ยงลูกได้สองครอก ซึ่งรังของนกอาจถูกล่าโดยนกหัวขวาน กระรอก หรือเพียงพอน และอาจถูกรบกวนโดยหมัด ส่วนพ่อและแม่นกอาจเป็นเหยื่อของเหยี่ยวนกเขา นกติ๊ดใหญ่สามารถปรับตัวได้ดีต่อการเปลี่ยนแปลงของสิ่งแวดล้อมที่มนุษยสร้างขึ้น และเป็นนกที่พบเห็นได้บ่อยในสวนและสวนสาธารณะในเมือง นอกจากนี้ยังมีความสำคัญต่อการศึกษาชนิดในสาขาปักษีวิทยาอีกด้วย

อนุกรมวิธาน
นกติ๊ดใหญ่ได้รับการบรรยายและตั้งชื่อวิทยาศาสตร์ในชื่อปัจจุบันโดยคอล ลินเนียในปี 1758 ในหนังสือ Systema Naturae ฉบับตีพิมพ์ครั้งที่ 10 ชื่อวิทยาศาสตร์มาจากภาษาละติน parus หมายถึง "นกติ๊ด" และ maior หมายถึง "ใหญ่กว่า" ฟรานซิส วิลลัฟบี (Francis Willughby) เคยใช้ชื่อนี้มาแล้วในศตวรรษที่ 17

alt= Bird with similar markings to great tit, but colours washed out and greyer, drinks from a leaking tap|thumb|left|ชนิดย่อยทั้ง 11 ชนิดของนกติ๊ดหลังเทาเคยจัดรวมไว้กับนกติ๊ดใหญ่ แต่จากการศึกษาด้านพันธุกรรมและชีวสวนศาสตร์เมื่อไม่นานนี้ พบว่ากลุ่มนกดังกล่าวมีความแตกต่างกันอย่างชัดเจน จึงจัดให้เป็นชนิดที่แยกจากกันในปัจจุบัน

เชิงอรรถและอ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น

 RSPB page
 Song sample
 BBC fact file
 Ageing and sexing (PDF; 2.5 MB) by Javier Blasco-Zumeta & Gerd-Michael Heinze 
 Feathers of great tit (Parus major) 
 Great tit videos, photos & sounds on the Internet Bird Collection
 Titbox and the jay - video
# โจเอล (เดอะลาสต์ออฟอัส)
โจเอล มิลเลอร์  เป็นตัวละครในซีรีส์วิดีโอเกม เดอะลาสต์ออฟอัส ที่พัฒนาโดยบริษัทนอตีด็อก โดยในเกม เขารับบทโดยทรอย เบเคอร์ผ่านการแสดงด้วยการจับการเคลื่อนไหวและการพากย์เสียง ส่วนในเวอร์ชันซีรีส์โทรทัศน์ เขารับบทโดยเปโดร ปัสกัล ในเกมภาคแรก เดอะลาสต์ออฟอัส (2013) โจเอลเป็นตัวเอกหลักของเรื่อง โดยมีภารกิจในการพาเอลลี เด็กสาวผู้มีภูมิต้านทานต่อการติดเชื้อ เดินทางข้ามประเทศสหรัฐอเมริกาที่ล่มสลายจากโรคระบาด เพื่อหวังสร้างยารักษา เขายังปรากฏตัวสั้น ๆ ในเนื้อหาเสริมที่ดาวน์โหลดได้ชื่อว่า เดอะลาสต์ออฟอัส: เลฟต์บีไฮนด์ (2014) อีกด้วย ในเกมภาคสอง เดอะลาสต์ออฟอัส พาร์ต II (2020) โจเอลถูกฆ่าโดยหญิงสาวชื่อแอบบี้ ซึ่งเป็นลูกสาวของชายที่เขาเคยฆ่าในภาคแรก เหตุการณ์นี้ทำให้เอลลีต้องการล้างแค้นให้เขา

