# วิลเลียม แมกมาสเตอร์ เมอร์ด็อก
วิลเลียม แมกมาสเตอร์ เมอร์ด็อก RNR (28 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1813  – 15 เมษายน ค.ศ. 1912) เป็นกะลาสีชาวสกอตแลนด์ที่รับราชการเป็นเรือเอกในกองหนุนราชนาวีอังกฤษ และเป็นต้นเรือของเรืออาร์เอ็มเอส ไททานิก เขาเป็นเจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบบนสะพานเดินเรือขณะที่เรือลำดังกล่าวชนกับภูเขาน้ำแข็ง และเป็นหนึ่งใน 1,500 คนที่เสียชีวิตเมื่อเรือจม สาเหตุการเสียชีวิตของเขายังคงเป็นปริศนาและมีการถกเถียงกันมากมาย

 ชีวิตช่วงต้น 
เมอร์ด็อกเกิดที่เมืองดัลบีตตีในเคิร์กคัดไบรต์เชอร์ (ปัจจุบันคือดัมฟรีส์และแกลโลเวย์) ประเทศสกอตแลนด์ เป็นบุตรชายคนที่สี่ของกัปตันซามูเอล เมอร์ด็อก นายเรือผู้เชี่ยวชาญ และเจน เมียร์เฮด โดยมีบุตรธิดาที่รอดชีวิตมาจนถึงวัยเด็ก 6 คน ตระกูลเมอร์ด็อกเป็นชาวเรือชาวสก็อตที่มีชื่อเสียงและสืบต่อกันมานาน ทั้งบิดาและปู่ของเขาเป็นกัปตันเรือเช่นเดียวกับพี่น้องชายอีกสี่คนของปู่เขา

เมอร์ด็อกได้รับการศึกษาเบื้องต้นที่โรงเรียนประถมศึกษาเก่าบนถนนไฮ และต่อมาที่โรงเรียนมัธยมดัลบีตตี บนถนนอัลไพน์ จนกระทั่งเขาได้รับประกาศนียบัตรในปี ค.ศ. 1887 เมื่อจบการศึกษา เขาได้สืบทอดประเพณีชาวเรือของตระกูล และเข้ารับการฝึกงานเป็นเวลา 5 ปีที่บริษัทวิลเลียม จอยซ์ แอนด์คอย (William Joyce & Coy)  ในเมืองลิเวอร์พูล แต่หลังจากผ่านไป 4 ปี เขาก็มีความสามารถถึงขั้นสอบผ่านการเป็นต้นหนได้ตั้งแต่ครั้งแรกที่สอบ

 อาชีพ 
ช่วงเริ่มต้น
thumb|right|150px|เมอร์ด็อกขณะปฏิบัติหน้าที่บนเรืออาร์เอ็มเอส โอเชียนิก ในปี ค.ศ. 1907

เขาได้ฝึกงานบนเรือชาลส์ คอสเวิร์ธ (Charles Cosworth) ซึ่งเป็นเรือของเมืองลิเวอร์พูลที่ค้าขายไปยังชายฝั่งตะวันตกของทวีปอเมริกาใต้ ตั้งแต่เดือนพฤษภาคม ค.ศ. 1898 เขาได้ดำรงตำแหน่งต้นเรือเซนต์คัตเบิร์ต (St. Cuthbert) ซึ่งได้อับปางลงในพายุเฮอริเคนนอกชายฝั่งประเทศอุรุกวัยในปี ค.ศ. 1897 เมอร์ด็อกได้รับประกาศนียบัตรนายเรือพิเศษ (Extra Master's Certificate) ที่ลิเวอร์พูลในปี ค.ศ. 1896 ขณะอายุ 23 ปี

ในฐานะนายทหารกองหนุนราชนาวี เขาได้รับการว่าจ้างให้ทำงานกับบริษัทไวต์สตาร์ไลน์ในปี ค.ศ. 1900 ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1900 ถึง 1912 เมอร์ด็อกได้เลื่อนตำแหน่งจากต้นหนขึ้นเป็นต้นเรืออย่างค่อยเป็นค่อยไป โดยรับราชการบนเรือของไวต์สตาร์ไลน์หลายลำ ได้แก่ เรือเมดิก (1900 พร้อมกับชาลส์ ไลทอลเลอร์ ต้นหนของไททานิก), รูนิก (1901–03), แอระบิก (1903), เคลติก (1904), เจอร์แมนิก (1904), โอเชียนิก (1905), เซดริก (1906), เอเดรียติก (1907–11) และโอลิมปิก (1911–1912)

