wannaphong/clean_thaiwikipedia huggingface dataset:
# แอนดรูว์ คันนิงแฮม ไวเคานต์คันนิงแฮมแห่งฮินด์โฮป
จอมพลเรือ แอนดรูว์ บราวน์ คันนิงแฮม ไวเคานต์คันนิงแฮมแห่งฮินด์โฮปที่ 1  เป็นนายทหารเรืออังกฤษผู้มีบทบาทสำคัญในสงครามโลกครั้งที่สอง โดยเฉพาะในฐานะผู้บัญชาการทัพเรือเมดิเตอร์เรเนียนของราชนาวีอังกฤษ เขาได้รับการยกย่องว่าเป็นหนึ่งในผู้บัญชาการเรือรบที่ประสบความสำเร็จที่สุดของอังกฤษในศตวรรษที่ 20Grove, Eric. The Royal Navy Since 1815: A New Short History. Palgrave Macmillan, 2005.

คันนิงแฮมเกิดเมื่อวันที่ 7 มกราคม 1883 เข้ารับราชการทหารเรือตั้งแต่อายุน้อย และมีผลงานในช่วงสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง แต่ชื่อเสียงของเขาเป็นที่ประจักษ์ชัดเจนในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง โดยเฉพาะจากยุทธนาวีที่ตารันโต เมื่อปี 1940 ซึ่งทัพเรืออังกฤษโจมตีฐานเรือของอิตาลีด้วยเครื่องบินจากเรือบรรทุกอากาศยาน ทำลายเรือประจัญบานได้หลายลำ ถือเป็นต้นแบบของการโจมตีเพิร์ลฮาร์เบอร์ในภายหลังRoskill, S. W. The War at Sea 1939–1945. Vol. I–III, HMSO, 1954–1961.

ในปี 1943 เขาได้ดำรงตำแหน่งสมุหราชนาวี (ผู้บัญชาการทหารเรือ) และมีบทบาทในการกำกับนโยบายทางทะเลของฝ่ายสัมพันธมิตร จนกระทั่งสงครามยุติ คันนิงแฮมได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์เป็นไวเคานส์ และเกษียณจากราชการในปี 1946 เขาถือเป็นผู้บัญชาการที่กล้าตัดสินใจ และมีความมั่นใจสูงในลูกน้อง ซึ่งนำไปสู่ชัยชนะหลายครั้งในทะเลเมดิเตอร์เรเนียน และมีอิทธิพลต่อรูปแบบสงครามทางทะเลยุคใหม่Bennett, Geoffrey. Cunningham. Collins, 1968.
# เกมเทรเลอส์
เกมเทรเลอส์  (GT) เป็นเว็บไซต์วิดีโอเกมของสหรัฐอเมริกาที่ก่อตั้งขึ้นในปี 2002 โดยเจฟฟรีย์ อาร์. กร็อตซ์ และแบรนดอน โจนส์ โดยเน้นการนำเสนอเนื้อหาแบบมัลติมีเดีย เช่น ตัวอย่างเกมและวิดีโอการเล่นเกมของเกมใหม่หรือที่กำลังจะวางจำหน่าย รวมถึงรายการต้นฉบับที่เกี่ยวกับวิดีโอเกม เช่น รีวิวเกม รายการจัดอันดับ และเว็บซีรีส์

ในเดือนพฤศจิกายน ปี 2005 เกมเทรเลอส์ถูกซื้อกิจการโดยบริษัทไวอาคอม และภายใต้การดูแลของไวอาคอม เว็บไซต์ยังได้ผลิตรายการโทรทัศน์ชื่อ เกมเทรเลอส์ทีวีวิทเจฟฟ์ คีลีย์ เพื่อฉายทางช่องสไปก์ทีวี ซึ่งเป็นบริษัทในเครือเดียวกัน ต่อมาในปี 2014 เว็บไซต์ถูกขายให้กับดีฟายมีเดีย

ในเดือนกุมภาพันธ์ ปี 2016 เกมเทรเลอส์ถูกปิดตัวลง โดยสิทธิ์ในชื่อแบรนด์และเนื้อหาของเว็บไซต์ถูกขายต่อให้ไอจีเอ็น ซึ่งยังคงดำเนินการช่องยูทูบของ GT ต่อไป ส่วนทีมงานที่เหลือของเกมเทรเลอส์ได้รวมตัวกันก่อตั้งสำนักข่าวเกมอิสระชื่อว่าอีซีอัลลายส์
# กองพลน้อยที่ 70
กองพลน้อยที่ 70 หรือ B-70 เป็นกองพลน้อยของกองทัพบกกัมพูชาที่รับผิดชอบในการปกป้อง ฮุน เซน  จนกระทั่งเขาจัดตั้งหน่วยองครักษ์นายกรัฐมนตรีขึ้นเพื่อรับผิดชอบแทนในปี พ.ศ. 2552 

 ประวัติ 
ประวัติของหน่วยนี้สามารถสืบย้อนไปถึงหน่วยเขมรแดงที่ประจำการอยู่ที่พนมเปญ ซึ่งมีหน้าที่ควบคุมตัวและทุบตีบุคคลใดก็ตามเพื่อให้สารภาพว่าเป็นนักรบเขมรแดง  หลังจากที่ลงนามข้อตกลงสันติภาพปารีสในปี พ.ศ. 2534 หน่วยนี้ก็เป็นที่รู้จักในชื่อ กรมทหารที่ 70 ต่อมาในปี พ.ศ. 2536 หน่วยนี้ก็เป็นที่รู้จักในชื่อกองพลน้อยที่ 70 ในช่วงแรก ๆ ของการตั้งกองกำลังนั้นได้มีการส่งกำลังพลมาฝึกกับศูนย์รักษาความปลอดภัย กองบัญชาการทหารสูงสุด (กองบัญชาการกองทัพไทย) ในช่วงที่ พลเอก ชวลิต ยงใจยุทธ ดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการกองทัพบก ยังมีความสัมพันธ์อันดีกับ ฮุน เซน พัฒนาจากหน่วยรักษาความปลอดภัยชุดเล็ก ๆ จนกระทั่งพัฒนาขึ้นมาเป็นกองพลน้อย

