# ความรุนแรงทางเพศระหว่างการรุกรานยูเครนโดยรัสเซีย
ความรุนแรงทางเพศระหว่างการรุกรานยูเครนโดยรัสเซีย เกิดขึ้นจากกองทัพรัสเซีย ซึ่งใช้การข่มขืนกระทำชำเราเป็นเครื่องมืออย่างหนึ่งในการทำสงคราม ตามรายงานของคณะกรรมการสอบสวนอิสระระหว่างประเทศในยูเครน ผู้ที่ถูกทหารรัสเซียประทุษร้ายทางเพศนั้นมีอายุตั้งแต่ 4 ปี ไปจนถึงกว่า 80 ปีสำหรับแหล่งที่ว่าด้วยการใช้การข่มขืนกระทำชำเราเป็นอาวุธสงคราม ดูที่แหล่งที่ว่าด้วยการใช้การข่มขืนกระทำชำเราเป็นอาวุธสงครามหรือยุทธศาสตร์ทางทหาร

ข้าหลวงใหญ่สิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติเผยแพร่รายงานว่าด้วยการละเมิดสิทธิมนุษยชนและอาชญากรรมสงครามในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2565 บทคัดย่อของรายงานฉบับนี้ระบุว่า "นอกจากนี้ คณะกรรมการสอบสวนอิสระระหว่างประเทศในยูเครนยังระบุพบรูปแบบการประหารชีวิตอย่างรวบรัด การกักขังโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย การทรมาน การปฏิบัติอย่างทารุณ และการข่มขืนกระทำชำเราและความรุนแรงทางเพศอื่น ๆ ที่เกิดขึ้นในพื้นที่ที่กองทัพรัสเซียยึดครองทั่วแคว้นทั้งสี่ที่คณะกรรมการฯ เน้นสอบสวน ผู้คนถูกควบคุมตัว บางคนถูกเนรเทศไปยังสหพันธรัฐรัสเซียโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย และหลายคนยังคงมีรายงานว่าสูญหาย ความรุนแรงทางเพศส่งผลกระทบต่อผู้เสียหายทุกวัย ผู้เสียหายซึ่งรวมถึงเด็กบางครั้งถูกบังคับให้รู้เห็นอาชญากรรม เด็ก ๆ ตกเป็นผู้เสียหายจากการละเมิดทุกรูปแบบที่คณะกรรมการฯ ได้สอบสวน ซึ่งรวมถึงการโจมตีโดยไม่เลือกเป้าหมาย การทรมาน และการข่มขืนกระทำชำเรา และต้องเผชิญกับผลที่ตามมาทางจิตใจซึ่งคาดได้ว่าจะเกิดขึ้น"

 ลักษณะและขอบเขตของความรุนแรงทางเพศ 
ในรายงานที่ครอบคลุมช่วงแรกของการรุกรานยูเครนโดยรัสเซียตั้งแต่วันที่ 24 กุมภาพันธ์ ถึง 26 มีนาคม พ.ศ. 2565 สำนักงานข้าหลวงใหญ่สิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ (โอเอชซีเอชอาร์) ได้ระบุความเสี่ยง 4 ประเภทที่อาจนำไปสู่ความรุนแรงทางเพศ กล่าวคือ การปรากฏตัวและกิจกรรมทางทหารที่เพิ่มขึ้นในพื้นที่พลเรือน การทำลายบ้านเรือนและโครงสร้างพื้นฐาน การพลัดถิ่นภายในประเทศ และผู้หญิงและเด็กหญิงจำนวนมากที่เดินทางออกจากยูเครนได้ส่งผลให้เกิดความเสี่ยงสูงต่อความรุนแรงทางเพศและการค้ามนุษย์ที่เกี่ยวเนื่องกับความขัดแย้ง สำนักงานฯ ตั้งข้อสังเกตว่ายอดการแจ้งเหตุผ่านสายด่วนระดับชาติชี้ให้เห็นถึงความเสี่ยงสูงต่อความรุนแรงทางเพศ และระบุว่ามีปัจจัยหลายประการที่ส่งผลให้ยอดการแจ้งเหตุต่ำกว่าความเป็นจริง

