# ตำรวจแห่งชาติอาเซียน
ตำรวจแห่งชาติอาเซียน  หรือ ตำรวจอาเซียน เป็นหน่วยงานบังคับใช้กฎหมายของสมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (ASEAN) ก่อตั้งขึ้นเมื่อเดือนตุลาคม พ.ศ. 2524 ในรูปแบบการประชุม ปัจจุบันมีสำนักงานเลขาธิการตำรวจอาเซียนอยู่ที่กัวลาลัมเปอร์ ประเทศมาเลเซีย 

ตำรวจอาเซียน มีวัตถุประสงค์เพื่อเสริมสร้างความเป็นมืออาชีพของตำรวจ เสริมสร้างความร่วมมือในระดับภูมิภาคที่เข้มแข็งยิ่งขึ้นในด้านของตำรวจ ส่งเสริมมิตรภาพที่ยั่งยืนระหว่างเจ้าหน้าที่ตำรวจของประเทศสมาชิก

 ประวัติ 

 การก่อตั้งตำรวจอาเซียน 
ตำรวจอาเซียนมีจุดเริ่มต้นมาจากการประชุมหัวหน้าตำรวจอาเซียนครั้งแรกระหว่างวันที่ 21-24 ตุลาคม พ.ศ. 2524 ณ กรุงมะนิลา ประเทศฟิลิปปินส์ โดยมีประเทศร่วมประชุมและก่อตั้ง 5 ประเทศ ได้แก่ มาเลเซีย สิงคโปร์ อินโดนีเซีย ฟิลิปปินส์ และไทย ต่อมาในปี พ.ศ. 2526 ได้มีการรับรองแบบตราของตำรวจอาเซียนในการประชุมที่เมืองจาการ์ตา ประเทศอินโดนีเซีย

กองกำลังตำรวจบรูไนได้เข้าร่วมเป็นสมาชิกกับตำรวจอาเซียนพร้อมทั้งเข้าร่วมการประชุมที่เมืองกัวลาลัมเปอร์ ประเทศมาเลเซียในปี พ.ศ. 2527 ตำรวจเวียดนามเข้าร่วมตำรวจอาเซียนในปี พ.ศ. 2539 ในการประชุมที่เมืองกัวลาลัมเปอร์ ประเทศมาเลเซีย ตำรวจลาวและพม่าเข้าร่วมตำรวจอาเซียนในปี พ.ศ. 2541 ณ การประชุมที่ประเทศบรูไน และตำรวจกัมพูชาเข้าร่วมเป็นชาติสุดท้ายในการประชุม ณ เมืองย่างกุ้ง ประเทศพม่าในปี พ.ศ. 2543

 ก่อตั้งสำนักเลขาธิการ 
ระหว่างการประชุมหัวหน้าตำรวจอาเซียน ณ เมืองบาหลี ประเทศอินโดนีเซียในปี พ.ศ. 2548  ได้มีการจัดตั้งคณะทำงานเพื่อพิจารณาความเป็นไปได้ในการจัดตั้งสำนักเลขาธิการถาวรของตำรวจอาเซียน และมีมติของสำนักเลขาธิการอาเซียนเป็นเอกฉันท์ในปี พ.ศ. 2551 ในสมัยประชุมที่ประเทศบรูไน เลือกกรุงกัวลาลัมเปอร์ ประเทศมาเลเซีย เป็นที่ตั้งของสำนักเลขาธิการถาวรของตำรวจอาเซียน และมีการรับรองข้อกำหนดการดำเนินงาน (Terms of Reference: TOR) การจัดตั้งสำนักเลขาธิการตำรวจอาเซียนในการประชุมเมื่อปี พ.ศ. 2552 ณ เมืองฮานอย ประเทศเวียดนาม

สำนักเลขาธิการตำรวจอาเซียน เปิดดำเนินการอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2553

