# สาวกที่พระเยซูทรงรัก
วลี "สาวกที่พระเยซูทรงรัก"  หรือในยอห์น 20:2 เรียกว่า "สาวกอีกคนหนึ่งที่พระเยซูทรงรัก"  มีการระบุถึงหกครั้งในพระวรสารนักบุญยอห์น, , , ,  แต่ไม่มีการระบุถึงในพระวรสารอื่นในพันธสัญญาใหม่ ยอห์น 21:24 ระบุว่าพระวรสารนักบุญยอห์นมีพื้นฐานมาจากคำให้การที่เป็นลายลักษณ์อักษรของสาวกคนนี้

ตั้งแต่ปลายศตวรรษที่ 1 สาวกที่พระเยซูทรงรักมักถูกระบุว่าเป็นยอห์นผู้นิพนธ์พระวรสารEusebius of Caesarea, Ecclesiastical History Book iii. Chapter xxiii. นักวิชาการได้ถกเถียงกันถึงเรื่องผู้ประพันธ์ของวรรณกรรมของยอห์น (พระวรสารนักบุญยอห์น, จดหมายของนักบุญยอห์น และหนังสือวิวรณ์) ตั้งแต่ศตวรรษที่ 3 เป็นอย่างน้อย โดยเฉพาะตั้งแต่ยุคเรืองปัญญา การระบุว่ายอห์นอัครทูตคือผู้ประพันธ์วรรณกรรมของยอห์นไม่ได้รับการยอมรับโดยนักวิชาการสมัยใหม่หลายคน แต่ไม่ใช่ทั้งหมด มีความเห็นพ้องต้องกันในหมู่นักวิชาการที่ศึกษาเรื่องนักบุญยอห์นว่าสาวกที่พระเยซูทรงรักนั้นเป็นบุคคลที่มีตัวตนจริงในประวัติศาสตร์ แต่ไม่มีความเห็นเป็นเอกฉันท์ว่าใครคือสาวกที่พระเยซูทรงรัก

 แหล่งที่มา 
right|thumb| นักบุญเปโตรและนักบุญยอห์นวิ่งไปยังพระคูหา (Saint Peter and Saint John Run to the Sepulchre) โดย James Tissot ราวปี ค.ศ. 1886-1894
สาวกที่พระเยซูทรงรักถูกระบุถึง 6 ครั้งในพระวรสารนักบุญยอห์นโดยเฉพาะ:

 สาวกคนนี้คือผู้ซึ่งเอนกายข้างพระเยซูในอาหารมื้อสุดท้าย ทูลถามพระเยซูว่าใครจะทรยศพระองค์ หลังจากที่เปโตรขอให้สาวกคนนั้นทูลถามพระองค์
 ต่อมาในการตรึงพระเยซูที่กางเขน พระเยซูตรัสกับมารดาว่า "หญิงเอ๋ย นี่คือบุตรของท่าน" และตรัสกับสาวกที่พระองค์ทรงรักว่า "นี่คือมารดาของท่าน"
 เมื่อมารีย์ชาวมักดาลาพบอุโมงค์ฝังศพที่ว่างเปล่า ก็วิ่งไปบอกสาวกที่พระเยซูทรงรักและเปโตร ทั้งสองรีบไปที่อุโมงค์ฝังศพที่ว่างเปล่าและสาวกที่พระเยซูทรงรักเป็นคนแรกที่ไปถึง อย่างไรก็ตาม เปโตรเป็นคนแรกที่เข้าไปข้างใน
 ในยอห์น 21 บทสุดท้ายของพระวรสารนักบุญยอห์น สาวกที่พระเยซูทรงรักเป็นหนึ่งในชาวประมง 7 คนที่มีส่วนร่วมในการจับปลา 153 ตัวอย่างน่าอัศจรรย์James D. G. Dunn and John William Rogerson, Eerdmans Commentary on the Bible, Wm. B. Eerdmans Publishing, 2003, p. 1210, .
 ในบทสุดท้ายของพระวรสาร หลังจากที่พระเยซูบอกเป็นนัยถึงว่าเปโตรจะตายอย่างไร เปโตรเห็นสาวกที่พระองค์ทรงรักติดตามมาจึงทูลถามว่า "องค์พระผู้เป็นเจ้า คนนี้จะเป็นยังไงบ้าง?" พระเยซูตรัสตอบว่า "ถ้าเราอยากให้เขาอยู่จนกว่าเราจะมา มันเกี่ยวอะไรกับท่าน? จงตามเรามาเถิด"
 ในบทสุดท้ายของพระวรสาร กล่าวว่าพระวรสารนี้มีพื้นฐานมาจากคำให้การที่เป็นลายลักษณ์อักษรของสาวกที่พระเยซูทรงรัก

พระวรสารอื่น ๆ ไม่ได้ระบุถึงบุคคลใด ๆ ในสถานการณ์เดียวกันที่สามารถเชื่อมโยงโดยตรงกับสาวกที่พระเยซูทรงรักได้ ตัวอย่างเช่น ในลูกา 24:12 เปโตรวิ่งไปที่อุโมงค์ฝังศพ พระวรสารมัทธิว มาระโก และลูกาไม่ได้ระบุว่าสาวกคนใดคนหนึ่งใน 12 คนที่ได้เป็นพยานของการตรึงกางเขน

พันธสัญญาใหม่ยังระบุถึง "สาวกคนอื่น" ที่ไม่ปรากฏชื่อ 2 ครั้งในยอห์น 1:35–40 และยอห์น 18:15–16 และ  ซึ่งอาจหมายถึงบุคคลคนเดียวกันตามข้อความในยอห์น 20:2Brown, Raymond E. 1970. "The Gospel According to John (xiii-xxi)". New York: Doubleday & Co. Pages 922, 955

 ศิลปะ 
ในงานศิลปะ สาวกที่พระเยซูทรงรักมักแสดงเป็นภาพชายหนุ่มที่ไม่มีหนวดเครา มักจะเป็นหนึ่งในอัครสาวก 12 คนในอาหารมื้อสุดท้าย หรือยืนอยู่กับพระแม่มารีย์ในเหตการณ์ตรึงกางเขน ในศิลปะยุคกลางบางผลงาน แสดงภาพสาวกที่พระเยซูทรงรักเอนศีรษะหนุนพระเพลา (ตัก) ของพระเยซู ศิลปินหลายคนตีความข้อความในยอห์น 13:25 แตกต่างกันออกไป จากข้อความที่ว่าสาวกที่พระเยซูทรงรัก "เอนกายอยู่ใกล้พระองค์"Rodney A. Whitacre,"Jesus Predicts His Betrayal." IVP New Testament Commentaries, Intervarsity Press, 1999.