wannaphong/clean_thaiwikipedia huggingface dataset:
# ละแวกะดาม
ละแวกะดาม (ในภาษาเขมรถิ่นไทย), ละแวกะตาม (ในภาษากูย), ละแวกะปู (ในภาษาไทยถิ่นอีสาน) หรือ แกงคั่วปู เป็นอาหารประเภทแกงชนิดหนึ่งของชาวไทยเชื้อสายเขมร และชาวกูย ในแถบภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่างหรืออีสานใต้ และพบได้ทางตอนบนของประเทศกัมพูชา แกงชนิดนี้มีลักษณะเป็นแกงน้ำขลุกขลิก มีวัตถุดิบหลักคือ มันปูนา คั่วกับพริกแกงที่ทำจากสมุนไพร สามารถเพิ่มเนื้อสัตว์หรือผักเพื่อเพิ่มโภชนาการได้ ปัจจุบันถือเป็นอาหารหายาก ในประเทศไทยจะนำอาหารชนิดนี้นำเสนอบนโต๊ะอาหารรับแขกในงานราชการ และใช้ไหว้ผีบรรพบุรุษในพิธีแซนโฎนตา ส่วนประเทศกัมพูชาก็นำเสนออาหารชนิดนี้บนโต๊ะอาหารเพื่อรับรองแขกผู้มีเกียรติในพิธีขึ้นเขาพนมกุเลน

ภาคเหนือของประเทศไทย มีอาหารที่ใช้กรรมวิธีเดียวกันแต่มีวัตถุดิบต่างกันเล็กน้อย เรียกว่า มอบปู หรือ มอกปู

 ศัพทมูลวิทยา 
นิภาศักดิ์ คงงาม และคณะ (ม.ป.ป.) ละแวกะดาม เป็นภาษาเขมรถิ่นไทย ประกอบด้วยคำว่า ละแว แปลว่า การคน กับคำว่า กะดาม แปลว่า ปู ไทยรัฐออนไลน์ (2566) อธิบายว่า ละแว แปลว่า แกง หรือ อ่อม กับ กะดาม แปลว่า ปู รวมกันมีความหมายว่า "อ่อมปู" ก็ว่า สอดคล้องกับทนงศักดิ์ เลิศพิพัฒน์วรกุล (2566) ที่ระบุว่า ละแวกะดาม แปลว่า "แกงคั่วปู" หรือ "หลนปูนา"

ในภาษากูย เรียกแกงชนิดนี้ว่า ละแวกะตาม ส่วนภาษาไทยถิ่นอีสาน เรียกว่า ละแวกะปู

 ส่วนประกอบ 
ส่วนประกอบในการทำละแวกะดาม ประกอบด้วย ปูนา พริกแกง (ทำจากกระเทียม, ข่า, ตะไคร้, กะปิ, พริก, หอมแดง, กระชาย) มีน้ำปลา น้ำมะขามเปียก เป็นเครื่องปรุงรส และสามารถเติมผักหรือเนื้อสัตว์เพิ่มเติมได้ตามต้องการ เช่น ผักแขยง เนื้อไก่ เนื้อหมู ปลาดุก หรือปลาช่อน โดยจะนำปูนาไปล้างแกะกระดอง ขูดเอามันปูไปประกอบอาหาร ส่วนตัวและขาปูไปตำให้ละเอียดแล้วไปคั้นเป็นน้ำสามรอบเอาแต่น้ำไว้ต้มรอให้เดือด (อาจใส่เผือก หรือมะละกอหั่นชิ้นลงไปด้วย) ใส่มันปู จากนั้นนำกระเทียม ข้า ตะไคร้ กะปิ พริก หอมแดง กระชาย มาตำพอแหลกทำเป็นพริกแกงใส่ลงในหม้อ เมื่อเข้ากันดีแล้วก็ปรุงรสด้วยเครื่องปรุงที่มี เช่น น้ำปลา น้ำปลาร้า น้ำมะขามเปียก ใบมะขามอ่อน ผักแขยง ข้าวคั่ว หากไม่ใส่ผักก็ต้มละแวกกะดามให้งวดทำเป็นเครื่องจิ้มได้

 ความหลากหลาย 
นิภาศักดิ์ คงงาม และคณะ (ม.ป.ป.) ระบุว่า ละแวกะดาม มีทั้งหมด 4 สูตร แบ่งเป็นในประเทศไทยสองสูตร และประเทศกัมพูชาสองสูตร ดังนี้
 ในประเทศไทย
 ละแวกะดามใส่หัวเผือก – มีหัวเผือกเป็นผักเพียงชนิดเดียวในแกง
 ละแวกะดามผักรวม – ใส่ผักทุกอย่างเท่าที่หาได้ในครัวเรือน
 ในประเทศกัมพูชา
 ละแวกะดามใส่ก้านเผือก – ใช้ใบเผือกเป็นวัตถุดิบในการประกอบอาหาร
 ปะเหิรกะดาม – คือละแวกะดามผักรวมแบบเขมร

ในภาคเหนือของประเทศไทย มีอาหารที่ใกล้เคียงกับละแวกะดาม เรียกว่า มอบปู มีเครื่องปรุงรสเพิ่มเติมจากละแวกะดามคือ ใส่ขมิ้นผงและไข่ไก่ลงไปด้วย
# คาตานะ แชนซ์
เคซี เอสเธอร์ กาตันซาโร (เกิด 14 มกราคม 1990) เป็นนักมวยปล้ำอาชีพ นักกายกรรม และนักกรีฑาทางโทรทัศน์ชาวอเมริกัน ปัจจุบันเธอเซ็นสัญญากับ WWE ภายใต้ชื่อ คาตานะ แชนซ์ เธอเป็นครึ่งหนึ่งของแชมป์แท็กทีมหญิง WWE ร่วมกับเคย์เดน คาร์เตอร์ และเป็นแชมป์แท็กทีมหญิง NXT 1 สมัยร่วมกับคาร์เตอร์ โดยทำสถิติครองตำแหน่งยาวนานที่สุดในประวัติศาสตร์ของตำแหน่งนี้ พวกเธอยังเป็นแท็กทีมหญิงคนแรกที่คว้าแชมป์แท็กทีมหญิงทั้ง WWE และ NXT