 สมาชิกและผู้สังเกตการณ์ 

 รัฐสมาชิก 
หน่วยงานสมาชิกของตำรวจอาเซียน คือ หน่วยงานตำรวจของชาติสมาชิกสมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ทั้ง 10 ประเทศ ประกอบไปด้วย

  :
  ตำรวจแห่งชาติกัมพูชา (พ.ศ. 2543)
  :
  สำนักงานตำรวจแห่งชาติ (ชาติก่อตั้ง พ.ศ. 2524)
  :
  กองกำลังตำรวจบรูไน (พ.ศ. 2527)
  :
  กองกำลังตำรวจพม่า (พ.ศ. 2541)
  :
  ตำรวจแห่งชาติฟิลิปปินส์ (ชาติก่อตั้ง พ.ศ. 2524)
  :
  ตำรวจแห่งชาติมาเลเซีย (ชาติก่อตั้ง พ.ศ. 2524)
  :
  กระทรวงป้องกันความสงบ (พ.ศ. 2541)
  :
  กองกำลังความมั่นคงสาธารณะประชาชนเวียดนาม (พ.ศ. 2539)
  :
  กองกำลังตำรวจสิงคโปร์ (ชาติก่อตั้ง พ.ศ. 2524)
  :
  ตำรวจแห่งชาติอินโดนีเซีย (ชาติก่อตั้ง พ.ศ. 2524)

 ผู้สังเกตการณ์ 
รัฐและองค์การผู้สังเกตการณ์ของตำรวจอาเซียน ประกอบไปด้วย

  : 
 กองกำลังตำรวจฟิจิ (การประชุมครั้งที่ 36)
  :
 ตำรวจแห่งชาติติมอร์-เลสเต (การประชุมครั้งที่ 34)
 สมาคมหัวหน้าตำรวจนานาชาติ (การรประชุมครั้งที่ 36)
 คณะกรรมการกาชาดระหว่างประเทศ (การประชุมครั้งที่ 35)
  :
 สำนักงานสอบสวนกลาง (การประชุมครั้งที่ 37)
 ตำรวจคณะมนตรีความร่วมมือรัฐอ่าวอาหรับ (GCC-POL) (การประชุมครั้งที่ 39)
  :
 ตำรวจม้าแคนาดา (การประชุมครั้งที่ 39)
  : 
 กระทรวงมหาดไทยฝรั่งเศส (การประชุมครั้งที่ 39)
  :
 ตำรวจสหพันธ์อาร์เจนตินา  (การประชุมครั้งที่ 40)
  : 
 ตำรวจบังกลาเทศ (การประชุมครั้งที่ 40)
  :
 อิตาลี (การประชุมครั้งที่ 40)
  :
 กระทรวงมหาดไทยสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ (การประชุมครั้งที่ 40)

 กิจกรรมและปฏิบัติการร่วม 

 การประชุม 

การประชุมหัวหน้าตำรวจอาเซียนจะจัดขึ้นหมุนเวียนเป็นประจำทุกปีระหว่างประเทศสมาชิก โดยแต่ละประเทศสมาชิกจะส่งหัวหน้าตำรวจระดับสูงของชาติตนเข้าร่วมประชุมเพื่อหารือกันในประเด็นความมั่นคงและอาชญากรรมข้ามชาติร่วมกัน 

 คณะกรรมการบริหารตำรวจอาเซียน 
คณะกรรมการบริหารจะประกอบด้วยรองหัวหน้าคณะผู้แทนที่เข้าร่วมการประชุมใหญ่ประจำปี คณะกรรมการบริหารจะประชุมกันเป็นประจำทุกปีก่อนการประชุมใหญ่ ผู้อำนวยการบริหารของสำนักเลขาธิการตำรวจอาเซียนจะนำเสนอรายงานกิจกรรมต่าง ๆ ของตน รวมถึงประเด็นอื่น ๆ เกี่ยวกับผลการดำเนินงานทางการเงิน การจัดซื้อจัดจ้าง การบริการ และการควบคุมและการจัดการสัญญา ต่อคณะกรรมการบริหาร คณะกรรมการบริหารจะจัดทำรายงานสรุปกิจกรรมของสำนักเลขาธิการต่อหัวหน้าคณะผู้แทนในการประชุมและในการประชุมใหญ่

