# ลู่ ข่าย
ลู่ ข่าย (ค.ศ. 198 – ธันวาคม ค.ศ. 269 หรือมกราคม ค.ศ. 270) ชื่อรอง จิ้งเฟิง  เป็นขุนพลและขุนนางของรัฐง่อก๊กในยุคสามก๊กของจีน เกิดในตระกูลลก (陸 ลู่) ที่มีอิทธิพลในภูมิภาคง่อ (吳 อู๋) ในช่วงปลายยุคราชวงศ์ฮั่นตะวันออก  ลู่ ข่ายเริ่มรับราชการในช่วงต้นยุคสามก๊กโดยมีตำแหน่งเป็นนายอำเภอและภายหลังได้เป็นข้าราชการทหารของซุนกวนจักรพรรดิผู้ก่อตั้งรัฐง่อก๊ก  ในรัชสมัยของซุนเหลียง ลู่ ข่ายเข้าร่วมในบางยุทธการที่รบกับกลุ่มโจรและรัฐวุยก๊กที่เป็นรัฐอริของง่อก๊ก และได้เลื่อนยศเป็นขุนพล ตลอดรัชสมัยของซุนฮิวและช่วงต้นรัชสมัยของซุนโฮ ลู่ ข่ายยังคงมีอำนาจบัญชาการทหารจนกระทั่งเดือนกันยายนหรือตุลาคม ค.ศ. 266 เมื่อซุนโฮทรงแต่งตั้งลู่ ข่ายและบั้นเฮ็กเป็นอัครมหาเสนาบดีฝ่ายซ้ายและฝ่ายขวาของง่อก๊กตามลำดับ ลู่ ข่ายมีชื่อเสียงในเรื่องการพูดตรงไปตรงมา ลู่ ข่ายทูลทัดทานอย่างหนักแน่นต่อการตัดสินพระทัยของซุนโฮที่จะย้ายนครหลวงจากเกี๋ยนเงียบ (建業 เจี้ยนเย่; ปัจจุบันคือนครหนานจิง มณฑลเจียงซู) ไปยังบู๊เฉียง (武昌 อู่ชาง; ปัจจุบันคือนครเอ้อโจว มณฑลหูเป่ย์) ในปี ค.ศ. 265 พยายามทูลโน้มน้ามซุนโฮไม่ให้ไปทำศึกกับราชวงศ์จิ้นที่ขึ้นมาแทนที่รัฐวุยก๊กในปี ค.ศ. 266 และทูลตำหนิวิถีทางอันโหดเหี้ยมและสุรุ่ยสุร่ายของซุนโฮหลายครั้ง แม้ว่าซุนโฮทรงไม่พอพระทัยลู่ ข่ายอย่างมากที่ทูลตำหนิพระองค์อย่างเปิดเผย แต่พระองค์ก็ทรงยอมอดทนต่อลู่ ข่ายเพราะลู่ ข่ายดำรงตำแหน่งที่สำคัญและพระองค์ไม่ทรงต้องการเป็นปฏิปักษ์กับตระกูลลก หลังการเสียชีวิตของลู่ ข่าย ซุนโฮก็เนรเทศครอบครัวของลู่ ข่ายไปยังเมืองที่อยู่ห่างไกลทางใต้

 ภูมิหลังครอบครัว 
ลู่ ข่ายเป็นชาวอำเภออู๋ (吳縣 อู๋เซี่ยน) เมืองง่อกุ๋น (吳郡 อู๋จฺวิ้น) ซึ่งปัจจุบันอยู่ในนครซูโจว มณฑลเจียงซู ลู่ ข่ายมาจากตระกูลลก (陸 ลู่) เกิดในตระกูลลก (陸 ลู่) ที่เป็นหนึ่งในสี่ตระกูลทรงอิทธิพลที่สุดในเมืองง่อกุ๋น และยังเป็นหนึ่งในสี่ตระกูลทรงอิทธิพลที่สุดในภูมิภาคกังตั๋ง (江東 เจียงตง) หรือภูมิภาคง่อ (吳 อู๋) ในเวลานั้น ลู่ ข่ายยังเป็นญาติของลกซุน (陸遜 ลู่ ซฺวิ่น) อัครมหาเสนาบดีลำดับที่ 3 แห่งง่อก๊ก(陸凱字敬風，吳郡吳人，丞相遜族子也。) สามก๊กจี่ เล่มที่ 61.

