wannaphong/clean_thaiwikipedia huggingface dataset:
# มิกาซะ (จังหวัดฮกไกโด)
มิกาซะ  เป็นนครขนาดเล็กที่ตั้งอยู่ในกิ่งจังหวัดโซราจิ จังหวัดฮกไกโด ประเทศญี่ปุ่น มีขนาดพื้นที่ทั้งสิ้น 302.52 ตารางกิโลเมตร มีจำนวนประชากร ณ วันที่ 30 เมษายน ค.ศ. 2023 ประมาณ 7,614 คน มิกาซะมีภูเขาล้อมรอบสามด้าน และมีทะเลสาบเขื่อนคัตสึราซาวะตั้งอยู่ทางตะวันออก

 ประวัติศาสตร์ 
เมืองมิกาซะเป็นหนึ่งในแหล่งกำเนิดอุตสาหกรรมเหมืองแร่และรถไฟในฮกไกโด แม้ว่าในอดีตจะเจริญรุ่งเรืองจากถ่านหินที่มีอยู่มากมายตามธรรมชาติ แต่ต่อมาเหมืองส่วนใหญ่ถูกปิดตัวลง ซึ่งทำให้จำนวนประชากรในเมืองลดลงอย่างรวดเร็ว

ที่เมืองมิกาซะมีการเก็บตัวอย่างซากดึกดำบรรพ์จำนวนหนึ่ง โดยเฉพาะแอมโมไนต์และสัตว์เลื้อยคลานทะเลยุคก่อนประวัติศาสตร์ Yezosaurus mikasaensis ซึ่งทั้งสองนี้สามารถเข้าชมได้ที่พิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์ทางธรรมชาติของเมืองOutline of Mikasa

 ค.ศ. 1906 - จัดตั้งหมู่บ้านมิกาซายามะ
 ค.ศ. 1942 - หมู่บ้านมิกาซายามะได้รับการยกฐานะและเปลี่ยนชื่อเป็นเมืองมิกาซะ
 ค.ศ. 1957 - เมืองมิกาซะได้รับการยกฐานะเป็นนครมิกาซะ

 การศึกษา 
 โรงเรียนมัธยมปลาย 
 โรงเรียนมัธยมปลายมิกาซะ จังหวัดฮกไกโด

 การขนส่ง 
ทางด่วนฮกไกโดตัดผ่านฝั่งตะวันตกของเมือง เชื่อมต่อด้วยทางแยกต่างระดับมิกาซะ ไม่มีรถไฟให้บริการ

 เศรษฐกิจ 
ผลิตภัณฑ์ทางการเกษตรที่โดดเด่นในท้องถิ่น ได้แก่ แตงโม แตงไทย แตงกวา พลัม และไวน์

 วัฒนธรรม 
 มาสคอต 
มาสคอตของเมืองมิกาซะคือ รีวจัง  เป็นไดโนเสาร์สีเหลืองอายุ 84 ล้านปี

 บุคคลที่มีชื่อเสียง 
  (เกิด ค.ศ. 1953) ศิลปิน
# ฟาโรห์เทฟนัคต์
เชปเซสเร เทฟนัคต์ (ในภาษา)Diodorus Siculus 1.45 เป็นผู้ปกครองแห่งซาอิส และทรงเป็นผู้สถาปนาราชวงศ์ที่ยี่สิบสี่แห่งอียิปต์ ซึ่งเป็นราชวงศ์ที่ปกครองอียิปต์เพียงระยะเวลาที่ค่อนข้างสั้น พระองค์ทรงได้ขึ้นเป็นประมุขแห่งชาวมาในเมืองบ้านเกิดของพระองค์ เป็นที่เชื่อกันว่าพระองค์ทรงครองราชย์ระหว่างประมาณ 732 ปีก่อนคริสตกาลจนถึง 725 ก่อนคริสตศักราช หรือระยะเวลาทั้งหมด 7 ปี ฟาโรห์เทฟนัคต์ที่ 1 ทรงเริ่มต้นในฐานะ "ประมุขผู้ยิ่งใหญ่แห่งตะวันตก" และผู้ปกครองแห่งซาอิส และเป็นผู้ปกครองที่อยู่ร่วมสมัยของผู้ปกครองพระองค์สุดท้ายของราชวงศ์ที่ยี่สิบสองพระนามว่า โชเชงค์ที่ 5 ฟาโรห์เทฟนัคต์ทรงเป็นผู้ปกครองพระองค์ที่สองแห่งซาอิส โดยที่ผู้ปกครองก่อนหน้าพระองค์ คือ โอซอร์คอน ซี ซึ่งปรากฏในเอกสารยืนยันหลายฉบับที่กล่าวถึงพระองค์ในฐานะประมุขแห่งชาวมา และเป็นผู้นำกองทัพของเมืองตามการศึกษาของเค็นเน็ธ คิตเช่นKA Kitchen, The Third Intermediate Period in Egypt (1100–650 BC), 3rd ed. 1996, Aris & Phillips Limited, pp.351 & p.355 ในขณะที่ผู้ปกครองก่อหน้าของพระองค์ ซึ่งมีฐานะผู้ยิ่งใหญ่ประมุขแห่งตะวันตกนามว่า อังค์ฮอร์Kitchen, op. cit., § 316. โดยรูปสลักที่เพิ่งค้นพบซึ่งอุทิศโดยฟาโรห์เทฟนัคต์ที่ 1 ถวายแด่เทพเจ้าอามุน-เร ก็ได้เปิดเผยรายละเอียดที่สำคัญเกี่ยวกับต้นกำเนิดของพระองค์P.R. Del Francia, "Di una statuette dedicate ad Amon-Ra dal grande capo dei Ma Tefnakht nel Museo Egizio di Firenze", S. Russo (ed.) Atti del V Convegno Nazionale di Egittologia e Papirologia, Firenze, 10-12 dicembre 1999, Firenze, 2000, 63-112, 76-82 ข้อความของรูปสลักได้ระบุว่า ฟาโรห์เทฟนัคต์ทรงเป็นบุตรชายของเกมเนฟซุตคาปุและทรงเป็นหลานชายของบาซา นักบวชแห่งอามุนใกล้เมืองซาอิส ดังนั้น ฟาโรห์เทฟนัคต์ที่ 1 จึงทรงไม่ได้สืบเชื้อสายมาจากประมุขแห่งชาวมาและชาวลิบูอย่างใดอย่างหนึ่งตามที่เชื่อกันแต่เดิม แต่มาจากครอบครัวของนักบวช และบรรพบุรุษของพระองค์น่าจะเป็นชาวอียิปต์มากกว่าชาวลิเบียDel Francia, pp.63-112 & 76-82

