# กองกำลังผาเมือง
กองกำลังผาเมือง  คือกองกำลังป้องกันชายแดน 1 ใน 7 ของกองทัพบกไทย ตั้งอยู่ที่ ถนนโชตนา ตำบลช้างเผือก อำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่ ดูแลพื้นที่ด้านชายแดนไทย–ลาวช่วงจังหวัดพิษณุโลก, อุตรดิตถ์, น่าน, พะเยา และเชียงราย ความยาวประมาณ  ด้านชายแดนไทย–พม่าช่วงจังหวัดเชียงราย และเชียงใหม่ ความยาวประมาณ  รวมความยาวประมาณ 

กองกำลังผาเมือง ปฏิบัติงานในสังกัดของ ศูนย์ปฏิบัติการกองทัพภาคที่ 3 (ศปก.ทภ.3) และยังปฏิบัติงานในฐานะ กองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายในภาค 3 ส่วนแยก 2 (กอ.รมน.ภาค 3 สย.2) อีกด้วย

 ประวัติ 
กองกำลังผาเมือง ก่อตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2538 ที่ตั้งเดิมอยู่ในค่ายสุริยพงษ์ อำเภอเมืองน่าน จังหวัดน่าน มีหน้าที่รับผิดชอบเพียง 3 จังหวัด คือ จังหวัดน่าน, อุตรดิตถ์ และพิษณุโลก กระทั่งปี พ.ศ. 2542 กองกำลังผาเมืองได้รับมอบหมายจากศูนย์ปฏิบัติการกองทัพบกให้ดูแลพื้นที่ด้านจังหวัดเชียงใหม่, เชียงราย และพะเยา ทำให้กองกำลังผาเมืองได้ย้ายที่ตั้งกองบัญชาการไปยังที่ตั้งปัจจุบันในตำบลช้างเผือก อำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่

สำหรับชื่อของกองกำลังผาเมืองนั้นตั้งชื่อมาจากหน่วยกำลังหลักของหน่วย คือกองพลทหารม้าที่ 1 ค่ายพ่อขุนผาเมือง อำเภอเมืองเพชรบูรณ์ จังหวัดเพชรบูรณ์

 โครงสร้าง 

 หน่วยขึ้นตรง 
กองกำลังผาเมือง ประกอบด้วยหน่วยขึ้นตรงต่อกองบัญชาการ ดังนี้
 กองบังคับการกองกำลัง (บก.กกล.)
 ฝ่ายกำลังพล, ฝ่ายข่าวกรอง, ฝ่ายยุทธการ, ฝ่ายส่งกำลังบำรุง, ฝ่ายกิจการพิเศษ
 ชุดปฏิบัติการข่าวพิเศษ (ชป.ข่าวพิเศษ)
 สำนักงานสนับสนุน (สสน.)
 หมวดระวังป้องกัน (มว.รวป.)
 หน่วยทหารสื่อสาร (หน่วย ส.)
 หมวดลาดตระเวนระยะไกล (มว.ลว.ไกล)
 ชุดทหารช่างกองกำลัง (ชุด ช.กกล.)
 กองร้อยเคลื่อนที่เร็ว (ร้อย.คทร.)
 ชุดประสานงานกิจการพลเรือน กองกำลัง (ชปส.กร.กกล.)
 ชุดปฏิบัติการกิจการพลเรือน กองกำลังผาเมือง (ชป.กร.กกล.ผาเมือง)
 หน่วยเฉพาะกิจทัพเจ้าตาก (หน่วยเฉพาะกิจกรมทหารม้าที่ 3 (ฉก.ม.3))
 หน่วยเฉพาะกิจไชยานุภาพ (หน่วยเฉพาะกิจกรมทหารม้าที่ 5 (ฉก.ม.5))

 หน่วยขึ้นควบคุมทางยุทธการ 
thumb|หลักอ้างอิงเขตแดนในอำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย
กองกำลังผาเมือง ประกอบด้วยหน่วยขึ้นควบคุมทางยุทธการ ดังนี้
 หน่วนเฉพาะกิจกรมทหารพรานที่ 31
 หน่วนเฉพาะกิจกรมทหารพรานที่ 32
 กองบังคับการควบคุมทหารพรานศูนย์ปฏิบัติการกองทัพภาคที่ 3
 หน่วยเรือรักษาความสงบเรียบร้อยตามลำแม่น้ำโขง เขตเชียงราย
 หน่วยเฉพาะกิจตำรวจตระเวนชายแดนที่ 31
 หน่วยเฉพาะกิจตำรวจตระเวนชายแดนที่ 32
 หน่วยเฉพาะกิจตำรวจตระเวนชายแดนที่ 33
 กองบังคับการควบคุม พพศ. (บก.ควบคุม พพศ.)
 กองบังคับการควบคุมสกัดกั้นและปราบปรามยาเสพติดที่ 1 (บก.คปส.1)
 ชุดปฏิบัติการ (ชป.) 
 กองบังคับการควบคุมสกัดกั้นและปราบปรามยาเสพติดที่ 3 (บก.คปส.3)
 ชุดปฏิบัติการ (ชป.)
 ชุดสนับสนุนทางอากาศโดยตรงที่ 30 (ซสอต.30)
 ชุดปฏิบัติการข่าว กองกำลัง (ชปข.กกล.)
 ส.วจ.ฝาง
 ส.วจ.เชียงคำ
 ส.วจ.ร่มเกล้า
 ชุดโทรคมนาคม
 ศูนย์ประสานงานพื้นที่เพื่อความมั่นคงโครงการร้อยใจรักษ์บ้านห้วยส้าน (ศป.พมพ.บ้านห้วยส้าน)

 หน่วยขึ้นสมทบ 
กองกำลังผาเมือง ประกอบด้วยหน่วยขึ้นสมทบ ดังนี้
 กองบังคับการควบคุมสกัดกั้นและปราบปรามยาเสพติดที่ 2 (บก.คปส.2)
 ชุดปฏิบัติการ (ชป.)
 กองบังคับการควบคุมสกัดกั้นและปราบปรามยาเสพติดที่ 4 (บก.คปส.4)
 ชุดปฏิบัติการ (ชป.)
 หมวดบรรทุกต่าง (มว.บต.)
 หมวดสุนัขทหาร (มว.สท.)

