# การจดทะเบียนเรือ
การจดทะเบียนเรือ  คือกระบวนการในการจัดทำเอกสารเกี่ยวกับเรือและกำหนดสัญชาติของประเทศที่เรือได้รับการจดทะเบียน สัญชาติช่วยให้เรือสามารถเดินทางระหว่างประเทศได้เนื่องจากเป็นหลักฐานการเป็นเจ้าของเรือ

กฎหมายระหว่างประเทศกำหนดให้เรือทุกลำต้องจดทะเบียนในประเทศที่เรียกว่ารัฐเจ้าของธงICFTU et al., 2002, p. 7. เรือจะต้องอยู่ภายใต้กฎหมายของรัฐเจ้าของธง โดยปกติจะกล่าวว่าเรือจะแล่นภายใต้ธงของประเทศที่จดทะเบียน

เรือของรัฐเจ้าของธงจะใช้อำนาจควบคุมดูแลเรือและต้องตรวจสอบเรือเป็นประจำ รับรองอุปกรณ์และลูกเรือของเรือ และออกเอกสารด้านความปลอดภัยและการป้องกันมลพิษ องค์การที่จดทะเบียนเรือจริงเรียกว่าทะเบียนของเรือ การรับจดทะเบียนอาจเป็นหน่วยงานของรัฐหรือเอกชน ในบางกรณี เช่น โครงการปฏิบัติตามข้อกำหนดทางเลือกของสหรัฐอเมริกา ทะเบียนสามารถมอบหมายให้บุคคลที่สามดำเนินการตรวจสอบได้

ทะเบียนที่เปิดให้เฉพาะเรือสัญชาติเดียวกันเท่านั้นเรียกว่า ทะเบียนแบบดั้งเดิม  หรือ ทะเบียนประจำชาติ  ทะเบียนที่เปิดให้เรือต่างชาติเป็นเจ้าของเรียกว่าทะเบียนเปิด และบางครั้งเรียกว่า ธงสะดวก 

 ประวัติ 
การจดทะเบียนเรือได้ดำเนินการมาตั้งแต่การทำธุรกิจบนท้องทะเลซึ่งมีความสำคัญ โดยเดิมมีจุดประสงค์เพื่อควบคุมเรือที่บรรทุกสินค้าในประเทศที่เดินเรือในยุโรป และใช้เพื่อให้แน่ใจว่าเรือได้รับการต่อในประเทศนั้น ๆ โดยมีลูกเรือส่วนใหญ่อยู่ในประเทศนั้น ๆ ตั้งแต่นั้นมา การจดทะเบียนเรือจึงถูกนำมาใช้เพื่อบันทึกความเป็นเจ้าของเรือ เอกสารแสดงสัญชาติที่ชัดเจนสำหรับวัตถุประสงค์การใช้งานระหว่างประเทศ และยังให้โอกาสในการจัดหาเงินทุนด้วยการจำนองเรือที่มีเอกสารรับรอง

 ข้อกำหนดในการจดทะเบียน 
เรือที่แล่นไปในน่านน้ำระหว่างประเทศหรือข้ามพรมแดนระหว่างประเทศจะต้องจดทะเบียน เขตอำนาจศาลบางแห่งยังกำหนดให้เรือที่แล่นไปในน่านน้ำอาณาเขตเท่านั้นต้องจดทะเบียนในทะเบียนแห่งชาติของตน และบางแห่งห้ามเรือที่ชักธงต่างชาติทำการค้าระหว่างท่าเรือภายในประเทศ (แนวปฏิบัตินี้เรียกว่า กาโบตาจ) ประเทศที่จดทะเบียนคือรัฐที่ชักธงเรือและกำหนดสัญชาติของเรือ ตลอดจนกฎหมายของประเทศที่ควบคุมการดำเนินงานและพฤติกรรมของลูกเรือ ประเทศจะระบุข้อกำหนดทางกฎหมายสำหรับการจดทะเบียนเรือในกฎหมายในประเทศของตน เช่น ในสหราชอาณาจักร  ระบุรายละเอียดกฎหมายของอังกฤษเกี่ยวกับสิทธิในการจดทะเบียนเรือ รวมถึงคุณสมบัติ เงื่อนไขเบื้องต้น และกลไกในการจดทะเบียน

