# การเบียดเบียนชาวโซโรอัสเตอร์
มีการบันทึกถึงการเบียดเบียนศาสนาโซโรอัสเตอร์มาตลอดทั้งประวัติศาสตร์ศาสนาโซโรอัสเตอร์ ศาสนาในอิหร่าน การเบียดเบียนขนานใหญ่ครั้งสำคัญเกิดขึ้นหลังจุดเริ่มต้นของศาสนาอิสลามในคริสต์ศตวรรษที่ 7 ทั้งระหว่างและหลังการพิชิตเปอร์เซียโดยมุสลิมชาวอาหรับ การเลือกปฏิบัติและการล่วงละเมิดต่อชาวโซโรอัสเตอร์เกิดทั้งในรูปแบบบังคับเปลี่ยนศาสนาและใช้ความรุนแรงขนาดย่อม มีบันทึกถึงมุสลิมที่เข้ามาในภูมิภาคนี้หลังถูกผนวกเข้ากับรัฐเคาะลีฟะฮ์รอชิดูนว่าพวกเขาทำลายวิหารโซโรอัสเตอร์ และชาวโซโรอัสเตอร์ที่อาศัยในบริเวณที่อยู่ภายใต้การปกครองของมุสลิมจะต้องจ่ายภาษีที่มีชื่อว่าญิซยะฮ์, Volume 2
 
มีการสร้างมัสยิดทับวิหารโซโรอัสเตอร์ที่ถูกทำลาย และห้องสมุดเปอร์เซียหลายแห่งถูกเผา จากนั้นจึงค่อย ๆ มีการออกกฎหมายจากรัฐเคาะลีฟะฮ์รอชิดูนจำนวนมากขึ้น ซึ่งควบคุมพฤติกรรมของศาสนาโซโรอัสเตอร์และจำกัดความสามารถต่อการมีส่วนร่วมในสังคม เมื่อเวลาผ่านไป การเบียดเบียนชาวโซโรอัสเตอร์โดยชาวมุสลิมกลายเป็นเรื่องปกติและแพร่หลายมากขึ้นเรื่อย ๆ และด้วยเหตุนี้ ศาสนาจึงเริ่มเสื่อมถอยลง เนื่องจากกระบวนการอิสลามานุวัตรกำเนิดขึ้นภายใต้การปกครองของมุสลิม ชาวโซโรอัสเตอร์หลายคนหนีไปทางตะวันออกจากเปอร์เซียไปยังอินเดีย

มีชาวโซโรอัสเตอร์จำนวนมากเข้ารับอิสลามเพื่อหลีกเลี่ยงการเลือกปฏิบัติและผลของการเป็นพลเมืองขั้นที่สองในรัฐเคาะลีฟะฮ์ หลังจากนั้น ลูก ๆ ของพวกเขาจะถูกส่งไปยังโรงเรียนสอนศาสนาอิสลามเพื่อเรียนรู้ภาษาอาหรับและศึกษาอัลกุรอานกับคำสอนศาสนาในเรื่องอื่น ๆ กระบวนการนี้มีส่วนทำให้ศาสนาโซโรอัสเตอรเสื่อมถอย อย่างไรก็ตาม ในสมัยจักรวรรดิซามานิด ซึ่งเป็นชาวอิหร่านที่เปลี่ยนศาสนาจากโซโรอัสเตอร์เป็นอิสลามนิกายซุนนี ภาษาเปอร์เซียจึงเกิดขึ้นใหม่และเจริญรุ่งเรืองขึ้น ทำให้ยุคนี้เป็นจุดเริ่มต้นของ Iranian Intermezzo

