wannaphong/clean_thaiwikipedia huggingface dataset:
# กีฬาทวิกีฬาในเวิลด์เกมส์ 2022
กีฬาทวิกีฬาในเวิลด์เกมส์ 2022 จัดการแข่งขันเมื่อวันที่ 16–17 กรกฎาคม ค.ศ. 2022 ที่เรลโร้ดพาร์ก เมืองเบอร์มิงแฮม รัฐแอละแบมา สหรัฐ 

 ประเทศที่เข้าร่วมแข่งขัน 

 ตารางสรุปเหรียญรางวัล
# กีฬาแฟลกฟุตบอลในเวิลด์เกมส์ 2022
กีฬาแฟลกฟุตบอลในเวิลด์เกมส์ 2022 จัดการแข่งขันเมื่อวันที่ 12-13 กรกฎาคม ค.ศ. 2022 ที่มหาวิทยาลัยแอละแบมาเบอร์มิงแฮม เมืองเบอร์มิงแฮม รัฐแอละแบมา สหรัฐ 

 ประเทศที่เข้าร่วมแข่งขัน 

 ทีมชาย 

 ทีมหญิง 

 ตารางสรุปเหรียญรางวัล
# กีฬาฟลอร์บอลในเวิลด์เกมส์ 2022
กีฬาฟลอร์บอลในเวิลด์เกมส์ 2022 จัดการแข่งขันเมื่อวันที่ 8–12 กรกฎาคม ค.ศ. 2022 ที่หอนิทรรศการบีเจซีซีตะวันออก เมืองเบอร์มิงแฮม รัฐแอละแบมา สหรัฐ 

 ประเทศที่เข้าร่วมแข่งขัน 

 ตารางสรุปเหรียญรางวัล 

 อันดับหลังจบการแข่งขัน 
 อันดับ ทีม       4  5  6  7  8
# ยูนิทวินส์
ยูนิทวินส์  เป็นสองศิลปินบันเทิงที่ใช้จักรยานล้อเดียวจากประเทศสวีเดน ประกอบด้วยฝาแฝดชื่อมาร์ติน เควนเนบี และโยเซฟ เควนเนบี

สองพี่น้องดังกล่าวได้ลงแข่งในระดับนานาชาติด้วยการปั่นจักรยานล้อเดียวแบบเอกซ์ตรีม และใช้ประสบการณ์อันยาวนานในกีฬานี้มาจัดแสดงจักรยานล้อเดียวทั่วสแกนดิเนเวีย

เมื่อ ค.ศ. 2013 พวกเขาได้รับการโหวตสำหรับการแสดงที่ดีที่สุดอันดับสามของสวีเดนในรายการโทรทัศน์รัมปยูเสต และใน ค.ศ. 2014 พวกเขาเข้าถึงรอบรองชนะเลิศของสแวรีแย ซึ่งเป็นรายการอเมริกาส์กอตแทเลินต์เวอร์ชันสวีเดน ในระหว่างการถ่ายทำต่อมา ทั้งคู่ดึงความสนใจเมื่อโยเซฟร่อนลงบนศีรษะของมาร์ตินระหว่างการตบตา แต่ก็สามารถลดผลกระทบจากการปะทะได้และแสดงต่อไปโดยไม่มีใครได้รับบาดเจ็บ

 การแสดงทางโทรทัศน์ 
 สแวรีแย ค.ศ. 2010
 รัมปยูเสต รอบชิงชนะเลิศ ค.ศ. 2012
 สแวรีแย รอบรองชนะเลิศ ค.ศ. 2014
 ยาร์นคอนโทเรต ค.ศ. 2014
 เอฟเตอร์ทีอู ค.ศ. 2014
# ลิจู
ลิจู หรือ ลิจวน (มีบทบาทในช่วง ค.ศ. 228-263) มีชื่อในภาษาจีนกลางว่า หลี ฝู่  เป็นขุนพลของรัฐวุยก๊กในยุคสามก๊กของจีน

 ประวัติ 
ลิจูเป็นขุนพลของรัฐวุยก๊กในยุคสามก๊กภายใต้สังกัดของเบ้งตัดเจ้าเมืองซินเสีย (新城 ซินเฉิง)  อดีตขุนพลของเล่าปี่ที่แปรพักตร์มาเข้าด้วยวุยก๊ก

ในปี ค.ศ. 228 เบ้งตัดลอบติดต่อกับจูกัดเหลียงอัครมหาเสนาบดีและผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์แห่งจ๊กก๊กและคิดการจะก่อกบฏต่อวุยก๊ก สุมาอี้นำทัพยกไปล้อมเมืองซินเสีย ลิจูและเตงเหียนที่เป็นหลายชายของเบ้งตัดลอบร่วมมือกับสุมาอี้ เปิดประตูเมืองให้ทัพวุยก๊กเข้าเมือง เบ้งตัดถูกจับและถูกประหารชีวิต(初，達與亮書曰：「宛去洛八百里，去吾一千二百里，聞吾舉事，當表上天子，比相反覆，一月間也，則吾城已固，諸軍足辦。則吾所在深險，司馬公必不自來；諸將來，吾無患矣。」及兵到，達又告亮曰：「吾舉事八日，而兵至城下，何其神速也！」上庸城三面阻水，達於城外為木柵以自固。帝渡水，破其柵，直造城下。八道攻之，旬有六日，達甥鄧賢、將李輔等開門出降。斬達，傳首京師。) จิ้นชู เล่มที่ 1.(魏略曰：宣王誘達將李輔及達甥鄧賢，賢等開門納軍。達被圍旬有六日而敗，焚其首於洛陽四達之衢。) อรรถาธิบายจากเว่ย์เลฺว่ในจดหมายเหตุสามก๊ก เล่มที่ 3.

