# การปลดปล่อยค่ายกักกันเอาช์วิทซ์
ในวันที่ 27 มกราคม ค.ศ. 1945 ค่ายเอาช์วิทซ์ ซึ่งเป็นค่ายกักกันและค่ายมรณะของนาซีในโปแลนด์ที่ถูกยึดครอง โดยมีผู้คนถูกสังหารไปกว่าล้านคนในฐานะส่วนหนึ่งของ "มาตรการสุดท้าย" ของนาซีต่อประเด็นชาวยิว ได้รับการปลดปล่อยโดยกองทัพแดงของสหภาพโซเวียตระหว่างการรุกวิสตูลา–โอเดอร์ แม้ว่านักโทษส่วนใหญ่จะถูกบังคับให้เข้าร่วมการเดินมรณะ แต่มีนักโทษราว 7,000 คนที่ถูกทิ้งไว้เบื้องหลัง ทหารโซเวียตพยายามช่วยเหลือผู้รอดชีวิตและตกตะลึงกับอาชญากรรมของนาซีจำนวนมาก วันปลดปล่อยค่ายกักกันได้รับการยอมรับให้เป็นวันสากลรำลึกฮอโลคอสต์

 พื้นหลัง 

ระหว่าง ค.ศ. 1940 ถึง ค.ศ. 1945 ประมาณ 1.3 ล้านคน (ส่วนใหญ่เป็นชาวยิว) ถูกส่งตัวไปยังค่ายกักกันเอาช์วิทซ์โดยนาซีเยอรมนี มีผู้เสียชีวิต 1.1 ล้านคน ในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 1944 มีนักโทษมากกว่า 135,000 คนทั่วทั้งบริเวณนี้ ในเดือนมกราคม ค.ศ. 1945  หลังจากที่กองทัพแดงเปิดฉากการรุกวิสตูลา–โอเดอร์และเข้าใกล้ค่าย นักโทษเกือบ 60,000 คนถูกบังคับให้ออกไปในการเดินมรณะ ผู้ต้องขังส่วนใหญ่ถูกเดินขบวนไปยังลอสเลา แต่ยังไปยังไกลวิทซ์ด้วย ซึ่งพวกเขาถูกบังคับให้ขึ้นรถไฟฮอโลคอสต์ และถูกส่งตัวไปยังค่ายกักกันในเยอรมนี อย่างไรก็ตาม การปลดปล่อยค่ายไม่ใช่เป้าหมายเฉพาะของกองทัพแดงและเกิดขึ้นอันเป็นผลมาจากการรุกคืบไปทางตะวันตกของโปแลนด์ กองทัพแดงได้ปลดปล่อยค่ายกักกันในพื้นที่บอลติกแล้วในช่วงต้นถึงกลาง ค.ศ. 1944 และค่ายกักกันอื่น ๆ ยังคงได้รับการปลดปล่อยต่อไปจนกระทั่งเยอรมนียอมจำนนและสิ้นสุดสงครามโลกครั้งที่สองในยุโรปในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 1945

 การปลดปล่อย 
thumb|ทหารโซเวียตปลดปล่อยค่ายกักกันเอาช์วิทซ์
ทหารกองทัพแดงจากกองปืนไรเฟิลที่ 322 มาถึงค่ายเอาช์วิทซ์เมื่อวันที่ 27 มกราคม ค.ศ. 1945  เวลา 15.00 น. ทหารกองทัพแดงทั้งหมด 231 นายเสียชีวิตในการสู้รบรอบค่ายกักกันโมโนวิทซ์ เบียร์เคเนา และค่ายเอาช์วิทซ์ที่ 1 รวมถึงเมืองออชฟีแยญชิม และเบร์เซซินกา สำหรับผู้รอดชีวิตส่วนใหญ่ ไม่มีช่วงเวลาแห่งการปลดปล่อยที่ชัดเจน หลังจากเดินมรณะออกจากค่ายแล้ว ทหารยามเอ็สเอ็ส-โทเทินค็อพฟ์แฟร์เบ็นเดอก็จากไป

