# ศิลาจารึกน้ำตาร่วง
ศิลาจารึกน้ำตาร่วง หรือ ตั้วเล่ย์เปย์  เป็นศิลาจารึกที่ตั้งอยู่ในนครเซียงหยาง (襄陽市 เซียงหยางชื่อ) มณฑลหูเป่ย์ (湖北) ประเทศจีนในปัจจุบัน เป็นศิลาจารึกที่สร้างขึ้นเพื่อรำลึกถึงเอียวเก๋า (羊祜 หยาง ฮู่) ขุนพลและขุนนางของรัฐวุยก๊กในช่วงปลายยุคสามก๊กและของราชวงศ์จิ้นตะวันตก เดิมศิลาจารึกมีชื่อว่า จิ้นเจิงหนานต้าเจียงจฺวินหยางกงฮู่จือเปย์ (晋征南大將軍羊公祜之碑) หรือ ศิลาจารึกท่านเอียวเก๋ามหาขุนพลโจมตีภาคใต้แห่งราชวงศ์จิ้น เรียกย่อ ๆ ว่า หยางกงเปย์ (羊公碑) หรือ ศิลาจารึกท่านเอียว 学友文库-魏晋纷争  หลังการเสียชีวิตของเอียวเก๋า ทุกครั้งที่มีงานเทศกาล ราษฎรในบริเวณโดยรอบต่างมาร่วมกระทำบวงสรวงแก่เอียวเก๋า เมื่อเห็นศิลาจารึกนี้ก็เกิดความรู้สึกสะเทือนใจ ไม่มีผู้ใดที่ไม่หลังน้ำตา เตาอี้ (杜預 ตู้ ยฺวี่) ขุนพลและขุนนางผู้มีชื่อเสียงของราชวงศ์จิ้นและเป็นผู้สืบทอดหน้าที่ของเอียวเก๋าจึงเรียกศิลาจารึกนี้ว่า "ศิลาจารึกน้ำตาร่วง"(襄陽百姓于峴山祜平生遊憩之所建碑立廟，歲時饗祭焉。望其碑者莫不流涕，杜預因名為墮淚碑。) จิ้นชู เล่มที่ 34. 

 ประวัติ 
เอียวเก๋าผู้ขุนพลของราชวงศ์จิ้นผู้มียศเป็นมหาขุนพลโจมตีภาคใต้ (征南大將軍 เจิงหนานต้าเจียงจฺวิน) ทำหน้าที่รักษาเมืองซงหยง (襄陽 เซียงหยาง) ในมณฑลเกงจิ๋ว (荆州 จิงโจว) เอียวเก๋ารักราษฎรเหมือนเป็นบุตรของตนเองทำให้เอียวเก๋าเป็นที่เคารพรักจากเหล่าราษฎร แม้แต่ลกข้อง (陸抗 ลู่ ค่าง) ขุนพลของรัฐง่อก๊กซึ่งเป็นรัฐอริของราชวงศ์จิ้นก็ยังยกย่องคุณธรรมและความมีน้ำใจกว้างขวางของเอียวเก๋าว่า "แม้ว่างักเย (樂毅 เยฺว่ อี้) และจูกัดขงเบ้ง (诸葛孔明 จูเก่อข่งหมิง) ก็ยังไม่อาจเทียบได้"(祜與陸抗相對，使命交通，抗稱祜之德量，雖樂毅、諸葛孔明不能過也。抗嘗病，祜饋之藥，抗服之無疑心。人多諫抗，抗曰：「羊祜豈鴆人者！」) จิ้นชู เล่มที่ 34. 

เมื่อ ค.ศ. 278 หลังเอียวเก๋าเสียชีวิต ราษฎรเมืองซงหยงร่วมกันสร้างศาลและตั้งศิลาจารึกที่เขาฮีสัน (峴山 เซี่ยนชาน) ซึ่งเป็นสถานที่ที่เอียวเก๋าชอบมาท่องเที่ยวพักผ่อนขณะมีชีวิต เพื่อเป็นการรำลึกถึงเอียวเก๋า ศิลาจารึกนี้ก็คือศิลาจารึกน้ำตาร่วง

