wannaphong/clean_thaiwikipedia huggingface dataset:
# จักรพรรดิการินุส
มาร์กุส เอาเรลิอุส การินุส (สวรรคตในปี ค.ศ. 285) เป็นจักรพรรดิแห่งโรมันตั้งแต่ปี ค.ศ. 283 จนถึง ค.ศ. 285 เป็นพระราชโอรสพระองค์โตของจักรพรรดิคารุส พระองค์ทรงได้รับการแต่งตั้งเป็นไกซาร์ก่อน และตามมาด้วยตำแหน่งออกุสตุสในช่วงต้นปี ค.ศ. 283 พระองค์ทรงได้รับแต่งตั้งให้เป็นจักรพรรดิร่วมของส่วนตะวันตกของจักรวรรดิโดยพระราชบิดา เรื่องเล่าหลักที่เกี่ยวกับลักษณะและอาชีพของพระองค์ ซึ่งแสดงให้เห็นว่าพระองค์ทรงเป็นจักรพรรดิที่เสื่อมทรามและไร้ความสามารถ โดยได้ถูกกลั่นกรองผ่านการเผยแพร่ของคู่แข่งทางการเมืองที่ประสบความสำเร็จอย่างจักรพรรดิดิออเกลติอานุส
# พระยายะหริ่ง (นิตีมุง)
พระยายะหริ่ง (นิตีมุง) (มลายู: Nik Timun) ทางการสยามเรียกว่า แตง เป็นเจ้าเมืองยะหริ่งคนที่ 5 ในช่วงปี พ.ศ. 2397-2427 พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งปกครองเมืองยะหริ่งต่อจากพระยายะหริ่ง (สุลต่านเดวา) และแต่งตั้งนิเมาะ น้องชายต่างมารดาเป็น "รายามุดา" โดยเมืองยะหริ่งในสมัยนั้นเป็นหนึ่งในเจ็ดหัวเมืองประเทศราชมลายูปัตตานีของสยามการปกครองบริเวณ7หัวเมือง (PDF). p. 136.
 ประวัติ 
พระยายะหริ่ง (นิตีมุง) เป็นบุตรคนโตของพระยายะหริ่ง (นิยูโซฟ) อดีตเจ้าเมืองปัตตานีและเจ้าเมืองยะหริ่ง เมื่อได้รับโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งเป็นพระยาเมืองแล้ว ได้ว่าราชการเมืองอยู่ที่วังของพระยายะหริ่ง(นิยูโซฟ) ผู้เป็นบิดา ครั้นพระยายะหริ่ง (นิตีมุง) ถึงแก่พิราลัย จึงได้โปรดเกล้าฯ แต่งตั้งนิเมาะ น้องชายต่างมารดาเป็นพระยายะหริ่งแทนเอกสารที่เกี่ยวข้องกับการปกครองบริเวณ7หัวเมือง (PDF). p.15. โดยได้รับบรรดาศักดิ์เป็นพระยาพิพิธเสนามาตยาธิบดีศรีสงคราม เจ้าเมืองยะหริ่ง ต่อมาได้รับบรรดาศักดิ์เป็นพระยาพิบูลเสนานุกิจพิชิตเชษฐภักดี (นิเมาะ) ในตำแหน่งจางวางกำกับราชการเมืองยะหริ่ง 

 บุตร-ธิดา 
พระยายะหริ่ง (นิตีมุง) มีบุตรธิดา 4 คน ได้แก่
1. พระวิเศษวังษา (นิกูวง) ได้ร่วมกับรายาสาบันบริจาคที่ดินเพื่อสร้างที่ว่าการยะหริ่ง(ปัจจุบันคือ ที่ว่าการอำเภอยะหริ่ง)
 1.1.นิสกรูว  อับดุลบุตร
 1.1.1.นิมะ
 1.1.2.นินะฮ
 1.1.3.นิเมาะ
 1.2.นิตีมุง  สนิบุตร
 1.3.นิเนาะ  สนิบุตร
 1.3.1.ตูแวซง สะดี
 1.3.2.ตูแวแย

2. ตวนเซาะ  อัลยุฟรี
 2.1.ซัยยิดอุมา  อัลยุฟรี

3. กูบอซู  สนิบุตร
 3.1.ตวนสปีเย๊าะ  สนิบุตร
 3.1.1.ตวนกรือเมาะ หะยีนิเยะ
 3.1.2.ตวนกูตง อัลอาตัส
 3.1.2.1 ตวน ชารีฟะห์ สะรีเปาะฮ อัลอาตัส
 3.1.2.2 ตวน ชารีฟะห์ เซาะ อัลอาตัส
 3.2.ตวนตือเงาะห์
 3.3.ตวนกือจิ  แสแร

 4. ไม่ทราบชื่อ
# จักรพรรดิการุส
มาร์กุส ออเรลิอุส การุส (ค.ศ. 222 – กรกฎาคมหรือสิงหาคม ค.ศ. 283) เป็นจักรพรรดิแห่งโรมันที่ทรงครองราชย์ระหว่างปี ค.ศ. 282 จนถึง ค.ศ. 283 ในรัชสมัยสั้นๆ ของพระองค์ จักรพรรดิการุสทรงได้ต่อสู้กับชนเผ่าเจอร์แมนิกและชาวซาร์มาเทียนตามแนวชายแดนแม่น้ำดานูบจนประสบความสำเร็จ

