# สุสานซุนยัตเซ็น
สุสานซุนยัตเซ็น  ตั้งอยู่บริเวณเชิงเขาลูกที่สองของ ภูเขาเป่าจื่อ ในเมือง หนานจิง มณฑล เจียงซู ประเทศจีน การก่อสร้างเริ่มขึ้นในเดือนมกราคม ค.ศ. 1926 และเสร็จสมบูรณ์ในฤดูใบไม้ผลิ ค.ศ. 1929 สถาปนิกผู้ออกแบบคือ สฺวีเหยียนจื้อ ซึ่งเสียชีวิตไม่นานหลังจากโครงการเสร็จสิ้น โดยมีตัวแทนและหุ้นส่วนในโครงการคือเพื่อนสนิทของเขา หวงถานผู่

 ประวัติ 
ซุนยัตเซ็น ซึ่งได้รับการยกย่องให้เป็น "บิดาแห่งจีนยุคใหม่" ทั้งใน จีนแผ่นดินใหญ่ และ ไต้หวัน ได้ต่อสู้กับรัฐบาลจักรพรรดิ ราชวงศ์ชิง และหลังจากการปฏิวัติ ซินไฮ่ในปี 1911 ที่ล้มล้างระบอบกษัตริย์ เขาได้ก่อตั้ง สาธารณรัฐจีน

ซุนเกิดเมื่อวันที่ 12 พฤศจิกายน ค.ศ. 1866 ในมณฑล กวางตุ้ง ประเทศจีน และเสียชีวิตด้วย มะเร็งถุงน้ำดี ในปี 1925 ที่กรุงปักกิ่ง หนึ่งวันก่อนที่เขาจะเสียชีวิต ซุนได้แสดงความปรารถนาที่จะให้เก็บรักษาร่างของเขาไว้เช่นเดียวกับ เลนิน และส่งเขาไปฝังที่หนานจิง ตามความปรารถนาของเขา ร่างของซุนได้รับการดองไว้ที่ โรงพยาบาลมหาวิทยาลัยแพทยศาสตร์ปักกิ่ง ก่อนถูกเก็บรักษาชั่วคราวที่ วัดหยุนจู่ (Temple of Azure Clouds) ในกรุงปักกิ่ง และต่อมาถูกย้ายไปยังหนานจิงเมื่อสุสานสร้างเสร็จสมบูรณ์

 การคัดเลือกแบบแปลนสุสาน 

thumb|แผนที่พื้นที่ของสุสานซุนยัตเซ็น, หนานจิง, มณฑลเจียงซู, ประเทศจีน 2013
คณะกรรมการได้ตัดสินใจจัดการประกวดแบบเพื่อรวบรวมแบบแปลนสำหรับสุสานซุนยัตเซ็น โดยมีการลงประกาศในหนังสือพิมพ์เมื่อวันที่ 5 พฤษภาคม ค.ศ. 1925 เชิญชวนให้นักออกแบบและสถาปนิกทั้งในและต่างประเทศส่งแบบเข้ามาประกวด โดยคณะกรรมการจะจัดส่งภาพถ่ายสถานที่จำนวน 12 ภาพให้กับผู้สมัครที่ชำระค่าสมัคร 10 หยวน

แบบแปลนจะต้องเป็นสถาปัตยกรรมจีนแบบดั้งเดิมที่ผสมผสานความทันสมัยและมีลักษณะเป็นอนุสรณ์ นอกจากนี้ยังต้องแสดงจิตวิญญาณของสถาปัตยกรรมจีนพร้อมทั้งมีความคิดสร้างสรรค์ อีกทั้งต้องคำนึงถึงงบประมาณการก่อสร้างที่กำหนดไว้ไม่เกิน 300,000 หยวน (แม้ว่าค่าใช้จ่ายสุดท้ายจะเกินกว่า 3,000,000 หยวน)

มีการส่งแบบเข้าร่วมกว่า 40 แบบแปลน และเมื่อวันที่ 20 กันยายน ค.ศ. 1925 คณะกรรมการได้ประชุมที่เซี่ยงไฮ้และเลือกแบบของลวี่เหยียนจื้ออย่างเป็นเอกฉันท์

สุสานได้รับการออกแบบโดยลวี่เหยียนจื้อ และสร้างเสร็จสมบูรณ์ระหว่างปี ค.ศ. 1926 ถึง 1929 โดย พอย กัม ลี