มีนักโทษประมาณ 7,000 คนถูกทิ้งไว้ข้างหลัง ซึ่งส่วนใหญ่ป่วยหนักเนื่องจากการถูกคุมขัง ผู้ที่ถูกทิ้งไว้ข้างหลังส่วนใหญ่เป็นผู้ใหญ่วัยกลางคนหรือเด็กอายุต่ำกว่า 15 ปี นอกจากนี้ ทหารกองทัพแดงยังพบศพ 600 ศพ ชุดสูทผู้ชาย 370,000 ชิ้น เสื้อผ้าผู้หญิง 837,000 ชิ้น และเส้นผมมนุษย์ 7 ตัน (7.7 ตัน) ที่ค่ายโมโนวิทซ์ มีผู้รอดชีวิตประมาณ 800 คน และค่ายก็ได้รับการปลดปล่อยเมื่อวันที่ 27 มกราคมโดยกองทัพที่ 60 ของโซเวียต ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของแนวรบยูเครนที่ 1

ทหารรัสเซียผู้ผ่านการสู้รบซึ่งคุ้นเคยกับความตายในสนามรบต่างตกตะลึงกับการปฏิบัติต่อนักโทษของนาซีที่ค่ายเอาช์วิทซ์ นายพลวาซีลี เปตเรนโค ผู้บัญชาการกองพลทหารราบที่ 107 ของกองทัพแดง กล่าวว่า "ผมซึ่งเห็นผู้คนล้มตายทุกวันรู้สึกตกใจกับความเกลียดชังที่นาซีมีต่อนักโทษที่กลายเป็นโครงกระดูกอย่างไม่อาจบรรยายได้ ผมอ่านเกี่ยวกับการปฏิบัติต่อชาวยิวของนาซีในแผ่นพับต่าง ๆ แต่กลับไม่มีเนื้อหาเกี่ยวกับการปฏิบัติต่อผู้หญิง เด็ก และชายชราของนาซีเลย ผมพบชะตากรรมของชาวยิวในค่ายเอาช์วิทซ์" ในบทความบางบทความในหนังสือพิมพ์โซเวียต เช่น หนังสือพิมพ์ ปราฟดา ซึ่งตามการโฆษณาชวนเชื่อของโซเวียต ผู้เขียนไม่ได้กล่าวถึงชาวยิวในบทความเกี่ยวกับการปลดปล่อยของพวกเขา 

ทันทีที่มาถึง กองกำลังปลดปล่อย (ได้รับความช่วยเหลือจากสภากาชาดโปแลนด์) พยายามช่วยเหลือผู้รอดชีวิตโดยจัดเตรียมการดูแลทางการแพทย์และอาหาร โรงพยาบาลของกองทัพแดงดูแลผู้รอดชีวิต 4,500 คน นอกจากนี้ยังมีการพยายามบันทึกภาพค่ายด้วย จนถึงเดือนมิถุนายน ค.ศ. 1945 ยังมีผู้รอดชีวิตอีก 300 คนที่ค่ายซึ่งอ่อนแอเกินกว่าจะเคลื่อนย้ายได้

 การรำลึก 
สหประชาชาติและสหภาพยุโรปกำหนดให้วันครบรอบวันปลดปล่อยเป็นวันสากลรำลึกฮอโลคอสต์ ในวันครบรอบ 75 ปี ใน ค.ศ. 2020 ฟอรัมผู้นำโลก เวิร์ลฮอโลคอสต์ฟอรัม จัดขึ้นที่อิสราเอลโดยประธานาธิบดีเรอูเวน ริฟลิน ผู้เข้าร่วม ได้แก่ แนนซี เพโลซี ประธานสภาผู้แทนราษฎรสหรัฐ วลาดีมีร์ ปูติน ประธานาธิบดีรัสเซีย เจ้าชายชาร์ลส์แห่งเวลส์ ฟรังค์-วัลเทอร์ ชไตน์ไมเออร์ ประธานาธิบดีเยอรมนี และวอลอดือมือร์ แซแลนสกึย ประธานาธิบดียูเครน