พระองค์เสด็จสวรรคตขณะทรงดำเนินการทางทหารในการต่อต้านจักรวรรดิซาสซานิด และเชื่อว่าพระองค์เสด็จสวรรคตด้วยสาเหตุที่ผิดธรรมชาติ ซึ่งมีระบุว่าพระองค์ทรงต้องอัสนีบาต จักรพรรดิการินุสและจักรพรรดินุเมริอานุส ซึ่งเป็นพระราชโอรสของพระองค์ ทรงสืบทอดพระราชบัลลังก์ต่อจากพระองค์ ซึ่งได้ทรงสร้างราชวงศ์ซึ่งแม้ว่าจะเป็นราชวงศ์ที่ปกครองในช่วงเวลาสั้น ๆ แต่ก็ให้ความมั่นคงแก่จักรวรรดิให้รุ่งเรืองต่อไป
# จักรพรรดิปรอบุส
มาร์กุส เอาเรลิอุส ปรอบุส (ช่วงใดช่วงหนึ่งระหว่าง ค.ศ. 230 ถึง ค.ศ. 235 – กันยายน ค.ศ. 282) เป็นจักรพรรดิแห่งจักรวรรดิโรมันตั้งแต่ ค.ศ. 276 จนถึง ค.ศ. 282 จักรพรรดิปรอบุสทรงเป็นแม่ทัพที่แข็งแกร่งและประสบความสำเร็จในการดำเนินการทางทหาร นอกจากนี้ยังทรงเป็นผู้ปกครองที่มีมโนธรรม และในระยะเวลา 6 ปีแห่งการครองราชย์ของพระองค์ พระองค์ทรงรักษาความรุ่งเรืองภายในมณฑลแห่งโรมันได้ในขณะที่ต้องทนต่อการรุกรานซ้ำแล้วซ้ำเล่าของชนเผ่าอนารยชนในเกือบทุกส่วนของชายแดนEdward Gibbon (1932), The Decline and Fall of the Roman Empire, The Modern Library, ch. XII, p. 284

ภายหลังจากการขับไล่ศัตรูของจักรวรรดิ จักรพรรดิปรอบุสทรงถูกบังคับให้จัดการกับการก่อกบฏภายในอีกหลายครั้ง แต่พระองค์แสดงให้เห็นถึงความเมตตาผ่อนปรนและทรงไม่ทำการรุนแรงต่อฝ่ายที่พ่ายแพ้ในทุกที่ที่ทรงทำได้Gibbon, pp. 289, 290 ในรัชสมัยของพระองค์ อำนาจตามรัฐธรรมนูญของวุฒิสภาโรมันถูกรักษาไว้อย่างคงที่ และพระองค์เป็นจักรพรรดิที่ทรงได้รับชัยชนะ ซึ่งทรงนำกองทัพของพระองค์ไปสู่ชัยชนะเหนือแม่น้ำไรน์ โดยที่อ้างว่าพระองค์ทรงทำตามการอนุมัติของวุฒิสภาGibbon, p. 283

เมื่อทรงเอาชนะกลุ่มเจอร์แมนิกได้ จักรพรรดิปรอบุสทรงโปรดให้บูรณปฏิสังขรณ์ป้อมปราการโบราณของจักรพรรดิฮาดริอานุสขึ้นใหม่ระหว่างแม่น้ำไรน์กับแม่น้ำดานูบ เพื่อป้องกันพื้นที่อะกริ เดกูมาเตส (ทุ่งเดคูมาเทียน)Gibbon, p. 287 และทรงเรียกร้องขอเอาส่วยของกำลังพลจากผู้พิชิตเพื่อตั้งถิ่นฐานใหม่ในมณฑลที่จำนวนประชากรลดลงภายในจักรวรรดิและจัดหาการป้องกันชายแดนอย่างเพียงพอGibbon, p. 288 แม้ว่าพระองค์จะทรงได้รับความนิยมอย่างแพร่หลาย แต่จักรพรรดิปรอบุสทรงก็ทรงถูกสังหารในการก่อกบฏของพลทหารในขณะที่อยู่ระหว่างการเตรียมการสำหรับการทำสงครามกับเปอร์เซีย ซึ่งจะดำเนินการทำสงครามดังกล่าวในรัชสมัยของจักรพรรดิการุส ผู้สืบทอดตำแหน่งของพระองค์Gibbon, p. 292
# บล็อกบัสเตอร์ (สื่อบันเทิง)
คำว่า บล็อกบัสเตอร์  หรือ ภาพยนตร์เงินล้าน เป็นคำที่เรียกใช้สื่อบันเทิง ซึ่งใช้เพื่ออธิบายถึงภาพยนตร์ที่ผลิตโดยบริษัทสร้างภาพยนตร์รายใหญ่ แต่ยังรวมถึงสื่ออื่นๆ ที่ได้รับความนิยมและได้รับความสำเร็จทางการเงินเช่นกัน นอกจากนี้ คำว่า "บล็อกบัสเตอร์" ยังมีความหมายที่อ้างถึงงานสร้างที่ใช้งบประมาณสูงโดยมีเป้าหมายเป็น "บล็อกบัสเตอร์" โดยจะเน้นตลาดมวลชนและมีการผลิตสินค้าที่เกี่ยวข้อง บางครั้งอาจถึงขนาดที่บริษัทสร้างภาพยนตร์หรือผู้จัดจำหน่ายภาพยนตร์ต้องพึ่งพาความสำเร็จทางการเงินของงานสร้างนี้

ประวัติคำ
คำว่า "บล็อกบัสเตอร์" เริ่มปรากฏในสื่อของอเมริกาตั้งแต่ช่วงต้นของปี 1940เป็นการอ้างอิงถึงระเบิดบล็อกบัสเตอร์ (blockbuster bombs) ที่สามารถทำลายอาคารบ้านทั้งชุดได้ ในช่วงเวลาที่สหรัฐอยู่ในสงครามโลกครั้งที่สอง ครั้งแรกที่เรียกใช้คำว่า "บล็อกบัสเตอร์" เพื่ออธิบายภาพยนตร์เกิดขึ้นเมื่อเดือนพฤษภาคม 1943 โฆษณาในนิตยสาร วาไรตี และ โมชันพิกเชอร์เฮรัลด์ อธิบายภาพยนตร์เรื่อง บอมบ์บาร์ดิเออร์ ว่า "เป็นภาพยนตร์ที่สุดแห่งความมันส์และตื่นเต้นที่ไม่เหมือนใคร!" (The block-buster of all action-thrill-service shows!) โฆษณาอีกเรื่องในปี 1944 ยังโฆษณาว่าหนังสารคดีเกี่ยวกับสงครามชื่อ วิตเดอะมารีนส์แอตทาราวา มีผลตอบรับจากผู้ชมในระดับ "บล็อกบัสเตอร์สองตัน"

