# วัดปูแหล
วัดปูแหล หรือ วัดสวนแก้ว เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายธรรมยุติกนิกาย ตั้งอยู่ในบ้านปูแล ตำบลบาโร๊ะ อำเภอยะหา จังหวัดยะลา วัดแห่งนี้มีลักษณะพิเศษคือรายล้อมด้วยสวนยางพาราของชาวไทยเชื้อสายมลายูซึ่งนับถือศาสนาอิสลาม กระทั่งวันที่ 16 พฤษภาคม พ.ศ. 2554 กลุ่มขบวนการแนวร่วมปฏิวัติแห่งชาติมลายูปัตตานีได้ลอบวางระเบิดแสวงเครื่องในขณะที่พระสงฆ์กำลังออกบิณฑบาต ทำให้พระสงฆ์ที่มีเพียงสองรูปมรณภาพไป วัดแห่งนี้จึงปราศจากพระสงฆ์มาจำพรรษาและร้างลง ก่อนได้รับการฟื้นฟูขึ้นอีกครั้งใน พ.ศ. 2563

 ประวัติ 
 ช่วงต้น 
วัดปูแหล หรือ วัดสวนแก้ว ก่อตั้งขึ้นโดยพระครูญาณวีรคุณ (ธวัธชัย าณสุโข) ผู้เชี่ยวชาญด้านการรักษาโรคร้ายด้วยวิธีพื้นบ้าน วัดแห่งนี้จึงมีชื่อเสียงไปยังต่างประเทศอยู่ในช่วงหนึ่ง และพระครูญาณวีรคุณยังเป็นผู้ก่อสร้างวัดคชศิลาวนาราม อำเภอกาบัง จังหวัดยะลา ขึ้นอีกแห่งหนึ่ง แต่ท่านก็ยังดำรงตำแหน่งเป็นเจ้าอาวาสวัดปูแหลอยู่ดังเดิม กระทั่งพระครูญาณวีรคุณมรณภาพไปด้วยความชรา คณะสงฆ์จึงนิมนต์พระสมุห์ชาตรี กนฺตรโต (ชาตรี ทองราช) หรือ หลวงชา ชาวอำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา เป็นรักษาการเจ้าอาวาสวัดปูแหล และมีพระวีระพงษ์ เขมวีโร (วีระพงษ์ ดอกมะลิ) หรือ หลวงอ้วน ชาวจังหวัดชุมพร เป็นพระลูกวัด รวมมีพระสงฆ์จำพรรษาในวัดแห่งนี้เพียงสองรูป อย่างไรก็ตามพระสงฆ์ในวัดนี้มีศาสนสัมพันธ์อันดีกับชาวมุสลิมมาโดยตลอด

วัดปูแหลมีพื้นที่กว่า 20 ไร่ ประกอบไปด้วย อุโบสถ ศาลาการเปรียญ ห้องปฏิบัติธรรม และกุฎิเจ้าอาวาส ซึ่งถูกสร้างมาตั้งแต่เจ้าอาวาสรูปแรก ซึ่งเป็นยุครุ่งเรือง ตั้งอยู่กลางสวนยางพาราชาวไทยเชื้อสายมลายูมุสลิมที่ค่อนข้างเปลี่ยว ถนนเป็นทางลูกรัง บ้านของชาวไทยพุทธที่ใกล้ที่สุดตั้งอยู่ห่างออกไปสามกิโลเมตร ทั้งยังมีพุทธศาสนิกชนไม่มากนัก ใน พ.ศ. 2563 มีชาวไทยพุทธในตำบลบาโร๊ะเพียง 27 คน กอปรกับเหตุการณ์ไม่สงบทำให้วัดโรยราลงไป ไม่มีชาวบ้านเข้าไปทำบุญในวัดปูแหลอีก ด้วยเหตุนี้พระสงฆ์ทั้งสองรูปต้องออกไปบิณฑบาตในเขตเทศบาลตำบลยะหา ซึ่งตั้งอยู่ห่างออกไปอีกสี่กิโลเมตร เพราะไม่ต้องการเว้นกิจของสงฆ์ โดยทางวัดมีรถกระบะคันหนึ่งที่ทหารหน่วยเฉพาะกิจยะลา 14 ใช้ขับพาพระทั้งสองรูปออกไปบิณฑบาตนอกพื้นที่