โจเอลเป็นตัวละครที่ถูกสร้างขึ้นโดยนีล ดรักแมนน์ ผู้อำนวยการฝ่ายสร้างสรรค์และนักเขียนบทของ เดอะลาสต์ออฟอัส การคัดเลือกนักแสดงสำหรับตัวละครนี้เป็นกระบวนการที่ละเอียดมาก เนื่องจากความสัมพันธ์ของโจเอลกับเอลลีเป็นหัวใจหลักของเกม การพัฒนาเกมภาคแรกจึงเน้นไปที่จุดนี้เป็นหลัก โดยองค์ประกอบอื่น ๆ ถูกพัฒนาขึ้นตามมา ทรอย เบเคอร์มีส่วนในการสร้างบุคลิกของโจเอลให้มีมิติทางอารมณ์มากกว่าที่วางไว้แต่แรก ดรักมันน์ต้องการให้ผู้เล่น โดยเฉพาะพ่อแม่ รู้สึกเชื่อมโยงกับโจเอลผ่านความสัมพันธ์ระหว่างเขากับเอลลี่ เขามองว่าโจเอลเป็นตัวละครที่มีความซับซ้อนทางศีลธรรม สำหรับภาคสอง ดรักแมนน์รู้สึกว่าเส้นทางของตัวละครโจเอลได้สิ้นสุดลงแล้วหลังจากเกมภาคแรก และการตายของเขาก็เป็นแกนหลักที่สำคัญของกระบวนการพัฒนาเกมในภาคนี้

ตัวละครโจเอลได้รับเสียงชื่นชมอย่างมากจากนักวิจารณ์ โดยเฉพาะเคมีที่เขามีกับเอลลี รวมถึงความน่าชื่นชอบและความซับซ้อนของตัวละคร การแสดงของเบเคอร์ในทั้งสองภาคของเกมได้รับคำชมเป็นอย่างสูง และคว้ารางวัลรวมถึงการเสนอชื่อเข้าชิงหลายรางวัล ในเวอร์ชันซีรีส์โทรทัศน์ การแสดงของปัสกัลก็ได้รับเสียงชื่นชมในทำนองเดียวกัน และได้รับรางวัลเช่นกัน
# สมเด็จพระอภิสิริสุคนธามหาสังฆราชาธิบดี (บัวร์ กรี)
สมเด็จพระอภิสิริสุคนธามหาสังฆราชาธิบดี (บัว กรี) (เขมร:  សម្តេច ព្រះ អភិសិរី សុគន្ធា មហាសង្ឃរាជាធិបតី បួរ គ្រី) (11 มกราคม พ.ศ.2488 - ปัจจุบัน)  ทรงเป็นสมเด็จพระสังฆราช องค์ที่ 8 คณะธรรมยุติกนิกาย ในราชอาณาจักรกัมพูชา และทรงดำรงสมณศักดิ์อยู่ในปัจจุบัน

 ช่วงต้นพระชนม์ชีพ 
ประสูติในแขวงพระตะบอง และทรงอุปสมบทเป็นพระภิกษุในปี พ.ศ. 2506 ช่วงปฐมวัยในสมณเพศ ทรงอุทิศพระองค์ในการศึกษาพระไตรปิฎกภาษาบาลี ต่อมาได้ทรงดำรงตำแหน่งเลขานุการฝ่ายจิตวิญญาณแห่งแม่น้ำโขง และได้รับแต่งตั้งให้เป็นเจ้าอาวาสวัดแห่งหนึ่งบริเวณชายแดนไทย–กัมพูชา

