# เฉียว ฉือ
เฉียว ฉือ (24 ธันวาคม ค.ศ. 1924 – 14 มิถุนายน ค.ศ. 2015) เป็นนักการเมืองชาวจีนและหนึ่งในผู้นำระดับสูงของพรรคคอมมิวนิสต์จีน เขาเป็นสมาชิกของคณะกรรมาธิการสามัญประจำกรมการเมือง องค์กรตัดสินใจสูงสุดของพรรคตั้งแต่ ค.ศ. 1987 ถึง 1997 เขาเป็นผู้ท้าชิงตำแหน่งผู้นำสูงสุดของจีน แต่พ่ายแพ้ให้กับคู่แข่งทางการเมืองของเขา เจียง เจ๋อหมิน ผู้ซึ่งขึ้นดำรงตำแหน่งเลขาธิการใหญ่ใน ค.ศ. 1989 เฉียวดำรงตำแหน่งประธานสภาประชาชนแห่งชาติ ตำแหน่งทางการเมืองที่มีอำนาจเป็นอันดับสาม ตั้งแต่ ค.ศ. 1993 กระทั่งเกษียณอายุใน ค.ศ. 1998 เมื่อเทียบกับเพื่อนร่วมรุ่นของเขา รวมถึงเจียง เจ๋อหมิน เฉียวมีจุดยืนที่เสรีนิยมมากกว่าในนโยบายการเมืองและเศรษฐกิจ โดยส่งเสริมหลักนิติธรรมและการปฏิรูปรัฐวิสาหกิจที่เน้นตลาดเป็นหลัก

 ชีวิตช่วงต้น 
เฉียว ฉือ เกิดเมื่อเดือนธันวาคม ค.ศ. 1924 มีชื่อเดิมว่า เจี่ยง จื้อถง  ในเซี่ยงไฮ้ พ่อของเขามาจากติ้งไห่ มณฑลเจ้อเจียง และทำงานเป็นนักบัญชีในเซี่ยงไฮ้ แม่ของเขาเป็นคนงานที่โรงงานทอผ้าหมายเลข 1 ของเซี่ยงไฮ้ เขาเรียนวรรณคดีที่มหาวิทยาลัยสหพันธ์จีนตะวันออก แต่ไม่ได้สำเร็จการศึกษา เขาใช้นามแฝงว่าเจียง เฉียวฉือ หลังเข้าไปเกี่ยวข้องกับกิจกรรมปฏิวัติใต้ดินเมื่ออายุ 16 ปี ซึ่งเป็นธรรมเนียมปฏิบัติทั่วไปในสมัยนั้นสำหรับเยาวชนที่ใฝ่ฝันจะเป็นคอมมิวนิสต์ ท้ายที่สุดเขาละทิ้งนามสกุลเจียงและใช้เพียงชื่อ "เฉียว ฉือ" เท่านั้น เขาเข้าร่วมพรรคคอมมิวนิสต์จีนในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 1940 และเริ่มมีส่วนร่วมในขบวนการนักศึกษาต่อต้านก๊กมินตั๋งตั้งแต่ยังหนุ่ม ความเชี่ยวชาญของเขาคือการข่าวกรองและความมั่นคง