 การฝังศพ 

เมื่อวันที่ 23 เมษายน ค.ศ. 1929 รัฐบาลจีนแต่งตั้ง เหออิงฉิน ให้ดูแลการฝังซุนยัตเซ็น วันที่ 26 พฤษภาคม โลงศพออกเดินทางจากปักกิ่ง และมาถึง หนานจิง ในวันที่ 28 พฤษภาคม จากนั้นวันที่ 1 มิถุนายน ค.ศ. 1929 ซุนยัตเซ็นได้รับการฝังที่สุสานแห่งนี้

 สถาปัตยกรรม 
thumb|left|200px|สุสานของ ซุนยัตเซ็น
ตั้งอยู่บนไหล่เขา สุสานที่สง่างามแห่งนี้ผสมผสานระหว่างสไตล์สุสานจักรพรรดิโบราณและสถาปัตยกรรมสมัยใหม่ บนภูเขา ห้องเก็บศพตั้งอยู่ห่างจาก ป้ายฝั่ง บริเวณจัตุรัสด้านล่าง ซึ่งเป็นทางเข้าสุสาน มากกว่า  บริเวณจัตุรัสมีแท่นหินสามชั้นที่ตั้งของ ติ่ง ซึ่งเป็นภาชนะโบราณของจีนที่สื่อถึงอำนาจ

ทางตอนเหนือของจัตุรัส ป้ายฝั่ง ตั้งสูงเด่น ถัดจากนั้นคือบันไดที่ยาว  และกว้าง  มีบันไดทั้งหมด 392 ขั้นนำไปสู่ห้องเก็บศพ สองข้างทางรายล้อมด้วยต้นสน ต้นไซเปรส และ แปะก๊วย

ปลายสุดของบันไดคือประตูทางเข้าที่มีความสูง  และกว้าง  ประตูหินอ่อนสามซุ้มนี้สลักคำขวัญส่วนตัวของซุนยัตเซ็นไว้เป็นอักษรจีน 4 ตัว "天下爲公" (เทียนเซี่ยเหวยกง) หมายถึง "ใต้ฟ้านี้เป็นของทุกคน"

ภายในประตูมีศาลาพระวิหารที่ตั้งของ จารึก สูง  ซึ่งเป็นอนุสาวรีย์ที่ตั้งโดย ก๊กมินตั๋ง (KMT) ขึ้นบันไดไปอีกเล็กน้อยจะถึงห้องบูชาและห้องเก็บศพ

thumb|right|เพดานห้องบูชา แสดงธง ท้องฟ้าสีครามและดวงอาทิตย์สีขาว ของ ก๊กมินตั๋ง

หน้าห้องบูชามีเสาคู่ ฮวาปิ๋ว ซึ่งเป็นเสาประดับจีนโบราณ สูง 12.6 เมตร ห้องบูชามีลักษณะเป็นพระราชวัง ยาว  กว้าง  และสูง  ตรงกลางห้องมีรูปปั้นซุนยัตเซ็นสูง  แกะสลักจากหินอ่อนสีขาวอิตาลี

เพดานห้องบูชาแสดงธงของ ก๊กมินตั๋ง และมีข้อมูลชีวประวัติของซุนให้ผู้เยี่ยมชมได้ศึกษา ทางตอนเหนือของห้องบูชาคือห้องเก็บศพที่มีลักษณะเป็นระฆัง ภายในบรรจุหีบศพหินอ่อนเทียมของซุนยัตเซ็น ร่างของเขาถูกฝังอยู่ในห้องใต้ดินที่อยู่ต่ำกว่าหีบศพหินอ่อน 5 เมตรในหีบศพบรอนซ์

รูปแบบสถาปัตยกรรมของสุสานซุนยัตเซ็นยังมีอิทธิพลต่อการออกแบบ หอรำลึกเจียงไคเชก ในไต้หวัน

พื้นที่ทัศนียภาพสุสานซุนยัตเซ็น ตั้งอยู่ทางตอนเหนือของถนนจื่อจินซาน ในเขตจงซาน ทางตอนใต้ของภูเขาจื่อจิน เมืองหนานจิง มณฑลเจียงซู ประเทศจีน

แกนกลางของพื้นที่ทัศนียภาพคือสุสานซุนยัตเซ็น ซึ่งตั้งอยู่บริเวณเชิงเขาจงเหมาเฟิงในภูเขาจงซาน สุสานนี้เป็นที่พำนักสุดท้ายของซุนยัตเซ็น ผู้นำการปฏิวัติประชาธิปไตยอันยิ่งใหญ่