ก่อนมา WWE เธอได้ลงแข่งขันในรายการกีฬาทางโทรทัศน์ American Ninja Warrior และกลายเป็นผู้หญิงคนแรกที่สำเร็จหลักสูตร City Qualifiers และเป็นผู้หญิงคนแรกที่สำเร็จหลักสูตร City Finals

แชมป์และรางวัล
 Pro Wrestling Illustrated
 Ranked No. 63 of the top 100 female wrestlers in the PWI Female 100 in 2019
 WWE
 WWE Women's Tag Team Championship (1 time) – with Kayden Carter
 NXT Women's Tag Team Championship (1 time) – with Kayden Carter
# ซิก้า อี โอส คามาเลโอเอส
ซิก้า อี โอส คามาเลโอเอส  เป็นการ์ตูนทีวีแอนิเมชันของประเทศบราซิล ออกอากาศทางช่องทีวี บราซิล สร้างโดย อารี นิโคโลซี ฉายตอนแรกเมื่อวันที่ 21 เมษายน ค.ศ. 2014 ถึงวันที่ 31 มกราคม ค.ศ. 2017

 ตัวละครและเสียงพากย์ 
 เฟลิเป ซาเวียร์ รับบท กาโก (Caco)
 เอดูอาร์โด จาร์ดิม รับบท เซ (Zé) และ อัลเฟรโด (Alfredo)
 นันดา เปรินี รับบท ซิก้า (Zica)
 เมลิซา การ์ซิอา รับบท สเตฟานี (Stephanie)
 พริซิลา ฟรังโก รับบท กาบี (Gaby)
 ร็อบสัน คุโมเด รับบท กุ้ย (Gui)
 ราเกล มารินโญ่ รับบท ไดอาเน (Daiane)
 เรนาตา คาลมอน รับบท นาดียา (Nádia)
 เรเชล ริปานี รับบท วิร์จินีย (Virgínia)
 ฟาบิโอ ลูซินโด รับบท บรูโน (Bruno)
 ยูรี เชสแมน รับบท บ็อบ (Bob)
 โซนียา เปเรซ รับบท โปรเฟสโซรา ทานีย (Professora Tânia)

 การออกอากาศ 
การ์ตูนฉายรอบปฐมทัศน์เมื่อวันที่ 21 เมษายน ค.ศ. 2014 ในช่องทีวี บราซิล กับ 13 ตอน ฤดูกาลที่ 2 ฉายรอบปฐมทัศน์เมื่อวันที่ 17 มกราคม ค.ศ. 2017
# กีฬาว่ายน้ำในกีฬาทางน้ำชิงแชมป์โลก 2024
กีฬาว่ายน้ำในกีฬาทางน้ำชิงแชมป์โลก 2024  เป็นการแข่งขันกีฬาว่ายน้ำในกีฬาทางน้ำชิงแชมป์โลก 2024 จัดขึ้นระหว่างวันที่ 11 ถึง 18 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2024 ที่แอสไพร์โดมในโดฮา, ประเทศกาตาร์

 กำหนดการ 
จะจัดแข่งขันทั้งหมด 42 รายการ

เวลาทั้งหมดเป็นเวลาท้องถิ่น (UTC+3)

Hฮีต½รอบรองฯFชิงชนะเลิศ

+ชาย วันที่ → อา. 11 จ. 12 อ. 13 พ. 14 พฤ. 15 ศ. 16 ส. 17 อา. 18 รายการ ↓  M  E  M  E  M  E  M  E  M  E  M  E  M  E  M  E ่ท่าฟรีสไตล์ 50 ม.      H ½  F  ท่าฟรีสไตล์ 100 ม.    H ½  F    ท่าฟรีสไตล์ 200 ม.  H ½  F      ท่าฟรีสไตล์ 400 ม. H F        ท่าฟรีสไตล์ 800 ม.   H   F     ท่าฟรีสไตล์ 1500 ม.       H   F ท่ากรรเชียง 50 ม.       H ½  F ท่ากรรเชียง 100 ม.  H ½  F      ท่ากรรเชียง 200 ม.     H ½  F   ท่ากบ 50 ม.   H ½  F     ท่ากบ 100 ม. H ½  F       ท่ากบ 200 ม.     H ½  F   ท่าผีเสื้อ 50 ม. H ½  F       ท่าผีเสื้อ 100 ม.      H ½  F  ท่าผีเสื้อ 200 ม.   H ½  F     ท่าผสม 200 ม.    H ½  F    ท่าผสม 400 ม.        H F ท่าฟรีสไตล์ 4 × 100 ม. ผลัด H F        ท่าฟรีสไตล์ 4 × 200 ม. ผลัด      H F   ท่าผสม 4 × 100 ม. ผลัด        H F

+หญิง วันที่ → อา. 11 จ. 12 อ. 13 พ. 14 พฤ. 15 ศ. 16 ส. 17 อา. 18 รายการ ↓  M  E  M  E  M  E  M  E  M  E  M  E  M  E  M  E ท่าฟรีสไตล์ 50 ม.       H ½  F ท่าฟรีสไตล์ 100 ม.     H ½  F   ท่าฟรีสไตล์ 200 ม.   H ½  F     ท่าฟรีสไตล์ 400 ม. H F       ท่าฟรีสไตล์ 800 ม.      H   F  ท่าฟรีสไตล์ 1500 ม.  H   F      ท่ากรรเชียง 50 ม.    H ½  F    ท่ากรรเชียง 100 ม.  H ½  F      ท่ากรรเชียง 200 ม.      H ½  F  ท่ากบ 50 ม.       H ½  F ท่ากบ 100 ม.  H ½  F      ท่ากบ 200 ม.     H ½  F   ท่าผีเสื้อ 50 ม.      H ½  F  ท่าผีเสื้อ 100 ม. H ½  F       ท่าผีเสื้อ 200 ม.    H ½  F    ท่าผีเสื้อ 200 ม. H ½  F       ท่าผสม 400 ม.        H F ท่าฟรีสไตล์ 4 × 100 ม. ผลัด H F        ท่าฟรีสไตล์ 4 × 200 ม. ผลัด     H F    ท่าผสม 4 × 100 ม. ผลัด        H F

