# รายชื่อวัฒนธรรมยุคหินใหม่ของจีน
รายชื่อของวัฒนธรรมในช่วง ยุคหินใหม่ ของประเทศ จีน ที่นักโบราณคดีขุดพบ โดยเรียงตามลำดับเวลาจากต้นถึงท้ายสุด และแผนผังแสดงความสัมพันธ์ของวัฒนธรรมเหล่านี้ในเชิงระยะเวลาและเชิงภูมิศาสตร์
 
ทั้งนี้การจำกัดความของยุคหินใหม่ของจีนกำลังอยู่ระหว่างการทบทวน เนื่องจากการค้นพบเครื่องปั้นดินเผาในปี 2012 ที่มีอายุประมาณ 20,000 ปีก่อนคริสตกาล ซึ่งบ่งชี้ว่าคำจำกัดความของยุคหินใหม่จากตัวชี้วัดคือ เครื่องปั้นดินเผา เพียงอย่างเดียวไม่เพียงพอที่จะใช้กำหนดช่วงยุคหินใหม่ได้อีกต่อไป  การจำกัดความจะซับซ้อนขึ้นจากการกำหนดตัวชี้วัดใหม่ คือ ช่วงการเริ่มต้นการปลูกธัญพืชในจีน
 
 รายชื่อ 
 
ภาพช่วงระยะเวลา 
(ปีก่อนคริสตกาล)ชื่อภาษาไทยชื่อภาษาจีนชื่อภาษาอังกฤษชื่อและที่ตั้งในปัจจุบัน18000–7000วัฒนธรรมถ้ำเซียนเหริน
(ซากโบราณเตี้ยวถ่งหฺวัน)Xianren Cave culture(Paleolithic)อำเภอว่านเหนียน นครช่างเหรา มณฑลเจียงซี8500–7700วัฒนธรรมหนานจวงโถวNanzhuangtou cultureภูมิภาคแม่น้ำเหลือง มณฑลเหอเป่ย์ตอนใต้7500–6100วัฒนธรรมเผิงโถวชานPengtoushan cultureภูมิภาคตอนกลางของแม่น้ำแยงซี ทางตะวันตกเฉียงเหนือของมณฑลหูหนาน 75px7000–5000วัฒนธรรมเผย์หลี่กั่งPeiligang cultureที่ลุ่มหุบเขาแม่น้ำอี-ลั่ว ในมณฑลเหอหนาน6500–5500วัฒนธรรมโฮ่วหลี่Houli cultureมณฑลชานตง6200–5400วัฒนธรรมซิงหลงวาXinglongwa cultureระว่างเขตแดนมองโกเลียใน-มณฑลเหลียวหนิง6000–5000วัฒนธรรมคั่วหูเฉียวKuahuqiao cultureมณฑลเจ้อเจียง6000–5500วัฒนธรรมฉีชานCishan cultureมณฑลเหอเป่ย์ตอนใต้5800–5400วัฒนธรรมต้าตี้วานDadiwan cultureมณฑลกานซู่, มณฑลฉ่านซีทางตะวันตก5500–4800วัฒนธรรมซินเล่อ / 新乐文化Xinle cultureภูมิภาคตอนปลายแม่น้ำเหลียว บนคาบสมุทรเหลียวตง5400–4500วัฒนธรรมเจ้าเป่าโกว / 赵宝沟文化Zhaobaogou cultureที่ลุ่มหุบเขาแม่น้ำหลวน ในมองโกเลียใน, มณฑลเหอเป่ย์ตอนเหนือ5300–4100วัฒนธรรมเป่ย์ซินเหวินBeixin cultureชานตง 75px5000–4500 วัฒนธรรมเหอหมู่ตู้Hemudu cultureยฺหวีเหยาและโจวชาน ในมณฑลเจ้อเจียง5000–3000วัฒนธรรมต้าซีDaxi cultureภูมิภาคสามผา5000–3000วัฒนธรรมหม่าเจียปังMajiabang cultureพื้นที่รอบทะเลสาบไท่, อ่าวหางโจว 75px5000–3000วัฒนธรรมหย่างเฉาYangshao cultureมณฑลเหอหนาน, มณฑลฉ่านซี, มณฑลชานซี 75px4700–2900วัฒนธรรมหงชานHongshan cultureมองโกเลียใน, มณฑลเหลียวหนิง, มณฑลเหอเป่ย์ 75px4100–2600วัฒนธรรมต้าเวิ่นโข่วDawenkou cultureมณฑลชานตง, มณฑลอานฮุย, มณฑลเหอหนาน, และมณฑลเจียงซู3800–3300วัฒนธรรมซงเจ๋อSongze cultureพื้นที่รอบทะเลสาบไท่ 75px3400–2250วัฒนธรรมเหลียงจู่Liangzhu cultureปากแม่น้ำแยงซี 75px3100–2700วัฒนธรรมหม่าเจียเหยาMajiayao cultureภูมิภาคตอนต้นแม่น้ำเหลือง ในมณฑลกานซู่ มณฑลชิงไห่3100–2700วัฒนธรรมชูเจียหลิงQujialing cultureภูมิภาคตอนกลางแม่น้ำแยงซี ในมณฑลหูเป่ย์ มณฑลหูหนาน 75px3000–2000วัฒนธรรมหลงชานLongshan cultureภูมิภาคตอนกลางและตอนปลายแม่น้ำเหลือง2800–2000วัฒนธรรมเป่าตุน / 宝墩文化Baodun cultureที่ราบเฉิงตู2500–2000วัฒนธรรมฉือเจียเหอShijiahe cultureภูมิภาคตอนกลางแม่น้ำแยงซี ในหูเป่ย์1900–1500วัฒนธรรมเยว่ฉือYueshi cultureภูมิภาคตอนปลายแม่น้ำเหลืองในชานตง