 รับราชการกับซุนกวน 
ลู่ ข่ายเริ่มรับราชการในราวช่วงเวลาที่ซุนกวนก่อตั้งรัฐง่อก๊กในฐานะรัฐอิสระในปี ค.ศ. 222 ใกล้กับการเริ่มยุคสามก๊ก ลู่ ค่ายมีตำแหน่งแรกเป็นนายอำเภอของอำเภอหย่งซิง (永興縣 หย่งซิงเซี่ยน; ปัจจุบันคือเขตเซียวชาน นครหางโจว มณฑลเจ้อเจียง) และภายหลังไปเป็นนายอำเภอของอำเภอจูจี้ (诸暨縣 จูจี้เซี่ยน; ปัจจุบันคือนครจูจี้ มณฑลเจ้อเจียง) ก่อนที่จะได้รับตำแหน่งเป็นนายกองร้อยสถาปนายุทธ์ (เจี้ยนอู่ตูเว่ย์) และได้รับมอบหมายให้บัญชาการกองกำลัง(黃武初為永興、諸曁長，所在有治迹，拜建武都尉，領兵。) สามก๊กจี่ เล่มที่ 61. ในช่วงที่รับราชการทหาร ลู่ ข่ายมักอ่านหนังสือ มีความสนใจไท่เสฺวียนจิง (太玄經) และการทำนายดวงชะตาเป็นพิเศษ(雖統軍衆，手不釋書。好太玄，論演其意，以筮輒驗。) สามก๊กจี่ เล่มที่ 61.

ในช่วงศักราชชื่ออู (赤烏; ค.ศ. 238–251) ในรัชสมัยของซุนกวน ลู่ ข่ายได้รับการแต่งตั้งเป็นเจ้าเมือง (ไท่โฉ่ว) ของเมืองตานเอ่อร์ (儋耳郡 ตานเอ่อร์จฺวิ้น; อยู่บริเวณนครตานโจว มณฑลไหหลำในปัจจุบัน) ลู่ ข่ายนำทัพง่อก๊กเข้าโจมตีจูหยา (朱崖; ปัจจุบันคือนครไหโข่ว มณฑลไหหลำ) และยึดมาเป็นของง่อก๊กได้สำเร็จ จากความดีความชอบนี้ ลู่ ข่ายจึงได้เลื่อนขั้นจากนายกองร้อยมาเป็น "นายกองพันสถาปนายุทธ์"(เจี้ยนอู่เซี่ยวเว่ย์)(赤烏中，除儋耳太守，討朱崖，斬獲有功，遷為建武校尉。) สามก๊กจี่ เล่มที่ 61.

 รับราชการกับซุนเหลียง 
ในปี ค.ศ. 255 ในรัชสมัยของซุนเหลียงจักรพรรดิลำดับที่ 2 แห่งง่อก๊ก ลู่ ข่ายนำทัพง่อก๊กเข้าโจมตีกลุ่มโจรที่นำโดยเฉิน ปี้  ในเมืองเลงเหลง (零陵郡 หลิงหลิงจฺวิน; อยู่บริเวณนครหย่งโจว มณฑลหูหนานในปัจจุบัน) และกำจัดเฉิน ปี้และกลุ่มโจรได้สำเร็จ จากนั้นลู่ ข่ายจึงได้เลื่อนยศเป็นขุนพลรอง (เพียนเจียงจฺวิน) และได้รับการตั้งให้เป็นแม่ทัพของอำเภอปากิ๋ว (巴丘 ปาชิว; ปัจจุบันคือนครเยฺว่หยาง มณฑลหูหนาน) นอกจากนี้ยังได้รับการตั้งให้มีบรรดาศักดิ์ตูเซียงโหว  ต่อมาลู่ ข่ายได้รับการตั้งให้เป็นแม่ทัพฝ่ายขวาของบู๊เฉียง (武昌 อู่ชาง; ปัจจุบันคือนครเอ้อโจว มณฑลหูเป่ย์)(五鳳二年，討山賊陳毖於零陵，斬毖克捷，拜巴丘督、偏將軍，封都鄉侯，轉為武昌右部督。) สามก๊กจี่ เล่มที่ 61.

