# การประเมินหนังสือรับรองผลการศึกษา
การประเมินหนังสือรับรองผลการศึกษา  เป็นวิธีการเปรียบเทียบวุฒิการศึกษาและวุฒิทางวิชาชีพที่ได้รับในประเทศหนึ่งกับที่ได้รับในประเทศอื่น มหาวิทยาลัย วิทยาลัย และนายจ้างทั่วโลกใช้การประเมินหนังสือรับรองผลการศึกษาเพื่อทำความเข้าใจการศึกษาในต่างประเทศ และเพื่อตัดสินผู้สมัครเข้าศึกษาหรือการจ้างงาน

ผู้อพยพสามารถใช้การประเมินหนังสือรับรองผลการศึกษาเพื่อให้ได้รับการยอมรับสำหรับการศึกษาที่สำเร็จแล้วนอกประเทศที่พวกเขาอพยพเข้าไป และในการทำเช่นนั้นจะทำให้สามารถสมัครงานในฐานะผู้อพยพที่มีทักษะ นักศึกษาต่างชาติใช้การประเมินหนังสือรับรองผลการศึกษาเพื่อนำเสนอหลักสูตรและผลการเรียนก่อนหน้านี้แก่มหาวิทยาลัยเพื่อสมัครเข้าศึกษาต่อ

 สหรัฐ 
มหาวิทยาลัยและวิทยาลัยในสหรัฐมีจำนวนนักศึกษาต่างชาติที่สมัครเข้าเรียนเพิ่มขึ้นอย่างเห็นได้ชัดหลังสงครามโลกครั้งที่สอง ซึ่งเป็นช่วงที่ประเทศในยุโรปหลายประเทศกำลังฟื้นตัวจากสงคราม ความต้องการความเข้าใจที่ถูกต้องและเป็นธรรมเกี่ยวกับประวัติการศึกษาของนักเรียนเกิดขึ้นและมีความสำคัญมากยิ่งขึ้น ตามข้อมูลของสมาคมนักการศึกษานานาชาติ (NAFSA: Association of International Educators) เนื่องจากจำนวนนักเรียนต่างชาติที่กำลังศึกษาอยู่ในสหรัฐเพิ่มขึ้นจาก 25,000 คนในช่วงหลังสงคราม เป็นมากกว่า 866,000 คนที่กำลังศึกษาอยู่ในช่วงปี ค.ศ. 2013 ถึง 2014 ในปี ค.ศ. 2019 สหรัฐรับนักศึกษาต่างชาติมากกว่า 1,000,000 คนเป็นปีที่สี่ติดต่อกัน

ในขณะที่มหาวิทยาลัยต้องเผชิญกับการสนับสนุนทางการเงินจากสาธารณะที่ลดลงและความกดดันในการรักษาค่าเล่าเรียนให้ไม่แพง สถาบันการศึกษาจึงอาศัยนักศึกษาต่างชาติเพื่อชดเชยค่าใช้จ่ายที่สูงขึ้นของการศึกษาระดับอุดมศึกษา นักเรียนต่างชาติส่วนใหญ่ในสหรัฐมาจากประเทศจีน อินเดีย และเกาหลีใต้ อย่างไรก็ตาม มีการเติบโตอย่างมากและสม่ำเสมอของจำนวนนักศึกษาต่างชาติจากบราซิล เวียดนาม อินโดนีเซีย และไนจีเรีย