หมายเหตุ
# จักรพรรดิฟลอริอานุส
มาร์กุส อันนิอุส โฟลริอานุส (19 สิงหาคม ค.ศ. 232 – 9 กันยายน ค.ศ. 276) หรือที่รู้จักกันในพระนาม ฟลอเรียน เป็นจักรพรรดิแห่งโรมันหลังจากการเสด็จสวรรคตของจักรพรรดิตากิตุส ซึ่งเป็นพระภราดรต่างพระราชมารดา ในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 276 จนกระทั่งการปลงพระชนม์ของพระองค์เองในเดือนกันยายนในปีนั้น

จักรพรรดิโฟลริอานุสเป็นพระภราดรต่างพระราชมารดาของจักรพรรดิตากิตุส ซึ่งทรงได้รับการประกาศให้เป็นจักรพรรดิในช่วงปลายปี ค.ศ. 275 หลังจากการเสด็จสวรรคตของจักรพรรดิออเรลิอันอย่างกระทันหัน หลังจากจักรพรรดิตากิตุสเสด็จสวรรคตในปีถัดมา โดยเชื่อว่าทรงถูกลอบสังหารอันเป็นผลมาจากแผนการทางทหาร จักรพรรดิโฟลริอานุสก็ทรงประกาศพระองค์เป็นจักรพรรดิโดยได้รับการยอมรับจากวุฒิสภาโรมันและผู้คนส่วนใหญ่ของจักรวรรดิ อย่างไรก็ตาม จักรพรรดิพระองค์ใหม่ทรงต้องรับมือกับการก่อกบฏของจักรพรรดิโปรบุส ซึ่งทรงลุกขึ้นก่อการกบฏหลังจากที่จักรพรรดิโฟลริอานุสทรงขึ้นครองตำแหน่งได้ไม่นาน โดยได้รับการสนับสนุนจากมณฑลต่างๆ เช่น อียิปต์ ซีเรีย ปาเลสไตน์ และฟีนิเซีย โดยที่จักรพรรดิโปรบุสทรงใช้ประโยชน์จากภูมิประเทศของช่องซิลิเซียน และสภาพอากาศที่ร้อนจัดของพื้นที่ ซึ่งกองทัพของจักรพรรดิโฟลริอานุสไม่คุ้นเคย เพื่อบั่นทอนขวัญกำลังใจของกองทัพ ซึ่งส่งผลให้กองทัพของ พระองค์ได้ลุกขึ้นต่อต้านและสังหารพระองค์
# จักรพรรดิกวีนติลลุส
มาร์กุส เอาเรลิอุส เกลาดิอุส กวีนติลลุส (สวรรคตเมื่อ ค.ศ. 270) เป็นจักรพรรดิแห่งโรมัน พระองค์เป็นพระเชษฐาของจักรพรรดิเกลาดิอุส กอทิกุส ซึ่งพระองค์ทรงสืบทอดตำแหน่งหลังจากการเสด็จสวรรคตของจักรพรรดิเกลาดิอุสใน ค.ศ. 270 การอ้างสิทธิ์ในตำแหน่งจักรพรรดิของจักรพรรดิกวีนติลลุสได้ถูกคัดค้านโดยจักรพรรดิเอาเรลิอานุสซึ่งกองทหารของพระองค์ได้ประกาศให้พระองค์เป็นจักรพรรดิ รัชสมัยของจักรพรรดิกวีนติลลุสนั้นกินเวลาไม่เกินหกเดือน แหล่งข้อมูลหลายชิ้นได้ระบุสาเหตุการสวรรคตของพระองค์ไว้ต่าง ๆ นานา เช่น ทรงถูกทหารของพระองค์เองปลงพระชนม์ ทรงถูกสังหารระหว่างการสู้รบกับจักรพรรดิเอาเรลิอานุส หรือทรงกระทำอัตวิบาตกรรม

สถานที่เสด็จพระราชสมภพของพระองค์ไม่เป็นที่ทราบแน่ชัด โดยที่จักรพรรดิกวีนติลลุสทรงเป็นชาวอิลลีเรีย พระองค์น่าจะเสด็จพระราชสมภพในปันนอนิอาอีงแฟริออร์ ตามที่ระบุไว้ในเหรียญกษาปณ์ของพระองค์ จักรพรรดิกวีนติลลุสมีพระชาติกำเนิดมาจากครอบครัวที่มีฐานะต่ำต้อย พระองค์ทรงเริ่มมีชื่อเสียงด้วยการขึ้นครองตำแหน่งของจักรพรรดิเกลาดิอุส กอทิกุส ซึ่งเป็นพระอนุชาของพระองค์ใน ค.ศ. 268 จักรพรรดิกวีนติลลุสทรงอาจเคยได้รับการแต่งตั้งให้เป็นผู้แทนของซาร์ดิเนียในรัชสมัยของพระอนุชาของพระองค์
# พระยายะหริ่ง (พ่าย)
พระยายะหริ่ง (พ่าย) เดิมเป็นพระยาเมืองปัตตานีคนที่ 4 ต่อมาภายหลังจากได้แยกเมืองปัตตานีออกเป็น 7 หัวเมืองจึงได้รับแต่งตั้งเป็นพระยาเมืองยะหริ่งคนที่ 1   

 ประวัติ 
พระยายะหริ่ง (พ่าย)  เป็นบุตรของพระยามหานุภาพปรามสงคราม (เค่ง) เจ้าเมืองจะนะ และเป็นน้องชายของพระยาตานี (ขวัญซ้าย)  

ในสมัยเมืองปัตตานียังไม่แบ่งเป็น 7 หัวเมือง พระยาตานี (ขวัญซ้าย) ได้รับโปรดเกล้าแต่งตั้งเป็นพระยาเมืองปัตตานี  ได้ตั้งศูนย์ว่าราชการอยู่ที่ตำบลนาเกลือ อำเภอเมืองปัตตานี เมื่อถึงแก่อนิจกรรม พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัยจึงโปรดเกล้าแต่งตั้ง (พ่าย) ผู้เป็นน้องชายของพระยาตานี (ขวัญซ้าย)เป็นพระยาเมืองปัตตานี พร้อมกับนายเสมใส หรือ (หลวงสวัสดิภักดี นายยิ้มซ้าย) บุตรพระยาตานี(ขวัญซ้าย)เป็นผู้ช่วยราชการ และได้ย้ายศูนย์ว่าราชการการของปัตตานีมาอยู่ที่ ตำบลยามู ในเมืองยะหริ่ง และได้สร้างวัดขึ้นมาเพื่อเป็นศูนย์กลางของเมือง คือ วัดมัชฌิมาวาส (วัดกลาง) 

