# กองบิน 3 วัฒนานคร
กองบิน 3  เป็นกองบินอากาศยานไร้คนขับ อยู่ในส่วนกำลังรบและเป็นหน่วยขึ้นตรงของกองทัพอากาศไทย ประจำการอยู่ที่ฐานบินวัฒนานคร อำเภอวัฒนานคร จังหวัดสระแก้ว ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 29 กันยายน พ.ศ. 2563

 ประวัติ 

 ช่วงเริ่มต้น 
กองบิน 3 กองทัพอากาศ มีจุดเริ่มต้นมาจากการยกฐานะกองบินทหารบก ขึ้นเป็นกรมอากาศยานทหารบก เมื่อวันที่ 19 มีนาคม พ.ศ. 2461คำสั่งทหารบก ที่ 218/29941 ลงวันที่ 19 มีนาคม 2461 และแบ่งส่วนราชการภายในออกเป็นดังนี้

 กองบินทหารบก แบ่งออกเป็น กองบินใหญ่ทหารบก 3 กองบิน ตั้งอยู่ที่ดอนเมือง คือ
 กองบินใหญ่ทหารบกที่ 1 (ประจำการเครื่องบินขับไล่)
 กองบินใหญ่ทหารบกที่ 2 (ประจำการเครื่องบินตรวจการณ์)
 กองบินใหญ่ทหารบกที่ 3 (ประจำการเครื่องบินทิ้งระเบิด)
 โรงเรียนการบินทหารบก
 โรงงานของกรมอากาศยานทหารบก

ต่อมาในปี พ.ศ. 2463 กองบินใหญ่ทหารบกที่ 3 มีความจำเป็นต้องหาที่ตั้งใหม่เนื่องจากขนาดและภารกิจของกองบินทั้งในด้านยุทธศาสตร์และยุทธวิธี โดยเลือกที่ตั้งที่ ตำบลหนองบัวศาลา อำเภอเมืองนครราชสีมา จังหวัดนครราชสีมา และในวันที่ 1 ธันวาคม พ.ศ. 2464 เปลี่ยนชื่อจาก กองบินใหญ่ทหารบกที่ 3 เป็น กองบินใหญ่ที่ 3 จากนั้นเมื่อวันที่ 13 มกราคม พ.ศ. 2469 ได้เปลี่ยนอัตราการจัดใหม่ เปลี่ยนชื่อเป็น กองบินน้อยที่ 2 อยู่ในที่ตั้งเดิมจังหวัดนครราชสีมา ประกอบด้วยอัตรากำลัง 3 ฝูงบิน มีพันตรีหลวงเทวัญอำนวยเดช เป็นผู้บังคับกองบิน

จากนั้น พ.ศ. 2478 กรมอากาศยานทหารบกได้ยกฐานะขึ้นเป็น กรมทหารอากาศ ขณะที่กองบินน้อยที่ 2 ได้เปลี่ยนเป็น กองบินน้อยที่ 3 โดยมีนายร้อยเอกหลวงอิศรางกรูเสนีย์ (หมอมหลวงแช่ม อิศรางกรู ณ อยุธยา) ดำรงตำแหน่งผู้บังคับกองบินจนถึงปี พ.ศ. 2484 กระทั่งกรมทหารอากาศได้รับการยกฐานะขึ้นเป็น กองทัพอากาศเมื่อปี พ.ศ. 2480 และแยกตัวออกมาจากกองทัพบก ทำให้จำเป็นต้องหาที่ตั้งของกองบินใหม่ เนื่องจากพื้นที่เดิมเป็นของกองทัพบก ในพื้นที่จังหวัดนครราชสีมาจึงได้มีการสร้างฐานบินของกองทัพอากาศขึ้นใหม่ที่ตำบลทุ่งกุดทอง อำเภอเมืองนครราชสีมา จังหวัดนครราชสีมา

ระหว่างปี พ.ศ. 2483 - 2484 ได้เกิดกรณีพิพาทอินโดจีนฝรั่งเศส กองบินน้อยที่ 3 ได้สนับสนุนกำลังจำนวน 1 ฝูงบินไปประจำการที่สนามบินจังหวัดปราจีนบุรี และสนามบินจังหวัดอุบลราชธานี เพื่อสนับสนุนการราบของกองทัพภาคบูรพา และปฏิบัติการจนได้รับเครื่องหมายเชิดชูเกียรติสายโยงยศไหมสีเขียว

ระหว่างปี พ.ศ. 2484 - 2488 ได้เกิดสงครามมหาเอเชียบูรพา โรงเรียนการบินได้ย้ายที่ตั้งจากดอนเมืองไปรวมกับที่ตั้งของกองบินน้อยที่ 3 แต่ยังคงแยกสายการบังคับบัญชา และกองบินน้อยที่ 3 ได้ส่งกำลังไปร่วมกับฝูงบินผสมหลายแห่ง ปฏิบัติการจนกระทั้งสิ้นสุดสงครามจึงได้กลับมายังที่ตั้ง และในปี พ.ศ. 2492 กองทัพอากาศได้โอนกิจการภายในหน่วยของกองบินน้อยที่ 3 ให้กับโรงเรียนการบินทั้งหมดตามคำสั่ง กองทัพอากาศ ที่ 2123/92 ลงวันที่ 9 กุมภาพันธ์ 2492 ทำให้กองบินน้อยที่ 3 ไม่เหลืออัตรากำลัง เหลือเพียงโครงสร้าง

