# อสัญกรรมและรัฐพิธีศพของเติ้ง เสี่ยวผิง
เมื่อวันที่ 19 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1997 เวลา 21.08 น. เติ้ง เสี่ยวผิง แกนนำพรรคคอมมิวนิสต์จีนรุ่นที่สอง ผู้นำสูงสุดของสาธารณรัฐประชาชนจีน อดีตประธานคณะกรรมการที่ปรึกษาส่วนกลางของพรรคคอมมิวนิสต์จีน ประธานคณะกรรมการการทหารส่วนกลาง และประธานสภาที่ปรึกษาการเมืองประชาชนจีน ถึงแก่อสัญกรรมด้วยภาวะติดเชื้อที่ปอดร่วมกับโรคพาร์คินสันระยะสุดท้าย ทำให้ระบบหายใจและระบบไหลเวียนโลหิตล้มเหลว สิริอายุ 92 ปี (จันทรคติ 93 ปี)

 อาการป่วย 
เติ้งไม่ปรากฏตัวต่อสาธารณะนับตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม ค.ศ. 1994 วันที่ 12 ธันวาคม ค.ศ. 1996 เติ้งถูกนำตัวเข้ารักษาที่อาคารใต้ของโรงพยาบาลกลาง กองทัพปลดปล่อยประชาชน ด้วยโรคระบบทางเดินหายใจ ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม ค.ศ. 1997 CCTV-1 ได้ออกอากาศสารคดีอัตชีวประวัติ "เติ้ง เสี่ยวผิง" (ทั้งหมด 12 ตอน) เติ้งซึ่งในขณะนั้นประสบโรคพาร์คินสันระยะลุกลามได้รับชมสารคดีของตนเองทั้ง 12 ตอน ณ ห้องพักของโรงพยาบาล (ในช่วงไว้อาลัยหลังการถึงแก่อสัญกรรมของเขา CCTV ได้ออกอากาศสารคดีดังกล่าวซ้ำทุกวันหลังรายการซินเหวินเหลัยนปัว)

ต้นเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 1997 (ตรงกับช่วงก่อนเทศกาลตรุษจีน) เติ้งซึ่งมีอาการทรงตัวขึ้นเล็กน้อย ได้มอบคำอวยพรวันหยุดแก่ประชาชนทั่วประเทศผ่านเจียง เจ๋อหมิน เลขาธิการพรรคคอมมิวนิสต์จีนในขณะนั้น ซึ่งกำลังเข้าเยี่ยมตนอยู่ พร้อมแสดงความหวังว่า ภายใต้การนำของคณะกรรมาธิการกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีนโดยมีเจียงเป็นแกนนำ "สองเหตุการณ์สำคัญ ได้แก่ การฟื้นฟูอธิปไตยเหนือฮ่องกง และการประชุมสมัชชาใหญ่พรรคคอมมิวนิสต์จีน ครั้งที่ 15 จะสำเร็จในปีนี้" ในเดือนเดียวกัน ผู้นำพรรคและรัฐทุกคนที่เดินทางออกนอกปักกิ่งถูกเรียกตัวกลับปักกิ่ง วันที่ 15 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1997 ตรงกับวันที่ 9 เดือน 1 ตามปฏิทินจีน จัว หลิน ภริยาของเติ้ง พร้อมบุตรธิดา ได้เขียนจดหมายถึงเจียงเพื่อถ่ายทอดพินัยกรรมฉบับสุดท้ายของเติ้ง

วันที่ 19 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1997 ตรงกับวันที่ 13 เดือน 1 ตามปฏิทินจีน เติ้งประสบภาวะระบบทางเดินหายใจล้มเหลวและต้องพึ่งพาเครื่องช่วยหายใจอย่างเดียว ในเวลา 21:08 น. ของค่ำวันเดียวกัน คณะแพทย์นำโดย ดร. เถา โช่วฉี ผู้อำนวยการโรงพยาบาลหัวใจฟู่ไว่ และดร. โหมว ช่านชู รองผู้อำนวยการโรงพยาบาล 301 ได้ประกาศยุติการรักษา เติ้งจึงถึงแก่อสัญกรรมด้วยอายุ 92 ปี