ในรัชสมัยของซุนเหลียง ลู่ ข่ายเข้าร่วมในการศึกที่รบกับวุยก๊กรัฐอริของง่อก๊กที่ฉิวฉุน (壽春 โช่วชุน; ปัจจุบันคืออำเภอโช่ว มณฑลอานฮุย) หลังกลับจากการรบที่ฉิวฉุน ลู่ ข่ายได้รับการเลื่อนขั้นเป็น "ขุนพลปราบวุย" (ต้างเว่ย์เจียงจฺวิน) และภายหลังเป็น "ขุนพลสงบแดนไกล" (ซุย-ยฺเหวียนเจียงจฺวิน).(與諸將共赴壽春，還，累遷盪魏、綏遠將軍。) สามก๊กจี่ เล่มที่ 61.

 รับราชการกับซุนฮิว 
หลังจากซุนฮิวขึ้นครองราชย์ในวันที่ 30 พฤศจิกายน ค.ศ. 258 พระองค์ทรงแต่งตั้งลู่ ข่ายเป็นขุนพลโจมตีภาคเหนือ (เจิงเป่ย์เจียงจฺวิน) และให้มีตำแหน่งในนามเป็นเจ้ามณฑลของมณฑลอิจิ๋ว (豫州 ยฺวี่โจว)(孫休即位，拜征北將軍，假節領豫州牧。) สามก๊กจี่ เล่มที่ 61. ซึ่งแท้จริงแล้วอยู่ในอาณาเขตของวุยก๊กที่เป็นรัฐอริของง่อก๊ก

 รับราชการกับซุนโฮ 
เมื่อซุนโฮขึ้นครองราชย์เป็นจักรพรรดิแห่งง่อก๊กในวันที่ 3 กันยายน ค.ศ. 264 หลังการสวรรคตของซุนฮิว พระองค์ทรงแต่งตั้งลู่ ข่ายให้มียศเป็นมหาขุนพลพิทักษ์ภาคตะวันตก (เจิ้นซีต้าเจียงจฺวิน) ตั้งให้มีตำแหน่งเจ้ามณฑลของมณฑลเกงจิ๋ว (荊州 จิงโจว) และมีรับสั่งให้ลู่ ข่ายไปประจำการอยู่ที่ปากิ๋ว (巴丘 ปาชิว; ปัจจุบันคือนครเยฺว่หยาง มณฑลหูหนาน) พระองค์ยังทรงเลื่อนบรรดาศักดิ์ให้ลู่ ข่ายจากเฮา (侯 โหว) ระดับตำบลให้ขึ้นเป็นเฮาระดับอำเภอในชื่อบรรดาศักดิ์ว่า "เฮาแห่งแกหิน" (เจียซิงโหว)(孫皓立，遷鎮西大將軍，都督巴丘，領荊州牧，進封嘉興侯。) สามก๊กจี่ เล่มที่ 61.

 ทูลทัดทานซุนโฮเรื่องการย้ายนครหลวง 
ปลายเดือนกันยายนหรือตุลาคม ค.ศ. 265 ซุนโฮทรงย้ายนครหลวงของง่อก๊กจากเกี๋ยนเงียบ (建業 เจี้ยนเย่; ปัจจุบันคือนครหนานจิง มณฑลเจียงซู)  ไปยังบู๊เฉียง (武昌 อู่ชาง; ปัจจุบันคือนครเอ้อโจว มณฑลหูเป่ย์)([甘露元年]九月，從西陵督步闡表，徙都武昌， ...) สามก๊กจี่ เล่มที่ 48. การตัดสินพระทัยย้ายนครหลวงของพระองค์กลายเป็นภาระหนักของราษฎรในมณฑลยังจิ๋ว (揚州 หยางโจว)  เพราะต้องเดือดร้อนอย่างมากในจัดหาเสบียงและทรัพยากรที่ใช้ในการย้ายถิ่นฐาน ในเวลาเดียวกันนั้น ความล้มเหลวของนโยบายจำนวนมากของราชสำนักง่อก๊กก็สร้างความยากลำบากให้ราษฎร ทำให้ราษฎรต้องเป็นอยู่อย่างยากจน(皓時徙都武昌，揚土百姓泝流供給，以為患苦，又政事多謬，黎元窮匱。) สามก๊กจี่ เล่มที่ 61. ในช่วงเวลานั้น ลู่ ข่ายเขียนฎีกาถวายซุนโฮเพื่อทูลทัดทานไม่ให้ย้ายนครหลวง และทูลแนะนำพระองค์ให้ปกครองด้วยความเมตตากรุณา