ฟาโรห์เทฟนัคต์ที่ 1 ทรงไม่ได้ปรากฏอยู่ในบันทึกของแมนิโธ บางทีอาจจะเป็นการเขียนโดยย่อของหนังสือแอกิปเทียกา หรือบางทีอาจจะเป็นเพราะมองฟาโรห์เทฟนัคต์ที่ 1 ว่าทรงเป็นผู้แย่งชิงพระราชบัลลังก์
# ฟาโรห์บาเคนเรเนฟ
บาเคนราเนฟ หรือที่ชาวกรีกโบราณรู้จักกันในพระนาม บ็อกคอริส (ภาษากรีกโบราณ: , ;Bakenranef's name is consistently Bocchoris in the Greek accounts and in Tacitus; the decipherment of Egyptian hieroglyphics has permitted the reconstruction of his authentic Egyptian name. ภาษาละติน: Bocchoris) หรือ Bochchoris (, ; ภาษาละติน: Bochchoris) เป็นฟาโรห์ที่ทรงปกครองเป็นระยะเวลาสั้น ๆ ของราชวงศ์ที่ยี่สิบสี่แห่งอียิปต์ โดยมีศูนย์กลางอำนาจที่เมืองซาอิสในบริเวณดินดอนสามเหลี่ยมปากแม่น้ำไนล์ฝั่งตะวันตก พระองค์ทรงปกครองอียิปต์ล่างตั้งแต่ราว 725 ถึง 720 ปีก่อนคริสตกาล แม้ว่าแมนิโธ ซึ่งเป็นนักประวัติศาสตร์ชาวอียิปต์ในยุคสมัยราชอาณาจักรปโตเลมีManetho, frags. 64, 65; translation in W.G. Waddell, Manetho (Cambridge: Harvard University, 1997), p. 165 จะถือว่าพระองค์ทรงเป็นสมาชิกเพียงพระองค์เดียวของราชวงศ์ที่ยี่สิบสี่ แต่นักวิชาการสมัยใหม่ก็ได้รวมฟาโรห์เทฟนัคต์ ซึ่งเป็นพระราชบิดาของพระองค์เข้าเป็นสมาชิกราชวงศ์ดังกล่าวด้วย และถึงแม้ว่า เซ็กตุส จูลิอุส แอฟริกานุส จะอ้างถึงแมนิโธว่า "ฟาโรห์บ็อกคอริส" ทรงปกครองเป็นเวลา 6 ปี แต่นักวิชาการสมัยใหม่บางคนไม่เห็นตามด้วยไปอีกครั้งและกำหนดให้พระองค์ทรงครองราชย์สั้น ๆ เพียงห้าปี ตามหลักฐานจากสุสานที่ฝังพระศพของพระโคอาพิส ซึ่งเป็นการยืนยันว่าการครองราชย์ของฟาโรห์บาเคนราเนฟได้สิ้นสุดลงเมื่อเริ่มต้นปีที่ 6 แห่งการครองราชย์ ซึ่งภายใต้ระบบการนับช่วงเวลาของอียิปต์ หมายความว่าพระองค์ทรงครองราชย์ได้ 5 ปีเต็ม พระนามครองราชย์ของพระองค์ คือ วาห์คาเร แปลว่า "ความมั่นคงคือดวงวิญญาณแห่งเทพรา" ในภาษาอียิปต์Peter A. Clayton, Chronicle of the Pharaohs: The Reign-by-Reign Record of the Rulers and Dynasties of Ancient Egypt, Thames and Hudson, London, 1994. p.188
# ฟาโรห์เทฟนัคต์ที่ 2
เทฟนัคต์ที่ 2 (กรีกโบราณ:  ,  ; ละติน: Stephinates, Stephinathis) เป็นผู้ปกครองชาวอียิปต์โบราณของเมืองซาอิส ในช่วงต้นศตวรรษที่ 7 ก่อนคริสตกาล พระองค์ได้รับการยอมรับว่าเป็นสมาชิกในช่วงแรกของ "ราชวงศ์ก่อนหน้าของราชวงศ์แห่งซาอิส", revised Table 4 ซึ่งสถาปนาขึ้นก่อนหน้าราชวงศ์ที่ยี่สิบหกแห่งอียิปต์

 พระราชประวัติ 
ส่วนใหญ่ทราบข้อมูลเกี่ยวกับเทฟนัคต์ที่ 2 จากหนังสือแอกิปเทียกาของแมนิโธ ซึ่งพระองค์ทรงมีพระนามว่า สเตฟินาเตส จากงานเขียนของแมนิโธ เซ็กตุส จูลิอุส แอฟริกานุส ได้ให้ฟาโรห์สเตฟินาเตสเป็นผู้สถาปนาราชวงศ์ที่ยี่สิบหก ในขณะที่ยูเซบิอุส นักประวัติศาสตร์อีกคนหนึ่งได้จัดวางตำแหน่งให้ อัมเมริส "ชาวนิวเบีย" ไว้ก่อนหน้าพระองค์ ในทั้งสองกรณี นักประวัติศาสตร์ทั้งสองระบุว่าฟาโรห์สเตฟินาเตสทรงครองราชย์ยาวนานถึง 7 ปีKitchen, op. cit., § 116

