# รถด่วนราชธานี
รถด่วนราชธานีเป็นชุดรถไฟด่วนที่เปิดให้บริการสำหรับผู้โดยสารโดยการรถไฟอินเดียในประเทศอินเดีย เชื่อมโยงระหว่างเมืองหลวงและเมืองสำคัญของรัฐต่าง ๆ ในประเทศอินเดียเข้ากับกรุงนิวเดลี รถด่วนราชธานีเป็นรถด่วนที่มีศักดิ์สูงสุดในระบบรถไฟของประเทศอินเดีย

 ประวัติ 
รถด่วนราชธานีขบวนแรกที่เปิดให้บริการได้แก่รถด่วนฮาวราราชธานี (Howrah Rajdhani Express) ซึ่งเปิดให้บริการเมื่อวันที่ 3 มีนาคม พ.ศ. 2512 รถด่วนฮาวราราชธานีเดินรถจากสถานีฮาวราในโกลกาตา รัฐเบงกอลตะวันตกถึงสถานีนิวเดลีเป็นระยะทาง  โดยใช้เวลาเพียง 17 ชั่วโมง 20 นาทีเท่านั้น รถด่วนราชธานีเป็นรถไฟขบวนแรกในอินเดียที่มีระบบปรับอากาศตลอดทั้งขบวน และครองสถิติรถไฟที่เร็วที่สุดในประเทศอินเดีย  จนกระทั่งถูกทำลายสถิติโดยรถด่วนโภปาลศตาพที  ใน พ.ศ. 2531

รถด่วนราชธานีมีต้นทางและปลายทางจากเมืองสำคัญของรัฐส่วนใหญ่ในประเทศอินเดีย โดยในรัฐทั้ง 28 ของประเทศอินเดียและดินแดนสหภาพชัมมูและกัศมีร์ มีเพียง 7 รัฐที่ไม่มีต้นทางหรือปลายทางของรถด่วนราชธานี ได้แก่ปัญจาบ มัธยประเทศ ราชสถาน หรยาณา อานธรประเทศ อุตตรประเทศ และอุตตราขัณฑ์

 การให้บริการ 
รถด่วนราชธานีเป็นขบวนรถที่มีศักดิ์สูงสุดในระบบรถไฟอินเดีย เป็นรถปรับอากาศตลอดทั้งขบวน และมีอาหารและชาสำหรับผู้โดยสาร โดยราคาอาหารและเครื่องดื่มจะรวมอยู่ในค่าโดยสารแล้ว รถด่วนราชธานีมีตู้โดยสารสามแบบได้แก่รถนอนปรับอากาศชั้นหนึ่ง รถนอนปรับอากาศเตียงสองชั้น และรถนอนปรับอากาศเตียงสามชั้น

 เส้นทาง 

รถด่วนราชธานีเปิดให้บริการ 25 เส้นทาง โดยสถานีต้นทางในกรุงนิวเดลีมีอยู่ด้วยกัน 3 สถานี ได้แก่นิวเดลี ฮัซรัตนิซามุดดีน และอานันทวิหาร ชื่อของรถด่วนราชธานีที่เดินรถในเส้นทางต่าง ๆ จะมีชื่อแตกต่างกันตามต้นทางจากรัฐนั้น ๆ เส้นทางรถด่วนราชธานีที่เปิดให้บริการมีดังนี้

 รัฐ <abbr title="สถานีต้นทางและเมืองต้นทางในรัฐ">ต้นทางรัฐ</abbr title> <abbr title="สถานีต้นทางในนิวเดลี">ต้นทางเดลี</abbr title> ชื่อขบวน เลขขบวน ระยะทาง ความเร็วเฉลี่ย ปีที่เริ่มให้บริการ กรณาฏกะ  เบงคาลูรุซิตี(บังคาลอร์)  ฮัซรัตนิซามุดดีน  บังคาลอร์ราชธานี  22691/22692      2535 กัว  ชุมทางมฑคังวะ(มอร์กาว)  ฮัซรัตนิซามุดดีน  มฑคังวะราชธานี  22413/22414      2558 เกรละ  ติรุวนันตปุรัม(ติรุวนันตปุรัม)  ฮัซรัตนิซามุดดีน  ติรุวนันตปุรัมราชธานี  12431/12432      2536 คุชราต  อะห์มดาบาด(อะห์มดาบาด)  นิวเดลี  สุวรรณชยันตีราชธานี  12957/12958      2541 ฉัตตีสครห์  ชุมทางพิลาสปุระ(พิลาสปุระ)  นิวเดลี  พิลาสปุระราชธานี  12441/12442      2544 ชัมมูและกัศมีร์  ชัมมูทวี(ชัมมู)  นิวเดลี  ชัมมูทวีราชธานี  12425/12426      2537 ฌารขัณฑ์  ชุมทางรัญจี(รัญจี)  นิวเดลี  รัญจีราชธานี(ผ่านโพกาโร)  20839/20840      2554 นิวเดลี  รัญจีราชธานี(ผ่านเมทินีนคร)  12453/12454      2549 ตริปุระ  อครตลา(อครตลา)  อานันทวิหาร  อครตลาราชธานี  20501/20502      2560  เตลังคานา  ชุมทางสิกันดราบาด(สิกันดราบาด)  ฮัซรัตนิซามุดดีน  สิกันดราบาดราชธานี  12437/12438      2545 ทมิฬนาฑู  เจนไน(เจนไน)  ฮัซรัตนิซามุดดีน  เจนไนราชธานี  12433/12434      2536 เบงกอลตะวันตก  ชุมทางฮาวรา(โกลกาตา)  นิวเดลี  ฮาวราราชธานี(ผ่านคยา)  12301/12302      2512 นิวเดลี  ฮาวราราชธานี(ผ่านปัฏนา)  12305/12306     สิยาลทหะ(โกลกาตา)  นิวเดลี  สิยาลทหะราชธานี  12313/12314      2543 พิหาร  ราเชนทรนคร(ปัฏนา)  นิวเดลี  ราเชนทรนครปัฏนาราชธานี  12309/12310     2539 มหาราษฏระ  มุมไบ(มุมไบ)  นิวเดลี  มุมไบราชธานี  12951/12952      2515 ฮัซรัตนิซามุดดีน  ออกัสต์กรานตีราชธานี  12953/12954      2535 บานดรา(บานดรา)  ฮัซรัตนิซามุดดีน  บานดราราชธานี  09003/09004      2560 ฉัตรปตี ศิวาจี(มุมไบ)  ฮัซรัตนิซามุดดีน  มุมไบราชธานี สายฉัตรปตี ศิวาจี-ฮัซรัตนิซามุดดีน (ผ่านโภปาล)  22221/22222      2562 อัสสัม  ฑิพรูครห์(ฑิพรูครห์)  นิวเดลี  ฑิพรูครห์ราชธานี(ผ่านพเรานี)  12423/12424     2539 นิวเดลี  ฑิพรูครห์ราชธานี(ผ่านฮาชีปุระ)  20505/20506      2542 นิวเดลี  ฑิพรูครห์ราชธานี(ผ่านมุซัฟฟาร์ปุระ)  20503/20504     2555 โอริศา  ภุพเนศวร(ภุพเนศวร)  นิวเดลี  ภุพเนศวรราชธานี(ผ่านอาทระ)  22811/22812      2537Rail Budget 1994-95 นิวเดลี  ภุพเนศวรราชธานี(ผ่านโพกาโร)  22823/22824      2546Rail Budget 2003-04 นิวเดลี  ภุพเนศวรราชธานี(ผ่านสัมพลปุระ)  20817/20818      2561