# กลุ่มภาษามอญ
กลุ่มภาษามอญ (Monic languages) เป็นกลุ่มภาษาหนึ่งของตระกูลภาษา ออสโตรเอเชียติก เป็นกลุ่มภาษาที่มีการใช้งานมาแต่ครั้งโบราณในเขตประเทศไทยและแถบพม่าตอนล่าง

 การจำแนกประเภท 
พอล ซิดเวลล์ (2009:114) เสนอแผนภูมิสำหรับกลุ่มภาษามอญ โดยรวมการจำแนกกลุ่มในอดีตจาก ธีระพันธ์ เหลืองทองคำ (1984) และ เฌราร์ ดิฟโฟลธ (1984)	

 มอญเก่า / มอญดั้งเดิม
ญัฮกุร
เหนือ
กลาง
ใต้
มอญกลาง
วรรณกรรมมอญ
มอญโร (Mon Ro): ภาษาถิ่นเหนือสุด พูดในพื้นที่ หงสาวดี-ปอง-ซี่นไจ
มอญโรตะวันตก: พูดในพื้นที่ตอนเหนือ เมาะตะมะ ถึง สะเทิม
มอญโรตะวันออก: พูดในพื้นที่เล็กๆ ทางฝั่งใต้ของ แม่น้ำไจง์
มอญราว (Mon Rao) : พูดในพื้นที่ มอละมไยน์ ทอดยาวไปทางใต้หลายร้อยกิโลเมตรถึง ทวาย
มอญราวเหนือ
กะมาแวะ
มอญราวใต้
เย่ มอญราว: ชาติพันธุ์มอญใต้สุด
ไทยมอญ (ผสมผสานมอญโรและมอญราว)

 ภาษาดั้งเดิม 
ตัวอย่างชื่อสัตว์และพืชใน กลุ่มภาษามอญดั้งเดิม, ญัฮกุรดั้งเดิม, และมอญดั้งเดิม (ดิฟโฟลธ 1984)Diffloth, Gérard. 1984. The Dvaravati Old Mon languages and Nyah Kur. Monic Language Studies. Chulalongkorn University Printing House, Bangkok.

 สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม 
{| class="wikitable sortable"
! สายพันธุ์ !! กลุ่มภาษามอญดั้งเดิม !! ญัฮกุรดั้งเดิม !! มอญดั้งเดิม
|-
| กระแต || *[c/s]naaʔ || *ɕhna̱aʔ || 
|-
| เสือโคร่งอินโดจีน || *klaaʔ || *khla̱aʔ || *kla̱ʔ
|-
| นากใหญ่ขนเรียบ, นากใหญ่ธรรมดา || *phɛɛʔ || *phɛ̱ɛʔ || *phɛ̱ʔ
|-
| กระทิง || *kndiiŋ || *kənti̤iɲ || *kəlɤ̱i̯ɲ
|-
| กวางป่า || *tɓuŋ || *thbu̱ŋ || *ɓɒ̱ɨ̯ŋ
|-
| ละองละมั่ง || *[r]maŋ || *ləma̤ŋ || *mɛ̤a̯ŋ
|-
| เก้งธรรมดา, เก้งหม้อ || *pas || *pa̱j̊ || *pɔ̱h
|-
| เม่นใหญ่แผงคอยาว || *lmliəŋ || *ləmli̤aŋ || *pəli̤ə̯ŋ
|-
| หมีควาย || *kmu̱m || *khmu̱m || *[k]hmi̱m
|}