ในช่วงนายพ่ายเป็นเจ้าเมืองปัตตานี ปรากฎว่าเหตุการณ์ยังไม่สงบ มีการทะเลาะกับชาวเมืองปัตตานีบ่อยครั้ง มีการคบคิดเข้าปล้นบ้านเจ้าเมือง ชาวเมืองพากันเกลียดชังเจ้าเมืองซึ่งเป็นชาวสยาม จึงเกิดความวิตกว่า หากชาวเมืองลุกฮือขึ้นมาจะเป็นปัญหาอย่างยิ่ง พระยาตานี (พ่าย) จึงส่งสารฉบับหนึ่งไปยังเมืองสงขลา เมื่อเจ้าเมืองสงขลาทราบแล้วจึงกราบบังคมทูลไปยังพระเจ้าแผ่นดินที่กรุงเทพ จากนั้นจึงมีการปรึกษาหารือกันระหว่างองคมตรีเพื่อนำหลักการปกครองมาใช้ที่ปัตตานี

ในที่สุดที่ประชุมมีความเห็นว่า จำเป็นต้องแยกอำนาจปกครองที่เมืองปัตตานี เพื่อความสะดวกต่อการปกครอง พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย จึงส่งพระยาอภัยสงครามมาเพื่อปรึกษากับเจ้าเมืองสงขลา โดยแยกเมืองปัตตานีออกเป็น 7 หัวเมือง ได้แก่ ปัตตานี  ยะหริ่ง  หนองจิก  รามัน  ยะลา  ระแงะและสาย (สายบุรี)

เมื่อแยกเมืองปัตตานีเป็น 7 หัวเมืองเรียบร้อยแล้ว จึงแต่งตั้งให้ (พ่าย) เป็นพระยาเมืองยะหริ่ง  ต่อมาเมื่อพระยายะหริ่ง (พ่าย) ถึงแก่อนิจกรรม จึงแต่งตั้งให้ นายเสมใส หรือ (หลวงสวัสดิภักดี นายยิ้มซ้าย) บุตรพระยาตานี (ขวัญซ้าย) มาปกครองเมืองยะหริ่งแทน
# จักรพรรดิกัลลิเอนุส
พูบลิอุส ลิกินิอุส เอ็กนาติอุส กัลลิเอนุส (ประมาณ ค.ศ. 218 – กันยายน ค.ศ. 268) เป็นจักรพรรดิแห่งโรมันร่วมกับพระราชบิดาของพระองค์พระนามว่า วาเลริอานุส ระหว่างปี ค.ศ. 253 จนถึง ค.ศ. 260 และทรงปกครองเพียงพระองค์เดียวตั้งแต่ ค.ศ. 260 จนถึง ค.ศ. 268 พระองค์ทรงปกครองในช่วงวิกฤตการณ์ในคริสต์ศตวรรษที่สามที่ส่งผลให้จักรวรรดิเกือบล่มสลาย พระองค์ทรงได้รับชัยชนะทางทหารหลายครั้งต่อผู้แย่งชิงตำแหน่งและชนเผ่าเจอร์แมนิก แต่ทรงไม่สามารถป้องกันการแยกตัวออกจากมณฑลสำคัญได้ พระองค์ทรงครองราชย์เป็นระยะเวลา 15 ปี ซึ่งเป็นระยะเวลาแห่งการครองราชย์ยาวนานที่สุดในรอบครึ่งศตวรรษ

จักรพรรดิกัลลิเอนุสเสด็จพระราชสมภพในตระกูลวุฒิสมาชิกดั้งเดิมที่ร่ำรวย ทรงเป็นพระราชโอรสของจักรพรรดิวาเลริอานุสกับนางมารินิอานา โดยที่จักรพรรดิวาเลริอานุสทรงขึ้นเป็นจักรพรรดิในเดือนกันยายน ค.ศ. 253 และให้วุฒิสภาโรมันยกให้กัลลิเอนุสขึ้นเป็นออกุสตุส จักรพรรดิวาเลริอานุสทรงแบ่งจักรวรรดิออกเป็นของพระองค์กับพระราชโอรส โดยจักรพรรดิวาเลริอานุสทรงปกครองทางตะวันออกและจักรพรรดิกัลลิเอนุสทรงปกครองอยู่ทางตะวันตก พระองค์ทรงเอาชนะอินเกนูอุส ซึ่งผู้แย่งชิงตำแหน่งของพระองค์ในปี ค.ศ. 258 และทรงทำลายกองทัพของชนอลามันน์ที่บริเวณเมดิโอลานุมในปี ค.ศ. 259

ความพ่ายแพ้และการจับกุมตัวของจักรพรรดิวาเลริอานุสที่เอเดสซาในปี ค.ศ. 260 โดยจักรวรรดิซาซาเนียน ส่งผลให้จักรวรรดิโรมันเข้าสู่กลียุคของสงครามกลางเมือง การควบคุมของจักรวรรดิทั้งหมดตกเป็นของจักรพรรดิกัลลิเอนุส พระองค์ทรงเอาชนะผู้แย่งชิงตำแหน่งฝั่งทางตะวันออกนามว่า มากริอานุส มายอร์ และลูกิอุส มุสซิอุส ไอมิลิอามุนในปี ค.ศ. 261 – ค.ศ. 262 แต่ทรงล้มเหลวในการยุติการก่อตัวของจักรวรรดิกอลที่แยกตัวออกมาในช่วงการปกครองของแม่ทัพโพสตูมุส ออเรโอลุส ซึ่งเป็นผู้แย่งชิงตำแหน่งอีกคนหนึ่งที่ประกาศตนเป็นจักรพรรดิในเมดิโอลานุมในปี ค.ศ. 268 แต่จักรพรรดิกัลลิเอนุสก็ทรงพ่ายแพ้ที่นอกเมืองและถูกปิดล้อมเมือง ในขณะที่การปิดล้อมดำเนินต่อไป จักรพรรดิกัลลิเอนุสทรงถูกขุนนางนามว่า เซโครพิอุส ลอบสังหารและแทงจนเสด็จสวรรคต ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของแผนการสมรู้ร่วมคิด
# ใจขังเจ้า
ใจขังเจ้า  เป็นละครโทรทัศน์ไทยแนววีรคติ พีเรียด จินตนิมิต โดยค่ายกู๊ดฟิลลิ่งของสมจริง ศรีสุภาพ ซึ่งทำหน้าที่เป็นผู้กำกับด้วย สร้างจากบทประพันธ์ของ คราม บทโทรทัศน์โดยนันทวรรณ รุ่งวงศ์พาณิชย์ นำแสดงโดย ณเดชน์ คูกิมิยะ และ พาย-รินรดา แก้วบัวสาย ออกอากาศทางช่อง 3 เอชดี ทุกวันพุธและพฤหัสบดี เวลา 20.30 น. (เวลามาตรฐานไทย) เริ่มตอนแรกวันที่ 19 มิถุนายน พ.ศ. 2568