+ผสม วันที่ → อา. 11 จ. 12 อ. 13 พ. 14 พฤ. 15 ศ. 16 ส. 17 อา. 18 รายการ ↓  M  E  M  E  M  E  M  E  M  E  M  E  M  E  M  E ท่าฟรีสไตล์ 4 × 100 ม. ผลัด       H F  ท่าผสม 4 × 100 ม. ผลัด    H F
# มานี มณีวรรณ
มานี มณีวรรณ (ชื่อเกิด ศศิธร ทรัพย์ประภา; พ.ศ. 2480 – 3 กรกฎาคม พ.ศ. 2552) เป็นนักแสดงและนักร้องชาวไทย มีชื่อเสียงจากบทบาท "ดาวยั่ว" เธอเป็นนักแสดงไทยคนที่ 23 ที่ได้ประทับรอยมือและรอยเท้าบนลานดาราของหอภาพยนตร์ (องค์การมหาชน) ในวันที่ 19 ตุลาคม พ.ศ. 2551

มานีเกิดและเติบโตที่จังหวัดเชียงใหม่ เธอสำเร็จมัธยมศึกษาตอนปลายจากโรงเรียนการช่างสตรีเชียงใหม่ และรับราชการทหารสังกัดพลาธิการทหารบกเชียงใหม่เป็นเวลา 2 ปี มานีเริ่มเป็นนักร้องไนต์คลับที่กรุงเทพมหานคร โดยได้รับอิทธิพลการร้องมาจากนักร้องเพลงลูกกรุง รวงทอง ทองลั่นทม เธอบันทึกเพลงที่ประสบความสำเร็จคือเพลง "จุดเทียนเวียนวน" ที่ต่อมาได้บันทึกเสียงร่วมกับนักร้อง อดุลย์ กรีน และเพลง "จดหมายรักจากเมียเช่า" ที่ประพันธ์โดยนักเขียน อาจินต์ ปันจพรรค์

ในปี พ.ศ. 2508 มานีได้แสดงภาพยนตร์เรื่อง เงิน เงิน เงิน ซึ่งเป็นการแสดงครั้งแรกของเธอจากการถูกเชิญชวนให้เข้าฉากเต้นระบำกับล้อต๊อก แต่ภาพยนตร์เรื่องแรกที่เข้าฉายคือ เดือนร้าว ที่เธอแสดงในภายหลัง ในปีถัดมาเธอมีผลงานละครโทรทัศน์และภาพยนตร์ในบทบาทสมทบหลายเรื่อง โดยภาพยนตร์ที่มีฟิล์มหลงเหลืออยู่ เช่น พระอภัยมณี (2509) 5 พยัคฆ์สาว (2510) พรายพิศวาส (2511) ผาเวียงทอง (2516) ครูสมศรี (2529) และภาพยนตร์เรื่องสุดท้ายที่เธอแสดง ตลุยโรงหมอ (2531) มานีเสียชีวิตในวันที่ 3 กรกฎาคม พ.ศ. 2552 ที่จังหวัดเชียงใหม่

 ผลงานภาพยนตร์ 
 ปี ชื่อภาพยนตร์ บทบาท หมายเหตุ อ้างอิง 2508 เดือนร้าว  ภาพยนตร์สูญหาย  เงิน เงิน เงิน นักเต้นระบำ ไม่ปรากฏในรายชื่อนักแสดง  2509 จอมประจัญบาน  ภาพยนตร์หลงเหลืออยู่บางส่วน  พระอภัยมณี นางเงือก  เพชรชมพู  ภาพยนตร์หลงเหลืออยู่บางส่วน  กระเบนธง  ภาพยนตร์สูญหาย  พิมพิลาไล  ภาพยนตร์สูญหาย  จามเทวี  ภาพยนตร์สูญหาย  อ้ายค่อม  ภาพยนตร์หลงเหลืออยู่บางส่วน  4 สมิง  ภาพยนตร์สูญหาย  ดรุณีสีเลือด  ภาพยนตร์สูญหาย  2510 5 พยัคฆ์สาว สุนิสา   ปิ่นรัก ดอกฟ้า   พยัคฆ์ร้ายใต้สมุทร สุดา ภาพยนตร์หลงเหลืออยู่บางส่วน  2511 รักเอย    พรายพิศวาส วไล   7 ป่าช้า เทพี ภาพยนตร์สูญหาย  น้ำอ้อย  ภาพยนตร์หลงเหลืออยู่บางส่วน  2514 เพชรพระอุมา ภาพยนตร์หลงเหลืออยู่บางส่วน  คนใจเพชร  ภาพยนตร์สูญหาย  2516 ผาเวียงทอง เฉิดโฉม  2529 ครูสมศรี ชาวบ้านชุมชนตรอกศาลเจ้าพ่อเสือ  2531 ตลุยโรงหมอ ชบา
# ยุทธการที่ปะโคะกูและปฏิบัติการแม่น้ำอิรวดี
ยุทธการที่ปะโคะกูและปฏิบัติการแม่น้ำอิรวดี เป็นการสู้รบอย่างต่อเนื่องระหว่างกองทัพบกบริติชอินเดียและกองทัพบกจักรวรรดิญี่ปุ่นและกองกำลังพันธมิตรในการทัพพม่าของฝ่ายสัมพันธมิตรซึ่งประสบความสำเร็จ บนเขตสงครามจีน พม่า อินเดียในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง การสู้รบและปฏิบัติการนี้ได้มีส่วนสำคัญในการเอื้ออำนวยในการเข้ายึดย่างกุ้งในที่สุด ในฤดูร้อน ค.ศ. 1945
# เบียร์คริสต์มาส
เบียร์คริสต์มาส  เป็นเบียร์ตามฤดูกาลที่ผลิตสำหรับบริโภคในวันคริสต์มาส มักมีความแรงมากและแต่งรสด้วยส่วนผสมหลากหลาย เช่น อบเชย เปลือกส้ม กานพลู และวานิลลา

