# รัฐหลังสหภาพโซเวียต
รัฐหลังสหภาพโซเวียต  หรือที่รู้จักกันในชื่อ อดีตสหภาพโซเวียต , อดีตสาธารณรัฐโซเวียต  และในรัสเซียในชื่อ ต่างประเทศใกล้เคียง  คือรัฐเอกราช 15 รัฐที่เคยเป็นสาธารณรัฐองค์ประกอบของสหภาพโซเวียต โดยเกิดขึ้นและเกิดขึ้นอีกครั้งจากสหภาพโซเวียตหลังการล่มสลายของสหภาพใน ค.ศ. 1991

รัสเซียเป็นรัฐผู้สืบสิทธิ์หลักของสหภาพโซเวียตที่ได้รับการยอมรับจากนานาชาติโดยพฤตินัยหลังสงครามเย็น ในขณะที่ยูเครนประกาศตนเองตามกฎหมายว่าเป็นรัฐผู้สืบสิทธิ์ของทั้งสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตยูเครนและสหภาพโซเวียต ซึ่งยังคงอยู่ภายใต้ข้อพิพาทเกี่ยวกับทรัพย์สินที่เคยเป็นของสหภาพโซเวียตOn Legal Succession of Ukraine, Articles 7 and 8.ЗАКОН УКРАЇНИ Про правонаступництво України

รัฐบอลติกทั้งสามเป็นสาธารณรัฐกลุ่มแรกที่ประกาศเอกราชในช่วงเดือนมีนาคมถึงเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 1990 โดยอ้างความต่อเนื่องจากรัฐเดิมที่ดำรงอยู่ก่อนการผนวกของสหภาพโซเวียตใน ค.ศ. 1940 สาธารณรัฐที่เหลือ 12 แห่งทั้งหมดทยอยแยกตัวออกจากสหภาพโซเวียต โดย 12 ใน 15 รัฐ (ไม่รวมรัฐบอลติก) ร่วมก่อตั้งเครือรัฐเอกราช (ซีไอเอส) และส่วนใหญ่เข้าร่วมองค์การสนธิสัญญาความมั่นคงร่วมกัน (ซีเอสทีโอ) ในขณะที่รัฐบอลติกเป็นสมาชิกของสหภาพยุโรปและเนโท เจ้าหน้าที่สหภาพยุโรปได้เน้นย้ำถึงความสำคัญของข้อตกลงความร่วมมือระหว่างสหภาพยุโรปกับรัฐหลังสหภาพโซเวียต

นอกจากนี้ ยังมีดินแดนพิพาทที่ได้รับการรับรองในระดับแตกต่างกันที่ตั้งอยู่ในดินแดนอดีตสหภาพโซเวียต ได้แก่ ทรานส์นีสเตรียในภาคตะวันออกของมอลโดวา, อับคาเซียและเซาท์ออสซีเชียในภาคเหนือของจอร์เจีย และสาธารณรัฐนากอร์โน-คาราบัคในภาคตะวันตกเฉียงใต้ของอาเซอร์ไบจาน ตั้งแต่ ค.ศ. 2014 สาธารณรัฐประชาชนดอแนตสก์และสาธารณรัฐประชาชนลูฮันสก์ในภาคตะวันออกไกลของยูเครนได้อ้างตนเองเป็นเอกราช ดินแดนที่ไม่ได้รับการรับรองจากนานาชาติส่วนใหญ่เหล่านี้ได้รับความช่วยเหลือทางทหารและการเงินจากรัสเซีย ยกเว้นสาธารณรัฐนากอร์โน-คาราบัคซึ่งรวมอยู่กับอาร์มีเนียในทางพฤตินัยแต่ยังคงความร่วมมืออย่างใกล้ชิดกับรัสเซีย ก่อนการผนวกไครเมียเข้ากับรัสเซียในเดือนมีนาคม ค.ศ. 2014 ซึ่งประเทศส่วนใหญ่ไม่ให้การรับรองนั้น ไครเมียเคยประกาศตนเองเป็นเอกราชเป็นระยะเวลาสั้น ๆ

ในภาษาทางการเมืองของรัสเซียและรัฐหลังสหภาพโซเวียตบางรัฐ ศัพท์ ต่างประเทศใกล้เคียง สื่อถึงสาธารณรัฐเอกราช (นอกเหนือจากรัสเซีย) ที่กำเนิดขึ้นหลังการล่มสลายของสหภาพโซเวียต การใช้ศัพท์ดังกล่าวที่เพิ่มขึ้นในภาษาอังกฤษถูกนำไปเชื่อมโยงกับการยืนยันจากต่างชาติ (โลกที่พูดภาษาอังกฤษ) ถึงสิทธิ์ของรัสเซียที่จะรักษาอิทธิพลอย่างมีนัยสำคัญในภูมิภาคนี้ วลาดีมีร์ ปูติน ประธานาธิบดีรัสเซีย ประกาศให้ภูมิภาคนี้เป็นส่วนประกอบหนึ่งของ "เขตอิทธิพล" ของรัสเซีย และมีความสำคัญทางยุทธศาสตร์ต่อผลประโยชน์ของรัสเซีย มีผู้เปรียบเทียบแนวคิดนี้กับลัทธิมอนโร