ในปี ค.ศ. 1917 ฟลินเดอร์ส เพตรี ได้เป็นคนแรกที่ได้โต้แย้งว่า "สเตฟินาเตส" น่าจะเป็นภาษากรีกโบราณที่ใช้แทนพระนาม เทฟนัคต์ ในภาษาอียิปต์ และเป็นครั้งแรกที่เรียกผู้ปกครองพระองค์นี้ว่า "เทฟนัคต์ที่ 2" เพื่อแยกแยะพระองค์ด้วยจากผู้ปกครองที่มีพระนามเดียวกัน โดยผู้ปกครองคนดังกล่าวมีฐานะเป็นประมุขผู้ยิ่งใหญ่แห่งตะวันตก ผู้ซึ่งเมื่อหลายทศวรรษก่อนหน้าได้มีการปะทะกันกับฟาโรห์ปิเยจากราชวงศ์ที่ยี่สิบห้าแห่งคุช และต่อมาได้ขึ้นเป็นฟาโรห์ทรงพระนามว่า เชปเซสเร เทฟนัคต์ (ที่ 1) ซึ่งทรงเป็นผู้สถาปนาราชวงศ์ที่ยี่สิบสี่แห่งซาอิสที่ขึ้นมาปกครองในระยะเวลาสั้นๆKitchen, op. cit., § 117

เค็นเน็ธ คิตเช่นได้ตั้งสมมติฐานว่า ฟาโรห์เทฟนัคต์ที่ 2 อาจจะเป็นพระญาติของฟาโรห์บาเคนราเนฟ ซึ่งเป็นพระราชโอรสและผู้สืบทอดพระราชบัลลังก์ของฟาโรห์เทฟนัคต์ที่ 1 ซึ่งอาจจะทรงถูกสังหารโดยฟาโรห์เซบิตกู และหลังจากนั้นอัมเมริส ข้าหลวงที่ซื่อสัตย์ก็เข้ามาครองตำแหน่งแทนที่ ดังนั้น ตามที่คิตเช่นได้ตั้งสมมติฐาน ฟาโรห์เทฟนัคต์ที่ 2 ทรงฟื้นฟูราชวงศ์แห่งซาอิสได้สำเร็จ และทรงปกครองตั้งแต่ 695 ถึง 688 ปีก่อนคริสตกาล จากนั้นพระญาติอีกพระองค์หนึ่งพระนามว่า เนเคปซอส ในภาษากรีกก็ทรงสืบทอดพระราบัลลังก์จากพระองค์และในภาษาอียิปต์พระองค์จะมีพระนามว่า เนคาอูบา ซึ่งเป็นไปได้ว่าตราประทับสคารับจำนวนมากที่ปรากฏข้อมูลมาถึงช่วงเวลาดังกล่าว และปรากฏพระนามครองราชย์ที่ไม่ทราบที่มา คือ เมนอิบเร และอิร์อิบเร ก็เป็นพระนามของฟาโรห์เทฟนัคต์ที่ 2 และฟาโรห์เนคาอูบาตามลำดับ

ในปี ค.ศ. 2011 คิม ไรฮอล์ท ได้เสนอว่า ฟาโรห์เทฟนัคต์ที่ 2 เป็นพระราชบิดาของฟาโรห์เนโคที่ 1 ในช่วงเวลาต่อมา ซึ่งอ้างตามบันทึกปาปิรุสจากเทบตูนิสที่ได้บันทึกว่า ฟาโรห์เนโคที่ 1 เป็นพระราชโอรสของฟาโรห์พระนามว่า เทฟนัคต์ โดยฟาโรห์ที่เป็นไปได้มากที่สุดคือ ฟาโรห์เทฟนัคต์ที่ 2
# สามก๊ก จอมราชันย์อหังการ
สามก๊ก จอมราชันย์อหังการ  เป็นซีรีส์มังงะญี่ปุ่น แต่งเรื่องโดยอี ฮัก-อิน และวาดภาพโดยคิง กงตะ เริ่มต้นพิมพ์ในนิตยสารมอร์นิงรายสัปดาห์ นิตยสารมังงะแนวเซเน็งของสำนักพิมพ์โคดันชะตั้งแต่ปี พ.ศ. 2537  หลังจากอี ฮัก-อินเสียชีวิตในปี พ.ศ. 2541 คิง กงตะเขียนมังงะต่อโดยทั้งแต่งเรื่องและวาดภาพจนกระทั่งถึงตอนจบบริบูรณ์ในปี พ.ศ. 2548 รวบรวมตีพิมพ์เป็นหนังสือมังงะรวมเล่ม (ทังโกบง) ทั้งหมด 36 เล่ม มังงะมีลิขสิทธิ์ในประเทศไทยโดยสำนักพิมพ์บุรพัฒน์

ซีรีส์อนิเมะโทรทัศน์ดัดแปลง 26 ตอน ผลิตโดยสตูดิโอแมดเฮาส์ ออกอากาศทางช่องนิปปงทีวีตั้งแต่เดือนเมษายนถึงกันยายน พ.ศ. 2552 

ในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2560 มังงะมียอดจำหน่ายมากกว่า 18 ล้านเล่ม ในปี พ.ศ. 2541 สามก๊ก จอมราชันย์อหังการชนะเลิศรางวัลมังงะโคดันชะครั้งที่ 22 ในสาขาทั่วไป

