wannaphong/clean_thaiwikipedia huggingface dataset:
# ขนมลูกกวาด
ขนมลูกกวาด บ้างเรียก ลูกกวาดไทย เป็นลูกกวาดรูปแบบหนึ่งของไทย มีสองรูปแบบ คือ ขนมลูกกวาดแบบชาวบ้าน ซึ่งทำจากกะทิกับน้ำตาลปึกกวนกันจนเหนียว มีรสชาติหวานมัน และขนมลูกกวาดแบบชาววัง ซึ่งแบบชาววังนี้ปรากฏอยู่ในราชสำนักของพระวิมาดาเธอ พระองค์เจ้าสายสวลีภิรมย์ กรมพระสุทธาสินีนาฏ ปิยมหาราชปดิวรัดาเป็นสำคัญ มีลักษณะพิเศษคือ เคลือบด้วยน้ำตาลที่มีรูปร่างแหลม ภายในสอดไส้เม็ดบัว เมล็ดแตงโม เมล็ดฟักทอง หรือถั่วต่าง ๆ ถือเป็นอาหารที่ต้องทำอย่างพิถีพิถัน และต้องใช้ความอดทนอย่างสูง ขนมลูกกวาดแบบชาววังนี้มีลักษณะใกล้เคียงกับซกซา  ซึ่งเป็นลูกกวาดของประเทศจีนตอนใต้ และคมเปโต  ซึ่งเป็นลูกกวาดของประเทศญี่ปุ่น

 ลูกกวาดชาวบ้าน 
ลูกกวาดของชาวบ้าน จะมีกรรมวิธีที่ไม่ซับซ้อนมากนัก คือจะนำกะทิไปผสมกับน้ำตาลปึก กวนจนเหนียวเข้ากัน

 ลูกกวาดชาววัง 
ลูกกวาดของชาววัง มีกรรมวิธีที่ต้องใช้ความพิถีพิถัน และความอดทนสูง เพราะต้องใช้นิ้วมือเปล่า ๆ ในการกวนลูกกวาดกลับไปกลับมาในกระทะทองเหลืองที่รนไฟจนร้อน จนกว่าน้ำตาลจะจับตัวกับเม็ดผลไม้จนแห้งเป็นหนามแหลมสวยงามศันสนีย์ วีระศิลป์ชัย. หอมติดกระดาน. กรุงเทพฯ : มติชน, 2553, หน้า 14-15 หม่อมหลวงเนื่อง นิลรัตน์ อดีตนางข้าหลวงในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้านิภานภดล วิมลประภาวดี กรมขุนอู่ทองเขตขัตติยนารี และเป็นหลานสาวของหม่อมเจ้าสะบาย นิลรัตน์ หัวหน้าห้องเครื่องในราชสำนักพระวิมาดาเธอ พระองค์เจ้าสายสวลีภิรมย์ กรมพระสุทธาสินีนาฏ ปิยมหาราชปดิวรัดา กล่าวถึงวิธีการทำขนมลูกกวาดชาววังไว้ว่า

"…เอาเม็ดแตงโมมากะเทาะเปลือกออก เอาแต่เนื้อข้างใน ถั่วแขก ถั่วเหลือง ถั่วลิสง เม็ดบัว เอามาคั่ว ทําให้สุกก่อน แล้วจึงเอามาใส่ในกระทะทอง ซึ่งตั้งอยู่บนเตาไฟอ่อน ๆ เอาน้ำตาลเชื่อมข้น ๆ พรมให้ทั่ว เอานิ้วเราทั้ง 5 นิ้ว คนกลับไปกลับมาในกระทะที่ร้อนบนเตาจนกว่าน้ำตาลจะแห้งจับเม็ดขาว ถ้ายังไม่เกิดเป็นหนามแหลม ๆ ก็เอาน้ำตาลพรมลงไปอีก จนน้ำตาลจับตามผิวถั่วเป็นหนามแหลมฟูขึ้นมาทั่วกัน…"
thumb|left|คมเปโต
เหตุที่ต้องใช้นิ้วทั้งห้าลงไปกวนในกระทะ ก็เพราะหากใช้ช้อนหรือทัพพีลงไปกวน ลูกกวาดก็จะไม่ขึ้นหนามแหลม เป็นเม็ดหุ้มน้ำตาลอย่างเดียวดูไม่สวยงาม โดยหม่อมหลวงเนื่อง อธิบายอีกว่า "...คนทำเอาปลายนิ้วมือถูไปถูมากับก้นกระทะทองที่ร้อน หนังปลายนิ้วมือสึกไป ๆ จนบางเข้าทุกที เอามือบีบปลายนิ้วเลือดจะซึมออกมาซิบ ๆ เมื่อมือบางถึงขั้นนี้ก็ต้องเลิกทำ เอาคนอื่นมาเปลี่ยนแทน คนอื่นเป็นอีกก็เปลี่ยนอีก..." โดยมากขนมลูกกวาดแบบชาววังจะใช้สีจากธรรมชาติในการแต่งสีสันเย็นตาให้ขนมสวยงามน่ารับประทานขึ้น ได้แก่ สีขาว สีชมพูอ่อน สีฟ้าอ่อน สีเหลืองอ่อน สีเขียวอ่อน เมื่อขนมเย็นดีแล้ว ก็จะเทใส่ขวดโหลขวดละสี เวลาจะรับประทานก็จะเอาทุกสีมาเคล้ารวมกันในจาน หนามที่แหลมฟูก็ยิ่งทำให้ลูกกวาดชาววังดูน่ารับประทานยิ่ง