 ช่วงที่ 2 
left|thumb|เฮลิคอปเตอร์แบบที่ 5 ที่เคยประจำการในกองบิน 3 ช่วงปี พ.ศ. 2510-2520
กองบินน้อยที่ 3 ถูกจัดอัตราขึ้นมาอีกครั้งในชื่อกองบิน 3 ในปี พ.ศ. 2510คำสั่งกองทัพอากาศ (เฉพาะ) ที่ 32/10 ลงวันที่ 1 พฤษภาคม 2510 โดยการโอนอัตราอากาศยานและเจ้าหน้าที่ รวมถึงเฮลิคอปเตอร์จากกองบิน 6 ฝูงบิน 63 มาตั้งเป็นขึ้นเป็น กองบิน 3 ฝูงบิน 31 และฝูงบิน 33 ตั้งแต่วันที่ 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2510

ต่อมา พ.ศ. 2512 กองทัพอากาศได้สั่งการให้กองบิน 3 ย้ายจากดอนเมืองไปยังที่ตั้งปกติ ณ ฐานบินนครราชสีมาเมื่อวันที่ 22 พฤษภาคม พ.ศ. 2512 และมีคำสั่งให้ฝูงบิน 33 ยุบรวมกับฝูงบิน 31 และปลดประจำการเฮลิคอปเตอร์แบบที่ 5 เอช-43 บี ฮัสกี ให้เหลือเพียง 2 ฝูงบินคือฝูงบิน 31 ประจำการเฮลิคอปเตอร์แบบที่ 4 จำนวน 1 ฝูง และฝูงบิน 32 ประจำการเฮลิคอปเตอร์แบบที่ 6 จำนวน 1 ฝูง

กองบิน 3 ถูกยุบเลิกการปฏิบัติการในวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2520พระราชกฤษฎีกาแบ่งส่วนราชการกองทัพอากาศ กองบัญชาการทหารสูงสุด กระทรวงกลาโหม พ.ศ.2520 ลงวันที่ 3 สิงหาคม 2520 ราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 94 ตอน 74 เมื่อ 16 สิงหาคม 2520 และโอนฝูงบิน 31 และ 32 ไปประจำการที่กองบิน 2 

 ยุคปัจจุบัน 
ในปี พ.ศ. 2563 กองทัพอากาศได้ปรับปรุงอัตรากำลังของกองทัพอากาศเพื่อจัดตั้งกองบิน 3 ขึ้นมาอีกครั้งคำสั่งกระทรวงกลาโหม (เฉพาะ) ลับที่ 328/63 ลงวันที่ 29 กันยายน 2563 เรื่อง แก้ไขอัตรากองทัพอากาศ พ.ศ.2552 (ครั้งที่ 112) เป็นส่วนราชการขึ้นตรงกองทัพอากาศ (ตามอัตราเฉพาะกิจหมายเลข 2161)เพื่อรองรับภารกิจที่เพิ่มมากขึ้น โดยมีภารกิจหน้าที่ในการใช้กำลังทางอากาศ มีผู้บังคับการกองบิน 3 เป็นผู้บังคับบัญชา

 การจัดหน่วย 
กองบิน 3 แบ่งส่วนการบริหารราชการภายใน ดังนี้

 ส่วนอำนวยการ 

 กองบังคับการ 
 แผนกธุรการ
 แผนกกำลังพล
 แผนกการข่าว
 แผนกยุทธการ
 แผนกส่งกำลังบำรุง
 แผนกิจการพลเรือน
 ฝ่ายเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร
 หมวดจัดหา
 แผนกการเงิน

 ฝูงบิน 
ฝูงบิน 301 
หมวดสนับสนุน
ฝ่ายบริหารการฝึกศึกษา
ฝ่ายการข่าวเฝ้าตรวจและลาดตระเวน
ฝ่ายยุทธการและการฝึก
ฝูงบิน 302 
หมวดสนับสนุน
ฝ่ายการข่าวเฝ้าตรวจและลาดตระเวน
ฝ่ายยุทธการ
ฝ่ายการช่าง
ฝ่ายสื่อสารอิเล็กทรอนิกส์
ฝ่ายสรรพาวุธอิเล็กทรอนิกส์
หมวดคลังพัสดุ
ฝูงบิน 303
หมวดสนับสนุน
ฝ่ายการข่าวเฝ้าตรวจและลาดตระเวน
ฝ่ายยุทธการ
ฝ่ายการช่าง
ฝ่ายสื่อสารอิเล็กทรอนิกส์
ฝ่ายสรรพาวุธอิเล็กทรอนิกส์
หมวดคลังพัสดุ

 กองพัน 

 กองพันทหารอากาศโยธิน กองบิน 3
 กองบังคับการกองพัน
 กองร้อยทหารอากาศโยธิน
 กองร้อยทหารต่อสู้อากาศยาน
 กองร้อยรักษาการณ์
 กองร้อยสนับสนุน

