# สายดำ (ศิลปะการต่อสู้)
ในศิลปะการต่อสู้ของเอเชียตะวันออกสมัยใหม่ สายดำ มักถูกเชื่อมโยงกับความเชี่ยวชาญ แต่ในบางกรณีอาจหมายถึงเพียงแค่ความชำนาญในระดับหนึ่ง ขึ้นอยู่กับแต่ละศิลปะการต่อสู้ การใช้สายคาดเอวที่มีสีแตกต่างกันตามระดับ เป็นแนวคิดที่เกิดขึ้นค่อนข้างใหม่ โดยเริ่มมีขึ้นในช่วงทศวรรษ 1880 

 แหล่งกำเนิด 
การใช้สีของสายคาดเอวอย่างเป็นระบบเพื่อแสดงระดับชั้น ถูกนำมาใช้ครั้งแรกในประเทศญี่ปุ่นโดยจิโกโระ คาโนะ ผู้ก่อตั้งยูโด ในช่วงทศวรรษ 1880 ก่อนหน้านั้น ครูผู้สอนโคริวในศิลปะการต่อสู้ญี่ปุ่นมักจะมอบเพียงใบรับรองระดับชั้นเท่านั้นFumon, Tanaka; Samurai fighting arts: the spirit and the practice, Kodansha International, 2003  p25

ในระยะแรกจะใช้โอบิ (สายคาดเอวแบบกว้าง) โดยผู้ฝึกจะสวมกิโมโนในการฝึก จึงมีการใช้เพียงสายสีขาวและสายดำเท่านั้น ระบบการจัดลำดับระดับด้วยสีสายเช่นนี้ไม่ค่อยพบในศิลปะการต่อสู้ที่ไม่ได้มีต้นกำเนิดจากตะวันออกไกล แต่ก็มีการนำไปใช้ในบางระบบ เช่น Marine Corps Martial Arts Program ของนาวิกโยธินสหรัฐฯ

 ระดับขั้นสัมพัทธ์ 
thumb|สายดำไอคิโดสองคนกำลังฝึกซ้อม
ระดับขั้นและสายคาดเอวไม่สามารถเทียบเท่ากันได้ระหว่างศิลปะการต่อสู้แต่ละแขนง สไตล์ หรือแม้แต่ภายในองค์กรเดียวกันบางแห่ง ในบางศิลปะการต่อสู้ อาจได้สายดำภายในเวลาเพียงสามปีหรือน้อยกว่านั้น ขณะที่ในบางแขนงอาจต้องฝึกฝนอย่างต่อเนื่องเป็นเวลาสิบปีหรือมากกว่านั้น การทดสอบเพื่อเลื่อนขั้นเป็นสายดำมักจะเข้มงวดกว่าและมีความเป็นระบบมากกว่าการทดสอบระดับล่าง

 ความสามารถ 
ตรงกันข้ามกับภาพจำที่ว่า "สายดำคือผู้เชี่ยวชาญ" โดยทั่วไปแล้วการได้สายดำแสดงว่าผู้สวมใส่มีความชำนาญในเทคนิคและหลักการพื้นฐานของศิลปะการต่อสู้นั้น ๆ แล้ว

อีกวิธีในการอธิบายแนวคิดนี้คือการเชื่อมโยงกับคำศัพท์ที่ใช้ในศิลปะการต่อสู้ของญี่ปุ่น เช่น โชดัน (ระดับสายดำขั้นแรก) ซึ่งหมายถึง "ก้าวแรก" หรือ "ขั้นเริ่มต้น" ส่วนระดับถัดไปคือนิดันและซันดัน โดย "นิ" แปลว่าสอง และ "ซัน" แปลว่าสาม หมายถึงขั้นที่สอง ขั้นที่สาม ตามลำดับ

เนื่องจาก "สายดำ" มักถูกมองว่าเป็นสัญลักษณ์ของสถานะ จึงมีบางแห่งนำมาใช้เป็นกลยุทธ์ทางการตลาด ตัวอย่างเช่น โรงเรียนบางแห่งอาจรับประกันว่าจะได้รับสายดำภายในระยะเวลาหนึ่ง หรือจ่ายเงินจำนวนหนึ่ง โรงเรียนในลักษณะนี้มักถูกเรียกว่า McDojo หรือ "โรงงานผลิตสายคาดเอว"Cotroneo, Christian. (November 26, 2006) Toronto Star.