อย่างไรก็ตามขนมลูกกวาดแบบชาววังนี้มีลักษณะใกล้เคียงกันกับลูกกวาดจีน หรือซกซา  หนึ่งในขนมจันอับหรือขนมมงคลของกวางตุ้งและแต้จิ๋ว และยังใกล้เคียงกับคมเปโต  ซึ่งเป็นลูกกวาดแบบญี่ปุ่น ทำจากเกล็ดน้ำตาลเคลือบงา ได้รับอิทธิพลจากขนมหวานโปรตุเกสผ่านมิชชันนารีผู้เผยแผ่ศาสนาในอดีต แต่ลูกกวาดแบบญี่ปุ่นนี้ไม่ต้องใช้มือเปล่าแบบลูกกวาดชาววังของไทย หากต้องกวนในกระทะใหญ่ขอบสูง หรือเตาหมุนที่เรียกว่า โดระ ใช้ระยะเวลาทำยาวนานราว 2-3 สัปดาห์ จนมีหนามมน ๆ ดูน่ารับประทาน คมเปโตมีรสชาติหวานแหลม นิยมรับประทานคู่กับน้ำชา ทั้งยังมีรูปร่างน่ารัก มีอายุการเก็บยาวนาน เหมาะสำหรับการเป็นของฝาก
# นัมยังจู
นัมยังจู  เป็นนครที่ตั้งอยู่ทางตะวันออกของจังหวัดคย็องกี ประเทศเกาหลีใต้ มีอาณาเขตทางทิศตะวันตกติดกับนครพิเศษโซล นครนัมยังจูแบ่งเขตการปกครองออกเป็น 7 แขวง (ทง), 6 เมือง (อึบ) และ 3 ตำบล (มย็อน)

ละครเรื่อง อารัง ภูตสาวรักนิรันดร์ ใน ค.ศ. 2012 ของบริษัทกระจายเสียงและแพร่ภาพมุนฮวา นำแสดงโดยบบอี จุน-กี, ชิน มิน-อา และย็อน อู-จิน ถ่ายทำในนครนัมยังจู

 ภูมิอากาศ 
นัมยังจูมีภูมิอากาศชื้นภาคพื้นทวีปที่ได้รับอิทธิพลจากลมมรสุม (การแบ่งเขตภูมิอากาศแบบเคิพเพิน: Dwa) โดยมีฤดูหนาวที่หนาวเย็นและแห้งแล้ง และฤดูร้อนที่มีฝนตกชุก
# พหุกีฬาสถานชาติมรดกเตโช
พหุกีฬาสถานชาติมรดกเตโช (พหุกีฬฎฺฐานชาติมรตกเตโช) เป็นศูนย์กีฬาในกรุงพนมเปญ ประเทศกัมพูชา ซึ่งใช้เป็นสนามหลักเพื่อรองรับการเป็นเจ้าภาพการแข่งขันกีฬาซีเกมส์ 2023

 ประวัติ 
ในเดือนสิงหาคม 2012 สมเด็จอัครมหาเสนาบดี เดโช ฮุน เซน นายกรัฐมนตรีกัมพูชา อนุมัติการจัดตั้งคณะกรรมการระหว่างรัฐมนตรีเพื่อจัดการการก่อสร้างพหุกีฬาสถานชาติมรดกเตโชในพื้นที่  ในกรุงพนมเปญ ทะเลสาบบึงปงเปียบางส่วนถูกถมเพื่อใช้การก่อสร้างอาคารต่าง ๆ คณะกรรมการโอลิมปิกแห่งชาติกัมพูชาระบุว่า ศูนย์กีฬาแห่งนี้จะเป็น "ศูนย์กีฬาเอนกประสงค์ที่ทันสมัยและได้มาตรฐานสากล" แห่งแรกของประเทศ การก่อสร้างศูนย์กีฬาแห่งนี้มีมูลค่าประมาณ 200 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ซึ่งเริ่มขึ้นในเดือนเมษายน 2013 โดยได้รับเงินสนับสนุนจากรัฐบาลจีน ศูนย์กีฬาแห่งนี้เป็นสถานที่หลักของการแข่งขันกีฬาซีเกมส์ 2023

การก่อสร้างระยะที่ 1 ของศูนย์กีฬาเสร็จสมบูรณ์เมื่อวันที่ 4 เมษายน 2017 โดยมีพิธีเปิดสนามกีฬาในร่มและศูนย์กีฬาทางน้ำ นอกจากนี้ยังเป็นจุดเริ่มต้นของการก่อสร้างระยะที่ 2 ผ่านการประกอบพิธีวางศิลาฤกษ์กีฬาสถานชาติ

 ผังศูนย์กีฬา 
ผังของศูนย์กีฬาในปัจจุบันประกอบด้วย สนามกีฬา 6 แห่ง, โรงยิมฝึกยกน้ำหนักขนาดใหญ่สำหรับนักกีฬามากถึง 1,500 คน, สนามกีฬาหลักความจุ 60,000 ที่นั่ง ครอบคลุมพื้นที่ 9 เฮกตาร์ เป็นที่ตั้งของสนามฟุตบอลและลู่วิ่ง ซึ่งเตรียมไว้สำหรับการเป็นเจ้าภาพการแข่งขันกีฬาซีเกมส์ 2023

สนามกีฬาในร่มอเนกประสงค์บนพื้นที่ 3.6 เฮกตาร์ รองรับผู้ชมได้ 15,000 คน ในขณะที่ศูนย์ว่ายน้ำบนพื้นที่ขนาดใกล้เคียงกัน สามารถรองรับผู้ชมได้ 6,000 คน

นอกจากนี้ ยังมีโรงแบดมินตันและเทเบิลเทนนิส ความจุ 3,700 ที่นั่ง ห้องยิมนาสติกและกีฬาพื้นบ้านขนาด 3,700 ที่นั่ง และโรงกีฬาขนาด 3,000 ที่นั่งสำหรับการแข่งขันบาสเกตบอล วอลเลย์บอล และฟุตซอล

นอกจากนี้ ยังมีแผนในการก่อสร้างอาคารสำนักงาน 6 ชั้น 4 ตึก และอาคาร 8 ชั้น 4 ตึก เพื่อรองรับนักกีฬา รวมถึงห้องพัก 400 ห้อง และห้องอาหาร 2 ห้อง

 อาคารทั้งหมด 
สถานที่จัด วัตถุประสงค์ ความจุของที่นั่ง ปีที่สร้าง หมายเหตุ กีฬาสถานชาติ ใช้งานได้หลากหลาย หลัก ๆ คือลู่และลาน (กรีฑา) และฟุตบอล 60,000  2017 ศูนย์กีฬาทางน้ำ  สถานที่เล่นกีฬาทางน้ำ 3,000 2017  ศูนย์กีฬาในร่ม  สนามกีฬาในร่ม 5,000 2017 