ศิลาจารึกน้ำตาร่วงได้รับการอนุรักษ์และถูกทำลายหลายครั้งตลอดประวัติศาสตร์ในภายหลัง ในช่วงศักราชหย่งซิง (永興; ค.ศ. 304-306) ของราชวงศ์จิ้นตะวันตก หลิว หง (劉弘) ข้าหลวงมณฑล (刺史 ชื่อฉื่อ) ของมณฑลเกงจิ๋วสั่งหลี่ ซิง (李興) ผู้เป็นที่ปรึกษาของตนให้เรียบเรียงบันทึกเกี่ยวกับเอียวเก๋าขึ้นใหม่ สลักตั้งไว้หน้าศาล บันทึกจารึกนี้ได้เป็นงานเขียนที่มีชื่อเสียงในยุคราชวงศ์จิ้นชื่อว่า จิ้นกู้ฉื่อฉือเจี๋ยชื่อจงไท่ฟู่จฺวี้ผิงเฉิงโหวหยางกงเปย์ (晉故使持節侍中太傅鉅平成侯羊公碑) แปลว่า "ศิลาจารึกท่านเอียวผู้มีบรรดาศักดิ์เฮาแห่งเมืองกิเป๋ง (鉅平成侯 จฺวี้ผิงเฉิงโหว) มีตำแหน่งราชครู, ขุนนางมหาดเล็ก และผู้ถืออาญาสิทธิ์ผู้ล่วงลับแห่งราชวงศ์จิ้น"เฉฺวี้ยนจิ้นเหวิน (全晋文) เล่มที่ 70. ในยุคราชวงศ์เหนือ-ใต้ ศิลาจารึกถูกทำลายโดยจาง จิ้งเอ๋อร์ (張敬兒) ผู้เข้ายึดซงหยง《南齐书·张敬儿传》：……（敬儿）欲移羊叔子堕泪碑，于其处立台，纲纪谏曰：“羊太傅遗德,不宜迁动。”敬儿曰：“太傅是谁?我不识也。” เมื่อ ค.ศ. 544 ในยุคราชวงศ์เหลียงใต้ ศิลาจารึกน้ำตาร่วงได้รับการตั้งขึ้นใหม่ หลิว จือหลิน (劉之遴) ได้เขียนบทความเพื่อบันทึกเรื่องราวการตั้งศิลาจารึกขึ้นใหม่《金石录·梁重立羊祜碑》

ในยุคห้าราชวงศ์สิบรัฐ ศิลาจารึกน้ำตาร่วงถูกทำลายอีกครั้งในช่วงสงคราม ในช่วงศักราชจิ่งโย่ว (景祐; ค.ศ. 1034-1038) เยี่ยน ซู่ (晏肃) สร้างศิลาจารึกนี้ขึ้นใหม่ แต่ศิลาจารึกก็ถูกทำลายอีกครั้ง ในยุคราชวงศ์ยฺเหวียน หยาง ถิงเฉิน (楊廷臣) สร้างศิลาจารึกนี้ขึ้นใหม่อีกครั้ง แต่ศิลาจารึกก็ถูกทำลายอีกครั้งในช่วงปลายยุคราชวงศ์ยฺเหวียน เมื่อ ค.ศ. 1491 ในยุคราชวงศ์หมิง มีการจารึกและตั้งศิลาจารึกน้ำตาร่วงขึ้นใหม่ โดยยังคงใช้ข้อความจากบันทึกจารึก หยางกงเปย์ ของหลี่ ซิงในยุคราชวงศ์จิ้น杨守敬《水经注疏》

ศิลาจารึกน้ำตาร่วงถูกทำลายอีกครั้งในช่วงการปฏิวัติวัฒนธรรม ต่อมาเมื่อ ค.ศ. 1982 สำนักจัดการโบราณวัตถุแห่งนครเซียงฝาน (襄樊市文物管理处 เซียงฝานชื่อเหวินอู้กว๋านหลี่ชู่) ได้สร้างศิลาจารึกใหม่ตั้งไว้ ณ ตำแหน่งเดิม ส่วนซากศิลาจารึกเดิมที่ถูกทำลายได้ถูกเก็บรักษาไว้ในพิพิธภัณฑ์ประจำนครเซียงหยาง

 หมายเหตุ