# เหตุโจมตีทางอากาศใส่โรงละครในมารีอูปอล
ในวันที่ 16 มีนาคม พ.ศ. 2565 ระหว่างที่รัสเซียรุกรานยูเครน กองทัพรัสเซีย ได้ทิ้งระเบิดใส่โรงมหรสพวิชาการละครแห่งแคว้นดอแนตสก์  ในเมืองมารีอูปอล ประเทศยูเครน โรงละครแห่งนี้ใช้เป็นที่หลบภัยทางอากาศระหว่างที่เมืองมารีอูปอลถูกปิดล้อม โดยเป็นที่กำบังของพลเรือนจำนวนมาก มีการประเมินจำนวนผู้เสียชีวิตจากการทิ้งระเบิดไว้อย่างหลากหลายตั้งแต่อย่างน้อย 12 คน (แอมเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนล) ไปจนถึง 600 คน (เอพี)

รัฐบาลยูเครนกล่าวหาว่ากองทัพรัสเซียจงใจทิ้งระเบิดใส่โรงละครในขณะที่มีพลเรือนหลบภัยอยู่ภายใน รัสเซียปฏิเสธข้อกล่าวหาและกล่าวหาว่ากรมอะซอฟเป็นผู้วางระเบิดโรงละครแทน คำอ้างของรัสเซียถูกการสืบสวนอิสระต่าง ๆ หักล้าง

โรงมหรสพวิชาการละครแห่งแคว้นดอแนตสก์เป็นหนึ่งในแหล่งมรดกและแหล่งวัฒนธรรมของยูเครนที่ถูกทำลายระหว่างการรุกราน องค์การว่าด้วยความมั่นคงและความร่วมมือในยุโรป (โอเอสซีอี) และแอมเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนล จัดให้เหตุโจมตีครั้งนี้เป็นหนึ่งในอาชญากรรมสงครามระหว่างการรุกรานยูเครนโดยรัสเซีย

 ภูมิหลัง 

thumb|โรงละครในเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2564 สิบเดือนก่อนถูกโจมตีทางอากาศ
เมื่อวันที่ 24 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2565 กองทัพรัสเซียซึ่งร่วมมือกับกองกำลังอาสาสมัครที่ฝักใฝ่รัสเซียได้ปิดล้อมเมืองท่ามารีอูปอล นำไปสู่การบาดเจ็บล้มตายอย่างหนัก เสบียงต่าง ๆ เช่น อาหาร แก๊ส ไฟฟ้า เป็นต้น ถูกตัดขาดระหว่างการปิดล้อม เมื่อถึงวันที่ 17 มีนาคม แซร์ฮีย์ ออร์ลอว์ รองนายกเทศมนตรีนครมารีอูปอล ประเมินว่าร้อยละ 80–90 ของเมืองถูกทำลายจากการยิงถล่ม

เจ้าหน้าที่สภานครมารีอูปอลระบุว่าโรงมหรสพวิชาการละครแห่งแคว้นดอแนตสก์เป็นที่หลบภัยทางอากาศที่ใหญ่ที่สุดในเมือง โดยเป็นที่กำบังของพลเรือนจำนวน 500 ถึง 1,200 คน และในขณะถูกโจมตี ผู้หญิงและเด็กจำนวนมากหลบอยู่ในนั้น 

ภาพถ่ายดาวเทียมของโรงละครซึ่งถ่ายเมื่อวันที่ 14 มีนาคม แสดงให้เห็นว่าบริเวณลานด้านหน้าและด้านหลังโรงละครมีตัวอักษรสีขาวขนาดใหญ่เขียนว่า дети ซึ่งเป็นคำที่แปลว่า "เด็ก" ในภาษารัสเซีย ข้อความดังกล่าวเป็นความพยายามที่จะสื่อให้กองกำลังของผู้โจมตีรู้ว่าโรงละครแห่งนี้เป็นสถานที่ที่มีเด็กหลบภัยอยู่ข้างในและไม่ใช่เป้าหมายทางทหาร