 เอกสารเผยแพร่ 
ตำรวจอาเซียนได้เผยแพร่เอกสารเผยแพร่ชื่อว่า ASEANAPOL Bulletin ซึ่งจัดทำและเผยแพร่โดยสำนักเลขาธิการตำรวจอาเซียนซึ่งตั้งอยู่ในมาเลเซีย

 เครือข่ายนิติวิทยาศาสตร์ตำรวจอาเซียน 
เครือข่ายนิติวิทยาศาสตร์ตำรวจอาเซียนได้รับการเสนอให้จัดตั้งในการประชุมหัวหน้าตำรวจอาเซียนครั้งที่ 33 ณ เมืองพัทยา ประเทศไทย โดยที่ประชุมได้มีมติให้ประเทศไทยโดยสำนักงานตำรวจแห่งชาติเป็นเจ้าภาพในการประชุมคณะทำงาน และประชุม "คณะทำงานนิติวิทยาศาสตร์อาเซียน ครั้งที่ 1” (1st ASEANAPOL Working Group meeting on the Need) ณ โรงแรมแมนดาริน กรุงเทพมหานคร เมื่อวันที่ 26-27 มีนาคม พ.ศ. 2557 และมีการสร้าง “เครือข่ายนิติวิทยาศาสตร์ตำรวจอาเซียน” (ASEAN Police Forensic Science Network: APFSN) และมีมติรับรองในการประชุมหัวหน้าตำรวจอาเซียนครั้งที่ 34 ณ กรุงมะนิลา ประเทศฟิลิปปินส์

 ระบบศูนย์ข้อมูลตำรวจอาเซียน 
ระบบศูนย์ข้อมูลตำรวจอาเซียน (Electronic-ASEANAPOL Database System (e-ADS) เป็นระบบสำหรับแลกเปลี่ยนข้อมูลกันระหว่างหน่วยงานตำรวจที่มีความปลอดภัยสูง ซึ่งรุ่นแรกเริ่มใช้งานมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2549 และได้พัฒนาเพื่อยกระดับและเพิ่มประสิทธิภาพและใช้ชื่อว่า e-ADS 2.0 ในรุ่นต่อมา พัฒนาโดยบริษัท ST Electronics ซึ่งมีประสิทธิภาพสูงกว่ารุ่นแรก และมีเมนูใช้งานที่เพิ่มขึ้นสำหรับการสืบค้นและประสานงานระหว่างกันในการป้องกันและแก้ไขปัญหาอาชญากรรม ยาเสพติด การก่อการร้าย และอาชญากรรมไซเบอร์

 สำนักเลขาธิการตำรวจอาเซียน 
สำนักเลขาธิการตำรวจอาเซียน (ASEANAPOL Secretariat) มีที่ตั้งสำนักงานใหญ่อยู่ที่กรุงกัวลาลัมเปอร์ ประเทศมาเลเซีย บริหารงานโดยผู้แทนจากประเทศสมาชิกหมุนเวียนกันมาปฏิบัติหน้าที่ ประกอบไปด้วย ผู้อำนวยการบริหาร 1 ตำแหน่ง มีวาระคราวละ 2 ปี และผู้อำนวยการ 2 ตำแหน่ง มีวาระคราวละ 3 ปี โดยสำนักเลขาธิการตำรวจอาเซียนเริ่มดำเนินงานอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2553