หลังจากที่แคว้นเคียฟได้รับการปลดปล่อยเมื่อปลายเดือนมีนาคม พ.ศ. 2565 และหลังจากที่มีรายงานการร่วมกันข่มขืนกระทำชำเรา การประทุษร้ายทางเพศโดยใช้ปืนขู่บังคับ และการข่มขืนกระทำชำเราต่อหน้าเด็ก เดอะการ์เดียน กล่าวว่าผู้หญิงยูเครนกำลังเผชิญกับภัยคุกคามจากการข่มขืนกระทำชำเราในฐานะอาวุธสงคราม เมื่อวันที่ 29 มิถุนายน พ.ศ. 2565 สำนักงานข้าหลวงใหญ่สิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติกล่าวว่าตนได้รับรายงานข้อกล่าวหาว่าด้วยความรุนแรงทางเพศที่เกี่ยวเนื่องกับความขัดแย้ง 108 ข้อกล่าวหา และได้พิสูจน์ยืนยันคดีต่าง ๆ ไปแล้ว 23 คดี เมื่อวันที่ 2 ธันวาคม พ.ศ. 2565 สำนักงานฯ รายงานว่าได้จดบันทึกคดีความรุนแรงทางเพศที่เกี่ยวเนื่องกับความขัดแย้ง 86 คดี ซึ่งรวมถึงการข่มขืนกระทำชำเรา การร่วมกันข่มขืนกระทำชำเรา การบังคับให้เปลือยกาย และการบังคับให้เปลื้องผ้าในที่สาธารณะ โดยผู้ก่อคดีส่วนใหญ่คือสมาชิกกองทัพรัสเซียหรือเจ้าหน้าที่ตำรวจรัสเซีย สำนักงานฯ ยังรายงานด้วยว่าหน่วยงานบังคับใช้กฎหมายของยูเครนกำลังสืบสวนคดีความรุนแรงทางเพศ 43 คดี

 ความรุนแรงทางเพศในฐานะอาวุธสงคราม 
องค์การว่าด้วยความมั่นคงและความร่วมมือในยุโรป (โอเอสซีอี) ออกแถลงการณ์เมื่อวันที่ 19 มิถุนายน พ.ศ. 2565 ประณามการใช้ความรุนแรงทางเพศเป็นอาวุธสงคราม เฮ็ลกา มารีอา ชมิท เลขาธิการองค์การฯ "เรียกร้องให้เร่งยุติการใช้การข่มขืนกระทำชำเราและอาชญากรรมทางเพศอื่น ๆ เป็นยุทธวิธีในการทำสงครามในยูเครน" องค์การฯ เน้นย้ำถึงความจำเป็นในการสอบสวนอย่างต่อเนื่อง การดำเนินคดีเกี่ยวกับความรุนแรงทางเพศระหว่างสงคราม และเรียกร้องให้ประชาคมระหว่างประเทศให้ความช่วยเหลือแก่ผู้รอดชีวิตจากความรุนแรงทางเพศ ในเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2565 องค์การฯ เข้าร่วมการรณรงค์ 16 วันแห่งการเคลื่อนไหวต่อต้านความรุนแรงบนพื้นฐานของเพศสภาพ และเรียกร้องให้ "ยุติการใช้การข่มขืนกระทำชำเรา ความรุนแรงทางเพศ และอาชญากรรมทางเพศอื่น ๆ เป็นยุทธวิธีในการทำสงครามในยูเครน"

พรามิลา แพตเทิน ผู้แทนพิเศษของเลขาธิการใหญ่สหประชาชาติว่าด้วยความรุนแรงทางเพศในความขัดแย้ง กล่าวว่า "เมื่อผู้หญิงถูกคุมขังไว้หลายวันและถูกข่มขืน เมื่อผู้ชายทั้งเด็กและผู้ใหญ่เริ่มถูกข่มขืน เมื่อคุณเห็น [รายงาน] การตัดอวัยวะเพศอย่างต่อเนื่อง เมื่อคุณได้ยินผู้หญิงให้การเป็นพยานว่าทหารรัสเซียพกไวอากร้ามาด้วย นั่นแหละคือกลยุทธ์ทางทหารอย่างชัดเจน" เธอยังระบุด้วยว่าคดีต่าง ๆ ที่ได้รับรายงานในปัจจุบันนั้นเป็นเพียง "ยอดภูเขาน้ำแข็ง" อีรือนา แวแนดิกตอวา อัยการสูงสุดยูเครน ให้ความเห็นว่าการกระทำที่รุนแรงทางเพศได้รับการรายงานน้อยมากเนื่องจากความยากลำบากที่ผู้สืบสวนต้องเผชิญในพื้นที่ที่ถูกรัสเซียยึดครองและความหวาดกลัวและความอับอายที่ผู้รอดชีวิตต้องประสบ "การสอบสวนอาชญากรรมทางเพศในดินแดนที่ถูกยึดครองขณะที่เรายังอยู่ท่ามกลางความขัดแย้งทางทหารนั้นเป็นเรื่องยากมาก" แวแนดิกตอวากล่าว "มันยากมาก เพราะที่จริงแล้วผู้เสียหายก็กลัว"

