# พงศาวดารมอญฉบับชเวนอ
พงศาวดารมอญ (, ; โมน-ยาซะวีนAung-Thwin 2017: 221) ถูกแปลจากภาษามอญเป็นภาษาพม่าโดย ชเวนอ เป็นบันทึกเหตุการณ์เกี่ยวกับอาณาจักรหงสาวดีและการเมืองมอญในยุคก่อน ๆ เป็นบันทึกเหตุการณ์หนึ่งในสองฉบับที่มีชื่อในภาษาพม่าว่า "โมน-ยาซะวีน" ที่ยังเหลืออยู่

 ที่มา 
มีบันทึกเหตุการณ์สองฉบับที่มีชื่อในภาษาพม่าว่า "โมน-ยาซะวีน" ที่ยังเหลืออยู่ เนื้อหาของบทความถูกที่ตีพิมพ์ครั้งแรกใน ค.ศ. 1922

เจ.เอ. สจ๊วต กล่าวถึงแหล่งข้อมูลของสิ่งพิมพ์ปี ค.ศ. 1922 ซึ่งเขาแปลออกมาเป็น โมน-ยาซะวีน นั้น เป็นการรวบรวมและแปลเป็นภาษาพม่าจากต้นฉบับที่เขียนเป็นภาษามอญ โดย อู้ชเวนอ ในคริสต์ศตวรรษที่ 19 (Aung-Thwin 2017: 221–222, 337) : อ้างอิง (Stewart in Journal of the Burma Research Society, Vol. 13, No. 2, 1923: 69–76) สจ๊วตกล่าวต่ออีกว่าต้นฉบับภาษามอญที่อ้างอิงนั้น แท้จริงแล้วเป็นต้นฉบับที่รวบรวมโดย เซอร์ อาเทอร์ เพอร์เวส ฟาเยอร์ จากสยาม และต้นฉบับภาษาพม่าของ ชเวนอ นั้นพบที่ มี่นกู้นบิดะกะไต (หอสมุดมี่นกู้น) ในภาคซะไกง์Aung-Thwin 2017: 221–222 ตามที่ ไมเคิล ออง-ทวิน ซึ่งสืบตามคำกล่าวของสจ๊วต ระบุว่าต้นฉบับประวัติศาสตร์ภาษามอญฉบับเดียวนั้นพบในของสะสม เซอร์ อาเทอร์ เพอร์เวส ในหอสมุดแห่งชาติอังกฤษ เป็นต้นฉบับใบลานซึ่งถูกจัดหมวดหมู่ว่า ประวัติศาสตร์ของตะเลง (Aung-Thwin 2017: 222) : ต้นฉบับใบลานภาษามอญสำหรับ ประวัติศาสตร์ของตะเลง ได้รับการจัดหมวดหมู่เป็น OR 3414 ในหอสมุดแห่งชาติอังกฤษ โปรดทราบว่า Aung-Thwin ซึ่งไม่ได้อ่านภาษามอญไม่ได้ระบุว่าข้อความดังกล่าวเป็นงาน (หรืองานชิ้นหนึ่ง) ที่ ชเวนอ ใช้รวบรวมบันทึกเหตุการณ์ โมน-ยาซะวีน นอกจากนี้ ส่วนบทส่งท้ายของสิ่งพิมพ์ปี ค.ศ. 1922 ระบุว่าต้นฉบับซึ่งสันนิษฐานว่าเป็นต้นฉบับภาษามอญที่ เซอร์ อาเทอร์ เพอร์เวส สะสมไว้ เสร็จสมบูรณ์ในวันแรม 6 ค่ำ เดือนดะโบ่-ดแว ปี 1146 ตามปฏิทินพม่า (30 มกราคม ค.ศ. 1785)Mon Yazawin 1922: 107

 เนื้อหา 
บันทึกเหตุการณ์นี้ครอบคลุมประวัติศาสตร์ของกษัตริย์เมาะตะมะ–หงสา ตั้งแต่สมัยพระเจ้าฟ้ารั่วจนถึงสมัยพระเจ้าสการะวุตพีเป็นหลัก นอกจากนี้ยังมีประวัติศาสตร์ช่วงต้นโดยย่อของอาณาจักรสุธรรมวดีและอาณาจักรหงสาวดีด้วย ลำดับเวลาในบันทึกนั้นไม่น่าเชื่อถืออย่างยิ่ง ไม่เพียงแต่วันที่จะต่างกันอย่างมากจากวันที่ในบันทึกฉบับอื่น ๆ ที่มีช่วงเหตุการณ์เดียวกันเท่านั้น แต่วันที่ในส่วนต่าง ๆ ของบันทึกยังไม่ตรงกันอีกด้วย (Mon Yazaw 1922). ชเวนอ ไม่ได้ตรวจสอบวันที่กับบันทึกเหตุการณ์อื่น ๆ ตัวอย่างเช่น (Mon Yazaw 1922: 39) กล่าวว่า พระเจ้าฟ้ารั่ว ยึดตำแหน่งเจ้าเมืองเมาตะมะ ในวันขึ้น 6 ค่ำ เดือนดะโบ่-ดแว ปี 1064 ตามปฏิทินพม่า (6 มกราคม ค.ศ. 1703) ในขณะที่บันทึกเหตุการณ์อื่น ๆ ทั้งหมดระบุปี 643 ตามปฏิทินพม่า (ค.ศ. 1281/82) หรือ ปี 646 ตามปฏิทินพม่า (ค.ศ. 1284/85) และยังไม่สอดคล้องกับวันที่ของตนเองด้วย แม้จะระบุว่า พระเจ้าฟ้ารั่ว ยึดเจ้าเมืองในปี 1064 ตามปฏิทินพม่า (ค.ศ. 1702/03) (Mon Yazaw 1922: 44–45) บันทึกว่า 83 ปีและกษัตริย์เจ็ดพระองค์ต่อมา พระยาอู่กษัตริย์องค์ที่แปดขึ้นครองราชย์ในปี 1060 ตามปฏิทินพม่า (ค.ศ 1698/99)