 ซีเกมส์ 
กัมพูชาได้รับการอนุมัติให้เป็นเจ้าภาพกีฬาซีเกมส์ 2023 โดยมีพิธีเปิดและปิดที่สนามนี้
# การกำจัดชาติพันธุ์
การกำจัดชาติพันธุ์สำนักงานราชบัณฑิตยสภา. พจนานุกรมศัพท์มานุษยวิทยา ฉบับราชบัณฑิตยสภา. กรุงเทพฯ : สำนักงานราชบัณฑิตยสภา, 2561, หน้า 123. หรือ ชาติพันธุฆาต  หมายถึงการพยายามโดยจงใจและอย่างเป็นระบบที่จะทำลายล้างวัฒนธรรมหรือวิถีชีวิตของประชาชนกลุ่มใดกลุ่มหนึ่ง โดยใช้อำนาจทางการเมือง ทางกฎหมาย หรือทางสังคมเป็นเครื่องมือบีบบังคับให้คนในกลุ่มนั้นละทิ้งวิถีชีวิต ภาษา ศาสนา และขนบประเพณีอันเป็นเอกลักษณ์ของตน

เมื่อทบทวนกฎหมายและประวัติเชิงวิชาการของการใช้ศัพท์ การฆ่าล้างเผ่าพันธุ์  และ การกำจัดชาติพันธุ์  แล้ว บาร์โตโลเม กลาเบโร นักนิติศาสตร์และนักประวัติศาสตร์ชาวสเปน จำแนกความแตกต่างระหว่างศัพท์ทั้งสองโดยระบุว่า "การฆ่าล้างเผ่าพันธุ์คือการฆ่าคน ในขณะที่การกำจัดชาติพันธุ์คือการฆ่าวัฒนธรรมของสังคมผ่านการฆ่าจิตวิญญาณแต่ละจิตวิญญาณ" ตามคำกล่าวของมาร์ติน ชอว์ นักสังคมวิทยาชาวอังกฤษ การกำจัดชาติพันธุ์หรือการทำลายล้างวัฒนธรรมอาจเกิดขึ้นได้โดยไม่มีการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์

เนื่องจากมีการนำมโนทัศน์อย่างการกำจัดชาติพันธุ์และการทำลายล้างวัฒนธรรมไปใช้ในบริบทที่หลากหลาย การศึกษาการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ในเชิงมานุษยวิทยาจึงตรวจสอบว่ามโนทัศน์เหล่านี้ได้รับการรวมเข้าหรือกันออกจากระบบกฎหมายและนโยบายสาธารณะต่าง ๆ อย่างไร
# ฟุตบอลโลก 2026 รอบคัดเลือก โซนแอฟริกา
ฟุตบอลโลก 2026 รอบคัดเลือก โซนแอฟริกา  จะเป็นการแข่งขันรอบคัดเลือกสำหรับฟุตบอลโลก 2026 ซึ่งจะจัดขึ้นในสหรัฐ แคนาดา และเม็กซิโก มีโควตาทั้งหมด 9 ตำแหน่งในการแข่งขันรอบสุดท้ายและโควตาเพลย์ออฟระหว่างสมาพันธ์ 1 ตำแหน่งที่สำรองไว้สำหรับทีมจากสมาพันธ์ฟุตบอลแห่งแอฟริกา

 รูปแบบ 
+ ฟุตบอลโลก 2026 รอบคัดเลือก รอบ  วันแข่งขัน  วันที่ รอบแบ่งกลุ่ม  นัดวันที่ 1  13–21 พฤศจิกายน 2023 นัดวันที่ 2 นัดวันที่ 3  3–11 มิถุนายน 2024 นัดวันที่ 4 นัดวันที่ 5  17–25 มีนาคม 2025 นัดวันที่ 6 นัดวันที่ 7  1–9 กันยายน 2025 นัดวันที่ 8 นัดวันที่ 9  6–14 ตุลาคม 2025 นัดวันที่ 10 รอบเพลย์-ออฟ  10–18 พฤศจิกายน 2025

 รอบแบ่งกลุ่ม 
โถ 1โถ 2โถ 3โถ 4โถ 5โถ 6
# ตำนานนักล่ามังกร
เป็นซีรีส์มังงะญี่ปุ่น แต่งเรื่องและวาดภาพโดยไดกิ โคบายาชิ ตีพิมพ์ในนิตยสารกังกังโจ๊กเกอร์รายเดือนของสำนักพิมพ์สแควร์เอนิกซ์ ตั้งแต่เดือนมีนาคม พ.ศ. 2560 รวบรวมตีพิมพ์เป็นหนังสือมังงะรวมเล่ม (ทังโกบง) ถึงเล่มที่ 14 เมื่อเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2565 ซีรีส์อนิเมะโทรทัศน์ดัดแปลงผลิตโดยสตูดิโอซิลเวอร์ลิงก์ ออกอากาศตั้งแต่เดือนตุลาคม พ.ศ. 2566 จนถึงเดือนมีนาคม พ.ศ. 2567

 ตัวละคร 

สื่อ
ซีรีส์มังงะตำนานนักล่ามังกรแต่งเรื่องและวาดภาพโดยไดกิ โคบายาชิ เริ่มตีพิมพ์ในนิตยสารรายเดือนของสำนักพิมพ์สแควร์เอนิกซ์ในหมวดหมู่มังงะโชเน็ง ตั้งแต่วันที่ 22 มีนาคม 2560 Natalie Natasha, Inc นั้น สแควร์เอนิกซ์ได้รวบรวมบทต่างๆ ไว้ในเล่มทังโกบง (tankōbon) และเล่มแรกถูกวางจำหน่ายเมื่อวันที่ 21 ตุลาคม 2560  แล้วเมื่อวันที่ 22 สิงหาคม 2565 เล่มที่สิบเอ็ดของทางญี่ปุ่นได้รับการเผยแพร่แล้ว