ในปี ค.ศ. 1903 เมอร์ด็อกได้บรรลุเป้าหมายในการออกเดินทางในเส้นทางมหาสมุทรแอตแลนติกเหนืออันแสนวุ่นวายและหรูหราในที่สุด โดยดำรงตำแหน่งต้นหนบนเรือแอระบิก ซึ่งเป็นเรือโดยสารลำใหม่ ความเยือกเย็น การคิดอย่างรวดเร็ว และวิจารณญาณอันเป็นมืออาชีพของเขาได้ช่วยป้องกันภัยพิบัติเมื่อมีการพบเห็นเรือลำหนึ่งกำลังแล่นตรงเข้ามาหาเรือแอระบิกในยามค่ำคืน กัปตันฟ็อกซ์ได้สั่งให้เรือหักหางเสือซ้ายหมด แต่เมอร์ด็อกกลับรีบวิ่งเข้าไปในห้องถือท้าย ผลักนายท้ายออกไป และยึดเรือให้คงเส้นทางไว้ เรือทั้งสองลำเกือบจะชนกันเพียงแค่ไม่กี่นิ้ว

 อาร์เอ็มเอส โอลิมปิก 

thumb|left|จากซ้ายไปขวา: เมอร์ด็อก, รองกัปตันโจเซฟ อีแวนส์, เดวิด อเล็กซานเดอร์ ต้นเรือที่สี่ และกัปตันเอ็ดเวิร์ด เจ. สมิธ ทั้งหมดอยู่บนเรือโอลิมปิก

ช่วงสุดท้ายของอาชีพการงานของเมอร์ด็อกเริ่มต้นขึ้นในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 1911 เมื่อเขาร่วมงานกับเรืออาร์เอ็มเอส โอลิมปิก (RMS Olympic) ลำใหม่ ซึ่งมีขนาด 45,000 ลองตัน (46,000 ตัน) ไม่นานมานี้ เขาก็โกนหนวดของเขาออกไป เห็นได้ชัดว่าเป็นเพราะการกระตุ้นเร้าของภรรยา เพื่อให้เหนือกว่าเรือของบริษัทคูนาร์ดไลน์ทั้งในด้านความหรูหราและขนาด จึงจำเป็นต้องมีลูกเรือประจำเรือโดยสารขนาดใหญ่ที่มีประสบการณ์มากที่สุดเท่าที่ไวต์สตาร์ไลน์จะหาได้ กัปตันเอ็ดเวิร์ด เจ. สมิธ ได้รวบรวมลูกเรือซึ่งประกอบด้วยเฮนรี ไวลด์ ในตำแหน่งรองกัปตัน (หัวหน้าเจ้าหน้าที่), เมอร์ด็อกในตำแหน่งต้นเรือ และเฮอร์เบิร์ต แมกเอลรอย ในตำแหน่งหัวหน้าพนักงานดูแลทรัพย์สิน ในวันที่ 14 มิถุนายน ค.ศ. 1911 เรือโอลิมปิกได้ออกเดินทางครั้งแรกมุ่งหน้าสู่นครนิวยอร์ก โดยมีกำหนดถึงในวันที่ 21 มิถุนายน

วันที่ 20 กันยายน ค.ศ. 1911 เรือโอลิมปิกได้ชนกับเรือหลวงฮอว์ก (HMS Hawke) เรือลาดตระเวนของราชนาวี ทำให้ตัวเรือของโอลิมปิกได้รับความเสียหายอย่างหนัก เนื่องจากเมอร์ด็อกประจำอยู่ที่สะพานเทียบเรือที่ท้ายเรือ ซึ่งเป็นตำแหน่งที่มีความรับผิดชอบสูง เขาจึงเข้าร่วมในการสอบสวนเหตุการณ์และให้การเป็นพยาน การชนครั้งนั้นก่อให้เกิดความเสียหายทางการเงินอย่างมหาศาลแก่ไวต์สตาร์ไลน์ เพราะการเดินทางไปยังนิวยอร์กต้องถูกยกเลิก และเรือได้ถูกนำกลับไปยังเบลฟาสต์เพื่อซ่อมแซมซึ่งใช้เวลานานถึงหกสัปดาห์

เมอร์ด็อกกลับมาประจำการบนเรือโอลิมปิกในวันที่ 11 ธันวาคม ค.ศ. 1911 และปฏิบัติหน้าที่ในตำแหน่งนั้นจนถึงเดือนมีนาคม ค.ศ. 1912 ในช่วงเวลานั้นเกิดเหตุการณ์ที่สำคัญน้อยกว่าอีกสองครั้ง ได้แก่ การชนกับซากเรืออับปาง และจำเป็นต้องเปลี่ยนใบจักรที่ชำรุด และเกือบจะเกยตื้นขณะออกจากเบลฟาสต์ เมื่อเดินทางถึงเซาแทมป์ตัน เมอร์ด็อกได้รับแจ้งว่างานต่อไปของเขาคือตำแหน่งรองกัปตันเรือไททานิก ซึ่งเป็นเรือน้องของโอลิมปิก โดยปฏิบัติงานภายใต้การบังคับบัญชาของกัปตันสมิธ ต่อมา ชาลส์ ไลทอลเลอร์ ได้เขียนว่า "พวกเราสามคนที่พอใจอย่างยิ่ง" ได้มุ่งหน้าไปทางเหนือยังเมืองเบลฟาสต์ เพราะเขาได้รับแต่งตั้งให้เป็นต้นเรือ และเดวิด แบลร์ เพื่อนของเขาก็ได้รับการแต่งตั้งให้เป็นต้นหน ผู้ที่คอยต้อนรับพวกเขาจะเป็นโจเซฟ โกรฟส์ บ็อกซอลล์ ต้นเรือที่สี่ ผู้เคยร่วมงานกับเมอร์ด็อกบนเรือเอเดรียติกมาก่อน