การเบียดเบียนโดยมุสลิม
การพิชิตของอิสลาม

ก่อนหน้าการรุกรานของชาวอาหรับและการพิชิตของมุสลิมในภายหลัง เปอร์เซีย (ปัจจุบันคือประเทศอิหร่าน) ในช่วงกลางคริสต์ศตวรรษที่ 7 เคยเป็นรัฐอิสระทางการเมืองที่กินพื้นที่ตั้งแต่เมโสโปเตเมียถึงแม่น้ำสินธุ และส่วนใหญ่นับถือศาสนาโซโรอัสเตอร์ ศาสนาโซโรอัสเตอร์เป็นศาสนาประจำชาติของจักรวรรดิเปอร์เซียก่อนอิสลาม 4 อาณาจักร โดยจักรวรรดิสุดท้ายคือจักรวรรดิซาเซเนียนที่ผ่านพระราชกฤษฎีกาของสิ่งนี้ใน ค.ศ. 224 การรุกรานของชาวอาหรับทำให้การครอบงำทางศาสนาของศาสนาโซโรอัสเตอร์ในเปอร์เซียสิ้นสุดลงอย่างกะทันหัน และสถาปนาศาสนาอิสลามเป็นศาสนาประจำรัฐ

อัลบะลาษุรี นักประวัติศาสตร์อิสลาม กล่าวถึงชาวโซโรอัสเตอร์ในเยเมนที่กำหนดให้จ่ายญิซยะฮ์หลังการพิชิตของมุฮัมมัด

หลังการพิชิตจักรวรรดิเปอร์เซีย ชาวโซโรอัสเตอร์ได้รับสถานะษิมมีและอยู่ภายใต้การถูกข่มเหง การเลือกปฏิบัติ และการคุกคามที่เริ่มขึ้นในรูปความรุนแรงขนาดย่อม ผู้จ่ายญิซยะฮ์ถูกดูถูกและเหยียดหยามจากคนเก็บภาษี ชาวโซโรอัสเตอร์ที่ถูกจับเป็นทาสในช่วงสงครามจะกลายเป็นไทถ้าพวกเขาเข้ารับอิสลาม

วิหารไฟหลายแห่งที่มีช่องเปิดโค้งตามแนวแกนสี่ช่อง มักถูกแปลงเป็นมัสยิดด้วยการตั้ง เมียะห์รอบ ที่ส่วนโค้งที่ใกล้ กิบลัต ที่สุด วิหารโซโรอัสเตอร์ที่ถูกแปลงเป็นมัสยิดในกรณีนี้สามารถพบได้ที่บูฆอรอ เช่นเดียวกันกับบริเวณในและใกล้ Istakhr และเมืองเปอร์เซียอื่น ๆ พื้นที่เมืองที่ผู้ว่าการชาวอาหรับเข้ามาตั้งถิ่นฐานเป็นพื้นที่เสี่ยงต่อการถูกประหัตประหารทางศาสนามากที่สุด วิหารไฟใหญ่ถูกแปลงเป็นมัสยิด และประชาชนถูกบังคับให้ยอมจำนนหรือหลบหนี ห้องสมุดหลายแห่งถูกเผาและมรดกทางวัฒนธรรมจำนวนมากสูญหาย

หลังจากนั้นจึงค่อย ๆ มีกฎหมายที่ควบคุมพฤติกรรมของชาวโซโรอัสเตอร์จำนวนมากขึ้น จำกัดความสามารถในการมีส่วนร่วมในสังคม และทำให้ชีวิตของชาวโซโรอัสเตอร์ยากลำบากขึ้น ด้วยความหวังว่าพวกเขาจะเปลี่ยนมานับถือศาสนาอิสลาม เมื่อเวลาผ่านไป การกดขี่ข่มเหงชาวโซโรอัสเตอร์กลายเป็นเรื่องธรรมดาและแพร่หลายมากขึ้น และจำนวนผู้นับถือลดลงอย่างมาก ผู้ที่เปลี่ยนศาสนาหลายคน (บางคนเพียงผิวเผิน) ทำสิ่งนี้เพื่อหลีกหนีจากการละเมิดและการเลือกปฏิบัติอย่างเป็นระบบตามกฎหมายของแผ่นดิน ส่วนอีกกลุ่มที่เข้ารับอิสลามก็เพราะการจ้างงานในอุตสาหกรรมและช่างฝีมือจะทำให้พวกเขาไม่บริสุทธิ์ เนื่องจากตามความเชื่อของศาสนาโซโรอัสเตอร์ งานของพวกเขาเกี่ยวข้องกับการทำให้ไฟเป็นมลทิน ทอมัส วอล์กเกอร์ อาร์โนลด์รายงานว่า ผู้เผยแผ่ศาสนาอิสลามไม่มีปัญหาในการอธิบายหลักคำสอนของอิสลามแก่ชาวโซโรอัสเตอร์ เนื่องจากมีความคล้ายคลึงกันระหว่างความเชื่อหลายประการ โดยอาร์โนลด์รายงานว่า สำหรับชาวเปอร์เซีย พวกเขาจะพบพระอหุระมาซดะกับอาฮ์รีมานภายใต้พระนามของอัลลอฮ์กับอิบลีส