นอกจากนี้ กองพลน้อยที่ 70 เป็นกำลังหลักในการรัฐประหารในประเทศกัมพูชา พ.ศ. 2540 เพื่อยึดอำนาจจากสมเด็จกรมพระนโรดม รณฤทธิ์ และสนับสนุน ฮุน เซน ในการดำรงตำแหน่งทางการเมือง ตั้งแต่นั้นมา กองพลน้อยที่ 70 ก็ถูกกล่าวถึงว่าเป็นหน่วยรบที่ทันสมัยที่สุด ได้รับการฝึกฝนดีที่สุด และมีอุปกรณ์ทางเทคโนโลยีมากที่สุดในกัมพูชา หลังจากเหตุการณ์ 9/11 ในปี พ.ศ. 2544 ฮุน มาแณต ซึ่งขณะนั้นดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการกองพลน้อยที่ 70 ได้ทำงานร่วมกับรัฐบาลสหรัฐเพื่อขอความช่วยเหลือทางทหารในการต่อต้านการก่อการร้าย การเปลี่ยนผ่านจาก เซน มาเป็นฮุน มาเนต ลูกชายของเขา ทำให้กองพลที่ 70 ซึ่งเคยอยู่ภายใต้กองทัพ ได้รับการยกระดับอย่างเป็นทางการเป็น "หน่วยคุ้มกัน BHQ" ภายใต้กองบัญชาการทหารสูงสุด
# คดีการปักปันเขตแดนทางทะเลในทะเลดำ
คดีการปักปันเขตแดนทางทะเลในทะเลดำ (คดีระหว่างโรมาเนียกับยูเครน) (ปี 2552) เป็นคำวินิจฉัยของศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ ในวันที่ 16 กันยายน 2547 โรมาเนียนำคดีฟ้องต่อศาลหลังเจรจาทวิภาคีกับยูเครนไม่ประสบผล 

เนื่องจากที่ตั้งของเกาะงูมีผลต่อเขตแดนทางทะเลระหว่างสองประเทศ หากเกาะงูนับเป็นเกาะ ไหล่ทวีปจะถูกนับว่าเป็นน่านน้ำของยูเครนตามไปด้วย หรือหากเป็นเกาะเล็ก (islet) ตามกฎหมายระหว่างประเทศ เขตแดนทางทะเลระหว่างโรมาเนียกับยูเครนจะไม่นำเกาะงูมาพิจารณาด้วย โรมาเนียอ้างว่ายูเครนกำลังพัฒนาเกาะงูเพื่อพิสูจน์ว่าเป็นเกาะ ในปี 2550 ยูเครนตั้งนิคมขึ้นบนเกาะเพื่อวัตถุประสงค์ข้างต้น

วันที่ 3 กุมภาพันธ์ 2552 ศาลได้มีคำวินิจฉัยสถาปนาเขตแดนทางทะเลรวมทั้งไหล่ทวีปและเขตเศรษฐกิจจำเพาะระหว่างโรมาเนียกับยูเครน โดยศาลระบุว่าแม้เกาะหรือโขดหินในทะเลจะใช้ในการปักปันเขตแดนทางทะเล แต่อาจถูกละเลยหรือกำหนดให้เป็นดินแดนแทรก (enclave) ได้ หากมีผลบิดเบือนอย่างไม่เป็นธรรมอันเนื่องจากขนาดและที่ตั้ง ศาลกำหนดให้พนังซูลินา (Sulina) ด้านเข้าหาฝั่งควรเป็นพื้นฐานของหลักระยะทางเท่ากัน (equidistance principle) และเกาะงูไม่มีผลกับการปักปันเขตแดนดังกล่าว

คำวินิจฉัยนี้ทำให้โรมาเนียได้รับพื้นที่เกือบ 80% ของพื้นที่พิพาทEU's Black Sea border set in stone, EUobserver, February 3, 2009 แต่ยูเครนระบุว่าตนได้รับน้ำมันและแก๊สธรรมชาติที่กระจุกอยู่ในก้นทะเลที่เป็นของยูเครนUkraine gets bulk of oil, gas reserves in delimitation dispute with Romania, says commissioner to international court , Interfax-Ukraine (February 3, 2009) ผู้นำทั้งสองประเทศพอใจกับคำวินิจฉัยนี้Yuschenko: UN International Court Of Justice's Decision On Delimitation Of Black Sea Shelf Between Ukraine And Romania Just , Ukrainian News Agency (February 5, 2009)
# ยิตซัค ชาเมียร์
ยิตซัค ชาเมียร์ (22 ตุลาคม 1915 – 30 มิถุนายน 2012) ชื่อเกิด ยิตซัก ยีเซอร์นิตสกี  เป็นนักการเมืองชาวอิสราเอล ผู้ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีอิสราเอลสองสมัย ตั้งแต่ปี 1983 ถึง 1984 และ 1986 ถึง 1992

ชีวิตช่วงต้นและการศึกษา
ชาเมียร์เกิดในหมู่บ้านรูซินอยในคองเกรสโปแลนด์ (ปัจจุบันคือเบลารุส) ในปี 1915 พ่อแม่ของเขาคือชโลโมและเพอร์ลา ยีเซอร์นิตสกี และสมาชิกในครอบครัวส่วนใหญ่ของเขาเสียชีวิตในฮอโลคอสต์ เขาสำเร็จการศึกษาจากโรงเรียนมัธยมศึกษาภาษาฮีบรูในบียาลีสตอก โปแลนด์ และเป็นสมาชิกของขบวนการเยาวชนเบตาร์ของไซออนิสต์ เขาเริ่มศึกษากฎหมายที่มหาวิทยาลัยวอร์ซอ แต่หยุดการศึกษาเพื่ออพยพไปยังปาเลสไตน์ในอาณัติสหราชอาณาจักรในปี 1935