Kicking it up at the McDojo. Section: News; Page A12.  โดยในบางกรณียังมีสมาคมที่ขายระดับดั้งขั้นสูง ซึ่งส่งผลให้มีผู้เรียกตนเองว่าเป็น "ปรมาจารย์ขั้น 8 หรือ 9" มากมายในสหรัฐอเมริกา ทั้งที่ไม่มีหลักฐานยืนยันความสามารถดังกล่าวอย่างเพียงพอ

 การสอน 
ในโรงเรียนศิลปะการต่อสู้ของญี่ปุ่นบางแห่ง เมื่อนักเรียนได้รับสายดำแล้ว พวกเขาอาจเริ่มทำหน้าที่เป็นผู้ช่วยสอน และอาจถูกเรียกว่า เซ็มไป (รุ่นพี่) หรือ เซ็นเซย์ (อาจารย์) ขึ้นอยู่กับระดับ ในโรงเรียนอื่น ๆ อาจต้องรอจนถึงระดับซันดัน (สายดำขั้นสาม) ถึงจะได้รับการเรียกว่าเซ็นเซย์ หรือในศิลปะการต่อสู้ของเกาหลีอาจใช้คำว่า  หรือ ซาบอม สำหรับผู้ที่มีระดับสายดำขั้นสองขึ้นไป ซึ่งสื่อถึงประสบการณ์ที่มากขึ้นและความเข้าใจในการถ่ายทอดศิลปะการต่อสู้อย่างแท้จริง

 ขั้นระดับสูง 
thumb|right|โรงเรียนศิลปะการต่อสู้บางแห่งใช้แถบปักบนสายเพื่อแสดงระดับขั้นของ สายดำ เช่นในสายดำขั้นที่ 1, 2 และ 3 ของ เทควันโด ที่แสดงในภาพนี้

ในศิลปะการต่อสู้ของญี่ปุ่น การแบ่งระดับของสายดำเพิ่มเติมมักเกี่ยวข้องกับระดับ ดั้ง และแสดงโดยการใช้ "แถบ" บนสายคาดเอว คำว่า ยูดันฉะ (Yūdansha) ซึ่งแปลโดยประมาณว่า "ผู้ที่ถือระดับดั้ง" มักใช้เรียกผู้ที่มีสายดำแล้ว แม้ว่าสายจะยังคงเป็นสีดำ แต่อาจมีแถบหรือเครื่องหมายอื่นเพิ่มเข้ามาเพื่อแสดงถึงความอาวุโส

ใน ยูโด และบางแขนงของ คาราเต้ ผู้ที่มีระดับดั้งที่หก (6 ดั้ง) จะสวมสายแดง-ขาว สายแดง-ขาวนี้มักใช้เฉพาะในโอกาสที่เป็นทางการ และในระหว่างการฝึกมักยังคงใช้สายดำตามปกติ สำหรับระดับดั้งที่ 9 หรือ 10 บางโรงเรียนอาจมอบ สายแดง ให้

ในบางแขนงของ ยูยิตสู ระดับ ชิฮัง (Shihan) และสูงกว่านั้นอาจสวมสายสีม่วง แม้สายจะมีสีแตกต่างกัน แต่โดยรวมมักยังเรียกรวมกันว่า "สายดำ"
 ดูเพิ่ม 

 ระบบระดับสายของบราซิลเลียนยูยิตสู

 ดั้ง (ระดับ)

 คิว

 ระดับในยูโด