# เกอลูลุซ
เกอลูลุซ  หรือ กาลูลุซ  เป็นเรือพายชนิดหนึ่งที่ใช้ในอาณาจักรมัชปาหิต (ประเทศอินโดนีเซียปัจจุบัน) โดยทั่วไปแล้วจะมีขนาดเล็กและใช้กรรเชียงหรือพาย อย่างไรก็ตาม ในการเดินทางระยะไกลอาจติดตั้งใบเรือได้  เรือชนิดนี้ไม่เหมือนกับเรือกาลูลิซ  ซึ่งพบทางตะวันออกของหมู่เกาะอินโดนีเซีย

 ศัพทมูลวิทยา 
ชื่อเกอลูลุซอาจมาจากคำว่า ลูลุซ (lulus) ในภาษามลายูและชวา ซึ่งแปลว่า "ทำให้สิ่งหนึ่งผ่านไปได้" คำศัพท์ในพจนานุกรมฮอบสัน-จ็อบสัน (Hobson-Jobson) แปลตามตัวอักษรให้ความหมายว่า "the threader"

 คำอธิบาย 
รายงานแรกที่พบมาจากพงศาวดารของกษัตริย์แห่งปาไซ (, อักษรยาวี: حكاية راج-راج ڤاسا) ประมาณคริสต์ศตวรรษที่ 14 ซึ่งกล่าวว่าเกอลูลุซเป็นเรือประเภทหนึ่งที่ใช้โดยอาณาจักรมัชปาหิต แม้ว่าคำอธิบายจะไม่ชัดเจนนัก แต่เกอลูลุซก็เป็นหนึ่งในประเภทเรือหลักของอาณาจักรรองจากเรือจง  และมาลังบัง Hill (มิถุนายน 1960), p. 157: จากนั้นเขาก็สั่งกำลังพลให้เตรียมอาวุธและยุทโธปกรณ์ทั้งหมดที่จำเป็นสำหรับการโจมตีดินแดนปาไซ - เรือสำเภาที่ใหญ่ที่สุดประมาณสี่ร้อยลำ รวมถึงเรือบรรทุก (มาลังบัง) และเรือแกลลีย์จำนวนมาก เช่นเดียวกับ Nugroho (2011). p. 286, อ้างถึง Hikayat Raja-Raja Pasai, 3: 98: "Sa-telah itu, maka disuroh baginda musta'idkan segala kelengkapan dan segala alat senjata peperangan akan mendatangi negeri Pasai itu, sa-kira-kira empat ratus jong yang besar-besar dan lain daripada itu banyak lagi daripada malangbang dan kelulus." (หลังจากนั้น พระเจ้าอยู่หัวมีหมายรับสั่งให้เตรียมยุทโธปกรณ์และอาวุธทั้งหมดเพื่อมายังดินแดนป่าไซ ประกอบด้วยเรือจงใหญ่ประมาณสี่ร้อยลำ นอกจากนั้นมีเรือมาลังบังและเกอลูลุซอีกมาก)

จากแหล่งข้อมูลภาษาโปรตุเกส ชื่อถูกแปลเป็นกาลาลุช (, พหูพจน์) โดยอธิบายว่าเป็น "เรือพายแบบเร็วที่ใช้ทางทะเลในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้"Catz, Rebecca D. (1989). The travels of Mendes Pinto. Chicago: University of Chicago Press. .

ในปี ค.ศ. 1515 ตูแม ปีรึช (Tomé Pires) รายงานว่าปาเตส  หรือขุนนางของชวา มีเรือกาลาลุชมากมายใช้สำหรับการโจมตีและอธิบายว่า:

ในปี ค.ศ. 1537 เรือเกอลูลุซชวาที่พบในปตานีได้ถูกอธิบายว่าเรือมีพายสองแถว: แถวหนึ่งใช้ไม้พาย อีกแถวหนึ่งกรรเชียงในแบบเดียวกับเรือแกลลีย์ โดยบรรทุกทหารกว่า 100 นาย พร้อมด้วยปืนใหญ่และอาวุธปืนมากมาย กงซาลู ดึ โซซา  เขียนในบันทึก  ของเขาว่าเรือมี 27 พาย (54 ฝีพาย?) พร้อมทหาร 20 นายและติดอาวุธด้วยปืนขนาดเล็ก (ฟัลกงเซลยุส) ปรับทิศทางได้ที่หัวเรือและท้ายเรือCoriosidades de Gonçalo de Souza, manuscript in the Biblioteca da Universidade de Coimbra, Ms. 3074, fol. 38vo.

