# ราชปุต
ราชปุต (จากสันสกฤต ราชบุตร) เป็นกลุ่มขนาดใหญ่ หลายองค์ประกอบ ที่ประกอบด้วยชนชั้นวรรณะ, เครือสายคณาญาติ และกลุ่มท้องถิ่น ที่มีจุดร่วมคือสถานะทางสังคมและการเป็นผู้สืบเชื้อสายทางวงศ์วานมาจากอนุทวีปอินเดีย คำว่าราชปุตรวมถึงเผ่าวงศ์ตระกูลทางบิดา ที่ซึ่งในอดีตมีความเกี่ยวโยงกับความเป็นนักรบ

เมื่อเวลาผ่านไป ราชปุตเริ่มเกิดขึ้นมาในฐานะชนชั้นทางสังคมที่ประกอบด้วยผู้คนจากพื้นหลังทางชาติพันธุ์และภูมิศาสตร์ที่แตกต่างหลากหลายกัน ในระหว่างศตวรรษที่ 16-17 การรับสมาชิกภาพของชนชั้นนี้ต้องผ่านทางการเป็นบุตรหลายเท่านั้น กระนั้นก็ยังคงมีราชปุตที่อ้างสถานะใหม่ให้ตนเองขึ้นมาใหม่อยู่เรื่อยมาตลอดหลายศตวรรษ อาณาจักรที่ราชปุตเป็นผู้ปกครองหลายแห่งมีบทบาทสำคัญในหลายภูมิภาคจองอินเดียเหนือและกลาง เรื่อยมาตั้งแต่ศตวรรษที่ 7

ที่มา
ที่มาของราชปุตเป็นประเด็นถกเถียงของนักประวัติศาสตร์มาอย่างยาวนาน สตีษ จันทระ เสนอว่า "นักประวัติศาสตร์รุ่นใหม่หลายคนเชื่อราว ๆ เดียวกันว่าราชปุตประกอบด้วยกลุ่มจิปาถะแยกย่อยต่าง ๆ ซึ่งรวมถึงศูทรและชนเผ่าต่าง ๆ ด้วย บางส่วนเป็นพราหมณ์ที่ออกรบ บ้างก็มาจากชนเผ่า ทั้งพื้นถิ่นและจากดินแดนอื่น" ฉนั้น การก่อตัวขึ้นของชุมชนราชปุตเป็นผลมาขากปัจจุยทางการเมืองที่ส่งผลต่อการขยับลำดับขั้นทางสังคม ที่ซึ่งนักวิชาการบางส่วนเรียกว่ากระบวนการสันสกฤตาภิวัตน์ หรือ ราชปุตราภิวัตน์ นักวิชาการรุ่นใหม่มีความเห็นตรงกันว่าเผ่าพงศ์ราชปุตแทบทั้งหมดมีจุดเริ่มต้นจากชุมชนไพร่ทาส หรือชุมชนผู้สอนศาสนา: "Regarding the initial stages of this history and the origin of the Rajput feudal elite, modern research shows that its claims to direct blood links with epic heroes and ancient kshatriyas in general has no historic substantiation. No adequate number of the successors of these epically acclaimed warriors could have been available by the period of seventh-eights centuries AD when the first references to the Rajput clans and their chieftains were made. [...] almost all Rajput clans originated from the semi-nomadic pastoralists of the Indian north and north-west."

อัลฟ์ ฮิลเตบีเตล ได้บรรยายถึงทฤษฎีสามประการจากยุค บริติชราช และก่อนหน้า รวมถึงเสนอว่าทฤษฎีเหล่านี้ถูกเพิกเมินโดยนักวิชาการรุ่นใหม่ นักเขียนยุคสมัยอาณานิคมอังกฤษ ระบุว่าราชปุตเป็นผู้สืบเชื้อสายจากอดีตผู้รุกรานที่เป็นต่างชาติ เช่น ชาวสไกเทีย หรือ ฮูนา และเชื่อว่ามีตำนาน "อัคนีกุลา" สร้างขึ้นมาเพื่อปกปิดที่มาจากต่างแดนของตน ทฤษฎีนี้เชื่อว่าราชปุตมีที่มาจากกลุ่มกษัตริยะในศตวรรษที่ 6-7 หลังการล่มสลายของจักรวรรดิคุปตะ นอกจากนักวิชาการเจ้าอาณานิคมแล้ว ทฤษฎีนี้ยังได้รับการสนับสนุนโดยนักวิชาการพื้นถิ่นอย่างดี อาร์ ภันทรการ์ ทฤษฎีที่สองเสนอโดยนักประวัติศาสตร์ชาตินิยม ซี วี ไวทยะ (C.V.Vaidya) เชื่อในทฤษฎีการรุกรานของชาวอารยัน และเชื่อว่าในศตวรรษที่ 9-10 อินเดียมีแต่คนชนเดียว คือชาวอารยัน ส่วนราชปุตมีพื้นเพมาจากกษัตริยะอารยันพระเวท ทั้งจากรามายณะ และ มหาภารตะ ไวทยะอ้างลักษณะบางประการมาสนับสนุนทฤษฎีตน เช่น ความกล้าหาญ, ความแข็งแกร่งทางกาย ของทราวบดี และ กาวสัลยะ เทียบกับความกล้ากาญของราชปุต กระนั้น ฮิลเตบีเตลระบุว่าทฤษฎีนี้มีจุดพร่องที่ว่ายุคสมัยพระเวทหรือมหาภารตะในหลายพันปีก่อนคริสต์กาล กับธรรมเนียมราชปุตที่เริ่มมีในราชสถานสมัยศตวรรษที่ 17 ฮิลเตบีเตลสรุปว่าความพยายามโยงราชปุตเข้ากับมหากาพย์เหล่านี้ "ไม่น่าเชื่อถือ"  และยังอ้างคำกล่าวของแนนซี แม็กลีน กับ บี ดี จัตโตปาธยาย (B.D.Chattopadhyaya) ซึ่งระบุว่างานของไวทยะเกี่ยวกับราชปุตนี้ "มักจะไม่มีหวัง" ทฤษฎีกลุ่มสุดท้ายซึ่งมีนักประวัติศาสตร์เช่น ชัย นารายัณ อโสปา (Jai Narayan Asopa) ตั้งทฤษฎีว่าราชปุตคือพรหมิณที่ต่อมากลาบมาเป็นผู้นำ อย่างไรก็ตาม ฮินเตบีเตลปฏิเสธทฤษฎีของเขา ระบุว่า "เกินจริง" และ "ไม่เป็นเรื่องเป็นราว"