# ซาร์แปเตอร์ที่ 2 แห่งบัลแกเรีย
ซาร์แปเตอร์ที่ 2 มีพระนามแต่กำเนิดว่า แตออดอร์ หรือเป็นที่รู้จักในพระนาม แตออดอร์–แปเตอร์ (สวรรคต ค.ศ. 1197) ทรงเป็นซาร์ (จักรพรรดิ) พระองค์แรกของจักรวรรดิบัลแกเรียที่ 2 ระหว่างปี ค.ศ. 1185–1197 พระองค์ทรงเป็นพระโอรสของคนเลี้ยงแกะผู้ร่ำรวยจากเทือกเขาในบริเวณของแตมาปารีสติออน พระองค์และพระอนุชาของพระองค์คืออาแซนและกาลอยันได้รับการการกล่าวถึงจากหลักฐานชั้นต้นแทบทั้งหมดว่าเป็นชาววลาก แต่คาดว่าน่าจะเป็นเชื้อสายผสมกันระหว่างชาววลาก บัลแกเรียและคูมัน  

ในปี ค.ศ. 1185 แตออดอร์–แปเตอร์และอาแซนได้เข้าหาจักรรพรรดิไบแซนไทน์คือจักรพรรดิไอแซ็คที่ 2 อันเจลอสที่เธรซ พร้อมทั้งเรียกร้องคฤหาสถ์ในแถบเทือกเขาบอลข่าน หลังจากที่จักรพรรดิทรงปฏิเสธและสร้างความอับอายให้กับพวกเขา พวกเขาจึงตัดสินใจก่อกบฎ โดยใช้ประโยชน์จากความไม่พอใจของชาวบัลแกเรียและวลากในประเด็นของการจัดเก็บภาษี เพื่อชักจูงให้เพื่อนร่วมชาติร่วมด้วยกับพวกเขา จึงจ้างผู้วิเศษท้องถิ่นให้ป่าวประกาศว่านักบุญเดเมทรีอุสแห่งเทสซาโลนีกีกำลังสนับสนุนพวกเขาอยู่ ก่อนจะสิ้นปี แตออดอร์–แปเตอร์ก็ได้ขึ้นครองราชย์โดยทรงใช้เครื่องราชอิสริยาภรณ์ซึ่งสงวนไว้เฉพาะจักรพรรดิ

กองทัพไบแซนไทน์สามารถปราบปรามกบฎได้สำเร็จ บีบบังคับให้แตออดอร์–แปเตอร์และอาแซนหนีไปอยู่คูมันในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 1186 พวกเขากลับมาพร้อมกับกองทัพคูมันในฤดูใบไม้ร่วง และเข้าควบคุมปารีสติออน ซึ่งถือได้ว่าเป็นการสิ้นสุดของการก่อกำเริบด้วยการก่อตั้งรัฐใหม่ขึ้น โดยถือว่ารัฐใหม่นี้เป็นรัฐสืบทอดจากจักรวรรดิบัลแกเรียที่ 1 ในช่วงทศวรรษที่ 1190 กลุ่มพี่น้องมักเข้าจู่โจมดินแดนของไบแซนไทน์ที่อยู่ใกล้เป็นประจำ ความขัดแย้งระหว่างจักรพรรดิไอแซ็คที่ 2 และจักรพรรดิฟรีดริชที่ 1 แห่งจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ในระหว่างสงครามครูเสด ส่งผลให้ซาร์แปเตอร์ที่ 2 ยึดดินแดนใหม่ได้ในปี ค.ศ. 1190 ซาร์แปเตอร์ที่ 2 และอาแซนแบ่งดินแดนกันปกครองในปี ค.ศ. 1192 โดยซาร์แปเตอร์ที่ 2 ทรงได้รับแปรสลัฟและดินแดนทางตะวันออกเฉียงเหนือ พระองค์ได้บรรลุสัญญาสันติภาพกับจักรวรรดิไบแซนไทน์ หลังจากที่อาแซนถูกสังหารโดยบอลยาร์ในปี ค.ศ. 1196 ซาร์แปเตอร์ที่ 2 จึงแต่งตั้งให้กาลอยันปกครองดินแดนเดิมของอาแซน ในปีถัดมาพระองค์ก็ถูกปลงพระชนม์