 การผลิต 
ในวันอังคารที่ 27 มิถุนายน 2566 ได้มีการเปิดเผยภาพการลองเสื้อผ้าของนักแสดงนำ

นอกจากนี้ในวันพุธที่ 5 กรกฎาคม 2566 ณเดชน์ และ รินรดา ยังต้องไปเรียนขี่ม้าเพิ่มเติมเพื่อให้เกิดความสมจริงระหว่างการถ่ายทำ และณเดชน์ยังต้องไปเรียนฟันดาบพร้อมกับนักแสดงร่วมอีก 2 คนคือพีระกฤตย์ พชรบุณยเกียรติ และนัฐนิช ประดิษฐาน จากนั้นนักแสดงในเรื่องได้มาทำการอ่านบทละครพร้อมกับ คิง สมจริง ผู้กำกับ โดยได้มีการเปิดกล้องถ่ายทำคิวแรกไปเมื่อวันพุธที่ 26 กรกฎาคม 2566

โดยได้ปิดกล้องอย่างเป็นทางการเมื่อช่วงปลายเดือนพฤษภาคม 2567

 นักแสดง 
 นักแสดงหลัก  ตัวละคร  ณเดชน์ คูกิมิยะ  พันแสง / ขุนแสงผลาญ / ขุนสุริยนหัสดี รินรดา แก้วบัวสาย  แม่หญิงชวาลา สุริยนต์ อรุณวัฒนกูล  หลวงบวรทัต พิชชาภา พันธุมจินดา  พิมพิไล กัมมัญญ์ กลมแก้ว  หมื่นวรไชย ธารา ทิพา  อ้น กุลฑีรา ยอดช่าง  ละออ พีระกฤตย์ พชรบุณยเกียรติ  มิ่ง นิรุติ สาวสุดชาติ  หาญ นัฐนิช ประดิษฐาน  ยง เอกรินทร์ รุ่งแกร  เจิม ชนิดาภา พงศ์ศิลป์พิพัฒน์  น้อย ดารัณ ฐิตะกวิน  แม่ชีนันทา คนึงพิมพ์ ธนพิชชากรณ์  สายหยุด สุเชาว์ พงษ์วิไล  แถนสีนิล สมชาย เข็มกลัด  เสือพราย นัย สุขสกุล  ปู่เจ้าแสนคำ ขจรศักดิ์ รัตนนิสสัย  พระยาแก้วการพ ขวัญฤดี กลมกล่อม   จตุรงค์ โกลิมาศ   ปิติศักดิ์ เยาวนานนท์  พระยาสิงห์ณรงค์ / เจ้าคุณสิงห์ กิตติพล เกศมณี  สุรศักดิ์ ชัยอรรถ  พศิน เรืองวุฒิ  ธนายง ว่องตระกูล  จักรพันธ์ จันโอ  ชา ปณิธิ เครือโสภณ  เหงี่ยม ภูริปัญญ์ ครุฑหิรัณย์  เทียน ณคุณ โรจนัย  ธง คานธี วสุวิชย์กิต  สิคพัชศ์ เศรษฐพงพัชร  ขุนภักดี น้ำหนึ่ง สุทธิเดชานัย  เภา ดวงใจ หิรัญศรี  นักแสดงรับเชิญ  ตัวละคร  อธิวัฒน์ สนิทวงศ์ ณ อยุธยา  อาจารย์ของพันแสง อธิชนัน ศรีเสวก  สุปราณี เจริญผล  แม่พันแสง ภูธฤทธิ์ พรหมบันดาล  พ่อพันแสง ภาณุเดช วัฒนสุชาติ   ปริศนา กล่ำพินิจ  สุรินทร คารวุตม์  หมื่นอารักษ์ สิรินรัตน์ วิทยพูม  บัว กิตติพัส นาคปั้น  ช่วง ฌนิศชา พิมล์ทอง  เนียม นรภัท ฐิตะกวิน  ณปภัช ฐิตะกวิน
# อ่าวปัตตานี
อ่าวปัตตานี เป็นอ่าวในพื้นที่อำเภอเมืองปัตตานีและอำเภอยะหริ่ง จังหวัดปัตตานี ลำน้ำสองสายที่ไหลสู่อ่าวปัตตานี คือ แม่น้ำปัตตานีและคลองยามูหรือคลองยะหริ่ง 

ภูมิศาสตร์
อ่าวปัตตานีมีจะงอยปากอ่าวที่เรียกว่าแหลมตาชีหรือแหลมโพธิ์ ยื่นออกไปในแนวตะวันตกตะวันออก ก่อตัวเป็นแนวสันทรายยื่นออกไปในทะเลในแนวที่เกือบขนานกับพื้นแผ่นดิน โอบล้อมพื้นที่ตอนในของอ่าวในลักษณะสันดอนจะงอยทราย ส่วนปลายของแหลมโพธิ์โค้งงอเข้าหาฝั่งคล้ายตะขอ มีความยาวประมาณ 18.5 กิโลเมตร ส่วนกว้างสุดของแหลมอยู่ที่บ้านบูดี กว้าง 1.6 กิโลเมตร ส่วนที่แคบที่สุดอยู่ที่บ้านตะโล๊ะสะมิแล กว้าง 70 เมตร ถือเป็นอ่าวน้ำตื้น มีความลึกเฉลี่ย 1.2 เมตร โดยมีพื้นที่ทั้งสิ้นประมาณ 74 ตารางกิโลเมตร แบ่งเป็นพื้นที่ภายในอ่าว 54 ตารางกิโลเมตร และพื้นที่ปากอ่าว 20 ตารางกิโลเมตร