 ตัวอย่าง 

 Belgian Christmas beers (เบลเยียม)
 British winter warmers (อังกฤษ)
 Biere de Noel (ฝรั่งเศส)
 julebryg หรือ juleøl (เดนมาร์กและนอร์เวย์)
 Weihnachtsbier (เยอรมนี)
Brouwerij De Ranke Père Noël (เบลเยียม)
 Corsendonk Christmas Ale (เบลเยียม)Top 10 Christmas and Holiday Ales  Retrieved March 11, 2013
 Damm's Christmas Beer (สเปน)
 Great Lakes Brewing Company Christmas Ale (สหรัฐอเมริกา)
 Harpoon Brewery Winter Warmer (สหรัฐอเมริกา)
 Great Basin Brewing Company Red Nose Holiday Wassail. (สหรัฐอเมริกา)
 Saint Arnold Christmas Ale (สหรัฐอเมริกา)
 St. Feuillien Christmas Beer (เบลเยียม)12 Beers of Christmas Retrieved March 11, 2013
 Tuborg Christmas Brew (ยุโรป)
# วิธีการบังคับต่อประเทศเกาหลีเหนือ
กลุ่มประเทศและองค์กรระหว่างประเทศจำนวนหนึ่งได้บังคับใช้วิธีการบังคับต่อประเทศเกาหลีเหนือ ในปัจจุบันการบังคับและคว่ำบาตรนั้นเกี่ยวข้องกับโครงการอาวุธนิวเคลียร์ของเกาหลีเหนือ และบังคับใช้หลังจากการทดสอบนิวเคลียร์ครั้งแรกในปี 2006

สหรัฐบังคับใช้มาตรการคว่ำบาตรในคริสต์ทศวรรษ 1950 และเข้มงวดยิ่งขึ้นอีกหลังจากการทิ้งระเบิดระหว่างประเทศในเกาหลีใต้โดยสายลับเกาหลีเหนือในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1980 รวมทั้งเหตุระเบิดที่ย่างกุ้งและเหตุระเบิดของโคเรียนแอร์ เที่ยวบิน 858 ในปี 1988 สหรัฐได้เพิ่มเกาหลีเหนือเข้าในรายชื่อรัฐที่สนับสนุนการก่อการร้าย

การบังคับเกาหลีเหนือเริ่มผ่อนคลายลงในช่วงทศวรรษ 1990 เมื่อรัฐบาลเสรีนิยมของเกาหลีใต้ในขณะนั้นผลักดันนโยบายการมีส่วนร่วมกับเกาหลีเหนือ โดยฝ่ายบริหารของคลินตันได้ลงนามในกรอบข้อตกลงกับเกาหลีเหนือในปี 1994 อย่างไรก็ตาม การผ่อนคลายดังกล่าวมีอายุสั้น เกาหลีเหนือดำเนินโครงการนิวเคลียร์ต่อไปและถอนตัวอย่างจากสนธิสัญญาไม่แพร่ขยายอาวุธนิวเคลียร์ในปี 2003 ทำให้ประเทศต่างๆ ได้ทวงคืนสถานะการบังคับ มติของคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติได้มีผลบังคับใช้หลังจากเกาหลีเหนือทำการทดสอบนิวเคลียร์ในปี 2006, 2009, 2013, 2016 และ 2017 ในขั้นต้นการคว่ำบาตรมุ่งเน้นไปที่การห้ามการค้าวัสดุและสินค้าที่เกี่ยวข้องกับอาวุธ แต่ขยายไปสู่สินค้าฟุ่มเฟือยเพื่อกำหนดเป้าหมายไปที่ชนชั้นปกครอง มาตรการบังคับเพิ่มเติมขยายครอบคลุมสินทรัพย์ทางการเงิน ธุรกรรมทางธนาคารและการค้าทั่วไป

เพื่อหลีกเลี่ยงการบังคับ เกาหลีเหนือได้เข้าไปมีส่วนร่วมเกี่ยวกับกิจกรรมที่ผิดกฎหมายในต่างประเทศ
อ้างอิง
# เค้กกษัตริย์
เค้กกษัตริย์  หรือ เค้กสามกษัตริย์  เป็นเค้กที่มีความเกี่ยวข้องกับหลายประเทศที่มีวันสมโภชพระคริสต์แสดงองค์ รูปร่างและส่วนผสมของเค้กกษัตริย์มีความแตกต่างกันออกไป แต่ส่วนใหญ่ด้านในเค้กจะซ่อนแฟฟว์  อย่างจุลประติมากรรมที่มักกล่าวกันว่าเป็นสิ่งแสดงแทนพระกุมารเยซู หลังจากตัดเค้กแล้ว ใครก็ตามที่ได้แฟฟว์จะเป็นผู้ชนะรางวัลEliza Barclay: Is That a Plastic Baby Jesus in My Cake, National Public Radio from 2012-2-17(englisch) แฟฟว์สมัยใหม่สามารถทำจากวัตถุดิบอื่น ๆ และสามารถเป็นสิ่งแสดงแทนของวัตถุและบุคคลได้หลากหลาย

 คลังภาพ
# พิพิธภัณฑ์ชาและกาแฟบรามาห์
พิพิธภัณฑ์ชาและกาแฟบรามาห์  เป็นพิพิธภัณฑ์ที่ตั้งอยู่ทางใต้ของกรุงลอนดอน สหราชอาณาจักรBramah Tea and Coffee Museum, London SE1.Bramah Tea and Coffee Museum, Britain Express. เป็นพิพิธภัณฑ์แห่งแรกของโลกที่อุทิศให้กับประวัติศาสตร์ของชาและกาแฟ ครอบคุลมช่วงเวลา 400 ปีของประวัติศาสตร์การค้าและสังคมของเครื่องดื่มทั้งสองชนิด ตั้งแต่การเข้ามาในทวีปยุโรปจากทวีปแอฟริกาและตะวันออกไกล 

พิพิธภัณฑ์ก่อตั้งโดยเอ็ดเวิร์ด บรามาห์ (Edward Bramah) ในปี พ.ศ. 2535 ภายหลังจากที่บรามาห์เริ่มมีความคิดสร้างพิพิธภัณฑ์ไป 40 ปี เดิมพิพิธภัณฑ์ตั้งอยู่ที่ท่าเรือบัตเลอร์ แล้วย้ายไปอยู่ที่ 40 ถนนเซาท์วาร์กในเขตรหัสไปรษณีย์เอสอี 1 ใกล้กับสถานีสะพานลอนดอนและตลาดโบโร ที่นี่พิพิธภัณฑ์และร้านน้ำชาเปิดทำการทุกวันโดยมีบริการกาแฟและชา