 ขอบเขตของความรุนแรงทางเพศ 
ในพื้นที่ที่ได้รับการปลดปล่อยจากการยึดครองของรัสเซีย มีรายงานเหตุรุนแรงทางเพศต่อผู้หญิง ผู้ชาย และเด็กผุดขึ้นจำนวนมาก หลักฐานการร่วมก่อเหตุรุนแรงทางเพศเริ่มได้รับการเปิดเผยตั้งแต่ช่วงต้นของความขัดแย้ง ข้อมูลเกี่ยวกับความรุนแรงทางเพศโดยทหารรัสเซียในพื้นที่ที่ถูกยึดครองสะสมเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ทำให้อัยการสามารถเริ่มดำเนินคดีทางอาญาและให้ข้อมูลเพิ่มเติมเพื่อการสอบสวนได้ สำนักงานอัยการสูงสุดยูเครนระบุว่าพวกเขากำลังจดบันทึกการกระทำรุนแรงทางเพศต่อพลเรือนในทุกพื้นที่ที่ทหารรัสเซียยึดครอง หลักฐานต่าง ๆ แสดงให้เห็นว่านอกเหนือจากผู้หญิงแล้ว ยังมีการกระทำรุนแรงทางเพศต่อผู้ชายและเด็กด้วย

สหประชาชาติ องค์การว่าด้วยความมั่นคงและความร่วมมือในยุโรป และองค์การด้านมนุษยธรรมต่างยืนยันว่าทหารรัสเซียก่อความรุนแรงทางเพศอย่างกว้างขวางในยูเครน สหประชาชาติรายงานเมื่อเดือนมกราคม พ.ศ. 2566 ว่าข้าหลวงใหญ่สิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติได้จดบันทึกกรณีความรุนแรงทางเพศมากกว่า 90 กรณีในพื้นที่ที่ถูกรัสเซียยึดครอง

เดอะนิวยอร์กไทมส์ รายงาน "หลักฐานที่แพร่หลายของความรุนแรงทางเพศโดยกองทัพรัสเซียซึ่งเจ้าหน้าที่สืบสวนของยูเครนและนานาชาติจดบันทึกไว้" อันนา ซอซอนสกา เจ้าหน้าที่สืบสวนในสำนักงานอัยการสูงสุดยูเครนกล่าวว่า "เรากำลังพบปัญหาความรุนแรงทางเพศนี้ในทุก ๆ ที่ที่รัสเซียยึดครอง ... ทุก ๆ ที่ ทั้งแคว้นเคียฟ แคว้นแชร์นีฮิว แคว้นคาร์กิว แคว้นดอแนตสก์ และที่แคว้นแคร์ซอนนี้ด้วย" บีบีซีนิวส์รายงานหลักฐานเพิ่มเติมเกี่ยวกับความรุนแรงทางเพศที่แพร่หลายในแคว้นเคียฟขณะที่ถูกรัสเซียยึดครอง

 การดักฟังการสื่อสาร 
นับตั้งแต่ที่รัสเซียเริ่มรุกรานยูเครน หน่วยความมั่นคงยูเครนได้ดักฟังและเผยแพร่คลิปเสียงการสนทนาในรูปแบบต่าง ๆ ของทหารและเจ้าหน้าที่รัสเซีย โดยเฉพาะอย่างยิ่งการสนทนาทางโทรศัพท์ คลิปเสียงเหล่านี้หลายคลิปมีการแสดงความคิดเห็นที่เกี่ยวข้องกับการใช้ความรุนแรงทางเพศ

เมื่อวันที่ 14 เมษายน พ.ศ. 2565 โทรอนโตซัน รายงานการสนทนาทางโทรศัพท์ที่ถูกดักฟัง ที่ซึ่ง "ภรรยาชาวรัสเซียคนหนึ่งตั้งกฎเหล็ก 2 ข้อหลังจากที่อนุญาตให้สามีทหารของเธอข่มขืนผู้หญิงระหว่างการรุกรานยูเครน" เธอบอกสามีว่า "ข่มขืนพวกมันเลย เออ ไม่ต้องเล่าอะไรทั้งนั้น เข้าใจนะ? ... เออ ฉันอนุญาต แค่ป้องกันก็พอ"

เมื่อวันที่ 21 กันยายน พ.ศ. 2565 หน่วยความมั่นคงยูเครนเผยแพร่คลิปเสียงของทหารรัสเซียนายหนึ่งซึ่งเล่าให้คู่สนทนาฟังทางโทรศัพท์ว่า "คนท้องถิ่นเกลียดพวกเราหมด ทหารฝั่งเราไปข่มขืนผู้หญิงที่นี่"