 การลี้ภัยประเทศฝรั่งเศส 
ภายหลังการเรืองอำนาจของเขมรแดงในปี พ.ศ. 2518 ประเทศกัมพูชาตกอยู่ในห้วงแห่งความทุกข์ยากและความรุนแรง การดำรงอยู่ของคณะสงฆ์กัมพูชาจึงตกอยู่ในภาวะวิกฤติ พระองค์ทรงสามารถลี้ภัยมายังประเทศฝรั่งเศสได้ในปี พ.ศ. 2519 และในปีถัดมา พ.ศ. 2520 ได้ทรงสถาปนาสมาคมพุทธศาสนิกชนเขมร (Association Bouddhique Khmer) ขึ้น พร้อมด้วยหมู่พระภิกษุและคฤหัสถ์ชาวเขมรผู้ลี้ภัย ต่อมาพระพุทธศาสนิกชนได้ขยายตัวขึ้น จนนำไปสู่การก่อตั้งวัดเขมราราม (Vatt Khémararam) ณ เมืองเกรเตย์ (Créteil) ชานกรุงปารีส ในปี พ.ศ. 2523 และในปี พ.ศ. 2525 ทรงสถาปนามูลนิธิ “ความช่วยเหลือพุทธสากล” (Secours Bouddhique International) ซึ่งเป็นองค์การการกุศลอิสระจากวัด เพื่อช่วยเหลือผู้ลี้ภัยจากเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

 การได้รับการสถาปนาเป็นสมเด็จพระสังฆราช 
สมเด็จพระนโรดม สีหนุ ทรงสถาปนาขึ้นดำรงสมณศักดิ์ “สมเด็จพระองค์ครู” (เขมร: សម្តេចព្រះអង្គគ្រូ) ในปี พ.ศ. 2530 และภายหลังการลงนามในความตกลงสันติภาพกรุงปารีส เมื่อปี พ.ศ. 2534 พระบาทสมเด็จพระนโรดม สีหนุ ได้ทรงสถาปนาให้ทรงดำรงตำแหน่งประมุขคณะธรรมยุติกนิกายแห่งราชอาณาจักรกัมพูชา พร้อมถวายพระราชสมัญญานามว่า “สมเด็จพระสุคนธาธิบดี” (เขมร: សម្តេចព្រះសុគន្ធាធិបតី)

 พระกรณียกิจด้านสังคมและศาสนา 
ภายหลังจาก พ.ศ. 2534 เสด็จกลับสู่ราชอาณาจักรกัมพูชาโดยเสมอ เพื่อทรงมีพระกรณียกิจในการฟื้นฟูและพัฒนาสถานศึกษาและวัดในคณะธรรมยุติกนิกาย ซึ่งปัจจุบันมีวัดธรรมยุติกว่า 150 แห่งทั่วประเทศ ในปี พ.ศ. 2538 ทรงสถาปนา สถาบันพุทธศาสนา พระสีหนุธรรมธิราช (Preah Sihanouk Dhammadhiraj Buddhist Institute) โดยมีพระราชประสงค์เพื่อให้การศึกษาและอบรมวิชาชีพแก่เยาวชนยากไร้ของกัมพูชา ฟื้นฟูพระธรรมวินัย และปลูกฝังวัฒนธรรมประเพณีเขมรแก่เยาวชนกัมพูชา ยังทรงมีบทบาทสำคัญในการส่งเสริมบทบาทของพระสงฆ์ในการเผยแพร่ความรู้เกี่ยวกับโรคเอดส์ ทรงเข้าร่วมอภิปรายในเวทีนานาชาติด้านสาธารณสุข และส่งเสริมให้วัดเป็นศูนย์กลางในการให้ความรู้แก่ประชาชน นอกจากนี้ ยังทรงมีพระกรณียกิจในการรณรงค์ป้องกันการติดยาเสพติดและบุหรี่ในประเทศกัมพูชาอีกด้วย

 เฉลิมพระนาม 
ใน พ.ศ. 2550 ฐานะที่ทรงดำรงสมณศักดิ์เป็นสมเด็จพระสังฆราชแห่งคณะธรรมยุติกนิกาย สมณนามอย่างเป็นทางการของพระองค์คือ: สมเด็จพระอภิสิริสุคนธามหาสังฆราชาธิบดี (บาลี: Abhisirī Sugandhā Mahāsangharājādhipati) (เขมร: សម្តេច ព្រះ អភិសិរី សុគន្ធា មហាសង្ឃរាជាធិបតី) ซึ่งมีความหมายว่า “ผู้ทรงไว้ซึ่งบุญญาธิการอันสูงส่งและศีลาจารวัตรอันบริสุทธิ์ เป็นมหาสังฆราชาธิบดีผู้เป็นใหญ่” ในการติดต่อเป็นลายพระหัตถ์กับสมเด็จพระนโรดม สีหนุ พระองค์ทรงใช้นามย่อในคำลงท้ายว่า: สมเด็จพระสังฆราช (เขมร: សម្តេច ព្រះ សង្ឃរាជ)