 สมัยเหมา 
หลังสาธารณรัฐประชาชนจีนก่อตั้งขึ้นใน ค.ศ. 1949 เฉียวดำรงตำแหน่งผู้นำสันนิบาตเยาวชนคอมมิวนิสต์ในหางโจว มณฑลเจ้อเจียง จนถึง ค.ศ. 1954 ตั้งแต่ ค.ศ. 1954 ถึง 1962 เขาทำงานที่บริษัทเหล็กและเหล็กกล้าอันชานในมณฑลเหลียวหนิง และต่อมาที่บริษัทเหล็กและเหล็กกล้าจิ่วเฉฺวียนในมณฑลกานซู่ ใน ค.ศ. 1963 เฉียวถูกย้ายไปที่กรมประสานงานระหว่างประเทศของคณะกรรมาธิการกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีน เขาได้รับการยอมรับว่าเป็นผู้เชี่ยวชาญด้านรัฐศาสตร์ระหว่างประเทศ และเดินทางไปยังประเทศคอมมิวนิสต์อื่น ๆ อย่างกว้างขวาง อย่างไรก็ตาม เขาถูกข่มเหงอย่างรุนแรงเมื่อการปฏิวัติวัฒนธรรมเริ่มต้นใน ค.ศ. 1966 เนื่องจากยฺวี่ เหวิน ภรรยาของเขา เป็นหลานสาวของเฉิน ปู้เล่ย์ ที่ปรึกษาคนสำคัญของเจียง ไคเชก ผู้นำก๊กมินตั๋ง เขาผ่านการประชุมดูความดิ้นรนมานับครั้งไม่ถ้วน ซึ่งเป็นสาเหตุให้เขาต้องเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลเนื่องจากแผลในลำไส้เล็กส่วนต้นและเสียเลือด ใน ค.ศ. 1969 เฉียวและภรรยาของเขาถูกส่งไปทำงานที่ค่ายแรงงานในชนบท โดยเริ่มจากที่เฮย์หลงเจียง และต่อมาที่มณฑลเหอหนาน เขาสามารถกลับมาที่กรมประสานงานระหว่างประเทศได้ใน ค.ศ. 1971 เมื่อเกิ่ง เปียวดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการกรม

 ขึ้นสู่อำนาจ 
หลังสิ้นสุดการปฏิวัติวัฒนธรรม เฉียวได้ดำรงตำแหน่งรองผู้อำนวยการกรมประสานงานระหว่างประเทศใน ค.ศ. 1978 และผู้อำนวยการใน ค.ศ. 1982 โดยรับผิดชอบการจัดการความสัมพันธ์กับพรรคคอมมิวนิสต์ต่างประเทศ เขายังกลายเป็นสมาชิกสำรองของสำนักเลขาธิการกลาง ฝ่ายบริหารงานประจำวันขององค์กรพรรค ต่อมา เขายังดำรงตำแหน่งหัวหน้าสำนักงานทั่วไปของพรรคคอมมิวนิสต์จีน ซึ่งรับผิดชอบการบริหารงานประจำวันของพรรค และหัวหน้ากรมองค์การ ซึ่งรับผิดชอบด้านทรัพยากรบุคคล ภายใต้การกำกับดูแลของเขา สำนักงานทั่วไปเปลี่ยนจุดเน้นจากการต่อสู้ระหว่างชนชั้นมาเป็นการพัฒนาเศรษฐกิจ ส่วนหนึ่งของนโยบายปฏิรูปและเปิดออก ใน ค.ศ. 1985 ยฺหวี เฉียงเชิง หัวหน้าหน่วยสืบราชการลับจีน ได้แปรพักตร์ไปยังสหรัฐ เป็นเหตุให้เฉิน พีเสี่ยน สมาชิกกรมการเมืองและเลขาธิการคณะกรรมการกิจการการเมืองและกฎหมาย ถูกลดตำแหน่ง ต่อมาเฉียวได้รับเลือกให้เข้ามาเติมเต็มช่องว่างนั้น ส่วนหนึ่งเป็นเพราะความใกล้ชิดกับหู เย่าปัง เลขาธิการพรรค และได้รับการอนุมัติจากเติ้ง เสี่ยวผิง ผู้นำสูงสุด ในปีนั้น เฉียวได้รับเลือกเข้าสู่กรมการเมืองของพรรคคอมมิวนิสต์ ขั้นอำนาจสูงสุดลำดับสอง ใน ค.ศ. 1986 เขาได้รับแต่งตั้งเป็นรองนายกรัฐมนตรีของคณะมนตรีรัฐกิจ ระหว่าง ค.ศ. 1987 ถึง 1997 เฉียวเป็นสมาชิกคณะกรรมาธิการสามัญประจำกรมการเมือง องค์กรตัดสินใจสูงสุดของจีน โดยดูแลงานในขอบข่ายกว้างขวางด้านความมั่นคงภายใน ข่าวกรอง กระบวนการยุติธรรม และวินัยของพรรค ตั้งแต่ ค.ศ. 1987 ถึงปี 1992 เขายังทำหน้าที่เป็นเลขาธิการคณะกรรมการสอบวินัยส่วนกลาง หน่วยงานของพรรคที่รับผิดชอบความพยายามในการต่อต้านการทุจริต