ซีรีส์มังงะมีลิขสิทธิ์ในประเทศไทยโดยสำนักพิมพ์สยามอินเตอร์คอมิกส์ ถูกวางจำหน่ายในวันที่ 5 กันยายน 2565
# ชาวเซอร์แคสเซีย
ชาวเซอร์แคสเซีย , ชาวเชียร์เคสส์  หรือ ชาวอะดีเกยา (อะดีเกยาและคาบาร์เดีย:) คือกลุ่มชาติพันธุ์คอเคซัสตะวันตกเฉียงเหนือกลุ่มหนึ่ง พวกเขาเป็นชนพื้นเมืองและชนชาติที่มีถิ่นกำเนิดจากภูมิภาคเซอร์แคสเซียทางด้านเหนือของเทือกเขาคอเคซัส การฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ชาวเซอร์แคสเซียซึ่งจักรวรรดิรัสเซียก่อขึ้นในช่วงสงครามรัสเซีย–เซอร์แคสเซียในคริสต์ศตวรรษที่ 19 ได้ส่งผลให้ชาวเซอร์แคสเซียส่วนใหญ่ถูกเนรเทศจากบ้านเกิดในเซอร์แคสเซียไปยังตุรกีและส่วนอื่นของตะวันออกกลางสมัยใหม่ที่ซึ่งพวกเขารวมตัวกันมากที่สุดในปัจจุบัน องค์การชาติและประชาชนที่ไม่มีผู้แทนประเมินในช่วงต้นคริสต์ทศวรรษ 1990 ว่ามีชาวเซอร์แคสเซียจำนวนมากถึง 3.7 ล้านคนพลัดถิ่นอยู่ในกว่า 50 ประเทศ

ภาษาเซอร์แคสเซียเป็นภาษาบรรพชนของชาวเซอร์แคสเซีย และศาสนาอิสลามเป็นศาสนาหลักในหมู่พวกเขามาตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 17 เซอร์แคสเซียถูกรุกรานซ้ำแล้วซ้ำเล่าตั้งแต่สมัยโบราณ ลักษณะภูมิประเทศอันโดดเดี่ยวประกอบกับความสำคัญทางยุทธศาสตร์ที่สังคมภายนอกมอบให้แก่ภูมิภาคนี้เป็นตัวหล่อหลอมเอกลักษณ์ชนชาติซอร์แคสเซียอย่างมากพอสมควร

ธงประจำชนชาติเซอร์แคสเซียประกอบด้วยพื้นหลังสีเขียวที่มีรูปลูกธนูสามดอกไขว้กันอยู่ตรงกลาง รายล้อมด้วยรูปดาวสีทองสิบสองดวง รูปดาวเหล่านั้นเป็นตัวแทนของเผ่าชนเซอร์แคสเซียทั้งสิบสองเผ่าในประวัติศาสตร์ ได้แก่ Abzakh, Besleney, Bzhedugh, Hatuqway, Kabardian, Mamkhegh, Natukhaj, Shapsugh, Chemirgoy, Ubykh, Yegeruqway และ Zhaney

ชาวเซอร์แคสเซียมีบทบาทสำคัญในพื้นที่ที่พวกเขาเข้าไปตั้งถิ่นฐาน ในตุรกี ผู้ที่มีพื้นเพมาจากเซอร์แคสเซียมีอิทธิพลอย่างมากตั้งแต่ที่พวกเขามาถึง โดยมีส่วนสำคัญในการทำสงครามประกาศอิสรภาพตุรกี และอยู่ในหมู่เจ้าหน้าที่ระดับหัวกะทิของหน่วยข่าวกรองตุรกีÇerkeslerin MİT İçindeki Yeri ในจอร์แดน พวกเขามีส่วนในการก่อตั้งนครอัมมานสมัยใหม่ และยังคงมีบทบาทสำคัญในประเทศสืบมา ในลิเบีย พวกเขาดำรงตำแหน่งทางทหารระดับสูง ในอียิปต์ พวกเขาเป็นส่วนหนึ่งของชนชั้นปกครองLewis, Martin W. The Circassian Mystique and its Historical Roots. Retrieved 18 May 2015. และยังมีส่วนร่วมในภาคธุรกิจในสมัยการปกครองของมุฮัมมัด อะลี บาชาAfaf Lutfi Sayyid-Marsot, "Egypt in the reign of Muhammad Ali Pasha", pp. 123–124.Yunan Labib Rizk, The making of a king , Al-Ahram Weekly, 762, 29 September – 5 October 2005.

พื้นที่เซอร์แคสเซียตามประวัติศาสตร์ถูกทางการสหภาพโซเวียตและทางการรัสเซียแบ่งออกเป็นสาธารณรัฐอะดีเกยา, สาธารณรัฐคาบาร์ดีโน-บัลคาเรีย, สาธารณรัฐคาราชาเยโว-ซีร์คัสเซีย และดินแดนครัสโนดาร์ รวมถึงส่วนตะวันตกเฉียงใต้ของดินแดนสตัฟโรปอลในปัจจุบัน ดังนั้นชาวเซอร์แคสเซียจึงได้รับการกำหนดชื่อเรียกแตกต่างกันไป ได้แก่ ชาวอะดีเกยา ในสาธารณรัฐอะดีเกยา, ชาวคาบาร์เดีย ในสาธารณรัฐคาบาร์ดีโน-บัลคาเรีย, ชาวเชียร์เคสส์ ในสาธารณรัฐคาราชาเยโว-ซีร์คัสเซีย และชาว Shapsugh ในดินแดนครัสโนดาร์ แม้ว่าโดยเนื้อแท้แล้วทั้งสี่กลุ่มจะเป็นชนกลุ่มเดียวกันก็ตาม ทุกวันนี้ชาวเซอร์แคสเซียประมาณ 800,000 คนยังคงอยู่ในพื้นที่เซอร์แคสเซียตามประวัติศาสตร์ ในขณะที่อีก 4,500,000 คนอาศัยอยู่ที่อื่น
# สงครามรัสเซีย–เซอร์แคสเซีย
สงครามรัสเซีย–เซอร์แคสเซีย (อะดีเกยา:) คือการรุกรานเซอร์แคสเซียโดยจักรวรรดิรัสเซีย เริ่มตั้งแต่วันที่ 17 กรกฎาคม ค.ศ. 1763 (ตามปฏิทินเก่า) โดยจักรวรรดิรัสเซียอ้างสิทธิ์ในการปกครองเซอร์แคสเซียในขณะที่ชาวเซอร์แคสเซียปฏิเสธและต่อต้านHenze 1992 และสิ้นสุดในอีก 101 ปีต่อมาเมื่อกองทัพสุดท้ายของเซอร์แคสเซียพ่ายแพ้ในวันที่ 21 พฤษภาคม ค.ศ. 1864 (ตามปฏิทินเก่า) สงครามนี้จึงเป็นสงครามที่พร่ากำลังและสร้างความสูญเสียอย่างหนักแก่ทั้งสองฝ่าย ชาวเซอร์แคสเซียสู้รบกับรัสเซียนานกว่าชนชาติอื่น ๆ ในภูมิภาคคอเคซัส. และสงครามรัสเซีย–เซอร์แคสเซียก็เป็นสงครามที่ยาวนานที่สุดที่ทั้งรัสเซียและเซอร์แคสเซียเคยต่อสู้มา