กิจกรรมใต้ดิน
เมื่อมาถึงปาเลสไตน์ ชาเมียร์เข้าร่วมอิร์กูน องค์กรกึ่งทหารไซออนิสต์ ในปี 1937 หลังจากอิร์กูนแตกในปี 1940 เข้าร่วมกลุ่มเลฮี หรือที่รู้จักกันในชื่อ "กลุ่มสตอร์น" ซึ่งเป็นกลุ่มหัวรุนแรงที่แยกตัวออกมา ภายหลังการลอบสังหารผู้นำเลฮี อับราฮัม สเติร์น โดยทางการอังกฤษในปี 1942 ชามีร์ถูกจำคุก ในปี 1943 เขาหลบหนีออกจากค่ายกักกันของอังกฤษและกลายเป็นหนึ่งในผู้นำสามคนของเลฮี เขารับผิดชอบปฏิบัติการและการวางแผน ซึ่งรวมถึงการลอบสังหารลอร์ดโมยินในปี 1944 และเคานต์ฟอลเค เบอร์นาดอตต์ในปี 1948

หลังการก่อตั้งรัฐอิสราเอล
หลังจากการก่อตั้งรัฐอิสราเอลในปี 1948 ชาเมียร์ทำงานในภาคเอกชนหลายปี ก่อนที่จะเข้าร่วมมอสสาด หน่วยข่าวกรองของอิสราเอลในปี 1955 เขาทำหน้าที่สำคัญหลายอย่างในมอสสาด และออกจากองค์กรในปี 1965

อาชีพทางการเมือง
ชาเมียร์เข้าร่วมเฮรุท พรรคการเมืองของเมนาเฮม เบกิน ในปี 1969 และได้รับเลือกเข้าสู่เนสเซต (รัฐสภาอิสราเอล) ในปี 1973 เขาได้รับเลือกเป็นประธานเนสเซตในปี 1977 และดำรงตำแหน่งจนถึงปี 1980 เมื่อเขาได้รับแต่งตั้งเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศของอิสราเอล
ในปี 1983 ชาเมียร์ก้าวขึ้นสู่ตำแหน่งนายกรัฐมนตรีอิสราเอลหลังจากเมนาเฮม เบกินลาออก ในช่วงที่เขาดำรงตำแหน่งครั้งแรก (1983-1984) เขาเผชิญกับภาวะเงินเฟ้อสูงและปัญหาทางเศรษฐกิจ เขาดำรงตำแหน่งอีกครั้งตั้งแต่ปี 1986 ถึง 1992 ในระหว่างนี้เขาให้ความสำคัญกับการรักษาความมั่นคงของอิสราเอลและต่อต้านการเจรจาเกี่ยวกับดินแดนกับชาวปาเลสไตน์ เขาเป็นผู้นำอิสราเอลผ่านสงครามอ่าวเปอร์เซียในปี 1991 และเป็นนายกรัฐมนตรีในระหว่างการประชุมสันติภาพมาดริดในปี 1991
ชาเมียร์เกษียณจากการเมืองในปี 1996 และเสียชีวิตในปี 2012 ด้วยวัย 96 ปี
# ชีมอน เปเรส
ซีมอน เปเรส (ฮีบรู: שִׁמְעוֹן פֶּרֶס; เกิด ซีมอน เปอร์สกี; 2 สิงหาคม 1923 – 28 กันยายน 2016) เป็นนักการเมืองชาวอิสราเอล ผู้ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีอิสราเอลสองสมัย และประธานาธิบดีอิสราเอลคนที่ 9 นอกจากนี้ เขายังดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีในกระทรวงต่างๆ ตลอดอาชีพทางการเมืองที่ยาวนานกว่า 60 ปี

ชีวิตช่วงต้นและการศึกษา
เปเรสเกิดในวิชนีวา โปแลนด์ (ปัจจุบันอยู่ในเบลารุส) ในปี 1923 พ่อแม่ของเขาคือยิตส์ฮักและซาราห์ เปอร์สกี เขาอพยพพร้อมครอบครัวมายังดินแดนปาเลสไตน์ในอาณัติของอังกฤษในปี 1934 เขาเข้าศึกษาที่โรงเรียนเกษตรกรรมเบนเชเมนและเป็นสมาชิกผู้ก่อตั้งกลุ่มเยาวชนพรรคมาไปเขาเข้าเรียนที่มหาวิทยาลัยนิวยอร์กและมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ดในภายหลังเพื่อศึกษาเศรษฐศาสตร์และปรัชญา
อาชีพทางการเมืองช่วงต้น
เปเรสเข้าร่วมฮากานาห์ ซึ่งเป็นองค์กรกึ่งทหารไซออนิสต์ในทศวรรษที่ 1940 และมีความใกล้ชิดกับเดวิด เบน-กูเรียน ผู้ก่อตั้งรัฐอิสราเอล หลังจากสงครามอาหรับ–อิสราเอล ปี 1948 เขาได้รับแต่งตั้งเป็นผู้อำนวยการทั่วไปของกระทรวงกลาโหมในปี 1952 ซึ่งเขามีบทบาทสำคัญในการสร้างกองทัพอิสราเอลและพัฒนาโครงการนิวเคลียร์ของอิสราเอล
นายกรัฐมนตรีและตำแหน่งรัฐมนตรี
เปเรสได้รับเลือกเข้าสู่เนสเซต (รัฐสภาอิสราเอล) ในปี 1959 และดำรงตำแหน่งอย่างต่อเนื่องจนกระทั่งเขาได้รับเลือกเป็นประธานาธิบดีในปี 2007 ตลอดอาชีพทางการเมืองของเขา เขาเคยดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีในกระทรวงสำคัญหลายแห่ง รวมถึงรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ
เขาดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีสองสมัย:
 สมัยแรก (1984-1986): ในระหว่างการจัดตั้งรัฐบาลเอกภาพแห่งชาติร่วมกับลิคุด โดยแบ่งอำนาจกับอิทส์ฮัก ชามีร์
 สมัยที่สอง (1995-1996): หลังจากการลอบสังหารยิตซัค ราบิน ซึ่งเขาเข้ามาสานต่อกระบวนการสันติภาพ
ประธานาธิบดีอิสราเอล
ในปี 2007 ซีมอน เปเรสได้รับเลือกเป็นประธานาธิบดีอิสราเอลคนที่ 9 และดำรงตำแหน่งจนถึงปี 2014 ในฐานะประธานาธิบดี เขามีบทบาทในการส่งเสริมภาพลักษณ์ของอิสราเอลในเวทีโลก และสนับสนุนนวัตกรรมและเทคโนโลยี
บทบาทในกระบวนการสันติภาพ
เปเรสมีบทบาทสำคัญในข้อตกลงออสโล ซึ่งเป็นข้อตกลงสันติภาพระหว่างอิสราเอลและองค์การปลดปล่อยปาเลสไตน์ (PLO) ในปี 1993 สำหรับบทบาทของเขาในกระบวนการสันติภาพนี้ เขาได้รับรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพร่วมกับยิตส์ฮัก ราบิน และยัสเซอร์ อาราฟัต ในปี 1994
# อาร์ชิบัล เวเวล เอิร์ลเวเวล
จอมพล อาร์ชิบัล เวเวล เอิร์ลเวเวลที่ 1  เป็นนายทหารบกชาวอังกฤษ มีบทบาทสำคัญในช่วงสงครามโลกครั้งที่สองในตำแหน่งผู้บัญชาการทหารภาคตะวันออกกลางของกองทัพบริติช โดยในตำแหน่งนี้เขานำกองทัพบริติชเอาชนะกองทัพอิตาลีในเอริเทรีย–เอธิโอเปีย และในตะวันตกของอียิปต์กับในตะวันออกของลิเบียในปฏิบัติการเข็มทิศเมื่อธันวาคม 1940 

