# อำเภออิซูมิ (จังหวัดชิบะ)
อำเภออิซูมิ  เป็นอำเภอที่ตั้งอยู่ในจังหวัดชิบะ ประเทศญี่ปุ่น มีขนาดพื้นที่ทั้งสิ้น  ณ วันที่ 1 เมษายน ค.ศ. 2024 อำเภอนี้มีจำนวนประชากรประมาณ 14,653 คน และมีความหนาแน่นของประชากร 94.7 คนต่อตารางกิโลเมตร เดิมอำเภอนี้ครอบคลุมพื้นที่ทั้งหมดของนครคัตสึอูระ ส่วนใหญ่ของนครอิซูมิ และบางส่วนของเมืองมุตสึซาวะ ขนาดของอำเภอได้ลดลงเนื่องจากการควบรวมเทศบาล อำเภอนี้ตั้งอยู่นอกเขตมหานครโตเกียว ห่างจากใจกลางเมืองหลวงประมาณ 

 เมือง 
 เมืองอนจูกุ
 เมืองโอตากิ

 ประวัติศาสตร์ 
 ประวัติศาสตร์ช่วงต้น 
อำเภออิซูมิเป็นหนึ่งในอำเภอเก่าแก่ของแคว้นคาซูซะ อำเภอนี้ตั้งชื่อตามแม่น้ำอิซูมิ ซึ่งไหลจากพื้นที่ภูเขาคัตสึอูระไปทางทิศใต้ของหาดคูจูกูริไหลลงมหาสมุทรแปซิฟิก อำเภอนี้ถูกกล่าวถึงในพงศาวดารยุคนาระด้วยชื่อต่าง ๆ โดยมักถูกเรียกว่า อิชิมิ  นิฮงโชกิปรากฏชื่อ อิจิมิโนะคูนิ  และโคจิกิปรากฏชื่อ อิจิมุ  ในสมัยโบราณ อำเภอนี้มีพรมแดนติดกับอำเภอโมดะและอำเภออูนากามิทางทิศตะวันตก และอำเภอฮาบุและอำเภอนางาระทางทิศเหนือ

ในยุคเฮอัง (ค.ศ. 794–1185) อำเภอนี้ถูกแบ่งออกเป็นที่ดินโชเอ็ง 2 ส่วน ส่วนทางเหนือและส่วนทางใต้ มินาโมโตะ โนะ โยริโตโมะ (ค.ศ. 1147–1199) ดึงทหารจากที่ดินโชเอ็งทั้งสองแห่งโดยได้รับความช่วยเหลือจากซามูไรในท้องถิ่น คาซูซะ ฮิรตสึเนะ (ค.ศ. ?–1184) 
แล้วโยริโตโมะก็ได้สถาปนารัฐบาลโชกุนคามากูระ ต่อมาในยุคเซ็งโงกุ (ค.ศ. 1467–1573) ปราสาทมังงิและปราสาทโอตากิได้ถูกสร้างขึ้นในช่วงเวลานี้ คูนิโยชิซึ่งครั้งหนึ่งเคยเป็นหมู่บ้านและปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งของนครอิซูมิ ได้กลายเป็นเมืองตลาดที่มีชื่อเสียงในช่วงเวลานั้น และโรกูไซอิจิหรือตลาดที่จัดขึ้นหกวันของเดือนก็ยังมีอยู่จนถึงทุกวันนี้ เมื่อสิ้นสุดยุคเซ็งโงกุ อำเภอนี้ถูกควบคุมโดยหลายตระกูล ได้แก่ ตระกูลโทกิ ตระกูลโฮโจ และตระกูลซาโตมิ ตระกูลซาโตมิยกพื้นที่ให้กับโอดะ โนบูนางะ (ค.ศ. 1534–1582) เมื่อ ค.ศ. 1590

 ยุคเอโดะ 
ในยุคเอโดะ ชื่อของอำเภออิซูมิถูกกำหนดเป็นอักษรคันจิและการออกเสียงตามมาตรฐาน โทกูงาวะ อิเอยาซุ (ค.ศ. 1543–1616) ซึ่งเป็นหนึ่งในผู้ที่รวมชาติญี่ปุ่นเป็นปึกแผ่น ได้เข้ามาสู่ภูมิภาคคันโตเมื่อ ค.ศ. 1590 และมอบอำเภออิซูมิให้กับไดเมียวที่ได้รับความไว้วางใจ ฮนดะ ทาดากัตสึ (ค.ศ. 1548–1610)