 กองร้อย 

 กองร้อยสารวัตรทหาร
 หมวดสารวัตรทหาร
 หมวดรักษาการณ์
 หมวดควบคุมและรักษาความปลอดภัย
 เรือนจำ

 ส่วนสนับสนุน 

 แผนกสนับสนุนการบิน 
 ฝ่ายข่าวอากาศ
 ฝ่ายบังคับการพิน
 กองเทคนิค 
 ฝ่ายจัดดำเนินงานและควบคุมมาตรฐาน
 แผนกช่างอากาศ
 แผนกสื่อสารอิเล็กทรอนิกส์
 แผนกสรรพาวุธ
 แผนกสนับสนุนการวิจัยและทดสอบ
 หมวดบริการเชื้อเพลิง
 โรงพยาบาลกองบิน 
 แผนกช่างโยธา 
 ฝ่ายอาคาร
 หมวดโยธา
 ฝ่ายสาธารณูปการ
 หมวดดับเพลิงและกู้ภัย
 หมวดคลังพัสดุ
 แผนกขนส่ง 
 ฝ่ายพาหนะ
 หมวดขนส่ง
 หมวดซ่อมบำรุง
 หมวดคลังพัสดุ
 แผนกพลาธิการ 
 แผนกสวัสดิการ

 อากาศยาน 
อากาศยานผู้ผลิตบทบาทแบบรุ่นประจำการรวมหมายเหตุ อากาศยานไร้คนขับAeronautics Defense Dominatorลาดตระเวนบร.ต.3Dominator XP33RTAF U-1บร.ตฝ.1RTAF U-11717ติดตั้ง EO/IRAerostar Tactical UASลาดตระเวนบร.ต.1Aerostar BP44ติดตั้ง EO/IR Sapura Cybereye  ลาดตระเวน Cybereye II 3 3ติดตั้ง EO/IR

 อดีตอากาศยาน 
อากาศยานที่เคยประจำการในกองบิน 3 ก่อนจะถูกปลดประจำการหรือโอนไปสังกัดกองบินอื่น ประกอบไปด้วย

 เฮลิคอปเตอร์แบบที่ 4 ซิคอร์สกี เอช-34
 เฮลิคอปเตอร์แบบที่ 5 เอช-43 บี ฮัสกี
 เฮลิคอปเตอร์แบบที่ 6 ยูเอช-1 ไอระควอย

 ที่ตั้ง 

 กองบิน 3 มีที่ตั้งอยู่ที่ฐานบินวัฒนานคร อำเภอวัฒนานคร จังหวัดสระแก้ว
 ฝูงบิน 301 มีที่ตั้งอยู่ที่ฐานบินวัฒนานคร อำเภอวัฒนานคร จังหวัดสระแก้ว
 ฝูงบิน 302 มีที่ตั้งอยู่ที่ฐานบินตาคลี อำเภอตาคลี จังหวัดนครสวรรค์
 ฝูงบินอิสระปฏิบัติราชการสนาม 306 (ตราด) มีที่ตั้งอยู่ที่ฐานบินตราด อำเภอเมืองตราด จังหวัดตราด

 ภารกิจ 

 ด้านการทหาร 
กองบิน 3 เป็นหน่วยขึ้นตรงของกองทัพอากาศที่ดูแลปฏิบัติการที่ใช้งานอากาศยานไร้คนขับ โดยมีความพร้อมทั้งด้านการทำการบินและการบำรุงรักษาอากาศยานไร้คนขับของกองทัพอากาศให้มีความพร้อมในการสนับสนุนปฏิบัติการทางอากาศ

 ด้านพลเรือน 
กองบิน 3 ได้ส่งอากาศยานไร้คนขับเข้าร่วมปฏิบัติงานช่วยเหลืองานด้านพลเรือนหลากหลายภารกิจ เช่น

 ภารกิจสนับสนุนการดับเพลิงไหม้ ส่งอากาศยานไร้คนขับในหมวดอากาศยานไร้คนขับ กองพันทหารนาวิกโยธิน กองบิน 3 สนับสนุนภาพถ่ายทางอากาศในภารกิจการดับเพลิงไหม้บ่อขยะในพื้นที่ตำบลหนองบอน อำเภอเมืองสระแก้ว จังหวัดสระแก้ว ในวันที่ 7 มีนาคม พ.ศ. 2566
 ภารกิจสนับสนุนการเฝ้าระวังอุทกภัยในพื้นที่สระแก้ว โดยใช้อากาศยานไร้คนขับแบบ RTAF U1 ในพื้นที่จังหวัดสระแก้ว
 ภารกิจสนับสนุนการอำนวยความสะดวกการจราจรช่วงปีใหม่ร่วมกับสำนักงานตำรวจแห่งชาติในพื้นที่จังหวัดสระแก้ว
 ภารกิจสนับสนุนพื้นที่ปฏิบัติการฝนหลวงของกรมฝนหลวงและการบินเกษตร ในช่วงเดือนมิถุนายน - สิงหาคม

 หมายเหตุ