 อาร์เอ็มเอส ไททานิก 

เมอร์ด็อก ผู้ซึ่งมี "ประกาศนียบัตรนายเรือ" และมีชื่อเสียงในฐานะ "บุคคลที่ฉลาดและน่าไว้วางใจ" ได้ก้าวขึ้นมาเป็นหนึ่งในเจ้าหน้าที่ชั้นสูงที่สำคัญที่สุดของไวต์สตาร์ไลน์ ด้วยประสบการณ์และความสามารถที่สั่งสมมา เดิมทีเมอร์ด็อกได้รับตำแหน่งรองกัปตันสำหรับการเดินทางครั้งแรกของเรืออาร์เอ็มเอส ไททานิก (RMS Titanic) ในวันที่ 27 มีนาคม ค.ศ. 1912 เจ้าหน้าที่ชั้นรองทั้งสี่ของเรือได้ขึ้นประจำการบนเรือและรายงานตัวต่อเมอร์ด็อก เมอร์ด็อกสั่งให้โลว์ ต้นเรือที่ห้า และมูดี ต้นเรือที่หก ตรวจสอบเรือชูชีพด้านขวา และตรวจสอบให้แน่ใจว่าอุปกรณ์ครบถ้วน เขาได้สั่งให้ พิตแมน ต้นเรือที่สาม/ผู้ช่วยต้นเรือ และบ็อกซอลล์ ต้นเรือที่สี่ ทำเช่นเดียวกันกับเรือชูชีพด้านซ้าย อย่างไรก็ตาม แทบจะทันทีที่เรือเทียบท่าที่เซาแทมป์ตัน กัปตันเอ็ดเวิร์ด สมิธ ก็ได้นำเฮนรี ไวลด์ มาเป็นรองกัปตัน (จากงานก่อนหน้า) ทำให้เมอร์ด็อกต้องกลายเป็นต้นเรือแทน ชาลส์ ไลทอลเลอร์ ถูกปรับลดตำแหน่งลงมาเป็นต้นเรือที่สอง/ต้นหน ส่วนเดวิด แบลร์ ต้นหนเดิมนั้นไม่ได้เดินทางไปกับเรือ เมื่อเรือเริ่มต้นการเดินทางครั้งแรกในวันที่ 10 เมษายน เมอร์ด็อกประจำอยู่ที่ดาดฟ้าท้ายเรือ มีหน้าที่ควบคุมสายผูกเรือ โดยได้รับความช่วยเหลือจากพิตแมน ขณะที่เรือออกสู่มหาสมุทรแอตแลนติก เมอร์ด็อกรับหน้าที่เฝ้ายามเรือเดินตั้งแต่เวลา 10:00 น. ถึง 02:00 น. ในช่วงกลางวันและกลางคืนทุกวัน เป็นหน้าที่ของเขาในการทำรายชื่อการจัดสรรเรือชูชีพ และเขาได้ดำเนินการตามนี้อย่างรวดเร็วหลังจากออกเดินทางจากเซาแทมป์ตัน 