 กรรมการสำนักเลขาธิการตำรวจอาเซียน 
กรรมการสำนักเลขาธิการตำรวจอาเซียนจะได้รับการแต่งตั้งในการประชุมหัวหน้าตำรวจอาเซียน โดยไการเสนอชื่อแบบหมุนเวียนตามลำดับตัวอักษร มีวาระการดำรงตำแหน่ง 2 ปี ผู้อำนวยการบริหารสำนักเลขาธิการจะต้องเป็นข้าราชการตำรวจอาวุโสตั้งแต่ระดับพลตำรวจจัตวาขึ้นไปหรือเทียบเท่า ผู้อำนวยการบริหารจะได้รับความช่วยเหลือจากผู้อำนวยการฝ่ายกิจการตำรวจ และผู้อำนวยการฝ่ายแผนและโครงการ ซึ่งจะเป็นเจ้าหน้าที่ตำรวจอาวุโสที่มียศพันตำรวจเอกขึ้นไปหรือเทียบเท่า

 การประชุมหัวหน้าตำรวจอาเซียน 
การประชุมหัวหน้าตำรวจอาเซียน (ASEANAPOL Conference) เป็นกิจกรรมการประชุมในกิจการตำรวจของประเทศสมาชิกอาเซียน เริ่มขึ้นครั้งแรกในปี พ.ศ. 2524 ณ กรุงมะนิลา ประเทศฟิลิปปินส์ 

การประชุมดังกล่าวจัดขึ้นในระดับพหุภาคี และประเทศซึ่งเป็นผู้สังเกตการณ์ของตำรวจอาเซียน และประเทศคู่เจรจาของอาเซียน เพื่อให้ประเทศสมาชิกได้หารือเกี่ยวกับการร่วมมือป้องกันอาชญากรรมข้ามชาติต่าง ๆ ทั้งการแลกเปลี่ยนข้อมูล วิธีการ และขั้นตอนปฏิบัติ

 โครงสร้างการประชุม 
การประชุมหัวหน้าตำรวจอาเซียน แบ่งออกเป็นหลายส่วน ได้แก่

 การประชุมระดับระหว่างหัวหน้าคณะหัวหน้าตำรวจอาเซียน
 การประชุมระดับระหว่างหัวหน้าคณะหัวหน้าตำรวจอาเซียน และหัวหน้าตำรวจประเทศคู่เจรจากับอาเซียน (จีน, เกาหลีใต้, ญี่ปุ่น, ออสเตรเลีย และนิวซีแลนด์)
 การประชุมกลุ่มย่อย เอ - ซี (Commission A - C) ในประเด็นต่าง ๆ ดังนี้
 กลุ่มย่อยเอ ในประเด็นปัญหาอาชญากรรมหลักส่วนของยาเสพติด การก่อการร้าย การค้าอาวุธผิดกฎหมาย การค้ามนุษย์ และอาชญากรรมทางทะเล
 กล่มย่อยบี ในประเด็นปัญหาอาชญากรรมทางเศรษฐกิจ เกี่ยวกับธนาคาร อาชญากรรมทางคอมพิวเตอร์ การปลอมแปลงบัตรเครดิต หนังสือเดินทาง และการฉ้อโกงระหว่างประเทศ
 กลุ่มย่อยซี ในประเด็นการดำเนินงานด้านเครือข่ายอื่น ๆ เช่น ระบบศูนย์ข้อมูลตำรวจอาเซียน ความร่วมมือระหว่างประเทศในทางอาญา การแลกเปลี่ยนบุคลากรตำรวจ และการออกแถลงการร่วม
 การประชุมคณะทำงานต่าง ๆ
 กิจกรรมร่วมกันเพื่อเสริมสร้างความสัมพันธ์ เช่น การแข่งขันยิงปืน กีฬากอล์ฟ

