# ติเตียะ ปุสปา
ซูดาร์วะตี  (1 พฤศจิกายน ค.ศ. 1937 – 10 เมษายน ค.ศ. 2025) หรือชื่อในการแสดงว่า ติเตียะ ปุสปา  เป็นนักร้องและนักแต่งเพลงชาวอินโดนีเซีย โรลลิงสโตนอินโดนีเซีย ได้เลือก 2 เพลงของปุสปาในอันดับเพลงที่ดีที่สุดตลอดกาลของอินโดนีเซีย

ประวัติ
ปุสปาเกิดเมื่อวันที่ 1 พฤศจิกายน ค.ศ. 1937 ในตันจุง จังหวัดกาลีมันตันใต้ โดยมีชื่อเกิดว่า ซูดาร์วะตี เป็นบุตรีของตุเกโน ปุสโปวิโจโย (เสียชีวิตในปี ค.ศ. 1973) และ ซีตี มารียัม (เสียชีวิตในปี ค.ศ. 1964) ต่อมาครอบครัวของเธอได้เปลี่ยนชื่อของเธอเป็น กะดาร์วะตี และในที่สุดก็เป็น ซูมารตี  เมื่อเยาว์วัย เธอต้องการอยากเป็นครูอนุบาล อย่างไรก็ตาม หลังจากชนะการแข่งขันร้องเพลงในหลายครั้ง เมื่ออายุ 14 ปี เธอตัดสินใจอยากเป็นนักร้อง แต่พ่อแม่ของเธอก็ห้ามไว้ 

หลังจากชนะการประกวดร้องเพลงที่จัดโดยเรดิโยเรปูบลีกอินโดนีเซีย (Radio Republik Indonesia) ในเซอมารัง จังหวัดชวากลาง ปุสปาได้รับคำร้องขอจากไชฟุล บาจรีแห่งวงจาการ์ตาซิมโฟนีออร์เคสตราให้เป็นนักร้องประจำวง หลังจากการร้องเพลง "จันทราบุวะนะ" (Chandra Buana) ของอิสมาอิล มาร์ซุกี วงได้เลือกให้เธอเป็นนักร้องประจำ  เธอออกจากวงเมื่อปี ค.ศ. 1962  และชื่อในการแสดงของเธอถูกตั้งโดยโดยซูการ์โน 

การแต่งเพลง
ในการสัมภาษณ์โดยบรูซ เอ็ดมอนด์แห่งเดอะจาการ์ตาโพสต์เมื่อปี ค.ศ. 2008 ปุสปาได้กล่าวว่า "เพลงคือยาของฉัน เป็นวิตามินของฉัน และมันทำให้ชีวิตของฉันดีขึ้น"

สิ่งตกทอด
thumb|ปุสปา และ บิง สลามัต การเสียชีวิตของบิงทำให้เธอแต่งเพลง "บิง" ให้กับเขา
thumb|ปุสปาขณะทำการแสดงในจิเรบน ค.ศ. 2008
thumb|แสตมป์ที่ระลึกของติเตียะ ปุสปา ในปี ค.ศ. 2020
ปุสปาได้รับการขนานนามว่าเป็น "สตรีผู้ยิ่งใหญ่แห่งวงการบันเทิงของอินโดนีเซีย"  ในปี ค.ศ. 1963 นิตยสารวาไรตี้ วารียา (Varia) ของอินโดนีเซียได้กล่าวถึงชื่อและเสียงของเธอว่า "ไม่อาจแยกจากกันได้" พร้อมทั้งเขียนว่าผู้ที่ได้ยินเสียงเพลงของเธอจะหยุดการทำกิจกรรมของตนเพื่อมุ่งความสนใจไปที่เพลงของเธอเมื่อเล่นทางวิทยุ 

อัลเบิร์ตทีน เอ็นดะห์ เขียนหนังสือชีวประวัติของปุสปา โดยมีชื่อว่า "A Legendary Diva" ซึ่งออกจำหน่ายในปี ค.ศ. 2008