 การแบ่งช่วงเวลาของวัฒนธรรม (โครงร่าง) 
thumb|330px|แผนที่แหล่งวัฒนธรรมในยุคหินใหม่ของจีน
thumb|330px|แผนที่ถูมิศาสตร์แสดงแหล่งวัฒนธรรมในยุคหินใหม่ช่วงกลางของจีน

แผนผังแสดงวัฒนธรรมต่าง ๆ ในยุคหินใหม่ของจีนจัดเรียงตามช่วงเวลาระหว่าง 8,500 ถึง 1,500 ปีก่อนคริสตกาลและแยกตามภูมิภาคของจีนจากเหนือจรดใต้ วัฒนธรรมยุคหินใหม่จัดแสดงในช่องที่ไม่มีเครื่องหมาย * และ วัฒนธรรมยุคสำริด (ตั้งแต่ 2,000 ปีก่อนคริสตกาล) จัดแสดงในช่องที่มีเครื่องหมาย * 

ความคิดเห็นทางวิชาการในเรื่องการแบ่งช่วงระยะเวลาของวัฒนธรรมเหล่านี้ มีความแตกต่างกันและยังไม่ได้ข้อสรุปที่แน่นอน ดังนั้นข้อมูลในแผนผังจึงเป็นข้อมูลเบื้องต้นเท่านั้น