 พระนาม 
Synodikon of Tzar Boril ที่ประพันธ์ขึ้นใน ค.ศ. 1211 กล่าวถึงพระองค์เป็น "แตออดอร์ ผู้เรียกขานว่าแปเตอร์" พิสูจน์ว่าพระนามเดิมของพระองค์คือแตออดอร์ (Theodor) ตามทฤษฎีทางวิชาการที่แพร่หลาย พระองค์เปลี่ยนพระนามเมื่อได้ขึ้นครองราชย์เป็นจักรพรรดิ ซึ่งความเป็นไปได้ส่วนใหญ่อาจเป็นการระลึกถึงแปเตอร์ที่ 1 แห่งบัลแกเรีย ผู้ได้รับสถานะนักบุญในช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 11 Alexandru Madgearu นักประวัติศาสตร์ ระบุว่า แตออดอร์คงใช้พระนามใหม่ในการอ้างถึงผู้นำกบฏสองคนที่ต่อต้านไบแซนไทน์ในคริสต์ศตวรรษที่ 11 คือ แปเตอร์ แดลยัน และกอนสตันติน บอดิน (หรือ แปเตอร์) มากกว่าแปเตอร์ที่ 1 ผู้พยายามรักษาสันติภาพกับจักรวรรดิไบแซนไทน์ Theodore Balsamon อัครบิดรแห่งแอนติออก กล่าวถึงพระองค์ในกวีเป็น "กบฏสลาวอแปตรอส" พระราชพงศาวดารเกี่ยวกับการทำครูเสดของฟรีดริช บาร์บาร็อสซา 2 ฉบับกล่าวถึงพระองค์เป็น "Kalopeter" (จากสำนวนภาษากรีกที่แปลว่า "แปเตอร์ผู้โฉมงาม")

 พระชนม์ชีพช่วงต้น 
ไม่มีใครทราบปีพระราชสมภพของแตออดอร์-แปเตอร์ Madgearu รายงานว่าพระองค์เป็นบุตรคนโตของคนเลี้ยงแกะผู้มั่งคั่งจากเทือกเขาแฮมุส ในทางกลับกัน ไม่มีหลักฐานที่บันทึกว่าพระองค์หรืออาแซน พี่/น้องชาย ถือครองโค Madgearu กล่าวว่า พวกเขาอาจบริหารฟาร์มม้าของจักรวรรดิ โดยเสริมว่าที่ดินของพวกเขาอาจตั้งอยู่ใกล้เตอร์โนโว Ivan Dujčev นักประวัติศาสตร์ เขียนว่า พี่น้องสองคนนี้เป็นหัวหน้าเผ่าท้องถิ่นในเทือกเขาบอลข่าน

แตออดอร์-แปเตอร์กับพี่น้องชายได้รับการกล่าวถึงเป็นชนวลาก ตามข้อมูลที่เขียนขึ้นในช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 12 ถึงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 13 แต่เชื้อชาติของพวกเขาเป็นเรื่องที่ถกเถียงกันทางวิชาการ มีการบันทึกข้อมูลเกี่ยวกับการปรากฏตัวของกลุ่มชาติพันธุ์หลายกลุ่มในดินแดนทางใต้ของดานูบตอนล่างในคริสต์ศตวรรษที่ 12 อย่างละเอียด ดังนั้น จึงมีความเป็นไปได้มากว่าพวกเขาอาจมีเลือดผสมวลาก บัลแกเรีย และคูมัน กระนั้น พวกเขาเลือกที่จะระบุตนเองเป็นชาวบัลแกเรีย

