# วิกฤตการณ์ชายแดนไทย–กัมพูชา พ.ศ. 2568
วิกฤตการณ์ชายแดนไทย–กัมพูชา พ.ศ. 2568 เป็นวิกฤตการณ์บริเวณชายแดนระหว่างประเทศกัมพูชาและประเทศไทย ซึ่งเกี่ยวข้องกับข้อพิพาทด้านดินแดน ได้ปะทุขึ้นเมื่อวันที่ 28 พฤษภาคม พ.ศ. 2568 ภายหลังจากเหตุการณ์ปะทะกันในระยะสั้น เหตุการณ์ดังกล่าวเกิดขึ้นในพื้นที่ชายแดนบริเวณสามเหลี่ยมมรกต (ช่องบก) ซึ่งเป็นจุดบรรจบกันของชายแดนไทย กัมพูชา และลาว เป็นเขตพิพาทระหว่างกัมพูชาและไทยมาเป็นเวลานาน และเคยเป็นจุดกำเนิดของความตึงเครียดรวมถึงการเผชิญหน้าทางทหารมาแล้วหลายครั้งในอดีต

 ภูมิหลัง 
thumb|left|300px|คดีปราสาทพระวิหารระหว่างการพิจารณาโดยศาลยุติธรรมระหว่างประเทศใน พ.ศ. 2504
ข้อพิพาทด้านพรมแดนระหว่างประเทศกัมพูชาและประเทศไทยมีรากฐานมาจากความคลุมเครือของเส้นแบ่งเขตแดนซึ่งสืบเนื่องจากสนธิสัญญาที่ลงนามระหว่างสยามกับฝรั่งเศสใน พ.ศ. 2446 ภายหลังการได้รับเอกราชของกัมพูชา ศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ (ICJ) ได้มีคำพิพากษาเมื่อปี พ.ศ. 2505 ให้ปราสาทพระวิหารอยู่ในเขตอธิปไตยของกัมพูชา แต่พื้นที่โดยรอบยังคงเป็นข้อพิพาท ซึ่งได้ก่อให้เกิดความตึงเครียดอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะในช่วงปี พ.ศ. 2551–2554 ที่มีเหตุปะทะทางทหารและมีผู้เสียชีวิตทั้งสองฝ่าย กระแสชาตินิยมในประเทศทั้งสองมีบทบาทสำคัญในการผลักดันความขัดแย้งให้ทวีความรุนแรงมากขึ้น ระหว่างปี พ.ศ. 2551–2554 การปะทะกันระหว่างทั้งสองฝ่ายส่งผลให้ทั้งสองฝ่ายได้รับบาดเจ็บและเสียชีวิต ก่อนที่ศาลยุติธรรมระหว่างประเทศจะยืนยันคำตัดสินใน พ.ศ. 2505 อีกครั้ง

ความตึงเครียดบริเวณชายแดนเพิ่มขึ้นในช่วงต้นปี พ.ศ. 2568 วันที่ 13 กุมภาพันธ์ ทหารไทยห้ามนักท่องเที่ยวชาวกัมพูชาไม่ให้ร้องเพลงชาติกัมพูชา ณ บริเวณปราสาทตาเมือนธมที่เป็นข้อพิพาท ทำให้เกิดความตึงเครียดเพิ่มมากขึ้น
ต่อมาในวันที่ 28 พฤษภาคม พ.ศ. 2568 ได้เกิดเหตุปะทะด้วยอาวุธปืนระหว่างทหารกัมพูชาและทหารไทยในบริเวณสามเหลี่ยมมรกต (ช่องบก) ซึ่งเป็นพื้นที่ชายแดนร่วมระหว่างไทย กัมพูชา และลาว เหตุการณ์ดังกล่าวส่งผลให้ทหารกัมพูชาเสียชีวิตหนึ่งนาย ทั้งสองประเทศต่างออกแถลงการณ์กล่าวหาซึ่งกันและกันว่าเป็นฝ่ายเริ่มก่อเหตุความรุนแรงก่อน ส่งผลให้ความสัมพันธ์ทวิภาคีเผชิญกับภาวะตึงเครียดในระดับสูงอีกครั้ง

ภายหลังเหตุปะทะบริเวณสามเหลี่ยมมรกต ฮุน มาแณต นายกรัฐมนตรีกัมพูชา ได้แสดงท่าทีตอบสนองต่อสถานการณ์โดยประกาศเริ่มกระบวนการเพื่อยื่นเรื่องต่อศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ พร้อมย้ำว่าเขาไม่ต้องการให้เกิดความขัดแย้งกับประเทศไทย ด้านภูมิธรรม เวชยชัย รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมของไทย ระบุว่าทั้งสองฝ่ายต่างไม่ประสงค์ให้สถานการณ์ลุกลามบานปลาย และยืนยันว่าเหตุการณ์ดังกล่าวได้ยุติลงแล้ว ทั้งนี้ เมื่อวันที่ 29 พฤษภาคม 
ได้มีการหารือระหว่างพลเอก พนา แคล้วปลอดทุกข์ ผู้บัญชาการทหารบกไทย และพลเอก เมา โซะพัน ผู้บัญชาการทหารบกกัมพูชา เพื่อประสานความร่วมมือในการลดความตึงเครียดและป้องกันไม่ให้เกิดเหตุซ้ำรอยในอนาคต