ระหว่างและหลังสงคราม จักรวรรดิรัสเซียใช้กลยุทธ์ฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ด้วยการสังหารหมู่พลเรือนอย่างเป็นระบบ นำไปสู่การฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ชาวเซอร์แคสเซียL.V.Burykina. Pereselenskoye dvizhenie na severo-zapagni Kavakaz. Reference in King.. โดยชาวเซอร์แคสเซียมากถึง 2,000,000 คน (ร้อยละ 85–97 ของประชากรทั้งหมด) ถูกสังหารหรือถูกเนรเทศไปยังจักรวรรดิออตโตมัน (โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเขตประเทศตุรกีในปัจจุบัน)  ส่งผลให้เกิดชุมชนชาวเซอร์แคสเซียพลัดถิ่น สงครามรัสเซีย–เซอร์แคสเซียเริ่มขึ้นในลักษณะของความขัดแย้งเฉพาะพื้นที่ แต่ในไม่ช้าการขยายตัวของรัสเซียไปทั่วภูมิภาคคอเคซัสก็ดึงชนชาติอื่น ๆ ในภูมิภาคเข้าสู่ความขัดแย้งด้วย บ่อยครั้งจึงถือกันว่าสงครามรัสเซีย–เซอร์แคสเซียเป็นส่วนตะวันตกของสงครามคอเคซัส

ระหว่างสงครามรัสเซีย–เซอร์แคสเซีย จักรวรรดิรัสเซียไม่ยอมรับว่าเซอร์แคสเซียเป็นดินแดนอิสระ แต่ถือว่าเป็นดินแดนรัสเซียที่อยู่ภายใต้การยึดครองของกลุ่มกบฏ ถึงแม้ว่าภูมิภาคนี้จะไม่เคยอยู่ภายใต้การควบคุมของรัสเซียมาก่อนก็ตาม บรรดานายพลรัสเซียไม่ได้เรียกชาวเซอร์แคสเซียตามชื่อชาติพันธุ์ แต่เรียกพวกเขาว่า "พวกคนเขา" "พวกโจรเถื่อน" และ "พวกขยะภูเขา" ในสมัยปัจจุบัน สงครามนี้ตกเป็นเป้าของการตีความประวัติศาสตร์ใหม่และก่อให้เกิดข้อโต้แย้งเนื่องจากแหล่งข้อมูลของรัสเซียในสมัยหลังส่วนใหญ่ไม่กล่าวถึงสงครามหรือลดทอนความสำคัญของสงครามลง สื่อและเจ้าหน้าที่ของรัฐรัสเซียไปไกลถึงขั้นอ้างว่าความขัดแย้งดังกล่าว "ไม่เคยเกิดขึ้น" ทั้งยังอ้างว่าชาวเซอร์แคสเซีย "เข้าร่วมกับรัสเซียโดยสมัครใจในคริสต์ศตวรรษที่ 16"Richmond, Walter. The Circassian Genocide. Page 63
# โรงพยาบาลค่ายจิรประวัติ
โรงพยาบาลค่ายจิรประวัติ เป็นโรงพยาบาลในสังกัดกระทรวงกลาโหม อัตรา 150 เตียง จัดตั้งจริง 79 เตียง ก่อตั้งขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2445 เป็นหน่วยขึ้นตรงมณฑลทหารบกที่ 31 ตั้งอยู่ที่ เลขที่ 161 หมู่ที่ 1 ตำบลนครสวรรค์ออก อำเภอเมืองนครสวรรค์ จังหวัดนครสวรรค์ มีหน้าที่ให้การดูแลรักษาพยาบาลกำลังพล ครอบครัว และประชาชนในพื้นที่โดยรอบค่ายจิรประวัติ ผู้อำนวยการโรงพยาบาลคนปัจจุบันคือ พันเอก นายแพทย์ ปุญชทร ทิพยวงศ์
# วัดท้าวบุญเรือง
วัดท้าวบุญเรือง เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลบ้านแหวน อำเภอหางดง จังหวัดเชียงใหม่ ที่ดินตั้งวัดมีเนื้อที่ 6 ไร่

วัดท้าวบุญเรืองสร้างเมื่อ พ.ศ. 2235 ตามแบบประวัติวัดแจ้งว่าสร้างเมื่อประมาณ พ.ศ. 2357 ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อวันที่ 22 มกราคม พ.ศ. 2550 โดยมีท้าวบุญเรืองเป็นผู้ริเริ่มสร้างวัด สันนิษฐานว่าท้าวบุญเรืองอาจเป็นพระโอรสพระเจ้าติโลกราช หากสันนิษฐานตามนี้วัดอาจสร้างในช่วง พ.ศ. 2000 หรืออาจเป็นวัดที่ตั้งชื่อตามผู้ปกครองแขวงแม่ท่าช้าง ที่มียศและชื่อว่า ท้าวบุญเรือง เพราะในบริเวณใกล้เคียงปรากฏชื่อวัดที่มีคำนำหน้าว่าท้าวจำนวน 3 วัด อีกสองวัดคือ วัดท้าวคำวังและวัดท้าวผายู (วัดผาสุการาม)

วัดท้าวบุญเรืองเป็นสำนักเรียนพระปริยัติธรรม (ภาษาบาลี) ในยุคที่ครูบาอินถา อริยะ เป็นเจ้าอาวาสวัด (พ.ศ. 2430–2493) วัดท้าวบุญเรืองได้จัดเก็บคัมภีร์ใบลานอักษรธรรมล้านนาจำนวน 10 หีบ ไว้ที่หอไตรหลังใหม่ซึ่งย้ายมาจากหอไตรกลางน้ำที่อยู่หน้าวัด วัดมีโบราณวัตถุบางส่วนได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นโบราณวัตถุและศิลปวัตถุอย่างสัตตภัณฑ์ ธรรมาสน์ และพระพุทธรูปปางมารวิชัย ชนิดสำริด 3 องค์