ภายใต้การปกครองของรัฐบาลโชกุนโทกูงาวะ แคว้นศักดินาโอตากิ ซึ่งควบคุมโดยฮนดะ ทาดากัตสึจากปราสาทโอตากิ ได้ควบคุมหมู่บ้าน 18 แห่งในอำเภอนี้ อีก 57 หมู่บ้านอยู่ภายใต้การควบคุมของแคว้นศักดินาอื่น และหมู่บ้านที่เหลืออีก 108 หมู่บ้านเป็นที่ดินเท็นเรียวที่อยู่ภายใต้การควบคุมโดยตรงของรัฐบาลโชกุน ซึ่งปกครองโดยฮาตาโมโตะหรือซามูไรหลายคน ในความควบคุมโดยตรงของรัฐบาลโชกุนโทกูงาวะ อำเภอนี้ในยุคเอโดะมีการพัฒนาเป็นพื้นที่นาข้าวกันอย่างกว้างขวาง

 ยุคใหม่ 
thumb|left|แผนที่อดีตเมืองและหมู่บ้านในอำเภออิซูมิ พื้นที่สีต่าง ๆ แสดงถึงเทศบาลในปัจจุบัน สีม่วงคือนครอิซูมิ, สีชมพูคือนครคัตสึอูระ, สีแดงคือเมืองโอตากิ, สีส้มคือเมืองอนจูกุ, สีเขียวคือเมืองมุตสึซาวะของอำเภอโชเซ

ในช่วงการปฏิรูปที่ดินหลังการฟื้นฟูเมจิ พื้นที่ดังกล่าวอยู่ภายใต้การปกครองของจังหวัดชิบะ และในวันที่ 1 เมษายน ค.ศ. 1889 พื้นที่แห่งนี้ได้ถูกแบ่งออกเป็น 2 เมือง (เมืองโอตากิ และเมืองอาซาฮิ) และ 21 หมู่บ้าน หมู่บ้านคัตสึอูระได้รับการยกฐานะเป็นเมืองเมื่อวันที่ 12 มีนาคม ค.ศ. 1890 เช่นเดียวกับหมู่บ้านคูนิโยชิเมื่อวันที่ 22 กันยายน ค.ศ. 1893 หมู่บ้านโอฮาระเมื่อวันที่ 2 ธันวาคม ค.ศ. 1899 อนจูกุเมื่อวันที่ 1 เมษายน ค.ศ. 1914 และหมู่บ้านโอกิตสึเมื่อวันที่ 1 มกราคม ค.ศ. 1921

เมืองอิซูมิจัดตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 29 เมษายน ค.ศ. 1954 โดยการควบรวมเมืองคูนิโยชิกับหมู่บ้านใกล้เคียง และเมืองไทโตก็ได้รับการจัดตั้งในเดือนธันวาคมของปีเดียวกัน เมืองคัตสึอูระได้ผนวกรวมเมืองโอกิตสึและหมู่บ้านใกล้เคียงเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งเมื่อ 11 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1955 ต่อมาเมืองคัตสึอูระก็ได้รับการยกฐานะเป็นนครและแยกออกจากอำเภออิซูมิเมื่อวันที่ 1 ตุลาคม ค.ศ. 1958 เมืองไทโตและเมืองโชจามาจิได้ควบรวมกันเพื่อจัดตั้งเป็นเมืองมิซากิเมื่อวันที่ 1 สิงหาคม ค.ศ. 1961 ทำให้อำเภอนี้มีอยู่ด้วยกัน 5 เมือง

เมื่อวันที่ 5 ธันวาคม ค.ศ. 2005 เมืองอิซูมิ มิซากิ และโอฮาระ ควบรวมกันเป็นนครอิซูมิ และแยกออกจากอำเภออิซูมิ ทำให้อำเภอนี้เหลือเพียง 2 เมือง