 การประกาศ 

 ข่าวประชาสัมพันธ์ 
วันที่ 19 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1997 เวลาประมาณ 21.00 น. สำนักงานทั่วไปพรรคคอมมิวนิสต์จีนได้แจ้งด่วนไปยังศูนย์ข่าวสถานีวิทยุโทรทัศน์กลางแห่งประเทศจีน ให้ส่งผู้สื่อข่าวสองชุดไปยังโรงพยาบาลกลาง กองทัพปลดปล่อยประชาชน (301) ในปักกิ่ง หยาง เหว่ย์กวาง ผู้อำนวยการสถานีวิทยุโทรทัศน์กลางแห่งประเทศจีนในขณะนั้น พร้อมด้วยซุน ยฺวี่เชิ่ง รองผู้อำนวยการศูนย์ข่าว CCTV ได้เดินทางกลับมายังอาคาร CCTV ถนนฟู่ซิง จากฐานฝึกอบรมในแขวงชุ่นอี้ (ต่อมาเปลี่ยนเป็นเขตชุ่นอี้) เพื่อรอรับแถลงการณ์อย่างเป็นทางการ สฺวี กวางชุน รองอธิบดีกรมโฆษณาชวนเชื่อกลาง ผู้รับผิดชอบด้านข่าวสาร ซุน เจียเจิ้ง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวิทยุ ภาพยนตร์ และโทรทัศน์ และเถียน ชงหมิง รองรัฐมนตรี อัน จิ่งหลิน ผู้อำนวยการสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศจีน และจาง เจิ้น-หฺวา ผู้อำนวยการสถานีวิทยุกระจายเสียงระหว่างประเทศจีน ก็ได้เดินทางมายังศูนย์ข่าวชั้นสองของ CCTV เพื่อรอรับคำสั่งเช่นกัน

หลังได้รับข่าวการถึงแก่อสัญกรรมของเติ้งในเวลาประมาณ 23:00 น. ของวันที่ 19 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1997 ยฺหวี ผินไห่ ผู้ก่อตั้งสถานีโทรทัศน์ฮ่องกงคอมมิวนิเคชันส์ (CTN) ได้เรียกเจ้าหน้าที่กองบรรณาธิการช่อง CTN จงเทียน กลับมาปฏิบัติงานด่วน

วันที่ 20 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1997 เวลา 01.04 น. เครือข่ายข่าวเคเบิลสหรัฐ (ซีเอ็นเอ็น) ได้เผยแพร่ "ข่าวที่ยังไม่ได้รับการยืนยันว่าเติ้ง เสี่ยวผิง ได้ถึงแก่อสัญกรรมแล้ว"

วันที่ 20 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1997 เวลา 02:00 น. สำนักข่าวซินหัวได้เผยแพร่ข่าวการถึงแก่อสัญกรรมของเติ้งอย่างเป็นทางการ ในเวลาเดียวกัน CCTV-1 และ CCTV-4 ได้ออกอากาศ "ข่าวสำคัญ" อย่างเร่งด่วนโดยมีผู้ประกาศข่าว หลัว จิง และสฺวี ลี่ รายงาน "จดหมายถึงพรรค กองทัพ และประชาชนทุกเชื้อชาติในประเทศ" "รายชื่อสมาชิกคณะกรรมการจัดพิธีศพของสหายเติ้ง เสี่ยวผิง" และประกาศฉบับที่ 1 ของคณะกรรมการจัดพิธีศพ ในช่วงเช้า เวลา 06:00 น. รายการข่าวเช้าของ CCTV-1 ได้มีการรายงานเอกสารดังกล่าว โดยมีผู้ประกาศข่าวคือหลัว จิง และหลี่ รุ่ยอิง ในวันเดียวกันนั้น ทั้งรายการ "ข่าวชั่วโมง" (ในช่วงเวลาต่าง ๆ)  "ข่าว 30 นาที" "ซินเหวินเลียนปัว" และ "ข่าวภาคค่ำ" ต่างก็รายงานข่าวที่เกี่ยวข้อง

วันที่ 20 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1997 เวลา 02:42 น. รอยเตอร์สได้รายงานข่าวการถึงแก่อสัญกรรมของเติ้ง