 สมณศักดิ์ 

 พ.ศ. 2530  เป็น สมเด็จพระองค์ครู
 พ.ศ. 2534 เป็น สมเด็จพระสุคนธาธิบดี สมเด็จพระสังฆราชฝ่ายธรรมยุติกนิกาย
 พ.ศ. 2550 เป็น สมเด็จพระอภิสิริสุคนธามหาสังฆราชาธิบดี กิตติอุทเทศบัณฑิต สมเด็จพระสังฆราชฝ่ายธรรมยุติกนิกาย
# รักนี้ให้นาย
รักนี้ให้นาย เป็นละครโทรทัศน์ไทยแนวดรามาที่เป็นการสร้างใหม่จากละครชายรักชายของญี่ปุ่นเรื่อง Ossan's Love นำแสดงโดยพิรพัฒน์ วัฒนเศรษสิริ, สหภาพ วงศ์ราษฎร์ และชาคริต แย้มนาม ออกอากาศทางช่องจีเอ็มเอ็ม 25 ระหว่างวันที่ 6 มกราคม ถึง 24 มีนาคม พ.ศ. 2568

 เรื่องย่อ 
เฮง (พิรพัฒน์ วัฒนเศรษสิริ) เป็นที่ปรึกษาด้านอสังหาริมทรัพย์ที่ชีวิตของเขาพลิกผันอย่างสิ้นเชิงเมื่อ ชิชา (พลอยนิรา หิรัญทวีศิลป์) เพื่อนสาวสมัยเด็กสารภาพรักกับเขา ขณะที่ คงเดช (ชาคริต แย้มนาม) เจ้านายกับ โมโม่ (สหภาพ วงศ์ราษฎร์) เพื่อนร่วมบ้านต่างก็ประกาศรักกับเขา ก่อให้เกิดความรักสามเส้าอันวุ่นวาย

 นักแสดงและตัวละคร 
 นักแสดงหลัก ตัวละคร  นักแสดง หรัณย์ ธนหิรัญกิจ 
(เฮง) พิรพัฒน์ วัฒนเศรษสิริ หทัยนัทธ์ นันทเจริญสกุล (โมโม่) สหภาพ วงศ์ราษฎร์ คงเดช อรรถเศรษฐากุล ชาคริต แย้มนาม นักแสดงสมทบ ชนิศา ปรีดาศิริกุล 
(ชิชา) พลอยนิรา หิรัญทวีศิลป์ทยากร ธาดาวงศ์ 
(เท็น)ทินพันธ์ ตันตุ้ยถิรกร ปรีดาศิริกุล 
(ถั่วงอก)ณัฐรัชต์ ก้อนแก้วนรุตม์ จิรวราพงศ์ 
(นิวเยียร์)พุติพัฒน์ พุทโธนะโมชัยณารินดา อรรถเศรษฐากุล
(เฌอเอม)ณัชชา เชื้อแดงมนวดี นิธิธราสกุล
(เหมี่ยว)วรินดา ดำรงผล
# สมเด็จพระธรรมลิขิต (แก อุก)
สมเด็จพระธรรมลิขิต (แก อุก) (เขมร:  សមេ្តចព្រះធម្មលិខិត) (พ.ศ. 2395 - พ.ศ. 2480) ดำรงสมณศักดิ์เป็นสมเด็จพระสังฆราชฝ่ายคณะมหานิกายแห่งราชอาณาจักรกัมพูชา พระองค์ที่ 2

