# ปรัชญาญี่ปุ่น
ปรัชญาญี่ปุ่น ได้รับการผสมผสานระหว่างศาสนาชินโตของชนพื้นเมืองกับพุทธศาสนาและลัทธิขงจื่อจากภาคพื้นทวีป   ซึ่งได้รับอิทธิพลอย่างมากจากทั้งปรัชญาจีนและปรัชญาอินเดีย  เช่นเดียวกับ สำนักมิโทะงะขุ และ เซน    ปัจจุบันปรัชญาญี่ปุ่นสมัยใหม่ส่วนมากได้รับอิทธิพลมาจากปรัชญาตะวันตก 

 ความคิดยุคโบราณและยุคกลาง 
ก่อนที่ระบบเจ้าขุนมูลนาย ได้รับการก่อตั้งขึ้นอย่างมั่นคงในญี่ปุ่น   พุทธศาสนาได้ครอบครองความคิดหลักของญี่ปุ่น  ในยุคนาระ วัฒนธรรมทางพุทธศาสนาที่นำโดยเจ้าชายโชโทะขุ ได้เสร็จสมบูรณ์ในฐานะความคิดที่ "ทำให้ประเทศปลอดภัย"     เมื่อยุคเฮอัง (794–1185) เริ่มต้น   รูปแบบหนึ่งของพุทธศาสนาอันลึกลับที่รู้จักกันในนาม มิก-คโย เริ่มแพร่หลายเพื่อทดแทน "แนวคิดทำให้ประเทศปลอดภัย"       อย่างไรก็ตามในช่วงปลายยุคขุนนาง   การมองโลกในแง่ร้ายได้รับความนิยมเนื่องจาก "ความเชื่อที่ว่าศาสนาพุทธจะเสื่อมลงในระยะหลังของโลกใบนี้"     ขบวนการดินแดนบริสุทธิ์กระจายออกไปกระตุ้นให้เกิดความคาดหวังของ "ชีวิตในอนาคต" มากกว่า "ชีวิตในโลกนี้"    ในยุคคามาคุระ (ค.ศ. 1185–1333)  เมื่อรัฐบาลที่ปกครองโดยชนชั้นซามูไรเริ่มขึ้น   พุทธศาสนาแบบใหม่สำหรับชนชั้นที่กำเนิดขึ้นใหม่ (ซามูไร) ได้ปรากฏขึ้น 

 การเข้ามาของพุทธศาสนาและอิทธิพลต่อญี่ปุ่นในยุคแรก 
ในสมัยโบราณของญี่ปุ่น   การมาถึงของพุทธศาสนาเกี่ยวข้องอย่างใกล้ชิดกับการสร้างชาติและการรวมศูนย์อำนาจไว้ที่รัฐบาลแห่งชาติ    เจ้าชายโชโทะขุ และตระกูลโซกะได้ต่อสู้และเอาชนะตระกูลโมโนะโนะเบะ  ผู้ซึ่งได้จัดการกับศาสนาของญี่ปุ่นยุคโบราณและได้จัดทำแผนสำหรับการปกครองแห่งชาติโดยมีรากฐานอยู่ที่การผสมผสานของระบบกฎหมายและพุทธศาสนา   ในขณะที่ร่วมมือกับตระกูลโซกะ   เจ้าชายโชโทขุซึ่งเป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ของ จักรพรรดินีซุอิโกะ ได้แสดงความเข้าใจอย่างลึกซึ้งในพุทธศาสนาจาก "ต่างชาติ" See Sangyo Gisho and Seventeen-article constitution. และวางแผนที่จะทำให้ การเมืองระดับชาติมีเสถียรภาพด้วยการใช้พุทธศาสนาเป็นเครื่องมือ    ความคิดที่ว่าสันติภาพและความมั่นคงของชาติมาจากพลังของพุทธศาสนาเรียกว่า "การทำให้ประเทศปลอดภัย"   ในยุคนาระ โดยเฉพาะในรัชสมัยจักรพรรดิโชมุ มีการสร้างวัดโคคุบุนจิและวัดโคคุบุนนิจิขึ้นทั่วประเทศ   รวมไปถึงวัดโทไดจิและวัดไดบุทสึ ซึ่งถูกสร้างขึ้นที่เมืองนาระ    นโยบายทางพุทธศาสนาของรัฐมาถึงจุดสูงสุดในช่วงยุคนาระ  ดังที่ปรากฏในหลักฐานของเจี้ยนเจินแห่งราชวงศ์ถังผู้ซึ่งนำแท่นบวชจักรพรรดิไปยังวัดโทไดจิ 

ในขณะที่พุทธศาสนายุคนาระปฏิบัติตามเพียงความคิด "การทำให้ประเทศปลอดภัย"   พุทธศาสนาในยุคเฮอังไม่เพียงนำสันติภาพและความมั่นคงของชาติ เท่านั้น   แต่ยังนำมาซึ่งกำไรทางโลกส่วนบุคคล   เพราะผู้ปฏิบัติธรรมในศาสนาพุทธยุคเฮอังมักจะปฏิบัติธรรมโดยถือสันโดษอย่างเคร่งครัด  เวทมนตร์ และ การอธิษฐานในภูเขา   พุทธศาสนาแบบนี้ เรียกว่า มิคคฺโย   ในขณะที่คณะทูตที่เดินทางไปยังราชสำนักจีน  พระภิกษุนามว่าคูไคได้เรียนรู้พุทธศาสนานิกายวัชรยานจากจีน  และนำพุทธศาสนาแบบญี่ปุ่นมารวมเข้ากับการปฏิบัติที่ลึกลับของจีนจึงกลายมาเป็นพุทธศาสนาชินงอนแบบญี่ปุ่น     ไซโชซึ่งเป็นพระภิกษุที่เดินทางไปยังประเทศจีนได้เรียนรู้การปฏิบัติของนิกายเทนไดแบบจีนและถกเถียงกันว่าคำสอนของคัมภีร์สัทธรรมปุณฑริกสูตรควรเป็นแกนหลักของพุทธศาสนาแบบญี่ปุ่นหรือไม่ 