 ตัวละคร
# ฟาโรห์เชบิตคู
เชบิตคู (อียิปต์โบราณ: šꜣ-bꜣ-tꜣ-kꜣ, อัสซีเรียนใหม่: 𒃻𒉺𒋫𒆪𒀪 šapatakuʾ, กรีกโบราณ: Σεθῶν Sethōn) หรือที่รู้จักกันในพระนาม ชาบาตาคา หรือ เชบิตโก และเรียกเป็นภาษาอังกฤษว่า เซธอส เป็นฟาโรห์พระองค์ที่สองจากราชวงศ์ที่ยีสิบห้าแห่งอียิปต์ ซึ่งทรงปกครองตั้งแต่ 714 ปีก่อนคริสตกาล จนถึง 705 ปีก่อนคริสตกาลตามการวิจัยทางวิชาการล่าสุด พระองค์เป็นพระราชโอรสของฟาโรห์ปิเย ผู้ซึ่งทรงสถาปนาราชวงศ์ดังกล่าว พระนามครองราชย์ของฟาโรห์เชบิตคู คือ ดเจดคาเร แปลว่า "ดวงวิญญาณที่ยั่งยืนแห่งเทพรา"Clayton, Peter A. Chronicle of the Pharaohs: The Reign-by-Reign Record of the Rulers and Dynasties of Ancient Egypt. Thames & Hudson. p.190. 2006.  พระมเหสีของพระองค์ คือ สมเด็จพระราชินีอาร์ติ ซึ่งเป็นพระราชธิดาของฟาโรห์ปิเย ตามชิ้นส่วนของรูปสลัก รหัสหมายเลข เจอี 49157 ของมหาปุโรหิตแห่งอามุนพระนามว่า ฮาเรมาเคต ซึ่งเป็นพระราชโอรสของฟาโรห์ชาบาคา ซึ่งถูกค้นพบในวิหารของเทพธิดามุตในคาร์นักKarl Jansen-Winkeln, Inschriften der Spätzeit: Teil III: Die 25. Dynastie, 2009. pp.347-8 [52.5]

 การระบุตัวตนกับเซธอสของเฮโรโดตัส 
เฮโรโดตัส นักประวัติศาสตร์ชาวกรีก ผู้ซึ่งเขียนหนังสือ Histories (เล่มที่ 2I, บทที่ 141) ซึ่งเขียนถึงมหาปุโรหิตแห่งพทาห์นามว่า เซธอส (กรีกโบราณ: Σεθῶν Sethon) ซึ่งได้กลายเป็นฟาโรห์และทรงเอาชนะชาวอัสซีเรียด้วยการแทรกแซงจากสวรรค์ พระนามนี้อาจจะเป็นการเขียนพระนามผิดของพระนามฟาโรห์เชบิตคูRobert B. Strassler (ed.), The Landmark Herodotus: The Histories (Anchor, 2007), p. 182Alan B. Lloyd, Commentary on Book II, in A Commentary on Herodotus, Books I–IV (Oxford University Press, 2007), p. 237. เรื่องเล่าของเฮโรโดตัสได้กลายเป็นแรงบันดาลใจสำหรับนวนิยายแฟนตาซีเรื่อง ชีวิตของเซธอส (Life of Sethos) ในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 18 ซึ่งมีอิทธิพลในหมู่ผู้ที่ศึกษาประวัติศาสตร์โลกที่มุ่งเน้นไปที่ประวัติศาสตร์ของผู้คนที่มีเชื้อสายแอฟริกัน หรือ กลุ่มแอโฟรเซนทริซึม
# ฟาโรห์ชาบาคา
เนเฟอร์คาเร ชาบาคา หรือ ชาบาโค (อียิปต์โบราณ: 𓆷𓃞𓂓 šꜣ bꜣ kꜣ, อัสซีเรีย: 50x50px Sha-ba-ku-u) เป็นฟาโรห์แห่งคุชพระองค์ที่สามจากราชวงศ์ที่ยี่สิบห้าแห่งอียิปต์ ซึ่งทรงครองราชย์ระหว่าง 705 ถึง 690 ปีก่อนคริสตกาลF. Payraudeau, Retour sur la succession Shabaqo-Shabataqo, Nehet 1, 2014, p. 115-127 online here แหล่งข้อมูลทางกรีกเรียกพระองค์ว่า ซาบาคอน (Σαβακῶν) และถูกกล่าวถึงโดยทั้งเฮโรโดตัสและแมนิโธA Dictionary of Greek and Roman biography and mythology, Sabacon

 พระราชวงศ์ 
ฟาโรห์ชาบาคาทรงถูกคิดว่าเป็นพระราชโอรสของกษัตริย์คาชตากับพระนางเปบัทจ์มา ถึงแม้ว่าบันทึกจากช่วงรัชสมัยของฟาโรห์ทาฮาร์กาอาจจะตีความได้ว่า ฟาโรห์ชาบาคาเป็นพระเชษฐาของฟาโรห์ทาฮาร์กา และด้วยเหตุดังกล่าวพระองค์จึงเป็นพระราชโอรสของฟาโรห์ปิเย

พระมเหสีของฟาโรห์ชาบาคา คือ พระนางกัลฮาตา ตามบันทึกของอัสซีเรีย ซึ่งเป็นพระขนิษฐาของฟาโรห์ทาฮาร์กา ฟาโรห์ชาบาคาและพระนางกัลฮาตาเป็นพระราชบิดาและมารดาของฟาโรห์ทันต์อมานิ และอาจจะเป็นพระราชบิดาและมารดาของฟาโรห์เชบิตคูด้วยเช่นกัน แต่ประเด็นดังกล่าวกลับขัดแย้งกับหลักฐานที่สนับสนุนว่าฟาโรห์ซาบาคาทรงขึ้นครองราชย์หลังจากฟาโรห์เชบิตคูAidan Dodson & Dyan Hilton: The Complete Royal Families of Ancient Egypt. Thames & Hudson, 2004,  p.237

เป็นไปได้ว่าสมเด็จพระราชินีทาเบเคนอามุนเป็นพระมเหสีของฟาโรห์ชาบาคาR. Morkot: The Black Pharaohs, Egypt's Nubian Rulers, London 2000, p. 205  บางคนคิดว่าพระองค์เป็นพระมเหสีของฟาโรห์ทาฮาร์กา

เจ้าชายฮาร์เอมอาเคต ซึ่งเป็นพระราชโอรสของฟาโรห์ชาบาคา ได้ทรงกลายเป็นมหาปุโรหิตแห่งอามุน และเป็นที่ทราบจากรูปสลักและชิ้นส่วนของรูปสลักที่พบในคาร์นัก มีการกล่าวถึงสตรีนามว่า เมสบาต บนโลงพระศพของเจ้าชายฮาเรมาเคต และอาจจะเป็นพระราชมารดาของพระองค์