 ลำดับเหตุการณ์ 

 เบื้องต้น 
เมื่อวันที่ 1 มีนาคม พ.ศ. 2568 ทางการไทยได้รับรายงานจากกองกำลังสุรนารีว่า ศาลาตรีมุข (ศาลารวมใจ ไทย ลาว กัมพูชา) ซึ่งตั้งอยู่บริเวณสามเหลี่ยมมรกต ได้เกิดเพลิงไหม้จนได้รับความเสียหายทั้งหมด โดยกองทัพบกไทยออกแถลงการณ์ระบุว่าเหตุเพลิงไหม้มีสาเหตุมาจากไฟที่ลุกลามมาจากบ้านเรือนของประชาชนฝั่งกัมพูชา อย่างไรก็ตาม มีรายงานจากบางแหล่งข่าวว่า ศาลาตรีมุขอาจไม่ได้เสียหายจากอุบัติเหตุเพลิงไหม้ แต่ถูกทหารกัมพูชาใช้กำลังทุบทำลายและจุดไฟเผาในช่วงกลางดึกของวันที่ 28 กุมภาพันธ์ เนื่องจากความไม่พอใจต่อเหตุการณ์ก่อนหน้านั้น ซึ่งฝ่ายไทยได้ห้าม พลเอก เนี๊ยะ วงษ์ พร้อมกลุ่มแม่บ้านทหารกัมพูชา ร้องเพลงปลุกใจที่บริเวณปราสาทตาเมือนธม นอกจากนี้ ฝ่ายไทยยังมีการจัดกิจกรรมบริเวณศาลาตรีมุขในวันพระอย่างต่อเนื่อง ซึ่งกัมพูชามองว่าเป็นการกระทำที่รุกล้ำพื้นที่ซึ่งตนถือว่าอยู่ในเขตอธิปไตยของประเทศ

ในช่วงกลางเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2568 ได้มีภาพถ่ายที่เผยแพร่ในสื่อมวลชนและสื่อสังคมออนไลน์ แสดงให้เห็นว่าทหารกัมพูชาได้ดัดแปลงภูมิประเทศและสร้างฐานที่มั่นด้วยการขุดสนามเพลาะ พร้อมเสริมกำลังพลเพิ่มเติมอีกประมาณ 100 นาย บริเวณเนิน 745 ในพื้นที่สามเหลี่ยมมรกต ต่อมา พลโท บุญสิน พาดกลาง แม่ทัพภาคที่ 2 และผู้บัญชาการกองกำลังสุรนารี ได้เปิดเผยว่ามีการตรวจสอบข้อเท็จจริงแล้ว พบว่าการขุดสนามเพลาะดังกล่าวเป็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นจริง กองทัพไทยจึงได้ส่งกำลังพลเข้าไปเจรจากับฝ่ายกัมพูชา เพื่อให้หยุดการดำเนินการในพื้นที่พิพาท และสามารถตกลงร่วมกันในการถอนกำลังออกจากพื้นที่ของทั้งสองฝ่าย พร้อมกำหนดให้มีการพบปะพูดคุยโดยปราศจากอาวุธ ตลอดจนจัดตั้งชุดลาดตระเวนร่วมกันเพื่อป้องกันเหตุปะทะซ้ำในอนาคต โดยภายหลังการเจรจาได้มีการเผยแพร่ภาพของทหารทั้งสองฝ่ายร่วมรับประทานอาหารกลางวันด้วยความเป็นมิตร เพื่อแสดงเจตจำนงในการคลี่คลายสถานการณ์อย่างสันติ

 การปะทะ 
เมื่อวันที่ 28 พฤษภาคม พ.ศ. 2568 เวลา 05.45 น. ได้เกิดเหตุปะทะด้วยอาวุธปืนระหว่างทหารไทยและทหารกัมพูชาบริเวณสามเหลี่ยมมรกต โดยฝ่ายไทยตรวจพบการเคลื่อนกำลังพลและการปรับเตรียมพื้นที่ของฝ่ายกัมพูชาภายในเขตแดนของไทย จึงจัดกำลังจากหน่วยเฉพาะกิจที่ 1 กองกำลังสุรนารี เข้าตรวจสอบ อย่างไรก็ดี กองกำลังรักษาความปลอดภัยของกัมพูชาเข้าใจผิดว่าเป็นการรุกล้ำ จึงได้เปิดฉากยิงใส่กำลังพลของไทย ส่งผลให้เกิดการปะทะตอบโต้ระหว่างทั้งสองฝ่าย เหตุการณ์ยุติลงเมื่อเวลา 05.55 น. หลังจาก พลตรี ทล โซะวัน รองผู้บัญชาการกองพลสนับสนุนที่ 3 ของกัมพูชา ได้โทรศัพท์ประสานงานกับพลเอก จิรัฏฐ์ ช่วงฉ่ำ รองผู้บัญชาการกองกำลังสุรนารีของไทยเพื่อยุติการปะทะ โดยฝ่ายไทยไม่มีผู้ได้รับบาดเจ็บหรือเสียชีวิต ขณะที่ฝ่ายกัมพูชาออกแถลงการณ์ว่าทหารของตนเสียชีวิต 1 นาย ได้แก่สิบเอก ซวน รูน อายุ 48 ปี และกล่าวหาว่าฝ่ายไทยเป็นฝ่ายเริ่มยิงก่อน

 ความพยายามคลี่คลายความตึงเครียดและความตึงเครียดที่ต่อเนื่อง 
เมื่อวันที่ 7 มิถุนายน พ.ศ. 2568 กองทัพบกไทยได้ออกคำสั่งตามมติที่ประชุมสภาความมั่นคงแห่งชาติซึ่งได้จัดขึ้นก่อนหน้านี้ โดยมอบหมายให้กองทัพบกเป็นผู้รับผิดชอบควบคุมการปิดเปิดจุดผ่านแดนทุกประเภทตามแนวชายแดนกับกัมพูชาให้สอดคล้องกับสถานการณ์ปัจจุบัน โดยกองทัพบกได้สั่งการให้กองทัพภาคที่ 1 ภายใต้การบังคับบัญชาของพลตรี เทพพิทักษ์ นิมิตร ผู้บัญชาการกองกำลังบูรพา และกองทัพภาคที่ 2 ภายใต้พลตรี สมภพ ภาระเวช ผู้บัญชาการกองกำลังสุรนารี รวมถึงกองบัญชาการป้องกันชายแดนจันทบุรีและตราดของกองทัพเรือไทย มีอำนาจเต็มในการกำหนดมาตรการต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับจุดผ่านแดนทุกประเภทตามแนวชายแดนกัมพูชา เพื่อให้สามารถตอบโต้และควบคุมสถานการณ์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยแบ่งเป็นแผนในการรองรับสถานการณ์ออกเป็น 4 ระดับ ได้แก่