จัตุรัสเทียนอันเหมินและผลพวง
เชื่อกันว่าเฉียวมีบทบาทสำคัญในช่วงการประท้วงที่จัตุรัสเทียนอันเหมิน ค.ศ. 1989 แต่ยังไม่แน่ชัดว่าเขาให้การสนับสนุนหรือคัดค้านการปราบปรามผู้ประท้วงนักศึกษา แหล่งข้อมูลส่วนใหญ่ รวมถึงอัตชีวประวัติของจ้าว จื่อหยาง เลขาธิการพรรค กล่าวว่าเฉียวมีท่าทีคลุมเครือต่อวิธีจัดการกับการประท้วง เขาถูกกล่าวขานว่าเป็นผู้ที่อดทนต่อขบวนการนักศึกษา และงดออกเสียงในการลงคะแนนของกรมการเมืองในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 1989 เกี่ยวกับว่าจะส่งกองทัพไปยังจัตุรัสเทียนอันเหมินหรือไม่

เฉียวสามารถรักษาตำแหน่งผู้นำของเขาไว้ได้เมื่อจ้าว จื่อหยาง และหู ฉี่ลี่ เพื่อนร่วมงานในกรมการเมืองของเขาซึ่งคัดค้านการปราบปรามถูกกวาดล้าง ในผลพวงทางการเมืองหลังเหตุการณ์จัตุรัสเทียนอันเหมิน เฉียวและหลี่ เผิง นายกรัฐมนตรีในขณะนั้น ถูกมองว่าเป็นสองคนที่มีโอกาสมากที่สุดที่จะได้เป็นผู้นำพรรค อย่างไรก็ตาม เติ้งและผู้อาวุโสพรรคหลายคนรู้สึกว่าหลี่มีแนวคิดเอียงซ้ายมากเกินไปและไม่เต็มใจที่จะเปลี่ยนผ่านประเทศจีนออกจากระบบเศรษฐกิจแบบวางแผนเพื่อรับตำแหน่งสูงสุด ดังนั้นเฉียวจึงดูเหมือนเป็นตัวเลือก 'โดยปริยาย' โดยพิจารณาจากประสบการณ์และอาวุโสของเขาในเวลานั้น เติ้งจัดการประชุมกับเฉียวด้วยตนเองเพื่อหารือเกี่ยวกับประเด็นผู้นำ  อย่างไรก็ตาม เฉียวได้พ่ายแพ้ให้กับเจียง เจ๋อหมิน คู่แข่งของเขา เลขาธิการคณะกรรมาธิการพรรคประจำนครเซี่ยงไฮ้ ผู้ซึ่งขึ้นดำรงตำแหน่งผู้นำพรรคใน ค.ศ. 1989 และประธานาธิบดีใน ค.ศ. 1993