ในปี ค.ศ. 263 ลิจูมีตำแหน่งเป็นขุนพลทัพหน้า (前將軍 เฉียนเจียงจฺวิน) จงโฮยนำลิจู เฮาเหลก และอื่น ๆ คุมทัพจากหุบเขาล่อก๊ก (駱谷 ลั่วกู่) เข้าโจมตีเมืองฮันต๋ง ในเดือนแปดปีเดียวกันหลังเข้าสู่ฮันต๋ง จงโฮยให้ลิจูนำกองกำลัง 10,000 นายเข้าโจมตีก๊กเสีย (樂城 เล่อเฉิง) ที่มีอองหำ (王含 หวาง หาน) นายทหารฝ่ายจ๊กก๊กอยู่รักษา(蜀令諸圍皆不得戰，退還漢、樂二城守。魏興太守劉欽趣子午谷，諸軍數道平行，至漢中。蜀監軍王含守樂城，護軍蔣斌守漢城，兵各五千。會使護軍荀愷、前將軍李輔各統萬人，愷圍漢城，輔圍樂城。會徑過，西出陽安口，遣人祭諸葛亮之墓。使護軍胡烈等行前，攻破關城，得庫藏積糓。) จดหมายเหตุสามก๊ก เล่มที่ 28.
# กีฬายิวยิตสูในเวิลด์เกมส์ 2022
กีฬายิวยิตสูในเวิลด์เกมส์ 2022 จัดการแข่งขันเมื่อวันที่ 15–16 กรกฎาคม ค.ศ. 2022 ที่วิทยาลัยเบอร์มิงแฮมเซาเทิร์น เมืองเบอร์มิงแฮม รัฐแอละแบมา สหรัฐ 

 ประเทศที่เข้าร่วมแข่งขัน 

 ตารางสรุปเหรียญรางวัล
# กีฬาคอร์ฟบอลในเวิลด์เกมส์ 2022
กีฬาคอร์ฟบอลในเวิลด์เกมส์ 2022 จัดการแข่งขันเมื่อวันที่ 13–17 กรกฎาคม ค.ศ. 2022 ที่ศูนย์การประชุมเบอร์มิงแฮม เจฟเฟอร์สัน เมืองเบอร์มิงแฮม รัฐแอละแบมา สหรัฐ 

 ประเทศที่เข้าร่วมแข่งขัน 

 อันดับหลังจบการแข่งขัน 
 อันดับ ทีมFile:Gold medal icon.svgFile:Silver medal icon.svgFile:Bronze medal icon.svg4567
# กีฬาไลฟ์เซฟวิงในเวิลด์เกมส์ 2022
กีฬาไลฟ์เซฟวิงในเวิลด์เกมส์ 2022 จัดการแข่งขันเมื่อวันที่ 10–11 กรกฎาคม ค.ศ. 2022 ที่เบอร์มิงแฮมครอสเพล็กซ์ – เนทาทอเรียม เมืองเบอร์มิงแฮม รัฐแอละแบมา สหรัฐ 

 ประเทศที่เข้าร่วมแข่งขัน 

 ตารางสรุปเหรียญรางวัล
# กีฬาคิกบ็อกซิ่งในเวิลด์เกมส์ 2022
กีฬาคิกบ็อกซิ่งในเวิลด์เกมส์ 2022 จัดการแข่งขันเมื่อวันที่ 13–14 กรกฎาคม ค.ศ. 2022 ที่หอประชุมบูทเวลล์ เมืองเบอร์มิงแฮม รัฐแอละแบมา สหรัฐ 

 ประเทศที่เข้าร่วมแข่งขัน 

 ตารางสรุปเหรียญรางวัล
# เทศบาลตำบลโคกศรี
โคกศรี เป็นเทศบาลตำบลซึ่งมีอาณาเขตครอบคลุมทั้งหมดของหมู่ 3,7 และพื้นที่บางส่วนของหมู่ที่ 4–5, 6 ของตำบลอุ่มเม่า รวมทั้งพื้นที่บางส่วนของหมู่ที่ 13 ตำบลดอนสมบูรณ์ ในอำเภอยางตลาด จังหวัดกาฬสินธุ์ เดิมมีฐานะเป็นสุขาภิบาลโคกศรีที่จัดตั้งขึ้นใน พ.ศ. 2535 แล้วได้รับการจัดตั้งเป็นเทศบาลตำบลใน พ.ศ. 2542 วันที่ 24 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2542 ปัจจุบันในเขตเทศบาลมีประชากร 3,147 คน โดยเป็นประชากรในสองส่วนตำบล คือ เขตตำบลอุ่มเม่า 2,808 คน และเขตตำบลดอนสมบูรณ์ 339 คน

พื้นที่เทศบาลอยู่ทางทิศตะวันออกของอำเภอยางตลาด ห่างจากที่ว่าการอำเภอยางตลาดประมาณ 7.4 กิโลเมตร ศาลากลางจังหวัดกาฬสินธุ์ประมาณ 25 กิโลเมตร อยู่ห่างจากกรุงเทพมหานครประมาณ 512 กิโลเมตร มีพื้นที่รับผิดชอบ 10.86 ตารางกิโลเมตร หรือคิดเป็นพื้นที่ประมาณ 6,787.50 ไร่ ชุมชนหนาแน่นบริเวณชุมชนบ้านโคกศรีซึ่งมีทางหลวงแผ่นดินตัดผ่าน คือ ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 213 (ยางตลาด–มุกดาหาร) ซึ่งปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งของทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 12 ซึ่งเป็นถนนสายเศรษฐกิจตะวันออก-ตะวันตก ที่เชื่อมระหว่างเมืองเมาะลำเลิง ประเทศพม่า และเมืองดานัง ประเทศเวียดนาม เป็นย่านการค้าขายและเป็นย่านชุมชนหนาแน่นตลอดสองข้างทาง
# โช
โช (Sho) อาจหมายถึง
 โช (อักษรกรีก)

 บุคคล 
 โช (นักแสดง)
 โช นิชิโนะ
 มายูมิ โช

 ตัวละคร 
 มารุฟุจิ โช - ตัวละครจากเรื่องเกมกลคนอัจฉริยะ GX
 โช ทัคเกอร์ - ตัวละครจากเรื่องแขนกล คนแปรธาตุ
 อุทสึมิ โช - ตัวละครจากเรื่องSSSS.GRIDMAN
 คุซาคาเบะ โช - ตัวละครจากเรื่องหน่วยผจญคนไฟลุก
 ฮายาเตะ โช - ตัวละครจากเรื่องขบวนการนักสู้สายฟ้า เชนจ์แมน
 ทัตสึมิ โช - ตัวละครจากเรื่องขบวนการกู้ภัย โกโกไฟว์
 ฟูคามาจิ โช - ตัวละครจากเรื่องกายเวอร์ อมนุษย์เกราะชีวะ
# โช (นักแสดง)
โช (チョー, 15 ธันวาคม 1957 –) ชื่อจริงว่า ชิเงรุ นางาชิมะ  เป็นนักแสดง นักพากย์ ผู้บรรยาย นักแต่งเพลง ชาวญี่ปุ่น เกิดที่เมืองโคโนสึ จังหวัดไซตามะ สังกัดไฮเกียว เคยใช้ชื่อในวงการว่า ยูอิจิ นางาชิมะ (長島 雄一)
# แนร์เกส โมแฮมแมดี
แนร์เกส โมแฮมแมดี (เกิด 21 เมษายน 1972) เป็นนักเคลื่อนไหวสิทธิมนุษยชน นักวิทยาศาสตร์ และผู้รับรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพ เธอดำรงตำแหน่งรองประธานศูนย์ผู้ปกป้องสิทธิมนุษยชน (ดีเอชอาร์ซี) ซึ่งนำโดยชีรีน เอบอดี ซึ่งเป็นผู้รับรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพมาก่อนเช่นกัน เธอเป็นผู้มีปากเสียงคนสำคัญในการเคลื่อนไหวดื้อแพ่งต่อต้านกฎการสวมฮิญาบในอิหร่าน เมื่อเดือนพฤษภาคม 2016 เธอถูกตัดสินจำคุก 16 ปีในเตหะรานด้วยความผิดจากการดำเนินกิจกรรมเรียกร้องการยกเลิกโทษประหารชีวิต เธอได้ถูกปล่อยตัวในปี 2020 ก่อนจะถูกส่งกลับเข้าเรือนจำอีกรอบในปี 2021 นับจากนั้นเธอได้รายงานการกระทำความรุนแรงต่อนักโทษหญิงมาตลอด