 พระประวัติ 
ณ บ้านกรอว์เขียว อำเภอพญาเลอ จังหวัดกันดาล พระบิดาทรงพระนามว่า เก พระมารดาทรงพระนามว่า มา และทรงเป็นหลานของสมเด็จเจ้าฟ้าปก เมื่อทรงมีพระชนมายุ 10 พรรษา ในปีวอก ตรีศก พุทธศักราช 2404 พระบิดามารดาได้นำไปฝากเรียนหนังสือที่วัดรัมดูล อำเภออุดงค์ จังหวัดกำปงสปือ ภายใต้การอุปถัมภ์ของ สมเด็จพระโพธิวงศ์ เมื่อทรงมีพระชนมายุ 15 พรรษา ในปีฉลู สัปตศก พ.ศ. 2409 ทรงผนวชเป็นสามเณร ณ วัดรัมดูล อำเภออุดงค์ จังหวัดกำปงสปือ ต่อมาเมื่อพระชนมายุครบ 22 พรรษา ในปีวอก จัตวาศก พ.ศ. 2416 ได้ทรงอุปสมบทเป็นพระภิกษุ ณ วัดอุณาโลม โดยมี สมเด็จพระมหาสังฆราช นิล เตียง เป็นพระอุปัชฌาย์ เมื่อมีพระชนมายุ 64 พรรษา ในปีขาล ฉศก พ.ศ. 2458 ได้รับการแต่งตั้งเป็น พระสังฆนายกสมัชชา (รักษาการ) ต่อมาเมื่อพระชนมายุ 75 พรรษา ในปีระกา สำเร็จศก พ.ศ. 2472 ทรงได้รับการสถาปนาเป็น สมเด็จพระธรรมลิขิต สังฆนายก สิริมหาสังฆกิจ แห่งคณะมหานิกาย และทรงดำรงตำแหน่งพระสังฆนายกเป็นเวลา 15 ปี

 สิ้นพระชนม์ 
เมื่อทรงมีพระชนมายุ 86 พรรษา ในปีจอ อัฐศก พ.ศ. 2480 (ค.ศ. 1936) สิ้นพระชนม์ เมื่อวันเสาร์ แรม 2 ค่ำ เดือนเจษฐ์ ปีจอ เวลา 20 นาฬิกา 30 นาที ณ วัดอุณาโลม กรุงพนมเปญ

 สมณศักดิ์ 

 พ.ศ. 2416 เป็น พระแก อุก อินฺทตฺเถโร
 พ.ศ. 2458 เป็น พระสังฆนายกสมัชชา (รักษาการแทนสมเด็จพระสังฆราช) 
 พ.ศ. 2472 เป็น สมเด็จพระธรรมลิขิต สังฆนายก สิริมหาสังฆกิจ สมเด็จพระสังฆราชแห่งคณะมหานิกาย
# โอฮานา
โอฮานา  เป็นคำภาษาฮาวายที่มีความหมายว่า "ครอบครัว" (มีความหมายที่ครอบคลุมถึงการเป็นครอบครัวทางสายเลือด การรับเลี้ยง หรือการเป็นครอบครัวโดยสมัครใจ) คำนี้เป็นคำร่วมเชื้อสายกับคำในภาษามาวรีว่า  ที่มีความหมายว่า "รัง" รากศัพท์  หมายถึงรากหรือหัวของ  หรือเผือก (อาหารหลักในฮาวาย) ซึ่งชาวฮาวายพื้นเมืองถือว่าเป็นบรรพบุรุษทางจักรวาลวิทยา

ในภาษาเฉพาะวงการอสังหาริมทรัพย์ของฮาวายร่วมสมัย คำว่า " unit"  เป็นห้องชุดรอง (secondary suite) ประเภทหนึ่ง  เป็นส่วนหนึ่งของบ้านหรือโครงสร้างแยกบนพื้นที่เดียวกัน ซึ่งอาจเป็นที่อยู่ของเครือญาติ แต่ไม่สามารถให้เช่าแก่บุคคลทั่วไปได้ 