วิหารก่ออิฐฉาบปูน โครงสร้างไม้ หลังคาเป็นทรงจั่วมีการซ้อนชั้นของหลังคาด้านหน้าสองชั้น หลังคามุงด้วยกระเบื้องดินเผาหรือแป้นเกล็ด (หลังคาแผ่นไม้) บริเวณหน้าวิหารมีท้าวเวสสุวรรณ ภายในวิหารมีภาพจิตรกรรมฝาผนัง ส่วนบริเวณด้านหลังวิหารเป็นเจดีย์รูปแบบล้านนาที่รับเอาอิทธิพลจากสุโขทัยและพุกาม ป็นเจดีย์ทรงกลมเป็นฐานสูงสี่เหลี่ยมย่อเก็จ เน้นชั้นมาลัยเถาที่ขยายใหญ่ขึ้น ยกสูงขึ้น องค์ระฆังถูกลดความสำคัญลงจนเหลือขนาดเล็ก มีบัวรัดรอบองค์ระฆังตามแบบพุกาม บัลลังก์ย่อเหลี่ยม

รายนามเจ้าอาวาส
 พระครูบาคันธา พ.ศ. 2347–2405
 พระครูบาสุวรรณ พ.ศ. 2405–2430
 เจ้าอธิการอินถา อริยะ พ.ศ. 2430–2493
 พระครูประโชติบุญรักษ์ (จันทร์ จิรฏฐิโก) พ.ศ.2483–2527
 พระครูกิตติพัฒนโสภณ (บุญรัตน์ นิภาธโร) พ.ศ. 2527–
# นักเรียนลับ บัญชีดำ
นักเรียนลับ บัญชีดำ  เป็นซีรีส์ทางโทรทัศน์ของไทยปี พ.ศ. 2562 นำแสดงโดย นนน-กรภัทร์ เกิดพันธุ์, ชิม่อน-วชิรวิชญ์ เรืองวิวรรธน์, โอห์ม-ภวัต จิตต์สว่างดี, เดรก-สัตบุตร แลดิกี, เฟิร์ส-คณพันธ์ ปุ้ยตระกูล, แฟรงค์-ธนัตถ์ศรันย์ ซำทองไหล และ แบงค์-ปรีติ บารมีอนันต์ หรือ แบงค์ แคลช

กำกับโดยวรเวช ดานุวงศ์ หรือ แดน ดีทูบี และอำนวยการสร้างโดยจีเอ็มเอ็มทีวี ร่วมกับเลเซอร์แคทสตูดิโอ ซึ่งเป็นบริษัทของวรเวช ซีรีส์เรื่องนี้เป็น 1 ใน 13 ซีรีส์ทางโทรทัศน์ประจำปี พ.ศ. 2562 ที่เปิดตัวโดยจีเอ็มเอ็มทีวีในงาน "Wonder Th13teen" เมื่อวันที่ 5 พฤศจิกายน พ.ศ. 2561 ออกอากาศตอนแรกทางช่องจีเอ็มเอ็ม 25 และไลน์ทีวี เมื่อวันที่ 13 ตุลาคม พ.ศ. 2562 โดยออกอากาศทุกวันอาทิตย์ เวลา 21.25 น. และ 23.00 น. ตามลำดับ ซีรีส์เรื่องนี้ออกอากาศตอนสุดท้ายเมื่อวันที่ 29 ธันวาคม พ.ศ. 2562 

 เรื่องย่อ 
เอกอนันต์เป็นโรงเรียนที่ไม่เพียงแต่มีชื่อเสียงในด้านการศึกษาและกีฬาเท่านั้น แต่ยังมีความลับบางอย่างซ่อนอยู่อีกด้วย ปริศนาการหายตัวไปของฟ้า (พลอย ศรนรินทร์) นักเรียนของโรงเรียน ทำให้ทราฟฟิค (กรภัทร์ เกิดพันธุ์) น้องชายของเธอแฝงตัวเข้ามาที่โรงเรียนเอกอนันต์เพื่อสืบหาความจริง เขาอยู่ห้อง ม.4/6 ซึ่งเขาได้พบกับเพื่อนร่วมห้อง ได้แก่ แอนดรูว์ (วชิรวิชญ์ เรืองวิวรรธน์), ไฮไลท์ (ภวัต จิตต์สว่างดี), ไตเติ้ล (สัตบุตร แลดิกี), จิมแบ (คณพันธ์ ปุ้ยตระกูล) และ บรรทัด (ธนัตถ์ศรันย์ ซำทองไหล) ซึ่งทั้ง 5 คนเป็นสมาชิกของกลุ่มลับที่เรียกตัวเองว่า "Blacklist" ซึ่งมีวัตถุประสงค์เพื่อตรวจสอบเหตุการณ์ลึกลับในโรงเรียนของพวกเขา ต่อมา ทราฟฟิคได้เข้าร่วมกลุ่มดังกล่าว

นอกจากการค้นหาว่าเกิดอะไรขึ้นกับฟ้าแล้ว "Blacklist" ยังจะเปิดเผยความลับอันดำมืดหลายอย่างของโรงเรียนเอกอนันต์อีกด้วย และเปิดโปรงเรื่องแก๊งค์หัตเทวะ
# ศูนย์บัญชาการทหารสูงสุดผสมชาติยุโรป
ศูนย์บัญชาการทหารสูงสุดผสมชาติยุโรป  หรือ SHAPE เป็นศูนย์บัญชาการทหารของส่วนปฏิบัติการบังคับบัญชาผสม (Allied Command Operations) แห่งองค์การสนธิสัญญาแอตแลนติกเหนือ (เนโท) มีอำนาจบังคับบัญชาเหนือปฏิบัติการของเนโททั่วทุกมุมโลก ศูนย์บัญชาการทหารสูงสุดมีที่ตั้งอยู่ในเทศบาลมงส์ ประเทศเบลเยียม