ระบบนิเวศน์
ระบบไหลเวียนน้ำภายในอ่าวที่ผสมผสานกันระหว่างน้ำจืดและน้ำเค็มและน้ำกร่อย เป็นระบบนิเวศแบบทะเลตมและป่าชายเลน อ่าวปัตตานีมีสัตว์หน้าดินไม่ต่ำกว่า 159 ชนิด สาหร่ายทะเลจำนวน 8 ชนิด และหญ้าทะเลจำนวน 4 ชนิด กระจายภายในอ่าว พบนกที่อยู่ในสถานภาพใกล้สูญพันธุ์จำนวน 2 ชนิด ได้แก่ นกตะกรามและนกปากช้อนหน้าดำ และพบนกอีก 21 ชนิด ที่อยู่ในสถานภาพใกล้ถูกคุกคาม โดยชนิดที่มีการแพร่กระจายมาก คือ นกหัวโตมลายูรองลงมาเป็นนกกระเต็นใหญ่ปีกสีน้ำตาลและนกซ่อมทะเลอกแดง ในอ่าวปัตตานีเคยพบพะยูนมาหากินบริเวณอ่าวปัตตานีมาแล้วหลายปี

ประวัติ
ในอดีตมีการใช้อ่าวปัตตานีเป็นที่กำบังลมทอดสมอของเรือสินค้า ทำให้เกิดบ้านเมืองที่พัฒนามาจากชุมชนเมืองท่าภายในบริเวณอำเภอยะรังที่อยู่ลึกเข้าไปในแผ่นดินราว 15–16 กิโลเมตร มาเป็นเมืองปาตานีซึ่งเป็นเมืองท่าชายฝั่งริมอ่าวด้านใน เมืองมีความเจริญด้านารค้าทางทะเลเมื่อราวพุทธศตวรรษที่ 21

ปัจจุบันชาวบ้านรอบอ่าวปัตตานีอาศัยกันอย่างหนาแน่น ใช้ชีวิตทางประมงชายฝั่งหรือประมงพื้นบ้านขนาดเล็กต้องพบปัญหาความเสื่อมโทรมของสภาพแวดล้อม ระหว่าง พ.ศ. 2560–2562 มีโครงการขุดลอกอ่าวปัตตานีเพื่อแก้ปัญหาการตื้นเขินของอ่าวปัตตานี แต่กลับทำให้อ่าวปัตตานีตื้นเขินมากขึ้น เนื่องจากผู้ดำเนินโครงการได้ทิ้งตะกอนทราย วัสดุขุดลอกจนทับถมบริเวณที่ทำกินของชาวบ้านในวงกว้าง ทำลายแหล่งที่อยู่อาศัยของสัตว์น้ำและระบบนิเวศ
# จักรพรรดิวาแลริอานุส
ปูบลิอุส ลิกินิอุส วาแลริอานุส (ประมาณ ค.ศ. 199 – ค.ศ. 260 หรือ ค.ศ. 264) เป็นจักรพรรดิแห่งโรมันตั้งแต่ปี ค.ศ. 253 จนถึงฤดูใบไม้ผลิของ ค.ศ. 260 พระองค์ทรงข่มเหงชาวคริสเตียนและต่อมาทรงถูกจักรพรรดิชาปูร์ที่ 1 แห่งเปอร์เซียทรงจับพระองค์เป็นเชลยหลังจากยุทธการที่เอเดสซา พระองค์ทรงกลายเป็นจักรพรรดิแห่งโรมันพระองค์แรกที่ถูกจับเป็นเชลยศึก ซึ่งสร้างความตกตะลึงและความไร้เสถียรภาพไปทั่วจักรวรรดิโรมัน เหตุการณ์ที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อนและพระชะตากรรมที่ไม่ทราบแน่ชัดของจักรพรรดิที่ทรงถูกจับได้ ส่งผลให้เกิดปฏิกิริยาต่าง  มากมายและ "เรื่องเล่าใหม่  เกี่ยวกับจักรวรรดิโรมันในบริบทที่หลากหลาย"
# จักรพรรดิซาโลนีนุส
พูบลิอุส ลิกินิอุส กอร์เนลิอุส ซาโลนินุส วาเลริอานุส (เสด็จสวรรคตในปี ค.ศ. 260) โดยทั่วไปเรียกพระนามของพระองค์ว่า ซาโลนินุส ทรงเป็นขุนนางโรมันที่ขึ้นเป็นจักรพรรดิในช่วงเวลาสั้น ๆ ในปี ค.ศ. 260 พระองค์เป็นพระราชนัดดาของจักรพรรดิวาเลริอานุสที่ 1 โดยที่จักรพรรดิซาโลนินุสทรงได้รับการแต่งตั้ง (ผู้อยู่ใต้บังคับบัญชา) ไกซาร์ ในปี ค.ศ. 258 ในความพยายามที่จะสนับสนุนสายราชวงศ์ลิกินิอุสของการสืบทอดตำแหน่งในช่วงวิกฤตของคริสต์ศตวรรษที่สาม ในช่วงเวลาที่พระองค์ทรงอยู่ในพระราชอำนาจ จักรพรรดิซาโลนินุสทรงจัดการเดินขบวนของชาวเยอรมันออกจากโคโลญ อย่างไรก็ตามในไม่ช้า จักรพรรดิซาโลนินุสก็ทรงพัวพันกับข้อพิพาทกับไกซาร์แห่งจักรวรรดิกอลลิกนามว่า โพสตุมุส เกี่ยวข้องกับสงครามปล้นสะดม ในปี ค.ศ. 260 กองทหารของจักรพรรดิซาโลนินุสได้ยกย่องให้พระองค์ทรงเป็นจักรพรรดิในการแข่งขันความชอบธรรมทางการเมืองที่ไม่สำเร็จ และโพสตุมุสได้สังหารจักรพรรดิซาโลนินุสหลังจากนั้นไม่นาน
# พระยายะหริ่ง (สุลต่านเดวา)
พระยายะหริ่ง (สุลต่านเดวา) (มลายู: Sultan Dewa) อดีตพระยาจางวางกลันตัน เป็นเจ้าเมืองยะหริ่งคนที่ 4 ในช่วงปี พ.ศ. 2396-2397 

