# ไรอันแอร์ เที่ยวบินที่ 4978
ไรอันแอร์ เที่ยวบินที่ 4978  เป็นเที่ยวบินโดยสารพาณิชย์ตามกำหนดเดินทางจากท่าอากาศยานนานาชาติเอเธนส์ ประเทศกรีซ ไปยังท่าอากาศยานวิลนีอัส ประเทศลิทัวเนีย ในวันที่ 23 พฤษภาคม 2021 ไม่นานก่อนที่เครื่องบินจะพ้นน่านฟ้าของประเทศเบลารุส เครื่องบินถูกรัฐบาลเบลารุสบังคับให้ลงจอดที่ท่าอากาศยานแห่งชาติมินสค์ ที่ซึ่งผู้โดยสารสองคนถูกเจ้าหน้าที่จับกุมหลังเครื่องลงจอด ได้แก่ รามัน ปราตาเชวิช นักข่าวและนักกิจกรรมเพื่อประชาธิปไตยชาวเบลารุส และโซเฟีย ซาเปกา (Sofia Sapega) แฟนสาวของเขา เที่ยวบินถูกบังคับลงจอดโดยมีเครื่องบินเจ็ตไล่ล่าของรัฐบาลเบลารุสประกบและบังคับให้ลงจอดโดยอ้างว่ามีระเบิดบนเครื่อง ภายใต้คำสั่งของประธานาธิบดีเผด็จการอาเลียกซันดร์ ลูกาแชนกา เครื่องบินถูกคุมไว้ที่มินสค์เป็นเวลาเจ็ดชั่วโมงก่อนจะถูกปล่อยกลับสู่น่านฟ้าและเดินทางถึงวิลนีอัสช้ากว่ากำหนดการไปแปดชั่วโมงครึ่ง 

รัฐบาลและหน่วยงานเดินอากาศหลายแห่งได้ประณามการกระทำดังกล่าว สหภาพยุโรปดำเนินการคว่ำบาตรทางเศรษฐกิจต่อรัฐบาลเบลารุสพร้อมสั่งห้ามเที่ยวบินของประเทศสมาชิกสหภาพยุโรปเข้าออกน่านฟ้าของเบลารุส

เหตุการณ์
{
"type": "ExternalData",
"service": "page",
"title": "Flight FR4978 2021-05-23.map"
}
thumb|เครื่องบินเจ็ตไล่ล่า MiG-29 เช่นลำในภาพ (ภาพถ่ายปี 2011) คือเครื่องบินที่รายงานว่าถูกใช้บังคับเครื่องบินของไรอันแอร์ลงจอด

เมื่อวันที่ 23 พฤษภาคม 2021 ไรอันแอร์เที่ยวบินที่ 4978 (เอเธนส์–วิลนีอัส) ถูกบังคับลงจอดที่ท่าอากาศยานแห่งชาติมินสค์ หลังเจ้าหน้าที่รัฐบาลภาคพื้นดินแจ้งว่าบนเครื่องมีระเบิด ขณะเครื่องบินอยู่ห่างจากวิลนีอัสไปทางใต้  และห่างจากมินสค์ไปทางตะวันตก  และยังคงอยู่ในน่านฟ้าของเบลารุส ตามแถลงการณ์ของสายการบินระบุว่ากัปตันถูกสั่งให้ลงจอดที่มินสค์ เมืองหลวงของประเทศเบลารุส