 การโจมตี 
thumb|โรงละครซึ่งได้รับความเสียหายอย่างหนัก (มองจากถนน)
ในวันที่ 16 มีนาคม พ.ศ. 2565 ยูเครนกล่าวหากองกำลังรัสเซียว่ายิงถล่มพื้นที่พลเรือนในเมืองมารีอูปอล กระสุนปืนใหญ่พุ่งโจมตีสถานที่หลายแห่งรวมถึงอาคารสระว่ายน้ำและขบวนรถพลเรือน จากนั้นเมื่อเวลาประมาณ 10:00 น. โรงมหรสพวิชาการละครแห่งแคว้นดอแนตสก์ก็ถูกทิ้งระเบิดใส่ ทำให้ตัวอาคารเหลือเพียงซากปรักหักพัง

ที่หลบภัยในชั้นใต้ดินของโรงละครรอดพ้นจากการถูกระเบิด แต่ผู้คนจำนวนมากยังคงติดอยู่ใต้ซากปรักหักพังที่ลุกไหม้อยู่ด้านบน ดมือตรอ กูริน สมาชิกรัฐสภายูเครนจากเมืองมารีอูปอล กล่าวว่าการช่วยเหลือกู้ภัยเป็นไปอย่างยากลำบากเนื่องจากกองกำลังรัสเซียยังคงโจมตีพื้นที่ดังกล่าวอย่างต่อเนื่อง

ในวันที่ 25 มีนาคม วิดีโอที่อ้างว่าแสดงเหตุการณ์หลังการโจมตีปรากฏขึ้นในสื่อสังคม วิดีโอแรกแสดงให้เห็นผู้คนกำลังลงมาจากชั้นบนของอาคารที่ถูกทำลายบางส่วน เนื้อตัวและเสื้อผ้าถูกปกคลุมไปด้วยฝุ่น ส่วนวิดีโอที่สองแสดงพื้นที่โรงละครที่ถูกทิ้งระเบิด

 ผู้ประสบภัย 
ในวันที่ 17 มีนาคม จำนวนผู้เสียชีวิตจากเหตุโจมตีไม่เป็นที่ทราบแน่ชัด บางคนหนีออกมาได้อย่างปลอดภัย

เมื่อถึงวันที่ 18 มีนาคม ผู้รอดชีวิตประมาณ 130 คนได้รับการช่วยเหลือ สภานครมารีอูปอลระบุว่าตามข้อมูลเบื้องต้นไม่มีผู้เสียชีวิต แต่มีผู้บาดเจ็บสาหัส 1 คน

ในวันที่ 25 มีนาคม สภานครมารีอูปอลประเมินว่ามีผู้เสียชีวิตประมาณ 300 คนจากการโจมตีทางอากาศ ส่วน เดอะวอชิงตันโพสต์ เผยแพร่การสอบสวนโดยอ้างพยานที่กล่าวว่าทุกครอบครัวที่หลบภัยอยู่ในชั้นใต้ดินของโรงละครหนีออกมาได้โดยไม่ได้รับบาดเจ็บ และการอพยพออกมาได้เริ่มขึ้นก่อนการทิ้งระเบิด   

ในวันที่ 4 พฤษภาคม เอพีได้เผยแพร่ผลการสืบสวนพร้อมหลักฐานที่ชี้ว่ามีผู้เสียชีวิต 600 คนจากการโจมตีทางอากาศ ผู้รอดชีวิตหลายคนประเมินว่ามีผู้คนราว 200 คน (รวมถึงเจ้าหน้าที่กู้ภัย) หนีออกมาโดยใช้ทางออกหลักหรือทางเข้าด้านหนึ่ง ส่วนทางเข้าอีกด้านและทางเข้าด้านหลังถูกทำลาย

ในวันที่ 7 มิถุนายน ฮิวแมนไรตส์วอตช์และกลุ่มปกป้องสิทธิมนุษยชนคาร์กิวประกาศแยกกันว่าผู้ลี้ภัยชาวยูเครนรวมทั้งพลเรือนยูเครนที่ถูกบังคับให้เดินทางไปรัสเซียกำลังถูกกดดันและข่มขู่ให้พาดพิงบุคลากรทางทหารของยูเครนว่ามีส่วนร่วมในอาชญากรรมสงคราม นี่หมายรวมถึงกรณีที่ผู้ลี้ภัยถูกกดดันให้พาดพิงว่ากรมอะซอฟเป็นผู้ทิ้งระเบิดใส่โรงละครด้วย