 ประวัติ 
ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว เกิดความบาดหมางระหว่างญาติพี่น้อง 3 ฝ่ายของเมืองกลันตัน คือ สุลต่านมุฮัมมัดที่ 2 หรือพระยากลันตัน (ตวนสนิปากแดง), ตนกูปะสา และพระยาจางวางกลันตัน (สุลต่านเดวา) จนส่งผลกระทบถึงประชาชนและการค้าขาย สยามจึงได้จัดการปัญหาโดย เชิญตนกูปะสามาเป็นเจ้าเมืองหนองจิกและเจ้าเมืองปัตตานีตามลำดับ สุลต่านเดวามาพำนักอยู่เมืองนครศรีธรรมราช ปี ค.ศ. 1853 (พ.ศ. 2396) ต่อมาพระยายะหริ่ง (นิยูโซฟ) เจ้าเมืองยะหริ่งคนที่ 3 หรือชาวเมืองเรียกว่า รายาโต๊ะกี ได้ถึงแก่พิราลัย  พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวจึงโปรดเกล้าแต่งตั้งสุลต่านเดวาซึ่งกำลังพำนักอยู่เมืองนครศรีธรรมราชเป็นเจ้าเมืองยะหริ่งแทน

เมื่อสุลต่านเดวาปกครองเมืองยะหริ่งแล้ว ได้แต่งตั้ง ตวนกูสุหลง (Tuanku Sulung) ผู้เป็นบุตรช่วยงานราชการ  ตวนกูสุหลงได้รับยศเป็นหลวงสุนทรรายา สุลต่านเดวาปกครองเมืองยะหริ่งได้ประมาณหนึ่งปีก็ถึงแก่พิราลัย ตวนกูสุหลงขอพระบรมราชานุญาตจากพระเจ้าแผ่นดินสยามกลับเมืองกลันตันอันเป็นมาตุภูมิของตน  ต่อมานิตีมุงบุตรของพระยายะหริ่ง (นิยูโซฟ) หรือรายาโต๊ะกี ปกครองเมืองยะหริ่งแทนต่อจากสุลต่านเดวา
# จักรพรรดิไอมิลิอานุส
มาร์กุส ไอมิลิอุส ไอมิลิอานุส (ประมาณ ค.ศ. 210 – กันยายน ค.ศ. 253) เป็นจักรพรรดิแห่งโรมันซึ่งปกครองเป็นระยะเวลาสามเดือนใน ค.ศ. 253

ในฐานะผู้บัญชาการกองทหารมอยซีอา พระองค์ทรงได้รับชัยชนะครั้งสำคัญต่อชนชาวกอทที่เข้ารุกราน และด้วยเหตุประการดังกล่าว กองทัพของพระองค์จึงได้รับการยกย่องจากจักรพรรดิ จากนั้นพระองค์ก็ยกทัพเข้าไปมณฑลอิตาเลียอย่างรวดเร็ว ซึ่งพระองค์เอาชนะจักรพรรดิแตรโบนิอานุส กัลลุส ได้สำเร็จที่ยุทธการที่อินแตรัมนานาฮาร์สในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 253 แต่พระองค์ทรงถูกทหารของพระองค์สังหารเองในอีกหนึ่งเดือนต่อมา เมื่อแม่ทัพอีกคนนามว่า วาแลริอานุส ได้ประกาศตนเป็นจักรพรรดิและเคลื่อนไหวต่อต้านจักรพรรดิไอมิลิอานุสด้วยกองทัพขนาดใหญ่
# หลวงสวัสดิภักดี (ยิ้มซ้าย)
หลวงสวัสดิภักดี (ยิ้มซ้าย) หรือนายเสมใส บุตรชายของพระยาตานี(ขวัญซ้าย)ได้รับแต่งตั้งเป็นเจ้าเมืองยะหริ่งคนที่2 ในตำแหน่งรักษาราชการเมืองยะหริ่งภูมิหลังสืบเชื้อสายพระยายะลา (PDF) P.1   

ในสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้เกิดเหตุการณ์ต่อต้านอำนาจจากกรุงเทพฯ เพราะหัวเมืองมลายูปัตตานีได้ถูกเกณฑ์ไปร่วมทำสงครามกับเมืองไทรบุรี ซึ่งถือว่าเป็นหัวเมืองมลายูที่เป็นเครือญาติกับหัวเมืองมลายูปัตตานีด้วยกันทั้งสิ้น เจ้าเมืองมลายูต่างๆ จึงไม่ยินยอมที่จะร่วมทำสงครามด้วยกับกองทัพสยาม พระยาเมืองจึงร่วมกันคิดก่อกบฎโดยมี พระยาตานี (ต่วนสุหลง) ผู้พี่ พระยาหนองจิก (ต่วนกะจิ) ผู้น้อง พระยายะลา (ต่วนบางกอก) และพระยาระแงะ (นิเดะ) โดยตีบ้านพระยายะหริ่ง (พ่าย) จากนั้นเข้าตีเมืองจะนะ ต่อด้วยเมืองเทพา เมื่อพระยาสงขลาทราบเรื่องจึงได้ส่งสารฉบับหนึ่งเพื่อกราบบังคมทูลไปยังพระเจ้าแผ่นดินที่กรุงเทพ พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าฯ จึงส่งพระยาเพชรบุรีเป็นแม่ทัพไปสมทบช่วยเมืองสงขลาตีเมืองจะนะ เมืองเทพา ตลอดจนถึงเมืองระแงะได้สำเร็จ และจับพระยาตานี(ต่วนสุหลง)ผู้พี่ พระยาหนองจิก(ต่วนกะจิ)ผู้น้อง พระยายะลา(ต่วนบางกอก) ได้ที่ตำบลบ้านโต๊ะเดะ ในเขตแขวงเมืองระแงะ ส่วนพระยาระแงะ (นิกะจิ) หนีไปได้ ในระหว่างนั้นพระยาสงขลาได้แต่งตั้งหลวงสวัสดิ์ภักดี (ยิ้มซ้าย) ไปรักษาราชการเมืองยะลาประวัติจังหวัดยะลา ต่อมาได้ย้ายไปเป็นเจ้าเมืองยะหริ่งในตำแหน่งรักษาราชการเมืองยะหริ่งแทนพระยายะหริ่ง (พ่าย)ผู้เป็นอาที่ถึงแก่อนิจกรรม
# ศตวรรษจีน
ศตวรรษจีน  เป็นคำสร้างใหม่ที่เสนอแนะว่าสาธารณรัฐประชาชนจีนอาจมีอำนาจเหนือภูมิเศรษฐศาสตร์หรือภูมิรัฐศาสตร์ในคริสต์ศตวรรษที่ 21 ซึ่งคล้ายกับ"ศตวรรษอเมริกัน"ที่ใช้เรียกคริสต์ศตวรรษที่ 20 กับ"ศตวรรษบริติช"สำหรับคริสต์ศตวรรษที่ 18 ถึง 19 วลีนี้ใช้กับคำทำนายโดยเฉพาะว่าเศรษฐกิจจีนอาจแซงหน้าเศรษฐกิจสหรัฐ ศัพท์ที่คล้ายกันคือ การผงาดของจีน หรือ จุดรุ่งเรืองของจีน 

