# มอสซาด
มอสซาด  ชื่อเต็มคือ สถาบันข่าวกรองและปฏิบัติการพิเศษ  เป็นหน่วยข่าวกรองและปฏิบัติการลับของอิสราเอล เป็นหนึ่งในสามหน่วยงานหลักในกลุ่มหน่วยข่าวกรองของรัฐบาลอิสราเอล

มอสซาดมีหน้าที่รับผิดชอบในการรวบรวมข่าวกรอง ปฏิบัติการลับ และการต่อต้านการก่อการร้าย ในตรงข้ามกับรัฐบาลและกองทัพ เป้าหมาย โครงสร้างและอำนาจของมอสซาดได้รับการยกเว้นจากกฎหมายตามรัฐธรรมนูญของรัฐอิสราเอล อย่างไรก็ตาม การเคลื่อนไหวจะขึ้นอยู่กับปฏิบัติการลับที่ไม่เคยมีการเผยแพร่ออกไป ผู้อำนวยการจะรายงานโดยตรงต่อนายกรัฐมนตรี งบประมาณประจำปีของสถาบันนี้อยู่ที่ประมาณ 10 พันล้านเชเกล (2.73 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ) และประมาณการว่ามีคนทำงานประมาณ 7,000 คน ทำให้เป็นหนึ่งในหน่วยปฏิบัติการลับที่ใหญ่ที่สุดในโลก หน่วยต่อต้านการก่อการร้ายที่เป็นที่รู้จักกันในชื่อว่า คิดอน

ประวัติ
มอสซาดก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 13 ธันวาคม 1949 ในชื่อ "สถาบันกลางเพื่อการประสานงาน" ตามคำแนะนำของนายกรัฐมนตรีดาวิด เบ็น-กูรีย็อน เนื่องจากเขาต้องการหน่วยงานกลางที่ทำหน้าที่ประสานงานและเพิ่มประสิทธิภาพในการร่วมมือกันระหว่างหน่วยงานความมั่นคงที่มีอยู่ในขณะนั้น ได้แก่ กรมข่าวทหาร (AMAN), ศูนย์รักษาความมั่นคงภายใน (Shin Bet) และสถาบันข่าวกรองและปฏิบัติการพิเศษ (Mossad) โดยหน่วยงานทั้งสามนี้อยู่ภายใต้กำกับของ "วาอะดัท" (Va’adat) ซึ่งในปัจจุบันก็คือกระทรวงข่าวกรองของอิสราเอล

ในปี 1951 มอสซาดมีการปรับโครงสร้างและถูกโอนไปสังกัดสำนักนายกรัฐมนตรีอิสราเอล โดยขึ้นตรงต่อนายกรัฐมนตรี และได้รับการยกเว้นจากการถูกตรวจสอบโดยรัฐสภา

ผลงานสำคัญ
มอสซาดได้รับการยอมรับจากนานาชาติว่าเป็นหนึ่งในองค์กรข่าวกรองที่มีประสิทธิภาพและกล้าหาญที่สุดในโลก ความสำเร็จของมอสซาดไม่ได้จำกัดอยู่แค่การรวบรวมข้อมูล แต่ยังรวมถึงการปฏิบัติการลับซึ่งมักมีความซับซ้อนสูง และบางครั้งก็กระทำในต่างประเทศโดยปราศจากการอนุญาตจากรัฐบาลท้องถิ่น ผลงานสำคัญของมอสสาดมีทั้งที่เกี่ยวข้องกับการป้องกันภัยคุกคามของชาติ และการล้างแค้นให้ชาวอิสราเอล

หนึ่งในปฏิบัติการที่โด่งดังที่สุดคือการจับกุมอาด็อล์ฟ ไอช์มัน ในปี 1960 ซึ่งเป็นอดีตเจ้าหน้าที่เอ็สเอ็สของเยอรมนีผู้มีส่วนสำคัญในการวางแผนฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ยิวในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง หลังสงคราม ไอช์มันหลบหนีไปยังอาร์เจนตินา และใช้ชื่อปลอมใช้ชีวิตอยู่อย่างเงียบๆ มอสซาดใช้เวลาหลายปีในการสืบหาเบาะแส ก่อนจะส่งทีมปฏิบัติการเข้าไปจับกุมตัวเขาอย่างลับๆ และลักลอบพาตัวกลับมายังอิสราเอลเพื่อขึ้นศาลCesarani, D. (2004). Eichmann: His Life and Crimes. William Heinemann.

อีกเหตุการณ์หนึ่งคือ ภายหลังจากที่นักกีฬาชาวยิวถูกสังหารหมู่โดยกลุ่มก่อการร้ายกันยาทมิฬในช่วงโอลิมปิกฤดูร้อน 1972 มอสซาดได้รับคำสั่งจากรัฐบาลอิสราเอลให้ดำเนินปฏิบัติการตอบโต้ในชื่อ "ปฏิบัติการพระพิโรธ" ซึ่งมีเป้าหมายเพื่อสังหารผู้มีส่วนเกี่ยวข้องกับเหตุการณ์ดังกล่าว ไม่ว่าจะอยู่ในยุโรปหรือตะวันออกกลางKlein, A. (2005). Striking Back: The 1972 Munich Olympics Massacre and Israel’s Deadly Response. Random House. ปฏิบัติการนี้ดำเนินไปหลายปี มีทั้งความสำเร็จและความผิดพลาด แต่อิสราเอลแสดงให้เห็นอย่างชัดเจนว่า รัฐจะไม่ยอมให้ผู้ที่ก่ออาชญากรรมต่อประชาชนของตนหลุดรอดจากความรับผิดชอบ

ในด้านการป้องกันภัยคุกคามเชิงยุทธศาสตร์ มอสซาดทำปฏิบัติการสกัดกั้นโครงการนิวเคลียร์ของศัตรู เช่น "ปฏิบัติการออร์ชาร์ด" ในปี 2007 ซึ่งมอสซาดได้ข่าวกรองการมีอยู่ของเตาปฏิกรณ์นิวเคลียร์ลับในซีเรีย และชี้เป้าให้แก่กองทัพอากาศอิสราเอลเป็นผู้ลงมือโจมตี หลังปฏิบัติการดังกล่าว รายงานของทบวงการพลังงานปรมาณูระหว่างประเทศก็ยืนยันว่าอาคารที่ถูกทำลายมีลักษณะใกล้เคียงกับเตาปฏิกรณ์นิวเคลียร์IAEA (2011). “Implementation of the NPT Safeguards Agreement in the Syrian Arab Republic.” IAEA Report

อีกผลงานสำคัญคือ การแทรกซึมคลังเอกสารนิวเคลียร์ลับของอิหร่านในกรุงเตหะรานเมื่อปี 2018 โดยมอสซาดสามารถลักลอบนำเอกสารกว่า 100,000 รายการกลับอิสราเอล ต่อมานายกรัฐมนตรีเบนจามิน เนทันยาฮู ได้นำหลักฐานบางส่วนเปิดเผยต่อสาธารณะเพื่อแสดงว่าอิหร่านยังมีโครงการนิวเคลียร์ลับอยู่ แม้อิหร่านเคยลงนามในข้อตกลงระหว่างประเทศแล้วBergman, R. (2018). Rise and Kill First: The Secret History of Israel’s Targeted Assassinations. Random House.
อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น
 
  
  
 GlobalSecurity.org entry for Mossad
 Libertad website