# กรรม
กรรม (,) หมายถึงการกระทำ ซึ่งเป็นหลักธรรมสำคัญในพระพุทธศาสนาและศาสนาอื่น ๆ ในอินเดีย ดู:
Encyclopædia Britannica, 11th Edition, Volume 15, New York, pp 679–680, Article on Karma; Quote – "Karma meaning deed or action; in addition, it also has philosophical and technical meaning, denoting a person's deeds as determining his future lot."
The Encyclopedia of World Religions, Robert Ellwood & Gregory Alles, , pp 253; Quote – "Karma: Sanskrit word meaning action and the consequences of action."
Hans Torwesten (1994) Vedanta: Heart of Hinduism, , Grove Press New York, pp 97; Quote – "In the Vedas the word karma (work, deed or action, and its resulting effect) referred mainly to..." Karma Encyclopædia Britannica (2012)  Halbfass, Wilhelm (2000), Karma und Wiedergeburt im indischen Denken, Diederichs, München, GermanyLawrence C. Becker & Charlotte B. Becker, Encyclopedia of Ethics, 2nd Edition, , Hindu Ethics, pp 678

 Eva Wong, Taoism, Shambhala Publications, , pp. 193 "Karma" in: John Bowker (1997), The Concise Oxford Dictionary of World Religions, Oxford University Press.James Lochtefeld (2002), The Illustrated Encyclopedia of Hinduism, Rosen Publishing, New York, , pp 351–352 

"กรรม" ในภาษาไทย หมายถึง หลักแห่งกรรม คำนี้สามารถกล่าวถึงหลักการทางจิตวิญญาณของเหตุภาพ ซึ่งส่วนใหญ่เรียกว่า กฎแห่งกรรม เมื่อเจตนาและการกระทำของบุคคลหนึ่ง (เหตุ) ส่งผลต่ออนาคตของบุคคลนั้น (ผล) 

หลักปรัชญาของกรรมมีความใกล้ชิดกับแนวคิดการกลับชาติมาเกิดในศาสนาแบบอินเดียหลายสำนัก (โดยเฉพาะศาสนาฮินดู, ศาสนาพุทธ, ศาสนาเชน และศาสนาซิกข์)ซึ่งกล่าวไว้ว่า กรรมในปัจจุบันส่งผลต่อชีวิตในชาติหน้าใน สังสารวัฏ

กฎแห่งกรรมอธิบายถึงหลักการของ เหตุและผล ในทางศีลธรรมและการกระทำ กล่าวคือทำดีได้ดี การกระทำที่ดี มีเจตนาดี จะนำมาซึ่งผลที่ดี ความสุข และความเจริญ ส่วนทำชั่วได้ชั่ว การกระทำที่ไม่ดี มีเจตนาไม่ดี จะนำมาซึ่งผลที่ไม่ดี ความทุกข์ และความเสื่อม

กรรมไม่ได้หมายถึงแค่การกระทำทางกาย วาจา เท่านั้น แต่ยังรวมถึง เจตนา ที่อยู่เบื้องหลังการกระทำนั้นด้วย เจตนาเป็นสิ่งที่สำคัญที่สุดในการกำหนดผลของกรรม

ลักษณะของกฎแห่งกรรมเป็นกฎธรรมชาติ กฎแห่งกรรมไม่ใช่การลงโทษหรือให้รางวัลจากพระเจ้าหรือสิ่งศักดิ์สิทธิ์ภายนอก แต่เป็นกฎธรรมชาติที่ทำงานด้วยตัวของมันเอง เหมือนกับกฎทางวิทยาศาสตร์อื่น ๆ

กรรมที่เราทำจะถูกสะสมไว้ และจะส่งผลเมื่อถึงเวลาและปัจจัยที่เหมาะสม

กรรมเป็นสิ่งที่จำแนกความแตกต่างของชีวิตสัตว์โลก ทำให้แต่ละคนมีรูปร่างหน้าตา สติปัญญา ฐานะ และประสบการณ์ชีวิตที่แตกต่างกัน

แม้ว่ากรรมเก่าจะส่งผล แต่กรรมใหม่ที่เราทำในปัจจุบันก็สามารถเปลี่ยนแปลงหรือบรรเทาผลของกรรมเก่าได้ การทำความดีอย่างสม่ำเสมอสามารถนำมาซึ่งผลดีที่ยิ่งใหญ่กว่าผลของกรรมชั่วในอดีต

ความสำคัญของกฎแห่งกรรม คือเป็นพื้นฐานของศีลธรรม ความเชื่อในกฎแห่งกรรมเป็นแรงจูงใจสำคัญให้ผู้คนทำความดี ละเว้นความชั่ว เพราะเชื่อว่าการกระทำของตนเองจะส่งผลต่อตนเองในอนาคต  ช่วยให้เข้าใจถึงเหตุผลของความแตกต่างและความไม่เท่าเทียมกันในชีวิต สอนให้แต่ละคนมีความรับผิดชอบต่อการกระทำของตนเอง
 
การเข้าใจกฎแห่งกรรมสามารถนำไปสู่การปรับปรุงพฤติกรรม เจตนา และการดำเนินชีวิต เพื่อสร้างกรรมดีและหลีกเลี่ยงกรรมชั่ว

กฎแห่งกรรมไม่ใช่การกำหนดโชคชะตาตายตัว แม้ว่ากรรมในอดีตจะมีผล แต่การกระทำในปัจจุบันก็สำคัญ กรรมไม่ใช่การลงโทษ แต่เป็นผลตามธรรมชาติของการกระทำ กรรมไม่สามารถลบล้างได้ด้วยพิธีกรรม ไม่มีพิธีกรรมใดสามารถลบล้างผลของกรรมได้ สิ่งสำคัญคือการแก้ไขที่เจตนาและการกระทำ

กฎแห่งกรรมเป็นหลักธรรมที่ลึกซึ้งและมีความสำคัญอย่างยิ่งในการดำเนินชีวิตตามหลักศาสนา สอนให้เราตระหนักถึงผลของการกระทำ และมุ่งมั่นสร้างกรรมดีเพื่อความสุขและความเจริญทั้งในปัจจุบันและอนาคต

ดูเพิ่ม

 Adrsta
 อาโมร์ ฟาตี (Amor fati)
 อนันตริยกรรม
 เหตุแห่งกรรม
 ผลของการกระทำนิยม
 โชคชะตา
 การลงโทษของพระผู้เป็นเจ้า
 ธรรม
 กฎทอง
 โฮโอโปโนโปโน (ส่วนของกรรม)
 สมมติฐานโลกยุติธรรม
 กรรมโยคะ
 โชค
 โมกษะ
 Nishkam Karma
 ปฏิจจสมุปบาท
 คำทำนายที่ตอบสนองตนเอง
 ระบบเครดิตจากสังคม (Social Credit System)
 ประเภทของกรรม
 ผลลัพธ์ที่ไม่ได้ตั้งใจ (Unintended consequence)
 ผลงาน (เทววิทยาศาสนาคริสต์)
 สังขาร