 เหตุลอบวางระเบิด 
เวลาประมาณ 7.00 น. ของวันที่ 16 พฤษภาคม พ.ศ. 2554 หรือหนึ่งวันก่อนวันวิสาขบูชา ซึ่งเป็นวันสำคัญทางศาสนาพุทธ กลุ่มขบวนการแนวร่วมปฏิวัติแห่งชาติมลายูปัตตานีก่อเหตุลอบวางระเบิดรถกระบะบนถนนในหมู่บ้านบาโย หมู่ 8 ตำบลบาโร๊ะ อำเภอยะหา จังหวัดยะลา ขณะที่เจ้าหน้าที่ทหาร ร้อย ร. 1511 ฉก.ยะลา 14 กำลังนำพระสมุห์ชาตรี กนฺตรโต และพระวีระพงษ์ เขมวีโร เดินทางออกจากวัดเพื่อไปบิณฑบาต ทำให้รถกระบะกระเด็นและลอยตกลงพื้นห่างจากที่เกิดเหตุ 20 เมตร ทหารซึ่งเป็นพลขับและชุดรักษาความปลอดภัย ได้แก่ พลทหาร พลากร หนูชัยแก้ว พลขับ และพลทหาร ไกรสร มุดคัน นั่งระวังท้ายกระบะ ได้รับบาดเจ็บสาหัส แต่พระสงฆ์สภาพร่างกายแหลกเหลวมรณภาพทันทีทั้งสองรูป หลังจากนั้นผู้ร้ายได้ใช้อาวุธปืนยิงซ้ำอีกครั้ง จากนั้นมีทหารซ้อนรถจักรยานยนต์ขับตามมา และกำลังพลอีกสี่นายที่ไม่ได้รับบาดเจ็บใช้อาวุธปืนยิงตอบโต้กับกลุ่มคนร้าย การประทะกันกินระยะเวลาราว 15 นาที จนผู้ร้ายล่าถอยไป ทว่าผลจากเหตุลอบวางระเบิดทำให้วัดปูแหลแปรสภาพเป็นวัดร้าง ต่อมาเจ้าหน้าที่เสียชีวิตไปไปอีกสองนาย ร่างของพระสมุห์ชาตรีถูกนำไปบำเพ็ญกุศลที่วัดยะลาธรรมาราม จังหวัดยะลา ส่วนร่างของพระวีระพงษ์ถูกนำไปบำเพ็ญกุศลที่วัดนพวงศาราม จังหวัดปัตตานี ร่างของพระทั้งสองรูปไม่ได้มีการขอพระราชทานเพลิงศพ หากแต่จัดพิธีขึ้นอย่างเรียบง่าย ตามความประสงค์ของเจ้าคณะจังหวัดและเครือญาติ

