# สงครามสเปน–สหรัฐ
สงครามสเปน–สหรัฐ (21 เมษายน – 10 ธันวาคม ค.ศ. 1898) เป็นสงครามที่เริ่มต้นขึ้นภายหลังการระเบิดเรือ ในท่าเรืออาบานา อาณานิคมคิวบา นำไปสู่การแทรกแซงสงครามประกาศอิสรภาพคิวบาของสหรัฐ ซึ่งทำให้สหรัฐเริ่มมีอิทธิพลอย่างโดดเด่นเหนือภูมิภาคแคริบเบียน และได้รับดินแดนจำนวนมาก ได้แก่ ปวยร์โตรีโก กวม และฟิลิปปินส์ นอกจากนี้ สงครามยังนำไปสู่การมีส่วนร่วมของสหรัฐในการปฏิวัติฟิลิปปินส์และสงครามฟิลิปปินส์–สหรัฐที่เกิดขึ้นภายหลังอีกด้วย

ในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 19 จักรวรรดิสเปนเริ่มอ่อนแอลงอย่างเห็นได้ชัด ในขณะที่สหรัฐเปลี่ยนตนเองจากประเทศเกิดใหม่สู่ชาติมหาอำนาจที่กำลังเติบโต สเปนเริ่มเข้าสู่ช่วงขาลงตั้งแต่คริสต์ศวรรษก่อนหน้า และทรุดตัวลงมากขึ้นจากการรุกรานของนโปเลียน ซึ่งทำให้อาณานิคมในทวีปอเมริกาส่วนใหญ่ประกาศเอกราชLynch, John. "Spanish American Independence" in The Cambridge Encyclopedia of Latin America and the Caribbean 2nd edition. New York: Cambridge University Press 1992, p. 218. ด้วยความไม่มั่นคงทางการเมืองที่เกิดขึ้นในเวลาต่อมา ทั้งจากการประกาศเอกราชของอาณานิคม การปฏิวัติ และสงครามกลางเมือง ทําให้ประเทศสูญเสียดุลยภาพทางสังคมและเศรษฐกิจ ในทางกลับกัน สหรัฐได้ขยายตัวทางเศรษฐกิจอย่างต่อเนื่องตลอดศตวรรษผ่านการซื้อดินแดน เช่น ลุยเซียนาและอะแลสกา, ผ่านปฏิบัติการทางทหาร เช่น สงครามเม็กซิโก–สหรัฐ, และโดยการรับผู้อพยพชาวยุโรปจำนวนมาก ซึ่งการเติบโตนี้เว้นช่องว่างไว้ในช่วงเวลาสั้น ๆ ระหว่างสงครามกลางเมืองอเมริกาและสมัยการบูรณะเท่านั้นThomas B. Alexander, "Persistent Whiggery in the Confederate South, 1860–1877", Journal of Southern History (1961), 27#3, pp. 305–329 .

เขตสงครามอยู่ที่ทะเลแคริบเบียนและแปซิฟิก ผู้สนับสนุนสงครามชาวอเมริกันได้คาดการณ์ไว้อย่างถูกต้องว่าอํานาจทางเรือของสหรัฐสามารถเอาชนะได้อย่างเด็ดขาด กำลังรบของสหรัฐสามารถยกพลขึ้นบกที่คิวบาและเข้าต่อสู้กับกองทหารรักษาการณ์สเปนที่กำลังเผชิญกับการโจมตีของกลุ่มก่อการกำเริบชาวคิวบาและการระบาดของไข้เหลือง states: "In the larger view, the Cuban insurrection had already brought the Spanish army to the brink of defeat. During three years of relentless war, the Cubans had destroyed railroad lines, bridges, and roads and paralyzed telegraph communications, making it all but impossible for the Spanish army to move across the island and between provinces. [The] Cubans had, moreover, inflicted countless thousands of casualties on Spanish soldiers and effectively driven Spanish units into beleaguered defensive concentrations in the cities, there to suffer the further debilitating effects of illness and hunger." ซึ่งในที่สุด สเปนจึงยอมจำนนและร้องขอสันติภาพต่อสหรัฐ หลังจากกองเรือรบของสเปนถูกโจมตีอย่างย่อยยับในยุทธนาวีที่ซานเตียโกเดกูบาและอ่าวมะนิลา กอปรกับกองเรือสเปนสมัยใหม่บางส่วนได้ถอนกำลังกลับแผ่นดินแม่เพื่อป้องกันชายฝั่งของสเปน.

สงครามสิ้นสุดลงด้วยการลงนามสนธิสัญญาปารีสเมื่อ ค.ศ. 1898 โดยเป็นการเจรจาตามเงื่อนไขที่เอื้อประโยชน์แก่สหรัฐ สนธิสัญญายกปวยร์โตรีโก กวม และฟิลิปปินส์ให้แก่สหรัฐ และอนุญาตให้สหรัฐควบคุมคิวบาเป็นการชั่วคราว สำหรับสัมปทานในฟิลิปปินส์ สหรัฐได้จ่ายเงินจำนวน 20 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ( ล้านดอลลาร์สหรัฐในปัจจุบัน) ให้แก่สเปนสำหรับโครงสร้างพื้นฐานที่สเปนเป็นเจ้าของ

สงครามสเปน–สหรัฐทำให้อิทธิพลของสเปนในทวีปอเมริกา เอเชีย และแปซิฟิกที่ดำรงมาเกือบสี่ศตวรรษสิ้นสุดลง ความพ่ายแพ้และความสูญเสียพื้นที่ส่วนสุดท้ายของจักรวรรดิสเปนสร้างแรงสั่นสะเทือนต่อชาติสเปนเป็นอย่างยิ่ง และกระตุ้นให้เกิดการประเมินค่าทางปรัชญาและศิลปะอย่างละเอียดถี่ถ้วนของสังคมสเปนใหม่ที่เรียกว่ารุ่นปี 98  ในขณะเดียวกัน สหรัฐไม่เพียงแต่กลายเป็นมหาอํานาจเท่านั้น แต่ยังได้ครอบครองเกาะหลายแห่งทั่วโลก ซึ่งกระตุ้นให้เกิดการถกเถียงกันอย่างรุนแรงเกี่ยวกับแนวคิดลัทธิการขยายอาณาเขต 

 หมายเหตุ