เอ็ดเวิร์ด บรามาห์เสียชีวิตขณะอายุ 76 ปีที่เมืองไครต์เชิร์ช เทศมณฑลดอร์เซต เมื่อวันที่ 15 มกราคม พ.ศ. 2551Museum founder Edward Bramah dies (2008), London SE1 ระหว่างที่บรามาห์ป่วยอยู่ก็อยู่ระหว่างเขียนหนังสือชื่อ Britain's Tea Heritage พิพิธภัณฑ์ชาและกาแฟบรามาห์ปิดทำการในปีเดียวกันนั้น มีแผนจะพัฒนาพิพิธภัณฑ์ใหม่หรืออาจจะย้ายที่ตั้งCommunity Website แต่ก็ไม่ได้กลับมาเปิดทำการอีกเลย
# เลิศศิลา ชุมแพทัวร์
เลิศศิลา มวยไทย ไอยาริน (22 ตุลาคม พ.ศ. 2524 –) เป็นนักมวยไทยชาวไทย เขาเป็นแชมป์โลกมวยไทยหลายสมัย (จากสภามวยไทยโลก, สภามวยโลก, อู่หลินเฟิง, สหพันธ์มวยไทยอาชีพโลก, ดับเบิลยูซีเคมวยไทย) และแชมป์สนามมวยราชดำเนินสามสมัยในสามรุ่นน้ำหนัก นอกจากนี้ เขายังเป็นแชมป์โลกคิกบอกซิง

 ประวัติ 
เขาเริ่มฝึกมวยไทยครั้งแรกเมื่ออายุ 7 ขวบภายใต้การดูแลของบิดา และขึ้นชกครั้งแรกในปีเดียวกันนั้น เลิศศิลาย้ายไปกรุงเทพเมื่ออายุ 12 ปี เพื่อประกอบอาชีพมวยไทยอาชีพ โดยฝึกที่จ๊อกกี้ยิมซึ่งสร้างนักสู้ระดับตำนานมากมาย เช่น แสนชัย, สมรักษ์ คำสิงห์, ศิลปะไทย และโรเล็กซ์ แก่นนรสิงห์ โดยเลิศศิลาได้ลงแข่งมาแล้วนับครั้งไม่ถ้วนที่สนามมวยเวทีลุมพินีและสนามมวยราชดำเนินที่มีชื่อเสียง กระทั่งคว้าแชมป์โลกมวยไทยราชดำเนินอันทรงเกียรติในรุ่นน้ำหนักที่แตกต่างกันสามรุ่น ครั้นใน พ.ศ. 2558 เลิศศิลาได้ย้ายไปฝึกซ้อมที่ภูเก็ตท็อปทีม

นอกจากการต่อสู้แล้ว เลิศศิลายังชอบเล่นฟุตบอล, ฟังเพลง และร้องคาราโอเกะ

 รูปแบบการต่อสู้ 
เลิศศิลาพัฒนารูปแบบของเขาผ่านการฝึกฝนมายาวนานในจ๊อกกี้ยิม ซึ่งบรรดานักมวยของที่นี่ได้รับการฝึกให้มีความรวดเร็ว, หลบหลีกลื่นเหมือนปลาไหล และเน้นด้านเทคนิค เลิศศิลาอธิบายว่าเขาชอบผสมผสานมวยไทยกับเทคนิคที่เขาเห็นในศิลปะการต่อสู้อื่น ๆ เช่น เทควันโด, คาราเต้ และมวยสากล เลิศศิลาไม่จริงจังกับการต่อสู้จนเกินไป, ไม่สนใจแพ้ชนะ แต่ชอบสนุกด้วยการเหน็บแนม, ให้คู่ต่อสู้คาดเดา, ทำให้โกรธจนเสียสมาธิระหว่างต่อสู้ ทั้งนี้ ผู้คนต่างเรียกเลิศศิลาว่า "ปลาไหลใส่สเก็ต" เพราะการหลบหลีกลื่นเหมือนปลาไหล เลิศศิลาเก่งมากในการนำลูกถีบและการเคลื่อนที่ของศีรษะมาใช้ในการป้องกัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งการโต้กลับลูกเตะที่เหมือนฟ้าแลบและระเบิดของคู่ต่อสู้
# ซูเปอร์ไคด์
ซูเปอร์ไคด์  เป็นบอยแบนด์สัญชาติเกาหลีใต้ ก่อตั้งโดยดีพสตูดิโอเอนเตอร์เทนเมนต์ ซูเปอร์ไคด์เปิดตัวเมื่อวันที่ 20 มิถุนายน ค.ศ. 2022 พร้อมด้วยดิจิทัลซิงเกิลชื่อ PlaySuperkind: Apply for a Beta Test เดิมกลุ่มประกอบด้วยสมาชิกห้าคน ได้แก่ ยูจีน, จีออน, แดมอน, เซจิน และ ซีโอ ส่วนซึงและเจดีวีได้เข้าร่วมกลุ่มไม่กี่เดือนหลังจากเดบิวต์

 สมาชิก 
 ยูจีน 
 จีออน 
 แดมอน 
 เซจิน 
 ซีโอ 
 ซึง 
 เจดีวี

 ผลงานเพลง 

 อีพี 
+รายชื่ออีพี แสดงรายละเอียด อันดับชาร์ต และยอดขาย ชื่อ รายละเอียด อันดับชาร์ตสูงสุด ยอดขายKOR<ref>{{cite web|url=https://circlechart.kr/page_chart/album.circle?nationGbn=T&targetTime=42&hitYear=2023&termGbn=week&yearTime=3|title=Profiles of the Future (Λ): 70%|website=Circle Chart|access-date=October 26, 2023}}</ref>
|-
! scope="row" | Profiles of the Future (Λ): 70%'' วางจำหน่าย: 18 ตุลาคม 2023
 สังกัด: Deep Studio Entertainment
 รูปแบบ: CD, ดาวน์โหลดดิจิทัล, สตรีมมิ่ง 21 KOR: 6,336

 ซิงเกิล 
+รายชื่อซิงเกิล แสดงปีที่วางจำหน่าย และชื่ออัลบั้ม ชื่อ ปี ค.ศ. อัลบั้ม"Watch Out"2022PlaySuperkind: Apply for a Beta Test"Moody"2023PlaySuperkind: Player Gauge 200"Beam Me up (2Dx3D)"Profiles of the Future (Λ): 70%
# วัดมหาโพธิ (พุกาม)
วัดมหาโพธิ (,) เป็นวัดพุทธในพุกาม ประเทศพม่า สร้างขึ้นโดยพระเจ้าไชยสิงขะ ได้ต้นแบบมาจากมหาโพธิวิหาร รัฐพิหาร ประเทศอินเดีย วัดแห่งนี้สร้างขึ้นในรูปแบบสถาปัตยกรรมสมัยคุปตะ และมีหอสามเหลี่ยมขนาดใหญ่มีช่องหลายช่องบรรจุพระพุทธรูปกว่า 450 องค์ วัดแห่งนี้รอดพ้นจากแผ่นดินไหวในพุกามเมื่อ ค.ศ. 1975 และได้รับการซ่อมแซมในปีต่อ ๆ มา
# วัดมาตุคุณาราม
วัดมาตุคุณาราม เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลกระโสม อำเภอตะกั่วทุ่ง จังหวัดพังงา