ในเดือนตุลาคม 2023 ขณะอยู่ในเรือนจำ เธอได้รับรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพ "จากการต่อสู้กับการกดขี่สตรีในประเทศอิหร่าน และการต่อสู้เพื่อสนับสนุนสิทธิมนุษยชนและเสรีภาพแก่ผองชน"
# ทะเลทรายนิวเบีย
ทะเลทรายนิวเบีย  หรือ ทะเลทรายนูบะฮ์ (,) ในภูมิภาคทางตะวันออกของทะเลทรายสะฮารา มีพื้นที่ประมาณ 400,000 ตารางกิโลเมตร ทางตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศซูดานและทางเหนือของประเทศเอริเทรีย ระหว่างแม่น้ำไนล์กับทะเลแดง ปริมาณน้ำฝนเฉลี่ยของทะเลทรายนิวเบียอยู่ที่ต่ำกว่า  ต่อปีNubian Desert, Encyclopædia Britannica ผู้อยู่อาศัยดั้งเดิมของทะเลทรายนิวเบียคือชาวนิวเบีย นครใหญ่สุดในทะเลทรายนิวเบียคือพอร์ตซูดาน ซึ่งอยู่ทางริมขอบทางตะวันออกของทะเลทราย ริมทะเลแดง เมืองสำคัญอื่น ๆ ในทะเลทรายนิวเบียยังรวมถึงอัฏบะเราะฮ์ซึ่งอยู่บนฝั่งแม่น้ำชื่อเดียวกัน อัลอะบีดียะฮ์ซึ่งอยู่ริมฝั่งแม่น้ำไนล์ และมึตซือวาอ์ซึ่งอยู่ริมทะเลแดง

ทะเลทรายนิวเบียเป็นแหล่งตามธรรมชาติแห่งเดียวของต้นปาล์มชนิด Medemia argun ซึ่งเสี่ยงต่อการศูนย์พันธุ์ และพบในโอเอซิสเพียงบางแห่งในทะเลทรายนิวเบียเท่านั้นList of Threatened Species, IUCN Red List

เมื่อวันที่ 7 ตุลาคม 2008 อุกกาบาต  ระเบิดเหนือทะเลทรายนิวเบีย เกิดแสงสว่างไปทั่วและมีรายงานเห็นแสงวาบจากผู้คนที่อยู่ห่างอีกไปหลายร้อยไมล์Recovered Pieces of Asteroid Hold Clues to Early History, March 25, 2009, New York Times
# เหตุโจมตีด้วยขีปนาวุธในฮรอซา
เมื่อวันที่ 5 ตุลาคม พ.ศ. 2566 เวลา 13:15 น. ระหว่างการรุกรานยูเครนโดยรัสเซีย กองทัพรัสเซียได้โจมตีร้านของชำและร้านกาแฟแห่งหนึ่งในหมู่บ้านฮรอซา แคว้นคาร์กิว ประเทศยูเครน ขณะเกิดเหตุชาวบ้านมารวมตัวกันอยู่ที่นั่นเพื่อประกอบพิธีไว้อาลัย เหตุโจมตีครั้งนี้ทำให้มีผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 52 คนและบาดเจ็บอย่างน้อย 5 คน ในหมู่ผู้เสียชีวิตมีเด็กชายอายุ 6 ขวบคนหนึ่งรวมอยู่ด้วย ยูเครนระบุว่าอาวุธที่รัสเซียใช้ในการโจมตีคือขีปนาวุธทิ้งตัวอิสคันเดียร์
ร้านของชำและร้านกาแฟที่ซึ่งชาวบ้านมารวมตัวกันในขณะที่ถูกโจมตีนั้นกำลังจัดมื้ออาหารไว้อาลัยในฐานะส่วนหนึ่งของพิธีศพทหารยูเครนนายหนึ่งที่เสียชีวิตจากการต่อสู้เพื่อหยุดยั้งการรุกรานของรัสเซีย ดมือตรอ ชูแบนกอ อัยการท้องถิ่น กล่าวว่าภรรยาม่ายของทหาร ลูกชายซึ่งเป็นทหารเช่นกัน และลูกสะใภ้ของทหารต่างเสียชีวิตจากเหตุโจมตีครั้งนี้ด้วย
อีฮอร์ กลือแมนกอ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยยูเครน ระบุว่าหมู่บ้านฮรอซามีประชากร 330 คนก่อนเกิดเหตุโจมตี ฮรอซาถูกกองทัพรัสเซียยึดครองในช่วงแรกของการรุกรานยูเครนและได้รับการปลดปล่อยโดยกองทัพยูเครนระหว่างการรุกตอบโต้ที่แคว้นคาร์กิวในเดือนกันยายน พ.ศ. 2565 ออแลห์ ซือแญฮูบอว์ ผู้ว่าการแคว้นคาร์กิว ยืนยันว่าผู้เสียชีวิตทั้งหมดเป็นชาวบ้านฮรอซาและเหตุโจมตีทางอากาศครั้งนี้ส่งผลให้ประชากรของหมู่บ้านเสียชีวิตถึงร้อยละ 20
 ปฏิกิริยา 
วอลอดือมือร์ แซแลนสกึย ประธานาธิบดียูเครน เรียกเหตุโจมตีดังกล่าวว่า "เป็นการก่อการร้ายโดยเจตนาอย่างสิ้นเชิง" และกล่าวโทษรัสเซียว่า "ก่อการรุกรานเพื่อฆ่าล้างเผ่าพันธุ์" เขายังกล่าวด้วยว่าเหตุโจมตีดังกล่าว "ไม่อาจเรียกได้ว่าเป็นการกระทำของสัตว์เดรัจฉานด้วยซ้ำ เพราะจะเป็นการดูถูกสัตว์เดรัจฉาน" และ "ใครกันที่สามารถยิงขีปนาวุธใส่ชาวบ้านได้? ใคร? มีแต่พวกเลวบริสุทธิ์เท่านั้นแหละ"