thumb|right|150px|เมอร์ด็อกเป็นเจ้าหน้าที่ที่รับผิดชอบบนสะพานเดินเรือไททานิกในขณะที่เรือชนภูเขาน้ำแข็ง
วันที่ 14 เมษายน ค.ศ. 1912 เมอร์ด็อกมีหน้าที่เฝ้ายามบนสะพานเดินเรือตั้งแต่เวลา 10:00 น. ถึง 14:00 น. อย่างไรก็ตาม อาหารกลางวันของเจ้าหน้าที่ได้เสิร์ฟเวลา 12:30 น. ในเวลานั้น ไลทอลเลอร์กลับมาที่สะพานเพื่อเข้าเวรแทนเมอร์ด็อกและให้เขาพักทานอาหาร เมอร์ด็อกกลับมาประมาณ 13:00–13:05 น. เมื่อเมอร์ด็อกกลับมาจากมื้อกลางวัน ไลทอลเลอร์ก็ได้แจ้งว่ากัปตันสมิธได้มอบข้อความเกี่ยวกับภูเขาน้ำแข็งให้แก่เขา เมอร์ด็อกไม่ได้แสดงความประหลาดใจออกมาอย่างชัดเจน แต่ไลทอลเลอร์รู้สึกว่าหัวข้อที่พูดถึงนั้นเป็นเรื่องใหม่สำหรับต้นเรือ เช่นเดียวกับที่เป็นเรื่องใหม่สำหรับตัวเขาเอง อาหารเย็นสำหรับเจ้าหน้าที่ถูกเสิร์ฟเวลา 18:30 น. ในห้องอาหารของเจ้าหน้าที่ ขณะนั้นเมอร์ด็อกไม่ได้ปฏิบัติหน้าที่ จึงใช้โอกาสนี้รับประทานอาหาร จากนั้นเขาก็เดินไปยังสะพานในเวลา 19.:05 น. เมื่อมาถึง เขาได้เข้าเวรแทนครึ่งชั่วโมง เพื่อให้ไลทอลเลอร์พักทานอาหารเย็น ประมาณเวลา 19:15 ซามูเอล เฮมมิง ผู้ดูแลโคมไฟ เดินทางมายังสะพานและรายงานให้เมอร์ด็อกทราบว่าไฟทั้งหมดได้ถูกปรับตั้งสำหรับช่วงเย็นแล้ว เมอร์ด็อกบอกเขาให้ "ปิดช่องเปิดด้านหน้าของเรือให้สนิท เพราะยังมีแสงลอดออกมาจากตรงนั้น เนื่องจากเรากำลังแล่นอยู่ในบริเวณที่มีน้ำแข็ง และผมต้องการให้ทุกอย่างมืดสนิทก่อนถึงสะพาน" เมอร์ด็อกตระหนักดีเป็นพิเศษว่ามีน้ำแข็งอยู่ใกล้ และเขาก็ระมัดระวังเป็นอย่างยิ่งที่จะทำให้แน่ใจว่าไม่มีสิ่งใดมาขัดขวางการมองเห็นในเวลากลางคืนของยามเฝ้าระวังและเจ้าหน้าที่ ไลทอลเลอร์กลับจากมื้อเย็นเพื่อเข้าเวรต่อ เมอร์ด็อกบอกกับเขาว่าอุณหภูมิลดลงอีก 4 องศา เมอร์ด็อกออกจากสะพาน และมาเข้าเวรต่อจากไลทอลเลอร์ในเวลา 22:00 น. ไลทอลเลอร์ได้แจ้งให้เมอร์ด็อกทราบถึงทิศทางของเรือและทุ่งน้ำแข็งที่พวกเขากำลังเข้าใกล้ รวมถึงคาดการณ์ว่าจะเข้าสู่บริเวณใกล้เคียงกับทุ่งน้ำแข็งในช่วงเวลาประมาณ 23:00 น. ไลทอลเลอร์อวยพรให้เมอร์ด็อกมีความสุขกับการเฝ้ายามและออกจากสะพาน 

ประมาณเวลา 23:39 น. ของวันที่ 14 เมษายน ค.ศ. 1912 เมอร์ด็อกพบภูเขาน้ำแข็งขนาดใหญ่ขวางทางเรือไททานิก เฟรเดริก ฟลีต ยามเฝ้าระวัง ได้ตีระฆังเตือนสามครั้ง มีความเป็นไปได้สูงที่เมอร์ด็อกจะเห็นภูเขาน้ำแข็งก่อนแล้ว และทันทีที่มูดีแจ้งคำเตือนจากฟลีตว่า "ภูเขาน้ำแข็งอยู่ตรงหน้า!" มอร์ด็อกก็รีบวิ่งจากปีกสะพานไปที่สะพาน นายท้ายโรเบิร์ต ฮิเชินส์ ผู้กำลังควบคุมหางเสือ และโจเซฟ บ็อกซอลล์ ต้นเรือที่สี่ ผู้ได้ยินเสียงระฆังเตือนและรีบมาจากห้องพักเจ้าหน้าที่ด้านหลังสะพาน ได้ยินคำสั่งของเมอร์ด็อกให้หักหางเสือ "ขวาหมด" ซึ่งเป็นคำสั่งที่ใช้กับหางเสือที่จะทำให้เรือเลี้ยวไปทางซ้ายโดยการเลื่อนด้ามหางเสือไปทางขวา ในสมัยนั้น คำสั่งในการบังคับเรือของเรืออังกฤษโดยทั่วไปจะตรงข้ามกับทิศทางการหมุนด้ามหางเสือของเรือใบ กล่าวคือ เมื่อสั่งให้เลี้ยวไปทางหนึ่ง ด้ามหางเสือจะถูกเลื่อนไปในทิศทางตรงกันข้าม ดังที่วอลเตอร์ ลอร์ดได้บันทึกไว้ในหนังสือ The Night Lives On ระบบคำสั่งในการบังคับเรือยังไม่ได้เปลี่ยนแปลงมาเป็นระบบพวงมาลัยที่บังคับไปในทิศทางเดียวกับการเลี้ยวอย่างสมบูรณ์จนกระทั่งปี ค.ศ. 1924 สิ่งนี้นำไปสู่ข่าวลือว่าคำสั่งของเมอร์ด็อกถูกนายท้ายตีความผิดพลาด ทำให้เรือเลี้ยวไปในทิศทางที่ผิด