เมื่อครอบครัวโซโรอัสเตอร์เข้ารับอิสลาม บรรดาลูก ๆ ต้องเข้าไปเรียนในโรงเรียนมุสลิมและเรียนรู้ภาษาอาหรับกับคำสอนของอัลกุรอาน และเด็ก ๆ เหล่านั้นสูญเสียอัตลักษณ์โซโรอัสเตอร์ไป ปัจจัยเหล่านี้มีส่วนทำให้อัตราการเปลี่ยนศาสนาจากโซโรอัสเตอร์เป็นอิสลามเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง นักวิชาการเปอร์เซียแสดงความคิดเห็นว่า "ทำไมหลายคนต้องตายหรือทนทุกข์ทรมาน? นั่นเพราะว่าฝ่ายหนึ่งตั้งใจยัดเยียดศาสนาของตนให้อีกฝ่ายหนึ่งที่ไม่เข้าใจสิ่งนี้"

อย่างไรก็ตาม เซอร์ ทอมัส วอล์กเกอร์ อาร์โนลด์ (Sir Thomas Walker Arnold) ตั้งข้อสงสัยต่อรายงานการบังคับเปลี่ยนศาสนาของชาวโซโรอัสเตอร์ทั้งหมด โดยยกตัวอย่างอ้างอิงความอดกลั้นหลายรายงานของขุนศึกมุสลิมว่า "เมื่อเผชิญกับข้อเท็จจริงดังกล่าว เป็นไปไม่ได้อย่างแน่นอนที่จะระบุว่าความเสื่อมถอยของศาสนาโซโรอัสเตอร์ทั้งหมดมาจากการเปลี่ยนศาสนาอย่างรุนแรงโดยผู้พิชิตที่เป็นมุสลิม"Arnold 1896,The Preaching of Islam: A History of the Propagation of the Muslim Faith, pp. 177-180 อาร์โนลด์เสนอแนะว่าการเปลี่ยนศาสนาของชาวโซโรอัสเตอร์ในอดีตบางส่วน อันที่จริงเป็นการอ้างถึงความคล้ายคลึงกันระหว่างสองศาสนาอย่างจริงใจ เพื่อเป็นแรงจูงใจให้เกิดการเปลี่ยนศาสนา นอกจากนี้ Stepaniants ยังประกาศ(แบบเดียวกันกับอาร์โนลด์)ว่า นักประวัติศาสตร์บางคนกล่าวว่าการเปลี่ยนมานับถือศาสนาอิสลามบางส่วนนั้นเป็นไปอย่างจริงใจ โดยอ้างถึงข้อเท็จจริงที่ว่า อิสลามได้เสนอการเปิดประตูแห่งความเป็นพี่น้องที่กว้างขึ้น ซึ่งแตกต่างจากเกณฑ์ที่จำกัดของศาสนาโซโรอัสเตอร์Marietta Stepaniants, Philosophy East and West Vol. 52, No. 2 (Apr., 2002), pp. 164-165 ถึงกระนั้น อาร์โนลด์ยอมรับว่าการเบียดเบียนชาวโซโรอัสเตอร์เกิดขึ้นในช่วงต่อมาArnold 1896,The Preaching of Islam: A History of the Propagation of the Muslim Faith, pp. 179 ส่วน Stepaniants กล่าวว่า การเบียดเบียนหลายครั้งเกิดขึ้นในสมัยอับบาซียะฮ์ และในช่วงเวลานั้นเป็นช่วงที่มีการอพยพของชาวปาร์ซีMarietta Stepaniants, Philosophy East and West Vol. 52, No. 2 (Apr., 2002), pp. 163 แต่ไม่ว่าอย่างไรก็ตาม ทั้งอาร์โนลด์และ Stepaniants ต่างก็กล่าวว่า ศาสนาอิสลามไม่ควรถูกตำหนิต่อความเสื่อมถอยของศาสนาโซโรอัสเตอร์ทั้งหมดMarietta Stepaniants, Philosophy East and West Vol. 52, No. 2 (Apr., 2002), pp. 159 นอกจากนี้ ประชากรในนครนีชอบูร์ยังคงมีประชากรที่นับถือศาสนาโซโรอัสเตอร์จำนวนมากที่อาศัยอยู่ร่วมกับชาวยิวและคริสต์นิกายเนสทอเรียน (แม้จะมีการเข้ารีตเป็นอิสลามเกือบทันที) แม้กระทั่งในช่วงหลังการพิชิตก็ตาม Bulliet 1972, The Patricians of Nishapur, pp. 15