ฟาโรห์ชาบาคาเป็นพระราชบิดาของพระราชธิดาอีกอย่างน้อยอีกสองพระองค์ แต่ไม่ทราบตัวตนของพระราชมารดาของพระองค์ได้ เจ้าหญิงพิอังค์อาร์ติต่อมาทรงกลายเป็นพระมเหสีของฟาโรห์ทันต์อมานิ ซึ่งเป็นพระเชษฐาของพระองค์ (คนละพระราชมารดา) พระนางพิอังค์อาร์ติทรงปรากฎบนจารึกแห่งสุบินกับพระสวามี ส่วนเจ้าหญิงอิเซตเอมเคบ เฮช มีความเป็นไปได้ที่จะทรงอภิเษกสมรสกับฟาโรห์ทันต์อมานิเช่นกัน พระองค์ทรงถูกฝังพระศพอยู่ในอไบดอส ประเทศอียิปต์

 การสวรรคต 
สันนิษฐานว่าฟาโรห์ชาบาคาเสด็จสวรรคตในปีที่ 15 แห่งการครองราชย์ตามรูปสลักลูกบาศก์รหัสหมายเลข บีเอ็ม 24429 ซึ่งตรงกับปีที่ 15 เดือนที่ 2 แห่งเชมู วันที่ 11 แห่งรัชสมัยของฟาโรห์ชาบาคา พระองค์ทรงถูกฝังพระบรมศพอยู่ในพีระมิดที่อัล-คุรรุ และฟาโรห์ทาฮาร์กา ผู้ซึ่งเป็นพระราชนัดดา ได้สืบพระราชบัลลังก์ต่อจากพระองค์
# บลาโกเวชเชนสค์ (สาธารณรัฐบัชคอร์โตสตาน)
บลาโกเวชเชนสค์ (, Blagoveşçen) เป็นเมืองในสาธารณรัฐบัชคอร์โตสตาน ประเทศรัสเซีย ตั้งอยู่ทางเหนือของแม่น้ำอูฟา  ที่ฝั่งขวาของแม่น้ำเบลายา ประชากร: 

ประวัติ
เมืองนี้ก่อตั้งขึ้นใน ค.ศ. 1756 ในฐานะที่ตั้งถิ่นฐานให้โรงงานหลอมทองแดง และได้รับสถานะเมืองใน ค.ศ. 1941
# กาเตอรีน-ดอมีนิก เดอ เปรีญง
กาเตอรีน-ดอมีนิก เดอ เปรีญง  เป็นจอมพลแห่งจักรวรรดิฝรั่งเศสภายใต้จักรพรรดินโปเลียนที่ 1 เขาเคยเป็นแม่ทัพภาคพิเรนีสตะวันออกในช่วงสงครามปฏิวัติฝรั่งเศส ซึ่งสามารถเอาชนะกำลังทหารสเปนในยุทธการที่เอสกอลา ต่อมาเขาได้รับชัยชนะอีกครั้งในการปิดล้อมโรเซสในประเทศสเปนเมื่อต้นปี 1795 ต่อมาเขาได้รับเลือกเป็นสมาชิกสภาห้าร้อย และเป็นอัครราชทูตประจำสเปน

เปรีญงเป็นหนึ่งในผู้สนับสนุนนโปเลียน โบนาปาร์ต เขาได้รับแต่งตั้งจากนโปเลียนให้เป็นวุฒิสมาชิกในปี 1801 และเป็นจอมพลในปี 1804 และได้รับบรรดาศักดิ์เคานต์แห่งจักรวรรดิในปี 1805 แต่ภายหลังจักรพรรดินโปเลียนถูกเนรเทศสู่เกาะเอลบา เปรีญงก็เข้ารับใช้ราชวงศ์บูร์บงภายใต้พระเจ้าหลุยส์ที่ 18 แห่งฝรั่งเศส และเป็นหนึ่งในผู้ออกเสียงสนับสนุนให้ประหารชีวิตจอมพลมีแชล แน
# ทันต์อมานิ
ทันต์อมานิ (อียิปต์โบราณ: tnwt-jmn, อัสซีเรียใหม่: 100x100px , กรีกโบราณ: Τεμένθης Teménthēs) หรือที่รู้จักกันในพระนาม ทานุตอมานิ หรือ ทันเวตอมานิ (สวรรคตเมื่อ 653 ปีก่อนคริสตกาล) เป็นผู้ปกครองแห่งราชอาณาจักรคุช ซึ่งตั้งอยู่ที่บริเวณซูดานเหนือ และเป็นฟาโรห์พระองค์สุดท้ายของราชวงศ์ที่ยี่สิบห้าแห่งอียิปต์ พระนามครองราชย์ของพระองค์ คือ บาคาเร ซึ่งแปลว่า "ความรุ่งโรจน์คือวิญญาณแห่งเทพรา"

 พระราชโอรสแห่งกษัตริย์ 
พระองค์เป็นพระราชโอรสของฟาโรห์ชาบาคา และเป็นพระราชนัดดาของผู้ปกครองก่อนหน้าของพระองค์นามว่า ทาฮาร์กา ในบางแหล่งข้อมูลกล่าวว่า พระองค์เป็นพระราชโอรสของฟาโรห์เชบิตคู บันทึกของชาวอัสซีเรียได้บันทึกว่าเป็นพระราชโอรสของฟาโรห์ชาบาคา และกล่าวถึงพระนางกัลฮาตา ซึ่งเป็นพระราชมารดาของพระองค์ว่าเป็นพระขนิษฐาของฟาโรห์ทาฮาร์กา นักไอยคุปต์วิทยาบางคนตีความข้อมูลจากอัสซีเรียว่าพระองค์เป็นพระราชโอรสของฟาโรห์เชบิตคู แต่ปัจจุบันถือว่าฟาโรห์ทันต์อมานิน่าจะเป็นพระราชโอรสของฟาโรห์ชาบากามากกว่า