ปี (ก่อนคริสตกาล)ภาคตะวันออกเฉียงเหนือของจีน(1)แม่น้ำหวงตอนบน(2)แม่น้ำหวงตอนกลาง(3)แม่น้ำหวงตอนล่าง(4)แม่น้ำแยงซีตอนล่าง(5)แม่น้ำแยงซีตอนกลาง(6)ที่ราบเสฉวน (7)จีนตะวันออกเฉียงใต้(8)จีนตะวันตกเฉียงใต้(9)8500  วัฒนธรรมหนานจวงโถว        8500–7700               8000                           7500                           7000     วัฒนธรรมเผิงโถวชาน        (including        Chengbeixi   6500 วัฒนธรรมต้าตี้วานวัฒนธรรมเผย์หลี่กั่งวัฒนธรรมโฮ่วหลี่ and Zaoshi) Zengpiyan วัฒนธรรมซิงหลงวาLaoguantaiวัฒนธรรมฉีชาน6500–5500 7000–5800 7000–5500 6200–5400= BaijiaJiahu      6000 6500–5000Lijiacun วัฒนธรรมคั่วหูเฉียว      6500–5000 6000–5000             5500            Beixin     วัฒนธรรมซินเล่อ  5300–4500     50005300–4800วัฒนธรรมหย่างเฉา เหอหมู่ตู้วัฒนธรรมต้าซี Dapenkeng           (Yangshao) (Hemudu)5000–3300 Fuguodun    5000–3000 5000–3400  5000–3000 4500วัฒนธรรมเจ้าเป่าโกว   วัฒนธรรมหม่าเจียปัง    4500–4000  วัฒนธรรมต้าเวิ่นโข่ว5000–4000       4300–2600วัฒนธรรมซงเจ๋อ    4000    4000–3000                      3500     วัฒนธรรมชูเจียหลิง   วัฒนธรรมหงชาน    3500–2600Yingpanshan  (Hongshan)วัฒนธรรมหม่าเจียเหยา  วัฒนธรรมเหลียงจู่ c. 3100?  3000(รวม Fuhe)3300–2700  3200–1800  Tanishan 3400–2300 Banshan* วัฒนธรรมหลงชาน  Shijiaheวัฒนธรรมเป่าตุนShixia  2700–2400(Longshan) * วัฒนธรรมหลงชาน 2500–20002800–2000Nianyuzhuan 2500 Machangเหอหนาน(Longshan)  Qinglongquan Qinglongquan  2400–2000 2800–2000ชานตง = (Hubei- HedangBaiyangcun *Qijia  2600–2000 Longshan) 3000–....2200–21002000*Xiajiadian2300–1800   2400–2000  Dalongtan2000–300 *Erlitou*Yueshi    2100–2000 *Siba1900–15001900–1500*Maqiao    1500 1950–1500XiaDynasty? 1800–1200*Chang Jiang(Sanxingdui)from 1500  
 
สำหรับโครงร่างของวัฒนธรรมยุคใหม่นี้จีนได้แบ่งออกเป็น 9 ภูมิภาคดังต่อไปนี้:

 ภาคตะวันออกเฉียงเหนือของจีน: มองโกเลียใน มณฑลเฮยหลงเจียง มณฑลจี๋หลิน และ มณฑลเหลียวหนิง
 จีนตะวันตกเฉียงเหนือ (แม่น้ำหวงตอนบน): มณฑลกานซู ชิงไห่ และ ทางตะวันตกของมณฑลฉ่านซี
 ทางตอนเหนือของจีน (แม่น้ำหวงตอนกลาง): มณฑลชานซี มณฑลเหอเป่ย ทางตะวันตกของมณฑลเหอหนาน และ ทางตะวันออกของมณฑลฉ่านซี
 ภาคตะวันออกของจีน (แม่น้ำหวงตอนล่าง): มณฑลซานตง มณฑลอานฮุย ทางตอนเหนือของมณฑลเจียงซู และ มณฑลเหอหนานทางตะวันออก
 ตะวันออก - ตะวันออกเฉียงใต้ของจีน (แม่น้ำแยงซีตอนล่าง): มณฑลเจ้อเจียง และส่วนใหญ่ของมณฑลเจียงซู
 ทางตอนใต้ของจีน (แม่น้ำแยงซีตอนกลาง): มณฑลหูเป่ย และ ทางตอนเหนือของมณฑลหูหนาน
 มณฑลเสฉวน และตอนบนของแม่น้ำแยงซี
 จีนตะวันออกเฉียงใต้: มณฑลฝูเจี้ยน มณฑลเจียงซี มณฑลกวางตุ้ง มณฑลกวางสี ทางตอนใต้ของมณฑลหูหนาน แม่น้ำแดงตอนล่าง ทางตอนเหนือของประเทศเวียดนาม และ เกาะไต้หวันของประเทศจีน
 จีนตะวันตกเฉียงใต้: มณฑลยูนนาน และ มณฑลกุ้ยโจว

  ดูเพิ่ม 

 ประวัติศาสตร์จีน

 สามราชาห้าจักรพรรดิ
 ราชวงศ์เซี่ย
 
 อ้างอิง 

 
 เอกสารประกอบ 
 

 

 

 

 

Liu, Li; Chen, Xingcan (eds). 2012. The archaeology of China: from the late paleolithic to the early bronze age. Cambridge University Press. 

Underhill, Anne P (ed). 2013. A companion to Chinese archaeology. Blackwell Publishing. 

 

 
chapter 7, Higham, Charles, 'East Asian Agriculture and Its Impact', p.234-264.
chapter 15, Higham, Charles, 'Complex Societies of East and Southeast Asia', p.552-594

แหล่งข้อมูลอื่น