 ในวัฒนธรรมประชานิยม 

คำว่า "โอฮานา" ถูกอ้างถึงในภาพยนตร์ของดิสนีย์เมื่อ ค.ศ. 2002 เรื่อง ลีโล่ แอนด์ สติทช์ อะโลฮ่า..เพื่อนฮาข้ามจักรวาล (Lilo & Stitch) และถูกอ้างถึงตลอดแฟรนไชส์ ("โอฮานาแปลว่าครอบครัว ครอบครัวแปลว่าเราจะไม่ทอดทิ้งใครเด็ดขาด-หรือลืมกัน")
# Streptomyces narbonensis
Streptomyces narbonensis เป็นแบคทีเรียชนิดหนึ่งในสกุล Streptomyces ซึ่งพบแยกออกมาจากดินในประเทศฝรั่งเศสDeutsche Sammlung von Mikroorganismen und Zellkulturen  Streptomyces narbonensis ผลิตนาร์โบมัยซินและโจซามัยซิน
# ผีใช้ได้ค่ะ
ผีใช้ได้ค่ะ  เป็นภาพยนตร์ แฟนตาซีสุขนาฏกรรมมืด ใน พ.ศ. 2568 กำกับและเขียนบทโดยรัชฏ์ภูมิ บุญบัญชาโชค นำแสดงโดย ดาวิกา โฮร์เน่, วิศรุต หิมรัตน์, อาภาศิริ นิติพน, วัลลภ รุ่งกำจัด และวิศรุต หอมหวน เป็นการร่วมผลิตระหว่างไทย ฝรั่งเศส สิงคโปร์ และเยอรมนี

ภาพยนตร์เรื่องนี้มีการฉายรอบปฐมทัศน์โลกที่เทศกาลภาพยนตร์กาน เมื่อวันที่ 17 พฤษภาคม พ.ศ. 2568 โดยได้รับรางวัลกรังด์ปรีซ์ในสายการประกวดคริติกส์วีก นับเป็นภาพยนตร์ไทยเรื่องแรกที่ได้รับรางวัลดังกล่าว

 บทนำ 
หลังจากเสียชีวิตด้วยโรคทางเดินหายใจ วิญญาณของภรรยาได้เข้าสิงเครื่องดูดฝุ่นเพื่อปกป้องสามีของเธอเมื่อเขาเริ่มแสดงอาการเดียวกัน

 นักแสดง 
 ดาวิกา โฮร์เน่ รับบท แนท
 วิศรุต หิมรัตน์ รับบท มาร์ช
 อาภาศิริ นิติพน รับบท สุมัน
 วัลลภ รุ่งกำจัด รับบท ครอง
 วิศรุต หอมหวน รับบทเป็น สาวประเภทสองสายวิชาการ

 การผลิต 
โครงการสร้างภาพยนตร์เรื่องนี้เข้าร่วมในโครงการโอเพนดอส์ของเทศกาลภาพยนตร์โลกาโนใน พ.ศ. 2564 ซึ่งได้รับรางวัลสูงสุดและได้รับเงินสนับสนุนการผลิตจำนวน 35,000 ฟรังก์สวิส ในเดือนตุลาคมปีถัดมา โครงการนี้ได้รับการประกาศให้เป็นส่วนหนึ่งของแผนงานของบริษัทผลิตภาพยนตร์โมโมฟิล์มของสิงคโปร์ ในเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2566 มีรายงานว่าบริษัทผลิตภาพยนตร์ฝรั่งเศส Haut Les Mains จะร่วมผลิตภาพยนตร์เรื่องนี้ ในเดือนกรกฎาคมปีเดียวกันโครงการได้รับเลือกให้เป็นหนึ่งในผู้รับทุน Hubert Bals Fund +Europe: Minority Co-production Support ในเทศกาลภาพยนตร์นานาชาติรอตเทอร์ดัม สี่เดือนถัดมาได้รับเงินสนับสนุนการผลิตจำนวน 35,000 ยูโรจากกองทุนภาพยนตร์โลกของเบอร์ลินาเล นอกจากนี้ยังได้รับทุนสนับสนุนในขั้นตอนหลังการถ่ายทำบางส่วนจาก กรมส่งเสริมวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม

 การเผยแพร่ 
ผีใช้ได้ค่ะ ฉายรอบปฐมทัศน์โลกเมื่อวันที่ 17 พฤษภาคม พ.ศ. 2568 ในเทศกาลภาพยนตร์กาน 2025 ส่วนของสัปดาห์นักวิจารณ์ หรือคริติกส์วีก ภาพยนตร์ชนะเลิศรางวัลกรังด์ปรีซ์ในกลุ่มภาพยนตร์ดังกล่าว ก่อนหน้านั้นในเดือนเมษายนปีเดียวกัน Best Friend Forever ได้ซื้อลิขสิทธิ์ภาพยนตร์นี้เพื่อออกฉายในระดับนานาชาติ

 รางวัล 
 รางวัล วันประกาศผล หมวดหมุ่ ผู้ได้รับรางวัล ผล อ้างอิงเทศกาลภาพยนตร์กาน 24 พฤษภาคม 2568 คริติกส์วีกกรังด์ปรีซ์รัชฏ์ภูมิ บุญบัญชาโชค  Caméra d'Or
# อุมัยยะฮ์ อิบน์ อับด์ชัมส์
อุมัยยะฮ์ อิบน์ อับด์ชัมส์  เป็นบรรพบุรุษของสายเลือดเคาะลีฟะฮ์อุมัยยะฮ์ ผู้โต้แย้งที่ต่อต้านอุมัยยะฮ์กล่าวว่าชื่อของเขามาจาก 'ama' คำย่อของคำว่าทาสสาว และแทนที่จะเป็นบุตรโดยชอบธรรมของอับด์ชัมส์ อิบน์ อัลกัลบีอ้างว่าเขาถูกรับเลี้ยง อย่างไรก็ตาม อิบน์ อัลกัลบีถือว่าเป็นผู้รายงานที่ไม่น่าเชื่อถือ

ตระกูลบะนู อุมัยยะฮ์กับราชวงศ์ที่ปกครองรัฐเคาะลีฟะฮ์อุมัยยะฮ์ได้ชื่อมาจากอุมัยยะฮ์ อิบน์ อับด์ชัมส์

อุมัยยะฮ์ขึ้นเป็น (ผู้บัญชาการช่วงสงคราม) ของชาวมักกะฮ์ต่อจากอับด์ชัมส์ ตำแหน่งนี้น่าจะเป็นตำแหน่งทางการเมืองชั่วคราว โดยผู้ดำรงตำแหน่งจะคอยกำกับดูแลกิจการทหารในมักกะฮ์ในช่วงสงครามแทนที่จะเป็นผู้บังคับบัญชาภาคสนามจริง ซึ่งถือเป็นเรื่องที่ดี เนื่องจากราชวงศ์อุมัยยะฮ์ในเวลาต่อมามีชื่อเสียงในด้านทักษะการจัดองค์กรทางการเมืองและการทหารอย่างมาก

หลังมีการชิงดีกับฮาชิม อิบน์ อับด์มะนาฟ ลูกพี่ลูกน้อง ชาวมักกะฮ์เนรเทศอุมัยยะฮ์ อิบน์ อับด์ชัมส์ อิบน์ อับด์มะนาฟไปยังลิแวนต์ (บิลาดุชชาม) ซึ่งเขาและลูกหลานของเขาอาศัยอยู่ และตัวเขากลายมาเป็นพ่อค้า ต่อมาสิ่งนี้ช่วยให้มุอาวิยะฮ์ อิบน์ อะบูซุฟยาน อิบน์ ฮัรบ์ อิบน์ อุมัยยะฮ์ หลานชายของเขา สถาปนารัฐเคาะลีฟะฮ์ใหม่ซึ่งมีเมืองหลวงที่ดามัสกัสThe Banu Umayya; playandlearn.org

บุตรของเขา มีดังนี้:
 อะบูลอาศ
 ฮัรบ์
 Al-'As
 อะบู อัมร์
 Abu al-'Is
 เศาะฟียะฮ์