ต่อมา เขาพ่ายแพ้ต่อกองทัพยานเกราะแอฟริกาของแอร์วีน ร็อมเมิล ในทะเลทรายตะวันตกเมื่อเดือนเมษายน 1941 เขาจึงถูกย้ายไปเป็นผู้บัญชาการกองทัพอินเดียตั้งแต่เดือนกรกฎาคม 1941 ถึงเดือนมิถุนายน 1943 และหลังจากนั้นเป็นดำรงตำแหน่งอุปราชแห่งอินเดียจนเกษียณราชการ และได้รับบรรดาศักดิ์ขุนนางเป็นเอิร์ล

ประวัติ
เวเวลเกิดเมื่อ 5 พฤษภาคม 1883 ที่เมืองโคลเชสเตอร์ ประเทศอังกฤษ จบการศึกษาจากวิทยาลัยวินเชสเตอร์และต่อด้วยโรงเรียนนายร้อยแซนด์เฮิร์สต์ เขาเข้าร่วมกองทัพอังกฤษและมีประสบการณ์ในสงครามบูร์ครั้งที่สอง, สงครามโลกครั้งที่หนึ่ง ซึ่งได้รับบาดเจ็บจากยุทธการอีแปรส์ครั้งที่สอง และการรบในตะวันออกกลางBond, Brian. The First World War and British Military History. Oxford University Press, 1991.

ในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง เวเวลได้รับแต่งตั้งเป็นผู้บัญชาการทหารภาคตะวันออกกลาง และมีบทบาทสำคัญในการรบที่แอฟริกาเหนือ เขาเป็นผู้วางแผนยุทธการปฏิบัติการเข็มทิศ ในปี 1940–41 ซึ่งเป็นชัยชนะใหญ่ของกองทัพบริติชเหนือกองทัพอิตาลีในลิเบียMead, Richard. Churchill’s Lions: A Biographical Guide to the Key British Generals of World War II. Spellmount, 2007. อย่างไรก็ตาม ความล้มเหลวในกรีซและแอฟริกาเหนือช่วงต่อมาทำให้เขาถูกย้ายไปอินเดียในปี 1941

ในช่วงที่ดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการกองทัพอินเดีย และต่อมาเป็นอุปราชแห่งอินเดีย เวเวลต้องรับมือกับสถานการณ์ความไม่สงบ การเคลื่อนไหวของขบวนการเรียกร้องเอกราช และความตึงเครียดระหว่างผู้นำอินเดีย เช่น มหาตมะ คานธี และมุฮัมมัด อะลี จินนาห์ เขาพยายามหาทางประนีประนอมผ่าน "แผนเวเวล" ในปี 1945 แต่ไม่ประสบผลสำเร็จBrown, Judith M. Modern India: The Origins of an Asian Democracy. Oxford University Press, 1994.

เวเวลเป็นนักอ่านและกวี ตลอดชีวิตเขามีความสนใจในวรรณกรรม และได้รวบรวมบทกวีในหนังสือชื่อ Other Men’s Flowers ซึ่งสะท้อนรสนิยมทางวรรณศิลป์ของเขาWavell, Archibald. Other Men’s Flowers: An Anthology of Poetry. Jonathan Cape, 1944. หลังเกษียณ เขาได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์เป็นเอิร์ลเวเวล และถึงแก่อนิจกรรมเมื่อวันที่ 24 พฤษภาคม 1950
# สนธิสัญญาสันติภาพปารีส (ค.ศ. 1991)
สนธิสัญญาสันติภาพที่กรุงปารีส ปี ค.ศ. 1991  หรือชื่ออย่างเป็นทางการคือ ข้อตกลงสันติภาพกัมพูชาโดยครอบคลุม ได้มีการลงในวันที่ 23 ตุลาคม ค.ศ. 1991 และเป็นการยุติ สงครามกัมพูชา–เวียดนาม และ สงครามอินโดจีนครั้งที่สาม ข้อตกลงดังกล่าวส่งผลให้เกิดภารกิจรักษาสันติภาพของสหประชาชาติเป็นครั้งแรก (องค์การบริหารชั่วคราวแห่งสหประชาชาติในกัมพูชา) นับตั้งแต่เกิดสงครามเย็น และเป็นครั้งแรกที่สหประชาชาติได้ดำเนินงานในฐานะรัฐบาลของรัฐ สนธิสัญญานี้มีการลงนามโดย 19 ประเทศ 

สนธิสัญญาสันติภาพปารีสประกอบด้วยอนุสัญญาและสนธิสัญญาดังต่อไปนี้:

 บทสรุปสุดท้ายของการประชุมปารีสว่าด้วยกัมพูชา
 สนธิสัญญาว่าด้วยการยุติความขัดแย้งทางการเมืองในกัมพูชา
 สนธิสัญญาว่าด้วยอำนาจอธิปไตย บูรณภาพแห่งดินแดน และความมิอาจล่วงละเมิดได้ ความเป็นกลาง และเอกภาพของชาติกัมพูชา
 ปฏิญญาว่าด้วยการฟื้นฟูและบูรณะประเทศกัมพูชา 

แหล่งอ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น
 Cambodia Information Center, Paris Peace Accord
 U.S. Institute of Peace, Peace Agreements Digital Collection
 UNTAC website
Cambodia-1991 Paris Peace Agreements
# ปากกามีอานุภาพกว่าดาบ
"ปากกามีอานุภาพกว่าดาบ"  เป็นข้อความที่สื่อว่าถ้อยคำที่เขียนขึ้นมีพลังมากกว่าความรุนแรง ในการสร้างการเปลี่ยนแปลงทางสังคมหรือการเมือง 

ข้อความดังกล่าวถูกใช้เป็นครั้งแรกโดยนักเขียนชาวอังกฤษชื่อ เอ็ดเวิร์ด บุลเวอร์–ลิตตัน เมื่อปี 1839 ในนวนิยายแนวย้อนยุคของเขาเรื่อง Cardinal Richelieu ซึ่งในเรื่องนี้ พระคาร์ดินัลรีเชอลีเยอ ซึ่งเป็นมุขมนตรีของพระเจ้าหลุยส์ที่ 13 แห่งฝรั่งเศส ได้ล่วงรู้แผนการลอบสังหารตนเอง เมื่อรีเชอลีเยอถือดาบแล้วก็ระลึกว่าตนเองเป็นนักบวช ไม่สามารถใช้อาวุธ ฟร็องซัวส์ผู้ช่วยของเขาจึงส่งปากกาให้ให้และกล่าวว่า: “แต่บัดนี้ ท่านมีอาวุธอื่นให้ใช้แล้ว พระคุณเจ้า”BBC (2015) Who first said 'The pen is mightier than the sword'? 9 January 2015 รีเชอลีเยอรับปากกามาแล้วตอบว่า:
# สิ่งเล็กเล็กที่เรียกว่ารัก
สิ่งเล็กเล็กที่เรียกว่ารัก เป็นละครโทรทัศน์จีนปี ค.ศ. 2019 นำแสดงโดยจ้าว จินม่าย และไล่ กวานหลิน ดัดแปลงมาจากภาพยนตร์ไทยเรื่อง สิ่งเล็กเล็กที่เรียกว่า...รัก ออกอากาศทางระบบกระจายเสียงทางไกลหูหนานระหว่างวันที่ 23 ตุลาคมถึง 21 พฤศจิกายน ค.ศ. 2019 ทุกวันอังคารถึงศุกร์ มีจำนวน 36 ตอน การถ่ายทำเริ่มในวันที่ 1 กุมภาพันธ์และเสร็จสิ้นในวันที่ 7 พฤษภาคม ค.ศ. 2019

 เนื้อเรื่อง 
เซียะ เหมียวเหมี่ยว (จ้าว จินม่าย) นักเรียนสาวที่แสนขี้อายแต่มีความสามารถทางศิลปะ ซึ่งแอบชอบเพื่อนร่วมชั้นที่หล่อเหลาและมีความสามารถอย่าง เหลียง โหย่วเนียน (ไล่ กวานหลิน) ด้วยความช่วยเหลือจากเพื่อน ๆ ของเธอ เหมียวเหมี่ยวจึงเริ่มเรียนรู้เกี่ยวกับแฟชั่น เข้าร่วมชมรมศิลปะ และตั้งใจเรียนเพื่อพัฒนาเกรดของเธอ
# เอ็ดเวิร์ด บุลเวอร์–ลิตตัน
เอ็ดเวิร์ด บุลเวอร์–ลิตตัน บารอนลิตตันที่ 1  เป็นนักเขียนและนักการเมืองชาวอังกฤษ และเป็นผู้บัญญัติวลีที่กลายเป็นวาทะคลาสสิกอย่าง "ปากกามีอานุภาพกว่าดาบ"Lytton, Edward Bulwer. Richelieu; Or the Conspiracy. London: Saunders and Otley, 1839.

ลิตตันเกิดเมื่อวันที่ 25 พฤษภาคม 1803 ที่ลอนดอน ประเทศอังกฤษ เขาได้รับการศึกษาจากวิทยาลัยทรินิตีแห่งมหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ และเริ่มเขียนบทกวีและนวนิยายตั้งแต่อายุยังน้อย ความสามารถทางวรรณศิลป์ของเขาโดดเด่นจนได้รับรางวัลเหรียญทองจากอธิการบดี

วรรณกรรม
ผลงานนวนิยายของลิตตันได้รับความนิยมอย่างล้นหลามในยุควิกตอเรีย โดยเฉพาะเรื่อง Pelham (1828), Paul Clifford (1830), และ The Last Days of Pompeii (1834) ผลงานเหล่านี้ผสมผสานระหว่างความรู้ด้านประวัติศาสตร์ ปรัชญา และจินตนาการแฟนตาซี กลายเป็นรากฐานให้กับนวนิยายแนวประวัติศาสตร์และลึกลับในยุคต่อมา

นวนิยาย Paul Clifford มีชื่อเสียงไม่เฉพาะเพราะเนื้อหา แต่เพราะประโยคเปิดเรื่องที่เป็นที่ล้อเลียนกันอย่างแพร่หลายว่า “It was a dark and stormy night…” ซึ่งต่อมาถูกนำไปใช้อย่างขำขันโดยชาร์ลส์ เอ็ม. ชูลท์ซ และกลายเป็นจุดกำเนิดของการแข่งขันวรรณกรรมตลกชื่อ การประกวดนิยายบุลเวอร์–ลิตตันBulwer-Lytton Fiction Contest. Department of English, San Jose State University. www.bulwer-lytton.com

