# ผู้วินิจฉัย 12
ผู้วินิจฉัย 12  เป็นบทที่ 12 ของหนังสือผู้วินิจฉัยในพันธสัญญาเดิมหรือคัมภีร์ฮีบรู ตามธรรมเนียมของศาสนายูดาห์เชื่อว่าหนังสือผู้วินิจฉัยเขียนโดยผู้เผยพระวจนะซามูเอลTalmud, Baba Bathra 14b-15a)Gilad, Elon. Who Really Wrote the Biblical Books of Kings and the Prophets?  Haaretz, June 25, 2015. Summary: The paean to King Josiah and exalted descriptions of the ancient Israelite empires beg the thought that he and his scribes lie behind the Deuteronomistic History. แต่นักวิชาการสมัยใหม่มองว่าหนังสือผู้วินิจฉัยเป็นส่วนหนึ่งของประวัติศาสตร์สายเฉลยธรรมบัญญัติซึ่งครอบคลุมเรื่องราวตั้งแต่หนังสือเฉลยธรรมบัญญัติถึงหนังสือพงศ์กษัตริย์ฉบับที่ 2 เชื่อว่าเขียนโดย เขียนโดยผู้เขียนศาสนายาห์เวห์ผู้รักชาติและศรัทธาในสมัยของโยสิยาห์กษัตริย์ยูดาห์นักปฏิรูปในศตวรรษที่ 7 ก่อนคริสตกาล บทที่ 10 ของหนังสือผู้วินิจฉัยบันทึกถึงกิจกรรมของผู้วินิจฉัยเยฟธาห์, อิบซาน, เอโลน และอับโดน อยู่ในส่วนที่ประกอบด้วยวินิจฉัย 6:1 ถึง 16:31

 ต้นฉบับ 
บทนี้เดิมเขียนด้วยภาษาฮีบรู แบ่งออกเป็น 15 วรรค 

 พยานต้นฉบับ 
บางสำเนาต้นฉบับในยุคต้นที่มีข้อความของบทนี้เป็นภาษาฮีบรูมีลักษณะเป็นต้นฉบับเมโซเรติก (Masoretic Text) ได้แก่ ได้แก่ ฉบับไคโร (Codex Cairensis; ค.ศ. 895), ฉบับอะเลปโป (Aleppo Codex; ศตวรรษที่ 10) และฉบับเลนินกราด (Leningrad Codex; ค.ศ. 1008) 

สำเนาต้นฉบับโบราณที่หลงเหลืออยู่ของคำแปลเป็นภาษากรีกคอยนีที่รู้จักในชื่อเซปทัวจินต์ (ทำขึ้นในช่วงไม่กี่ศตวรรษสุดท้ายก่อนคริสตกาล) ได้แก่ ฉบับวาติกัน (Codex Vaticanus; B; B; ศตวรรษที่ 4) และฉบับอะเล็กซานเดรีย (Codex Alexandrinus; A; A; ศตวรรษที่ 5)

 วิเคราะห์ 
การศึกษาด้านภาษาศาสตร์โดยชิสโฮล์มเผยให้เห็นว่าเนื้อหาส่วนกลางของหนังสือผู้วินิจฉัย (ผู้วินิจฉัย 3:7–16:31) สามารถแบ่งได้เป็น 2 ช่วงตาม 6 คำสร้อยที่กล่าวว่าชาวอิสราเอลทำสิ่งชั่วในสายพระเนตรพระยาห์เวห์:

ช่วงที่ 1
 A 3:7 
คนอิสราเอลทำสิ่งชั่วในสายพระเนตรพระยาห์เวห์Judges 3:7 Hebrew Text Analysis. Biblehub
B 3:12 
และคนอิสราเอลทำสิ่งชั่วในสายพระเนตรพระยาห์เวห์อีก
B 4:1 
คนอิสราเอลก็ทำสิ่งชั่วในสายพระเนตรของพระยาห์เวห์อีก

ช่วงที่ 2
A 6:1 
แล้วคนอิสราเอลก็ทำสิ่งชั่วในสายพระเนตรของพระยาห์เวห์
B 10:6 
คนอิสราเอลก็ทำสิ่งชั่วในสายพระเนตรพระยาห์เวห์อีก
B 13:1 
คนอิสราเอลได้ทำสิ่งชั่วในสายพระเนตรพระยาห์เวห์อีก

นอกจากนี้จากหลักฐานทางภาษา คำกริยาที่ใช้อธิบายการที่พระเจ้าทรงตอบสนองต่อบาปของชาวอิสราเอลก็มีรูปแบบซ้ำ ๆ และสามารถจัดกลุ่มให้เข้ากับการแบ่งส่วนข้างต้น:

ช่วงที่ 1
3:8 , "ทรงขายพวกเขา," จากรากศัพท์ , makar
3:12 , "ทรงเสริมกำลัง" จากรากศัพท์ , khazaq
4:2 , "ทรงขายพวกเขา" จากรากศัพท์ , makar

ช่วงที่ 2
6:1 , "ทรงมอบพวกเขาไว้" จากรากศัพท์ , nathan
10:7 , "ทรงขายพวกเขาไว้" จากรากศัพท์ , makar
13:1 , "ทรงมอบพวกเขาไว้" จากรากศัพท์ , nathan

บทนี้เป็นเรื่องราวของเยฟธาห์ ซึ่งแบ่งได้เป็น 5 ตอน แต่ละตอนมีบทสนทนาระหว่างบุคคลที่แตกต่างกันดังต่อไปนี้:
+ ตอนในเรื่องเล่าของเยฟธาห์ ตอน  วรรค บทสนทนาระหว่าง  วรรคA.  10:6–16  อิสราเอลกับพระยาห์เวห์  10–15 B. ชาวอัมโมนเข้าคุกคาม 10:17–11:11 พวกผู้ใหญ่กับเยฟธาห์  5–11  C. 11:12–28  เยฟธาห์และกษัตริย์ชาวอัมโมน  12–28 B'. ชาวอัมโมนถูกปราบ 11:29–40  เยฟธาห์และบุตรหญิง 34–38A'. 12:1–7  เยฟธาห์และชาวเอฟราอิม  1–4a

 เยฟธาห์และคนเอฟราอิม (12:1–7) 
ส่วนนี้ประกอบด้วยตอนที่ 5 (ตอนสุดท้าย) ของเรื่องเล่าเกี่ยวกับเยฟธาห์ เรื่องราวมีลักษณะเช่นเดียวกับเรื่องราวของกิเดโอนในผู้วินิจฉัย 8:1–3 คือคนเอฟราอิมต่อว่าเยฟธาห์ที่พวกตนไม่ได้ถูกเรียกให้ร่วมในการรบ (เพื่อที่พวกตนจะได้ของริบด้วย) แต่ครั้งนี้จบลงด้วยสงครามกลางเมือง เมื่อเยฟธาห์รวมคนกิเลอาดเป็นหนึ่งเดียวและกลายเป็นฝ่ายได้เปรียบ คนกิเลอาดใช้การออกเสียงคำภาษาฮีบรูว่า  "ชิบโบเลท" ในการแยกแยะคนเอฟราอิม เพื่อจะสังหารคนเอฟราอิมได้

 อิบซาน (12:8–10) 
อิบซานได้ขึ้นเป็นผู้วินิจฉัยของอิสราเอลต่อจากเยฟธาห์เป็นเวลา 7 ปี ท่านมีบุตรชาย 30 คนและบุตรหญิง 30 คน เมื่อท่านเสียชีวิตได้ถูกฝังที่เมืองบ้านเกิดคือ "เบธเลเฮม" ซึ่งไม่มีการตามด้วยความว่า "ของเอฟราธาห์" หรือ "ของยูดาห์" จึงน่าจะเป็นเบธเลเฮมในอาณาเขตของเผ่าเศบูลุน (โยชูวา 19:15).Hirsch, Emil G.; Seligsohn, M. 

 เอโลน (12:11–12) 
เอโลนได้ขึ้นเป็นผู้วินิจฉัยคนที่ 10 ต่อจากอิบซาน มีบันทึกเกี่ยวกับเอโลนน้อยมาก ไม่มีประวัติใด ๆ ของท่านนอกจากว่าท่านมาจากเผ่าเศบูลุน เอโลนวินิจฉัยอิสราเอลเป็นเวลา 10 ปี เมื่อท่านเสียชีวิตได้ถูกฝังในอัยยาโลนในอาณาเขตของเผ่าเศบูลุนJastrow, Morris, Jr.; Mendelsohn, Charles J.; Barton, George A. 

 อับโดน (12:13–15) 
อับโดนบุตรฮิลเลลชาวปิราโธนแห่งเผ่าเอฟราอิมได้ขึ้นเป็นผู้วินิจฉัยถัดจากเอโลน อับโดนมีบุตรชาย 40 คนและหลานชาย 30 คน ท่านวินิจฉัยอิสราเอลเป็นเวลา 8 ปี ฟื้นฟูความสงบเรียบร้อยในพื้นที่ตอนกลางของอิสราเอลภายหลังสงครามกลางเมืองที่เกี่ยวข้องกับเยฟธาห์และคนกิเลอาดMcCurdy, J. Frederic.