เมื่อวันที่ 9 มกราคม พ.ศ. 2566 อูกรายินสกาเปราดา เผยแพร่คลิปเสียงการสนทนาทางโทรศัพท์ที่ถูกดักฟัง ที่ซึ่งทหารรัสเซียนายหนึ่งเล่าประสบการณ์ความรุนแรงทางเพศของกองกำลังฝ่ายตนในยูเครนและขอบเขตอันกว้างขวางของความรุนแรงดังกล่าว:

"ตอนที่พวกเราทิ้งลือมัน พวกเราฆ่าแม่งหมดที่นั่น ... ไอ้พวกคะโคล [คำเรียกชาวยูเครนในเชิงดูหมิ่น] ... พวกเราข่มขืน แทงพวกแม่งที่นั่น ยิงพวกมัน ฆ่าพวกแม่งหมด ที่ลือมัน ที่ตอร์สแก พวกเราเดิน ๆ ไปยิงแม่งหมด ผู้ชายที่อายุน้อย ๆ พวกเราคุมตัวพวกมันไป ส่วนผู้หญิงสาว ๆ พวกนี้ โดนเย็ด โดนแทง โดนยิงทิ้ง"СБУ отримала чергове підтвердження воєнних злочинів рф: при відступі з Лиману рашисти вбивали цивільних і ґвалтували жінок (аудіо) (Ukrainian), Intercept by Security Service of Ukraine"Когда Лиман сдавали, всех расстреливали, баб резали": СБУ выложило перехват разговора оккупантов" (Russian)

 ความรุนแรงทางเพศระหว่างวิกฤตการณ์ผู้ลี้ภัย 
มีกรณีอย่างน้อย 2 กรณีที่เกี่ยวข้องกับผู้หญิงและเด็กซึ่งมีรายงานว่าถูกฉวยโอกาสระหว่างที่พวกเธอพยายามหนีภัยสงครามในยูเครน ในช่วงกลางเดือนมีนาคม ชายคนหนึ่งถูกจับกุมในโปแลนด์ด้วยข้อหาข่มขืนกระทำชำเราผู้ลี้ภัยอายุ 19 ปีที่แสวงหาที่พักพิงและความช่วยเหลือจากเขา นอกจากนี้ยังมีรายงานว่าชาย 2 คนได้ทำร้ายวัยรุ่นชาวยูเครนคนหนึ่งซึ่งพักอยู่ในที่พักสำหรับผู้ลี้ภัยในเยอรมนี ก่อนที่รัฐบาลสหราชอาณาจักรจะเปิดตัวแผนการเคหะสำหรับผู้ลี้ภัย หญิงคนหนึ่งรายงานเหตุการณ์ที่ซึ่งชายคนหนึ่งพยายามเกลี้ยกล่อมให้เธอไปอยู่กับเขา เขาเสนอที่อยู่อาศัย อาหาร ค่าใช้จ่าย และเบี้ยเลี้ยงรายเดือนฟรีเพื่อแลกกับการมีเพศสัมพันธ์ เธอพยายามปฏิเสธการรุกจีบของชายคนนั้นซึ่งหยุดรังควานเธอก็ต่อเมื่อเธอบอกเขาว่าเธอเดินทางมากับแม่

 เด็กและผู้สูงอายุ 
สหประชาชาติพบว่าผู้เสียหายจากความรุนแรงทางเพศที่รัสเซียก่อขึ้นในยูเครนนั้นรวมถึงเด็กที่มีอายุเพียง 4 ปี และผู้ใหญ่ที่มีอายุมากกว่า 80 ปี

ที่แคว้นเคียฟในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2565 ทหารรัสเซีย 2 นายบุกเข้าบ้านหลังหนึ่งและก่อเหตุล่วงละเมิดทางเพศต่อสมาชิกทุกคนในครอบครัวซึ่งได้แก่สามี ภรรยา และลูกสาวอายุ 4 ปี หญิงอายุ 83 ปีคนหนึ่งถูกทหารรัสเซียนายหนึ่งข่มขืนกระทำชำเราในบ้านต่อหน้าต่อตาสามีพิการของเธอ และหญิงอายุ 56 ปีอีกคนหนึ่งถูกทหารรัสเซีย 2 นายรุมข่มขืนกระทำชำเราหลังจากบุกปล้นบ้าน ไม่กี่สัปดาห์ถัดมาเธอได้ทราบข่าวว่าทหารรัสเซียได้ทรมานและสังหารสามีของเธอ