ลิตตันมีอิทธิพลต่อภาษาอังกฤษในระดับมหาชน คำอย่าง “The great unwashed” (คนไม่เคยอาบน้ำที่เป็นใหญ่), “The almighty dollar” (ธนาฤทธานุภาพ) และ “Pursuit of the impossible” (การไขว่คว้าสิ่งเป็นไปไม่ได้) ก็เป็นผลผลิตจากปลายปากกาของเขาCrystal, David. The Stories of English. Penguin Books, 2005. แต่ที่สำคัญที่สุด คือวลี “The pen is mightier than the sword” (ปากกามีอานุภาพกว่าดาบ) ซึ่งปรากฏในบทละครของเขาเรื่อง Richelieu; Or the Conspiracy (1839) กลายเป็นสำนวนสากลที่ใช้แสดงถึงพลังของสติปัญญาและวาทศิลป์ที่เปลี่ยนแปลงโลกได้ยิ่งกว่าความรุนแรง

การเมือง
นอกจากการเป็นนักเขียน แต่ลิตตันก็มีบทบาททางการเมืองอย่างชัดเจน เขาเป็นสมาชิกพรรคอนุรักษนิยม และเคยดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงอาณานิคม ระหว่างปี 1858–1859 ในช่วงเวลานั้น เขามีบทบาทสำคัญในการจัดตั้งบริติชโคลัมเบียให้เป็นอาณานิคมของอังกฤษ และเมืองลิตตันในแคนาดาก็ตั้งชื่อตามเขาMitchell, L.G. Bulwer Lytton: The Rise and Fall of a Victorian Man of Letters. Hambledon and London, 2003.

ในปี 1866 เขาได้รับบรรดาศักดิ์ขุนนางเป็น "บารอนลิตตันแห่งคเนปเวิร์ธ" (Baron Lytton of Knebworth) ทำให้มีที่นั่งในสภาขุนนาง และมีอำนาจมากขึ้นในแวดวงการเมือง แม้ผลงานทางการเมืองของเขาจะไม่โดดเด่นเท่าผลงานวรรณกรรม แต่ก็สะท้อนแนวคิดแบบอนุรักษนิยมที่เชื่อในพลังของชนชั้นนำและเสถียรภาพของรัฐ Sutherland, John. The Longman Companion to Victorian Fiction. Routledge, 2014.

เสียชีวิต
ลิตตันเสียชีวิตเมื่อวันที่ 18 มกราคม 1873 ที่เมืองทอร์คีย์ แต่ผลงานของเขายังคงมีอิทธิพลต่อทั้งวรรณกรรมและการเมืองในยุคต่อมา แม้ในแง่วิจารณ์เชิงวรรณศิลป์ เขามักถูกมองว่าเป็นนักเขียนที่เยิ่นเย้อ หรือใช้ภาษาที่รุ่มรวยเกินเหตุ แต่งานของเขาก็เป็นรากฐานให้กับนวนิยายแนวผจญภัยและประวัติศาสตร์ รวมถึงการสร้างแนวคิดทางการเมืองและสังคมให้กับชนชั้นกลางในยุคนั้น

ลูกชายของเขาที่ชื่อว่าโรเบิร์ต ก็มีบทบาทสำคัญในตำแหน่งอุปราชแห่งอินเดีย ในช่วงปี 1876–1880 ทำให้ตระกูลลิตตันยังคงเป็นที่รู้จักในวงการการเมืองของอังกฤษต่อเนื่องจากรุ่นสู่รุ่น
# โจว จื่อ
โจว จื่อ  เป็นขุนพลในยุคราชวงศ์จิ้นตะวันตกของจีน 

 ประวัติ 

เมื่อ ค.ศ. 279 ราชวงศ์จิ้นส่งทัพ 6 สายบุกรัฐง่อก๊ก ในปีถัดมาคือ ค.ศ. 280 เตาอี้ (杜預 ตู้ ยฺวี่) ขุนพลของราชวงศ์จิ้นส่งผู้ใต้บังคับบัญชาคือโจว จื่อ, อู่ เฉา (伍巢) กว่าน ติ้ง (管定) และคนอื่น ๆ ให้นำทหาร 800 นายล่องเรือข้ามแม่น้ำแยงซีในเวลากลางคืนและเตรียมการโจมตีตำบลเล่อเซียง (樂鄉; ทางตะวันออกของนครซงจือ มณฑลหูเป่ย์ในปัจจุบัน) เหล่าทหารปักธงจำนวนมากและจุดไฟขึ้นที่เขาปาสัน (巴山 ปาชาน; ทางตะวันตกเฉียงใต้ของนครซงจือ มณฑลหูเป่ย์ในปัจจุบัน) และเข้าจู่โจมจุดยุทธศาสตร์สำคัญ(又遣牙門管定、周旨、伍巢等率奇兵八百，泛舟夜渡，以襲樂鄉，多張旗幟，起火巴山，出於要害之地，以奪賊心。) จิ้นชู เล่มที่ 34. ซุนหลิม (孫歆 ซุน ซิน) ซึ่งเป็นแม่ทัพตำบลเล่อเซียงตกใจมาก และเขียนจดหมายถึงง่อเอี๋ยน (伍延 อู่เหยียน) ซึ่งเป็นแม่ทัพของอำเภอกังเหลง (江陵縣 เจียงหลิงเซี่ยน) ว่า "พวกทหารที่ยกมาจากทางเหนืออย่างกับบินข้ามแม่น้ำมา"(吳都督孫歆震恐，與伍延書曰：「北來諸軍，乃飛渡江也。」) จิ้นชู เล่มที่ 34. ราษฎรของง่อก๊กทั้งชายหญิงหมื่นกว่าคนยอมจำนนต่อทัพราชวงศ์จิ้น(吳之男女降者萬餘口。) จิ้นชู เล่มที่ 34.