 จำกัดการข้ามผ่านแดน อนุญาตเฉพาะผู้ที่มีความจำเป็นเท่านั้น เช่น แรงงาน การค้าขาย การขนส่งสินค้าที่จำเป็น
 ปรับระยะเวลาการผ่านแดน ด้วยการลดระยะเวลาเปิดทำการลง เพื่อจำกัดความเคลื่อนไหว
 ปิดจุดผ่านแดนในบางจุด ในจุดที่อยู่ในพื้นที่ความมั่นคงหรือความเสี่ยงสูง
 ปิดจุดผ่านแดนทุกจุดตลอดแนวชายแดน

จากนั้นได้มีการประกาศคำสั่งในการควบคุมการเข้าออกบริเวณจุดผ่านแดนต่าง ๆ ตลอดแนวชายแดนไทยและกัมพูชาตามมา ประกอบไปด้วย

 ด้านจังหวัดจันทบุรีและตราด ควบคุมโดยกองบัญชาการป้องกันชายแดนจันทบุรีและตราด
 ลดเวลาเปิดทำการทุกจุดผ่านแดน จากเดิมเวลา 06.00-22.00 น. เป็นระหว่างเวลา 08.00-16.00 น.
 ด้านจังหวัดสระแก้ว ควบคุมโดยกองกำลังบูรพา
 ลดเวลาเปิดทำการจุดผ่านแดนถาวรบ้านคลองลึก และจุดผ่านแดนถาวรบ้านเขาดิน จากเดิมเวลา 06.00-22.00 น เป็นระหว่างเวลา 08.00-16.00 น.
 ลดเวลาเปิดทำการจุดผ่อนปรนการค้าบ้านตาพระยาและบ้านหนองปรือ เปิดเวลา 08:00-12:00 น.
 รถบรรทุก 6 ล้อขึ้นไปสามารถผ่านแดนได้ที่จุดผ่านแดนถาวรสะพานมิตรภาพไทย–กัมพูชา (หนองเอี่ยน–สตึงบท) เท่านั้น
 ห้ามชาวไทยข้ามไปท่องเที่ยวและเล่นการพนันที่ฝั่งประเทศกัมพูชา
 อนุญาตให้ชาวกัมพูชาที่เข้ามาค้าขายและถือหนังสือเดินทาง หรือบัตรผ่านแดน (Border Pass) ผ่านแดนได้ โดยลดระยะเวลาอยู่ในประเทศไทยลงจาก 14 วันเหลือ 7 วัน
 การผ่านแดนด้านมนุษยธรรม ต้องให้สำนักงานประสานงานชายแดนไทย-กัมพูชา ศูนย์ปฏิบัติการทัพภาค 1 เป็นผู้อนุมัติเท่านั้น
 ด้านจังหวัดบุรีรัมย์, สุรินทร์, ศรีสะเกษ และอุบลราชธานี ควบคุมโดยกองกำลังสุรนารี
 การผ่านแดนด้านมนุษยธรรม ต้องให้สำนักงานประสานงานชายแดนไทย-กัมพูชา ประจำพื้นที่ 1-3
 จุดผ่านแดนถาวรช่องสะงำและจุดผ่านแดนถาวรช่องจอม
 ปรับวันเปิดจากทุกวัน เหลือแค่ 3 วันในสัปดาห์ คือ วันจันทร์, วันพุธ และวันศุกร์ เวลา 08.00-15.00 น. ตั้งแต่วันที่ 9 มิถุนายน พ.ศ. 2568 เป็นต้นไป
 ประชาชนผ่านเข้าออกได้ตามปกติ
 จำกัดสินค้าประเภทยุทธภัณฑ์ตามกฎหมาย
 ระงับการส่งสินค้าสำหรับงานก่อสร้าง ตามดุลยพินิจของเจ้าหน้าที่
 จุดผ่อนปรนการค้าช่องอานม้า
 ปรับวันเปิดจากเดิม 2 วัน เหลือเพียงวันพฤหัส เวลา 09.00-12.00 น. ตั้งแต่วันที่ 12 มิถุนายน พ.ศ. 2568 เป็นต้นไป
 เข้าออกได้ไม่เกินพื้นที่ตลาดของฝั่งตรงข้ามโดยแลกเอกสารประจำตัวของแต่ละประเทศ ซื้อได้เพียงสินค้าอุปโภคบริโภคที่จำเป็น
 ห้ามยานพาหนะทุกชนิดผ่านแดน
 จุดผ่อนปรนการค้าช่องสายตะกู
 ปรับวันเปิดจากทุกวัน เหลือแค่ 3 วันในสัปดาห์ คือ วันอังคาร, วันพุธ และวันพฤหัสบดี เวลา 09.00-12.00 น. ตั้งแต่วันที่ 10 มิถุนายน พ.ศ. 2568 เป็นต้นไป
 เข้าออกได้ไม่เกินพื้นที่ตลาดของฝั่งตรงข้ามโดยแลกเอกสารประจำตัวของแต่ละประเทศ ซื้อได้เพียงสินค้าอุปโภคบริโภคที่จำเป็น
 ห้ามยานพาหนะทุกชนิดผ่านแดน

เมื่อวันที่ 8 มิถุนายน พ.ศ. 2568 หลังจากการบังคับใช้มาตรการ ได้มีการตอบโต้จากฝั่งกัมพูชาโดยในพื้นที่จุดผ่านแดนถาวรบ้านหาดเล็ก จังหวัดตราด กัมพูชาได้ปรับเวลาเปิดด่านเป็น 09.00 น. โดยไม่แจ้งล่วงหน้าช้ากว่าฝ่ายไทย 1 ชั่วโมง ทำให้ผู้ที่ต้องการผ่านแดนเกิดความสับสน และต้องตากฝนรอคอยฝั่งกัมพูชาเปิดด่าน

