# ดัชชีนัสเซา
ดัชชีนัสเซา  เป็นรัฐเอกราชที่ดำรงอยู่ระหว่าง ค.ศ. 1806 ถึง 1866 ตั้งอยู่ในพื้นที่ที่ต่อมากลายเป็นรัฐไรน์ลันท์-ฟัลทซ์และรัฐเฮ็สเซินของประเทศเยอรมนีในปัจจุบัน ดัชชีแห่งนี้เป็นสมาชิกสมาพันธรัฐแห่งแม่น้ำไรน์และต่อมาเป็นสมาชิกสมาพันธรัฐเยอรมัน โดยราชวงศ์ที่ปกครองดัชชีนี้คือราชวงศ์นัสเซา ชื่อของดัชชีมาจากเมืองหลวงเดิมที่มีชื่อว่านัสเซา แต่เมืองหลวงของดัชชีในเวลาต่อมากลายเป็นวีสบาเดินแทนเมืองนัสเซา ใน ค.ศ. 1865 ดัชชีนัสเซามีประชากรจำนวน 465,636 คน หลังจากที่พ่ายแพ้ในสงครามออสเตรีย-ปรัสเซียใน ค.ศ. 1866 ดินแดนของดัชชีถูกยึดครองและผนวกเข้าเป็นส่วนหนึ่งของราชอาณาจักรปรัสเซียและถูกรวมเข้าในเขตปกครองใหม่คือ มณฑลเฮ็สเซิน-นัสเซา (Province of Hesse-Nassau) พื้นที่เดิมของดัชชีแห่งนี้ปัจจุบันยังถือเป็นเขตประวัติศาสตร์และภูมิศาสตร์ที่เรียกว่า “นัสเซา” โดยมีอุทยานธรรมชาตินัสเซา (Nassau Nature Park) อยู่ในพื้นที่เดิมของดัชชี

แม้ดัชชีนัสเซาจะสิ้นสุดลงแล้ว แต่ในปัจจุบันแกรนด์ดยุกแห่งลักเซมเบิร์กยังคงใช้พระราชอิสริยยศรองว่า "ดยุกแห่งนัสเซา" และสมาชิกคนอื่น ๆ ในราชวงศ์ยังใช้ตำแหน่งว่า "เจ้าชาย" หรือ "เจ้าหญิงแห่งนัสเซา" นอกจากนี้คำว่า “นัสเซา” ยังเป็นส่วนหนึ่งของชื่อราชวงศ์เนเธอร์แลนด์คือราชวงศ์ออเรนจ์-นัสเซา

 ภูมิศาสตร์ 
อาณาเขตของดัชชีครอบคลุมพื้นที่ในเขตเทือกเขาเทานุส (Taunus) และเวสเตอร์วัลด์ (Westerwald) ชายแดนด้านใต้และตะวันตกติดกับแม่น้ำไมน์และแม่น้ำไรน์ ส่วนทางตอนเหนือของดินแดนติดกับแม่น้ำลาห์นซึ่งเป็นตัวแบ่งเทือกเขาทั้งสอง พื้นที่ที่อยู่ติดกันทางตะวันออกและใต้ คือ แกรนด์ดัชชีเฮ็สเซิน ดินแดนอื่นใกล้เคียงได้แก่ แคว้นเฮ็สเซิน-ฮ็อมบวร์คและเสรีนครแฟรงก์เฟิร์ต ทางด้านตะวันตกคือมณฑลไรน์ของปรัสเซียและยังควบคุมเว็ทซ์ลาร์ซึ่งเป็นพื้นที่ส่วนแยก (exclave) ที่อยู่ในด้านตะวันออกของนัสเซาด้วย

 ประวัติศาสตร์ 

 สิ้นสุดดัชชี 
เมื่อสงครามออสเตรีย-ปรัสเซียปะทุขึ้นในวันที่ 14 มิถุนายน ค.ศ. 1866 ดัชชีนัสเซาเลือกอยู่ฝ่ายออสเตรีย ถึงแม้สงครามจะจบลงด้วยชัยชนะของปรัสเซียในยุทธการที่เคอนิชส์เกริตซ์เมื่อวันที่ 3 กรกฎาคม และแม้นัสเซาจะสามารถ "เอาชนะ" ปรัสเซียได้ในยุทธการที่ซอร์นใกล้เมืองวีสบาเดินเมื่อวันที่ 12 กรกฎาคม ค.ศ. 1866 แต่ชัยชนะนั้นก็ไม่อาจหยุดยั้งการที่ปรัสเซียจะผนวกนัสเซาเข้าเป็นส่วนหนึ่งของตนได้ ดินแดนนัสเซาถูกจัดตั้งขึ้นใหม่เป็นเขตวีสบาเดินใน มณฑลเฮ็สเซิน-นัสเซา

