# เอ็ม101 ฮาวอิตเซอร์
M101A1 Howitzer (เดิมเรียกว่า M2A1) เป็นปืนใหญ่ที่พัฒนาและใช้งานโดยสหรัฐอเมริกา มันเป็นปืนครกเบาสนามมาตรฐานของสหรัฐในสงครามโลกครั้งที่สอง เริ่มผลิตในปี 1941 ได้รับชื่อเสียงอย่างรวดเร็วในด้านความแม่นยำและการระเบิดอันทรงพลัง M101A1ยิงกระสุนกึ่งระเบิดแรงสูงขนาด 105 mm (HE) และมีพิสัย 11,270 ทำให้เหมาะสำหรับการสนับสนุนทหารบก

คุณสมบัติทั้งหมดของอาวุธเหล่านี้ พร้อมกับการผลิตอย่างแพร่หลาย นำไปสู่การนำไปใช้ในหลายประเทศหลังสงคราม ประเภทของกระสุนยังกลายเป็นมาตรฐานสำหรับรุ่นต่อๆ มาของต่างประเทศอีกด้วย

ประวัติ
การพัฒนา
หลังสงครามโลกครั้งที่ 1 กรมสรรพาวุธทหารบกสหรัฐฯ ได้ศึกษาปืนครกขนาด 105 มม. ของเยอรมันที่ยึดมาได้หลายรุ่น และพัฒนาปืนครก M1920 ขนาด 105 มม. บน Carriage M1920 การออกแบบรถขนส่งแบบรางกล่อง (รถขนส่ง M1925E) และแบบทดสอบแบบแยกส่วนอีกสองแบบ (T1 และ T2) ก็ได้รับการพัฒนาเช่นกัน แต่การออกแบบทางแยกแบบเดิมพบว่าเหนือกว่าหลังการทดสอบ หลังจากได้รับการคัดเลือก ชิ้นส่วนดังกล่าวได้รับมาตรฐานในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2470 เป็นปืนครก M1 ขนาด 105 มม. บนรถขนส่ง M1 กองทัพบกมีความตั้งใจที่จะแทนที่ปืนครกขนาด 75 มม. ทั้งหมดในกองทหารปืนใหญ่ภาคสนามและแบบไม่แบ่งหน่วยเป็นหน่วย 105 มม. แต่ขาดการจัดสรรขัดขวางแนวคิดนี้ และในที่สุดก็บังคับให้ต้องละทิ้งโดยสมบูรณ์ในปี 2472 แผนจำกัดที่พัฒนาขึ้นในปี พ.ศ.2468 จินตนาการถึงการจัดเตรียมทหารใหม่สามกอง แต่ในปี พ.ศ. 2476 มีการผลิต M1 Howitzer เพียง 14 กระบอกเท่านั้น

M1 รุ่นดัดแปลงถูกทดลองในปี พ.ศ.2475 ซึ่งใช้กระสุนกึ่งตายตัวแทนกระสุนบรรจุแยก เนื่องจากการพัฒนานี้ต้องใช้บล็อกก้นที่แตกต่างกัน ชิ้นส่วนใหม่จึงถูกกำหนดให้เป็นปืนครก M2 ขนาด 105 มม. บนรถม้า M1 ผลิตขึ้น 48 ชิ้นในปี 1939 รถม้า M1 รุ่นดั้งเดิมได้รับการออกแบบสำหรับการลากจูงโดยใช้ม้ามากกว่ารถบรรทุก และรถม้ารุ่นใหม่ T5 (M2) ได้รับการพัฒนาในปี 1939 และทำให้เป็นมาตรฐานในเดือนกุมภาพันธ์ 1940 วงแหวนก้นของปืนครก M2 ได้รับการแก้ไขในเดือนมีนาคม พ.ศ.2483 ก่อนเริ่มการผลิตขนาดใหญ่ โดยสร้างปืนครก M2A1 ขนาด 105 มม. บนรถขนส่ง M2

อาวุธนั้นหนักสำหรับลำกล้อง แต่เป็นเพราะปืนถูกออกแบบมาให้มีความทนทาน ดังนั้นลำกล้องปืนและรถม้าจึงสามารถใช้ประโยชน์ได้อย่างดีเยี่ยมและยังคงใช้งานได้โดยไม่สึกหรอ

ระบบกำหนดตำแหน่งปืนใหญ่ของกองทัพสหรัฐฯ มีการเปลี่ยนแปลงในปี 1962 โดยกำหนดให้ปืนใหญ่ M2A1 ของปืนครก M101A1 ใหม่ ปืนยังคงประจำการในสงครามเกาหลีและเวียดนาม แม้ว่าปืนครก M102 รุ่นเดียวกันจะมีบทบาทเหมือนกันในการต่อสู้ แต่ก็ไม่เคยเข้ามาแทนที่ M101A1 อย่างสมบูรณ์ ปัจจุบัน M101A1 ได้ปลดประจำการแล้วโดยกองทัพสหรัฐฯ แม้ว่าจะยังคงให้บริการกับประเทศอื่นๆ อีกหลายประเทศก็ตาม เมื่อสิ้นสุดสงครามโลกครั้งที่สอง ปืนครกลากขนาด 105 มม. จำนวน 8,536 กระบอกได้ถูกสร้างขึ้น และการผลิตหลังสงครามยังคงดำเนินต่อโดย Rock Island Arsenal จนถึงปี 1953 ซึ่งสร้างเแล้ว 10,202 ครั้ง