ตารางต่อไปนี้เป็นรายชื่อพระมหากษัตริย์ราชวงศ์ฟ้ารั่วตามที่มีบันทึกไว้

พระมหากษัตริย์	 พรรษาเมื่อขึ้นครองราชย์ ระยะเวลาครองราชย์	 พรรษาเมื่อสวรรคต ความสัมพันธ์กับรัชกาลก่อน หมายเหตุ พระเจ้าฟ้ารั่ว 24 (ปี 1064 ปฏิทินพม่า) 37 61 สถาปนา  (Mon Yazaw 1922: 44) : พระเจ้าฟ้ารั่วครองราชย์ในปีที่ 25 (24 พรรษา) ครองราชย์ 37 ปี และสวรรคตในปีที่ 62 (61 พรรษา) ซึ่งแตกต่างจากในบันทึกของ ราชาธิราช  (Pan Hla 2005: 35–36) ซึ่งระบุว่าพระเจ้าฟ้ารั่วครองราชย์ 22 ปี และสวรรคตในปีที่ 54 (53 พรรษา) แสดงให้เห็นว่า โมน-ยาซะวีน มีข้อผิดพลาดในการคัดลอก 3 ครั้ง: (1) มีการปะปนระหว่างอายุเมื่อขึ้นครองราชย์กับระยะเวลาการครองราชย์; (2) 25 ปีอาจเป็น 21 ปี เนื่องจากตัวเลขพม่า ၁ (1) อาจคัดลอกผิดเป็น ၅ (5) ; (3) 37 ปีอาจเป็น 33 ปี เนื่องจากตัวเลขพม่า ၃ (3) อาจคัดลอกผิดเป็น ၇ (7) หลังจากนำการแก้ไขมาพิจารณาแล้ว พระชนมายุของพระเจ้าฟ้ารั่วเมื่อสวรรคตจะเป็น 53 พรรษา ซึ่งเป็นพรรษาที่เท่ากับใน ราชาธิราช พระเจ้ารามประเดิด 59 4 63 พระอนุชา Mon Yazawปี 1922: 44 พระเจ้าแสนเมือง 19  6  31  พระราชโอรส   พระเจ้ารามมะไตย 18 7 25 พระอนุชา Mon Yazawปี 1922: 45 ชีปอน ไม่ได้บันทึก 7 วัน ไม่ได้บันทึก แย่งชิง  พระยาอายกำกอง ไม่ได้บันทึก 49 วัน ไม่ได้บันทึก พระราชโอรสของพระเจ้าแสนเมือง  พระยาอายลาว 21  23  44  พระราชโอรสของพระเจ้ารามประเดิด  พระยาอู่ 21 (ปี 1060 ปฏิทินพม่า), และ  24 35 59 พระราชโอรสของพระเจ้ารามมะไตย บันทึกเหตุการณ์ (Mon Yazaw 1922: 45) กล่าวว่า พระยาอู่ ขึ้นสู่อำนาจในปีที่ 22 (เมื่อพระชนมายุได้ 21 พรรษา) ในปี 1060 ตามปฏิทินพม่า; จากนั้นในหน้าถัดไป (Mon Yazaw 1922: 46), กล่าวว่า พระยาอู่ ขึ้นครองราชย์ในปีที่ 25 (เมื่อพระชนมายุได้ 24 พรรษา) ใน ราชาธิราช (Pan Hla 2005: 161) กล่าวว่า พระยาอู่ ขึ้นครองราชย์ในปีที่ 26 และสวรรคตในปีที่ 61 พระเจ้าราชาธิราช ไม่ได้บันทึก 38 ไม่ได้บันทึก พระราชโอรส บันทึกเหตุการณ์ (Mon Yazaw 1922: 46–49) ใช้มากกว่า 3 หน้าสำหรับ พระเจ้าราชาธิราช เพียงพระองค์เดียว และไม่ได้ระบุพระชนมายุของพระมหากษัตริย์เมื่อขึ้นครองราชย์หรือเมื่อสวรรคต พญาธรรมราชา 28 3 31 (ปี 1075 ปฏิทินพม่า) พระราชโอรส Mon Yazawปี 1922: 49 พญารามที่ 1 28 (ปี 1075 ปฏิทินพม่า) 32 60 พระอนุชา  พญาพะโร 21 5 26 พระราชโอรสของพญาธรรมราชา Mon Yazawปี 1922: 50–55 พญาเกียรติ์ 24 3 27 พระอนุชา Mon Yazawปี 1922: 55 มะมุดตาว ไม่ได้บันทึก 7 เดือน ไม่ได้บันทึก พระราชโอรสของพญารามที่ 1  พระนางเชงสอบู 49  25 74 (ปี 832 ปฏิทินพม่า) พระราชธิดาของพระเจ้าราชาธิราช Mon Yazawปี 1922: 69 พระเจ้าธรรมเจดีย์ 47 27 74 พระโอรสบุญธรรม Mon Yazawปี 1922: 96 พญารามที่ 2 22 35 57 (ปี 888 ปฏิทินพม่า) พระราชโอรส Mon Yazawปี 1922: 98, 104 พระเจ้าสการะวุตพี 15 ไม่ได้บันทึก ไม่ได้บันทึก พระราชโอรส Mon Yazawปี 1922: 104

 หมายเหตุ