ในช่วงปลายเดือนกันยายน พ.ศ. 2565 คณะผู้สืบสวนจากคณะกรรมการสอบสวนอิสระระหว่างประเทศในยูเครน ออกแถลงการณ์ที่ระบุว่าคณะกรรมการฯ "ได้จดบันทึกคดีที่ซึ่งเด็กถูกข่มขืนกระทำชำเรา ทรมาน และกักขังโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย" และเรียกพฤติการณ์เหล่านี้ว่าอาชญากรรมสงคราม รายงานเดียวกันนี้ยังกล่าวถึงเด็กที่ถูกสังหารและบาดเจ็บจากการโจมตีโดยไม่เลือกเป้าหมายของรัสเซีย ตลอดจนเด็กที่ถูกพรากจากครอบครัวและถูกลักพาตัวไปด้วย

 รายงานและแถลงการณ์ 
ตามข้อมูลในชุดข้อมูลความรุนแรงทางเพศระหว่างการขัดกันด้วยอาวุธ มีรายงานความรุนแรงทางเพศโดยกองกำลังรัสเซียในช่วง 3 ปีจาก 7 ปีของความขัดแย้งในภาคตะวันออกของยูเครนนับตั้งแต่ พ.ศ. 2557

 ในเดือนเมษายน พ.ศ. 2565 ทางการยูเครนและองค์การสิทธิมนุษยชนต่าง ๆ รายงานว่ากองทัพรัสเซียใช้ความรุนแรงทางเพศขนานใหญ่เป็นเครื่องมือในการทำสงครามกับพลเรือน โดยมีเป้าหมายเพื่อทำลายขวัญกำลังใจของชาวยูเครนและเพื่อขัดขวางไม่ให้พวกเขาต่อต้าน เมื่อวันที่ 3 เมษายน องค์การลาสตราดายูเครนซึ่งเปิดบริการสายด่วนเพื่อช่วยเหลือผู้รอดชีวิตจากการค้ามนุษย์ การประทุษร้ายทางเพศ และความรุนแรงในครอบครัว ระบุว่าเหตุข่มขืนกระทำชำเราได้รับการแจ้งเข้ามาน้อยมากและถูกตีตราทางสังคมในยามสงบ โดยคดีที่องค์การทราบอยู่แล้วอาจเป็นเพียง "ยอดภูเขาน้ำแข็ง" เท่านั้น

 เมื่อวันที่ 3 เมษายน พ.ศ. 2565 เมลินดา ซิมมอนส์ เอกอัครราชทูตสหราชอาณาจักรประจำยูเครน กล่าวถึงการข่มขืนกระทำชำเราว่าเป็น "ส่วนหนึ่งของการทำสงครามที่ไม่มีผู้ใดยั่วยุของรัสเซีย ... แม้ว่าเราจะยังไม่ทราบขอบเขตของการข่มขืนกระทำชำเราทั้งหมดในยูเครน แต่ก็ชัดเจนแล้วว่ามันเป็นส่วนหนึ่งของคลังอาวุธของรัสเซีย ... พวกเขาข่มขืนผู้หญิงต่อหน้าลูกของพวกเธอ ข่มขืนเด็กหญิงต่อหน้าสมาชิกครอบครัวของพวกเธอ เพื่อกดขี่ปราบปรามอย่างจงใจ"

 เมื่อวันที่ 21 เมษายน พ.ศ. 2565 เมลานี โจลี รัฐมนตรีว่าการกระทรวงต่างประเทศแคนาดา และลิซ ทรัสส์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงต่างประเทศสหราชอาณาจักร ร่วมกันเขียนบทความคิดเห็นพิเศษที่ระบุว่าทหารรัสเซียกำลังใช้การข่มขืนกระทำชำเรา "เป็นอาวุธสงคราม" ในยูเครน พวกเธออธิบายการข่มขืนกระทำชำเราในฐานะอาวุธสงครามว่าเป็น "อาวุธที่ใช้ในการควบคุมและแสดงอำนาจเหนือผู้หญิงอย่างเป็นระบบ ... เป็นภัยทำลายล้างในเหตุขัดแย้งเช่นเดียวกับอาวุธเคมีหรือกับระเบิดซึ่งเป็นสิ่งต้องห้ามตามอนุสัญญาระหว่างประเทศ แต่ยังไม่มีการถือปฏิบัติอย่างจริงจัง"

 ในเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2565 อีรือนา แวแนดิกตอวา อัยการสูงสุดยูเครน กล่าวว่าเธอแน่ใจว่ากองทัพรัสเซียใช้การข่มขืนกระทำชำเราเป็นกลยุทธ์ในการทำสงครามโดยไตร่ตรองไว้ก่อน