 การปกครองในหลัง 
การพิชิตของอัสซีเรียได้ยุติการควบคุมของนิวเบียเหนือดินแดนอียิปต์ได้อย่างเบ็ดเสร็จ ถึงแม้ว่าพระราชอำนาจของฟาโณห์ทันต์อมานิยังคงได้รับการยอมรับในอียิปต์บนจนถึงปีที่ 8 แห่งการครองราชย์ ในช่วง 656 ปีก่อนคริสตกาล เมื่อกองทัพเรือของฟาโรห์พซัมติกที่ 1 ได้เข้าควบคุมเมืองธีบส์อย่างสันติและรวมอียิปต์ทั้งหมดเป็นปึกแผ่น เหตุการณ์ดังกล่าวเป็นจุดเริ่มต้นของราชวงศ์ที่ยี่สิบหกแห่งอียิปต์

หลังจากนั้น ฟาโรห์ทันต์อมานิทรงปกครองเพียงเฉพาะบริเวณนิวเบีย (ราชอาณาจักรคุช) พระองค์เสด็จสวรรคตในช่วง 653 ปีก่อนคริสตกาล และพระราชบัลลังก์ได้ถูกสืบทอดต่อโดยกษัตริย์อัตลาเนอร์ซา ซึ่งเป็นพระราชโอรสของฟาโรห์ทาฮาร์กา พระองค์ทรงถูกฝังพระบรมศพอยู่ในสุสานหลวงที่อัล-คุรรุ ชาร์ลส์ บอนเน็ต นักโบราณคดีได้ค้นพบรูปสลักของฟาโรห์ทันต์อมานิที่เคอร์มา (ปัจจุบันเรียกว่า ดูกกิ เกล) ในปี ค.ศ. 2003

 หลุมฝังพระบรมศพ 
หลุมฝังพระบรมศพของฟาโรห์ทันต์อมานิตั้งอยู่ใต้พีระมิด ซึ่งปัจจุบันได้หายไปแล้ว ณ ที่ตั้งในสุสานหลวงที่อัล-คุรรุ ปัจจุบันเหลือแค่ประตูทางเข้าและห้องหับ ซึ่งประดับด้วยภาพจิตรกรรมฝาผนังอย่างสวยงาม
# ปรอฮก
ปรอฮก (, ปรหุก) ภาษาเขมรถิ่นไทยเรียก ปร็อละ หรือ ประเฮาะศิริเพ็ญ อึ้งสิทธิพูนพร (บรรณาธิการ). เรียนภาษาเขมรถิ่นไทยแบบบูรณาการ เล่ม 1. นครปฐม : สถาบันวิจัยภาษาและวัฒนธรรมเอเชีย มหาวิทยาลัยมหิดล. 2563, หน้า 21. ในประเทศไทยจะเรียกว่า ปลาร้าเหนียว หรือ ปลาร้าเขมรพิพัฒน์ กระแจะจันทร์. ประวัติศาสตร์ผู้คน บนเส้นพรมแดนเขาพระวิหาร. กรุงเทพฯ : มติชน. 2556, หน้า 126 คือ เนื้อปลาหมัก (โดยเฉพาะปลาช่อน) ใช้เป็นวัตถุดิบหรือเครื่องปรุงรสในอาหารกัมพูชา มีต้นกำเนิดมาจากการถนอมอาหารในช่วงที่ปลาขาดตลาด ด้วยรสชาติที่เค็มและมีกลิ่นรสแรง ปรอฮกจึงถูกใช้เป็นส่วนประกอบเพื่อเสริมรสอาหารต่าง ๆ เช่น น้ำแกง หรือน้ำซอส ชาวเขมรมีคำพูดว่า "ไม่ใส่ปรอฮก ไม่ใส่เกลือ" แปลว่าอาหารชนิดนั้นมีรสชาติแย่หรือจืดชืด อันแสดงให้เห็นถึงความสำคัญของปรอฮกในสำรับอาหารกัมพูชา แต่ด้วยกลิ่นและรสชาติที่แรง ปรอฮกจึงมีสมญาว่า ชีสกัมพูชา บ้างก็ว่ามีกลิ่นฉุนแรงกว่าปลาร้าของไทยคึกฤทธิ์ ปราโมช, หม่อมราชวงศ์. ถกเขมร. นนทบุรี : ดอกหญ้า. 2556, หน้า 96 มีลักษณะแห้งและค่อนข้างแข็ง สามารถเก็บไว้ได้นานกว่า ต่างกับปลาร้าที่มีลักษณะเหลวและต้องเก็บไว้ในไห ปรอฮกเป็นกับข้าวที่ใช้รับประทานเคียงกับข้าวสวย แนมด้วยผักสดต่าง ๆ เป็นต้นว่า ถั่วฝักยาว แตงกวา ถั่วพลู และมะเขือต่าง ๆ หรือเป็นวัตถุดิบหลักในการประกอบอาหาร เช่น ปรอฮกคะติฮ์ (, ปรหุกขะทิ) หรือน้ำพริกปลาร้ากะทิเขมร บรรจบ พันธุเมธา กล่าวถึงปรอฮกไว้ว่า "...อาหารเขมรแท้ ๆ นั้นใส่ปลาร้าแทบทุกอย่าง แม้แต่ต้มยำ หรือตึกเกรือง ที่เป็นน้ำจิ้มของเขา ก็หาใช่กะปิไม่ กลับใส่ปลาร้าหรือปลาย่างแทน เพราะฉะนั้นคนกินปลาร้าไม่เป็นจึงต้องระวัง..."