ออแลห์ ซือแญฮูบอว์ ผู้ว่าการแคว้นคาร์กิว กล่าวว่าเหตุโจมตีครั้งนี้เป็นหนึ่งใน "อาชญากรรมที่นองเลือดที่สุด" ที่เคยเกิดขึ้นในแคว้น
# มายุ มินามิ
มายุ มินามิ (, 13 กันยายน 1993 –) เป็นนักพากย์ชาวญี่ปุ่น เกิดที่จังหวัดคานางาวะ สังกัดคณะละครเอ็ง ผลงานพากย์อนิเมะเรื่องแรกคือกันดั้มบิลด์ไฟท์เตอร์ไทร

 ผลงานพากย์ 
 ผู้กล้าซึนซ่าส์กับจอมมารสู้ชีวิต! (เคนตาโรคุง)
 รักวุ่นป่วนใจ นินจาสาวสึบากิ (ฟุกิ)
 กาดำแห่งวังชั้นใน (หยวี อีซ่า)
 เร็นไอฟล็อปส์ (คาชิวากิ อาซาฮิ)
 ชีวิตไม่ต้องเด่น ขอแค่เป็นเทพในเงา (ไค)
 เชื่อมโลกทั้งใบหัวใจสู้ฝัน (วานิตี)
# เหตุรถบัสพลิกคว่ำในเวนิส พ.ศ. 2566
เมื่อวันที่ 3 ตุลาคม 2023 รถบัสโดยสารเกิดร่วงลงมาจากทางลอยฟ้าเส้นหนึ่งในเมสเตร เขตมหานครเวนิส เวเนโต ประเทศอิตาลี ก่อนชนอัดเข้ากับพื้นด้านล่าง เป็นผลให้เกิดผู้เสียชีวิต 21 ราย และบาดเจ็บ 18 คน จากผู้โดยสารและคนขับรวมทั้งหมด 40 คน

เหตุการณ์เกิดขึ้นเมื่อเวลา 19:45 ตามเวลายุโรปกลาง-ฤดูร้อน เมื่อรถบัสขนส่งนักท่องเที่ยวจากปียัซซาเลโรมาในย่านใจกลางประวัติศาสตร์ของนครเวนิสไปยังจุดตั้งแคมป์ในเขตมาร์เกรา ผู้เห็นเหตุการณ์ระบุว่ารถบัสขูดไถไปกับราวกั้นของทางลอยฟ้าเส้นที่วิ่งจากเมสเตรไปมาร์เกรา ตรงส่วนที่ถนนกำลังลงเนิน เป็นระยะทาง  ก่อนที่ราวกั้นจะหัก รถบัสร่วงลงไปจากความสูง  ชนเข้ากับ สายไฟฟ้า และร่วงลงบนพื้นในลักษณะรถกลับบนลงล่าง และหน้ารถถูกบีบอัดจนหมด จุดที่ร่วงลงมาไม่ไกลนักจากทางรถไฟที่ใกล้กับสถานีเวเนเซียเมสเตร ก่อนที่จะลุกเป็นไฟ รถคันดังกล่าวเช่ามาโดยบริษัทท้องถิ่นเพื่อใช้ขนส่งผู้โดยสารหนัก 13 ตัน และมีอายุไม่ถึงหนึ่งปี เป็นรถพลังงานไฟฟ้า ผู้บังคับบัญชาการดับเพลิงที่ดูแลเหตุการณ์ระบุว่าเพลิงไหม้เกิดจากแบตเตอรีของรถลุกเป็นไฟ

ผู้โดยสารและคนขับบนรถรวม 40 คน เสียชีวิตอย่างน้อย 21 รายในที่เกิดเหตุ และบาดเจ็บ 18 คน ในจำนวนนี้เก้าคนสาหัส ทางการรายงานว่ามีผู้เสียชีวิตเป็นเด็กรวมสามคน ผู้เสียชีวิตประกอบด้วยพลเมืองยูเครนเก้าคน, ครอบครัวชาวโรมาเนียสี่คน, ชาวเยอรมันสามคน, ชาวโปรตุเกสสองคน, ชาวโครเอเชียหนึ่งคนซึ่งเป็นสตรีมีครรภ์, ชาวแอฟริกาใต้หนึ่งคน และคนขับชาวอิตาลีวัย 40 ปี คนขับมีรายงานว่ามีประสบการณ์การขับรถบัสมากกว่าเจ็ดปี ผู้บาดเจ็บประกอบด้วยชาวยูเครนสี่คน, พลเมืองสเปนสองคน, ชาวโครเอเชียหนึ่งคน, ชาวฝรั่งเศสหนึ่งคน และชาวออสเตรียหนึ่งคน รวมถึงเด็กสี่คน
# ไอซอล
ไอซอล (อักษรโรมัน: Aizawl, ; มีโซ:) เป็นเมืองหลวงของรัฐมิโซรัม ประเทศอินเดีย ไอซอลสถาปนาขึ้นเป็นนครอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 25 กุมภาพันธ์ 1890 ข้อมูลจากสำมะโนปี 2011 มีประชากรอยู่ที่ 293,416 คน ถือว่าเป็นเมืองที่มีประชากรมากที่สุดในรัฐมิโซรัม รวมถึงเป็นศูนย์กลางรัฐบาลและการปกครองของรัฐมิโซรัม ประชากรส่วนใหญ่ของไอซอลเป็นชาติพันธุ์ชาวมิโซ
# ทิสปุระ
ทิสปุระ"ประกาศสำนักงานราชบัณฑิตยสภา เรื่อง กำหนดชื่อประเทศ ดินแดน เขตการปกครอง และเมืองหลวง." ราชกิจจานุเบกษา. 139 (พิเศษ 205 ง). 1 กันยายน 2565. , ทิฉปุระ (,) หรือ ดิสพัวร์ (,) เป็นเมืองหลวงของรัฐอัสสัม ประเทศอินเดีย และเป็นย่านชานเมืองของคุวาหาฏี ทิสปุระกลายมาเป็นเมืองหลวงรัฐอัสสัมในปี 1973 หลังชิลลองซึ่งในตอนนั้นเป็นเมืองหลวงถูกแยกออกไปอยู่กับรัฐเมฆาลัยที่ขีดแบ่งออกมาจากรัฐอัสสัม