ไม่มีข้อบังคับของการประเมินวุฒิการศึกษาจากนานาชาติในสหรัฐ และกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐ หรือหน่วยงานภาครัฐไม่ได้มีส่วนเกี่ยวข้องหรือรับรองหน่วยงานประเมินหนังสือรับรองผลการศึกษาจากต่างประเทศใดๆ ดังนั้นจึงไม่มีหน่วยงานระดับชาติของรัฐบาลกลางที่กำกับดูแลการประเมินหนังสือรับรองผลการศึกษาในสหรัฐ มีสมาคมวิชาชีพต่างๆ เช่น สมาคมผู้ประเมินหนังสือรับรองผลการศึกษานานาชาติ (Association of International Credential Evaluators, Inc.; AICE) และสมาคมผู้ประเมินหนังสือรับรองผลการศึกษาแห่งชาติ (National Association of Credential Evaluators; NACES) ที่สร้างและรักษามาตรฐานทางจริยธรรมในสาขานี้ แม้ว่าจะไม่ได้เป็นหน่วยงานกำกับและการเป็นสมาชิกของผู้ประเมินหนังสือรับรองผลการศึกษานั้นเป็นความสมัครใจ อย่างไรก็ตามผู้ประเมินหนังสือรับรองผลการศึกษาจะต้องมีคุณสมบัติตรงตามเกณฑ์บางประการจึงจะเป็นสมาชิกของ AICE และ NACES ได้ นอกจากนี้มหาวิทยาลัยและวิทยาลัยยังประเมินหนังสือรับรองผลการศึกษาเอง โดยปกติแล้วหน่วยงานของ NACES หรือ AICE จะถูกกำหนดให้เป็นผู้ดำเนินการให้กับมหาวิทยาลัยต่างๆ ในสหรัฐ

 แคนาดา 
การประเมินหนังสือรับรองทางการศึกษา (Educational credential assessment, ECA) สามารถนำมาใช้สำหรับการย้ายถิ่นฐาน การศึกษา และการออกใบอนุญาต ECA เป็นสิ่งจำเป็นสำหรับผู้อพยพที่กำลังมองหาการเข้าประเทศแคนาดาภายใต้โครงการต่างๆ สำหรับการเป็นพลเมืองและการย้ายถิ่นฐานของแคนาดา (Citizenship and Immigration Canada, CIC) รวมถึงโครงการแรงงานมีฝีมือของรัฐบาลกลาง (Federal Skilled Worker Program, FWSP) ผ่านทางโปรแกรมการย้ายถิ่นฐานแบบด่วนสำหรับผู้มีทักษะ (Express Entry) ซึ่งกำหนดให้ผู้อพยพต้องสำเร็จการศึกษาขั้นต่ำเทียบเท่ากับประกาศนียบัตรมัธยมศึกษาของแคนาดา รัฐบาลแคนาดาไม่ได้ดำเนินการประเมินหนังสือรับรองผลการศึกษาจากต่างประเทศ  โดย CIC ได้มอบหมายให้ตั้งหน่วยงานประเมินหนังสือรับรองผลการศึกษาเจ็ดแห่งซึ่งทำหน้าที่ประเมินสำหรับผู้ที่อพยพเข้าไปยังแคนาดา หน่วยงานที่ได้รับมอบหมายเหล่านี้เป็นสมาชิกของกลุ่มพันธมิตรบริการประเมินหนังสือรับรองผลการศึกษาแห่งแคนาดา (Alliance of Credential Evaluation Services of Canada)

คณะกรรมการออกใบอนุญาตของแคนาดาหรือหน่วยงานออกใบอนุญาตวิชาชีพส่วนใหญ่กำหนดให้ต้องมีการประเมินวุฒิการศึกษาจากผู้เชี่ยวชาญที่ได้รับการศึกษาระดับนานาชาติ การประเมินจะกระทำโดยองค์กรหรือโดยสมาชิกของกลุ่มพันธมิตร

 ยุโรป 
อนุสัญญาว่าด้วยการรับรองคุณวุฒิทางการศึกษาระดับอุดมศึกษาในภูมิภาคยุโรปหรือที่เรียกกันทั่วไปว่าอนุสัญญาการรับรองลิสบอน (Lisbon Recognition Convention) เป็นข้อตกลงทางกฎหมายหลักที่ควบคุมการรับรองคุณวุฒิทางการศึกษาระหว่างประเทศสมาชิกของสภายุโรป ยกเว้นกรีซและโมนาโก เครือข่ายศูนย์ข้อมูลแห่งยุโรปและศูนย์ข้อมูลการรับรองทางวิชาการแห่งชาติ (European Network of Information Centres and the National Academic Recognition Information Centres, ENIC-NARIC) สามารถประเมินหนังสือรับรองผลการศึกษาและออก "คำชี้แจงความสามารถเปรียบเทียบ" สำหรับปริญญามหาวิทยาลัยที่ได้รับจากในประเทศสมาชิกหนึ่งเพื่อนำไปใช้ในอีกประเทศหนึ่ง อนุสัญญาระบุว่าผู้ถือปริญญาจะต้องสามารถเข้าถึง “การประเมินที่เพียงพอ” สำหรับวุฒิการศึกษาของตน และปริญญาจะต้องได้รับการยอมรับในหมู่ประเทศสมาชิก เว้นแต่จะมีการพิสูจน์ว่า “มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญ” ระหว่างปริญญาที่ได้รับในประเทศนั้นกับปริญญาที่ได้รับการประเมิน

