# เจ้าชายเตวิตา อูงา
เจ้าชายเตวิตา อูงา มกุฎราชกุมาร  (1824 – 18 ธันวาคม 1879) เป็นมกุฎราชกุมารและนายกรัฐมนตรีพระองค์แรกของตองงา

 พระชนม์ชีพ 
พระองค์ประสูติประมาณปี 1824 โดยเป็นพระราชโอรสของตูอิฮาอะไปเตาฟาอะเฮาและหนึ่งในพระชายารองของพระองค์คือกาโลไลเน ฟูซีมาตาลีลีจากตระกูลฟูซีตัว ในเวลาต่อมาพระบิดาของพระองค์จะเป็นพระมหากษัตริย์พระองค์แรกของตองงา

เมื่อวันที่ 7 สิงหาคม 1831 พระบิดาของพระองค์เข้ารีตนับถือคริสต์ศาสนา พร้อม ๆ กับพระโอรส ดังนั้นเจ้าชายจึงได้รับพระนามว่า เตวิตา หรือ ดาวิด ซึ่งมีที่มาจากกษัตริย์ดาวิด ต่อมาเมื่อพระบิดาอภิเษกสมรสกับซาโลเต ลูเปเปาอูตามธรรมเนียมคริสต์ พระบิดาของพระองค์จึงละทิ้งพระชายารองของพระองค์ทั้งหมด พร้อมทั้งประกาศให้พระราชบุตรที่ประสูติแต่พระชายาเหล่านั้นเป็นพระราชบุตรนอกกฎหมาย อันรวมถึงเจ้าชายอูงาด้วย หลังจากที่พระบิดาของพระองค์เสด็จประทับที่โตงาตาปู พระองค์ได้รับการแต่งตั้งจากพระบิดาให้เป็นรักษาการผู้ว่าการเขตวาวาอู ในเดือนกรกฎาคม 1865 จูเลียส เบรนช์ลีย์ นักสำรวจชาวอังกฤษได้เยี่ยมชมวาวาอูเป็นเวลาห้าวันและได้พบผู้ว่าการอูงา ซึ่งเขาได้อธิบายว่า
ผู้ว่าการเป็นชายร่างสูงและสง่า แม้ว่าพระองค์จะสูญเสียตาไปหนึ่งข้าง ซึ่งอาจเป็นผลมาจากอุบัติเหตุหรือการบาดเจ็บในสงคราม พระองค์ทรงขาดพระองคุลีไปจำนวนสองนิ้ว จากการที่ตัดออกเพื่อเป็นเครื่องบรรณาการตามประเพณีของเกาะแห่งนี้แด่ญาติที่เสียชีวิต เจ้าชายดาวิดทรงมีชื่อเสียงในฐานะนักรบที่ยิ่งใหญ่และมิตรแห่งอารยธรรม พระองค์ตรัสภาษาอังกฤษได้เล็กน้อย หากไม่มีมิชชันนารีอยู่ใกล้ ข้าพเจ้าพบพระองค์สวมตาปา ซึ่งจะเปลี่ยนทุก ๆ สามวัน และคลุมทั่วทั้งพระองค์ ยกเว้นพระเพลาและพระบาท พระองค์ทรงมีเตียงและเฟอร์นิเจอร์เก่าแบบยุโรป ธงประจำพระองค์เหมือนกับของพระบิดา คือมี พื้นสีแดงและกางเขนสีเดียวกันบนพื้นชาวที่มุมธงด้านบน

การสิ้นพระชนม์ของเจ้าชายวูนา ตากีตากีมาโลฮี พระโอรสในสมเด็จพระราชินีซาโลเต ลูเปเปาอู ในปี 1862 ส่งผลให้พระเจ้าจอร์จ ตูโปอูที่ 1 ไม่มีรัชทายาทสืบบัลลังก์ ดังนั้นจึงมีการทำให้เจ้าชายอูงาเป็นพระโอรสโดยชอบด้วยกฎหมายผ่านการระบุไว้ในรัฐธรรมนูญเมื่อวันที่ 4 พฤศจิกายน 1875 ซึ่งต่อมาในวันที่ 1 มกราคม 1876 พระองค์ได้รับการแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งเป็นนายกรัฐมนตรีตองงาพระองค์แรก ซึ่งพระองค์ดำรงตำแหน่งนี้ตราบจนกระทั่งสิ้นพระชนม์