ทิสปุระเป็นศูนย์กลางการปกครองของรัฐบาลรัฐอัสสัม นอกจากนี้ในทิสปุระยังเป็นที่ตั้งของพสีสถาศรม และศังกรเทวกาลเกษตร ซึ่งมีความสำคัญทางวัฒนธรรม และ ศูนย์ประมูลชาคุวาหาฏี
# ท่าอากาศยานนานาชาติโลกปริยะ โคปีนาถ พรทไล
ท่าอากาศยานนานาชาติโลกปริยะ โคปีนาถ พรทไล   เป็นท่าอากาศยานนานาชาติให้บริการพื้นที่นครคุวาหาฏี ซึ่งเป็นเมืองใหญ่สุดในอินเดียตะวันออกเฉียงเหนือ รัฐอัสสัมประเทศอินเดีย รวมถึงเป็นท่าอากาศยานสำคัญของอินเดียตะวันออกเฉียงเหนือ ท่าอากาศยานนี้เป็นท่าอากาศยานที่ยุ่งที่สุดอันดับที่ 12 ของประเทศ ตั้งอยู่ในบริเวณโพรฌาร ห่างไป 26 กิโลเมตรจากทิสปุระ เมืองหลวงของรัฐอัสสัม และ 27 กิโลเมตรจากคุวาหาฏี ชื่อของท่าอากาศยานตั้งตามชื่อของ โคปีนาถ พรทไล นักต่อสู้เพื่อเสรีภาพ และผู้ว่าการรัฐอัสสัมคนแรกนับตั้งแต่อินเดียได้รับเอกราช ท่าอากาศยานเปิดใช้งานทั้งสาธารณะและเป็นฐานของกองทัพอากาศอินเดีย

ท่าอากาศยานได้รับสถานะเป็นท่าอากาศยานนานาชาติครั้งแรกในปี 2002 เมื่อแอร์อินเดียเปิดเที่ยวบินระหว่างคุวาหาฏีกับกรุงเทพมหานคร ประเทศไทย โดยใช้อากาศยาน แอร์บัส เอ 310 นอกจากนี้ยังเป็นเที่ยวบินนอกประเทศแรกในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของอินเดียเช่นกัน ปัจจุบัน แอร์อินเดียยกเลิกเที่ยวบินนี้ไปแล้วเนื่องจากปริมาณผู้โดยสารไม่พอ

นับตั้งแต่กุมภาพันธ์ 2019 ท่าอากาศยานอยู่ภายใต้สัญญาเช่านาน 50 ปีแก่อะดานีกรุ๊ปซึ่งชนะการประมูลไปด้วยราคา 160 รูปีต่อผู้โดยสาร
# ความยินยอมของผู้ถูกปกครอง
ในปรัชญาการเมือง คำกล่าวว่า ความยินยอมของผู้ถูกปกครอง (consent of the governed) คือมโนคติซึ่งความชอบธรรมของรัฐบาลและสิทธิทางศีลธรรมที่จะใช้อำนาจนั้นชอบด้วยกฎหมายตราบเท่าที่ประชาชนหรือสังคมยินยอมให้ใช้อำนาจดังกล่าว ทฤษฎีความยินยอมนี้ขัดแย้งกับหลักเทวสิทธิราชย์และมักถูกนำมาใช้เป็นเครื่องต้านความชอบธรรมของลัทธิอาณานิคมในประวัติศาสตร์ที่ผ่านมา

พบการใช้คำกล่าว "ความยินยอมของผู้ถูกปกครอง" ในคำประกาศอิสรภาพสหรัฐ ค.ศ. 1776 ร่างโดยทอมัส เจฟเฟอร์สัน หนึ่งในบิดาผู้ก่อตั้งสหรัฐซึ่งเชื่อคล้ายกับจอห์น ล็อก นักปรัชญาชาวอังกฤษในรัฐที่ก่อร่างขึ้นด้วยความยินยอมของพลเมืองเสรีและเสมอภาคกัน (free and equal citizen) รัฐอื่นใดที่ไม่ได้รับความยินยอมจะขาดความชอบธรรมและสิทธิอำนาจนิติธรรม (rational-legal authority)
# เครื่องพิมพ์ดีดภาษาไทย
เครื่องพิมพ์ดีดที่มีความสามารถในการพิมพ์อักษรภาษาไทยได้รับการพัฒนาครั้งแรกโดย เอ็ดวิน เอช. แมคฟาร์แลนด์ ในปี 2434 โดยดัดแปลงจากเครื่องพิมพ์ดีดของ สมิธ พรีเมียร์ เครื่องพิมพ์ดีดรุ่นนี้ได้รับความนิยมอย่างกว้างขวางโดยเฉพาะการใช้งานในหน่วยงานราชการ แต่เครื่องพิมพ์ดีดรุ่นนี้ได้ยุติการผลิตลงในปี 2458 และแป้นพิมพ์รุ่นใหม่ได้รับการพัฒนาโดยพระอาจวิทยาคม (ยอร์ช บี. แมคฟาร์แลนด์) น้องชายของเอ็ดวิน รูปแบบแป้นพิมพ์ซึ่งปัจจุบันรู้จักกันในชื่อ แป้นพิมพ์เกษมณี ที่เปิดตัวในปี 2474 กลายเป็นมาตรฐานที่ยังคงได้รับความนิยมแม้ว่าแป้นพิมพ์รุ่นใหม่อย่างแป้นพิมพ์ปัตตะโชติ ซึ่งเปิดตัวในปี 2508 จะได้รับการรับรองอย่างเป็นทางการจากรัฐบาลแล้วก็ตาม แต่กลับไม่ได้รับความสนใจ

 ประวัติศาสตร์ 
 เครื่องพิมพ์ดีดภาษาไทยเครื่องแรก 
ภายหลังการเปิดตัวและแพร่หลายในโลกตะวันตกในคริสต์ทศวรรษ 1880 เครื่องพิมพ์ดีดภาษาไทยเครื่องแรกได้รับการพัฒนาโดย Edwin Hunter McFarland บุตรชายของ Samuel G. McFarland มิชชันนารีชาวอเมริกัน