ในยุคเฮอังตอนปลาย  มุ่งเน้นไปที่พุทธศาสนาแบบเฮอังที่เน้นทางโลกซึ่งได้นำพระสงฆ์ที่จะประกาศเป็น "ยุคสมัยอันชั่วร้าย"   ในความเป็นไปได้ของการผ่อนคลายในโลกนี้ถูกปฏิเสธ  ดังนั้นชีวิตหลังความตายจึงมีทิศทางของการเกิดใหม่ในแดนสวรรค์ของชาวพุทธ   นอกจากนี้ความคิดใหม่ที่ว่า "พุทธศาสนาจะเสื่อมลงในยุคหลังของโลกนี้" นำไปสู่การเกิดขึ้นของขบวนการเคลื่อนไหวดินแดนพุทธเกษตร   การเคลื่อนไหวนี้นำโดยคูยะ  ซึ่งเป็นนักปฏิบัติธรรมชาวพุทธในดินแดนพุทธเกษตรแสดงธรรมและประกาศความศรัทธาต่อพระอมิตาภพุทธ  และสอนว่าทุกคนสามารถเข้าถึงสวรรค์พุทธศาสนาได้  ไม่ใช่แค่เพียงพระสงฆ์เท่านั้น 
thumb| ธรรมจักร (วงล้อพุทธศาสนา) หมวดหมู่: สัญลักษณ์ทางพุทธศาสนา 

 พุทธศาสนาในยุคคามาคุระ 
ความเชื่อแบบโจโด ซึ่งได้รับอิทธิพลจากนิกายโจโดแห่งยุคเฮอังตอนปลาย  เน้นการพึ่งพาการช่วยให้พ้นทุกข์ผ่านความเมตตากรุณาของอมิตาภพุทธะ และจะได้รับการบรรเทาจากอำนาจ    โฮเนน ผู้ก่อตั้งศาสนาพุทธนิกายโจโด ได้ละทิ้งการบำเพ็ญตนแบบเคร่งครัดรูปแบบอื่นอย่างสิ้นเชิง   เขาได้เทศนาลูกศิษย์ของเขาให้เชื่อในอมิตาภพุทธะ  และให้อธิษฐาน " นะมุ-อะมิดะ-บุทสึ "อย่างจริงจัง   ดังนั้น  พวกเขาจะได้ไปสวรรค์ ชินรัน  ลูกศิษย์ของโฮเนน  ผู้ก่อตั้งพุทธศาสนานิกายสุขาวดี  ได้นำคำสอนของโฮเนนมาทำให้เสร็จสมบูรณ์ และประกาศการพึ่งพาอันสมบูรณ์   นอกจากนี้ชินรันยังสนับสนุนว่าสิ่งที่บรรเทาทุกข์ของอมิตาภพุทธะเป็นผู้ที่ตระหนักถึงความผิดทางโลกและความปรารถนา   อิปเปน  ผู้ก่อตั้งนิกายจีชู  ได้ริเริ่ม "การเต้นรำทางศาสนาที่ท่องบทสวดเป็นทำนอง" 

ในทางตรงกันข้าม  ความเชื่อของนิกายโจโดที่ต้องอาศัยการพึ่งพา    ศาสนาพุทธนิกายเซนพยายามเน้นการตรัสรู้อย่างเฉียบพลันด้วยตนเอง  โดยการทำสมาธิแบบเซน   เอไซ ได้ศึกษานิกายรินไซจากประเทศจีน   เขาตั้งปัญหาให้แก่ลูกศิษย์  และให้พวกเขาแก้ปัญหาด้วยตนเองและพวกเขาก็จะได้รับความรู้ด้วยตนเอง   สำนักรินไซเซนได้รับการสนับสนุนอย่างกว้างขวางจากชนชั้นซามูไรในยุคคามาคุระ    โดเกน ศึกษานิกายโซโตจากประเทศจีน For a philosophical study of Dōgen's concept of language cf. Ralf Müller: Dōgens Sprachdenken: Historische und symboltheoretische Perspektiven [Dōgen’s language thinking: Systematic perspectives from history and the theory of symbols], Welten der Philosophie, vol. 13. Freiburg/München: Verlag Karl Alber, 2013; reviewed by Steffen Döll in Philosophy East & West Volume 65, Number 2 April 2015 636–639. ซึ่งตรงกันข้ามกับเอไซ   เขาเน้นกา่รตรัสรู้ด้วยการนั่งสมาธิอย่างจริงจัง (ซาเซน)   สำนักโซโตเซนได้รับการสนับสนุนจากซามูไรในท้องถิ่น 