ก่อนที่สนธิสัญญาสันติภาพปรากจะลงนามในวันที่ 23 สิงหาคม ค.ศ. 1866 และก่อนการก่อตั้งสมาพันธรัฐเยอรมันเหนือเพียง 2 วัน ในวันที่ 16 สิงหาคม ค.ศ. 1866 พระมหากษัตริย์แห่งปรัสเซียทรงประกาศต่อสภาทั้งสองของรัฐสภาแห่งปรัสเซีย (Landtag) ว่าปรัสเซียจะทำการผนวกฮันโนเฟอร์ เฮ็สเซิน-คัสเซิล แฟรงก์เฟิร์ตนัสเซาเข้าเป็นส่วนหนึ่งของอาณาจักร ทั้งสองสภาได้รับการขอให้อนุมัติกฎหมายที่ให้นำรัฐธรรมนูญของปรัสเซียมาใช้ในดินแดนเหล่านั้นในวันที่ 1 ตุลาคม ค.ศ. 1867Provinzial-Correspondenz vom 12. September 1866: Die Erweiterung des preußischen Staatsgebietes zitiert nach Staatsbibliothek zu Berlin: Amtspresse Preußens. ซึ่งต่อมาร่างกฎหมายนี้ได้รับการอนุมัติเมื่อวันที่ 20 กันยายน ค.ศ. 1866 และถูกประกาศในราชกิจจานุเบกษา ขั้นตอนต่อไปคือการประกาศการผนวกอย่างเป็นทางการ ซึ่งทำให้ประชาชนของทั้งเก้าดินแดนที่ถูกผนวกกลายเป็นพลเมืองของปรัสเซียและหลังจากนั้นก็มีการดำเนินการในทางปฏิบัติเพื่อรวมดินแดนเหล่านี้เข้ากับราชอาณาจักรปรัสเซียอย่างเต็มรูปแบบProvinzial-Correspondenz vom 26. September 1866: Die neuerworbenen Länder zitiert nach Staatsbibliothek zu Berlin: Amtspresse Preußens.

ดยุกอดอล์ฟ ซึ่งเป็นดยุกองค์สุดท้ายแห่งนัสเซา ได้รับเงินชดเชยจำนวน 15,000,000 กิลเดอร์ พร้อมกับพระราชวังบีบรีค, ปราสาทไวล์บวร์ค, ปราสาทล่าสัตว์แพลตเทอและปราสาทลักเซมเบิร์กในเมืองเคอนิชส์ชไตน์ ต่อมาใน ค.ศ. 1890 ดยุกอดอล์ฟได้กลายเป็นแกรนด์ดยุกแห่งลักเซมเบิร์ก หลังจากทายาทสายชายของราชวงศ์ออเรนจ์-นัสเซาสิ้นสุดลง

ใน ค.ศ. 1868 นัสเซาพร้อมกับแฟรงก์เฟิร์ตและเฮสเซิน-คัสเซิล ถูกรวมเข้าเป็นมณฑลของปรัสเซียใหม่ชื่อว่า “เฮสเซิน-นัสเซา” โดยมีเมืองหลวงคือ คัสเซิล ซึ่งเคยเป็นเมืองหลวงของเฮสเซิน-คัสเซิลมาก่อน ขณะที่นัสเซาและแฟรงก์เฟิร์ตถูกจัดให้เป็นเขตการปกครองที่เรียกว่า เขตวีสบาเดิน

หลังสงครามโลกครั้งที่สองใน ค.ศ. 1945 พื้นที่ส่วนใหญ่ของดัชชีนัสเซาเดิมตกอยู่ในเขตยึดครองของสหรัฐอเมริกา และต่อมาถูกจัดตั้งเป็นส่วนหนึ่งของรัฐเฮ็สเซิน เมืองวีสบาเดินยังคงเป็นเขตการปกครองหนึ่งของเฮสเซินจนถึง ค.ศ. 1968 เมื่อมันถูกรวมเข้าเป็นส่วนหนึ่งของดาร์มชตัดท์ ส่วนพื้นที่เล็ก ๆ ของนัสเซาที่ตกอยู่ในเขตยึดครองของฝรั่งเศส ก็กลายเป็นเขตการปกครองชื่อ มอนทาบาวร์ ในรัฐไรน์ลันท์-ฟัลทซ์ และใน ค.ศ. 1956 มีการทำประชามติเกี่ยวกับการขอรวมพื้นที่นี้เข้ากับรัฐเฮสเซินแต่ถูกประชาชนลงมติไม่เห็นด้วยBrigitte Meier-Hussing: "Das Volksbegehren von 1956 zur Rückgliederung des Regierungsbezirk Montabaur/Rheinland-Pfalz nach Hessen." Verein für Nassauische Altertumskunde, Nassauische Annalen, Volume 111, Wiesbaden 2000, .