 ทูลห้ามซุนโฮไม่ให้โจมตีราชวงศ์จิ้น 
ในเดือนกุมภาพันธ์หรือมีนาคม ค.ศ. 266 ซุนโฮทรงส่งติง จง  เป็นทูตไปเจรจาสันติภาพกับราชวงศ์จิ้นซึ่งขึ้นมาทันที่วุยก๊กที่เป็นรัฐอริของง่อก๊กในวันที่ 4 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 266 หลังติง จงเดินทางกลับมาจากภารกิจ ก็ทูลโน้มน้าวซุนโฮให้เปิดฉากโจมตีเมืองอี้หยาง  (弋陽郡; อยู่บริเวณนครซินหยาง มณฑลเหอหนานในปัจจุบัน) ของราชวงศ์จิ้น เพราะเห็นว่าการป้องกันของราชวงศ์จิ้นนั้นเบาบาง เมื่อซุนโฮทรงเรียกประชุมขุนนางเพื่อหารือในเรื่องนี้(寶鼎元年正月，遣大鴻臚張儼、五官中郎將丁忠弔祭晉文帝。及還，儼道病死。忠說皓曰：「北方守戰之具不設，弋陽可襲而取。」皓訪羣臣， ...) สามก๊กจี่ เล่มที่ 48. ลู่ ข่ายให้ความเห็นว่า: 

หลิว จฺว่าน (ขุนพลง่อก๊กทูลโน้มน้าวซุนโฮให้ใช้โอกาสนี้เข้าโจมตี และทูลเสนอให้ส่งสายสืบไปประเมินสถานการณ์ในเมืองอี้หยางก่อน(車騎將軍劉纂曰：「天生五才，誰能去兵？譎詐相雄，有自來矣。若其有闕，庸可棄乎？宜遣閒諜，以觀其勢。」)  สามก๊กจี่ เล่มที่ 61. แม้ว่าซุนโฮทรงต้องการทำตามข้อเสนอของหลิว จฺว่าน แต่ในที่สุดพระองค์ก็ล้มเลิกความคิดนี้หลังทรงพิจารณาถึงการล่มสลายเมื่อเร็ว ๆ นี้ของจ๊กก๊กที่เป็นรัฐพันธมิตรของง่อก๊กในปี ค.ศ. 263(皓陰納纂言，且以蜀新平，故不行，然遂自絕。) สามก๊กจี่ เล่มที่ 48.(孫皓與晉平，使者丁忠自北還，說皓弋陽可襲，凱諫止，語在皓傳。) สามก๊กจี่ เล่มที่ 61.

 ในฐานะอัครมหาเสนาบดีซ้าย 
ประมาณเดือนกันยายนหรือตุลาคม ค.ศ. 266 ซุนโฮทรงแต่งตั้งลู่ ข่ายเป็นอัครมหาเสนาบดีซ้าย  左丞相 จั่วเฉิงเซี่ยง) และทรงแต่งตั้งบั้นเฮ็ก (萬彧 ว่าน ยฺวี่) เป็นอัครมหาเสนาบดีขวา (โย่วเฉิงเซี่ยง)([寶鼎元年]八月，所在言得大鼎，於是改年，大赦。以陸凱為左丞相，常侍萬彧為右丞相。) สามก๊กจี่' เล่มที่ 48.</ref><ref>(寶鼎元年，遷左丞相。) สามก๊กจี่' เล่มที่ 61.