สำนักส่วนใหญ่ของพุทธศาสนานิกายนิชิเรน (ญี่ปุ่น:   ) อ้างถึงพระอาจารย์ในฐานะบิดาผู้ก่อตั้งนิกายนิชิเรน    ในคำสอนของเขาได้ขีดเส้นใต้ถึงจิตใจของเขาและความยิ่งใหญ่ของคัมภีร์สัทธรรมปุณฑริกสูตร   เขาสนับสนุนการบรรลุของโพธิจิตในช่วงชีวิตของเขาและถือว่าการตีความคำสอนของพุทธศาสนาเป็นรูปแบบที่ถูกต้องของการปฏิบัติสำหรับกฎหมาย Three Ages of Buddhism ในปัจจุบัน   หนึ่งในบทความสำคัญของเขา คือ "Rissho Ankoku Ron" (สร้างคำสอนที่ถูกต้องเพื่อความสงบสุขของแผ่นดิน)  ในปัจจุบันนี้ การสวดมนต์แบบมันตระ "นามู เมียวโฮ เร็งเง เคียว"  เป็นศูนย์กลางการปฏิบัติของโรงเรียนและองค์กรทางศาสนาพุทธนิกายนิชิเรนเกือบทุกแห่ง

 ความคิดสมัยใหม่ตอนต้น 
ในขณะที่ความคิดยุคโบราณและยุคกลางของญี่ปุ่นมีความเชื่อมโยงกับพุทธศาสนาอย่างใกล้ชิดความคิดสมัยใหม่ในช่วงต้นของญี่ปุ่นส่วนใหญ่เป็นลัทธิขงจื่อ หรือ ลัทธิขงจื่อใหม่ ซึ่งถูกกำหนดให้เป็นการศึกษาของข้าราชการโดยรัฐบาลโทคุงาวะ   นอกจากนี้ลัทธิขงจื่อแบบเน้นเหตุผล ยังกระตุ้นให้เกิดสำนัก Kokugaku, Rangaku และความคิดที่ไม่เป็นทางการหลังยุคเอโดะตอนกลาง 

 ลัทธิขงจื่อ 
ในสมัยเอโดะ  ลัทธิขงจื่อเป็นการศึกษาที่ได้รับอนุญาต โรงเรียนลัทธิขงจื่อใหม่หลายแห่งได้รับความนิยม 

สำนักจูซีของลัทธิขงจื่อใหม่เป็นที่เคารพนับถือ โดยระบบเจ้าขุนมูลนายที่เปรียบเสมือนครอบครัวซึ่งยึดถือสถานะทางสังคมที่แน่นอน   ฮายาชิ  ราซาน สันนิษฐานว่าสำนักจูซีของลัทธิขงจื่อใหม่เป็นพื้นฐานทางทฤษฎีของรัฐบาลโทคุงาวะ  โดยผ่านหลักการของ รัฐบาลพลเรือน  ที่ได้รับการจัดตั้งโดย ยูชิมะ  เซโด เพื่ออุทิศให้กับขงจื่อ โดยการปฏิรูปคันเซ   สำนักจูซีของลัทธิขงจื่อใหม่ยังคงแข็งแกร่งและได้รับอนุญาตจากรัฐบาลโทคุงาวะ   นอกจากนี้แนวคิดของสำนักจูซี แห่งลัทธิขงจื่อใหม่ได้ให้อิทธิพลอย่างมากต่อขบวนการทางการเมืองที่แสดงความเคารพต่อ จักรพรรดิ และการขับไล่ชาวต่างชาติในยุคโทคุงาวะตอนปลาย 

สำนักที่ตรงกันข้ามกับสำนักจูซีของลัทธิขงจื่อใหม่ คือ สำนักหวางหยางหมิงของลัทธิขงจื่อใหม่ที่เคารพจริยศาสตร์เชิงปฏิบัติได้รับการตรวจสอบและถูกกดขี่อย่างต่อเนื่องโดยโชกุนตระกูลโทคุงาวะเนื่องจากการวิพากษ์วิจารณ์สภาพทางสังคมและการเมืองภายใต้รัฐบาลโทคุงาวะ 

สำนักที่สามของลัทธิขงจื่อใหม่ได้คำนึงถึงเจตนาที่แท้จริงของตำราดั้งเดิมโดยขงจื่อและเมิ่งจื่อ   ยะมะกะ  โซะโก ได้ก่อตั้งปรัชญาของเขาอยู่บนฐานของจริยศาสตร์แบบขงจื่อ  และสมมติให้ซามูไรเป็นชนชั้นสูงสุด   อิโต จินไซ ให้ความสนใจกับ "เหริน" (仁）ของขงจื่อ   เขาเคารพหลักการ "เหริน" ว่าเป็น ความรักที่มีต่อบุคคลอื่นและ "ความจริง" อันเป็นการพิจารณาที่บริสุทธิ์ นอกจากนี้ ยังยอมรับการสืบทอดการศึกษาที่เป็นแกนของตำราจีนโบราณ   โอกิว โซไร ยืนยันว่าจิตวิญญาณของลัทธิขงจื่อแบบดั้งเดิม คือ การครองโลก และ การรักษาความเป็นพลเมือง 

 โคคุงะขุ และ รังงะขุ 
ในช่วงกลางของยุคเอโดะ   สำนักโคคุงะขุที่เน้นการศึกษาความคิดและวัฒนธรรมของญี่ปุ่นโบราณได้รับความนิยมในการต่อต้านแนวคิดต่างประเทศ เช่น พุทธศาสนา หรือ ลัทธิขงจื่อ   ตามนโยบายของซาโกกุ ผู้สำเร็จราชการโทคุงาวะ    ปัญญาชนยุคเอโดะไม่สามารถติดต่อกับอารยธรรมตะวันตกในด้านบวก  ดังนั้น สำนักรังงะขุ ที่สอนภาษาดัตช์จึงเป็นหน้าต่างบานเดียวสู่โลกตะวันตก 