ผู้บัญชาการมีชื่อตำแหน่งว่า ผู้บัญชาการทหารผสมสูงสุดยุโรป (Supreme Allied Commander Europe) ซึ่งเป็นนายทหารยศพลเอกของกองทัพสหรัฐผู้ครองตำแหน่งผู้บัญชาการทหารสหรัฐภาคยุโรป
อ้างอิง
# นาโอมิ ชินโด
นาโอมิ ชินโด (, เกิด 9 พฤศจิกายน ค.ศ. 1972) เป็นนักพากย์ นักแสดงละครเวที และผู้บรรยายชาวญี่ปุ่น เกิดในจังหวัดเกียวโต สังกัดอาโอนิโปรดักชัน

 ผลงานพากย์ 
 ครัชเกียร์ เทอร์โบ (เมรุเมะ เคราด์)
 โมบิลสูท กันดั้มซี้ด (คางาริ ยูระ อัธฮา)
 โบโบะโบะ ฮีโร่ของผม (เฮ็ปโปโกมารุ)
 โมบิลสูท กันดั้มซี้ดเดสทินี (คางาริ ยูระ อัธฮา)
 Mai HiME ศึกศาสตราเจ้าหญิงแห่งดวงดาว (ฟุจิโนะ ชิซึรุ)
 สงครามเกมไพ่ (โดกุชิมะ ซาโซริ)
 แคมป์สบายสไตล์สาว ๆ (อินุยามะ มิเนโกะ)
 ชิโนบิโนะอิตโตกิ (สึเงะ เรย์ฮะ)
# โรตีจอห์น
โรตีจอห์น (,) เป็นแซนด์วิชไข่เจียว เชื่อว่าถือกำเนิดครั้งแรกที่ประเทศสิงคโปร์เมื่อราวคริสต์ทศวรรษ 1960 ถึง 1970 ต่อมาได้กลายเป็นอาหารข้างถนนที่แพร่หลายไปทั่วบริเวณคาบสมุทรมลายู ปัจจุบันคือประเทศมาเลเซีย และประเทศอินโดนีเซีย

 ประวัติ 
โรตี มาจากคำสันสกฤตว่า โรติกา (rotikā) แปลว่า ขนมปัง โดยทั่วไปจะหมายถึงอาหารที่ทำจากขนมปังหรือคล้ายขนมปัง ซึ่งรวมไปถึงแซนด์วิช และแพนเค้ก ส่วนชื่อ จอห์น นั้นไม่ทราบที่มาว่าอยู่ในชื่ออาหารนี้ได้อย่างไร แต่อาจจะมาจากการที่ชาวสหราชอาณาจักรจะเรียกชื่อบุคคลชายใด ๆ ว่าจอห์นไว้ก่อน ในกรณีที่ไม่รู้จักกัน จำชื่อไม่ได้ หรือชื่อออกเสียงยากเกินไป จนอาจกลายเป็นชื่อที่กองทัพสหราชอาณาจักรใช้เรียกพ่อค้าแม่ขายซึ่งเป็นชนพื้นเมืองในบริติชมาลายา

มีมุขปาฐะอ้างว่าอาหารดังกล่าวมีต้นกำเนิดมาจากพ่อครัวชาวมลายูในสิงคโปร์เมื่อช่วงคริสต์ทศวรรษ 1960 ถึง 1970 และมีเรื่องเล่าทำนองนี้อีกหลายเรื่อง แต่มุขปาฐะเรื่องสุดท้าย กล่าวถึงการขายโรตีจอห์นที่ศูนย์การค้าหาบเร่ตามันเซอราซี ที่เริ่มขายอาหารจานนี้ใน ค.ศ. 1976 หลังได้สูตรจากพ่อค้าหาบเร่คนหนึ่ง ที่ต่อมาร้านค้าแผงดังกล่าวได้ย้ายไปขายที่ตลาดสวนเซอรังกูนใน ค.ศ. 2001

อย่างไรก็ตามโรตีจอห์นได้แพร่หลายไปทั่วคาบสมุทรมลายูเป็นที่เรียบร้อย และในยุคปัจจุบันผู้คนนิยมรับประทานโรตีจอห์นหน้าปลาซาร์ดีน มากกว่าเนื้อสัตว์อื่น

 ส่วนประกอบ 
วัตถุดิบในการทำโรตีจอห์น ประกอบด้วย ขนมปังบาแก็ต ไข่ เนื้อสับ (อาจเป็นเนื้อไก่ ปลาซาร์ดีน หรือเนื้อแกะ) หัวหอม และเสิร์ฟพร้อมซอสพริกผสมมะเขือเทศ
# สมัชชารัฐสภาอาเซียน
สมัชชารัฐสภาอาเซียน (ชื่อย่อ: AIPA) (เริ่มใช้ชื่อนี้เมื่อ ค.ศ. 2007) หรือชื่อเดิมคือ องค์การรัฐสภาอาเซียน (ชื่อย่อ: AIPO) เป็นองค์การที่ก่อตั้งขึ้นเมื่อ ค.ศ. 1977 ซึ่งรวมกลุ่มกัน แต่มีความเกี่ยวข้องอย่างเป็นทางการกับอาเซียน ก่อตั้งโดยประเทศอินโดนีเซีย โดยได้รับการสนับสนุนจากสมาชิกอื่น ๆ ที่เป็นผู้ก่อตั้งอาเซียนทั้ง 5 ประเทศ

การประชุมครั้งแรกเกิดขึ้นใน ค.ศ. 1978 ที่ประเทศสิงคโปร์ เป็นสภาข้ามชาติที่อ่อนแอและมีอำนาจให้คำปรึกษาเท่านั้น ขาดอำนาจนิติบัญญัติและกำกับดูแลอาเซียนและสมาชิก

มีสมาชิกจากอาเซียนรวมกว่า 300 ประเทศ บรูไน (และก่อนหน้านี้มีเมียนมาร์ด้วย) ซึ่งไม่มีสภานิติบัญญัติ เข้าร่วมเป็นผู้สังเกตการณ์พิเศษของ AIPA ต่อมาในปี 2007 ได้เปลี่ยนชื่อจากองค์การรัฐสภาอาเซียนเป็นสมัชชารัฐสภาอาเซียน