ไม่เคยมีการอธิบายอย่างชัดเจนว่าเหตุใดเฉียวถึงไม่ได้รับการเลือกให้เป็นผู้นำพรรค นักสังเกตการณ์คาดการณ์ว่าเฉียวมีประสบการณ์บังคับใช้กฎหมายมากเกินไป และด้วยเหตุนี้จึงมีแนวโน้มที่จะใช้วิธีการเข้มงวดและแข็วกร้าวในการจัดการกับปัญหา หรือว่าเฉียวสูญเสียความโปรดปรานจาก "ผู้อาวุโสพรรค" กลุ่มผู้นำที่เกษียณอายุแล้วแต่ยังคงมีอิทธิพลอย่างมากในกระบวนการสืบทอดตำแหน่งผู้นำ อย่างไรก็ตาม เฉียวได้รับตำแหน่งประธานคณะกรรมาธิการสามัญประจำสภาประชาชนแห่งชาติ ตำแหน่งทางการเมืองอันดับสามในสาธารณรัฐประชาชนจีน รองจากเลขาธิการใหญ่และนายกรัฐมนตรี ในเดือนมีนาคม ค.ศ. 1993 ในฐานะหัวหน้าสภานิติบัญญัติแห่งชาติ เขาพยายามที่จะเสริมสร้างระบบกฎหมายของจีนให้แข็งแกร่งขึ้นและเปลี่ยนสภาแห่งชาติจากองค์กรที่เป็นเพียงตรายางให้กลายเป็นสถาบันที่มีอำนาจแท้จริงในการสถาปนาหลักนิติธรรม คำกล่าวของหวัง ตาน ผู้นำฝ่ายค้านและผู้นำนักศึกษาเทียนอันเหมินที่ว่า "แม้ว่าเฉียว ฉือจะเป็นจ้าวแห่งภาพลวงตา แต่ก็เป็นไปได้ว่าเขาจะนำพาจีนไปสู่การปกครองที่เปิดกว้างมากขึ้น"

ความสัมพันธ์กับเจียง เจ๋อหมิน
ภายหลังเหตุการณ์ ค.ศ. 1989 เป็นที่รู้กันว่าเฉียวอมีความสัมพันธ์ตึงเครียดกับเจียง เจ๋อหมิน เลขาธิการใหญ่ที่เพิ่งได้รับการแต่งตั้ง เจียง ผู้ซึ่งก้าวขึ้นจากผู้นำระดับเทศบาลสู่ผู้นำพรรคคอมมิวนิสต์จีนในชั่วข้ามคืน เป็นเพียงสมาชิกกรมการเมืองเท่านั้นในตอนที่เขาถูกเรียกตัวไปปักกิ่งเพื่อเข้ามารับตำแหน่ง (เฉียวเป็นสมาชิกคณะกรรมาธิการสามัญ สูงกว่าเจียงหนึ่งระดับ) เฉียวเป็นผู้คร่ำหวอดในพรรคที่ทำงานให้กับองค์กรส่วนกลางมานานกว่าทศวรรษ ขณะที่เจียงไม่เคยมีประสบการณ์ในศูนย์กลางเลย เฉียวก็มีประวัติการทำงานที่โดดเด่นพร้อมกับคุณสมบัติปฏิวัติในช่วงที่เขาเป็นนักเคลื่อนไหวในเซี่ยงไฮ้ ขณะที่ประสบการณ์ปฏิวัติของเจียงดูเหมือนจะไม่มีน้ำหนักเมื่อเทียบกัน ด้วยเหตุนี้ เหล่านักสังเกตการณ์ทางการเมืองและผู้ที่อยู่ในระดับสูงสุดของอำนาจจึงตระหนักดีว่า เจียงได้ 'ก้าวกระโดด' ข้ามเฉียว ผู้ซึ่งดูเหมือนว่าจะมีคุณสมบัติเหมาะสมกว่า มีประวัติน่าเชื่อถือกว่า และมีเครือข่ายทางการเมืองกว้างขวางกว่าเจียงทุกประการ ยิ่งไปกว่านั้น ช่วงเวลาที่เฉียวดำรงตำแหน่งหัวหน้าฝ่ายบังคับใช้กฎหมายของจีน หมายความว่าเขามีคนสนิทอยู่ในตำแหน่งสำคัญทั่วประเทศ ซึ่งเรื่องนี้ถูกมองว่าเป็นภัยเงียบ หรืออาจถึงขั้นเป็นการท้าทายอำนาจของเจียง หลังจากเติ้ง เสี่ยวผิงเดินทางเยือนทางใต้ใน ค.ศ. 1992 หลายคนเชื่อว่าเติ้งจะปลดเจียงออกจากตำแหน่งเลขาธิการใหญ่และแต่งตั้งเฉียวแทน รวมถึงเปลี่ยนนายกรัฐมนตรีหลี่ เผิงเป็นจู หรงจี รองนายกรัฐมนตรีสายปฏิรูป เนื่องจากแนวทางที่ค่อนข้างอนุรักษ์นิยมของเจียงและหลี่ต่อการปฏิรูปเศรษฐกิจซึ่งส่งผลให้นโยบายปฏิรูปและเปิดออกหยุดชะงัก และการเติบโตทางเศรษฐกิจชะลอตัวระหว่าง ค.ศ. 1989 ถึง 1991 สิ่งนี้ไม่ได้เกิดขึ้นเนื่องจากการเปลี่ยนข้างอย่างรวดเร็วของเจียงและหลี่ จากฝ่ายอนุรักษ์นิยมที่นำโดยเฉิน ยฺหวิน ไปยังฝ่ายปฏิรูปที่นำโดยเติ้งในเดือนเมษายน ค.ศ. 1992

