# ความสัมพันธ์ไทย–ภูฏาน
ความสัมพันธ์ทวิภาคีระหว่างราชอาณาจักรไทยและราชอาณาจักรภูฏาน ได้รับการสถาปนาอย่างเป็นทางการใน พ.ศ. 2532 นับเป็นจุดเริ่มต้นของความร่วมมือทางการทูตระหว่างสองประเทศที่มีลักษณะคล้ายคลึงกันทั้งในด้านวัฒนธรรม ประเพณี และระบบการปกครองแบบราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญ ความสัมพันธ์ระหว่างไทยกับภูฏานดำเนินไปด้วยความราบรื่นและเป็นมิตร ภายใต้หลักการเคารพอธิปไตยของกันและกัน ส่งเสริมความเข้าใจอันดีและความร่วมมือในด้านต่าง ๆ อย่างต่อเนื่อง โดยประเทศไทยเป็นหนึ่งใน 53 ประเทศที่สถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตกับประเทศภูฏาน ซึ่งเป็นประเทศที่มีนโยบายการทูตแบบจำกัดพันธมิตร

นับตั้งแต่การสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูต ทั้งสองประเทศได้แลกเปลี่ยนการเยือนระดับสูงระหว่างผู้นำประเทศและเจ้าหน้าที่ระดับสูงอยู่เสมอ เพื่อเสริมสร้างความสัมพันธ์ทางการเมือง เศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรมให้แน่นแฟ้นยิ่งขึ้น ประเทศไทยให้การสนับสนุนภูฏานในหลายด้าน อาทิ การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน การศึกษา การสาธารณสุข และการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ ในขณะที่ภูฏานเองก็ให้การสนับสนุนจุดยืนของไทยในเวทีระหว่างประเทศ ตลอดจนมีความร่วมมืออย่างใกล้ชิดในองค์การพหุภาคี เช่น องค์การสหประชาชาติและความร่วมมืออนุภูมิภาคลุ่มน้ำโขง

ในด้านวัฒนธรรม ประชาชนของทั้งสองประเทศมีความเข้าใจและความเคารพในรากฐานทางศาสนาและประเพณีที่คล้ายคลึงกัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในแง่ของพระพุทธศาสนาแบบมหายานและเถรวาทที่ยังคงมีบทบาทสำคัญในชีวิตประจำวันของประชาชน ทั้งสองประเทศยังส่งเสริมการแลกเปลี่ยนด้านการศึกษาและเยาวชน รวมถึงสนับสนุนโครงการฝึกอบรมและทุนการศึกษาสำหรับนักเรียนและเจ้าหน้าที่ของภูฏานในประเทศไทย อันเป็นการวางรากฐานที่มั่นคงต่อความร่วมมือระยะยาวในอนาคต

 ประวัติ 
thumb|right|300px|คินซัง ดอร์จิ นายกรัฐมนตรีภูฏาน และสุรยุทธ์ จุลานนท์ นายกรัฐมนตรีไทย ในการประชุมที่กรุงเทพมหานครเมื่อ พ.ศ. 2550

ความสัมพันธ์ทางการทูตระหว่างประเทศภูฏานและประเทศไทย ได้รับการสถาปนาอย่างเป็นทางการใน พ.ศ. 2532 และได้พัฒนาความสัมพันธ์ให้แน่นแฟ้นยิ่งขึ้นอย่างต่อเนื่องตลอดหลายทศวรรษที่ผ่านมา ความสัมพันธ์ระหว่างทั้งสองประเทศตั้งอยู่บนพื้นฐานของความคล้ายคลึงกันในหลายด้าน ทั้งในแง่ของระบบการปกครองที่เป็นระบอบราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญ วัฒนธรรมที่หยั่งรากลึกในพระพุทธศาสนา และมรดกทางจิตวิญญาณที่มีลักษณะร่วมกัน โดยประชากรส่วนใหญ่ของทั้งภูฏานและไทยนับถือพระพุทธศาสนา ส่งผลให้เกิดความใกล้ชิดทางวัฒนธรรมและความเข้าใจในมิติทางจิตใจระหว่างประชาชนของทั้งสองประเทศ ประเทศไทยตั้งอยู่ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ในขณะที่ภูฏานเป็นประเทศขนาดเล็กที่ตั้งอยู่บนเทือกเขาหิมาลัยตอนใต้ แม้ประเทศไทยจะยังไม่มีสถานเอกอัครราชทูตประจำในประเทศภูฏานโดยตรง แต่ได้ดำเนินความสัมพันธ์ทางการทูตผ่านทางสถานเอกอัครราชทูต ณ กรุงธากา ประเทศบังกลาเทศ ซึ่งมีเขตอาณาครอบคลุมประเทศภูฏาน ส่วนประเทศภูฏานมีสถานเอกอัครราชทูตประจำอยู่ ณ กรุงเทพมหานคร ซึ่งทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางในการส่งเสริมความร่วมมือทวิภาคีในด้านต่าง ๆ อาทิ การศึกษา การท่องเที่ยว การแพทย์แผนไทย และการแลกเปลี่ยนทางวัฒนธรรม ซึ่งนับเป็นปัจจัยสำคัญที่ช่วยกระชับความสัมพันธ์ระหว่างสองประเทศให้มีความมั่นคงและยั่งยืนยิ่งขึ้น