การเปรียบเทียบประเทศ
ภูมิภาคชื่อประเทศธงเมืองหลวงเป็นเอกราชพื้นที่รวมพื้นที่ผืนดินและน้ำประชากรความหนาแน่นหมายเหตุตารางกิโลเมตรตารางไมล์คน/ตารางกิโลเมตรคน/ตารางไมล์ยุโรปตะวันออกรัสเซีย60x60pxมอสโก12 ธันวาคม ค.ศ. 1991146,171,015The Russian Federation technically achieved de facto independence from the Soviet Union after ratifying the Belavezha Accords. After the Almaty Protocol, the RF took over the Soviet Union’s UN membership.Population data as of January 1, 2018.Includes the Republic of Crimea and Sevastopol, claimed by Ukraine.ยูเครน60x60pxเคียฟ24 สิงหาคม ค.ศ. 199141,383,182ข้อมูลประชากรในวันที่ 1 เมษายน ค.ศ. 2014เบลารุส60x60pxมินสค์10 ธันวาคม ค.ศ. 19919,349,645ข้อมูลประชากรในวันที่ 1 เมษายน ค.ศ. 2014มอลโดวา60x60pxคีชีเนา27 สิงหาคม ค.ศ. 19912,597,100ข้อมูลประชากรในวันที่ 1 มกราคม ค.ศ. 2017เอเชียกลางอุซเบกิสถาน60x60pxทาชเคนต์31 สิงหาคม ค.ศ. 199135,064,893ข้อมูลประชากรในวันที่ 1 มกราคม ค.ศ. 2014คาซัคสถาน60x60pxอัสตานา16 ธันวาคม ค.ศ. 199119,000,336ข้อมูลประชากรในวันที่ 1 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2014Monthly official estimateคีร์กีซสถาน60x60pxบิชเคก31 สิงหาคม ค.ศ. 19916,663,000ข้อมูลประชากรใน ค.ศ. 2015ทาจิกิสถาน60x60pxดูชานเบ9 กันยายน ค.ศ. 19919,504,000เติร์กเมนิสถาน60x60pxอาชกาบัต27 ตุลาคม ค.ศ. 19916,118,000ข้อมูลประชากรในวันที่ 1 กรกฎาคม ค.ศ. 2013ประมาณการของสหประชาชาติทรานส์คอเคเซียจอร์เจีย65x65pxทบิลีซี9 เมษายน ค.ศ. 19913,728,573อาเซอร์ไบจาน60x60pxบากู30 สิงหาคม ค.ศ. 199110,139,196ข้อมูลประชากรในวันที่ 31 ธันวาคม ค.ศ. 2013Official estimateอาร์มีเนีย60x60pxเยเรวาน21 กันยายน ค.ศ. 19912,963,300ข้อมูลประชากรใน ค.ศ. 2012Official estimateรัฐบอลติกลิทัวเนีย60x60pxวิลนีอัส11 มีนาคม ค.ศ. 19902,786,006ลัตเวีย75x75pxรีกา4 พฤษภาคม ค.ศ. 19901,882,200เอสโตเนีย60x60pxทาลลินน์8 พฤษภาคม ค.ศ. 19901,330,068ข้อมูลประชากรในวันที่ 1 มกราคม ค.ศ. 2015รวมอดีตสหภาพโซเวียต296,582,638https://www.marxists.org/history/ussr/government/1946/population.pdf

ผู้นำคนปัจจุบัน
ประมุขแห่งรัฐ

หัวหน้ารัฐบาล

ระดับการพัฒนา
รัฐหลังสหภาพโซเวียตเรียงตามคะแนนดัชนีการพัฒนามนุษย์ใน ค.ศ. 2020

right|630px

การพัฒนามนุษย์ระดับสูงมาก:

 : 0.892 
 : 0.882 
 : 0.866 
 : 0.825 
 : 0.824 
 : 0.823 
 : 0.812 

การพัฒนามนุษย์ระดับสูง:

 : 0.779 
 : 0.776 
 : 0.756 
 : 0.750 
 : 0.720 
 : 0.715

การพัฒนามนุษย์ระดับปานกลาง:

 : 0.697 
 : 0.668

ดูเพิ่ม
 เครือรัฐเอกราช
 กลุ่มตะวันออก
 สหภาพเศรษฐกิจยูเรเชีย
 สาธารณรัฐของสหภาพโซเวียต
 การแผลงเป็นรัสเซีย
 อาการกลัวรัสเซีย
 โลกที่พูดภาษารัสเซีย
 โลกที่สอง
 องค์การชาติและประชาชนที่ไม่มีผู้แทน