วัดมาตุคุณาราม สร้างขึ้นเมื่อราว พ.ศ. 2330–2340 โดยพระยาโลหะภูมิพิสัย (ขุนดำ ณตะกั่วทุ่ง) เป็นผู้สร้าง เพื่อตอบแทนคุณมารดา จึงมีนามว่า "วัดมาตุคุณาราม" แต่ชาวบ้านนิยมเรียกว่า วัดใหม่ เพราะสร้างขึ้นใหม่คู่กับวัดเก่าหรือวัดบูรณารามที่มีอยู่เดิม ซึ่งบางคนเรียกว่า วัดหน้าเมือง วัดมาตุคุณารามได้รับการอุปถัมภ์บำรุงเป็นอย่างดีจากตระกูล ณ ตะกั่วทุ่ง 3 ชั่วอายุคนติดต่อกันมา คือ พระตะกั่วทุ่ง (ขุนดำ) พระตะกั่วทุ่ง (ถิน) พระตะกั่วทุ่งอ่อน (อ่อน) สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติระบุว่าตั้งวัดเมื่อ พ.ศ. 2335 ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อ พ.ศ. 2450 เขตวิสุงคามสีมา กว้าง 13 เมตร ยาว 28 เมตร ทางด้านการศึกษาวัดได้เปิดสอนปริยัติธรรมตั้งแต่ พ.ศ. 2520 และได้จัดให้มีห้องสมุดสำหรับประชาชนทั่วไปด้วย กรมศิลปากรได้ประกาศขึ้นทะเบียนโบราณสถานวัดมาตุคุณาราม วันที่ 18 ธันวาคม พ.ศ. 2539

อาคารเสนาสนะที่สำคัญ ได้แก่ อุโบสถก่ออิฐถือปูน มีมุขด้านหน้าและด้านหลัง ประตูประดับลวดลายปูนปั้นรูปวงโค้งแสดงอิทธิพลศิลปะตะวันตก หลังคาเครื่องไม้ทรงจั่วซ้อนกัน 2 ชั้น มุงด้วยกระเบื้องดินเผา ไม่มีช่อฟ้า ใบระกา หางหงส์ ภายในอุโบสถประดิษฐานกลุ่มพระพุทธรูปปูนปั้นโบราณศิลปะพื้นถิ่นภาคใต้ มีพระประธานปางปาลิไลยก์ ขนาบข้างด้วยพระพุทธรูปปางมารวิชัยและปางสมาธิ รอบอุโบสถมีใบเสมา ทำเป็นรูปสี่เหลี่ยมทรงดอกบัวตูม และมีเจดีย์ย่อมุมไม้สิบสองกรมศิลปากร. "วัดมาตุคุณาราม" ระบบภูมิสารสนเทศ แหล่งมรดกทางศิลปวัฒนธรรม. (ออนไลน์). เข้าถึงเมื่อ 20 ธันวาคม 2566. เข้าถึงจาก http://gis.finearts.go.th/fineart/
# วัดนะลองจ้อง
วัดนะลองจ้อง (,) เป็นวัดฮินดู อุทิศแด่พระวิษณุ วัดแห่งนี้ตั้งอยู่ภายในกำแพงเมืองเก่าพุกามPierre Pichard (1994), Inventory of Monuments at Pagan, vol. 6, Monuments [numbered] 1440-1736, Kiscadale EFEO UNESCO, Paris, see Monument 1600

วัดนะลองจ้องอยู่ทางตะวันตกของวัดตะบะญุ และเป็นวัดฮินดูเพียงไม่กี่แห่งที่เหลืออยู่ในพุกาม วัดนะลองจ้องเป็นหนึ่งในวัดที่เก่าแก่ที่สุดในพุกาม และสร้างขึ้นในคริสต์ศตวรรษที่ 11 รัชสมัยของพระเจ้าอโนรธามังช่อ นักประวัติศาสตร์บางส่วนเชื่อว่าวัดแห่งนี้สร้างขึ้นในคริสต์ศตวรรษที่ 10 รัชสมัยของกษัตริย์ญองอู้ ซอยะฮ่าน เดิมทีวัดนี้สร้างขึ้นโดยชาวฮินดูพม่าเชื้อสายอินเดีย ในคริสต์ศตวรรษที่ 11 รวมถึงวาณิชและพราหมณ์ที่รับใช้กษัตริย์ โครงสร้างเดิมหลายแห่งของวัดหายไป แม้ว่าห้องโถงใหญ่จะยังคงอยู่ก็ตาม เดิมทีวัดแห่งนี้ประดิษฐานรูปพระวิษณุอวตารอยู่ อย่างไรก็ตามปัจจุบันเหลือเพียงเจ็ดรูปเท่านั้น วัดอิฐแห่งนี้ถูกโดดเดี่ยวและไม่ได้รับการซ่อมแซมเป็นเวลาหลายปี โดยได้รับความเสียหายจากแผ่นดินไหว