 เกษียณอายุ 
หลังเติ้ง เสี่ยวผิง ผู้นำสูงสุดของจีนเสียชีวิตใน ค.ศ. 1997 เจียงก็ประสบความสำเร็จในการกำจัดเฉียวออกจากคณะกรรมาธิการกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีนและกรมการเมืองในการประชุมสภาแห่งชาติพรรคคอมมิวนิสต์จีนครั้งที่ 15 โดยการลดอายุเกษียณของเจ้าหน้าที่พรรคลงเหลือ 70 ปี ซึ่งเป็นการกระชับอำนาจของเขา ใน ค.ศ. 1998 เฉียวซึ่งขณะนั้นอายุ 73 ปี ได้เกษียณจากวงการเมือง และหลังจากนั้นก็แทบไม่ได้ปรากฏตัวต่อสาธารณะอีกเลย

แม้เฉียวจะเกษียณจากการเมืองใน ค.ศ. 1998 แต่ช่วงเวลาที่เขาดำรงตำแหน่งในระดับสูงสุดของพรรคและรัฐบาลทำให้เขาได้รับเกียรติในการดำรงตำแหน่งสำคัญมากที่สุดเมื่อเทียบกับเพื่อนร่วมรุ่นของเขาหรือผู้นำในรุ่นต่อ ๆ มา ในบรรดาสิ่งอื่น ๆ เฉียวเคยดำรงตำแหน่งเจ้าหน้าที่ระดับสูงสุดที่ดูแลการบริหารพรรค องค์กรและทรัพยากรบุคคล การปลูกฝังอุดมการณ์ วินัยภายใน ข่าวกรอง ความมั่นคงภายใน การออกกฎหมาย การบังคับใช้กฎหมาย และระบบยุติธรรม ด้วยตำแหน่งสมาชิกคณะกรรมาธิการสามัญประจำกรมการเมืองของเขา เฉียวยังคงเป็นเจ้าหน้าที่ระดับสูงสุดที่ดูแลการบังคับใช้กฎหมาย แม้ในช่วงที่เขาดำรงตำแหน่งประธานสภาประชาชนแห่งชาติ

ต่างจากเพื่อนร่วมรุ่นของเขา โดยเฉพาะเจียง เจ๋อหมินและหลี่ เผิง เฉียวไม่ได้เข้าร่วมแม้แต่กิจกรรมสำคัญที่สุดในปฏิทินการเมืองจีนหลังเกษียณอายุ ซึ่งรวมถึงการประชุมพรรค การประชุมสภาประชาชนแห่งชาติ พิธีเปิดการแข่งขันกีฬาโอลิมปิกที่ปักกิ่ง หรือวันครบรอบเหตุการณ์ทางประวัติศาสตร์ต่าง ๆ  ในปี ค.ศ. 2012 เขาตีพิมพ์หนังสือชื่อ Qiao Shi On Democracy and Rule of Law ซึ่งได้รับความสนใจอย่างมากจากสื่อทั้งในและต่างประเทศ การที่เฉียว ซึ่งปกติเป็นบุคคลที่เก็บตัวและพอใจกับการเกษียณอายุ จะตีพิมพ์ผลงานเช่นนี้ในวัยชราทำให้เกิดการคาดเดากันว่าหนังสือเล่มนี้เป็นการวิพากษ์วิจารณ์อย่างแฝงเร้นต่อความเสื่อมถอยที่รับรู้ได้ของงานด้านกฎหมายและความมั่นคงภายใต้โจว หย่งคัง หัวหน้าฝ่ายความมั่นคง ใน ค.ศ. 2014 เฉียวบริจาคเงิน 11 ล้านหยวนให้กับมูลนิธิแลกเปลี่ยนกฎหมายจีน ซึ่งมีเป้าหมายเพื่อส่งเสริมความยุติธรรมและหลักนิติธรรม