ในยุคกลางของสมัยเอโดะ   สำนักโคคุงะขุ เริ่มได้รับความนิยมในช่วงที่ได้รับอิทธิพลจากลัทธิขงจื่อโดยมีลัทธิชาตินิยมเป็นฉากหลัง    สำนักโคคุงะขุได้ศึกษาความคิดและวัฒนธรรมของญี่ปุ่นในเชิงบวก  รวมถึง "ตำนานโคจิกิ", "ตำนานนิฮงโชกิ" และ "ัมันโยชู" พวกเขามุ่งที่จะขุดวัฒนธรรมทางศีลธรรมดั้งเดิมของญี่ปุ่นซึ่งแตกต่างจากลัทธิขงจื่อและพุทธศาสนา   Kamo no Mabuchi  ต่อสู้กับการศึกษาของ "Manyoshu" ซึ่งเรียกว่า "มะสึระโอะ-บุริ (masurao-buri)" สำหรับรูปแบบของความเป็นชายและความใจกว้าง  เขาประเมินของสะสมที่บริสุทธิ์และเรียบง่าย   จากการศึกษา Kojiki ของเขา   โมะโตริ  โนรินางะ โต้แย้งว่าสาระสำคัญของวรรณกรรมญี่ปุ่นมาจาก " โมะโนะ โนะ อะวะเระ" ซึ่งเป็นความรู้สึกตามธรรมชาติที่เกิดขึ้นเมื่อคุณติดต่อกับวัตถุ   เขานับถือ "วิญญาณยะมะโตะ" ของญี่ปุ่นแทนที่จะเป็น"วิญญาณคะระ" (ขงจื่อ / พุทธศาสนา) ของจีน    ตามที่เขากล่าวไว้  สำนักโคคุงะขุ ควรสืบทอดแนวคิดของ "ศาสนาชินโต" แบบเก่าของญี่ปุ่น   ผ่านการศึกษาของสำนักโคคุงะขุ    ฮิระตะอัทสึทะเนะ สนับสนุนรัฐชินโตที่เป็นชาตินิยม  ซึ่งเน้นการเชื่อฟังจักรพรรดิ และยกเลิกลัทธิขงจื่อและพุทธศาสนา   ซึ่งเป็นแรงผลักดันไปจนสิ้นสุดยุคโชกุนตระกูลโทคุงาวะและยุคปฏิรูปเมจิ 

ในสมัยซาโกกุของยุคเอโดะ ไม่มีการติดต่อโดยตรงกับตะวันตก   แต่สำนักรังงะขุ กลายเป็นที่นิยมโดยส่งเสริมการนำเข้าหนังสือตะวันตกที่แปลเป็นภาษาจีนจากประเทศจีนในช่วงการปฏิรูปปีเคียวโฮ   มะเอะโนะ  เรียวทะขุ และ สึงิตะ  เงนปะขุ ได้แปลหนังสือภาษาดัตช์ "Tafel Anatomie" เป็นภาษาญี่ปุ่น   การเรียนภาษาดัตช์ได้แผ่ขยายไปยังการศึกษาประเทศในซีกโลกตะวันตกอื่น ๆ เช่น การศึกษาของอังกฤษ  ฝรั่งเศส  และอเมริกันในยุคโทคุงาวะตอนปลาย ลักษณะของ "จิตวิญญาณของญี่ปุ่น   อารยธรรมตะวันตก" เสร็จสมบูรณ์โดยการแสดงออกอย่างตรงไปตรงมาของ ซะคุมะ  โชซัง   "จริยศาสตร์แบบตะวันออกและ เทคโนโลยีจากตะวันตก"   เนื่องจาก ทะคะโนะ  โชเอ และ วะทะนะเบะ  คะซัง  ได้วิจารณ์สำนักซาโคขุอย่างเคร่งครัด   พวกเขาถูกกดขี่โดยผู้สำเร็จราชการของ ตระกูลโทคุงาวะ 

 ความคิดที่ได้รับความนิยม 
ในยุคเอโดะ โรงเรียนเอกชนถูกเปิดโดยซามูไร  พ่อค้า และนักวิชาการที่มีส่วนร่วมในทางการเมือง   ความคิดของพวกเขาถูกวิพากษ์วิจารณ์เกี่ยวกับระบบเจ้าขุนมูลนายที่โดดเด่น 

อิชิดะ  ไบกัน ได้สังเคราะห์ลัทธิขงจื่อ  พุทธศาสนา และ ศาสนาชินโต เข้าด้วยกัน  และสร้างปรัชญาเชิงปฏิบัติสำหรับผู้คนจำนวนมาก   เขาแนะนำให้ทำงานหนักในเชิงพาณิชย์   เนื่องจากความซื่อสัตย์และความเจริญรุ่งเรือง   อันโด โชเอกิ เรียกโลกแห่งธรรมชาติว่าเป็นสังคมอุดมคติที่มนุษย์ทุกคนมีส่วนร่วมในการทำเกษตรกรรม  พวกเขาจะใช้ชีวิตอย่างพอเพียงโดยปราศจากลาภยศสรรเสริญ   เขาวิพากษ์วิจารณ์สังคมที่ชอบด้วยกฎหมาย ซึ่งมีการแบ่งแยกชนชั้น ศักดินาและแบ่งแยกความแตกต่างระหว่างคนรวยและคนจน   นิโนะมิยะ  ซนโทะขุ ยืนยันว่าผู้คนจะต้องตอบแทนคุณงามความดีซึ่งสนับสนุนการดำรงอยู่ของพวกเขาด้วยคุณธรรมของพวกเขาเอง 