ขณะเดียวกันในช่วงเย็น วาสนา นาน่วม ผู้สื่อข่าวอาวุโสสายทหารไทย รายงานว่า การเจรจายุติลงด้วยดี ทหารกัมพูชายอมถอยออกจากบริเวณชายแดนไทย–กัมพูชาแล้ว และได้รับการยืนยันเมื่อเวลา 18.20 น. โดย พลตรี วินธัย สุวารี โฆษกกองบัญชาการกองทัพไทย ว่ามีการถอนกำลังออกจากพื้นที่ปะทะไปยังพื้นที่เดิมที่แนวต้นพระยาสัตบรรณภายในเขตแดนกัมพูชา ซึ่งถือเป็นแนวเดิมที่ประจำการใน พ.ศ. 2567 และยินยอมที่จะกลบแนวคูเลตที่ได้ขุดเอาไว้ก่อนหน้านี้ พร้อมทั้งจัดกำลังเข้ามาพบปะกันสัปดาห์ละครั้งบริเวณพื้นที่ปะทะ เพื่อลดความตรึงเครียดภายในพื้นที่ โดยโฆษกกองบัญชาการกองทัพไทยได้เปิดเผยเพิ่มเติมว่าได้รับการติดต่อจากฝ่ายกัมพูชาเมื่อเวลา 10.00 น. มาที่กองกำลังสุรนารีเพื่อขอเจรจา ซึ่งกองกำลังสุรนารีได้รายงานแม่ทัพภาคที่ 2 และรายงานไปยังผู้บัญชาการทหารบกตามลำดับ ซึ่งได้รับอนุญาตให้เข้าไปพูดคุยจนกระทั่งสามารถบรรลุข้อตกลงได้ ซึ่งกำลังฝ่ายกัมพูชานำโดย พลโท สรัย ดึก รองผู้บัญชาการทหารบก และผู้บัญชาการกองพลสนับสนุนที่ 3 และฝ่ายไทยนำโดย พลตรี สมภพ ภาระเวช ผู้บัญชาการกองกำลังสุรนารี 

วันที่ 9 มิถุนายน พ.ศ. 2568 กองทัพบกไทยได้เชิญทูตทหารในประเทศไทยเข้าร่วมประชุมบรรยายสรุปรอบไตรมาส ประจำไตรมาสที่ 3 ในประเด็นของความไม่สงบในชายแดนภาคใต้ของประเทศไทยและปัญหาในพื้นที่ไทยและกัมพูชา โดยรัฐบาลไทยและกองทัพไทยต้องการแก้ปัญหาอย่างสันติและใช้กลไกทวิภาคีในการแก้ไขปัญหากับกัมพูชา

ในวันที่ 13 มิถุนายน พ.ศ. 2568 ฮุน เซน ประธานพฤฒสภาและอดีตนายกรัฐมนตรีกัมพูชา ได้ประกาศนโยบายการพึ่งพาตนเองและต่อต้านประเทศไทยเพื่อตอบโต้มาตรการควบคุมจุดผ่านแดนของไทยผ่านทางเฟซบุ๊กของตน ประกอบไปด้วย 
thumb|จุดผ่านแดนถาวรบ้านแหลมใน พ.ศ. 2565

 ระงับการนำเข้าและใช้สินค้าจากประเทศไทย ให้ใช้สินค้าภายในประเทศหรือจากประเทศอื่น
 ปรับการบริโภคสินค้าภาคการเกษตรที่จากเดิมส่งมายังประเทศไทยให้นำมาใช้บริโภคภายในประเทศและส่งออกไปยังประเทศอื่น
 ไม่ให้ส่งผู้ป่วยไปรับบริการในประเทศไทย ให้นำมารับบริการภายในประเทศกัมพูชาหรือประเทศอื่น
 เตรียมความพร้อมตำแหน่งงานภายในประเทศเพื่อรองรับการผลักดันแรงงานในประเทศไทยกลับประเทศกัมพูชา ซึ่งในกัมพูชามีตำแหน่งงานจำนวนมาก
 คงสถานะเตรียมความพร้อมกองกำลังติดอาวุธให้มีความพร้อมตลอด 24 ชั่วโมงเพื่อตอบโต้และป้องกันการรุกราน
 จังหวัดในพื้นที่ชายแดนไทยให้เตรียมการอพยพประชาชนไปยังพื้นที่ปลอดภัย และเตรียมสาธารณูปโภคพื้นฐานให้พร้อมในพื้นที่อพยพ

จากนั้นกัมพูชาได้ปิดด่านพรมแดนฝั่งตนเองบริเวณตรงข้ามจุดผ่านแดนถาวรบ้านแหลม อำเภอโป่งน้ำร้อน จังหวัดจันทบุรี โดยไม่มีการแจ้งล่วงหน้า ส่งผลให้มีแรงงาน สินค้า และรถบรรทุกสินค้าจากฝั่งไทยติดค้างอยู่ในพื้นที่จุดผ่านแดนเป็นจำนวนมาก 

เวลา 09.00 น. ในวันเดียวกัน บริเวณด่านพรมแดนตรงข้ามจุดผ่านแดนถาวรบ้านคลองลึก เจ้าหน้าที่จากกระทรวงไปรษณีย์และโทรคมนาคมกัมพูชาได้ตัดสายส่งสัญญาณอินเทอร์เน็ตที่มาจากฝั่งไทยบริเวณข้างสะพานมิตรภาพไทย–กัมพูชา (อรัญประเทศ–ปอยเปต) และเชื่อมต่อสัญญาณจากสายอินเทอร์เน็ตของฝั่งตนเพื่อให้เกิดความต่อเนื่องในการใช้งาน โดยชาวกัมพูชาหลายรายระบุว่าคุณภาพและสัญญาณอินเทอร์เน็ตมีความเร็วที่ต่ำลง ส่งผลต่อการใช้งานทั้งด้านการสื่อสารและการทำธุรกิจจึงจำเป็นต้องข้ามมาใช้งานในฝั่งไทย รวมถึงต้องซื้อซิมอินเทอร์เน็ตกัมพูชาใช้งานเนื่องจากไม่สามารถใช้งานซิมการ์ดของไทยในกัมพูชาได้แล้ว