 ออสเตรเลีย 
รัฐบาลออสเตรเลียจะประเมินหนังสือรับรองผลการศึกษาจากต่างประเทศโดยขึ้นอยู่กับเหตุผลในการประเมิน ตัวอย่างเช่น หากจำเป็นต้องมีการประเมินเพื่อวัตถุประสงค์ในการเข้าเมืองเท่านั้น กรมตรวจคนเข้าเมืองและป้องกันชายแดน (DIBP) จะประเมินคุณวุฒิ มีการกำหนดหน่วยงานประเมินสำหรับวิชาชีพเฉพาะเช่น สถาบันเพื่อการสอนและความเป็นผู้นำโรงเรียนออสเตรเลีย (Australian Institute For Teaching and School Leadership) ซึ่งประเมินหนังสือรับรองผลการศึกษาสำหรับอาชีพครูในโรงเรียน สำหรับการประเมินหนังสือรับรองอื่นๆ ส่วนใหญ่ หน่วยคุณวุฒิในต่างประเทศ (Overseas Qualifications Unit, OQU) ได้รับการจัดตั้งขึ้นในรัฐและดินแดนส่วนใหญ่ของออสเตรเลียเพื่อประเมินหนังสือรับรองผลการศึกษาจากต่างประเทศ กระทรวงศึกษาธิการและการฝึกอบรมยังสามารถประเมินหนังสือรับรองสำหรับผู้อยู่อาศัยในรัฐนิวเซาท์เวลส์ที่เกิดในต่างประเทศ และประเมินหนังสือรับรองสำหรับอาชีพที่ไม่จำเป็นต้องลงทะเบียน การขอใบอนุญาต หรือการเป็นสมาชิกองค์กรวิชาชีพ

 ตะวันออกกลาง 
อนุสัญญาว่าด้วยการรับรองการศึกษา อนุปริญญา และปริญญาในระดับอุดมศึกษาในรัฐอาหรับ จัดขึ้นเมื่อปี ค.ศ. 1978 เพื่อ "นำคำศัพท์และเกณฑ์การประเมินมาใช้ให้คล้ายกันที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้... เพื่อทำให้การประยุกต์ใช้ระบบง่ายขึ้นซึ่งจะรับประกันความสามารถในการเปรียบเทียบหน่วยกิต, วิชาทีศึกษา และหนังสือสำคัญ” และเพื่อส่งเสริมการเคลื่อนย้ายนักศึกษาข้ามพรมแดน สิบแปดรัฐลงนามในอนุสัญญาดังกล่าว ซึ่งรวมถึงจอร์แดน โมร็อกโก กาตาร์ และซาอุดีอาระเบีย

 ประเภทของการประเมินหนังสือรับรอง 
โดยทั่วไปประเภทของการประเมินหนังสือรับรองผลการศึกษาจะแตกต่างกันไปขึ้นอยู่กับประเทศและวัตถุประสงค์ของการประเมิน ENIC-NARIC นำเสนอรายงานที่เทียบเท่าหรือเปรียบเทียบได้อย่างสมบูรณ์ ในสหรัฐและแคนาดา การประเมินวุฒิบัตรมีตั้งแต่การวิเคราะห์รายวิชาโดยละเอียดไปจนถึงการวิเคราะห์เอกสารต่อเอกสาร ขึ้นอยู่กับข้อกำหนดการรับเข้าเรียนของสถานศึกษาเฉพาะ หรือข้อกำหนดสำหรับการจ้างงานและการย้ายถิ่นฐาน สถาบันการศึกษาและสถาบันวิชาชีพอาจใช้การประเมินหนังสือรับรองผลการศึกษาเพื่อประเมินคุณสมบัติของผู้สมัคร ซึ่งสถาบันเหล่านั้นจะตัดสินใจว่าหนังสือรับรองของผู้สมัครมีคุณสมบัติตรงตามข้อกำหนดในการสมัครหรือไม่