เอ็ดวิน แมคฟาร์แลนด์ เสียชีวิตในปี 2438 ทิ้งธุรกิจเครื่องพิมพ์ดีดไว้ให้กับน้องชายของเขา คือ พระอาจวิทยาคม หรือ ยอร์ช บี. แมคฟาร์แลนด์ แพทย์ซึ่งในขณะนั้นดำรงตำแหน่งเป็นหัวหน้าโรงเรียนราชแพทยาลัย โรงพยาบาลศิริราช ในปี 2440 ยอร์ชได้ก่อตั้งบริษัทตัวแทนจำหน่ายเครื่องพิมพ์ดีดของบริษัท Smith Premier ขึ้นบนถนนเจริญกรุง (ตรงหัวมุมสี่แยกอุณากรรณในบริเวณที่ปัจจุบันเรียกว่าวังบูรพา) และธุรกิจก็เจริญรุ่งเรือง โดยนำเข้าและขายได้หลายพันเครื่องในอีกไม่กี่ปีถัดมา
# ฟูกูชิ โอจิไอ
ฟูกูชิ โอจิไอ (, เกิด 20 สิงหาคม 1987 –) เป็นนักพากย์และนักบรรยายชายชาวญี่ปุ่น เกิดที่นาโงยะ จังหวัดไอจิ เติบโตที่โตเกียว สังกัดอาโอนิโปรดักชัน ส่วนสูง 185 ซม.

เป็นลูกชายคนโตของฮิโรมิตสึ โอจิไอ นักเบสบอลอาชีพ และโนบูโกะ โอจิไอ นักแสดง เป็นลูกพี่ลูกน้องกับไจอันต์ โอจิไอ อดีตนักมวยปล้ำอาชีพ
# แวมไพร์ (เพลงโอลิเวีย โรดริโก)
"แวมไพร์" เป็นเพลงโดยนักร้องนักแต่งเพลงชาวอเมริกัน โอลิเวีย โรดริโก ผ่านเกฟเฟนเรเคิดส์ วางจำหน่ายเมื่อวันที่ 30 มิถุนายน ค.ศ. 2023 โดยเป็นซิงเกิลนำจากสตูดิโออัลบั้มชุดที่สอง กัตส์ (2023) โรดริโกประพันธ์เพลงร่วมกับโปรดิวเซอร์แดน นิโกร โดยมเป็นเพลงแนวป็อปร็อก เพลง "แวมไพร์" มีองค์ประกอบของดนตรีเปียโน และดนตรีร็อกที่ประกอบด้วยกีตาร์ไฟฟ้า เครื่องสังเคราะห์เสียง และดรัมแมชชีน มิวสิกวิดีโอกำกับโดยเพตรา คอลลินส์ ได้รับการเผยแพร่ในวันที่ 30 มิถุนายนเช่นกัน

ในด้านเชิงพาณิชย์เพลง "แวมไพร์" ขึ้นอันดับหนึ่งบนชาร์ตในออสเตรเลีย แคนาดา ไอร์แลนด์ นิวซีแลนด์ สหราชอาณาจักร และสหรัฐ กลายเป็นซิงเกิลอันดับสามของโรดริโกในทั้งหกประเทศ เพลงนี้ยังติด 10 อันดับสูงสุด ในออสเตรีย เยอรมนี กรีซ ไอซ์แลนด์ ลัตเวีย ลักเซมเบิร์ก มาเลเซีย เนเธอร์แลนด์ นอร์เวย์ ฟิลิปปินส์ สิงคโปร์ และเวียดนาม มิวสิกวิดีโอได้รับรางวัลเอ็มทีวีวิดีโอมิวสิกอะวอดส์ สาขาการตัดต่อยอดเยี่ยม ในพิธีมอบรางวัลปี 2023

 รางวัล 
+รางวัลและการเสนอชื่อเข้าชิงของเพลง "แวมไพร์" องค์กร ปี สาขา ผล อ้างอิง เอ็มทีวีวิดีโอมิวสิกอะวอดส์ 2023 วิดีโอแห่งปี   เพลงแห่งปี  เพลงป็อปยอดเยี่ยม  ตัดต่อยอดเยี่ยม  กำกับภาพยอดเยี่ยม  เพลงแห่งฤดูร้อน  

 ชาร์ต 

 ชาร์ตรายสัปดาห์ 
+ ตารางแสดงชาร์ตประจำสัปดาห์ของเพลง "แวมไพร์" ชาร์ต (2023) ตำแหน่งสูงสุด Australia (ARIA) 1 Croatia (HRT) 10 Denmark (Tracklisten) 28 France (SNEP) 45 Greece International (IFPI) 3 Hong Kong (Billboard) 15 Iceland (Plötutíðindi) 9 Israel (Media Forest) 1 Italy (FIMI) 46 Japan Hot Overseas (Billboard Japan) 1 Latvia (LAIPA) 9 Latvia Airplay (LAIPA) 6 Lebanon (Lebanese Top 20) 5 Lithuania (AGATA) 19 Luxembourg (Billboard) 10 Malaysia (Billboard) 5 Malaysia International (RIM) 2 MENA (IFPI) 16 New Zealand (Recorded Music NZ) 1 Nigeria (TurnTable Top 100) 64 Norway (VG-lista) 6 Panama (Monitor Latino) 13 Philippines (Billboard) 5 Poland (Polish Streaming Top 100) 22 Singapore (RIAS) 3 South Africa (Billboard) 24 South Korea (Circle) 177 Sweden (Sverigetopplistan) 20 Vietnam (Vietnam Hot 100) 3

 ชาร์ตรายเดือน 
+ ตารางแสดงชาร์ตรายเดือนของเพลง "แวมไพร์" ชาร์ต (2023) ตำแหน่งสูงสุด CIS (TopHit) 37 Russia Airplay (TopHit) 34 South Korea (Circle) 198

 การรับรอง 

 ประวัติการจำหน่าย 
+ วันที่วางจำหน่ายและรูปแบบของเพลง "แวมไพร์" ภูมิภาค วันที่ รูปแบบ ค่าย อ้างอิง หลากหลาย 30 มิถุนายน 2023  เกฟเฟน "Vampire" release formats:
 