 หน่วยสนับสนุนโดยตรง 
กองกำลังผาเมือง ประกอบด้วยหน่วยสนับสนุนโดยตรง ดังนี้
 ชุดปฏิบัติการบินทหารบก (ชปบ.ทบ.)
 ชุดเฝ้าตรวจชายแดนที่ 1 (ชฝด.1)
 หน่วยข่าวกรองทางทหาร (ขกท.)

 พื้นที่รับผิดชอบ 
thumb|ฐานปฏิบัติการดอยช้างมูบ เป็นพื้นที่ของกองกำลังผาเมืองที่เปิดให้ประชาชนเข้ามาเยี่ยมชมและท่องเที่ยวได้ในยามสงบเนื่องจากมีความสวยงาม
thumb|ฐานปฏิบัติการบ้านนอแล อยู่ใกล้เคียงบริเวณดอยอ่างขาง จังหวัดเชียงใหม่
หากแบ่งพื้นที่รับผิดชอบรายจังหวัด จะสามารถแบ่งได้ ดังนี้
 รับผิดชอบพื้นที่ชายแดนจังหวัดเชียงใหม่
 หน่วยเฉพาะกิจไชยานุภาพ (หน่วยเฉพาะกิจกรมทหารม้าที่ 5)
 4 กองร้อยทหารม้า
 5 กองร้อยทหารพราน
 2 กองร้อยตำรวจตระเวนชายแดน
 รับผิดชอบพื้นที่ชายแดนจังหวัดเชียงราย และจังหวัดพะเยา
 หน่วยเฉพาะกิจทัพเจ้าตาก (หน่วยเฉพาะกิจกรมทหารม้าที่ 3)
 4 กองร้อยทหารม้า
 9 กองร้อยทหารพราน
 2 กองร้อยตำรวจตระเวนชายแดน
 รับผิดชอบพื้นที่ชายแดนจังหวัดน่าน
หน่วยเฉพาะกิจกรมทหารพรานที่ 32
 5 กองร้อยทหารพราน
 หน่วยเฉพาะกิจตำรวจตระเวนชายแดนที่ 32
 2 กองร้อยตำรวจตระเวนชายแดน
 รับผิดชอบพื้นที่ชายแดนจังหวัดอุตรดิตถ์ และจังหวัดพิษณุโลก
 หน่วยเฉพาะกิจกรมทหารพรานที่ 32
 หน่วยเฉพาะกิจตำรวจตระเวนชายแดนที่ 31
 1 กองร้อยทหารพราน ในอุตรดิตถ์
 3 กองร้อยตำรวจตระเวนชายแดน ในอุตรดิตถ์
 1 กองร้อยทหารพราน ในพิษณุโลก
 1 กองร้อยตำรวจตระเวนชายแดน ในพิษณุโลก
 รับผิดชอบพื้นที่แม่น้ำโขง
 หน่วยเรือรักษาความสงบเรียบร้อยตามลำแม่น้ำโขง เขตเชียงราย

 ภารกิจ 
กองกำลังผาเมือง มีภารกิจในการป้องกันชายแดนในพื้นที่ตั้งแต่ต่อเนื่องจากอำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน ตั้งแต่จังหวัดเชียงใหม่, เชียงราย, พะเยา, น่าน, อุตรดิตถ์ และพิษณุโลก บรรจบกับพื้นที่อำเภอนาแห้ว จังหวัดเลย รวม 24 อำเภอ รวมระยะทางตลอดแนวชายแดนยาว 

การปฏิบัติที่สำคัญของกองกำลังผาเมืองคือการปกป้องพื้นที่อธิปไตย การป้องกันปราบปรามยาเสพติดในพื้นที่ชายแดน การลักลอบตัดไม้ทำลายป่า การลักลอบค้าอาวุธสงคราม สกัดกั้นสินค้าหนีภาษี การโจรกรรมรถและการหลบหนีเข้าเมืองผิดกฎหมายของแรงงานต่างด้าว

 ฐานปฏิบัติการ 
ฐานปฏิบัติการของกองกำลังผาเมืองตามที่มีการเปิดเผยและเผยแพร่ผ่านสื่อมวลชน ได้แก่

 ฐานปฏิบัติการกิ่วฮุง - อำเภอแม่อาย  จังหวัดเชียงใหม่
 ฐานปฏิบัติการปางหนุน - อำเภอแม่ฟ้าหลวง จังหวัดเชียงราย
 ฐานปฏิบัติการบ้านนอแล - บริเวณดอยอ่างขาง จังหวัดเชียงใหม่
 หมวดของ กองร้อยทหารม้าที่ 3 กองบังคับการควบคุมผาดำ หน่วยเฉพาะกิจไชยานุภาพ
 ฐานปฏิบัติการกู่เต็งนาโย่ง - ตำบลเวียงพางคำ อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย
 หมวดกองร้อยทหารม้าที่ 3