 ความคิดสมัยใหม่ตอนปลาย 
ในขณะที่ความคิดสมัยใหม่ของญี่ปุ่นในยุคแรก ๆ พัฒนาขึ้นในลัทธิขงจื่อและพุทธศาสนา    แนวคิดการสว่างวาบทางปัญญาจากอังกฤษและสิทธิมนุษยชนของฝรั่งเศสนั้นได้รับการแพร่หลายหลังยุคปฏิรูปเมจิ ซึ่งได้รับอิทธิพลอย่างรวดเร็วจากความคิดตะวันตก จากช่วงเวลาสงครามจีน - ญี่ปุ่นครั้งที่หนึ่ง และ สงครามรัสเซีย - ญี่ปุ่น     ระบบทุนนิยมของญี่ปุ่นได้รับการพัฒนาอย่างมาก   ศาสนาคริสต์ และ แนวคิดสังคมนิยม ได้พัฒนาและกลายเป็นการเชื่อมโยงกับการเคลื่อนไหวทางสังคมต่างๆ   นอกจากนี้แนวคิดและการศึกษาแบบชาตินิยมก็ก่อตัวกำเนิดขึ้นในช่วงเวลาที่ต่อต้านการศึกษาของต่างชาติ 

 แนวคิดการสว่างวาบทางปัญญาและสิทธิของประชาชน 
ในยุคปฏิรูปเมจิ   ภาคประชาสังคมภาษาอังกฤษและภาษาฝรั่งเศส ได้รับการแนะนำโดยเฉพาะอย่างยิ่ง ประโยชน์นิยม และ ลัทธิดาร์วินนิยมทางสังคมจากประเทศอังกฤษและแนวคิดอำนาจอธิปไตยของปวงชนของช็อง-ชาค รุสโซจากฝรั่งเศส 

นักคิดในยุคเมจิตอนต้นสนับสนุนคุณค่าของแนวคิดการสว่างวาบทางปัญญาของอังกฤษที่ได้มาจากภาคประชาสังคมตะวันตก   พวกเขาพยายามที่จะวิพากษ์วิจารณ์อำนาจหน้าที่ดั้งเดิมของญี่ปุ่นและระบบเจ้าขุนมูลนาย    อย่างไรก็ตามพวกเขามีความประสานกลมกลืนของรัฐบาลและยอมรับความเป็นสมัยใหม่จากเบื้องบนโดยปราศจากความรุนแรง   ในปี 1873 โมริ อะริโนริ ได้ก่อตั้ง เมโระกุชา    มีสมาชิกที่รวมตัวกันในสมาพันธ์วัฒนธรรมเป็นจำนวนมาก  ซึ่งเกี่ยวกับการเรียนรู้ภาคปฏิบัติที่มีความสำคัญ    การจับลักษณะของมนุษย์ในทางปฏิบัติ  และการสันนิษฐานรูปแบบของรัฐบาลที่ยอมรับเงื่อนไขของรัฐชาติในอุดมคติ    โมริ อะริโนริ สนับสนุนการศึกษาระดับชาติในฐานะรัฐมนตรีกระทรวงศึกษาธิการ   นิชิ อะมะเนะ รับรองพฤติกรรมของมนุษย์ตามความสนใจ   คะโต ฮิโรยูคิ  นำสิทธิตามธรรมชาติ ออกไปภายใต้อิทธิพลของลัทธิดาร์วินนิยมทางสังคม และสนับสนุนการอยู่รอดที่เหมาะสมที่สุด 

ฟูกูซะวะ ยูกิชิ เป็นผู้นำแนวคิดประโยชน์นิยมแบบอังกฤษมาให้ญี่ปุ่นและสนับสนุนสิทธิทางธรรมชาติ  โดยสันนิษฐานว่าสวรรค์ได้มอบสิทธิมนุษยชนมาให้เรา   เขาเห็นว่าการพัฒนาอารยธรรมเป็นการพัฒนาจิตวิญญาณของมนุษย์  และสันนิษฐานว่าอิสรภาพของคน ๆ หนึ่งนำไปสู่เสรีภาพของประเทศใดประเทศหนึ่ง Encouragement of learning (1872–76) and An outline of a theory of civilization (1875)  ฟูกูซะวะคิดว่ารัฐบาลเป็นไปเพื่อ "ความสะดวกสบาย" และรูปลักษณ์ที่เหมาะสมกับวัฒนธรรม   เขาบอกว่าไม่มีรูปแบบของรัฐบาลในอุดมคติ   นอกจากนี้เขายืนยันว่าญี่ปุ่นควรจะเข้าร่วมกับประเทศในภาคพื้นทวีปเพื่อต่อต้านประเทศมหาอำนาจ Datsu-A Ron

ในขณะที่สมาชิกของเมโระ คุชะ ที่สนับสนุนการประสานกลมกลืนของรัฐบาลและประชาชน   นักคิดประชาธิปไตย ได้ซึมซับแนวคิดเรื่องสิทธิของกลุ่มหัวรุนแรงจากฝรั่งเศส และพวกเขาได้สนับสนุนการต่อต้านและการปฏิวัติระดับชาติด้วยวาจาซึ่งต่อต้านระบอบคณาธิปไตยแบบเมจิ   หลังจากเหตุการณ์กบฏซัทสึมะ    ในปี 1874   อิทะงะคิ ไทสึเกะ ได้เสนอการจัดตั้งสภานิติบัญญัติการเลือกตั้งซึ่งแพร่กระจายไปทั่วประเทศในฐานะที่เป็นการเคลื่อนไหวทางเสรีภาพและสิทธิของประชาชน   อุเอะคิ เอะโมริ ช่วยอิทะงะคิ และเขาได้ยกร่างเกี่ยวกับกลุ่มหัวรุนแรง   นะคะเอะ โชมิน ซึ่งได้รับอิทธิพลอย่างมากจากรุสโซ ได้โต้แย้งสำหรับแนวคิดอำนาจอธิปไตยของประชาชน และ เสรีภาพทางการเมืองของปัจเจกบุคคล    อย่างไรก็ตามในประเด็นที่เกี่ยวกับสถานการณ์ของญี่ปุ่น  เขาได้ชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของระบอบรัฐสภาและเห็นว่ารัฐธรรมนูญเมจิของราชวงศ์อิมพีเรียลควรจะค่อยๆปรับปรุงปฏิรูปโดยสภานิติบัญญัติแห่งชาติญี่ปุ่น 