 สัตว์ปีก 
{| class="wikitable sortable"
! สายพันธุ์ !! กลุ่มภาษามอญดั้งเดิม !! ญัฮกุรดั้งเดิม !! มอญดั้งเดิม
|-
| อีแก || *klʔaak || *kəlʔa̱ak || *həɗa̱i̯c
|-
| นกตบยุงหางยาว || *klwaaʔ || *kəwa̱aʔ || *kəwa̱ʔ
|-
| นกตบยุงหางยาว? || *ʔ[m]blak || *bla̱k || *ʔəplɛ̤a̯k
|-
| อินทรีเหยี่ยว || *liŋ-liəŋ || *liŋ-li̤aŋ || *kəni̤ə̯ŋ
|-
| ไก่ป่า || *tjaaŋ || *chja̱aŋ || *ca̱i̯ɲ
|-
| นกแก้วโม่ง || *kreeɲ || *krə̱əɲ || *krʌ̱i̯ɲ
|-
| นกคุ่ม || *cgɯt || *cəkɯ̤t || *hək[i̤/ɯ̤]t
|-
| แร้งเทาหลังขาว? || *t-[m]-maat || *tə(m)ma̱at || *[k]əma̱t
|-
| นกขมิ้นหัวดำ? || *mit || *mɯ̤t || *mi̤t
|-
| นกเปล้าขาเหลือง || *prgum || *pərkṳm || *həkə̤m
|-
| นกกาเหว่า || *t[]wa(a)w || *twa̱w || *kəwa̱o̯
|-
| นกเขาพม่า || *puur || *pu̱ur || *pɒ̱u̯
|}

 สัตว์อื่นๆ 
{| class="wikitable sortable"
! สายพันธุ์ !! กลุ่มภาษามอญดั้งเดิม !! ญัฮกุรดั้งเดิม !! มอญดั้งเดิม
|-
| แมลงสาบ || *sdɛɛʔ || *ɕətɛ̤ɛʔ || *həte̤ʔ
|-
| ผึ้งหลวง || *saaj || *ɕa̱aj || *sa̱i̯
|-
| ตะพาบสวน || *dwiiʔ || *[c/t]həwi̤iʔ || *kwi̤ʔ
|-
| ปลาไหลนา || *doŋ-nooŋ || *kənto̤oŋ ~ *tṳŋ-to̤oŋ || *hələ̤ɨ̯ŋ
|-
| ปลาช่อน || *knlɔɔn || *kənlu̱an || *kəno̤n
|-
| ตะกวดใต้ || *trkɔɔt || *təku̱at || *həko̱t
|}

 พืช 
{| class="wikitable sortable"
! สายพันธุ์ !! กลุ่มภาษามอญดั้งเดิม !! ญัฮกุรดั้งเดิม !! มอญดั้งเดิม
|-
| ไผ่ป่า || *ɟrlaaʔ || *chəla̤aʔ || *həlɛ̤ə̯ʔ
|-
| ยางน่อง || *kɟiiʔ || *kəci̤iʔ || *kji̤ʔ
|-
| หญ้าคา || *cwooʔ || *chwo̱oʔ || *khwɒ̱ɨ̯ʔ
|-
| สะบ้า || *ɟnlɛɛʔ || *khənlɛ̤ɛʔ || *həne̤ʔ
|-
| หว้า || *kriəŋ || *kri̱aŋ || *kri̱ə̯ŋ
|-
| ยางนา, ยางแดง || *g[]jaaŋ || *khəja̤aŋ || *həja̤i̯ɲ
|-
| สีเสียดเปลือก || *sit-siət || *ɕit-ɕi̱at || *kəsə̱t
|-
| เลียงฝ้าย || *klwaan || *kəlwa̱an || *kəlwa̱an
|-
| มะกอกไทย || *[k]ʔiil || *[kh]əʔi̱il || *ʔi̱
|-
| นิโครธ, โพ || *ɟrəj || *chrə̤j || *sɔ̤e̯
|-
| มะขามป้อม || *trluuj || *təlu̱uj || *kəlu̱i̯
|}

 นวัตกรรมคำศัพท์ 
ตัวอย่างนวัตกรรมคำศัพท์กลุ่มภาษามอญ:

{| class="wikitable sortable"
! คำ !! ออสโตรเอเชียติกดั้งเดิม !! กลุ่มภาษามอญดั้งเดิม !! มอญเก่า !! ญัฮกุร
|-
| ‘เข่า’ || *psaɲ || *ɟroːm || – || chròːm
|-
| ‘เงิน’ || *swaːʔ || *knuːj || knuj || khǝnúːj
|-
| ‘ไก่’ || *ʔiər || *tjaːŋ || tyaiŋ || cháːŋ
|-
| ‘หมา’ || *cɔːʔ || *clur || kløw || chúr
|}