โทรคมนาคมแห่งชาติ (เอ็นที) ได้ออกมาเปิดเผยว่าจากการตรวจสอบในช่วงเช้าของวันที่ 13 มิถุนายน พ.ศ. 2568 ฝั่งกัมพูชาได้ตัดสายส่งสัญญาณอินเทอร์เน็ตแบบบรอดแบนด์จำนวน 2 จุด คือบริเวณอำเภออรัญประเทศ จังหวัดสระแก้ว และบริเวณจุดเชื่อมต่อจากเกาะกูด จังหวัดตราด ส่งผลให้คุณภาพอินเทอร์เน็ตลดลง ส่งผลกระทบต่อผู้ประกอบการไทยในกัมพูชาที่ใช้บริการ ซึ่งตอนนี้อยู่ระหว่างการประเมินความเสียหายอยู่

 การรั่วไหลของบทสนทนาทางโทรศัพท์ 

ในวันที่ 15 มิถุนายน พ.ศ. 2568 แพทองธาร ชินวัตร นายกรัฐมนตรีไทย ได้ติดต่อไปยัง เฆลียง ฮวต รองผู้ว่าราชการกรุงพนมเปญ เพื่อขอความร่วมมือให้ดำเนินบทบาทเป็นล่ามและคนกลางในการสนทนาอย่างไม่เป็นทางการกับฮุน เซน การพูดคุยดังกล่าวถูกจัดขึ้นในลักษณะที่ไม่มีพิธีการหรือบันทึกอย่างเป็นทางการโดยรัฐบาลทั้งสองฝ่าย โดยมีเจตนาเพื่อแลกเปลี่ยนความคิดเห็นเชิงส่วนตัวระหว่างผู้นำระดับสูงของทั้งสองประเทศ อย่างไรก็ตาม แพทองธารไม่ได้ทราบล่วงหน้าว่าโทรศัพท์มือถือของฮุน เซนได้มีการบันทึกเสียงสนทนาทั้งหมดเอาไว้ ซึ่งต่อมา ฮุน เซนได้นำคลิปเสียงดังกล่าวออกมาเผยแพร่ต่อสาธารณชนในวันที่ 18 มิถุนายน พ.ศ. 2568 โดยไม่มีการแจ้งเตือนล่วงหน้าแก่ฝ่ายไทย ส่งผลให้เกิดแรงกระเพื่อมทางการเมืองทั้งในประเทศไทยและในเวทีภูมิภาค

ผลกระทบของการเปิดเผยคลิปเสียงดังกล่าวปรากฏอย่างชัดเจนในแวดวงเศรษฐกิจ โดยเฉพาะในตลาดทุนของไทย ดัชนีตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยปรับตัวลดลงอย่างมีนัยสำคัญติดต่อกันเป็นระยะเวลา 3 วันทำการ นับตั้งแต่วันที่คลิปเสียงถูกเปิดเผยสู่สาธารณะ โดยมูลค่ารวมของการปรับตัวลดลงอยู่ที่ -4.17% ซึ่งสะท้อนถึงความไม่มั่นใจของนักลงทุนทั้งในและต่างประเทศต่อเสถียรภาพของรัฐบาลไทยและแนวโน้มความขัดแย้งเชิงอำนาจภายในประเทศMONEY AND STOCK MARKET REVIEW เหตุการณ์ยิ่งทวีความตึงเครียดขึ้นไปอีกเมื่อพรรคภูมิใจไทย หนึ่งในพรรคร่วมรัฐบาล ได้ประกาศถอนตัวจากการร่วมรัฐบาลอย่างเป็นทางการในเวลา 20.30 นาฬิกา ของคืนวันที่ 18 มิถุนายน พ.ศ. 2568 ส่งผลให้รัฐบาลแพทองธารสูญเสียเสียงข้างมากในรัฐสภา และเกิดความไม่แน่นอนอย่างรุนแรงต่อการดำรงตำแหน่งของคณะรัฐมนตรี รวมทั้งความเชื่อมั่นของประชาชนและนักลงทุนในเสถียรภาพทางการเมืองของประเทศ

ในมุมมองของนักวิชาการและผู้เชี่ยวชาญด้านความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ เหตุการณ์คลิปเสียงดังกล่าวถูกมองว่าเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญที่เปิดเผยให้เห็นโครงสร้างอำนาจที่ซับซ้อนและเปราะบางของรัฐบาลไทย ปวิน ชัชวาลพงศ์พันธ์ นักวิชาการด้านความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ ได้ออกมาแสดงความเห็นผ่านช่องทางสื่อออนไลน์ว่า การกระทำของแพทองธารในการพูดคุยกับฮุน เซนโดยไม่รอบคอบนั้น เป็นการแสดงออกถึงการ "ยอมศิโรราบ" ต่อผู้นำต่างชาติ ซึ่งไม่เพียงสะท้อนถึงภาวะผู้นำที่ขาดประสบการณ์ แต่ยังส่งสัญญาณเชิงลบต่ออำนาจอธิปไตยของไทยอีกด้วย ในขณะเดียวกัน สังคมไทยจำนวนไม่น้อยได้ตั้งคำถามถึงความเหมาะสมของความสัมพันธ์ระหว่างตระกูลชินวัตรกับตระกูลฮุน ซึ่งมีประวัติศาสตร์ที่ยาวนานและถูกตั้งข้อสังเกตว่ามีผลต่อการกำหนดท่าทีทางการทูตของไทยต่อประเทศกัมพูชาเจาะเบื้องลึก ‘ฮุน เซน’ หัก ‘ตระกูลชินวัตร’ ปิดตำนาน ‘กัมพูชา’ สวรรค์ ‘ผู้ลี้ภัย’?