จากยุคเมจิตอนปลายไปจนถึงยุคไทโช   แนวโน้มทางประชาธิปไตย ได้แพร่กระจายจนเป็นฉากหลังของจิตสำนึกทางการเมืองของชนชั้นกลาง    ปัจจุบันนำไปสู่การเคลื่อนไหวทางการเมืองเพื่อปกป้อง รัฐธรรมนูญ และการเลือกตั้งทางตรง    โยะชิโนะ  ซะคุโซ โต้เถียงกับคณะรัฐมนตรี  พรรคการเมืองและการเลือกตั้งทางตรง    เขาไม่ได้ไล่ตามอย่างลึกซึ้งว่าใครเป็นรัฎฐาธิปัตย์   แต่เขายืนยันว่าเป้าหมายทางการเมืองมีวัตถุประสงค์เพื่อความสุขของประชาชนและการตัดสินใจทางการเมืองมีจุดมุ่งหมายเพื่อความตั้งใจของประชาชน    มิโนะเบะ  ทะสึคิชิ ตีความว่ารัฏฐาธิปัตย์ไม่ใช่จักรพรรดิ  แต่เป็นรัฐ   ตามที่ระบุไว้จักรพรรดิพระองค์เดียวเท่านั้นที่ทรงพลังอำนาจของเขาในฐานะสัญลักษณ์ที่สูงที่สุดภายใต้รัฐธรรมนูญเมจิ   แม้ว่าทฤษฏีของเขาจะได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวางในระยะแรก  แต่เขาก็ถูกปราบปรามทางการเมืองโดยกองทัพและกลุ่มฝ่ายขวาในเวลาต่อมา 

ในปี 1911 ฮิระทสึกะ  ไรโช ได้ก่อตั้ง Seitosha เธอได้ปลุกระดมสิทธิสตรีของตัวเองและพัฒนา ขบวนการเรียกร้องสิทธิสตรี   ในขณะที่ โยซาโนะ  อากิโกะ ได้ปฏิเสธความแตกต่างทางเพศ    ไรโช ได้เน้นย้ำแม่ที่ต้องเลี้ยงดูลูกและเธอก็ยอมรับว่าเจ้าหน้าที่ช่วยเหลือผู้หญิงแสดงให้เห็นถึงความสามารถของผู้หญิง ในปี 1920  ไรโชก่อตั้งสมาคมใหม่สำหรับผู้หญิงที่มี อิชิคะวะ ฟุสะเอะ และ โอะคุ มุเมะโอะ เป็นผู้นำ   ไม่นานหลังจากที่กิจกรรมของพวกเขาประสบความสำเร็จในการทำให้ผู้หญิงมีส่วนร่วมทางการเมือง   สมาคมก็ล่มสลายเนื่องจากความแตกแยกภายใน   ต่อมาอิชิคะวะ ก่อตัวขึ้นใหม่และยังคงเคลื่อนไหวต่อไปสำหรับสิทธิในการออกเสียงของผู้หญิง

 ศาสนาคริสต์และสังคมนิยม 
ชาวคริสเตียน และ นักสังคมนิยม ผู้ซึ่งต่อสู้กับความขัดแย้งทางสังคมที่เกิดจากความเป็นสมัยใหม่ของญี่ปุ่น   ขบวนการทางสังคมของชาวคริสเตียนมีการเคลื่อนไหวหลังจากเหตุการณ์สงครามจีน - ญี่ปุ่น ครั้งที่ 1 และ สงครามรัสเซีย - ญี่ปุ่น  ซึ่งได้นำระบบทุนนิยม และความขัดแย้งมาสู่สังคมญี่ปุ่น   นักสังคมนิยมชาวญี่ปุ่นหลายคนได้รับอิทธิพลจากแนวคิดมนุษยนิยมแบบคริสเตียน   ในตอนนั้นพวกเขามีความสัมพันธ์อย่างลึกซึ้งกับศาสนาคริสต์ 

ศาสนาคริสต์ถูกต่อต้านโดยรัฐบาลโทคุงาวะ ซึ่งมีอิทธิพลต่อปัญญาชนเมจิหลายคน   อูชิมุระ คันโซ ได้พัฒนา "หลักการ two Js" เพื่อรวมแนวคิดบูชิโดและจิตวิญญาณแบบคริสเตียนเข้าด้วยกัน   เขาเชื่อว่าหน้าที่ของเขาคือรับใช้ "ประเทศญี่ปุ่น" และ "พระเยซู"   เขาโต้แย้งสำหรับเคลื่อนไหวที่ปราศจากศาสนจักร    เขาท้าทายพระราชกฤษฎีกาของจักรพรรดิด้านการศึกษา และกล่าวต่อต้านสงครามรัสเซีย - ญี่ปุ่น How I became a Christian (1895)   นิโทะเบะ  อินะโซ เป็นสมาชิกสมาคมเควกเกอร์ซึ่งพยายามรวมวัฒนธรรมญี่ปุ่นและศาสนาคริสต์    เขาทำให้วัฒนธรรมญี่ปุ่นให้เป็นที่รู้จักในต่างประเทศและกลายเป็นเลขาธิการของสมาคมสันนิบาตแห่งชาติ    Joseph Hardy Neesima  ได้ศึกษาเทววิทยาในสหรัฐอเมริกา   เขาก่อตั้งมหาวิทยาลัยโดชิชะที่เมืองเกียวโตและเขามีส่วนร่วมในการก่อสร้างสัญลักษณ์ทางศาสนาคริสต์ 