เนื่องจากเป็นที่รู้กันว่าซุนโฮไม่โปรดการรับฟังคำติชมเกี่ยวกับพระองค์เอง เหล่าขุนนางจึงไม่กล้าทูลตำหนิพระองค์(皓性不好人視己，羣臣侍見，皆莫敢迕。) สามก๊กจี่ เล่มที่ 61. แต่ลู่ ข่ายทูลจักรพรรดิว่า "หากเจ้าแผ่นดินและขุนนางไม่เข้าใจกันและกัน เมื่อเกิดเหตุไม่คาดคิดเห็น ทุกคนก็จะไม่รู้ว่าต้องทำอะไร" ซุนโฮทรงรับฟังคำติชมจากลู่ ข่าย(凱說皓曰：「夫君臣無不相識之道，若卒有不虞，不知所赴。」皓聽凱自視。) สามก๊กจี่' เล่มที่ 61.</ref>

ในเวลานั้นซุนโฮทรงมีข้ารับใช้ชื่อเหอ ติ้ง  ซึ่งมีชื่อเสียงในเรื่องการประจบประแจงจักรพรรดิ  พูดจาไม่เกี่ยวกับเหล่าข้าราชการลับหลัง และให้การปฏิบัติที่ไม่เป็นธรรมกับเหล่าผู้ใกล้ชิดกับตน<ref>(時殿上列將何定佞巧便辟，貴幸任事， ...) สามก๊กจี่' เล่มที่ 61. ครั้งหนึ่งลู่ ข่ายเคยตำหนิเหอ ติ้งว่า: {{quote|"จงดูขุนนางเหล่านั้นที่ไม่รับใช้เจ้าแผ่นดินด้วยความภักดี และเป็นผํู้ก่อความวุ่นวายและการทุจริตในราชสำนัก พวกเหล่านั้นจะได้ตายดีหรือ เหตุใดท่านถึงใช้ถ้อยคำประจบสอพลอและถ้อยคำให้ร้าย และขัดขวางไม่ให้ฝ่าบาททอดพระเนตรและทรงสดับด้วยพระองค์เอง ท่านควรปรับปรุงตนเอง หาไม่แล้วเห็นว่าท่านจะพบกับหายนะอันไม่คาดคิด"(凱面責定曰：「卿見前後事主不忠，傾亂國政，寧有得以壽終者邪！何以專為佞邪，穢塵天聽？宜自改厲。不然，方見卿有不測之禍矣。」) สามก๊กจี่' เล่มที่ 61.</ref>}} เหอ ติ้งโกรธลู่ ข่ายมากจากเรื่องนี้ จึงคิดหาวิธีเอาคืนลู่ ข่าย แต่ลู่ ข่ายยังไม่คงไม่สะทกสะท้านและยังคงปฏิบัติหน้าที่อย่างเชี่ยวชาญและมีความยุติธรรม ลู่ ข่ายยังคงแสดงความจริงและความภักดีถวายซุนโฮโดยการทูลอย่างตรงไปตรงมากและไม่เลี่ยงคำพูดของตนเมื่อถวายคำแนะนำจักรพรรดิ <ref>(定大恨凱，思中傷之，凱終不以為意，乃心公家，義形於色，表疏皆指事不飾，忠懇內發。) สามก๊กจี่' เล่มที่ 61.

 วางแผนโค่นล้มซุนโฮ 
มีบันทึกหนึ่งระบุว่า ในช่วงเดือนมกราคมหรือกุมภาพันธ์ ค.ศ. 267 ลู่ ข่ายวางแผนร่วมกับเตงฮอง (丁奉 ติง เฟิ่ง) และติง กู้  หวังจะโค่นล้มซุนโฮในระหว่างพระองค์เสด็จเยี่ยมศาลบรรพชน และจะตั้งพระโอรสของซุนฮิวขึ้นครองราชย์แทน จากนั้นลู่ ข่ายจึงลอบสั่งให้ข้าราชการผู้หนึ่งไปทูลเสนอซุนโฮแนะนำให้เตงฮองให้นำทหารราชองครักษ์ 3,000 นายไปถวายการอารักขาซุนโฮที่ศาลบรรพชน แค่ซุนโฮทรงปฏิเสธข้อเสนอ และทรงเลือกหลิว ผิง  ให้เป็นคุมทหารราชองครักษ์แทน ลู่ ข่ายและคนอื่น ๆ จึงติดต่อหลิว ผิงและขอให้หลิว ผิงเข้าร่วมดำเนินแผนการ แม้ว่าหลิว ผิงปฏิเสธที่จะเข้าร่วม แต่หลิว ผิงก็ให้คำมั่นว่าตนไม่เปิดเผยความลับใด ๆ  เมื่อไร้ความช่วยเหลือจากหลิว ผิง แผนการก็ไม่สามารถดำเนินการได้ ในช่วงเวลาเดียวกันนั้น เฉิน เหมียว   ผู้เป็นโหรหลวงทูลเตือนซุนโฮว่ามีลางร้ายเกิดขึ้น (เช่นมีเมฆครึ้มแต่ไม่มีฝน ลมเปลี่ยนทิศทาง) ซุนโฮที่เชื่อถือโชคลางจึงทรงมีรับสั่งให้ทหารราชองครักษ์เฝ้าระวังมากเป็นพิเศษ(或曰寶鼎元年十二月，凱與大司馬丁奉、御史大夫丁固謀，因皓謁廟，欲廢皓立孫休子。時左將軍留平領兵先驅，故密語平，平拒而不許，誓以不泄，是以所圖不果。太史郎陳苗奏皓乆陰不雨，風氣迴逆，將有陰謀，皓深警懼云。) สามก๊กจี่ เล่มที่ 61.