บนเครื่องบินมีลูกเรือ 6 คนและผู้โดยสาร 126 คน ขณะลงจอดอยู่ที่มินสค์ รามัน ปราตาเชวิช นักเคลื่อนไหวเพื่อประชาธิปไตยชาวเบลารุส ถูกนำตัวลงจากเครื่องโดยอ้างว่าเขามีรายชื่อในหมายจับของรัฐบาลเบลารุส โซเฟีย ซาเปกา (Sofia Sapega) แฟนสาวของเขา ถูกนำตัวลงจากเครื่องเช่นกัน และต่อมาทั้งคู่ถูกทางการเบลารุสจับกุม โดยปราศจากคำอธิบายเหตุผลการจับกุมแฟนสาวจากทางการ ซาเปกาซึ่งเป็นพลเมืองรัสเซียและนักศึกษาของมหาวิทยาลัยมนุษยศาสตร์ยุโรปในวิลนีอัส ต่อมาได้รับการยืนยันจากมหาวิทยาลัยว่าเธอถูกรัฐบาลเบลารุสจับกุมจริง เครื่องบินได้รับการติดต่อขณะกำลังเดินทางออกจากน่านฟ้าเบลารุสว่าได้รับคำสั่งจากอาเลียกซันดร์ ลูกาแชนกา ประธานาธิบดีและผู้นำเผด็จการของเบลารุส มีคำสั่งโดยตรงให้บังคับเครื่องลงจอดที่มินสค์พร้อมทั้งมีคำสั่งให้ส่งเครื่องบินไล่ล่าของกองทัพอากาศเบลารุสรุ่น MiG-29 เพื่อบังคับเครื่องบินของไรอันแอร์ลงจอดที่มินสค์ ในขณะที่เบียลตา สำนักข่าวของรัฐบาลเบลารุส รายงานว่านักบินเป็นผู้ขอลงจอดที่มินสค์เอง ทั้งไรอันแอร์และเจ้าหน้าที่ของเบลารุสระบุในภายหลังว่าไม่พบระเบิดบนเครื่อง

นอกจากนี้ยังมีรายงานว่ามีผู้โดยสาร 3–4 คนซึ่งคาดว่าเป็นเจ้าหน้าที่ของคณะกรรมาธิการความมั่นคงเบลารุสลงจากเครื่องที่มินสค์และไม่เดินทางต่อไปยังวิลนีอัสต่อ สเวียตลานา ซีคานอว์สกายา ผู้นำฝ่ายค้านเบลารุส ได้เรียกร้องให้องค์การการบินพลเรือนระหว่างประเทศ (ไอซีเอโอ) ดำเนินการตรวจสอบกรณีนี้โดยด่วน ปราตาเชวิชมีชื่ออยู่ในรายชื่อบุคคลที่ "มีส่วนเกี่ยวข้องในกิจกรรมก่อการร้าย" ในปีที่แล้ว จากบทบาทของเขาในการประท้วงต่อต้านรัฐบาลลูกาแชนกา และเขาอาจต้องถูก "โทษประหารชีวิต" หากเดินทางกลับเข้ามาเบลารุส

ปฏิกิริยา
องค์การการบินพลเรือนระหว่างประเทศ (ไอซีเอโอ) แสดงความกังวลอย่างยิ่งต่อ "การบังคับลงจอดอย่างเห็นได้ชัด" ทวีตขององค์การฯ อ้างว่าการบังคับลงจอดอาจเป็นการละเมิดข้อตกลงชิคาโกว่าด้วยการเดินทางทางอากาศระหว่างประเทศ เย็นส์ สต็อลเตินบาร์ก เลขาธิการนาโต ทวีตข้อความระบุว่าเหตุการณ์นี้เป็น "เหตุการณ์ร้ายแรงและอันตรายมากซึ่งต้องการการตรวจสอบโดยนานาชาติ" 

ไมเคิล โอเลียรี ประธานบริหารของไรอันแอร์ ระบุว่าเหตุการณ์นี้เป็น "การปล้นเครื่องบินที่ก่อการโดยรัฐบาล" และไรอันแอร์เชื่อว่า "มีเจ้าหน้าที่ความมั่นคง [ของเบลารุส] ลงเครื่องขณะจอดที่มินสค์เช่นกัน" สายการบินของประเทศสมาชิกสหภาพยุโรปหลายประเทศประกาศไม่เดินทางเข้าออกน่านฟ้าของเบลารุสจนกว่าจะได้รับคำอธิบายถึงเหตุการณ์ดังกล่าว