บ็อกซอลล์ให้การว่าเมอร์ด็อกได้ตั้งเครื่องสั่งจักรให้เรือ "ถอยหลังเต็มตัว" แต่เฟรเดริก สกอต ช่างน้ำมัน และ เฟรเดริก แบร์เร็ต หัวหน้าคุมเตา ให้การว่า ตัวชี้บอกการเติมเชื้อเพลิงเปลี่ยนจาก "เต็ม" เป็น "หยุด" ในระหว่างหรือก่อนเกิดการชนกันทันที นายท้ายอัลเฟรด ออลลิเวอร์ (ซึ่งกำลังเดินขึ้นสะพานเดินเรือขณะเกิดการชน) ให้การว่าตนได้ยินเมอร์ด็อกสั่ง "ซ้ายสุด" (เลื่อนด้ามหางเสือไปทางซ้ายเพื่อเลี้ยวเรือไปทางขวา) ซึ่งอาจเป็นความพยายามในการหักท้ายเรือออกจากภูเขาน้ำแข็งด้วยการเลี้ยวเรือแบบ "พอร์ตอราวด์" (ซึ่งอาจอธิบายคำพูดของเขาต่อกัปตันว่า "ผมตั้งใจจะหักซ้ายหลบมัน") ความจริงที่ว่าการหลบครั้งนี้ได้ถูกดำเนินการนั้นได้รับการสนับสนุนจากลูกเรือคนอื่น ๆ ที่ให้การว่าท้ายเรือไม่ได้ชนภูเขาน้ำแข็ง คำสั่งที่เมอร์ด็อกให้ไว้เพื่อหลบภูเขาน้ำแข็งนั้นเป็นที่ถกเถียงกัน ตามที่โอลิเวอร์กล่าว เมอร์ด็อกสั่งให้หักหางเสือซ้ายสุดเพื่อหลบส่วนท้ายของภูเขาน้ำแข็ง ฮิเชนส์และบ็อกซอลล์ไม่ได้กล่าวถึงคำสั่งดังกล่าว อย่างไรก็ตาม เนื่องจากท้ายเรือหลบภูเขาน้ำแข็งได้ จึงเป็นไปได้ว่าคำสั่งนั้นได้รับและดำเนินการไปแล้ว

แม้จะมีความพยายามเหล่านี้ เรือก็ยังคงชนกับภูเขาน้ำแข็งอย่างรุนแรงราว 37 วินาที หลังจากที่พบภูเขาน้ำแข็ง ทำให้ห้องกันน้ำ 6 ห้องแรกเปิดออก หลังจากเกิดการชน เมอร์ด็อกรีบวิ่งไปยังตัวควบคุมประตูกันน้ำในสะพาน และส่งสัญญาณเตือนไปยังด้านล่าง เขาบอกนายท้ายออลลิเวอร์ให้ "บันทึกเวลา" และบอกเจ้าหน้าที่ชั้นรองคนหนึ่งให้ "จดบันทึก" ลงในสมุดปูม กัปตันสมิธเดินมายังสะพาน และถามเมอร์ด็อกว่า "เราชนอะไร?" เมอร์ด็อกเล่าเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นและยืนยันว่าปิดประตูกันน้ำแล้ว และระฆังเตือนก็ดังขึ้น สมิธ เมอร์ด็อก และบ็อกซอลล์ เดินออกไปยังปีกสะพานด้านขวา พยายามมองหาภูเขาน้ำแข็ง 