 ปฏิกิริยา 
วอลอดือมือร์ แซแลนสกึย ประธานาธิบดียูเครน กล่าวหารัสเซียว่าได้ก่ออาชญากรรมสงครามขึ้น

สื่อรัสเซียรายงานอย่างกว้างขวางว่ากระทรวงกลาโหมรัสเซียปฏิเสธความรับผิดชอบในการทิ้งระเบิดและกล่าวหากรมอะซอฟว่าเป็นผู้วางแผนและก่อเหตุวางระเบิดโรงละครแทน พวกเขาอ้างว่ารัสเซียไม่ได้ส่งกองกำลังใด ๆ ไปก่อเหตุโจมตีทางอากาศภายในเมืองและกล่าวโทษกรมอะซอฟว่า "จับพลเรือนไว้เป็นตัวประกัน" และวางระเบิดที่ชั้นบนของโรงละคร

ดารีโอ ฟรันเชสกีนี รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรมอิตาลี ได้ยื่นข้อเสนอในการสร้างโรงละครขึ้นใหม่ต่อรัฐบาลยูเครน

 รายงานของโอเอสซีอี 
ในวันที่ 13 เมษายน พ.ศ. 2565 องค์การว่าด้วยความมั่นคงและความร่วมมือในยุโรป (โอเอสซีอี) เผยแพร่รายงานซึ่งครอบคลุมการโจมตีทางอากาศใส่โรงละครในมารีอูปอล

 การสืบสวนของเอพี 
ในวันที่ 4 พฤษภาคม พ.ศ. 2565 เอพีเผยแพร่การสอบสวนเหตุโจมตีทางอากาศ เพิ่มตัวเลขผู้เสียชีวิตที่รัฐบาลยูเครนคาดการณ์ไว้จาก 300 คนเป็น 600 คน นอกจากนี้เอพียังหักล้างคำกล่าวอ้างของรัสเซียที่ว่าโรงละครถูกทำลายโดยกองกำลังยูเครนหรือถูกใช้เป็นฐานทัพของยูเครน

 รายงานของแอมเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนล 
ในวันที่ 30 มิถุนายน พ.ศ. 2565 แอมเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนล สรุปว่าผู้ก่อเหตุโจมตีทางอากาศครั้งนี้คือกองกำลังรัสเซียซึ่งใช้ระเบิดน้ำหนัก 500 กิโลกรัม (1,100 ปอนด์) จำนวน 2 ลูก และสรุปว่าเหตุการณ์นี้เป็นอาชญากรรมสงคราม

 ผลสืบเนื่อง 
ในวันที่ 11 กรกฎาคม พ.ศ. 2565 สื่อยูเครนรายงานว่าฝ่ายรัสเซียได้เก็บกวาดซากปรักหักพังของโรงละครและเคลื่อนย้ายร่างผู้เสียชีวิตออกจากพื้นที่ โดยไม่ทราบว่านำไปไว้ที่ใด

มีการนำฉากภาพสวยงามขนาดใหญ่มาตั้งล้อมรอบซากปรักหักพังของโรงละครThe Russian coverup of the destroyed Mariupol Drama Theater observed on November 30. - Satellite image ©2022 Maxar Technologies.  www.understandingwar.org

ในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2566 มาเรีย โปโนมาเรนโค นักข่าวชาวรัสเซีย ถูกตัดสินจำคุกเป็นเวลา 6 ปีภายใต้กฎหมายเซ็นเซอร์สงครามของรัสเซีย หลังจากที่เธอเผยแพร่ข้อมูลเกี่ยวกับการโจมตีทางอากาศใส่โรงละคร

ในวันที่ 29 มีนาคม พ.ศ. 2566 อินฟอร์มเนปาล์มเผยแพร่รายงานฉบับหนึ่งซึ่งกล่าวหาว่าพันเอก เซียร์เกย์ อะตรอชเชนโค แห่งกรมบินจู่โจมที่ 960 ของกองทัพอากาศรัสเซียเป็นผู้นำการโจมตีโรงละครโดยออกจากลานบินแห่งหนึ่งใกล้กับเมืองปรีมอร์สโค-อัคตาสค์ในดินแดนครัสโนดาร์