# โลหะสตมภ์
โลหะสตมภ์แห่งเดลี  หรือ เสาเหล็กแห่งเดลี  เป็นสิ่งก่อสร้างสูง 7.2 เมตร เส้นผ่านศูนย์กลาง 16 นิ้ว ระบุว่าก่อสร้างโดย "พระเจ้าจันทระ" ("King Chandra") ซึ่งเป็นไปได้ว่าอาจจะเป็นพระเจ้าจันทรคุปต์ที่ 2 (ครองราชย์ 375-415) ปัจจุบันตั้งอยู่ในหมู่โบราณสถานกุตุบ ในย่านเมหราวลี ในเดลี ประเทศอินเดียFinbarr Barry Flood, 2003, "Pillar, palimpsets, and princely practices", Res, Xliii, New York University, pp97. โลหะสตมภ์เป็นที่รู้จักจากความสามารถในการทนทานต่อสนิมขององค์ประกอบโลหะที่ใช้ในการก่อสร้าง เสานี้หนักมากกว่า 3000 กิโลกรัม และเชื่อว่าน่าจะเคยถูกปักไว้ที่อื่น ๆ มาก่อน อาจเป็นบริเวณด้านนอกถ้ำอุทัยคีรี (Udayagiri Caves) แล้วจึงได้ย้ายมาที่บริเวณปัจจุบันในช่วงต้นของรัฐสุลต่านเดลี

 โครงสร้างทางกายภาพ 
ส่วนสูงของเสาจากฐานเสาถึงปลายยอดคือ 7.21 เมตร และปักอยู่ในพื้นดินไป 1.12 เมตร เสาทรงระฆังนี้มีเส้นผ่านศูนย์กลาง 30.6 เซนติเมตร ประมาณค่าน้ำหนักของเสาอยู่ที่มากกว่า 6 ตัน

เสานี้ได้ดึงดูดความสนใจของทั้งนักโบราณคดี และนักวิทยาศาสตร์วัสดุ ด้วยความทนทานต่อการกร่อนที่สูงมากจนได้รับการขนานนามว่าเป็น "สักขีพยานของทักษะขั้นสูงที่นักตีเหล็กโบราณของอินเดียในการแยกและหลอมเหล็กนี้" ("testimony to the high level of skill achieved by the ancient Indian iron smiths in the extraction and processing of iron") ความต้านทานต่อการกร่อนนี้เป็นผลมาจากชั้นของผลึก ไอร์ออน (III) ไฮโดรเจนฟอสเฟตไฮเดรต ที่เกิดขึ้นบนเหล็กที่มีฟอสฟอรัสเป็นองค์ประกอบสูงนี้ ที่ได้ช่วยปกป้องเสาจากสภาพอากาศของเดลีOn the Corrosion Resistance of the Delhi Iron Pillar, R. Balasubramaniam, Corrosion Science, Volume 42 (2000) pp. 2103–2129. Corrosion Science is a publication specialized in corrosion science and engineering.

จารึก
เสานั้นมีจารึกจำนวนหนึ่งซึ่งมาจากช่วงเวลาต่าง ๆ บางส่วนยังไม่ได้ศึกษาอย่างเป็นระบบ ทั้ง ๆ ที่เสานี้ตั้งอยู่อย่างโดดเด่นและเข้าถึงได้ง่ายดาย
 จารึกพระเจ้าจันทระ 
thumb|right|รายละเอียดของจารึกพระเจ้าจันทระบนเสาโลหะสตมภ์
จารึกที่เก่าแก่ที่สุดบนเสานั้นคือจารึกของพระเจ้าจันทระ (Inscription of King Chandra) เข้าใจกันโดยทั่วไปว่าคือจักรพรรดิแห่งอาณาจักรคุปตะพระนามว่าพระเจ้าจันทรคุปต์ที่ 2 จารึกนั้นมีขนาด 2'9.5" × 10.5" อักษรโบราณนี้ได้ยังคงสภาพชัดเจนด้วยความต้านทานต่อการกร่อนของเหล็กของเสา อย่างไรก็ตามบางตัวอักษรนั้นมีส่วนด้อยด้วยว่าเป็นธรรมดาของการแกะสลักลงบนเหล็กอยู่แล้ว

จารึกนั้นประกอบด้วยบทที่แต่งด้วยภาษาสันสกฤต โดยใช้มาตร ศรทุลวิกฤทิตา (shardulvikridita) มาตรในภาษาสันสกฤต จารึกนั้นใช้อักษรคุปตะรูปแบบหนึ่งที่พบในหุบเขาทางตะวันออก อักษรต่าง ๆ นั้นมีขนาดตั้งแต่ 0.3125" ถึง 0.5" และมีความคล้ายกันกับอักษรบนจารึกของเสาอลาหาบาดของพระเจ้าสมุทรคุปต์ อย่างไรก็ตามมีลักษณะ มาตรา (diacritics) เฉพาะแบบ คล้ายกับในจารึก Bilsad ของ พระเจ้ากุมารคุปต์ที่ 1

ข้อสันนิษฐานที่ได้รับการยอมรับที่สุดว่า พระเจ้าจันทระ นั้นหมายถึงพระเจ้าจันทรคุปต์ที่ 2Delhi Iron Pillar: New Insights. R. Balasubramaniam, Aryan Books International, Delhi, and Indian Institute of Advanced Study, Shimla, 2002, Hardbound, .   มาจากข้อเท็จจริงหลายประการ เช่น รูปแบบอักษรและการแต่งกลอนนั้นเป็นลักษณะของอาณาจักรคุปตะปลายศตวรรษที่สี่ถึงต้นศตวรรษที่ห้าM. C. Joshi, ed. King Chandra and the Mehrauli Pillar (Meerut, 1989). และมีการระบุว่ากษัตริย์พระองค์นี้ทรงเป็นผู้เคารพบูชาพระวิษณุ และมีการบันทึกการปัก ธวัช (dhavaj; "มาตรฐาน" หรือ เสา) แห่งพระวิษณุ บนเขาชื่อวิษณุปทา (Vishnupada; "เขาของรอยพระบาทแห่งพระวิษณุ") จากการศึกษาในจารึกคุปตะอื่น ๆ นั้นพบว่ามีการระบุพระเจ้าจันทรคุปต์ว่าทรงเป็น ภควตา (Bhagavata; ผู้บูชาพระวิษณุ) ชื่อของสถานที่ต่าง ๆ ในจารึกเป็นรูปแบบเฉพาะของคุปตะด้วย เช่น ทักษิณชลนิธี (Dakshina Jalanidhi; มหาสมุทรอินเดีย) และ วังคะ (Vanga; ภูมิภาคเบงกอล) และข้อเท็จจริงทางภาษาและประวัติศาสตร์อื่น ๆ