 
  อิตาลี 7 กรกฎาคม 2023 ออกอากาศทางวิทยุ ยูนิเวอร์แซล  สหราชอาณาจักร 29 สิงหาคม 2023 คาสเซต โพลีดอร์
# ไดอารีของโอชิบิซัง
ไดอารีของโอชิบิซัง หรือ ไดอารีของโอจิบิซัง  เป็นซีรีส์มังงะญี่ปุ่น แต่งเรื่องและวาดภาพโดยมาโยโกะ อันโนะ ตีพิมพ์ในหนังสือพิมพ์อาซาฮิชิมบุงตั้งแต่เดือนเมษายน พ.ศ. 2550 ถึงมีนาคม พ.ศ. 2557 และย้ายไปตีพิมพ์ในนิตยสารเอราตั้งแต่เดือนเมษายน พ.ศ. 2557 ถึงธันวาคม พ.ศ. 2562 รวบรวมตีพิมพ์เป็นหนังสือมังงะรวมเล่ม (ทังโกบง) ทั้งหมด 10 เล่มโดยสำนักพิมพ์อาซาฮิชิมบุงพับลิชชิงตั้งแต่เดือนสิงหาคม พ.ศ. 2551 ถึงมิถุนายน พ.ศ. 2564 ซีรีส์อนิเมะดัดแปลงผลิตโดยสตูดิโอคารา ออกอากาศตั้งแต่เดือนตุลาคม พ.ศ. 2566

 ตัวละคร 

 หมายเหตุ
# เดจาวู (เพลงโอลิเวีย โรดริโก)
"เดจาวู"  เป็นเพลงของนักร้องนักแต่งเพลงชาวอเมริกัน โอลิเวีย โรดริโก วางจำหน่ายเมื่อวันที่ 1 เมษายน ค.ศ. 2021 ผ่านเกฟเฟนและอินเตอร์สโคปเรเคิดส์ เป็นซิงเกิลที่สองจากสตูดิโออัลบั้มเปิดตัวของเธอ ซาวเออร์ (2021) โรดริโกประพันธ์เพลงนี้ร่วมกับโปรดิวเซอร์แดน นิโกร เนื่องจากมีการสอดแทรกเพลง "ครูเอลซัมเมอร์" ของเทย์เลอร์ สวิฟต์ ของปี 2019 ทำให้สวิฟต์, แจ็ก แอนโตนอฟฟ์ และแอนนี คลาร์ก ได้รับเครดิตการแต่งเพลงด้วย บิลบอร์ดเปิดเผยในภายหลังว่า 50% ของค่าลิขสิทธิ์เพลงก็ได้จ่ายให้ด้วย เพลง "เดจาวู" เป็นการผสมผสานแนวเพลงป็อปย่อยต่าง ๆ เข้าด้วยกัน โดยเป็นเรื่องราวเกี่ยวกับความอกหักและสำรวจความเจ็บปวดของโรดริโกเกี่ยวกับอดีตคู่หูของเธอ ที่ได้ทำซ้ำสิ่งที่พวกเขาทำในความสัมพันธ์ครั้งใหม่ของเขา

"เดจาวู" ได้รับเสียงชื่นชมจากนักวิจารณ์เพลง ซึ่งหลายคนมองว่าเป็นผลงานภาคต่อของเพลง "ไดเวอส์ไลเซินซ์" (2021) อย่างแข็งแกร่ง และยกย่องเนื้อหาของเพลง ในสหรัฐเพลงนี้เปิดตัวที่อันดับแปดบนชาร์ตบิลบอร์ดฮอต 100 และทำให้โรดริโกเป็นศิลปินคนแรกที่เปิดตัวสองซิงเกิลแรกใน 10 อันดับแรกของชาร์ต และในที่สุดก็สามารถขึ้นถึงอันดับสาม โดยเพลง "เดจาวู" สามารถขึ้นถึง 10 อันดับแรกในไอร์แลนด์ ออสเตรเลีย มาเลเซีย นิวซีแลนด์ สิงคโปร์ แคนาดา ลัตเวีย สหราชอาณาจักร โปรตุเกส และสาธารณรัฐเช็ก

อัลลี อาวิทัลกำกับมิวสิกวิดีโอ "เดจาวู" ซึ่งถ่ายทำในแมลิบู รัฐแคลิฟอร์เนีย ซึ่งแสดงให้เห็นถึงโรดริโกกำลังสังเกตแฟนเก่าของเธอเลียนแบบความสัมพันธ์ของพวกเขากับความรักครั้งใหม่ รับบทโดยทาเลีย ไรเดอร์ โดยโรดริโกแสดงเพลงนี้ในรายการต่าง ๆ เช่น เอ็มทีวีพุช และบิลบอร์ดวูแมนอินมิวสิก และรวมไว้ในรายการการเล่นสำหรับทัวร์คอนเสิร์ตซาวเออร์ในปี 2022 และเทศกาลกลาสตันเบอรี

 ชาร์ต 

 ชาร์ตรายสัปดาห์ 
+ ตารางแสดงชาร์ตประจำสัปดาห์ของเพลง "เดจาวู" ชาร์ต (2021) ตำแหน่งสูงสุด Croatia (HRT) 79 Denmark (Tracklisten) 24 Greece (IFPI) 19 Iceland (Plötutíðindi) 30 India International Singles (IMI) 15 Japan (Japan Hot 100) 79 Latvia (EHR) 4 Lebanon (OLT20) Note: Select the "Chart history" tab to obtain the corresponding chart peak. 17 Lithuania (AGATA) 17 Malaysia (RIM) 3 New Zealand (Recorded Music NZ) 3 Norway (VG-lista) 17 Romania (Airplay 100) 79 Singapore (RIAS) 3 Slovakia (Singles Digitál Top 100) 19 South Africa (RISA) 11 Sweden (Sverigetopplistan) 46 Venezuela (Record Report) 39

 ชาร์ตสิ้นปี 
+ ตารางแสดงชาร์ตสิ้นปี 2021 ของเพลง "เดจาวู" ชาร์ต (2021) ตำแหน่ง Australia (ARIA) 26 Canada (Canadian Hot 100) 28 Chile (Monitor Latino) 91 Global 200 (Billboard) 27 Hungary (Stream Top 40) 93 Iceland (Plötutíðindi) 76 Ireland (IRMA) 20 New Zealand (Recorded Music NZ) 28 Portugal (AFP) 50 Puerto Rico (Monitor Latino) 92 Switzerland (Schweizer Hitparade) 99 UK Singles (OCC) 32 US Billboard Hot 100 13 US Adult Top 40 (Billboard) 23 US Mainstream Top 40 (Billboard) 9
+ ตารางแสดงชาร์ตสิ้นปี 2022 ของเพลง "เดจาวู" ชาร์ต (2022) ตำแหน่ง Global 200 (Billboard) 112