นอกจากนี้ จุดที่สร้างแรงกระเพื่อมมากที่สุดในเนื้อหาของคลิปเสียง คือการที่แพทองธารได้กล่าวถึงกองทัพบกไทยในลักษณะที่ถูกตีความว่าเป็น "ฝ่ายตรงข้าม" ของรัฐบาล โดยยอมรับกับฮุน เซนว่า รัฐบาลของเธอมีปัญหากับกองทัพ และกล่าวว่า "คนของฝ่ายตรงข้ามหมดเลย" ซึ่งถูกวิเคราะห์ว่าเป็นการพาดพิงถึงบุคคลสำคัญในกองทัพ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง พลโท บุญสิน พาดกลาง แม่ทัพภาคที่ 2ถอดคลิปเสียงหลุด ฮุน เซน-แพทองธาร ใครพูดว่าอะไรบ้าง ? แม้ว่าในเวลาต่อมา แพทองธารจะออกแถลงการณ์ขอโทษต่อบุญสินอย่างเป็นทางการ และยืนยันว่าเนื้อหาในคลิปเสียงดังกล่าวเกิดขึ้นในช่วงเวลานอกราชการและไม่มีเจตนาบ่อนทำลายสถาบันใด ๆ แต่กระแสวิพากษ์ในสังคมยังคงดำเนินต่อไป โดยมีการตั้งคำถามถึงความรอบคอบของแพทองธาร รวมถึงความเหมาะสมของการผูกสัมพันธ์เชิงส่วนตัวกับผู้นำต่างชาติในลักษณะที่อาจส่งผลกระทบต่อผลประโยชน์ของชาติในระยะยาว

 การปิดจุดผ่านแดน 

จังหวัดตราดตกอยู่ภายใต้บริบทของการจัดระเบียบชายแดนภายหลังจากที่กระทรวงกลาโหมได้มีการมอบอำนาจบริหารจัดการพื้นที่ชายแดนให้แก่กองทัพบก อันเป็นผลจากการประชุมของ สภาความมั่นคงแห่งชาติ (สมช.) เมื่อวันที่ 7 มิถุนายน พ.ศ. 2568 โดยมีแพทองธารเป็นผู้เสนอให้มีการมอบอำนาจดังกล่าว ภายใต้กรอบอำนาจดังกล่าว กองทัพบกได้ออกคำสั่งไปยังหน่วยงานในพื้นที่รับผิดชอบเพื่อให้ดำเนินมาตรการควบคุมชายแดนอย่างเข้มงวด รวมถึงการจัดระเบียบเวลาเปิด–ปิดของจุดผ่านแดนที่ติดกับประเทศกัมพูชา แม้ว่ายังไม่มีการปิดจุดผ่านแดนอย่างเป็นทางการในช่วงแรก แต่การมอบอำนาจได้เปิดช่องให้ผู้บัญชาการระดับภูมิภาคสามารถตัดสินใจได้ตามความเหมาะสมของสถานการณ์ในพื้นที่

กระทั่งในช่วงค่ำของวันที่ 21 มิถุนายน พ.ศ. 2568 บุญสินได้ใช้ดุลยพินิจตามอำนาจที่ได้รับผ่านคำสั่งของ สมช. และกองทัพบก อนุมัติให้มีการปิดจุดผ่อนปรนการค้าช่องสายตะกู ในเขตอำเภอบ้านกรวด จังหวัดบุรีรัมย์ อย่างไม่มีกำหนด โดยให้เหตุผลด้านความมั่นคงแห่งชาติ ความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สินของประชาชน รวมถึงความเหมาะสมในการปฏิบัติหน้าที่ของเจ้าหน้าที่ในพื้นที่ชายแดน การตัดสินใจดังกล่าวนับเป็นการดำเนินมาตรการที่เคร่งครัดครั้งแรกนับแต่มีการมอบอำนาจจากส่วนกลาง และกลายเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญในการตอบโต้เชิงนโยบายระหว่างไทยและกัมพูชาในระดับท้องถิ่น

ผลจากการปิดจุดผ่อนปรนการค้าดังกล่าว นำไปสู่การตอบโต้จากฝ่ายกัมพูชาในเช้าวันถัดมา โดยเมื่อเวลา 07.00 น. ของวันที่ 22 มิถุนายน พ.ศ. 2568 ฮุน มาแณต ได้ออกประกาศผ่านเฟซบุ๊กส่วนตัวถึงคำสั่งของรัฐบาลกัมพูชาในการปิดด่านบ้านจุ๊บโกกี ซึ่งตั้งอยู่ในอำเภอบ็อนเตียย์อ็อมปึล จังหวัดอุดรมีชัย และอยู่ตรงข้ามกับจุดผ่อนปรนการค้าช่องสายตะกูของไทยที่เพิ่งถูกปิดไป พร้อมกับมีคำสั่งปิดเพิ่มอีกหนึ่งด่านคือ ด่านช่องจวม ในอำเภออ็อนลวงแวง จังหวัดอุดรมีชัย ซึ่งตั้งอยู่ตรงข้ามกับจุดผ่านแดนถาวรช่องสะงำ อำเภอภูสิงห์ จังหวัดศรีสะเกษ การดำเนินการดังกล่าวสะท้อนถึงท่าทีตอบโต้ทางการทูตเชิงพรมแดนของกัมพูชาต่อการกระทำของฝ่ายไทย ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อการค้าชายแดนระหว่างสองประเทศ รวมถึงความสัมพันธ์ระหว่างประชาชนในพื้นที่ชายแดนที่พึ่งพาการค้าผ่านช่องทางเหล่านี้เป็นหลัก