 ใช้งานโดยไม่ใช่สหรัฐ 
กองกำลังแคนาดาใช้ M2A1 เป็น C2 Howitzer จนถึงปี 1997 เมื่อมีการดัดแปลงเพื่อยืดอายุการใช้งาน ตอนนี้ถูกกำหนดให้เป็น C3 การเปลี่ยนแปลงนี้รวมถึงลำกล้องปืนที่ยาวขึ้น เบรกปากกระบอกปืน ทางเดินเสริมแรง และการถอดแผ่นบังลมออก มันยังคงเป็นปืนครกขนาดเบามาตรฐานของหน่วยสำรองกองกำลังแคนาดา C3 ถูกใช้โดยหน่วยสำรองในอุทยานแห่งชาติกลาเซียร์ในบริติชโคลัมเบียเพื่อใช้ในการควบคุมหิมะถล่ม

ฝรั่งเศสและรัฐเวียดนามใช้ปืนครก M2A1 ในช่วงสงครามอินโดจีนครั้งที่หนึ่ง เช่นเดียวกับกองกำลังกองโจรเวียดมินห์ที่พวกเขาต่อสู้ด้วย ซึ่งได้รับอย่างน้อย 24 ลำจากสาธารณรัฐประชาชนจีน พร้อมกับชิ้นส่วนปืนใหญ่และครกของอเมริกาที่ยึดมาได้ก่อนหน้านี้ ที่ดำเนินการโดยกองกำลังชาตินิยมของจีน (กองทัพก๊กมินตั๋ง) และกองทหารสหรัฐที่ต่อสู้ในเกาหลี ปัจจุบัน ปืนครก M2A1 ที่ปรับปรุงแล้ว (ซึ่งบางคันถูกติดตั้งบนรถบรรทุกและใช้เป็นปืนใหญ่อัตตาจร) ยังคงถูกใช้งานโดยประชาชน กองทัพเวียดนาม (PAVN).

กองทัพฝรั่งเศสใช้ปืนครก M2 เรียกว่า HM2 ในสงครามแอลจีเรีย และระหว่างปฏิบัติการทาคอดในชาด ภายหลังฝรั่งเศสได้ส่งมอบกองปืนใหญ่ HM2 ให้กับกองทัพรวันดาในช่วงสงครามกลางเมืองรวันดาที่นำไปสู่การฆ่าล้างเผ่าพันธุ์รวันดา

 การใช้งานในปัจจุบัน 
นอกจากนี้ M101 ยังพบการใช้งานครั้งที่สองในสหรัฐอเมริกาในฐานะปืนควบคุมหิมะถล่ม ภายใต้การดูแลของ US Forest Service และความร่วมมือของ TACOM ของกองทัพสหรัฐฯ ในคณะกรรมการผู้ใช้ปืนใหญ่หิมะถล่มแห่งอเมริกาเหนือ (AAUNAC) M101 ถูกใช้โดยพื้นที่เล่นสกีหลายแห่งและหน่วยงานขนส่งของรัฐสำหรับงานควบคุมระยะไกล ภายใต้การกำหนดของ M2A2 กองพันที่ 2 กรมทหารปืนใหญ่ที่ 2 กองพลปืนใหญ่สนามที่ 428 ทำการแสดงความเคารพด้วยปืนใหญ่ 7 กระบอกพร้อมชื่อผู้รับเหรียญเกียรติยศ

ปืนครก M2/M101 จำนวนหนึ่งถูกใช้โดยสหพันธ์สาธารณรัฐสังคมนิยมยูโกสลาเวีย และโครเอเชียประมาณ 50 กระบอกเป็นมรดกตกทอดมาจากโครเอเชีย ซึ่ง 4 กระบอกยังคงใช้งานสำหรับการฝึกกับกองทัพโครเอเชีย

ปืนครก M2 ยังคงให้บริการอย่างจำกัดในเขตสำรองของกองทัพออสเตรเลีย แต่ถูกแทนที่ด้วยครกขนาด 81 มม. (3.2 นิ้ว) โดยเน้นที่การรักษาทักษะการยิงสนับสนุนทางอ้อม ในการประจำการ พวกเขาถูกแทนที่ด้วยปืนฮาเมล 105 มม. L119 และปืนครก M198 ขนาด 155 มม. (6.1 นิ้ว)