หลังเหตุการณ์ดังกล่าว กฤษฎา บุญราช ผู้ว่าราชการจังหวัดยะลา มอบเงินช่วยเหลือเยียวยาแก่ผู้ได้รับผลกระทบของสำนักนายกรัฐมนตรีแก่ญาติพระสมุห์ชาตรี กนฺตรโต ซึ่งเป็นพระผู้ใหญ่ระดับสังฆาธิการ จำนวน 200,000 บาท ส่วนญาติของพระวีระพงษ์ เขมวีโร ได้รับเงินเยียวยา 100,000 บาท และพลโท อุดมชัย ธรรมสาโรรัชต์ แม่ทัพภาคที่ 4 ได้มอบเงินช่วยบำเพ็ญกุศลศพอีกจำนวนหนึ่ง ส่วนคณะสงฆ์ในอำเภอยะหาและกาบังจำนวนสามวัด ได้แก่ วัดยะหาประชาราม วัดวงกตบรรพต และวัดบาละ ร่วมประชุมเพื่อหาแนวทางรักษาความปลอดภัยแก่ภิกษุและสามเณรขณะปฏิบัติศาสนกิจนอกวัด โดยตกลงกันว่าจะงดการบิณฑบาตออกไปก่อน เพราะสถานการณ์ยังคงล่อแหลม สุ่มเสี่ยงต่อความอันตรายอย่างยิ่งยวด นอกจากนี้ผู้ว่าราชการจังหวัดให้มีการตั้งกองกำลังฝ่ายปกครองในเครื่องแบบและนอกเครื่องแบบคอยคุ้มครองพระสงฆ์บิณฑบาตในเขตเทศบาลนครยะลา ส่วนพระสงฆ์ในเขตอำเภอรอบนอกให้งดบิณฑบาตไปก่อนระยะหนึ่ง ชาวไทยพุทธในพื้นที่รู้สึกเสียขวัญกำลังใจ โดยกล่าวว่า "...หลังเกิดเหตุระเบิด รู้สึกว่ากำลังใจที่มีน้อยอยู่แล้วเหลือน้อยเต็มที เพราะกลัวและตกใจมาก ยิ่งมาทำกับพระยิ่งรับไม่ได้..." พระครูพุทธวีรกร รองเจ้าคณะจังหวัดยะลา ฝ่ายธรรมยุต กล่าวว่า "...เหตุการณ์ที่เกิดขึ้น รู้สึกเศร้าใจ ศาสนาพุทธถูกรังแกมามาก ในหลายจังหวัดพระถูกทำร้ายจำนวนมาก ผู้ที่จะบวชเป็นพระก็ไม่มี ถ้ามาบวชก็จะอยู่แค่ 15 วัน 30 วัน ผู้ที่มาบวชเป็นทายาทของพระพุทธศาสนาลดน้อยลง ส่วนการดูแลคุ้มครองพระ ที่ผ่านมามีทหารมาดูแลแล้ว แต่ก็ดูแลไม่ได้ ทหารระวังตัวเต็มที่ พระก็ระวังตัวแต่ไม่รู้ว่าภัยจะมาเมื่อไร ไม่รู้จะทำอย่างไรเหตุการณ์ก็เกิดขึ้นบ่อย ๆ..." ขณะที่ชาวมุสลิมในพื้นที่ราว 100 คน ร่วมกันละหมาดฮายัตที่มัสยิดนูรุลฮูดา (บ้านปูแล) เพื่อแสดงความไม่เห็นด้วยกับการก่อเหตุร้ายดังกล่าว และในวันที่ 17 พฤษภาคม พ.ศ. 2554 หรือหนึ่งวันหลังเกิดเหตุ ซึ่งตรงกับวันวิสาขบูชา อันเป็นเทศกาลสำคัญของชาวพุทธ ก็ไม่มีชาวบ้านมาเวียนเทียนหรือทำบุญตักบาตรแต่อย่างใด ซึ่งก่อนหน้านี้เมื่อวันที่ 5 มีนาคม พ.ศ. 2554 มีเหตุลอบยิงพระอภิไชย สีลเตโช พระภิกษุจากวัดพระศรีมหาโพธิ์ อำเภอโคกโพธิ์ จังหวัดปัตตานี จนมรณภาพขณะกำลังบิณฑบาต

หลังวัดปูแหลกลายสภาพเป็นวัดร้าง หน่วยเฉพาะกิจยะลา 14 ยังคงต้องปฏิบัติภารกิจรักษาความปลอดภัยภายในวัดและพื้นที่โดยรอบต่อไป เพียงแต่ตัดภารกิจรับพระไปบิณฑบาตเท่านั้น และหน่วยเฉพาะกิจกรมทหารพรานที่ 47 (4704-4705) รับผิดชอบเรื่องการรักษาความปลอดภัย และดูแลเสนาสนะ เพื่อมิให้ถูกบุกรุก และชำรุดทรุดโทรด เพื่อให้วัดมีสภาพสมบูรณ์พร้อมที่สุด

 การฟื้นฟู 
มกราคม พ.ศ. 2563 ผู้แทนพิเศษของรัฐบาลเข้าร่วมประชุมเพื่อฟื้นฟูวัดปูแหล กระทั่งวันที่ 8 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2563 ซึ่งตรงกับวันมาฆบูชา ได้มีพระสงฆ์อาสา คือ พระชำนาญ อภิชาโน (ชำนาญ พิรินทรางกูร) เข้ามาสืบพระศาสนาที่วัดปูแหล ถือเป็นพระสงฆ์รูปล่าสุดที่เข้ามาจำพรรษาในวัดดังกล่าว หลังวัดถูกทิ้งร้างไปนานถึงแปดปี

กรกฎาคม พ.ศ. 2565 ผู้แทนของรัฐบาลได้เข้ามาตรวจสอบการบูรณะพระอุโบสถ และวางแผนที่จะสร้างที่พักอาศัยแก่ชาวไทยพุทธที่มีฐานะยากจนจำนวนสองครอบครัวบริเวณด้านหลังวัด