ในเดือนพฤศจิกายน 1879 เชอร์ลีย์ วัลเดมาร์ เบเกอร์ ติดตามเจ้าชายอูงาที่มารับการรักษาที่ออกแลนด์ เนื่องจากเจ้าชายทรงมีปัญหาเกี่ยวกับตับอย่างร้ายแรง การรักษาไม่สามารถรักษาพระชนม์ชีพของพระองค์ได้ พระองค์จึงสิ้นพระชนม์ที่ออกแลนด์ในวันที่ 18 ธันวาคม 1879 ร่างของพระองค์ถูกส่งกลับมาในวันที่ 20 พฤษภาคม 1880 โดยเรือเนาติลุสของจักรวรรดิเยอรมนีด้วยอิทธิพลของเบเกอร์ พิธีพระศพจัดขึ้นในวันที่ 10 มิถุนายน ที่อูอิฮา ฮาอะไป โดยมีลูกเรือเนาติลุสเข้าร่วม พร้อมกับมีการยิงสลุตถวายด้วย ดังนั้นเพื่อเป็นการตอบแทนต่อเบเกอร์ พระเจ้าจอร์จ ตูโปอูที่ 1 จึงทรงแต่งตั้งให้เบเกอร์เป็นนายกรัฐมนตรีคนต่อมาของตองงา ท้ายที่สุดพระบิดาของพระองค์จะมีพระชนม์ชีพยาวนานกว่าพระโอรสและธิดาทั้งหมดของเจ้าชายอูงา ซึ่งพระราชบัลลังก์ได้ถูกส่งต่อให้พระเจ้าจอร์จ ตูโปอูที่ 2 ผู้เป็นพระราชปนัดดาของพระบิดาของพระองค์

 พระชายาและพระราชบุตร 
พระชายาพระองค์แรกคือฟีฟีตา วาวาอู (1835–1860) ธิดาคนที่สองของลีอูเฟา ซึ่งเป็นตูอิฮาอะงานางาตาและภรรยาคนที่สองของเขา ฮูลีตา ตูอิฟูอา ซึ่งการสมรสครั้งนี้ พระองค์มีพระราชบุตรร่วมกันสามพระองค์ได้แก่:
 เจ้าหญิงเอลีซีวา ฟูซีปูลา เตากีโอเนตูกู (18 พฤษภาคม 1850 – กันยายน 1889), เจ้าหญิงต่อมาอภิเษกสมรสกับเจ้าชายเซียโอซี ฟาตาเฟฮี โตอูไตโตโกตาฮา พระภาดาของพระองค์ ดำรงพระยศเป็นตูอิเปเลฮาเกที่ 4 และเป็นพระนัดดาของพระเจ้าจอร์จ ตูโปอูที่ 1 ผ่านทางพระมารดาของพระองค์คือ เจ้าหญิงซาโลเต ปีโลเลวู มาฟีเลโอ ทั้งคู่มีพระโอรสหนึ่งพระองค์ คือ พระเจ้าจอร์จ ตูโปอูที่ 2
 เจ้าชายอูเอลีงาโตนี งู ตูโปอูมาโลฮี มกุฎราชกุมาร (3 สิงหาคม 1854 – 11 มีนาคม 1885) ดำรงตำแหน่งเป็นผู้ว่าการเขตฮาอะไปและวาวาอูตั้งแต่ปี 1877–85 พระองค์ดำรงพระยศมกุฎราชกุมารหลังจากที่พระบิดาสิ้นพระชนม์ พระองค์อภิเษกสมรสกับอาซูปา ฟูนากี (เสียชีวิตปี 1931) ธิดาของบาบางา โมอาลา พระองค์ไม่มีพระราชบุตรจากการเสกสมรส แต่มีพระราชบุตรนอกสมรส 3 คน แบ่งเป็น ชาย 2 คน และหญิง 1 คน
 เจ้าชายนาเลโซนี ไลโฟเน มกุฎราชกุมาร (1859 – 6 มิถุนายน 1889) พระองค์ดำรงพระยศเป็นมกุฎราชกุมารตั้งแต่ปี 1885–89 อภิเษกสมรสกับลูเซอาเน อางาอาเอโฟนู ธิดาคนโตของอีโนเก โฟตูและเจ้าหญิงลาวีนีอา เวอีโอโง มาฮางา พระราชธิดาของพระเจ้าเลาฟีลีโตงา ตูอีโตงาพระองค์ที่ 39 และพระองค์สุดท้าย อย่างไรก็ตามทั้งสองพระองค์ไม่มีพระราชบุตร แต่เจ้าชายไลโฟเนมีพระธิดานอกสมรส 2 คน

พระชายาพระองค์ที่ 2 คือ เตอีซา ปาลู ธิดาของมาเฮอูลีอูลี ซึ่งเป็นฟางูโปที่ 1 และภรรยาของเขาเลวาเว แต่การสมรสครั้งนี้ไม่มีพระราชบุตรแต่อย่างใด