 การรับรอง 

 ประวัติการจำหน่าย 
+ วันที่วางจำหน่ายและรูปแบบของเพลง "เดจาวู" ภูมิภาค วันที่ รูปแบบ ค่าย อ้างอิง หลากหลาย 1 เมษายน 2021  เกฟเฟน  สหรัฐ 6 เมษายน 2021 วิทยุฮิตร่วมสมัย อินเตอร์สโคป  อิตาลี 23 เมษายน 2021 ออกอากาศทางวิทยุ ยูนิเวอร์แซล
# ภาษาทือเกร
ภาษาทือเกร (หรือ) หรือที่ผู้พูดภาษานี้ในเอริเทรียนิยมเรียกว่า ภาษาทือกรายึท  เป็นภาษาหนึ่งที่ใช้กันในภูมิภาคจะงอยแอฟริกาและเป็นภาษากลุ่มเซมิติกภาษาหนึ่งที่ชาวทือเกรในเอริเทรียใช้พูดเป็นภาษาหลัก เชื่อกันว่าภาษาทือเกรและภาษาทือกรึญญาเป็นภาษาที่ยังมีชีวิตอยู่ที่ใกล้ชิดที่สุดกับภาษากืออึซซึ่งยังคงใช้เป็นภาษาพิธีกรรมของคริสตจักรเทอวาฮือโดออร์ทอดอกซ์เอริเทรียและคริสตจักรเทอวาฮือโดออร์ทอดอกซ์เอธิโอเปียในปัจจุบัน ภาษาทือเกรมีคำศัพท์คล้ายคลึงกับภาษากืออึซร้อยละ 71 และมีคำศัพท์คล้ายคลึงกับภาษาทือกรึญญาร้อยละ 64

ณ พ.ศ. 2540 มีผู้พูดภาษาทือเกรประมาณ 800,000 คนในเอริเทรีย ชาวทือเกรส่วนใหญ่อาศัยอยู่ทางภาคตะวันตกของเอริเทรีย แต่ก็มีบางกลุ่มที่อาศัยอยู่ในที่สูงทางภาคเหนือของเอริเทรียไปจนถึงพื้นที่ที่อยู่ติดกันในซูดานรวมทั้งชายฝั่งทะเลแดงของเอริเทรียทางทิศเหนือของเมืองซูลา ใน พ.ศ. 2560 มีผู้พูดภาษาทือเกรในซูดาน 19,000 คน ส่วนใหญ่อาศัยอยู่ในภูมิภาคโตการ์และกาโรรา

ชาวทือเกรเป็นกลุ่มชาติพันธุ์คนละกลุ่มกับชาวทือกรึญญาในเอริเทรียและชาวทือกรัยในเอธิโอเปียซึ่งพูดภาษาทือกรึญญาและอาศัยอยู่ถัดไปทางทิศใต้ ภาษาทือกรึญญาค่อนข้างแตกต่างจากภาษาทือเกรแม้จะมีชื่อคล้ายคลึงกันก็ตาม
# เพฬคาวิ
เพฬคาม (อักษรโรมัน: Belgaum, ISO กันนาดา: Bēḷagāma,) หรือ เพฬคาว (อักษรโรมัน: Belgaon) หรือชื่อทางการ เพฬคาวิ (กันนาดา: ಬೆಳಗಾವಿ, Belagavi)Belgavi, Encyclopædia Britannica เป็นนครในรัฐกรณาฏกะ ประเทศอินเดีย ตั้งอยู่ทางตอนเหนือของรัฐ ริมเทือกเขาฆาฏตะวันตก และเป็นศูนย์กลางการปกครองของมณฑลเพฬคาวิ และ อำเภอเพฬคาวิ รัฐบาลรัฐกรณาฏกะเคยเสนอโครงการให้ตั้งเพฬคามเป็นเมืองหลวงลำดับที่สองของรัฐควบคู่กับบังกาลอร์ อาคารรัฐบาลลำดับที่สอง สุวรรณวิธานสูธสร้างขึ้นที่เพฬคามในปี 2012
# ภาษากืออึซ
ภาษากืออึซ (,) หรือที่งานเขียนวิชาการบางฉบับเรียกว่า ภาษาเอธิโอเปียคลาสสิก  และ ภาษาอีทีโอปิกคลาสสิก  เป็นภาษากลุ่มเซมิติกใต้โบราณภาษาหนึ่ง ภาษานี้มีต้นกำเนิดมาจากเอริเทรีย โดยจารึกอักษรกืออึซที่เก่าแก่ที่สุดได้รับการค้นพบในเมืองเมอเตอราทางตอนใต้ของเอริเทรีย

ทุกวันนี้มีการใช้ภาษากืออึซเป็นภาษาพิธีกรรมหลักของคริสตจักรเทอวาฮือโดออร์ทอดอกซ์เอริเทรีย, คริสตจักรเทอวาฮือโดออร์ทอดอกซ์เอธิโอเปีย, คริสตจักรคาทอลิกเอธิโอเปีย, คริสตจักรคาทอลิกเอริเทรีย และชุมชนชาวยิวเบตาอิสราเอล

ฮาเวิลทีเป็นเสาศิลาอนุสรณ์สมัยก่อนอัฆซุมโบราณซึ่งตั้งอยู่ในเมืองเมอเตอรา และเป็นตัวอย่างที่เก่าแก่ที่สุดเท่าที่ค้นพบของอักษรกืออึซโบราณ นับตั้งแต่เอริเทรียได้รับเอกราช พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติเอริเทรียได้ยื่นคำร้องต่อรัฐบาลเอธิโอเปียให้คืนโบราณวัตถุที่ถูกนำออกไปจากสถานที่แห่งนี้ แต่จนถึงขณะนี้ยังไม่เป็นผล

ภาษาทือเกรและภาษาทือกรึญญาต่างมีคำศัพท์คล้ายคลึงกับภาษากืออึซประมาณร้อยละ 70Thompson, E. D. 1976. Languages of Northern Eritrea. In Bender, M. Lionel (ed.), The Non-Semitic Languages of Ethiopia, 597–603. East Lansing, Michigan: African Studies Center, Michigan State University. นักภาษาศาสตร์ส่วนใหญ่เชื่อว่าภาษากืออึซไม่ได้เป็นบรรพบุรุษร่วมของบรรดาภาษากลุ่มเซมิติกเอธิโอเปียสมัยใหม่ แต่เป็นภาษาที่แตกแขนงออกมาในยุคเริ่มแรกจากภาษาบรรพบุรุษในสมมุติฐานภาษาหนึ่งซึ่งยังไม่มีหลักฐานพิสูจน์ยืนยันAmsalu Aklilu, Kuraz Publishing Agency, ጥሩ የአማርኛ ድርሰት እንዴት ያለ ነው! p. 42