ในช่วงเวลาของสงครามจีน - ญี่ปุ่นและสงครามรัสเซีย - ญี่ปุ่น    ญี่ปุ่นประสบความสำเร็จในการระดมทุนผ่านการปฏิวัติอุตสาหกรรมทันทีที่ระบบสังคมนิยมแผ่ขยายต่อต้านระบบทุนนิยม    อย่างไรก็ตามการเคลื่อนไหวทางสังคมถูกระงับโดยกฎหมายตำรวจรักษาความปลอดภัยฉบับปี 1900  และเหตุการณ์กบฎเมื่อปี 1910   ชาวสังคมนิยมถูกกดขี่โดยทหารและรัฐบาลฟาสซิสต์    คะวะคะมิ ฮะจิเมะได้เขียนบทความเกี่ยวกับความยากจนลงหนังสือพิมพ์   เขาเน้นการปรับปรุงตัวปัจเจกบุคคลเพื่อแก้ไขปัญหาความยากจนในตอนแรก    อย่างไรก็ตามหลังจากนั้นเขาก็กลายเป็นชาวมาร์กซิสต์ และเขาโต้แย้งสำหรับการเปลี่ยนแปลงสังคมโดยการบังคับทางสังคม    โคโทะคุ  ชูซุย เดิมพยายามที่จะตระหนักถึงลัทธิสัจสังคมนิยมผ่านสภานิติบัญญัติแห่งชาติญี่ปุ่น  แต่เขากลับกลายเป็นสมาชิกสหภาพแรงงาน และเขาโต้แย้งสำหรับการกระทำโดยตรงโดยการนัดหยุดงานทั่วไป    เขาถูกประหารชีวิตในฐานะผู้บงการของเหตุการณ์กบฏในปี 1910    โอะสุกิ สะกะเอะ โต้เถียงเพื่อเสรีภาพส่วนบุคคลโดยใช้หลักการของอนาธิปไตยและสหภาพแรงงาน    เขาถูกมองว่าเป็นภัยคุกคามต่อรัฐบาลและถูกลอบสังหารโดยตำรวจทหาร ในความผิดปกติหลังจากเกิดเหตุการณ์แผ่นดินไหวครั้งใหญ่คันโต ค.ศ.1923

 การพัฒนาความเป็นญี่ปุ่น 
ยุคการสว่างวาบทางปัญญา  ศาสนาคริสต์ และ สังคมนิยม มีอิทธิพลต่อความคิดของญี่ปุ่นตั้งแต่ยุคปฏิรูปเมจิ    ความสำคัญของวัฒนธรรมทางการเมืองของญี่ปุ่นและประเพณีของชาติเพิ่มขึ้นเนื่องจากปฏิกิริยาต่อต้านความเป็นตะวันตก   แนวโน้มนี้มีด้าน อุดมการณ์ของลัทธิจักรวรรดินิยม และลัทธิทหาร / ลัทธิฟาสซิสต์ See also Total war and Pan-Asianism.

โทะคุโทะมิ โสะโฮ ตีพิมพ์นิตยสารที่เขาถกเถียงกันในเรื่องเสรีนิยมประชาธิปไตยและประชานิยมซึ่งต่อต้านการทำให้เป็นตะวันตกของญี่ปุ่น    อย่างไรก็ตามเขาไม่แยแสกับชนชั้นกลางที่ควรมีส่วนร่วมทางการเมืองใน...   คุงะ  คัทสึนัน ยกย่องวัฒนธรรมทางการเมืองของญี่ปุ่นและประเพณีของชาติเป็นอย่างมาก   เขามุ่งเป้าไปที่การฟื้นฟูและการเสริมสร้างอารมณ์แห่งชาติ   แม้กระนั้นเขาก็ไม่ได้เป็นชาตินิยมโดยจิตใจ   เขาวิพากษ์วิจารณ์กองทัพและโต้แย้งระบบรัฐสภาของรัฐบาลและการขยายตัวของสิทธิในการออกเสียง 

หลังยุคปฏิรูปเมจิ  รัฐบาลญี่ปุ่นปกป้องศาสนาชินโต และถือว่าไม่ได้เป็นแค่ศาสนาพิเศษ   แต่เป็นศาสนาชินโตแห่งรัฐ    รัฐบาลเกี่ยวข้องกับศาสนาชินโตอย่างใกล้ชิดกับองค์จักรพรรดิอันศักดิ์สิทธิ์ และพวกเขาใช้ศาสนาชินโตเป็นเครื่องมือในการปกครองของรัฐ ศาสนาชินโตแห่งรัฐโดดเด่นอย่างเห็นได้ชัดจากนิกายส่วนตัวของศาสนาชินโต   ซึ่งเป็นรูปแบบของการกำกับดูแลของรัฐในอุดมการณ์ที่นำไปสู่รูปแบบชินโตแห่งรัฐและประกาศใช้พระราชฤษฎีกาของจักรพรรดิด้านการศึกษา    แนวคิดรัฐนิยมแบบเมจิ พยายามที่จะเรียกร้องอธิปไตยของชาติคืนมาและติดตามลัทธิจักรวรรดินิยม และ ลัทธิล่าอาณานิคม ผ่าน สงครามจีน -ญี่ปุ่น ครั้งที่ 1 และ สงครามรัสเซีย - ญี่ปุ่น   อย่างไรก็ตามแนวโน้มทางการทหารได้รับการพัฒนาให้เป็นลัทธิชาตินิยมแบบสุดโต่ง    คิตะ อิคคิ สนับสนุนการยกเว้นไซบัทสึ   รัฐบุรุษอาวุโส และ พรรคการเมือง   รวมไปถึงการจัดตั้งรัฐบาลสำหรับการเชื่อมต่อโดยตรงระหว่างจักรพรรดิและประชาชน See February 26 Incident.