ปืนครก M2 จำนวน 2 กระบอก (1942) ยังคงถูกใช้ทำสดุดีที่ป้อม Kristiansten ในเมืองทรอนด์เฮม ประเทศนอร์เวย์ M101/M2 เป็นหนึ่งในสามปืนที่ได้รับการอนุมัติในกองทัพนอร์เวย์ และได้ลดขนาดลำกล้องลงเหลือ 75 มม. (3.0 นิ้ว) เพื่อจุดประสงค์นี้ ใช้สำหรับยิงสลุตที่ Rena และ Setermoen ด้วย
thumb|226x226px|นาวิกโยธินสหรัฐ ยิงปืนใหญ่ M101 Howitzer ขนาด 105 มม.
ปืนครก M101A1 จำนวน 5 กระบอกเป็นของสถาบันการทหารเวอร์จิเนีย และใช้สำหรับการเดินสวนสนาม และพิธีอื่นๆ

ปืนครก M101A1 จำนวน 2 กระบอกถูกใช้โดย Palmetto Battery ของ South Carolina Corps of Cadets ที่ The Citadel สำหรับการยิงระหว่างขบวนพาเหรด อย่างเป็นทางการ ปืนเหล่านี้ยังคงเป็นทรัพย์สินของกองทัพสหรัฐฯ

ปืนครก M101 หลายกระบอกยังคงใช้งานอยู่กับกองทัพฟิลิปปินส์ และมักใช้ในการต่อสู้กับกลุ่มกบฏในลูซอน วิซายัส และมินดาเนา มันยังถูกใช้ในการยิงต่อสู้กับกลุ่มติดอาวุธอิสลามระหว่างยุทธการที่มาราวี

 รุ่นต่างๆ 

 M1920 – ต้นแบบ

 M1925E – ต้นแบบ

 ต้นแบบ T2 ที่ได้มาตรฐานเป็น M1
 M2 (1934) – การเปลี่ยนแปลงเล็กน้อยเพื่อให้สามารถใช้เป็นกระสุนประเภทกึ่งตายตัวได้
 M2A1 (1940) – ดัดแปลงก้นแหวน
 M3 – ปืนครกน้ำหนักเบา ลำกล้องสั้นลง 27 นิ้ว (69 ซม.)
 thumb|226x226px|M101 Howitzer ใช้ในช่วง สงครามโลกครั้งที่2 สงครามเกาหลี และ เวียดนามต้นแบบ T8 (กำหนดมาตรฐานเป็น 105 มม. M4 Howitzer ในเดือนกันยายน พ.ศ. 2486) – รุ่นที่ติดตั้งกับยานพาหนะพร้อมก้นดัดแปลงและพื้นผิวหดตัวแบบทรงกระบอก
 M101 – การกำหนดหลังสงครามของ M2A1 บนรถขนส่ง M2A1
 M101A1 – การกำหนดหลังสงครามของ M2A1 บนรถขนส่ง M2A2
 ตัวแปรที่ทันสมัยของ M2A1 โดย Yugoimport SDPR ด้วยช่วงสูงสุด 18.1 กม. และ 8 รอบ/นาที
 C3 – C1 ของแคนาดา (M2A1) พร้อมลำกล้องยาว 33 ลำ

 กระสุน 

 กระสุนที่หาได้ 
ชนิดรุ่นน้ำหนักสุทธิ/น้ำหนักโพรเจ็คไทล์วัตถุระเบิดความเร็วกระสุนพิสัยกระสุนระเบิดแรงสูงHE M1 ShellTNT หรือ 50/50 amatol, 472 m/s11,160 mกระสุนระเบิดแรงสูงต่อต้านรถถัง (HE-AT)HE-AT M67 Shellเพนโตไลท์, 381 m/s7,854 mกระสุนควันควันHC BE M84 Shellซิงค์(II)คลอไรด์ (HC)472 m/s11,160 mกระสุนควันสีBE M84 ShellกระสุนควันผสมกระสุนควันWP M60 Shellฟอสฟอรัสขาว (WP), 472 m/s11,110 mกระสุนควันFS M60 Shellซัลเฟอร์ไตรออกไซด์ในกรดคลอโรซัลโฟนิก, กระสุนเคมีH M60 Shellแก๊สมัสตาร์ด, สำหรับฝึกกระสุาเปล่า M1 Shell472 m/s11,160 mเจาะเกราะDrill Cartridge M14 - -
thumb|ซีเอช-21ซี ชอว์นี กำลังขนส่ง M101 Howitzer ขนาด 105 มม.

 เจาะเกราะ 
กระสุน \ ระยะทาง0457 m914 m1828 mHEAT M67 Shell (meet angle 0°)การเจาะคอนกรีตHE M1 Shell (meet angle 0°)มีการใช้วิธีการวัดที่แตกต่างกันในประเทศ/ระยะเวลาที่แตกต่างกัน ดังนั้นการเปรียบเทียบโดยตรงจึงมักเป็นไปไม่ได้
บรรณานุกรม