วัดตั้งอยู่บนผังสี่เหลี่ยมจัตุรัส โดยด้านบนลดหลั่นสูงชัน อาจถูกสร้างขึ้นโดยช่างฝีมือชาวอินเดียที่เข้ามาในพุกามช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 10 เนื่องจากเป็นวัดที่เก่าแก่ที่สุดในพุกาม รูปแบบของวัดจึงได้มีอิทธิพลและเป็นแรงบันดาลใจให้กับโครงสร้างทางพุทธศาสนาอื่น ๆ อีกมากมายที่ตามมาPaul Strachan (1990), Pagan: Art & Architecture of Old Burma, 2nd edition, Kiscadale Publications,  อีกตำนานเล่าว่าวัดแห่งนี้สร้างขึ้นเพื่อเก็บ นะ ทั้งหมดจากวัดอื่น ๆ เพื่อที่พุทธศาสนาจะได้สถาปนาขึ้นในอาณาจักรพุกาม
# วัดกู-บเยาะจี้
วัดกู-บเยาะจี้ เป็นวัดพุทธตั้งอยู่ในหมู่บ้านมยี่นกะบา ตอนใต้ของพุกาม ประเทศพม่า สร้างเมื่อ ค.ศ. 1113 โดยเจ้าชายยาซะโกนมา ไม่นานหลังการสวรรคตของพระราชบิดา พระเจ้าจานซิต้าแห่งราชวงศ์พุกาม วัดมีความโดดเด่นด้วยเหตุผลสองประการ ประการแรกมีจิตรกรรมฝาผนังจำนวนมากที่ได้รับการอนุรักษ์ไว้เป็นอย่างดีบนผนังภายใน ซึ่งเป็นภาพวาดต้นฉบับเก่าแก่ที่สุดที่พบในพุกาม จิตรกรรมฝาผนังทั้งหมดมีคำบรรยายด้วยหมึกที่เขียนด้วยภาษามอญโบราณ ซึ่งถือเป็นตัวอย่างแรกสุดของการใช้ภาษาในพม่า ประการที่สอง วัดนี้ตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกของเมียเซดี ซึ่งพบจารึกเมียเซดี จารึกหินสองหลักที่จารึกด้วยภาษาโบราณของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้สี่ภาษาได้แก่ ภาษาบาลี, ภาษามอญโบราณ, ภาษาพม่าโบราณ, และภาษาปยู จึงมักถูกเปรียบเปรยว่าเป็นศิลาโรเซตตาแห่งพม่า ซึ่งมีความสำคัญทั้งในด้านประวัติศาสตร์และภาษาศาสตร์ เป็นกุญแจสำคัญในการถอดรหัสภาษาปยู
# วัดพัฒนาป่าไม้
วัดพัฒนาป่าไม้ เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลลาดกระทิง อำเภอสนามชัยเขต จังหวัดฉะเชิงเทรา ปัจจุบันพระอธิการชำนาญ ฉนฺทธมฺโม เป็นเจ้าอาวาส เป็นวัดที่ตั้งอยู่ไกลชุมชน บริเวณวัดกว้างขวาง สงบเงียบ รอบ ๆ บริเวณวัดจะมีสวนยางพาราล้อมรอบ

วัดพัฒนาป่าไม้ได้รับการจัดตั้งเป็นวัดที่ถูกต้องจากกรมการศาสนา เมื่อวันที่ 19 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2542

วัดพัฒนาป่าไม้ มีอาคารเสนาสนะ ศาลาการเปรียญกว้าง 17 เมตร ยาว 29 เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. 2518 ศาลาอเนกประสงค์กว้าง 14 เมตร ยาว 24 เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. 2534 เป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็ก และกุฏิสงฆ์จำนวน 3 หลัง เป็นอาคารไม้
# ปีเอี๋ยน
ปีเอี๋ยน มีชื่อในภาษาจีนกลางว่า เปย์ เหยี่ยน  เป็นขุนพลใต้บังคับบัญชาของกองซุนเอี๋ยนในรัฐวุยก๊กในยุคสามก๊กของจีน

 ประวัติ 

ในปี ค.ศ. 238 หลังจากกองซุนเอี๋ยนก่อกบฏต่อวุยก๊กในเมืองเลียวตั๋ง (遼東侯 เหลียวตงจฺวิ้น) และตั้งตนเป็นเอียนอ๋อง (燕王 เยียนหวาง) ราชสำนักวุยก๊กมอบหมายให้สุมาอี้นำทัพไปปราบกองซุนเอี๋ยน กองซุนเอี๋ยนจึงส่งปีเอี๋ยน เอียวจอ และคนอื่น ๆ ให้คุมทัพหลักของเลียวตั๋งไปตั้งค่ายอยู่ที่เลียวซุน (遼隧 เหลียวซุ่ย; ใกล้กับนครไห่เฉิง มณฑลเหลียวหนิงในปัจจุบัน)(二年春，遣太尉司馬宣王徵淵。六月，軍至遼東。淵遣將軍卑衍、楊祚等步騎數万屯遼隧，圍塹二十餘里。) จดหมายเหตุสามก๊ก เล่มที่ 8. เพื่อรับมือสุมาอี้ ปีเอี๋ยนและคนอื่น ๆ ถูกโฮจุ้นขุนพลวุยก๊กใต้บังคับบัญชาของสุมาอี้โจมตีจนแตกพ่าย(宣王軍至，令衍逆戰。宣王遣將軍胡遵等擊破之。) จดหมายเหตุสามก๊ก เล่มที่ 8. 

สุมาอี้ลอบนำทัพหลักของวุยก๊กเข้าโจมตีเซียงเป๋ง (襄平 เซียงผิง; นครหลวงของเลียวตั๋ง ปัจจุบันคือนครเหลียวหยาง) ปีเอี๋ยนและคนอื่น ๆ จึงจำต้องล่าถอยกลับไปช่วยเซียงเป๋ง(宣王令軍穿圍，引兵東南向，而急東北，即趨襄平。衍等恐襄平無守，夜走。) จดหมายเหตุสามก๊ก เล่มที่ 8. เมื่อทัพของสุมาอี้มาถึงเขาซิวสาน (首山 โฉ่วชาน) ภูเขาทางตะวันตกของเซียงเป๋ง ปีเอี๋ยนก็ถูกส่งมารับศึกอีกครั้งแต่ก็พ่ายแพ้(諸軍進至首山，淵復遣衍等迎軍殊死戰。复擊，大破之，遂進軍造城下，為圍塹。) จดหมายเหตุสามก๊ก เล่มที่ 8. ขณะที่สุมาอี้นำทัพวุยก๊กล้อมเซียงเป๋ง ในช่วงเวลานั้นเอียวจอและคนอื่น ๆ ก็ออกมายอมจำนนต่อสุมาอี้(將軍楊祚等降。) จดหมายเหตุสามก๊ก เล่มที่ 8. แต่ไม่มีการระบุแน่ชัดว่าปีเอี๋ยนว่าออกมายอมจำนนพร้อมกับเอียวจอหรือไม่ และภายหลังก็ไม่มีการกล่าวถึงปีเอี๋ยนอีก