 การก่อกำเริบ 

 จักรพรรดิ 

 เริ่มต้น 
ฝ่ายกบฏใช้ประโยชน์จากสงครามระหว่างจักรวรรดิไบแซนไทน์กับชาวนอร์มันแห่งซิซิลีด้วยการรุกรานเทรซและชักชวนคนอื่นเข้าร่วมด้วย แตออดอร์-แปเตอร์รู้สึกมีกำลังพระทัยจากชัยชนะ จึง "ผูกพระเศียรของตนด้วยพวงมาลัยทองคำและทำฉลองพระบาทสีแดงเพื่อสวมให้"O City of Byzantium, Annals of Niketas Choniates (5.1.372), p. 205. นำไปสู่การยึดถือตราประจำตำแหน่งที่ใช้เฉพาะจักรพรรดิเท่านั้น แม้ว่า Choniates ไม่ได้ระบุว่าแตออดอร์-แปเตอร์ระบุตนเองเป็นจักรพรรดิ การใช้เครื่องหมายจักรพรรดิแสดงให้เห็นว่าพระองค์ได้รับการสถาปนาเป็นจักรพรรดิ หรืออย่างน้อยก็อ้างสิทธิ์ในตำแหน่งนั้น Madgearu กล่าวว่า พิธีราชาภิเษกน่าจะเกิดขึ้นก่อนสิ้น ค.ศ. 1185 เนื่องจากมีการอ้างว่านักบวชบาซิลได้รับการแต่งตั้งเป็นประมุขคริสตจักรบัลแกเรียนออร์ทอดอกซ์ในปีนั้น

แตออดอร์-แปเตอร์เข้าล้อมแปรสลัฟ ซึ่งเป็นเมืองหลวงของจักรวรรดิบัลแกเรียที่ 1 แต่ไม่สามารถยึดได้ ฝ่ายกบฏบุกเข้าที่เทรซอีกครั้งและกวาดเอา "[กลุ่มชน]เสรีจำนวนมาก วัวและสัตว์ลากเลื่อนจำนวนมาก และแกะกับแพะเป็นจำนวนไม่น้อย" ในช่วงต้น ค.ศ. 1186

 เนรเทศและกลับมา 

 ช่วงปีสุดท้าย 
อาแซนถูกปลงพระชนม์ที่เตอร์โนโวโดยบอยาร์อีวันกอในฤดูใบไม้ร่วง ค.ศ. 1196 แตออดอร์-แปเตอร์จึงรวบรวมกองทัพ แล้วรีบเดินทางไปล้อมเมืองนั้น อีวันกอส่งทูตไปที่คอนสแตนติโนเปิล เพื่อรบเร้าให้อาเล็กซีโอสที่ 3 อันเกโลส จักรพรรดิไบแซนไทน์องค์ใหม่ ให้ส่งกำลังเสริมมาช่วยเขา องค์จักรพรรดิส่งตัว Manuel Kamytzes นำทัพไปเตอร์โนโว แต่ด้วยความกลัวต่อการถูกซุ่มโจมตีที่ช่องเขาทำให้เกิดการกบฏและกองทหารจำต้องเดินทางกลับไป อีวันกอรู้ตัวว่าเขาไม่สามารถป้อนกันเตอร์โนโวได้อีกต่อไป และหลบหนีไปยังคอนสแตนติโนเปิล แตออดอร์-แปเตอร์เสด็จเข้าเตอร์โนโว หลังแต่งตั้งให้กาลอยันพระอนุชาเป็นผู้ปกครองเมือง พระองค์จึงเสด็จกลับแปรสลัฟ

แตออดอร์-แปเตอร์ถูกลอบปลงพระชนม์ "ด้วยสถานการณ์ที่ไม่ชัดเจน" ใน ค.ศ. 1197 ตามบันทึกของ Choniates ระบุว่า พระองค์ "ถูกเพื่อนร่วมชาติคนหนึ่งแทงทะลุด้วยดาบ"O City of Byzantium, Annals of Niketas Choniates (5.3.472), p. 259. István Vásáry นักประวัติศาสตร์ เขียนว่า แตออดอร์-แปเตอร์ถูกปลงพระชนม์ในช่วงการก่อจลาจล ส่วน Stephenson เสนอว่า เจ้าเมืองท้องถิ่นกำจัดพระองค์ออกไป เนื่องจากพระองค์มีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับชาวคูมัน

 หมายเหตุ