ยะนะกิตะ คุนิโอะ อยู่ในระดับแถวหน้าของการศึกษาคติชาวบ้านของญี่ปุ่น   เขาตั้งชื่อสมาชิกของประชาชนทั่วไปที่ไม่ได้เป็นผู้นำทางการเมืองและ ปัญญาชน ในฐานะ "jomin" (โจมิน) นักคติชนวิทยาอื่น ๆ ได้แก่ มินะกะตะ คุมะกุสุ, ยะนะงิ มุเนะโยชิ และ โอริกุชิ ชิโนะบุ 

ในยุคก่อนสงครามญี่ปุ่น  มีการศึกษาและแนะนำ ปรัชญาเยอรมันอย่างกระตือรือร้น   อย่างไรก็ตามตั้งแต่ยุคเมจิตอนปลายถึงยุคไทโช   สำนักเกียวโตพยายามประสานความคิดตะวันตกกับความคิดตะวันออกเข้าด้วยกัน  เช่น  พุทธศาสนานิกายเซน   นิชิดะ คิทะโระได้สร้างความคิดดั้งเดิมโดยการผสมผสานของเซนกับความคิดแบบตะวันตก   ความคิดของเขาเรียกว่าปรัชญาของนิชิดะ   ยืนยันในประสบการณ์อันบริสุทธิ์ซึ่งไม่มีการต่อต้านระหว่างผู้กระทำและผู้ถูกกระทำ An inquiry into the good หลักภววิทยาของเขาได้รับมาจากความว่างอันสมบูรณ์ วัทสึจิ เท็ทสึโระ ได้วิพากษ์วิจารณ์แนวคิดปัจเจกบุคคลนิยมอันเห็นแก่ตัวของตะวันตก  The significance of ethics as the study as man    จริยศาสตร์ของเขากล่าวว่ามนุษย์ไม่ได้ดำรงอยู่อย่างโดดเดี่ยว แต่ดำรงอยู่อย่างมีปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่น  เขายืนยันว่าปัจเจกบุคคลและสังคมควรตระหนักถึงบุคลิคลักษณะเฉพาะของตัวเองและสมาชิกในสังคม   เขายังเป็นที่รู้จักกันดีจากผลงาน ภูมิอากาศและวัฒนธรรม ซึ่งเขาศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างสภาพแวดล้อมทางธรรมชาติและวิถีชีวิตของคนในท้องถิ่น

 ปรัชญาญี่ปุ่นร่วมสมัย 
หลังสงครามโลกครั้งที่สองนักปรัชญาทางวิชาการหลายคนได้ตีพิมพ์หนังสือเกี่ยวกับปรัชญาภาคพื้นทวีปยุโรปและปรัชญาอเมริกัน   ในบรรดาเหล่านั้น โชโซ โอะโมะริ, วะทะรุ ฮิโระมัทสึ, ยะสุโอะ ยุอะสะ และ ทะคากิ โยะชิโมะโตะ พวกเขาสร้างผลงานต้นฉบับภายใต้อิทธิพลของลัทธิมาร์กซิสต์  ปรากฏการณ์วิทยา และ ปรัชญาวิเคราะห์   โชโซ โอะโมะริ ได้สร้างญาณวิทยาแบบเอกนิยมซึ่งเป็นหนึ่งเดียวอันมีพื้นฐานมาจากแนวคิดของ "เอกนิยมตัวแทน", "การพรรณาซ้ำ" และ "วิญญาณนิยมเชิงภาษา"  วะทะรุ ฮิโรมัทสึ พัฒนาทฤษฎี "โครงสร้างทางภววิทยาเกี่ยวกับความเป็นอัตวิสัยของโลก" ของเขา   ยะสุโอะ ยุอะสะ ได้พัฒนาทฤษฎีร่างกายใหม่ซึ่งได้รับอิทธิพลจาก Merleau-Ponty และภาพร่างกายที่พบในวงการแพทย์แผนจีน   ทะคากิ โยะชิโมะโตะ มีชื่อเสียงในเรื่อง "ทฤษฎีภาพลวงตาที่ใช้ร่วมกัน" ของเขาและบทความทางปรัชญาที่หลากหลายเกี่ยวกับวัฒนธรรมญี่ปุ่น   วันนี้นักวิชาการ เช่น โคจิน คะระทะนิ (ทฤษฎีวรรณกรรม), ฮิโทชิ นะงะอิ (เอกัตนิยม), ชิเงะคิ โนะยะ (ปรัชญาวิเคราะห์), มะสะฮิโระ โมะริโอะกะ (ปรัชญาชีวิต) และ โมะโทะโยะชิ อิริฟูจิ (ปรัชญาวิเคราะห์) ได้รับการพิจารณาให้เป็นนักปรัชญาที่มีลักษณะเฉพาะในวงการวิชาการญี่ปุ่น See for example, Collected works of Shozo Omori , Shozo Omori bibliography,Collected works of Wataru Hiromatsu , Collected works of Yasuo Yuasa, Collected works of Takaaki Yoshimoto, Collected works of Kojin Karatani