 ประเทศเจ้าภาพ 
การประชุมหัวหน้าตำรวจอาเซียน ประกอบไปด้วยประเทศเจ้าภาพ ดังนี้
ระหว่างวันที่ค.ศ. (พ.ศ.)เมืองประเทศหมายเหตุ121 - 23 ตุลาคม1981 (2524)มะนิลา ฟิลิปปินส์218 - 20 มิถุนายน1982 (2525)พัทยา ไทย316 - 19 พฤศจิกายน1983 (2526)จาการ์ตา อินโดนีเซีย421 - 24 พฤศจิกายน1984 (2527)กัวลาลัมเปอร์ มาเลเซีย57 - 9 พฤศจิกายน1985 (2528)สิงคโปร์ สิงคโปร์611 - 13 พฤศจิกายน1986 (2529)บันดาร์เซอรีเบอกาวัน บรูไน711 - 18 กันยายน1987 (2530)มะนิลา ฟิลิปปินส์814 - 16 พฤศจิกายน1988 (2531)เชียงใหม่ ไทย91 - 6 พฤศจิกายน1989 (2532)บาหลี อินโดนีเซีย1025 - 28 กรกฎาคม1990 (2533)กัวลาลัมเปอร์ กัมพูชา115 - 9 พฤษภาคม1991 (2534)สิงคโปร์ สิงคโปร์123 - 5 สิงหาคม1992 (2535)บรูไน บรูไน1319 - 21 เมษายน1993 (2536)มะนิลา ฟิลิปปินส์141 - 5 พฤษภาคม1994 (2537)ภูเก็ต ไทย1521 - 25 พฤษภาคม1995 (2538)จาการ์ตา อินโดนีเซีย1626 - 30 พฤษภาคม1996 (2539)กัวลาลัมเปอร์ มาเลเซีย171 - 5 มิถุนายน1997 (2540)สิงคโปร์ สิงคโปร์1824 - 27 พฤษภาคม1998 (2541)บรูไน บรูไน1926 - 28 เมษายน1999 (2542)ฮานอย เวียดนาม208 - 10 พฤษภาคม2000 (2543)ย่างกุ้ง พม่า2123 - 25 พฤษภาคม2001 (2544)เวียงจันทน์ ลาว2228 - 30 พฤษภาคม2002 (2545)พนมเปญ กัมพูชา238 - 12 กันยายน2003 (2546)มะนิลา ฟิลิปปินส์247 - 11 มิถุนายน2004 (2547)เชียงใหม่ ไทย2516 - 20 พฤษภาคม2005 (2548)บาหลี อินโดนีเซีย2622 - 26 พฤษภาคม2006 (2549)กัวลาลัมเปอร์ มาเลเซีย272 - 7 มิถุนายน2007 (2550)สิงคโปร์ สิงคโปร์2825 - 29 พฤษภาคม2008 (2551)บันดาร์เซอรีเบอกาวัน บรูไน2912 - 16 พฤษภาคม2009 (2552)ฮานอย เวียดนาม3024 - 28 พฤษภาคม2010 (2553)พนมเปญ กัมพูชา3131 พฤษภาคม - 2 มิถุนายน2011 (2554)เวียงจันทน์ ลาว3222 - 24 พฤษภาคม2012 (2555)เนปยีดอ พม่า3321 - 23 กุมภาพันธ์2013 (2556)พัทยา, ชลบุรี ไทย3412 - 16 พฤษภาคม2014 (2557)มะนิลา ฟิลิปปินส์353 - 7 สิงหาคม2015 (2558)จาการ์ตา อินโดนีเซีย3624 - 29 กรกฎาคม2016 (2559)กัวลาลัมเปอร์ มาเลเซีย3712 - 14 กันยายน2017 (2560)สิงค์โปร์ สิงคโปร์383 - 5 กันยายน2018 (2561)บรูไน บรูไน3914 - 16 กันยายน2019 (2562)ฮานอย เวียดนาม401 - 5 มีนาคม2022 (2565)พนมเปญ กัมพูชา 4116 - 20 ตุลาคม2023 (2566)เวียงจันทน์ ลาว 422024 (2567) พม่า