ตั้งแต่ ค.ศ. 1979 เป็นต้นมา ได้จัดประชุมทวิภาคีกึ่งปกติกับรัฐสภายุโรป

ที่อยู่: สำนักงานเลขาธิการอาเซียน อาคารเฮอริเทจ ชั้น 5 เจแอล Sisingamangaraja No. 70A Kebayoran Baru. Jakarta Selatan, Kode Pos 12110 DKI จาการ์ตา อินโดนีเซีย

 รายชื่อสมาชิก 
 สมาชิก 
  (2 กันยายน ค.ศ. 1977) : สมาชิกผู้ก่อตั้งองค์การรัฐสภาอาเซียน
  (2 กันยายน ค.ศ. 1977) : สมาชิกผู้ก่อตั้งองค์การรัฐสภาอาเซียน
  (2 กันยายน ค.ศ. 1977) : สมาชิกผู้ก่อตั้งองค์การรัฐสภาอาเซียน
  (2 กันยายน ค.ศ. 1977) : สมาชิกผู้ก่อตั้งองค์การรัฐสภาอาเซียน
  (2 กันยายน ค.ศ. 1977) : สมาชิกผู้ก่อตั้งองค์การรัฐสภาอาเซียน
  (19 กันยายน ค.ศ. 1995)
  (ในปี ค.ศ. 1997)
  (ในปี ค.ศ. 1999)
  (4 กันยายน ค.ศ. 2009)
  (20 กันยายน ค.ศ. 2011)

 ผู้สังเกตการณ์ 
ใน ค.ศ. 2021 คณะมนตรีระหว่างรัฐสภาอาเซียนมีผู้สังเกตการณ์ 16 องค์กร ซึ่งนอกจากผู้สังเกตการณ์ 1 องค์กรซึ่งเป็นองค์กรรัฐสภาระดับภูมิภาคจากรัฐสภายุโรปแล้ว ยังมีผู้สังเกตการณ์อีก 15 องค์กรที่เหลือที่เป็นรัฐสภาหรือสภาล่างของประเทศต่าง ๆ ผู้สังเกตการณ์ที่ใกล้ที่สุดคือรัฐสภายูเครน และสภาล่างของปากีสถาน ซึ่งเข้าร่วมการประชุมสมัชชา AIPA ครั้งที่ 42 ในปีนั้นที่ประเทศบรูไน
# เดริงคูยู
เดริงคูยู (กรีกแคปปาโดเชีย:) เป็นเมืองและอำเภอในจังหวัดเนฟเชฮีร์ ภูมิภาคอานาโตเลียกลาง ประเทศตุรกี รายงานจากสำมะโน ค.ศ. 2010 อำเภอนี้มีประชากร 22,114 คน ในจำนวนนี้มีประชากรที่อาศัยอยู่ในเมืองเดริงคูยู 10,679 คนStatistical Institute อำเภอนี้กินพื้นที่
# บอยแอนด์เดอะเวิลด์
บอย แอนด์ เดอะ เวิลด์  เป็นภาพยนตร์แอนิเมชันขับขันบราซิลที่ออกฉายใน ค.ศ. 2558 กำกับและเขียนบทโดย อาเล อาเบรว

 นักแสดง 

 วินิซิอุส การ์เซีย รับบท คูคา
 เฟลิเป้ ซิลเซ่ รับบท หนุ่มน้อย
 อาเล อาเบรว รับบท ชายชรา
 ลู ฮอร์ตา รับบท แม่ของคูคา
 มาร์โก ออเรลิโอ คัมโปส รับบท พ่อของคูคา
 แคสเซียส โรเมโร รับบท หมา

 การตอบรับ 

 คำวิจารณ์ 
รอตเทนโทเมโทส์รายงานว่าร้อยละ 93 ของผู้วิจารณ์ 57 คนได้ให้ความเห็นในเชิงบวก ขณะที่คะแนนเฉลี่ยของภาพยนตร์อยู่ที่ 7.8 เต็ม 10 คะแนน เมทาคริติกรายงานว่าภาพยนตร์มีคะแนนเฉลี่ยอยู่ที่ 80 เต็ม 100 คะแนน ซึ่งประเมินโดยผู้วิจารณ์ 18 คน

 รางวัล 
ภาพยนตร์ได้รับการเสนอชื่อรางวัลออสการ์ สาขาภาพยนตร์แอนิเมชันยอดเยี่ยม
# ชาวคีตัน
ชาวคีตัน  เป็นชนเผ่าเร่ร่อนจากเอเชียตะวันออกเฉียงเหนือ ตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 4 พวกเขาอาศัยอยู่ในพื้นที่ส่วนหนึ่งของมองโกเลีย ภาคตะวันออกเฉียงเหนือของจีน และรัสเซียตะวันออกไกลในปัจจุบัน

ในฐานะผู้คนที่สืบเชื้อสายมาจากโปรโต-มองโกลผ่านเซียนเป่ย์Xu Elina-Qian (2005). Historical Development of the Pre-Dynastic Khitan. University of Helsinki. p. 99. quote: "According to Gai Zhiyong's study, Jishou is identical with Qishou, the earliest ancestor of the Khitan; and Shihuai is identical to Tanshihuai, the Xianbei supreme chief in the period of the Eastern Han (25–220). Therefore, from the sentence "His ancestor was Jish[ou] who was derived from Shihuai" in the above inscription, it can be simply seen that the Khitan originated from the Xianbei. Since the excavated inscription on memorial tablet can be regarded as a firsthand historical source, this piece of information is quite reliable." ชาวคีตันพูดภาษาคีตันที่สูญพันธุ์ไปแล้ว ซึ่งเป็นภาษาพารามองโกลิกที่เกี่ยวข้องกับกลุ่มภาษามองโกลJanhunen, Juha (2006). "Para-Mongolic". In Janhunen, Juha (ed.). The Mongolic Languages. Routledge. p. 393 of pp. 391–402. ชาวคีตันเป็นผู้ก่อตั้งและเป็นผู้นำราชวงศ์เหลียว ซึ่งครอบครองพื้นที่กว้างใหญ่ของไซบีเรีย มองโกเลีย และจีนตอนเหนือ ชาวคีตันแห่งราชวงศ์เหลียวใช้ระบบการเขียน 2 แบบสำหรับภาษาของตน คือ อักษรคีตันเล็กและอักษรคีตันใหญ่