 ฌาปนกิจ 
วันที่ 24 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1997 เจียง เจ๋อหมิน, หลี่ เผิง, เฉียว ฉือ, หลี่ รุ่ยหวน, จู หรงจี, หลิว หฺวาชิง, หู จิ่นเทา, หรง อี้เหริน และผู้นำพรรคและรัฐคนอื่น ๆ ได้เข้าไปแสดงความเคารพต่อศพของเติ้งที่โรงพยาบาลกลาง กองทัพปลดปล่อยประชาชน และได้เคลื่อนศพไปยัง สุสานปฏิวัติปาเป่าชานเพื่อทำพิธีฌาปนกิจ มีประชาชนกว่า 100,000 คนยืนรอส่งอยู่สองข้างทาง

วันที่ 24 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1997 เวลา 09:34 น. มีการเคลื่อนย้ายร่างของเติ้งไปยังสุสานปฏิวัติปาเป่าชานเพื่อทำการฌาปนกิจจากโรงพยาบาลกลาง กองทัพปลดปล่อยประชาชนไปยังถนนปาเป่าชาน ถนนฟู่ซิง ถึงถนนฉือจิ่งลาน ประชาชนนับล้านคนได้รวมตัวกันเพื่อแสดงความเคารพ นักศึกษาจากคณะวิทยาศาสตร์ชีวภาพ มหาวิทยาลัยปักกิ่ง ได้พิมพ์ป้ายที่มีข้อความว่า "สวัสดีอีกครั้ง เสี่ยวผิง" และเป็นนักศึกษาจากภาควิชาชีววิทยา มหาวิทยาลัยปักกิ่ง นี้เองที่ถือป้าย "สวัสดี เสี่ยวผิง" ในขบวนแห่วันชาติใน ค.ศ. 1984

 พิธีรำลึก 
วันที่ 25 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1997 เวลา 10.00 น. คณะกรรมาธิการกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีน คณะกรรมาธิการสามัญประจำสภาประชาชนแห่งชาติ คณะรัฐมนตรี คณะกรรมาธิการแห่งชาติสภาที่ปรึกษาการเมืองประชาชนจีน และคณะกรรมการการทหารส่วน ได้ร่วมกันจัดพิธีรำลึกถึงสหายเติ้ง เสี่ยวผิง ณ มหาศาลาประชาชน หลี่ เผิง นายกรัฐมนตรีในขณะนั้น ได้ประกาศเริ่มพิธี และเจียง เจ๋อหมิน เลขาธิการพรรคคอมมิวนิสต์จีนในขณะนั้น ได้กล่าวสดุดี ผู้เข้าร่วมพิธีร่วมร้องเพลงแองเตอร์นาซิอองนาลในตอนท้าย พร้อมกันนั้น ทุกช่องของสถานีวิทยุโทรทัศน์กลางแห่งประเทศจีน และทุกความถี่สถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศจีน ได้ถ่ายทอดสดพิธีรำลึกถึงสหายเติ้ง เสี่ยวผิง (โดยมีสถานีโทรทัศน์และวิทยุกระจายเสียงท้องถิ่นถ่ายทอดพร้อมกัน) และในค่ำคืนวันนั้น ซินเหวินเหลียนปัวได้รายงานข่าวที่เกี่ยวข้องอย่างครบถ้วน

 ลอยอังคาร 
วันที่ 2 มีนาคม ค.ศ. 1997 อัฐิของเติ้งได้ถูกนำไปลอยอังคารตามความประสงค์ของเขา โดยมีหู จิ่นเทา เวิน เจียเป่า และจัว หลิน ภริยาร่วมเป็นสักขีพยาน นอกจากนี้ กระจกตาของเขายังได้บริจาคให้แก่ผู้ที่ต้องการอีกด้วย

 ปฏิกิริยา 

 จีน 

วันที่ 20 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1997 เวลา 07:01 น. ระหว่างพิธีเชิญธงชาติที่จัตุรัสเทียนอันเหมิน กรุงปักกิ่ง ได้มีการลดธงลงครึ่งเสาเพื่อไว้อาลัยแก่เติ้ง เนื่องจากเทศกาลตรุษจีนในปี ค.ศ. 1997 ตรงกับวันที่ 21 กุมภาพันธ์ ซึ่งเป็นเวลาสองวันหลังการถึงแก่อสัญกรรมของเติ้ง ประชาชนจึงงดกิจกรรมที่วางแผนไว้ทั้งหมดในวันดังกล่าว