ปรอฮกมีกรรมวิธีถนอมอาหารเช่นเดียวกับปลาเจ่าของประเทศไทย คือจะต้องนำปลาไปทำความสะอาด คัดขนาด ก่อนนำปลาไปหมักเกลือไว้สักระยะหนึ่ง ต่อมานำปลาที่หมักมาผึ่งแดด ก่อนนำไปหมักต่อ แต่รสชาติของปรอฮกจะออกรสคล้ายปลาส้ม ปัจจุบันชาวเขมรลัดขั้นตอนการทำ เพราะไม่นำปลาที่หมักเกลือขึ้นมาตากแดด จนมีลักษณะใกล้เคียงกับปลาร้าของไทย ปรอฮกได้รับความนิยมสืบเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน จนต้องมีการนำเข้าปลาจากประเทศไทยเพื่อไปแปรรูปเป็นปรอฮกต่อไป ขณะที่ปรอฮกของสกุลอภัยวงศ์ ซึ่งสืบสันดานมาจากสกุลขุนนางเขมรในเมืองพระตะบอง ทำมาจากปลาช่อนตัวใหญ่ แล่เอาแต่เนื้อ ไปหมักกับเกลือและข้าวคั่ว ก่อนนำมาประกอบอาหาร จะต้องห่อใส่ใบตอง และปิ้งด้วยไฟอ่อน ๆ จนสุก จึงจะหอมน่ารับประทาน ไม่มีกลิ่นคาว

ส่วนชาวไทยเชื้อสายเขมรในแถบอีสานใต้ มีกรรมวิธีต่างออกไป คือจะนำเนื้อปลา (โดยเฉพาะปลาไหลและปลาช่อน) ไปใส่ในหลุมดิน แล้วเอาเปลือกไม้ของต้นหมากติ้วไปรองไว้ก้นหลุม นำเกลือและรำอ่อนใส่ตามลงไป ตำให้ส่วนผสมเข้ากันแล้วปั้นเป็นก้อน จากนั้นนำไปตากในตาข่ายให้แห้งแล้วใส่กระชุ ก็จะได้ปลาร้าเหนียว แต่ปลาร้าเหนียวสิ้นความนิยมไปจากอีสานใต้ หลังเกิดข้อพิพาทเขาพระวิหารระหว่างประเทศไทยกับกัมพูชาเมื่อ พ.ศ. 2505 ชาวเขมรจากฝั่งกัมพูชาเกรงกลัวว่าทหารไทยจะจับกุมจึงเลิกขายไปพิพัฒน์ กระแจะจันทร์. ประวัติศาสตร์ผู้คน บนเส้นพรมแดนเขาพระวิหาร. กรุงเทพฯ : มติชน. 2556, หน้า 141

 ความหลากหลาย 
ปรอฮกมีหลายรูปแบบ ดังนี้
 ปรอฮกเจียน (, ปรหุกเจียน) คือปรอฮกไปเจี้ยนหรือผัดกับเนื้อสัตว์ (หมูหรือวัว) และพริกไทย รับประทานเป็นเครื่องจิ้มเคียงกับข้าวและผักสด
 ปรอฮกก็อบ (, ปรหุกกบ) หรือ ปรอฮกอัง (, ปรหุกอำง) คือปรอฮกห่อใบตองแล้วไปอังไฟหรือปิ้งให้สุกในเตาไฟ
 ปรอฮกเชา (, ปรหุกเฉา) คือปรอฮกดิบนำไปทำนำพริก ตำกับตะไคร้ พริกสด มะเขือ และปรุงรสด้วยน้ำมะนาว รับประทานเคียงกับเนื้อสัตว์ย่าง หรือใช้จิ้มผักสด
# นิติสงคราม
นิติสงคราม  คือ การใช้กฎหมายเพื่อเล่นงานฝ่ายตรงข้าม ซึ่งมักปรากฏในรูปการดำเนินทางกฎหมายและทางสื่ออย่างกว้างขวาง เพื่อให้ฝ่ายตรงข้ามเสียหายจนอ่อนแอลง สูญเสียการสนับสนุนจากสาธารณชน และหมดพลังอำนาจในการต่อต้านอีก

คำว่า "lawfare" ในภาษาอังกฤษนั้น มาจากการประสมกันระหว่างคำว่า "law" (กฎหมาย) และ "warfare" (สงคราม) พลตรี ชาลส์ เจ. ดันแลป จูเนียร์ นายทหารและนักกฎหมายชาวสหรัฐ บัญญัติขึ้นใน ค.ศ. 2001 ส่วนในภาษาไทย คำว่า "นิติสงคราม" มาจากการเสนอของปิยบุตร แสงกนกกุล นักกฎหมายชาวไทย เมื่อ พ.ศ. 2563

โดยปรกติแล้ว คำว่า "นิติสงคราม" ได้รับการมองในเชิงลบ เพราะสื่อถึงการใช้กฎหมายในทางมิชอบ

กรณีที่ได้รับการยกเป็นตัวอย่างของนิติสงคราม เช่น ความขัดแย้งอิสราเอล–ปาเลสไตน์, ข้อพิพาทดินแดนในทะเลจีนใต้ เป็นต้น ส่วนในประเทศไทย นิติสงครามมีการระบุที่ชัดเจนมากขึ้นภายหลังการเลือกตั้งในประเทศไทยเมื่อ พ.ศ. 2566 ที่มีความพยายามใช้ช่องทางต่าง ๆ ทางกฎหมายเพื่อขัดขวางพิธา ลิ้มเจริญรัตน์ ผู้ชนะการเลือกตั้ง มิให้ขึ้นดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีไทย
# เลตีเซีย ราโมลีโน
มารีอา-เลตีเซีย ราโมลีโน  หรือ เลตีเซีย โบนาปาร์ต  เป็นหญิงสูงศักดิ์ชาวคอร์ซิกา และเป็นมารดาของจักรพรรดินโปเลียนที่ 1 แห่งฝรั่งเศส ซึ่งภายหลังสถาปนาจักรวรรดิ นางได้รับการขนานนามว่า "มาดามแมร์"  ซึ่งแปลว่า "มาดามชนนี"

นางมีอุปนิสัยสมถะเรียบง่ายและสุขุม และเป็นแม่ที่ดีของครอบครัว นางไม่เห็นด้วยที่นโปเลียนจะบงการชีวิตของลูว์เซียง จึงเข้าข้างลูว์เซียง และประท้วงโดยการไม่เข้าร่วมพิธีปราบดาภิเษกของนโปเลียน นางไม่ยอมพำนักในปารีสและเลือกเดินทางไปพำนักที่โรมกับลูว์เซียง แต่เมื่อนโปเลียนถูกเนรเทศสู่เกาะเอลบาในปี 1814 นางกับโปลีนก็ไปร่วมอยู่ที่เกาะเอลบากับนโปเลียน และเดินทางกลับปารีสพร้อมนโปเลียนในสมัยร้อยวัน