การเบียดเบียนโดยกลุ่มเดียวกัน

เจ้าขุนโซโรอัสเตอร์มองแมสแดกเป็นพวกนอกรีต และผู้ติดตามของเขาถูกผู้นำซาเซเนียนที่นับถือศาสนาโซโรอัสเตอร์เบียดเบียน โฆสโรว์ที่ 1 ทรงริเริ่มโครงการต่อต้านพวกแมสแดกใน ค.ศ. 524 หรือ 528 ที่จบลงด้วยการสังหารหมู่ซึ่งคร่าชีวิตพวกเขาไปเกือบหมด รวมทั้งตัวแมสแดกเอง และฟื้นฟูศาสนาโซโรอัสเตอร์ดั้งเดิมให้เป็นศาสนาประจำชาติ

มีหลายรายงานที่ระบุการเสียชีวิต อย่างในชอฮ์นอเมระบุว่า ชาวแมสแดกสามพันคนถูกเผาทั้งเป็นด้วยการให้ชูเท้าขึ้นข้างบน เพื่อแสดงลัทธิแมสแดกในรูปแบบ "สวนมนุษย์" ในขณะที่ตัวแมสแดกถูกแขวนคอคว่ำ และถูกยิงด้วยลูกศรจำนวนนับไม่ถ้วน ส่วนบางเรื่องระบุวิธีการประหารชีวิตที่ทรมานอื่น ๆ ไม่ว่าในกรณีใด ภายหลังแอนูชีร์วอนทรงดำเนินการปฏิรูปสังคมและการปกครองของพระองค์อย่างกว้างขวาง ลัทธิแมสแดกเกือบหายสาบสูญไปหลังการสังหารหมู่, Volume 2 ต่อมามีกรณีที่กลุ่มนักบวชโซโรอัสเตอร์ได้รับความช่วยเหลือจากชาวมุสลิมในการต่อต้านชาวโซโรอัสเตอร์ ซึ่งกลุ่มนักบวชโซโรอัสเตอร์กลุ่มนั้นถือเป็นพวกนอกรีตหรือพวกแบ่งแยกดินแดน

การเบียดเบียนโดยชาวคริสต์
แมรี บอยซ์ (Mary Boyce) รายงานว่า ชาวโซโรอัสเตอร์ที่อยู่ภายใต้การปกครองของชาวคริสต์ในเอเชียไมเนอร์ประสบกับความยากลำบาก โดยเฉพาะในช่วงความขัดแย้งที่ยาวนานระหว่างจักรวรรดิโรมันและเปอร์เซีย ชาวคริสต์ที่อาศัยอยู่ในดินแดนที่ฝ่ายซาเซเนียนควบคุมมีการสังเกตว่าได้ทำลายวิหารไฟและศาสนสถานของศาสนาโซโรอัสเตอร์ไปหลายแห่ง