ในวันที่ 23 มิถุนายน พ.ศ. 2568 เวลา 15.20 น. แพทองธารได้แถลงหลังการประชุมติดตามมาตรการแก้ไขปัญหาอาชญากรรมข้ามชาติ พร้อมด้วย พลเอก ทรงวิทย์ หนุนภักดี ผู้บัญชาการทหารสูงสุด พลตำรวจเอก ธัชชัย ปิตะนีลบุตร จเรตำรวจแห่งชาติ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องอื่น ๆ เพื่อยกระดับการแก้ไขปัญหาอาชญากรรมข้ามชาติโดยมุ่งเน้นไปที่ความร่วมมือระดับนานาชาติ ซึ่งมีเป้าหมายหลักคือกัมพูชาที่เป็นแหล่งอาชญากรรมข้ามชาติที่ส่งผลกระทบต่อนานาชาติตามรายงานของสหประชาชาติ และไทยถือว่าเป็นปัญหาต่อความมั่นคง โดยมีการยกระดับมาตรการในทุกภาคส่วนในประเทศที่เกี่ยวข้อง ซึ่งหนึ่งในนั้นคือมาตรการควบคุมจุดผ่านแดนตามแนวชายแดนกัมพูชาทั้ง 7 จังหวัด การเข้มงวดเกี่ยวกับเที่ยวบินที่บินเข้าไปยังท่าอากาศยานนานาชาติเสียมราฐ–อังกอร์นายกฯ แถลง ตัดเน็ต-ไฟฟ้า-น้ำมัน ห้ามคนผ่านแดนกัมพูชา แก้สแกมเมอร์ ขีด 3 เดือนเห็นผล คำสั่งนี้กระทบต่อสายการบินเอมิเรตส์ ซึ่งเพิ่งได้เปิดเส้นทางระหว่างท่าอากาศยานสุวรรณภูมิในวันที่ 3 มิถุนายนกัมพูชาจัดพิธีต้อนรับเที่ยวบินปฐมฤกษ์ของสายการบินเอมิเรตส์ที่เมืองเสียมราฐ

การตรวจสอบเส้นทางทางการเงินที่เกี่ยวข้องต่าง ๆ และมาตรการกดดันปราบปรามอาชญากรรมข้ามชาติต่าง ๆ รวมถึงการช่วยเหลือเยียวยาภาคธุรกิจที่ได้รับผลกระทบทั้งอุตสาหกรรม ภาคบริการ และภาคการเกษตร

จากนั้นไทยได้ปิดจุดผ่านแดนทุกจุดตลอดแนวชายแดนไทย–กัมพูชา ตามกลไกและอำนาจที่กองทัพบกได้รับมอบจากการประชุม สมช. เริ่มต้นจากเวลา 19.10 น. กองทัพภาคที่ 1 ได้มีหนังสือคำสั่งมีผลต่อจุดผ่านแดนทุกจุดในพื้นที่จังหวัดสระแก้ว ให้งดการผ่านเข้าออกของยานพาหนะทุกประเภท และการเดินทางผ่านแดนของบุคคลทุกประเภท ซึ่งใช้เหตุผลจากการรุกล้ำ ดัดแปลงภูมิประเทศ และนำมวลชนมาแสดงออกเชิงสัญลักษณ์ในพื้นที่ของกองทัพภาคที่ 2 โดยยกเว้นการอำนวยความสะดวกด้านมนุษยธรรม (การศึกษา, การแพทย์เร่งด่วน) จากนั้นกองทัพภาคที่ 2 ได้มีคำสั่งออกมาเช่นกันเกี่ยวกับการยกระดับการควบคุมการผ่านแดนทั้งหมดในพื้นที่จังหวัดสุรินทร์, ศรีสะเกษ และบุรีรัมย์ ใช้มาตรการเดียวกันคือห้ามทั้งยานพาหนะและคนผ่านแดนยกเว้นด้านมนุษยธรรม เพิ่มเติมให้สามารถซื้อขายผลผลิตทางการเกษตรและเครื่องอุปโภคบริโภคตามจำเป็น และในพื้นที่สุดท้ายภายใต้การดูแลของกองบัญชาการป้องกันชายแดนจันทบุรีและตราด ได้ออกคำสั่งควบคุมจุดผ่านแดนในพื้นที่จังหวัดจันทบุรีและตราด ห้ามไม่ให้ยานพาหนะและบุคคลผ่านแดนยกเว้นด้านมนุษยธรรม และการซื้อขายผลผลิตทางการเกษตรและเครื่องอุปโภคบริโภคตามจำเป็นเช่นเดียวกับคำสั่งของกองทัพภาคที่ 2

คำสั่งการยกระดับการควบคุมการผ่านแดนทั้ง 3 ฉบับนี้ อ้างอิงเหตุผลสอดคล้องกับการยกระดับการปราบปรามอาชญากรรมข้ามชาติที่เกี่ยวข้องกับการค้ามนุษย์ ขบวนการคอลเซ็นเตอร์ (Call Center) และไฮบริดสแกม (Hybrid Scam) ภายใต้การรักษาความปลอดภัยให้ชีวิตและทรัพย์สินให้กับชาวไทยและปกป้องอธิปไตยและบูรณภาพแห่งดินแดนของไทย

 พื้นที่ที่ถูกอ้างสิทธิ์และการเกิดข้อพิพาท 

 กัมพูชา 
กัมพูชาได้อ้างสิทธิ์เหนือพื้นที่ชายแดนบางส่วนที่ตั้งอยู่บริเวณรอยต่อระหว่างประเทศไทยกับประเทศกัมพูชา โดยเฉพาะพื้นที่ซึ่งมีโบราณสถานที่มีความเกี่ยวข้องกับอารยธรรมขอมโบราณ เช่น กลุ่มปราสาทตาเมือน ปราสาทตาควาย และพื้นที่สามเหลี่ยมมรกต (ช่องบก) โดยรัฐบาลกัมพูชาระบุว่าพื้นที่ดังกล่าวเคยเป็นส่วนหนึ่งของเขตวัฒนธรรมและการปกครองของจักรวรรดิเขมรในอดีต และปรากฏอยู่ในแผนที่มาตราส่วน 1:200,000 ที่ฝรั่งเศสจัดทำขึ้นในสมัยอาณานิคม