จีนสร้างข้อริเริ่มเข็มขัดและเส้นทางที่บรรดานักวิเคราะห์รายงานว่าเป็นความพยายามทางภูมิยุทธศาสตร์ที่จะมีบทบาทมากขึ้นในกิจการระดับโลกและท้าทายการใช้อำนาจครอบงำของสหรัฐหลังสงคราม เป็นที่ถกเถียงกันว่าจีนเป็นผู้ร่วมก่อตั้งธนาคารเพื่อการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานแห่งเอเชียและธนาคารเพื่อการพัฒนาใหม่เพื่อแข่งขันกับธนาคารโลกและกองทุนการเงินระหว่างประเทศในด้านการเงินเพื่อการพัฒนา

การที่จีนผงาดขึ้นเป็นมหาอำนาจทางเศรษฐกิจโลกนั้นเชื่อมโยงกับประชากรวัยทำงานจำนวนมาก อย่างไรก็ตาม ประชากรในจีนแก่เร็วกว่าเกือบทุกประเทศในประวัติศาสตร์ แนวโน้มทางประชากรในปัจจุบันอาจขัดขวางการเติบโตทางเศรษฐกิจ สร้างปัญหาสังคมที่ท้าทาย และจำกัดความสามารถของจีนในการทำหน้าที่เป็นเจ้าโลกใหม่

ดิอีโคโนมิสต์รายงานว่า ตามเกณฑ์ภาวะเสมอภาคของอำนาจซื้อ เศรษฐกิจจีนกลายเป็นเศรษฐกิจที่ใหญ่ที่สุดในโลกใน ค.ศ. 2013 ส่วนเกณฑ์อัตราการแลกเปลี่ยนต่างประเทศ บางส่วนประมาณการใน ค.ศ. 2020 ถึงต้น ค.ศ. 2021 ว่าจีนจะแซงหน้าสหรัฐใน ค.ศ. 2028 หรือใน ค.ศ. 2026 ถ้าสกุลเงินจีนแข็งแกร่งยิ่งขึ้น ณ เดือนกรกฎาคม ค.ศ. 2021 บรรดานักวิเคราะห์จากบลูมเบิร์ก แอล.พี. ประมาณการว่าจีนอาจแซงหน้าสหรัฐ เพื่อกลายเป็นเศรษฐกิจใหญ่ที่สุดในโลกในคริสต์ทศวรรษ 2030 หรือไม่สามารถบรรลุเป้าหมายดังกล่าวได้เลย นักวิชาการบางส่วนเชื่อว่าจีนถึงจุดสูงสุดแล้ว และอาจเกิดด้วยความซบเซาหรือถดถอยตามมา
# จักรพรรดิโวลุซิอานุส
กาอิอุส วิบิอุส โวลุซิอานุส (เสด็จสวรรคตในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 253) เป็นจักรพรรดิแห่งโรมันตั้งแต่ปี ค.ศ. 251 จนถึง ค.ศ. 253 พระองค์ทรงปกครองร่วมกับจักรพรรดิแตรโบนิอานุส กัลลุส ซึ่งเป็นพระราชบิดาของพระองค์

หลังจากจักรพรรดิเดกิอุสและจักรพรรดิเฮเรนิอุส อิตรุสกุส ซึ่งเป็นพระราชโอรสและทรงเป็นผู้ปกครองร่วม เสด็จสวรรคตในสนามรบในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 251 จักรพรรดิแตรโบนิอานุส กัลลุสก็ทรงได้รับเลือกให้เป็นจักรพรรดิในสนามรบโดยกองทหาร และจักรพรรดิกัลลุสก็ทรงสถาปนาโฮสติลิอานุส ซึ่งเป็นพระราชโอรสพระองค์เล็กของจักรพรรดิเดกิอุสขึ้นรั้งตำแหน่งออกุสตุส (จักรพรรดิร่วม) และโวลุซิอานุสให้รั้งตำแหน่งไกซาร์ หลังจากการสวรรคตของจักรพรรดิโฮสติลิอานุสในเดือนกรกฎาคมหรือสิงหาคม ค.ศ. 251 โวลุซิอานุสก็ได้รับการยกฐานะตำแหน่งออกุสตุส  รัชสมัยสั้นๆ ของจักรพรรดิกัลลุสและจักรพรรดิโวลุซิอานุสเป็นที่ทราบกันดีในเรื่องการระบาดของโรคระบาด ซึ่งบางคนกล่าวว่าเป็นสาเหตุของการสวรรคตของจักรพรรดิโฮสติลิอานุส และเรื่องการทรงเป็นศัตรูกับจักรวรรดิซาเซเนียนและชนชาวกอธ จักรพรรดิโวลุซิอานุสและพระราชบิดาของพระองค์ทรงถูกสังหารในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 253 โดยทหารของพระองค์เอง ซึ่งหวาดกลัวกองกำลังของจักรพรรดิไอมิลิอานุส ซึ่งเป็นผู้แย่งชิงตำแหน่งจักรพรรดิที่กำลังเดินทัพไปยังกรุงโรม