โจว จื่อ, อู่ เฉาและกว่าน ติ้งนำทหาร 800 นายไปซุ่มอยู่นอกเล่อเซียง ในขณะเดียวกัน เมื่อทัพเรือขององโยยขุนพลของราชวงศ์จิ้นอีกคนเคลื่อนมาใกล้เล่อเซียงมาตามแม่น้ำแยงซีจากทางตะวันตก ซุนหลิมจึงส่งกำลังพลออกจากเล่อเซียงไปขับไล่ข้าศึกแต่ไม่สำเร็จ กำลังพลที่แตกพ่ายของซุนหลิมกลับมายังเล่อเซียง นายทหารของราชวงศ์จิ้นทั้ง 3 นายกับกำลังพล 800 นายที่ซุ่มอยู่ใช้โอกาสนี้แทรกซึมเข้าไปในเมืองโดยไม่ถูกจับได้ แล้วยึดครองเล่อเซียงได้อย่างรวดเร็ว จับตัวซุนหลิมได้ในค่าย(旨、巢等伏兵樂鄉城外。歆遣軍出拒王浚，大敗而還。旨等發伏兵，隨歆軍而入，歆不覺，直至帳下，虜歆而還。) จิ้นชู เล่มที่ 34.  ในทัพราชวงศ์จิ้นจึงมีเพลงร้องกันว่า "ใช้กลยุทธ์แทนการต่อสู้ หนึ่งก็ต้านหมื่นได้"(故軍中為之謠曰：「以計代戰一當萬。」) จิ้นชู เล่มที่ 34.

 ในนวนิยายสามก๊ก 
ในนวนิยายอิงประวัติศาสตร์เรื่องสามก๊ก (三國演義 ซานกั๋วเหยี่ยนอี้) ในคริสต์ศตวรรษที่ 14 ตอนที่ 120 โจว จื่อมีบทบาทเป็นผู้สังหารซุนหลิมและสิมเอ๋ง (沈瑩 เฉิ่น อิ๋ง)(急欲退時，被周旨大喝一聲，斬於馬下。) สามก๊ก ตอนที่ 120.(沈瑩被周旨所殺。) สามก๊ก ตอนที่ 120.
# เสาราย
ในสถาปัตยกรรมคลาสสิก เสาราย  เป็นเสาที่เรียงต่อกันเป็นแถวยาว เชื่อมต่อโดยเอนทาเบลเชอร์ ซึ่งอาจตั้งอยู่อย่างอิสระหรือเป็นส่วนหนึ่งของตัวอาคารก็ได้Colonnade from Encyclopædia Britannica โดยทั่วไปแล้วเสารายมักประกอบด้วยคู่เสาหรือหลายคู่ และสามารถเป็นแนวตรงหรือโค้งก็ได้ พื้นที่ที่ล้อมรอบอาจมีหลังคาคลุมหรือเปิดโล่งก็ได้ เช่น  ในจัตุรัสนักบุญเปโตร ในกรุงโรม ที่เป็นเสารายขนาดใหญ่ โดยเบอร์นีนีออกแบบให้มีลักษณะโอบล้อมพื้นที่รูปวงรีเปิดโล่งอันกว้างใหญ่

หากตั้งอยู่ด้านหน้าของอาคารและบังบริเวณทางเข้า (ภาษาละตินคือ porta) จะเรียกว่ามุขเสาเรียง (portico) เมื่อล้อมรอบลานเปิดโล่่ง เรียกว่า เสาเรียงล้อม (peristyle) ทั้งนี้มุขเสาเรียงอาจมีความลึกมากกว่าหนึ่งแถวของเสา เช่น วิหารแพนธีอันในกรุงโรมหรือสโตอาในกรีซโบราณ
# มหาวิทยาลัยร็อกเกอะเฟลเลอร์
มหาวิทยาลัยร็อกเกอะเฟลเลอร์  เป็นสถาบันอุดมศึกษาของเอกชน ตั้งอยู่ในเกาะแมนฮัตตัน นครนิวยอร์ก รัฐนิวยอร์ก สหรัฐอเมริกา ก่อตั้งตามดำริของอภิมหาเศรษฐีจอห์น ดี. ร็อกเกอะเฟลเลอร์ เมื่อแรกก่อตั้งใช้ชื่อว่า สถาบันร็อกเกอะเฟลเลอร์เพื่อการวิจัยแพทยศาสตร์ (The Rockefeller Institute for Medical Research) ต่อมาในปี 1958 เปลี่ยนชื่อเป็น สถาบันร็อกเกอะเฟลเลอร์ และในปี 1965 เปลี่ยนเป็นชื่อปัจจุบัน

มหาวิทยาลัยร็อกเกอะเฟลเลอร์เปิดการเรียนการสอนด้านวิจัยชีวเวชศาสตร์และระดับบัณฑิตศึกษาเท่านั้น มุ่งเน้นด้านวิทยาศาสตร์ชีวภาพและวิทยาศาสตร์การแพทย์เป็นหลัก พร้อมให้การศึกษาในระดับปริญญาเอกและหลังปริญญาเอก มหาวิทยาลัยแห่งนี้ถูกจัดประเภทเป็น "สถาบันวิจัยเฉพาะทาง" และเป็นสถาบันวิจัยด้านชีวเวชศาสตร์ที่เก่าแก่ที่สุดในสหรัฐอเมริกา

สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยร็อกเกอะเฟลเลอร์เป็นผู้จัดพิมพ์วารสาร Journal of Experimental Medicine, Journal of Cell Biology และ The Journal of General Physiology ซึ่งเป็นวารสารชั้นนำในด้านภูมิคุ้มกันวิทยาและการแพทย์เชิงทดลอง

ในปี 2018 คณาจารย์ประกอบด้วยสมาชิกประจำและติดตามตำแหน่งรวม 82 คน ซึ่งรวมถึงสมาชิกของสถาบันวิทยาศาสตร์แห่งชาติสหรัฐ (National Academy of Sciences) จำนวน 37 คน สมาชิกของสถาบันการแพทย์แห่งชาติ (National Academy of Medicine) จำนวน 17 คน ผู้ได้รับรางวัลแลสเกอร์ (Lasker Award) 7 คน และผู้ได้รับรางวัลโนเบล 5 คน

ณ มีนาคม 2022 มีผู้ที่เคยเกี่ยวข้องกับมหาวิทยาลัยร็อกเกอะเฟลเลอร์ที่ได้รับรางวัลโนเบลรวมทั้งสิ้น 26 คน
# อาวุธพลังงานแนวตรง
อาวุธพลังงานแนวตรง  หรือย่อเป็น DEW คืออาวุธที่ใช้พลังงานในรูปแบบลำแสง เช่น เลเซอร์, ไมโครเวฟ หรือคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า ส่งตรงไปยังเป้าหมายเพื่อทำลายหรือตัดรอนความสามารถโดยไม่ต้องใช้กระสุนจริง อาวุธชนิดนี้สามารถโจมตีได้อย่างแม่นยำ รวดเร็ว และลดต้นทุนต่อการยิงหนึ่งครั้งได้อย่างมหาศาลU.S. Department of Defense. (2020). Directed Energy Weapons: Applications and Implications.