นางพบนโปเลียนครั้งสุดท้ายเมื่อ 29 มิถุนายน 1815 ในปารีส แล้วจึงเดินทางกลับโรมเพื่ออยู่ในความคุ้มครองของสมเด็จพระสันตะปาปาปิอุสที่ 7 จวบจนเสียชีวิต

ประวัติ
มารีอา-เลตีเซีย ราโมลีโน เกิดที่อาฌักซีโย เกาะคอร์ซิกา ในสมัยที่เป็นส่วนหนึ่งของสาธารณรัฐเจโนวา เธอเป็นบุตรีของนายทหารชื่อว่าโจวันนี เจโรนีโม ราโมลีโน  กับภรรยาชื่อว่าอันเจลา มารีอา ปีเอตรา-ซันตา  ตระกูลราโมลีโนเป็นตระกูลขุนนางระดับล่างจากแคว้นลอมบาร์เดีย ซึ่งอพยพมายังเกาะคอร์ซิกาหลายชั่วอายุคนแล้ว 

นางสาวราโมลีโนได้รับการศึกษาในบ้าน และไม่ได้เรียนรู้สิ่งใดนอกจากงานของสตรีเฉกเช่นหญิงชาวคอร์ซิกาทั่วไปในเวลานั้น บิดาของเธอเสียชีวิตขณะเธอมีอายุหกขวบ มารดาจึงสมรสใหม่กับนายทหารชาวสวิสของทัพเรือเจโนวา ซึ่งมารดากับสามีใหม่มีบุตรด้วยกันสองคน

สมรสและบุตร
ในปี 1764 นางสาวราโมลีโนวัยสิบสี่ปี สมรสกับนายการ์โล บูโอนาปาร์เต นักศึกษาวิชากฎหมายวัยสิบแปดปี ซึ่งตระกูลบูโอนาปาร์เตก็เป็นขุนนางระดับล่างเหมือนกัน ทั้งคู่มีบุตรด้วยกันแปดคนตามลำดับดังนี้
 โฌแซ็ฟ โบนาปาร์ต (1768–1844) กษัตริย์แห่งนาโปลี กษัตริย์แห่งสเปน
 นโปเลียน โบนาปาร์ต (1769–1821) จักรพรรดิแห่งฝรั่งเศส กษัตริย์แห่งอิตาลี
 ลูว์เซียง โบนาปาร์ต (1775–1840) เจ้าชายแห่งกานีโนและมูซิญญาโน
 มารี-อาน-เอลีซา โบนาปาร์ต (1777–1820) แกรนด์ดัชเชสแห่งตอสคานา
 หลุยส์ โบนาปาร์ต (1778–1846) กษัตริย์แห่งฮอลแลนด์
 โปลีน โบนาปาร์ต (1780–1825) เจ้าหญิงและดัชเชสแห่งกวัสตัลลา
 การอลีน โบนาปาร์ต (1782–1839) แกรนด์ดัชเชสแห่งแบร์คและเคลเวอ
 เฌโรม โบนาปาร์ต (1784–1860) กษัตริย์แห่งเว็สท์ฟาเลิน
# หอดูดาวแห่งชาติ (สเปน)
หอดูดาวแห่งชาติ  เป็นสถาบันทางด้านวิทยาศาสตร์ของประเทศสเปนที่ดำเนินกิจกรรมในด้านดาราศาสตร์ สังกัดอยู่สถาบันภูมิศาสตร์แห่งชาติสเปน

หอดูดาวแห่งชาติเป็นสถาบันที่ประกอบไปด้วยหลายส่วน โดยส่วนหลักคือหอดูดาวหลวงมาดริดตั้งอยู่ที่สวนสาธารณะบูเอนเรติโรในกรุงมาดริด หอดูดาวแห่งนี้สร้างขึ้นตั้งแต่คริสต์ทศวรรษ 1790 ได้รับการออกแบบโดยฆวน เด บิยานูเอบา และเป็นตัวอย่างที่ดีของสถาปัตยกรรมฟื้นฟูคลาสสิกในสเปน ปัจจุบันเป็นที่ตั้งของห้องสมุดและนิทรรศการเกี่ยวกับเครื่องมือวิทยาศาสตร์โบราณ ในปี 1995 อาคารของบิยานูเอบาได้รับการประกาศให้เป็นสินทรัพย์สำคัญทางวัฒนธรรมของสเปน และตั้งแต่ปี 2021 อาคารแห่งนี้ก็รับการยกให้เป็นส่วนหนึ่งของมรดกโลก โดยองค์การยูเนสโก

 สายวิจัยหลัก 
หอดูดาวแห่งชาติมีความเชี่ยวชาญด้านดาราศาสตร์วิทยุ โดยมีงานวิจัยหลักดังต่อไปนี้:

 การก่อตัวของดาวฤกษ์
 เคมีดาราศาสตร์
 มวลสารระหว่างดาวฤกษ์
 วิวัฒนาการของดาวฤกษ์
 ดาราจักร
 อินเทอร์เฟอโรเมทรี

 สิ่งตีพิมพ์และเผยแพร่ 
หอดูดาวจัดพิมพ์หนังสือประจำปีทางดาราศาสตร์ มาตั้งแต่ปี 1860 พร้อมบทความยอดนิยมและปฏิทินดาราศาสตร์ อีกทั้งยังได้รับความไว้วางใจให้ทำหน้าที่ให้ข้อมูลทางการด้านดาราศาสตร์

ปัจจุบันมีพิพิธภัณฑ์อยู่ที่สำนักงานใหญ่ของหอดูดาวหลวงมาดริด ซึ่งสามารถชื่นชมกล้องโทรทรรศน์เก่า ๆ และกล้องโทรทรรศน์ชั้นดีของวิลเลียม เฮอร์เชล ที่จำลองขนาดเท่าของจริง