กลุ่มโบราณสถานที่กัมพูชาอ้างสิทธิ์มีดังนี้:

 กลุ่มปราสาทตาเมือน ซึ่งประกอบด้วยปราสาทตาเมือนธม ตาเมือนโต๊ด และตาเมือนเล็ก ตั้งอยู่ที่บ้านหนองคันนาสามัคคี หมู่ 8 ตำบลตาเมียง อำเภอพนมดงรัก จังหวัดสุรินทร์ ประเทศไทย โดยอยู่ใกล้แนวเขตแดนไทย–กัมพูชา และมีทางขึ้นไปยังฝั่งกัมพูชาได้เช่นกัน นอกจากนี้ เป็นรอยต่อระหว่างประเทศไทย และ จังหวัดอุดรมีชัย ของประเทศกัมพูชา
 ปราสาทตาควาย ตั้งอยู่ที่บ้านไทยนิยมพัฒนา หมู่ที่ 17 ตำบลบักได อำเภอพนมดงรัก จังหวัดสุรินทร์ ใกล้แนวเขตแดนฝั่งกัมพูชาเช่นเดียวกัน นอกจากนี้ เป็นรอยต่อระหว่างประเทศไทย และ จังหวัดอุดรมีชัย ของประเทศกัมพูชา
 สามเหลี่ยมมรกต ตั้งอยู่ในเขตเขตหมู่บ้านโนนสูง หมู่ที่ 20 ตำบลโดมประดิษฐ์ อำเภอน้ำยืน จังหวัดอุบลราชธานี ประเทศไทย ซึ่งเป็นรอยต่อระหว่างประเทศไทยกับจังหวัดพระวิหารของประเทศกัมพูชา และ แขวงจำปาศักดิ์ของประเทศลาว พื้นที่ดังกล่าวเป็นเขตป่าภูเขาที่มีลักษณะภูมิประเทศยากต่อการเข้าถึง และเคยเป็นที่มั่นของกองกำลังในช่วงสงครามเย็นและสงครามกลางเมืองกัมพูชา

รัฐบาลกัมพูชาให้เหตุผลว่า หลักฐานทางแผนที่และประวัติศาสตร์บ่งชี้ถึงความเป็นเจ้าของเหนือพื้นที่ดังกล่าว และได้ยื่นคำร้องต่อองค์กรระหว่างประเทศในบางกรณี เช่น การตีความคำพิพากษาศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ (ICJ) เกี่ยวกับคดีปราสาทพระวิหารในภายหลัง

 ไทย 
ฝ่ายไทยยืนยันว่าพื้นที่ที่เป็นข้อพิพาทอยู่ภายใต้การปกครองของประเทศไทยมาโดยตลอด และมีการบริหารจัดการในระดับจังหวัด อำเภอ และตำบล รวมถึงการขึ้นทะเบียนโบราณสถานกับกรมศิลปากรอย่างเป็นทางการ โดยยึดตามเส้นเขตแดนที่กำหนดไว้ตามสนธิสัญญาและการสำรวจเขตแดนร่วมกับฝ่ายฝรั่งเศสในอดีต

หนึ่งในกรณีที่สำคัญคือกรณีปราสาทพระวิหาร ซึ่งเดิมเคยอยู่ในพื้นที่บ้านภูมิซรอล หมู่ที่ 2 ตำบลเสาธงชัย (ตำบลบึงมะลูในขณะนั้น) อำเภอกันทรลักษ์ จังหวัดศรีสะเกษ ปัจจุบันอยู่ที่ อำเภอจอมกระสานต์ จังหวัดพระวิหาร ของกัมพูชา แต่ภายหลังคำพิพากษาของศาลยุติธรรมระหว่างประเทศเมื่อ พ.ศ. 2505 ได้ตัดสินให้ตัวปราสาทอยู่ในเขตกัมพูชา อย่างไรก็ตาม ไทยยืนยันว่าพื้นที่โดยรอบปราสาทไม่รวมอยู่ในคำพิพากษาดังกล่าว ทำให้เกิดข้อโต้แย้งเพิ่มเติมเกี่ยวกับพื้นที่ 4.6 ตารางกิโลเมตรโดยรอบปราสาทในเวลาต่อมา

พื้นที่ชายแดนที่มีข้อพิพาทหลายแห่ง รวมถึง:
กลุ่มปราสาทตาเมือนและตาควาย ซึ่งตั้งอยู่ในพื้นที่อำเภอพนมดงรัก จังหวัดสุรินทร์
พื้นที่สามเหลี่ยมมรกตในอำเภอน้ำยืน จังหวัดอุบลราชธานี
พื้นที่โดยรอบปราสาทพระวิหาร ซึ่งอยู่ติดกับอำเภอกันทรลักษ์ จังหวัดศรีสะเกษ และต่อเนื่องกับจังหวัดพระวิหารของกัมพูชา
พื้นที่เกาะกูด อำเภอเกาะกูด จังหวัดตราด
นอกจากนี้ ยังมีกรณีการใช้กำลังระหว่างทหารไทยและกัมพูชาในช่วง พ.ศ. 2551–2554 อันเป็นผลมาจากความขัดแย้งด้านเส้นเขตแดน และการเสนอขึ้นทะเบียนปราสาทพระวิหารเป็นมรดกโลกโดยฝ่ายกัมพูชา ซึ่งไทยเห็นว่าอาจกระทบต่ออธิปไตยในพื้นที่ทับซ้อน โดยทั้งสองฝ่ายมีการเสริมกำลังและปะทะกันในบางช่วงเวลา จนกระทั่งมีการหยุดยิงและเจรจาภายใต้กรอบคณะกรรมาธิการเขตแดนร่วมไทย–กัมพูชา (Joint Boundary Commission; JBC)

 หมายเหตุ