เมอร์ด็อกได้รับมอบหมายให้ดูแลการอพยพทางด้านขวาของเรือ ซึ่งในระหว่างนั้นเขาได้ปล่อยเรือชูชีพออกไป 10 ลำ กะลาสีบิวลีย์จำได้ว่าเมอร์ด็อกได้สั่งให้ "รวมพลกะลาสี เปิดผ้าคลุมเรือชูชีพ และเตรียมเรือชูชีพอย่างเงียบ ๆ เหมือนไม่มีอะไรเกิดขึ้น" พิตแมนเข้าร่วมกับเมอร์ด็อกในการช่วยเหลือ และได้รับคำสั่งให้เริ่มทำงานที่เรือชูชีพลำที่ 5 เมอร์ด็อกทำงานอย่างหนักอยู่ที่เรือชูชีพลำที่ 7 เมื่อจอร์จ ฮ็อก ยามเฝ้าระวัง มาร่วมงานด้วย เมอร์ด็อกจึงบอกให้เขาขึ้นเรือชูชีพ เมอร์ด็อก สั่งให้สจวต เอ็ตเชส ขึ้นไปบนเรือลำที่ 5 เพื่อช่วยเหลือลูกเรือในการจัดการเชือก เมอร์ด็อกบอกให้พิตแมนดูแลเรือ เขาจับมือและกล่าวว่า "ลาก่อน ขอให้โชคดี" พิตแมนซึ่งในเวลานั้นไม่คิดว่าเรือจะจม ต่อมารู้สึกได้ว่าเมอร์ด็อกไม่คิดว่าจะได้พบตนอีก ไลทอลเลอร์ได้เล่าภายหลังว่าไวลด์เคยพูดคุยกับเมอร์ด็อกเกี่ยวกับตำแหน่งของอาวุธปืน แต่เมอร์ด็อกไม่ทราบเลยว่าอาวุธปืนอยู่ที่ใด เนื่องจากมีการปรับเปลี่ยนตำแหน่งของเจ้าหน้าที่ชั้นสูงที่เซาแทมป์ตัน ไลทอลเลอร์นำไวลด์, สมิธ, และเมอร์ด็อกไปยังห้องพัก ที่ซึ่งเขาหยิบกล่องปืนพกออกมา เมอร์ด็อกแต่งตั้งให้จอร์จ มัวร์ กะลาสีผู้มีร่างกายแข็งแรงทำหน้าที่ดูแลเรือชูชีพหมายเลข 3 ต่อมาเขาได้เริ่มทำงานที่เรือชูชีพหมายเลข 1 โดยอนุญาตให้เซอร์คอสโม ดัฟ-กอร์ดอน, เลดีลูซี ดัฟ-กอร์ดอน ภริยา, เมเบิล แฟรงแคเทลลี เลขาส่วนตัว, เบราแฮม ซาโลมอน, และซี. อี. เฮนรี สเตงเกิล ขึ้นเรือชูชีพลำนั้น ขณะที่สเตงเกิลขึ้นไป เขาก็กลิ้งตัวข้ามราวไม้สักด้านบนและลงไปในเรือ เมอร์ด็อกหัวเราะอย่างดังลั่นพร้อมกล่าวว่า "นั่นเป็นภาพที่ตลกที่สุดที่ผมได้เห็นในคืนนี้" ที่เรือชูชีพหมายเลข 9 เมอร์ด็อกพร้อมด้วยบริกรจำนวนหนึ่งและสมาชิกคนอื่น ๆ ในแผนกอาหาร กำลังส่งผู้หญิงและเด็กข้ามมาจากฝั่งซ้ายเพื่อเติมลงในเรือ เขาได้ยิงปืนขึ้นฟ้าเตือนบริเวณเรือพับ C เพื่อป้องกันไม่ให้กลุ่มชายหลายคนเข้ามาชิงเรือลำดังกล่าวTestimony of Hugh Woolner at the US Inquiry เมอร์ด็อกเสียชีวิตในภัยพิบัติครั้งนั้น และร่างของเขาไม่เคยถูกพบ 

 ชีวิตส่วนตัว 
thumb|right|เมอร์ด็อกในปี ค.ศ. 1909
ในปี ค.ศ. 1903 เมอร์ด็อกได้พบกับครูชาวนิวซีแลนด์วัย 29 ปีชื่อเอดา ฟลอเรนซ์ แบงส์ ขณะเดินทางไปอังกฤษบนเรือรูนิกหรือไม่ก็เมดิก ทั้งสองเริ่มติดต่อกันเป็นประจำ และในวันที่ 2 กันยายน ค.ศ. 1907 ก็ได้เข้าพิธีสมรสที่โบสถ์เซนต์เดนิส ในเซาแทมป์ตัน ใบทะเบียนสมรสมีกัปตันวิลเลียม เจมส์ แฮนนา  และภรรยาเป็นพยาน และที่อยู่ที่เจ้าสาวและเจ้าบ่าวระบุชี้ให้เห็นว่าพวกเขาทั้งสองอาศัยอยู่กับครอบครัวแฮนนา กัปตันแฮนนาสืบเชื้อสายมาจากตระกูลชาวเรือที่มีรากฐานอยู่ในเคิร์กคัดไบรต์เชอร์เช่นเดียวกับเมอร์ด็อก และเคยดำรงตำแหน่งผู้ช่วยผู้กำกับการเรือให้กับไวต์สตาร์ไลน์ที่เซาท์แฮมป์ตัน แฮนนาพบเมอร์ด็อกเป็นครั้งสุดท้ายเมื่อเขาเป็นสักขีพยานในการทดสอบเรือชูชีพก่อนที่เรือไททานิกจะออกเดินทางจากเมืองเซาแทมป์ตันในวันที่ 10 เมษายน ค.ศ. 1912

การเสียชีวิต
พยานหลายคนรวมถึงยูจีน เดลี ผู้โดยสารชั้นสาม และจอร์จ เรมส์ ผู้โดยสารชั้นหนึ่งอ้างว่าพวกเขาเห็นเจ้าหน้าที่ยิงชายหนึ่งหรือสองคนในระหว่างที่ผู้คนกำลังแย่งกันขึ้นเรือชูชีพ จากนั้นเจ้าหน้าที่คนนั้นก็ยิงตัวตาย On A Sea of Glass: The Life & Loss of the R.M.S. Titanic (Tad Fitch, J. Kent Layton and Bill Wormstedt), Appendix K: "Shots in the Dark: Did an Officer Commit Suicide on the Titanic?",), pg. 305. มีข่าวลือว่าเจ้าหน้าที่คนนั้นคือเมอร์ด็อก 
 