เพลง 2 เพลงของปุสาปา คือ "กุปุ-กุปุ มาลัม" ("เหล่าผีเสื้อกลางคืน" จากอัลบั้มที่มีชื่อเดียวกัน) และ "บิง" (จากอัลบั้ม จินตะ) ได้รับเลือกให้เป็นเพลงอินโดนีเซียที่ดีที่สุดตลอดกาลโดยนิตยสารโรลลิงสโตนอินโดนีเซียในปี ค.ศ. 2009 "กุปุ-กุปุ มาลัม" อยู่ในอันดับที่ 32 บทความระบุว่าเพลงนี้เป็นการพูดถึงการค้าประเวณีในอินโดนีเซียอย่างกลาง ๆ โดยบางครั้งเสียงร้องของปุสปาราวกับว่าเธอกำลังกลั้นน้ำตาเอาไว้ และบางครั้งก็ร้องออกมาอย่างมีพลัง "บิง" เพลงที่ปุสปาร้องเพื่อยกย่อง บิง สลามัต (Bing Slamet) อยู่ในอันดับที่ 41 และได้รับการอธิบายว่าเป็นเพลงที่สามารถแสดงความรู้สึกสูญเสียของเธอออกมาได้โดยไม่แสดงออกถึงอารมณ์มากเกินไป 

ชีวิตส่วนตัว
ในปี ค.ศ. 1957 ปุสปาแต่งงานกับมุส มุวะลิม พนักงานของเรดิโยเรปูบลีกอินโดนีเซีย ในปี ค.ศ. 1963 ทั้งคู่มีลูกสาวด้วยกันสองคน ทั้งคู่ยังคงแต่งงานกันจนกระทั่งมุวะลิมเสียชีวิตในปี ค.ศ. 1991 ปุสปาเริ่มเรียนการแต่งเพลงจากสามีของเธอในช่วงแรกของการแต่งงาน  นอกจากการร้องเพลงและแต่งเพลงแล้ว เธอยังรับงานแสดงในบางครั้ง 

ปุสปาอาศัยในเขตจาการ์ตาใต้ . ในปี ค.ศ. 2009 ปุสปาได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นมะเร็งปากมดลูก หลังจากเข้ารับการรักษานานหลายเดือน รวมถึงการทำเคมีบำบัดเป็นเวลาสองเดือนที่โรงพยาบาลเมาท์เอลิซาเบธในสิงคโปร์ (ซึ่งเธอแต่งเพลงไว้ 61 เพลง)  จนกระทั่งหายขาด เธอให้การขอพรและฝึกสมาธิในโรงพยาบาลของเธอว่าเป็นแรงบันดาลใจให้เธอประสบความสำเร็จในการต่อสู้กับโรคมะเร็ง 

เสียชีวิต
เมื่อวันที่ 26 มีนาคม ค.ศ. 2025 ปุสปาได้รับเชิญให้ไปปรากฏตัวในรายการตลก Lapor Pak! ของช่อง Trans7 และเสร็จสิ้นกระบวนการถ่ายทำในเวลา 20.00 น. ไม่นานหลังจากการถ่ายทำสิ้นสุดลง เธอก็ล้มลงอย่างกะทันหันในสตูดิโอและถูกนำตัวส่งโรงพยาบาลโดยทีมงานของช่อง Trans7 TV ปุสปาเสียชีวิตที่โรงพยาบาลเมดิสตราในแขวงเซติยะบูดี ทางตอนใต้ของจาการ์ตา เมื่อวันที่ 10 เมษายน ค.ศ. 2025 เนื่องจากภาวะเลือดออกในสมอง สิริอายุได้ 87 ปี 

แหล่งอ้างอิง
เชิงอรรถ

บรรณานุกรม

 Songs discussed on pages 58 and 61.