 ความสัมพันธ์ทางวัฒนธรรม 
ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ความร่วมมือด้านการท่องเที่ยวระหว่างประเทศไทยและประเทศภูฏานมีการเติบโตอย่างมีนัยสำคัญ โดยประชาชนของทั้งสองประเทศแสดงความสนใจในการเดินทางท่องเที่ยวข้ามพรมแดนซึ่งกันและกันอย่างต่อเนื่อง ทั้งนี้เนื่องมาจากความใกล้ชิดในด้านวัฒนธรรม ประเพณี และศาสนา โดยเฉพาะพระพุทธศาสนา ซึ่งเป็นศาสนาประจำชาติของประชากรทั้งสองประเทศ นอกจากนี้ ไทยและภูฏานยังได้ส่งเสริมความร่วมมือด้านการศึกษาอย่างต่อเนื่อง โดยมหาวิทยาลัยในประเทศไทยหลายแห่ง อาทิ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์และมหาวิทยาลัยรังสิต ได้เปิดรับนักศึกษาชาวภูฏานเข้าเรียนในระดับอุดมศึกษา โดยสถาบันอุดมศึกษาของไทยได้จัดตั้งโครงการทุนการศึกษาเพื่อสนับสนุนและส่งเสริมการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ของภูฏานผ่านการศึกษาในประเทศไทย ความร่วมมือนี้สะท้อนถึงความสัมพันธ์ที่แน่นแฟ้นและความมุ่งมั่นร่วมกันของทั้งสองประเทศในการส่งเสริมการพัฒนาอย่างยั่งยืนผ่านการแลกเปลี่ยนองค์ความรู้และศักยภาพทางวิชาการ

 สวนมิตรภาพ 
ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศไทยและประเทศภูฏานได้รับการสถาปนาและส่งเสริมผ่านกิจกรรมทางวัฒนธรรมและพิธีการระดับชาติหลายครั้ง โดยหนึ่งในเหตุการณ์สำคัญเกิดขึ้นเมื่อเจ้าชายชิกเม เคซาร์ นัมเกยล วังชุก มงกุฎราชกุมารภูฏาน เสด็จเยือนประเทศไทยอย่างเป็นทางการเพื่อทอดพระเนตรมหกรรมพืชสวนโลกเฉลิมพระเกียรติฯ ราชพฤกษ์ 2549 ซึ่งจัดขึ้นที่ภาคเหนือของประเทศไทย เพื่อเฉลิมฉลองโอกาสทรงสิริราชสมบัติครบ 60 ปีของพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร โดยรัฐบาลภูฏานได้มีส่วนร่วมในการจัดสวนเฉลิมพระเกียรติด้วยงบประมาณประมาณ 10 ล้านบาท ต่อมาเมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน พ.ศ. 2552 สถานเอกอัครราชทูตไทย ณ กรุงธากา ร่วมกับองค์การบริหารกรุงทิมพู ได้จัดพิธีเปิด "สวนมิตรภาพภูฏาน-ไทย" ขึ้นอย่างเป็นทางการ เพื่อเฉลิมฉลองครบรอบ 20 ปีของการสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตระหว่างสองประเทศ และเนื่องในโอกาสวันครบรอบพิธีราชาภิเษกของสมเด็จพระราชาธิบดีชิกเม เคซาร์ นัมเกยล วังชุก พระมหากษัตริย์ภูฏาน สวนแห่งนี้ยังมีความหมายเชิงสัญลักษณ์ในฐานะสถานที่เฉลิมฉลองวันคล้ายวันพระราชสมภพปีที่ 54 ของสมเด็จพระราชาธิบดีชิกเม เซ็งเค วังชุก อดีตพระมหากษัตริย์ภูฏาน และวันคล้ายวันพระราชสมภพ 82 ปี ของพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ซึ่งทั้งหมดนี้สะท้อนถึงความสัมพันธ์อันแน่นแฟ้นและความเคารพซึ่งกันและกันระหว่างทั้งสองราชอาณาจักรผ่านมิติทางวัฒนธรรม สถาบันพระมหากษัตริย์ และความร่วมมือทางการทูต