 ในนิยายสามก๊ก 
ในนวนิยายอิงประวัติศาสตร์เรื่องสามก๊กในศตวรรษที่ 14 ปีเอี๋ยนท้าแฮหัวป๋าขุนพลใต้บังคับบัญชาของสุมาอี้ให้เข้ารบตัวต่อตัวกับตนระหว่างการรบที่เขาซิวสาน ปีเอี๋ยนถูกแฮหัวป๋าฟันตกม้าตายสามก๊ก ตอนที่ 106.
# เอียวจอ
เอียวจอ มีชื่อในภาษาจีนกลางว่า หยาง จั้ว  เป็นขุนพลใต้บังคับบัญชาของกองซุนเอี๋ยนในรัฐวุยก๊กในยุคสามก๊กของจีน

 ประวัติ 

ในปี ค.ศ. 238 หลังจากกองซุนเอี๋ยนก่อกบฏต่อวุยก๊กในเมืองเลียวตั๋ง (遼東侯 เหลียวตงจฺวิ้น) และตั้งตนเป็นเอียนอ๋อง (燕王 เยียนหวาง) ราชสำนักวุยก๊กมอบหมายให้สุมาอี้นำทัพไปปราบกองซุนเอี๋ยน กองซุนเอี๋ยนจึงส่งเอียวจอ ปีเอี๋ยน และคนอื่น ๆ ให้คุมทัพหลักของเลียวตั๋งไปตั้งค่ายอยู่ที่เลียวซุน (遼隧 เหลียวซุ่ย; ใกล้กับนครไห่เฉิง มณฑลเหลียวหนิงในปัจจุบัน)(二年春，遣太尉司馬宣王徵淵。六月，軍至遼東。淵遣將軍卑衍、楊祚等步騎數万屯遼隧，圍塹二十餘里。) จดหมายเหตุสามก๊ก เล่มที่ 8. เพื่อรับมือสุมาอี้ เอียวจอและคนอื่น ๆ ถูกโฮจุ้นขุนพลวุยก๊กใต้บังคับบัญชาของสุมาอี้โจมตีจนแตกพ่าย(宣王軍至，令衍逆戰。宣王遣將軍胡遵等擊破之。) จดหมายเหตุสามก๊ก เล่มที่ 8. 

สุมาอี้ลอบนำทัพหลักของวุยก๊กเข้าโจมตีเซียงเป๋ง (襄平 เซียงผิง; นครหลวงของเลียวตั๋ง ปัจจุบันคือนครเหลียวหยาง) เอียวจอและคนอื่น ๆ จึงจำต้องล่าถอยกลับไปช่วยเซียงเป๋ง(宣王令軍穿圍，引兵東南向，而急東北，即趨襄平。衍等恐襄平無守，夜走。) จดหมายเหตุสามก๊ก เล่มที่ 8. ขณะที่สุมาอี้นำทัพวุยก๊กล้อมเซียงเป๋ง ในช่วงเวลานั้นเอียวจอและคนอื่น ๆ ก็ออกมายอมจำนนต่อสุมาอี้(將軍楊祚等降。) จดหมายเหตุสามก๊ก เล่มที่ 8.
# การแข่งม้า
การแข่งม้า เป็นการแข่งขันกีฬาขี่ม้าประเภทหนึ่ง โดยทั่วไปมักเป็นการแข่งความเร็วระหว่างม้าสองตัวขึ้นไป ที่ขี่โดยจ็อกกี (แต่บางครั้งก็ไม่มีผู้ขี่) ตามระยะทางที่กำหนดไว้ การแข่งม้าเป็นหนึ่งในกีฬาที่โบราณที่สุด โดยรูปแบบในการแข่งแทบไม่มีการเปลี่ยนแปลงมาตั้งแต่สมัยคลาสสิก

แม้ในบางครั้ง การแข่งม้าจะจัดขึ้นโดยวัตถุประสงค์ด้านกีฬา แต่การแข่งม้าก็มักได้รับความสนใจและมีความสำคัญทางเศรษฐกิจจากการพนันที่เกี่ยวข้องกับการแข่งCampbell, National Gambling Impact Study Commission Final Report, p. 111 ในปี ค.ศ. 2019 การพนันที่เกี่ยวข้องกับการแข่งม้าทั่วโลก มีมูลค่าตลาดรวมกว่า 1.15 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐ

 การแข่งม้าในประเทศต่าง ๆ 
 ประเทศญี่ปุ่น 

ประเทศญี่ปุ่นมี 2 องค์กรที่ดูแลการแข่งม้า คือสมาคมแข่งม้าญี่ปุ่น (Japan Racing Association; JRA) และสมาคมแข่งม้าแห่งชาติ (National Association of Racing; NAR) ซึ่งรวมกันแล้วจัดการแข่งม้ามากกว่า 21,000 รายการต่อปี การแข่งม้าในประเทศญี่ปุ่นส่วนใหญ่เป็นการแข่งวิ่งทางเรียบ แต่ก็มีการแข่งกระโดดข้ามรั้ว และบันเอ (การแข่งลากเลื่อน) ด้วยเช่นกัน

การแข่งม้ารายการสำคัญของประเทศญี่ปุ่น มักจัดขึ้นในฤดูใบไม้ผลิ ใบไม้ร่วง และฤดูหนาว โดยมีรายการที่สำคัญที่สุดคือเจแปนคัพ ซึ่งจัดขึ้นในเดือนพฤศจิกายนที่สนามแข่งม้าโตเกียว และเป็นหนึ่งในรายการที่เงินรางวัลสูงที่สุดในโลก โดยมีเงินรางวัลสูงถึง 500 ล้านเยน

 ประเทศไทย 

การแข่งม้าในประเทศไทยได้เริ่มขึ้นในช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 19 การพนันม้าแข่งเป็นหนึ่งในการพนันไม่กี่ประเภทที่ถูกกฎหมายในประเทศไทย ปัจจุบัน มีสนามแข่งม้าในประเทศไทยที่ยังดำเนินการอยู่ 6 แห่ง ได้แก่ ราชกรีฑาสโมสร (สนามม้าปทุมวัน) ในกรุงเทพมหานคร และสนามในต่างจังหวัดที่นครราชสีมา อุดรธานี ขอนแก่น ร้อยเอ็ด และเชียงใหม่