อาคารสุสานมีลักษณะสมมาตรตามแกนกลาง เริ่มจากซุ้มประตู ทางเดินเข้าสุสาน ประตูสุสาน ศาลาจารึก ไปจนถึงห้องบูชาและห้องเก็บศพ มีระยะทางตามแนวนอน 700 เมตร และมีความต่างระดับ 70 เมตร มีขั้นบันไดหินทั้งหมด 392 ขั้น และลาน 10 แห่ง โดยทั้งหมดทำจากหินแกรนิตขาวและคอนกรีตเสริมเหล็ก ปกคลุมด้วยกระเบื้องแก้วสีน้ำเงิน

สุสานแห่งนี้ได้รับการขนานนามว่า "สุสานแรกในประวัติศาสตร์สถาปัตยกรรมจีนสมัยใหม่" พื้นที่ทั้งหมดของพื้นที่ทัศนียภาพสุสานซุนยัตเซ็นมีขนาด 3.22 ตารางกิโลเมตร รวมถึงสุสานและสถานที่สำคัญโดยรอบ เช่น เวทีดนตรี เสาติงเสี่ยวจิง ศาลาหยางจือ ลิ่วฮุ่ยเซี่ย ซิงเจี้ยนถิง ศาลากวงฮวา หอรำลึกซุนยัตเซ็น สวนผจญภัยภูเขาจื่อจิน และสถานที่ท่องเที่ยวอื่น ๆ

 การเยี่ยมชมระดับสูง 
thumb|left|เจียงไคเช็กและจางเสวียเหลียงที่สุสานซุนยัตเซ็นในช่วงทศวรรษ 1930
ในสารคดีประวัติศาสตร์ China: The Roots of MadnessTheodore H. White และ Mel Stuart, China: The Roots of Madness; a Documentary (New York: Norton, 1968). เจียงไคเช็ก อดีตประธานาธิบดีแห่งสาธารณรัฐจีน เป็นผู้ทำพิธีเปิดสุสานและเยี่ยมชมเพื่อรายงานชัยชนะของเขาในภารกิจ การทัพเหนือ เพื่อรวมชาติจีนในปี 1929 เจียงยังได้เยี่ยมสุสานอีกครั้งในฤดูร้อนปี 1946 หลังจากสิ้นสุด สงครามโลกครั้งที่สอง เพื่อรายงานชัยชนะที่ทำให้จีนแผ่นดินใหญ่กลับมาอยู่ภายใต้อธิปไตยของจีนอีกครั้ง

เมื่อวันที่ 27 เมษายน 2005 เหลียนจั้น ประธานพรรค ก๊กมินตั๋ง (KMT) พร้อมด้วยภรรยาและสมาชิกพรรคคนอื่น ๆ ได้เยี่ยมชมสุสาน นับเป็นครั้งแรกที่สมาชิกพรรค KMT เยี่ยมชมสถานที่นี้นับตั้งแต่ปี 1949

เมื่อวันที่ 15 พฤศจิกายน 2006 หลานสาวของซุนยัตเซ็น ซุนฮุ่ยอิง ซึ่งขณะนั้นมีอายุมากกว่า 80 ปี ได้มาเยี่ยมสุสาน

ในเดือนพฤษภาคม 2008 อู๋โป๋สง กลายเป็นประธานพรรค KMT คนที่สองที่ดำรงตำแหน่งเยี่ยมชมสุสานซุนยัตเซ็นนับตั้งแต่ปี 1949 อย่างไรก็ตาม มีความกังวลว่าบันได 392 ขั้นที่นำไปสู่สุสานอาจเป็นอุปสรรคสำหรับเขา เนื่องจากอาการบาดเจ็บที่ขา

เมื่อวันที่ 12 กุมภาพันธ์ 2014 หวังอี้จื้อ กลายเป็นเจ้าหน้าที่รัฐบาลสาธารณรัฐจีนคนแรกในตำแหน่งที่ได้เยี่ยมชมสถานที่นี้หลังจากสิ้นสุด สงครามกลางเมืองจีน ในปี 1949

 การเปลี่ยนแปลง 
ในปี 1981 หลีลี่ซุน หลานสาวของซุนยัตเซ็น ได้เยี่ยมชมสุสาน ในขณะนั้น ธงของพรรคก๊กมินตั๋ง (KMT) ที่เคยติดอยู่บนเพดานได้ถูกถอดออกไป แต่ภายหลังได้มีการนำกลับมาติดตั้งอีกครั้ง ในเดือนพฤษภาคม 2011 ระหว่างการเยี่ยมชมอีกครั้ง เธอรู้สึกประหลาดใจที่พบว่าอักษรจีนสี่ตัว "หลักการประชุมทั่วไป"  ซึ่งเป็นเอกสารที่ซุนเขียนอ้างอิงถึง Robert's Rules of Order ได้ถูกลบออกจากการแกะสลักบนหิน

 แกลเลอรี