อู๋ลู่  บันทึกว่าลู่ ข่ายสั่งให้ลู่ อี   บุตรชายของตนให้ลอบติดต่อหลิว ผิงเพื่อขอให้หลิว ผิงมาเข้าร่วมในแผนการ แต่ก่อนจะลู่ อีจะบอกหลิว ผิงได้ หลิว ผิงซึ่งไม่ถูกกันกับเตงฮองก็ยิ้มและบอกลู่ อีว่า "ข้าได้ยินว่ามีหมูป่าบุกเข้าไปในค่ายของเตงฮอง นั่นเป็นลางร้าย" ลู่ อีคิดว่าหลิว ผิงรู้เรื่องที่กำลังวางแผนนี้แล้ว จึงรู้สึกกลัวและไม่กล้าพูดอะไรเกี่ยวกับแผนการนี้(吳錄曰：舊拜廟，選兼大將軍領三千兵為衞，凱欲因此兵圖之，令選曹白用丁奉。皓偶不欲，曰：「更選。」凱令執據，雖蹔兼，然宜得其人。皓曰：「用留平。」凱令其子禕謀語平。平素與丁奉有隙，禕未及得宣凱旨，平語禕曰：「聞野豬入丁奉營，此凶徵也。」有喜色。禕乃不敢言，還，因具啟凱，故輟止。) อรรถาธิบายจากอู๋ลู่ใน สามก๊กจี่ เล่มที่ 61.

 เสียชีวิต 
เมื่อลู่ ข่ายป่วยหนักในปี ค.ศ. 269 ซุนโฮทรงส่งตังเตียว (ต่ง เฉา) ผู้เป็นหัวหน้าสำนักราชเลขาธิการไปเยี่ยมลู่ ข่ายและฟังคำสั่งเสีย(建衡元年，疾病，皓遣中書令董朝問所欲言， ...) สามก๊กจี่ เล่มที่ 61. ลู่ ข่ายพูดว่า: 

ลู่ ข่ายเสียชีวิตในช่วงระหว่างวันที่ 11 ธันวาคม ค.ศ. 269 และ 8 มกราคม ค.ศ. 270 ขณะมีอายุ 72 ปี (ตามการนับอายุแบบเอเชียตะวันออก)(遂卒，時年七十二。) สามก๊กจี่ เล่มที่ 61.

 ครอบครัว 
บุตรชายของลู่ ข่ายคือลู่ อี (陸禕) รับราชการกับรัฐง่อก๊กเช่นเดียวกับบิดา โดยเริ่มรับราชการในตำแหน่งเจ้าพนักงานสำนักประตูเหลือง (黃門侍郎 หฺวางเหมินชื่อหลาง)  ก่อนจะเข้าร่วมในทัพง่อก๊กและไต่เต้าจนขึ้นมามีตำแหน่งขุนพลรอง (偏將軍 เพียนเจียงจฺวิน) หลังการเสียชีวิตของบิดา ลู่ อีได้รับราชการในพระราชวังหลวง โดยได้เป็นข้าราชบริพารของรัชทายาท(子禕，初為黃門侍郎，出領部曲，拜偏將軍。凱亡後，入為太子中庶子。) สามก๊กจี่ เล่มที่ 61.

 งานเขียนของลู่ ข่าย