ตั้งแต่วันที่ 20 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1997 สถานีวิทยุและโทรทัศน์เกือบทั้งหมดในประเทศรวมถึงช่องต่าง ๆ ของ CCTV ได้ยุติการออกอากาศรายการบันเทิงทุกประเภท สถานีวิทยุและโทรทัศน์ท้องถิ่นบางแห่งถึงกับออกอากาศเสียงของ CNR-1 และรายการโทรทัศน์ของ CCTV-1 ตลอดทั้งวัน ในช่วงการไว้ทุกข์หลังการถึงแก่อสัญกรรมของเติ้ง CCTV-1 ได้จัดให้มีการออกอากาศสารคดีอัตชีวประวัติเรื่อง "เติ้ง เสี่ยวผิง" ซ้ำทุกวันหลังรายการซินเหวินเหลียนปัว กระทั่งวันที่ 2 มีนาคม (วันที่โปรยอัฐิของเติ้งลงสู่ทะเล) สถานีโทรทัศน์และวิทยุขนาดใหญ่จึงค่อย ๆ กลับมาออกอากาศตามปกติ

การประชุมสมัยสามัญครั้งที่ 24 ของคณะกรรมาธิการสามัญประจำสภาประชาชนแห่งชาติชุดที่ 8 ซึ่งเดิมกำหนดไว้ระหว่างวันที่ 19– 25 กุมภาพันธ์ นั้นได้เลื่อนก่อนกำหนดเป็นวันที่ 23 กุมภาพันธ์ ประธานาธิบดีฌอร์ฌึ ซังไปยู แห่งโปรตุเกส มีกำหนดการเยือนจีนระหว่างวันที่ 23 กุมภาพันธ์ ถึง 2 มีนาคม แต่จะไม่มีพิธีต้อนรับอย่างเป็นทางการเนื่องจากประเทศจีนกำลังอยู่ในช่วงการไว้ทุกข์

 ไต้หวัน 
หวัง เหลาหย่าง อดีตสมาชิกอาวุโสของพรรคประชาธิปไตยก้าวหน้า (ต่อมาเป็นประธานคนแรกของพรรคคอมมิวนิสต์ไต้หวัน) มีความประสงค์เดินทางไปกรุงปักกิ่งเพื่อแสดงความเคารพต่อเติ้ง แต่ขณะเปลี่ยนเครื่องที่ท่าอากาศยานมาเก๊า เชาก็ได้รับแจ้งจากรัฐบาลของหลี่ เติงฮุยว่าไม่สามารถเดินทางต่อไปได้ ท้ายที่สุดเขาจึงต้องแสดงความอาลัยจากระยะไกล ณ ที่นั่น

 บริติชฮ่องกง 
วันที่ 25 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1997 เวลา 10:00 น. (ขณะที่พิธีรำลึกถึงเติ้ง เสี่ยวผิงกำลังดำเนินอยู่) ขบวนรถไฟที่เข้าและออกจากสถานีฮงฮม ส่วนหนึ่งของเส้นทางรถไฟเกาลูน–กวางตุ้ง ในฮ่องกง ได้ส่งเสียงหวีดเป็นเวลา 3 นาทีเพื่อแสดงความอาลัย

 ต่างประเทศ 

 องค์กรระหว่างประเทศ 
  สหประชาชาติ
 วันที่ 20 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1997 สหประชาชาติได้ลดธงครึ่งเสา ณ สำนักงานใหญ่สหประชาชาติ ตามระเบียบว่าด้วยธงของสหประชาชาติ ค.ศ. 1947 และสมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติได้ร่วมกันยืนสงบนิ่งเพื่อแสดงความอาลัย

 อื่น ๆ 

 กลุ่มบุคคลจากขบวนการประชาธิปไตยแห่งสาธารณรัฐประชาชนจีน โดยเฉพาะหวัง จฺวินเทา ได้เดินทางไปยังสถานทูตจีนประจำสหรัฐเป็นการพิเศษเพื่อนำพวงหรีดไปวางและแสดงความอาลัยต่อการถึงแก่อสัญกรรมของเติ้งอย่างเปิดเผย ซึ่งเรื่องราวดังกล่าวก่อให้เกิดความขัดแย้งและการถกเถียงอย่างมากในหมู่ขบวนการประชาธิปไตยในขณะนั้น