 เมื่อวันที่ 19 มิถุนายน พ.ศ. 2565 องค์การว่าด้วยความมั่นคงและความร่วมมือในยุโรปออกแถลงการณ์ประณามความรุนแรงทางเพศในสงครามและเอ่ยถึงการใช้ความรุนแรงทางเพศเป็นอาวุธในการทำสงครามกับยูเครน โดยระบุไว้บางส่วนว่า "ในวันนี้ ในวันขจัดความรุนแรงทางเพศในความขัดแย้งสากล เฮ็ลกา มารีอา ชมิท เลขาธิการองค์การฯ ขอเรียกร้องให้เร่งยุติการใช้การข่มขืนกระทำชำเราและอาชญากรรมทางเพศอื่น ๆ เป็นยุทธวิธีในการทำสงครามในยูเครนและในที่อื่น ๆ ทั้งในภูมิภาคโอเอสซีอีและถัดออกไปจากนั้น"

 เมื่อวันที่ 27 กันยายน พ.ศ. 2565 รายงานของสำนักงานข้าหลวงใหญ่สิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติระบุว่ายังไม่สามารถสรุปผลใด ๆ เกี่ยวกับขอบเขตความรุนแรงทางเพศที่เกี่ยวเนื่องกับความขัดแย้งในยูเครนได้ แต่ได้จดบันทึกคดีที่เกิดขึ้นกับผู้หญิง เด็กหญิง และผู้ชายไว้แล้ว "หลายคดี" สำนักงานฯ ได้จดบันทึกคดีข่มขืนกระทำชำเรา 9 คดี คดีก่อความรุนแรงทางเพศเพื่อทรมาน 15 คดี และคดีบังคับบุคคลที่ถือว่าเป็น "ผู้ฝ่าฝืนกฎหมาย" ให้เปลื้องผ้าในที่สาธารณะ 11 คดี

 เมื่อวันที่ 18 ตุลาคม พ.ศ. 2565 คณะกรรมการสอบสวนอิสระระหว่างประเทศในยูเครนได้เผยแพร่รายงานที่พบว่ารัสเซียมีส่วนรับผิดชอบต่อ "รูปแบบการข่มขืนกระทำชำเราและการละเมิดอื่น ๆ ในยูเครน" โดยระบุว่ารัสเซียต้องรับผิดชอบต่อการละเมิดสิทธิมนุษยชนและอาชญากรรมสงครามส่วนใหญ่ที่เกิดขึ้นที่นั่น คณะกรรมการฯ ได้นำเสนอรายงานดังกล่าวต่อที่ประชุมสมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติ

 เมื่อวันที่ 31 ตุลาคม พ.ศ. 2565 เจมส์ เคลเวอร์ลี รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศสหราชอาณาจักร กล่าวว่าทหารรัสเซียในยูเครนมีส่วนรับผิดชอบต่อ "การร่วมกันข่มขืนกระทำชำเรา"

 ในเดือนมกราคม พ.ศ. 2566 ฮิวแมนไรตส์วอตช์ได้เผยแพร่ รายงานโลกประจำปี พ.ศ. 2566 ซึ่งเป็นรายงานสิทธิมนุษยชนฉบับที่ 33 และทบทวนเหตุการณ์ต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นใน พ.ศ. 2565 ในส่วนของยูเครน รายงานฉบับนี้ระบุว่า "ในพื้นที่ที่รัสเซียยึดครอง กองกำลังรัสเซียหรือกองกำลังที่ฝักใฝ่รัสเซียได้ก่ออาชญากรรมสงครามอย่างเห็นได้ชัด ซึ่งรวมถึงการทรมาน การประหารชีวิตอย่างรวบรัด ความรุนแรงทางเพศ และการบังคับบุคคลให้สูญหาย"