 เสียชีวิต 
เฉียวเสียชีวิตเมื่อวันที่ 14 มิถุนายน ค.ศ. 2015 ที่กรุงปักกิ่ง ขณะมีอายุได้ 90 ปี ในคำไว้อาลัยอย่างเป็นทางการของเฉียว เขาได้รับการยกย่องว่าเป็น "สมาชิกพรรคที่ยอดเยี่ยม นักต่อสู้ที่ผ่านการทดสอบมาอย่างยาวนานเพื่ออุดมการณ์คอมมิวนิสต์ และนักปฏิวัติชนกรรมาชีพ รัฐบุรุษ และผู้นำที่โดดเด่นของพรรคและรัฐ" เฉียวเป็นผู้นำคนสำคัญคนแรกจากผู้นำรุ่นที่สามที่เสียชีวิต คำไว้อาลัยของเขามีจำนวนอักษรจีนกว่า 2,000 ตัว ครึ่งหนึ่งของความยาวคำไว้อาลัยของผู้นำรุ่นที่สองอย่างเติ้ง เสี่ยวผิงและเฉิน ยฺหวิน แต่มากกว่าคำไว้อาลัยของฮฺว่า กั๋วเฟิง หลิว หฺวาชิง และหวง จฺวี๋อย่างมาก ซึ่งแต่ละคนได้รับคำไว้อาลัยเพียงไม่กี่ร้อยคำ การประกาศการเสียชีวิตของเขาเป็นรายการที่สามในรายการข่าวภาคค่ำซินเหวินเหลียนปัว การประกาศนั้นทำในรูปแบบของ "แถลงการณ์ร่วม" โดยหน่วยงานระดับสูงของพรรคและรัฐ ซึ่งโดยทั่วไปจะสงวนไว้สำหรับผู้นำระดับสูงสุดเท่านั้น

ประชาชนจำนวนมากต่างลดธงครึ่งเสาเพื่อไว้อาลัยการเสียชีวิตของเฉียว พิธีศพของเฉียวจัดขึ้นที่สุสานปฏิวัติปาเป่าชานเมื่อวันที่ 19 มิถุนายน ค.ศ. 2015 โดยมีสี จิ้นผิง ประธานาธิบดีและเลขาธิการพรรคคอมมิวนิสต์ นายกรัฐมนตรีหลี่ เค่อเฉียง และสมาชิกคณะกรรมาธิการสามัญประจำกรมการเมืองคนอื่น ๆ เข้าร่วม ยกเว้นจาง เกาลี่ ซึ่งขณะนั้นเดินทางไปยุโรป หู จิ่นเทา อดีตเลขาธิการพรรคก็เข้าร่วมด้วย เจียง เจ๋อหมิน ไม่ได้เข้าร่วมพิธี แต่สำนักข่าวของรัฐได้กล่าวถึงเป็นพิเศษว่าเจียงได้แสดงความเสียใจ เจียงและครอบครัวของเขาได้ส่งพวงหรีดเข้าร่วมในพิธี เฉียวเสียชีวิตเพียงหนึ่งเดือนก่อนประธานว่าน หลี่ ผู้ดำรงตำแหน่งก่อนเขา (เสียชีวิตในวันที่ 15 กรกฎาคม)

 ครอบครัว 

 เกียรติยศ