ในจดหมายถึงภรรยาหม้ายของเมอร์ด็อก ไลทอลเลอร์ได้ปฏิเสธข่าวลือดังกล่าว โดยเขียนว่าตนเห็นเมอร์ด็อกกำลังทำงานอยู่ที่เรือชูชีพพับ A และถูกคลื่นซัดตกทะเลในช่วงเวลาที่เรือเริ่มจมลงสู่ก้นมหาสมุทร อย่างไรก็ตาม หลักฐานของไลทอลเลอร์ในการสอบสวนของสหรัฐบ่งชี้ว่าเขาไม่ได้อยู่ในตำแหน่งที่จะเห็นเหตุการณ์ที่เมอร์ด็อกถูกคลื่นซัดตกทะเล เป็นไปได้เช่นกันที่ไลทอลเลอร์อาจต้องการปกปิดการฆ่าตัวตาย (หากเกิดขึ้น) จากหม้ายของเมอร์ด็อก ในช่วงบั้นปลายชีวิต ตามคำบอกเล่าของสมาชิกในครอบครัว ไลทอลเลอร์ยอมรับว่ามีคนเสียชีวิตด้วยการฆ่าตัวตายในภัยพิบัติครั้งนั้น นอกจากนี้ เจมส์ โอ. แมกกิฟฟิน บุตรชายของกัปตันเจมส์ แมกกิฟฟิน (ซึ่งเป็นเพื่อนสนิทของเมอร์ด็อก) กล่าวว่าไลทอลเลอร์ได้บอกกับบิดาของตนว่าเมอร์ด็อกได้ยิงคนหนึ่งคน

การฆ่าตัวตายของเจ้าหน้าที่ถูกนำเสนอในละครโทรทัศน์ชุดไททานิกปี ค.ศ. 1996, ภาพยนตร์ไททานิกปี ค.ศ. 1997 และละครเพลงบรอดเวย์ไททานิกปี ค.ศ. 2023Titanic musical (7 October 2023) https://www.iambirmingham.co.uk/2023/04/18/review-titanic-musical-show-spirit-love-proves-unsinkable/amp/  โดยแต่ละเรื่องต่างก็แสดงให้เห็นว่าเมอร์ด็อกเป็นผู้กระทำ เมื่อสกอต หลานชายของเมอร์ด็อกได้ดูภาพยนตร์ปี ค.ศ. 1997 เขาก็คัดค้านการนำเสนอตัวละครที่บั่นทอนภาพลักษณ์ความกล้าหาญของเมอร์ด็อก บรรดาผู้บริหารภาพยนตร์ได้เดินทางโดยเครื่องบินไปยังบ้านเกิดของเมอร์ด็อกในภายหลังเพื่อขอโทษ เจมส์ แคเมอรอน ผู้กำกับภาพยนตร์ กล่าวว่าการนำเสนอในภาพยนตร์ไม่ได้มีเจตนาให้เป็นภาพลักษณ์ที่ไม่ดี และกล่าวเสริมว่า "ผมไม่แน่ใจว่าคุณจะพบเจอความรับผิดชอบและความทุ่มเทต่อหน้าที่อย่างเต็มเปี่ยมเช่นนี้ในปัจจุบัน ชายผู้นี้ได้ปล่อยเรือชูชีพครึ่งหนึ่งก่อนที่ฝั่งตรงข้ามจะปล่อยเรือชูชีพลำแรกเลยด้วยซ้ำ นั่นแสดงให้เห็นถึงตัวตนและความกล้าหาญของเขา"James Cameron’s Titanic, p. 129.

ทิม มอลติน นักเขียน ได้เขียนว่าแม้หลักฐานจะมีลักษณะเป็นการสันนิษฐาน "แต่ดูเหมือนว่าจะมีเจ้าหน้าที่คนหนึ่งยิงตัวตาย และเมอร์ด็อกดูเหมือนจะเป็นผู้ต้องสงสัยที่มีความเป็นไปได้มากที่สุด ดังที่บิล วอร์มสเตดท์ และแทด ฟิตช์ ผู้เชี่ยวชาญด้านเรือไททานิกได้ชี้ให้เห็นว่า เมอร์ด็อกเป็นผู้ที่รับผิดชอบโดยตรงในการควบคุมเรือในช่วงเวลาหลายชั่วโมงก่อนชนภูเขาน้ำแข็ง ดังนั้นจึงถือได้ว่าเขาเป็นผู้รับผิดชอบต่อเรือและผู้โดยสารทุกคนในช่วงเวลานั้น อาชีพการเดินเรือของเขานั้นสิ้นสุดลงโดยปริยาย แม้ว่าเขาจะรอดชีวิตจากภัยพิบัติครั้งนั้นก็ตาม"101 Things You Thought You Knew About the Titanic - But Didn't! at Google Books.co.uk