 กรณีเด่นในสื่อ 
ในช่วงปลายเดือนมีนาคม พ.ศ. 2565 อีรือนา แวแนดิกตอวา อัยการสูงสุดยูเครน เริ่มการสอบสวนข้อกล่าวหาที่ว่าทหารรัสเซียยิงชายคนหนึ่งแล้วข่มขืนกระทำชำเราภรรยาของชายคนนั้น เดอะไทมส์ เผยแพร่บทสัมภาษณ์หญิงคนดังกล่าว เธอระบุว่าเธอมาจากหมู่บ้านบอห์ดานิวกาในเขตบรอวารือ แคว้นเคียฟ ตามคำให้การของเธอ เมื่อวันที่ 9 มีนาคม ทหารรัสเซียมาที่หน้าบ้านของเธอกับสามี พวกเขายิงสุนัขของที่บ้านและยิงสามีที่ออกไปเปิดประตูรั้วก่อนที่จะบุกเข้าบ้านมาบอกเธอว่า "เธอไม่มีผัวแล้ว ฉันเอาปืนนี่ยิงมัน มันเป็นพวกฟาสซิสต์" จากนั้นทหารรัสเซียก็ร่วมกันข่มขืนกระทำชำเราเธอหลายครั้งตลอดหลายชั่วโมงโดยถือปืนจ่อศีรษะเธอไปด้วย พวกเขาดื่มเหล้าหนักจนในที่สุดก็ "เมาแทบยืนไม่อยู่" สุดท้ายหญิงคนดังกล่าวใช้จังหวะที่ทหารรัสเซียเมาหลับ รีบหนีออกไปพร้อมกับลูกชายซึ่งอยู่ในบ้านเช่นกันขณะเกิดเหตุทั้งหมด ต่อมาผู้ถูกกล่าวโทษว่าข่มขืนกระทำชำเราถูกระบุตัวได้จากโพรไฟล์ทางสื่อสังคมออนไลน์ เมดูซา เผยแพร่รายงานเกี่ยวกับเหตุการณ์นี้และอาชญากรรมที่คล้ายคลึงกันในหมู่บ้านบอห์ดานิวกา ดมีตรี เปสคอฟ โฆษกทำเนียบประธานาธิบดีรัสเซีย กล่าวว่าข้อกล่าวหาดังกล่าวเป็น "เรื่องโกหก" ทางการยูเครนออกหมายจับทหารรัสเซียที่ถูกระบุตัวได้ในคดีนี้ตาม "ข้อต้องสงสัยว่าละเมิดกฎหมายและประเพณีสงคราม" คดีนี้ได้รับการพิสูจน์ว่าเป็นเรื่องจริงโดยสำนักงานข้าหลวงใหญ่สิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติและได้รับการกล่าวถึงในรายงานว่าด้วยสิทธิมนุษยชนในยูเครนระหว่างการรุกรานของรัสเซียที่สำนักงานฯ เผยแพร่เมื่อเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2565

ฮิวแมนไรตส์วอตช์รายงานว่าเมื่อวันที่ 13 มีนาคม มีการทุบตีและข่มขืนกระทำชำเราหญิงอายุ 31 ปีคนหนึ่งในหมู่บ้านมาลารอฮันในเขตคาร์กิว แคว้นคาร์กิว ซึ่งในเวลานั้นถูกกองทัพรัสเซียควบคุมอยู่ รายงานดังกล่าวยังระบุด้วยว่ามีทหารรัสเซียนายหนึ่งบุกเข้าไปในโรงเรียน จากนั้นทุบตีและใช้ปืนขู่บังคับข่มขืนกระทำชำเราหญิงคนหนึ่งที่ซ่อนตัวอยู่กับครอบครัวและชาวบ้านคนอื่น ๆ

บีบีซีนิวส์สัมภาษณ์หญิงอายุ 50 ปีจากหมู่บ้านแห่งหนึ่งซึ่งอยู่ห่างจากกรุงเคียฟไปทางทิศตะวันตก 70 กิโลเมตร หญิงคนนี้เล่าว่าเธอถูกนักรบเชเชนฝ่ายรัสเซียคนหนึ่งใช้ปืนขู่บังคับข่มขืนกระทำชำเราเธอและยิงสามีที่พยายามขัดขวางจนเสียชีวิต ชาวบ้านในละแวกนั้นเล่าว่าก่อนหน้านี้หญิงอายุ 40 ปีคนหนึ่งก็ถูกนักรบคนเดียวกันข่มขืนกระทำชำเราและสังหาร เหลือไว้เพียงสิ่งที่บีบีซีนิวส์บรรยายว่าเป็น "สถานที่เกิดเหตุสะเทือนขวัญ"

หลังจากการปลดปล่อยแคว้นเคียฟเมื่อปลายเดือนมีนาคม พ.ศ. 2565 อานาตอลีย์ แฟดอรุก นายกเทศมนตรีนครบูชา ระบุว่ามีรายงานการข่มขืนกระทำชำเราอย่างน้อย 25 ครั้งระหว่างการสังหารหมู่ที่นครบูชา เดอะนิวยอร์กไทมส์ รายงานการพบร่างของ "หญิงคนหนึ่งที่ถูกจับเป็นทาสกาม ร่างกายเปลือยเปล่าเหลือเพียงเสื้อคลุมขนสัตว์ และถูกขังอยู่ในห้องเก็บมันฝรั่งก่อนถูกยิงศีรษะ" ในนครดังกล่าว

ในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2566 เดอะซันเดย์ไทมส์ รายงานเกี่ยวกับอดีตทหารยูเครน 2 นายที่ถูกทหารรัสเซียทรมานและตอนอวัยวะเพศด้วยมีดระหว่างการคุมขัง ก่อนที่จะได้รับการปล่อยตัวในการแลกเปลี่ยนเชลยศึก นักจิตวิทยาที่กำลังรักษาชายทั้งสองกล่าวว่าเธอเคยได้ยินกรณีคล้ายกันนี้มาแล้วหลายกรณีจากเพื่อนร่วมงานของเธอ รายงานฉบับเดียวกันยังระบุด้วยว่าแพทย์ที่โรงพยาบาลผดุงครรภ์ในนครปอลตาวารายงานกรณีของผู้หญิงที่ถูกทหารรัสเซียข่มขืนกระทำชำเราแล้วฉีดกาวยาแนวหน้าต่างเข้าไปในอวัยวะเพศเพื่อทำให้พวกเธอไม่สามารถมีลูกได้

 การตอบสนอง 
 การประท้วง 
ผู้หญิงหลายคนรวมตัวกันประท้วงหน้าสถานทูตและสถานกงสุลรัสเซียในประเทศต่าง ๆ เพื่อต่อต้านการข่มขืนกระทำชำเราของทหารรัสเซียระหว่างการรุกรานยูเครน พวกเธอประท้วงโดยเอาถุงคลุมศีรษะ มัดมือไพล่หลัง และเปลือยท่อนขาที่ราดด้วยของเหลวสีแดงซึ่งเป็นสัญลักษณ์สื่อถึงเลือด เมื่อวันที่ 16 เมษายน พ.ศ. 2565 มีผู้หญิง 4 คนยืนประท้วงในลักษณะดังกล่าวที่กรุงดับลิน ไอร์แลนด์ และผู้หญิงอีก 80 คนยืนประท้วงที่กรุงวิลนีอัส ลิทัวเนีย จากนั้นเมื่อวันที่ 20 เมษายน มีผู้หญิง 130 คนยืนประท้วงในลักษณะเดียวกันที่หน้าสถานทูตรัสเซีย ณ กรุงรีกา ลัตเวีย และผู้หญิงอีกหลายสิบคนยืนประท้วงที่หน้าสถานกงสุลใหญ่รัสเซีย ณ นครกดัญสก์ โปแลนด์

 การสืบสวน 
ในเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2565 สำนักงานอัยการสูงสุดยูเครนรายงานว่ามีการดำเนินคดีอาญาที่เกี่ยวข้องกับความรุนแรงทางเพศที่ทหารรัสเซียก่อขึ้น "หลายสิบคดี" ณ วันที่ 31 ตุลาคม พ.ศ. 2565 มีรายงานว่าทางการยูเครนกำลังสืบสวนคดีความรุนแรงทางเพศ 43 คดี

อีรือนา ดีแดนกอ อัยการยูเครน ระบุในเดือนมกราคม พ.ศ. 2566 ว่าสำนักงานของเธอได้เปิดคดีที่เกี่ยวข้องกับการกระทำรุนแรงทางเพศที่ทหารรัสเซียก่อขึ้นแล้ว 154 คดี แต่เตือนว่าตัวเลขอุบัติการณ์ที่เกิดขึ้นจริงอาจสูงกว่านี้มาก พวกเธอระบุว่าแพทย์และเจ้าหน้าที่ด้านสุขภาพจิตได้ประเมินแล้วว่าผู้หญิงหนึ่งในเก้าคนในแคว้นเคียฟเคยประสบความรุนแรงทางเพศระหว่างการยึดครองของรัสเซีย ดีแดนกอเสริมว่าผู้รุกรานจากรัสเซียมีรูปแบบพฤติกรรมที่ชัดเจน กล่าวคือ "เมื่อกองกำลังภาคพื้นดินมาถึง การข่มขืนก็จะเริ่มในวันที่สองหรือสาม"

ดูเพิ่ม
 การสังหารหมู่ที่บูชา
 การทรมานเชลยศึกชาวยูเครนที่ปรือวิลเลีย
 อาชญากรรมสงครามระหว่างการรุกรานยูเครนโดยรัสเซีย

บรรณานุกรม
แหล่งที่ว่าด้วยการใช้การข่มขืนกระทำชำเราเป็นอาวุธสงครามหรือยุทธศาสตร์ทางทหาร