อาวุธพลังงานแนวตรงมีศักยภาพในการต่อต้านโดรน ระบบนำวิถี และยานพาหนะ โดยเฉพาะในยุทธบริเวณที่ต้องการความเงียบ หรือต้องการจำกัดความเสียหายไม่ให้กระทบถึงพลเรือน ตัวอย่างเช่น ระบบเลเซอร์ “HELWS” ของกองทัพอากาศสหรัฐ ที่สามารถยิงโดรนตกได้ในเวลาไม่กี่วินาทีC4ISRNET. (2021). “Air Force laser weapon downs drone in field test.” อย่างไรก็ตาม เทคโนโลยีนี้ยังมีข้อจำกัด เช่น ประสิทธิภาพลดลงในสภาพอากาศเลวร้าย และต้องใช้พลังงานไฟฟ้าสูงจึงจะคงการยิงได้อย่างต่อเนื่อง แม้จะยังอยู่ในช่วงพัฒนา แต่หลายประเทศ เช่น สหรัฐฯ จีน และอิสราเอล ได้เริ่มทดสอบการใช้งานจริงในสนามรบแล้วRAND Corporation. (2023). Emerging Technologies and National Security: Directed Energy Weapons.
# เส็ง แซ่คู
เส็ง แซ่คู  หรือ คู ชุน เส็ง  หรือ ง่วนเส็ง แซ่คู เป็นนายอากรบ่อนเบี้ยชาวจีนเชื้อสายฮากกาในสยาม และเป็นบรรพบุรุษของตระกูลชินวัตร

 ชีวิต 
เส็งเกิดราวทศวรรษ 1840 (พ.ศ. 2383 – 2392) ที่อำเภอเฟิ่งซุ่น เมืองเตี้ยวจาว (ปัจจุบันคือ เฟิ่งซุ่น, เหมยโจว, มณฑลกวางตุ้ง) เป็นบุตรของเฉา แซ่คู เส็งอพยพมายังสยามในทศวรรษ 1860 (พ.ศ. 2403 – 2412) พร้อมบิดามารดาและพี่ชายคนที่สอง แต่เมื่อมารดาและพี่ชายล้มป่วยไม่นานหลังเดินทางถึงสยาม ทั้งสองจึงกลับจีน เหลือเส็งอยู่กับคนรู้จักในสยาม他信祖籍地：丰顺县塔下村 20 พฤศจิกายน พ.ศ. 2549, 羊城晚报, เข้าถึง 10 ธันวาคม พ.ศ. 2557

เส็งใช้ชีวิตช่วงต้นที่จันทบุรี ที่ซึ่งเขาพบภรรยาชาวไทยชื่อทองดี บุตรคนโตชื่อเชียงเกิดราว พ.ศ. 2433 ขณะเส็งเริ่มอาชีพนายอากรในเมืองเล็ก ๆ แห่งนี้Baker et al. (2009), หน้า 26 เมื่อสัญญาเช่าที่ดินหมดอายุใน พ.ศ. 2443 เส็งและครอบครัวย้ายไปตลาดน้อย กรุงเทพมหานคร ทำการค้าจนราว พ.ศ. 2451 จึงย้ายไปเชียงใหม่ กลับสู่อาชีพนายอากรอีกครั้งภายใต้อุปถัมภ์ของหลวงนิกร จีนกิจBaker et al. (2009), หน้า 27–28

 ครอบครัว 
เส็งมีภรรยาสองคน ภรรยาคนแรกคือทองดี มีบุตร 6 คน รวมเชียงด้วย ทองดีเสียชีวิตจากอาการหัวใจวายเมื่อ พ.ศ. 2453 หลังเหตุการณ์โจรกรรม เส็งจึงแต่งงานใหม่กับน้อยชา มีบุตรอีก 3 คน เชียงแต่งงานกับแสง สมานะ มีบุตร 12 คนBaker et al. (2009), หน้า 30

บุตรชายคนโตของเชียงคือ ศักดิ์ ชินวัตร รับนามสกุล “ชินวัตร” ใน พ.ศ. 2481 ช่วงนโยบายต่อต้านจีนของแปลก พิบูลสงคราม และสมาชิกคนอื่นในตระกูลก็เปลี่ยนนามสกุลตามBaker et al. (2009), หน้า 33 สักเป็นนายพลกองทัพบก มีบุตรชายสี่คนที่ล้วนเคยรับราชการทหาร โดยบุตรคนที่สาม ชัยสิทธิ์ ชินวัตร ดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการทหารบกBaker et al. (2009), หน้า 34

บุตรชายคนที่สองของเชียงคือ เลิศ ชินวัตร เป็นบิดาของอดีตนายกรัฐมนตรีไทย ทักษิณ (คนที่ 23) กับยิ่งลักษณ์ (คนที่ 28) และเป็นปู่ของแพทองธาร นายกรัฐมนตรีไทยคนที่ 31 เลิศเคยเป็น ส.ส. เชียงใหม่ ในนามพรรคชาติไทย ปี พ.ศ. 2512 และ 2519 เลิศสมรสกับยินดี ระมิงค์วงศ์ บุตรีของผู้อพยพชาวจีนฮากกาและภรรยาซึ่งเป็นเจ้าหญิงราชวงศ์ล้านนา