# ตำบลแม่หวาด
ตำบลแม่หวาด เป็นตำบลหนึ่งในอำเภอธารโต จังหวัดยะลา   หลังจากทางราชการสร้างเขื่อนบางลาง  จึงตั้งชื่อว่าตำบลแม่หวาด ต่อมาในปี พ.ศ. 2518 ตำบลแม่หวาดได้ยกฐานะเป็นกิ่งอำเภอแต่ได้เปลี่ยนชื่อเป็นกิ่งอำเภอธารโต แยกตำบลแม่หวาดออกเป็นตำบลแม่หวาด ตำบลบ้านแหร ตำบลคีรีเขต ตำบลธารโต

 ชื่อ 
ชื่อของตำบลแม่หวาดมาจากชื่อคลองมาวัสซึ่งเป็นชื่อเดิมของคลองคอกช้างในปัจจุบัน ตามบันทึกของโรบินซันและแอนนันเดลที่เข้ามาสำรวจทางมานุษยวิทยาและสัตววิทยาในภูมิภาคนี้ในปี ค.ศ 1901 ได้ระบุว่า ชุมชนนี้ตั้งอยู่บนริมแม่น้ำมาวัส https://archive.org/details/fasciculimalaye00annaa/page/n35/mode/2up โดยสะกดเป็นภาษาอังกฤษว่า (Sungai Mawas) ซึ่งเป็นคลองที่บรรจบกับแม่น้ำปัตตานี คำว่า "มาวัส" เป็นคำภาษามลายูที่แปลว่า ชะนี หรือ "มาวอ" ในสำเนียงมลายูถิ่นปัตตานี ยังมีความเป็นไปได้อีกอย่างหนึ่งเกี่ยวกับชื่อเดิมของหมู่บ้านนี้ที่อาจมาจากชื่อของกลุ่มโอรังอัสลีกลุ่มจาไฮ ดังที่ปรากฏในรายงานด้านมานุษยวิทยาของจอห์น บรันดท์ที่สำรวจชาวพื้นเมืองบนคาบสมุทรมลายูในบริเวณที่เป็นรอยต่อระหว่างต้นน้ำปัตตานีกับต้นน้ำเปรัค บรันดท์พบว่ามีจาไฮกลุ่มหนึ่งเรียกตัวเองว่า "มาวัส" จาไฮกลุ่มนี้อาศัยอยู่บนเทือกเขาที่เป็นรอยต่อระหว่างเคดะห์ เปรัค และยะลาBrandt, J. H. 1961. The Negritos of Peninsular Thailand. Journal of Siam Society. Vol. 49 Part 2. page 129-130  https://thesiamsociety.org/wp-content/uploads/1961/03/JSS_049_2e_Brandt_NegritosOfPeninsularThailand.pdf ในแผนที่ประกอบสนธิสัญญา Anglo-Siamese 1909 พบชื่อหมู่บ้านแห่งนี้อยู่ด้วยโดยสะกดเป็นภาษาอังกฤษว่า Maiwat ซึ่งขัดแย้งกับข้อมูลขององค์การบริหารส่วนตำบลแม่หวาดที่เผยแพร่ในเว็ปไซค์ของหน่วยงานที่ระบุว่า แม่หวาด มาจากชื่อผู้หญิงคนที่ตั้งชื่อหมู่บ้านแห่งนี้ที่มีชื่อว่า "แม่หวาด" ที่ขาดข้อมูลหลักฐานมาสนับสนุนและเป็นเรื่องเล่ามากกว่าข้อเท็จจริงทางประวัติศาสตร์ 

 ที่ตั้งและอาณาเขต 
ลักษณะภูมิประเทศของตำบลแม่หวาดเป็นที่ราบสูง มีภูเขาและทะเลสาบบนภูเขา สภาพจะเป็นภูเขาสลับซับซ้อน และเป็นที่ลาดเชิงเขาเล็กน้อย มีป่าไม้ปกคลุมค่อนข้างสมบูรณ์

ตำบลแม่หวาดอยู่ทางทิศใต้ของอำเภอธารโต มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังนี้
 ทิศเหนือ ติดต่อกับตำบลบ้านแหร (อำเภอธารโต จังหวัดยะลา) และตำบลเขื่อนบางลาง (อำเภอบันนังสตา จังหวัดยะลา)
 ทิศใต้ ติดต่อกับตำบลอัยเยอร์เวง (อำเภอเบตง จังหวัดยะลา)
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับตำบลกาหลง ตำบลศรีสาคร (อำเภอศรีสาคร จังหวัดนราธิวาส) และตำบลช้างเผือก (อำเภอจะแนะ จังหวัดนราธิวาส)
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับมูกิมบายู (เขตบาลิง รัฐเกดะห์ ประเทศมาเลเซีย)
 ตำบลแม่หวาด มีเนื้อที่โดยประมาณ 606,806 ไร่ หรือประมาณ 444 ตารางกิโลเมตร
สภาพเศรษฐกิจ

 อาชีพ

ประชากรส่วนใหญ่ในตำบลแม่หวาด ประกอบอาชีพดังนี้

1.  อาชีพเกษตรกร มีประมาณ ร้อยละ 86 ประกอบด้วย

-     ทำสวนยางพารา

-     ทำสวนผลไม้

2  อาชีพรับจ้าง มีประมาณ ร้อยละ 5 ประกอบด้วย

-     งานรับจ้างกรีดยางพารา

3  อาชีพการประมง มรประมาณ ร้อยละ 2 ประกอบด้วย

-     การประมงน้ำจืด ทางธรรมชาติ

-     การเลี้ยงปลาในกระชัง

4  อาชีพค้าขาย มีประมาณ ร้อยละ 2

5  อาชีพปศุสัตว์ มีประมาณ ร้อยละ 2

-     เลี้ยงสัตว์ อาทิเช่น วัว ควาย แพะ แกะ และสัตว์ปีก      

6  อาชีพอุตสาหกรรม (ขนาดเล็ก) มีประมาณ ร้อยละ 2

-     การแปรรูปผลผลิตทางการเกษตร

7  รับราชการประมาณ ร้อยละ 1

2  การศึกษา                                                                                

-     ตาดีกา                                                                         6       แห่ง

-     โรงเรียนประถมศึกษา                                                       5       แห่ง

     (สังกัด สปช.3 แห่ง สังกัดสำนักงานตำรวจแห่งชาติ 2 แห่ง)

-     โรงเรียนมัธยมศึกษา                                                        2       แห่ง

     (ขยายโอกาสถึง ม.3)

 เขตการปกครอง 
ตำบลแม่หวาด แบ่งเขตการปกครองเป็น 12 หมู่บ้าน ได้แก่
 หมู่ 1 บ้านละหาด
 หมู่ 2 บ้านวังไทร (บ้านแม่หวาด)
 หมู่ 3 บ้านกระป๋อง
 หมู่ 4 บ้านปะเด็ง
 หมู่ 5 บ้านฆอแย (บ้านโต๊ะกูแช)
 หมู่ 6 บ้านสันติ 2 (บ้านเยาะ)
 หมู่ 7 บ้านคอกช้าง
 หมู่ 8 บ้านปาโจแมเราะ
 หมู่ 9 บ้านจุฬาภรณ์พัฒนา 9
 หมู่ 10 บ้านในหลง
 หมู่ 11 บ้านตาพะเยา
 หมู่ 12 บ้านชุมชนพัฒนา

นอกจากนี้ ตำบลแม่หวาดยังประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 2 แห่ง ได้แก่ เทศบาลตำบลคอกช้าง และองค์การบริหารส่วนตำบลแม่หวาด