สำนักทะเบียนแต่ละแห่งมีกฎเกณฑ์ของตนเองเกี่ยวกับประเภทของเรือที่จะรับจดทะเบียน ตัวอย่างเช่น สำนักทะเบียนไลบีเรียจะจดทะเบียนเรือเดินทะเลที่มีน้ำหนักสุทธิมากกว่า 500 ตันที่ค้าขายกับต่างประเทศ เรือที่มีอายุมากกว่า 20 ปีต้องได้รับการยกเว้น และสมาคมจัดชั้นเรือ  ต้องยินดีออกใบสำคัญรับรองการตรวจเรือตามกฎหมาย  ให้กับเรือ เรือที่มีอายุ 15 ปีขึ้นไปต้องมีรายงานสถานะของการสำรวจพิเศษของเรือเพื่อให้หน่วยงานความปลอดภัยทางทะเลตรวจสอบ สำนักทะเบียนจะเรียกเก็บค่าธรรมเนียมการจดทะเบียน

 ความเชื่อมโยงกับรัฐเจ้าของธง 
ต้องมี "ความเชื่อมโยงที่แท้จริง" ระหว่างเรือและรัฐธงของตน มาตรา 5 (1) ของอนุสัญญาเจนีวาว่าด้วยทะเลหลวง พ.ศ. 2501 (ค.ศ. 1958) ซึ่งมีผลบังคับใช้ในปี พ.ศ. 2505 กำหนดว่า "รัฐต้องใช้อำนาจศาลและการควบคุมในเรื่องการบริหาร เทคนิค และสังคมเหนือเรือที่ใช้ธงของตนอย่างมีประสิทธิผล"D'Andrea 2006, p.2. มีรัฐภาคี 63 รัฐ หลักการดังกล่าวถูกกล่าวซ้ำในมาตรา 91 ของอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยกฎหมายทะเล พ.ศ. 2525 (ค.ศ. 1982) (UNCLOS) ซึ่งมีผลบังคับใช้ในปี พ.ศ. 2537 อนุสัญญาดังกล่าวมีภาคี 167 ภาคี

ในปี พ.ศ. 2529 การประชุมสหประชาชาติว่าด้วยการค้าและการพัฒนาพยายามที่จะทำให้แนวคิดการเชื่อมโยงที่แท้จริงมีความชัดเจนในอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยเงื่อนไขในการจดทะเบียนเรือD'Andrea 2006, p.6. อนุสัญญาว่าด้วยเงื่อนไขการจดทะเบียนเรือจะกำหนดให้รัฐเจ้าของธงต้องเชื่อมโยงกับเรือของตนไม่ว่าจะโดยการมีส่วนได้ส่วนเสียทางเศรษฐกิจในการเป็นเจ้าของเรือของตนหรือโดยการจัดให้มีคนประจำเรือเพื่อทำหน้าที่ลูกเรือบนเรือ เพื่อให้มีผลบังคับใช้ สนธิสัญญาในปี พ.ศ. 2529 ต้องมีผู้ลงนาม 40 ประเทศที่มีปริมาณรวมเกินร้อยละ 25 ของปริมาณรวมทั่วโลก จนถึงปัจจุบัน มีเพียง 14 ประเทศเท่านั้นที่ลงนามในสนธิสัญญานี้

โดยทั่วไปแล้ว ทะเบียนแห่งชาติหรือทะเบียนปิดจะกำหนดให้เรือต้องเป็นของผลประโยชน์ของชาติ และมีพลเมืองอย่างน้อยบางส่วนเป็นลูกเรือ ทะเบียนเปิดไม่มีข้อกำหนดดังกล่าว บางแห่งเสนอให้จดทะเบียนออนไลน์ และรับประกันว่าการลงทะเบียนจะแล้วเสร็จภายในหนึ่งวันNeff, 2007.

 เรือที่ไม่ได้ติดธง 
เรือที่ดำเนินการอย่างผิดกฎหมาย เช่น โจรสลัด หรือเรือดำน้ำค้ายาเสพติด โดยปกติแล้วจะไม่ได้รับการจดทะเบียนโดยผู้ประกอบการ (แม้ว่าเรือที่จดทะเบียนแล้วอาจถูกยึดหรือใช้เพื่อจุดประสงค์ที่ผิดกฎหมายอย่างลับ ๆ ก็ตาม)