 มรดก 
thumb|อนุสรณ์ของวิลเลียม เมอร์ด็อกบนกำแพงศาลากลางเมืองดัลบีตตี
ไม่นานหลังจากเรือไททานิกอับปางลง หนังสือพิมพ์นิวยอร์กเฮรัลด์ (New York Herald) ได้ตีพิมพ์เรื่องราวเกี่ยวกับไรเจิล สุนัขที่รายงานว่าเป็นของเมอร์ด็อก ซึ่งได้ช่วยชีวิตผู้รอดชีวิตบางส่วนจากการอับปาง แม้ว่าเรื่องราวนี้จะถูกเผยแพร่ไปอย่างกว้างขวาง แต่การวิเคราะห์ในปัจจุบันก็ทำให้เกิดข้อสงสัยว่าสุนัขตัวนั้นมีตัวตนอยู่จริงหรือไม่

ในเมืองดัลบีตตี บ้านเกิดของเมอร์ด็อก มีการจัดตั้งกองทุนอนุสรณ์เพื่อโรงเรียนมัธยม ชาวเมืองคัดค้านการนำเสนอตัวละครเมอร์ด็อกในภาพยนตร์ไททานิค ค.ศ. 1997 และเรียกร้องคำขอโทษ ในเดือนเมษายน ค.ศ. 1998 ตัวแทนจากสตูดิโอภาพยนตร์ทเวนตีท์เซนจูรีฟ็อกซ์ได้มอบเช็คเป็นเงิน 5,000 ปอนด์สำหรับกองทุนอนุสรณ์ แต่ไม่ได้มีการขอโทษอย่างเป็นทางการ เจมส์ แคเมอรอน ผู้กำกับภาพยนตร์ กล่าวว่าการนำเสนอตัวละครเมอร์ด็อกของเขานั้นไม่ได้มีเจตนาให้เป็นภาพลักษณ์ในแง่ลบ ในปี ค.ศ. 2004 เขาได้กล่าวอย่างลังเลว่าการนำเสนอบุคคลเฉพาะเจาะจงนั้น "อาจเป็นความผิดพลาด" และเข้าใจถึงการคัดค้านของครอบครัว

ในเดือนเมษายน ค.ศ. 2012 บริษัท พรีเมียร์ เอ็กซิบิชันส์ จำกัด (Premier Exhibitions) ได้ประกาศว่าสามารถระบุทรัพย์สินของเมอร์ด็อกจากการสำรวจซากเรือไททานิกครั้งก่อนในปี ค.ศ. 2000 ในกระเป๋าเครื่องใช้ส่วนตัวมีอุปกรณ์อาบน้ำสลักตัวย่อของเมอร์ด็อกไว้ เข็มกลัดติดเสื้อสำรองของเจ้าหน้าที่ไวต์สตาร์ไลน์ มีดโกนสะบัดหนัง แปรงขัดรองเท้า กล้องยาสูบ และกางเกงชั้นในขายาว สิ่งของเหล่านั้นถูกกู้คืนโดยเดวิด คอนแคนนอน, ราล์ฟ ไวต์ และอนาโตลี ซาเกเลวิช ขณะดำน้ำในยานดำน้ำรัสเซียมีร์ 1 ในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 2000

 การนำเสนอ 
ทีโอ ชาล (1943) (ไททานิก)
แบร์รี เบอร์นาร์ด (1953) (ไททานิก)
ริชาร์ด ลีช (1958) (อะไนต์ทูรีเมมเบอร์)
พอล ยัง (1979) (เอส.โอ.เอส. ไททานิก) (ภาพยนตร์โทรทัศน์)
สแตน บ็อกโค (1989) (ไพล็อตออฟเดอะเพอเพิลทไวไลต์) (บทละครโดยสตีฟ คลูเกอร์)
มัลคอล์ม สจวร์ต (1996) (ไททานิก) (ละครชุดสั้นทางโทรทัศน์)
เดวิด คอสตาบิล (1997) (ไททานิก) (ละครเพลงบรอดเวย์)
อีวาน สจวร์ต (1997) (ไททานิค) 
คอร์ตนีย์ เพซ (1998) (ไททานิก: ความลับที่ถูกเปิดเผย) (สารคดีโทรทัศน์)
ชาร์ลี อาร์เนสัน (2003) (พลิกตำนานรักใต้ทะเลลึก) (สารคดี)
 โนเอล เบอร์ตัน (2008) — ดิอันซิงคะเบิลไททานิก (สารคดี)
ไบรอัน แมกคาร์ดี (2012) (ไททานิก) (ละครชุดทางโทรทัศน์/4 ตอน)
เดวิด แมกอาร์เดิล (2016) (ไพล็อตออฟเดอะเพอเพิลทไวไลต์) (บทละครโดยสตีฟ คลูเกอร์)