# อัษฏลักษมี
อัษฏลักษมี (, IAST: Aṣṭalakṣmī; lit. "พระลักษมีแปดปาง") หรือ อัฐลักษมี คือกลุ่มอวตารภาคของพระลักษมี ทั้งแปดภาคอันเป็นบุคลาธิษฐานแห่งความมั่งคั่งมงคลทั้งแปดประการบริบูรณ์ได้แก่: จิตวิญญาณ, ความมั่งคั่งทางวัตถุ, เกษตรกรรม, อำนาจวาสนาบารมี, ความรู้, ความกล้าหาญ, บุตรหลาน และชัยชนะVasudha Narayanan in: John Stratton Hawley, Donna Marie Wulff p.104อัษฏลักษมีมักได้รับการสักการะบูชาและประดับตกแต่งในเทวสถานโดยทั่วไปFlipside of Hindu Symbolism (Sociological and Scientific Linkages in Hinduism) by M. K. V. Narayan; published 2007 by Fultus Corporation; 200 pages; ; p.93

 เทพีประติมานวิทยา 

 สาทิสลักษณ์ นาม ประติมานวิทยา 220px|thumb|พระอาทิลักษมี ศิลปะตามขนบอินเดียในปัจจุบัน ณ เวงกเฏศวรมนเทียร - นารายณะติรุมาลา แขวงศรีกาลุลัม เขตศรีกาลุลัม รัฐอานธรประเทศ อินเดียภาคใต้  พระอาทิลักษมี พระอาทิลักษมี (ปางบรรพ์แห่งลักษมี) เป็นปฐมแรกเบื้องต้นเริ่มของนางลักษมี ภาคพระอาทิลักษมีเป็นการสำแดงฤทธานุภาพแก่บรรดาผู้บำเพ็ญพรตเพื่อการหลุดพ้นจากวัฏสงสารหรืออาตมัน ทิพยประติมาสื่อว่านางเป็นผู้ประทานธยานัม (การบำเพ็ญสมาธิ) ซึ่งเป็นสภาวะแห่งความสงบสุขและสันติสุขอย่างแท้จริง เทวปฏิมามาตรฐานกำหนดไว้ คือ มีสี่กร กรบนทรงดอกบัว ธงไชยสีแดง และกรล่างทรงอภัยมุทรา (หันไปด้านหน้าโดยยกกรหงายขึ้น) และวรมุทรา (หันไปด้านหน้าโดยยกกรหงายลง) 220px|thumb|พระธนลักษมี ศิลปะแบบประเพณีอินเดียในปัจจุบัน ณ เวงกเฏศวรมนเทียร - นารายณะติรุมาลา แขวงศรีกาลุลัม เขตศรีกาลุลัม รัฐอานธรประเทศ อินเดียภาคใต้ พระธนลักษมี พระธนลักษมี (ปางโภคทรัพย์แห่งลักษมี) เป็นพระลักษมีในฐานะเป็นเทพีแห่งความมั่งคั่งทางโลก  เทวปฏิมามาตรฐานกำหนดไว้ของ คือ พระธนลักษมี มีหกกร มักทรงอาภรณ์สีแดง ทรงกงจักร หอยสังข์ หม้อกลัศ (บายศรีแขก) หรืออมฤตกลัศ (โถน้ำอมฤต) คันธนูและลูกธนู ดอกบัว และทรงอภัยมุทรา โดยมีเหรียญกษาปณ์โปรยปรายปรากฏออกมา 220px|thumb|พระธัญญลักษมี ศิลปะแบบประเพณีอินเดียในปัจจุบัน ณ เวงกเฏศวรมนเทียร - นารายณะติรุมาลา แขวงศรีกาลุลัม เขตศรีกาลุลัม รัฐอานธรประเทศ อินเดียภาคใต้ พระธัญญลักษมี  พระธัญญลักษมี (พระแม่โพสพในศาสนาฮินดู) เป็นพระลักษมีในฐานะเป็นเทพีแห่งความอุดมสมบูรณ์ทางพืชพันธู์ธัญญาหาร ผลาหาร มังสาหาร ภักษาหารและผลผลิตภาคเกษตรกรรม หรือ นางโพสพในศาสนาฮินดู (คนละองค์กับแม่พระโพสพในศาสนาพื้นเมืองดั้งเดิมของไทย)พระธัญญะลักษมียังเป็นเทวลักษณะของเทพีผู้อุปถัมป์ชาวเกษตร ผู้ประกอบการกสิกรรมทั้งปวง  220px|thumb|พระคชลักษมี ศิลปะแบบประเพณีอินเดียในปัจจุบัน ณ เวงกเฏศวรมนเทียร - นารายณะติรุมาลา แขวงศรีกาลุลัม เขตศรีกาลุลัม รัฐอานธรประเทศ อินเดียภาคใต้ พระคชลักษมี  220px|thumb|พระสันตนลักษมี ศิลปะแบบประเพณีอินเดียในปัจจุบัน ณ เวงกเฏศวรมนเทียร - นารายณะติรุมาลา แขวงศรีกาลุลัม เขตศรีกาลุลัม รัฐอานธรประเทศ อินเดียภาคใต้ พระสันตนะลักษมี  220px|thumb|พระวิชัยลักษมี ศิลปะแบบประเพณีอินเดียในปัจจุบัน ณ เวงกเฏศวรมนเทียร - นารายณะติรุมาลา แขวงศรีกาลุลัม เขตศรีกาลุลัม รัฐอานธรประเทศ อินเดียภาคใต้ พระวิชัยลักษมี 220px|thumb|พระวีรลักษมี/พระไทรยะลักษมี ศิลปะแบบประเพณีอินเดียในปัจจุบัน ณ เวงกเฏศวรมนเทียร - นารายณะติรุมาลา แขวงศรีกาลุลัม เขตศรีกาลุลัม รัฐอานธรประเทศ อินเดียภาคใต้ พระวีรลักษมี/พระไทรยะลักษมี  220px|thumb|พระวิทยาลักษมี ศิลปะแบบประเพณีอินเดียในปัจจุบัน ณ เวงกเฏศวรมนเทียร - นารายณะติรุมาลา แขวงศรีกาลุลัม เขตศรีกาลุลัม รัฐอานธรประเทศ อินเดียภาคใต้ พระวิทยาลักษมี 

 ภาคอื่น ๆ 
ในภาคทั้งแปดของอัฐลักษมีอาจมีภาคอื่น ๆ แตกต่างบ้างตามท้องที่ อาทิเช่น:
 ไอศวรรยลักษมี (ศิริสวัสดิ์แห่งลักษมี) : เทพีผู้ประทานพรให้, เป็นภาคเดียวแห่งพระลักษมีอาจประทับม้าเป็นอาสน์ มักถูกแทนที่ด้วยภาคพระวิทยาลักษมีในอัฐลักษมี