พจนานุกรมภาษาสเปนระบุว่ากาลาลุซ  เป็น "เรือเล็กที่ใช้ในหมู่เกาะอินเดียตะวันออก"

ในปี ค.ศ. 1544 อังตอนียู กัลเวา  นักประวัติศาสตร์ชาวโปรตุเกส ได้ทำบทความเกี่ยวกับมาลูกู ซึ่งระบุประเภทของเรือที่มาจากภูมิภาคนี้ รวมทั้งเกอลูลุซด้วย เขาอธิบายว่าลำตัวเรือเป็นรูปไข่ตรงกลาง แล้วค่อยโค้งขึ้นที่ปลายทั้งสองข้าง หัวเรือมีรูปร่างเหมือนคองูที่ชูสูงโดยมีส่วนหัวของงูใหญ่และเขาของกวาง

 การใช้งาน 
เกอลูลุซถูกใช้เป็นเรือขนส่งหรือเรือรบ การบุกโพ้นทะเลของอาณาจักรมัชปาหิตโดยปกติใช้เรือชนิดนี้ในจำนวนที่มากมายAdam (2019). p.128: "Setelah itu maka disuruh baginda musta'ibkan segala kelengkapan dan segala alat senjata peperangan akan mendatangi negeri Pasai itu; sekira-kira empat ratus jong yang besar-besar; dan lain daripada itu banyak lagi daripada melangbang [melambang] dan kelulus." ปาตี (ผู้สำเร็จราชการ) ของชวามีเรือรบเกอลูลุซมากมายเพื่อโจมตีหมู่บ้านชายฝั่ง ในปี ค.ศ. 1513 ระหว่างที่รัฐสุลต่านเดมักเข้าโจมตีโปรตุเกสที่มะละกา เรือเกอลูลุซถูกใช้โดยเทียบเข้ากับเรือเปินจาจัป  และเรือลันจารัน  เพื่อใช้ขนส่งกองทหารยกพลขึ้นบก เนื่องจากเรือสำเภาชวามีขนาดใหญ่เกินกว่าจะเข้าใกล้ฝั่งได้

ปี ค.ศ. 1574 ราตูกาลินยามัต  พระราชินีแห่งกาลินยามัตและเจปอรอ ทรงนำการโจมตีมะละกาของโปรตุเกส ด้วยเรือ 300 ลำ โดย 220 ลำเป็นเรือเกอลูลุซ ที่เหลือเป็นเรือจง การโจมตีสิ้นสุดลงด้วยความล้มเหลวของกองทัพชวาMarsden, William (7 June 2012). The History of Sumatra: Containing an Account of the Government, Laws, Customs, and Manners of the Native Inhabitants. Cambridge University Press. p. 431. .

ในปี ค.ศ. 1600 กษัตริย์จิอะฮ์ มาซียูโร (หรือ) แห่งรัฐเดมัก ได้เสด็จโดยเรือกาเลลุซ  จากอาณาจักรบลัมบางัน  ซึ่งขับเคลื่อนโดยใช้พายและใบเรือไปทางทิศใต้ หลังจากผ่านไป 12 วัน ก็มาถึงลูกาอันตอรอ  หรือ Java Major ซึ่งเชื่อกันว่าเป็นประเทศออสเตรเลีย ณ ที่นั้นนายท่าสถานีการค้าหรือชะฮ์บันดาร์  รับเสด็จพระองค์ซึ่งได้ทรงประทับอยู่หลายวัน จิอะฮ์ มาซียูโรทรงพบว่าผู้อยู่อาศัยเป็นชาวชวา แต่มีวัฒนธรรมผสมผสานของชวา, ซุนดา และบาหลี หลังจากที่เสด็จกลับมาที่บลัมบางันแล้ว ข่าวการเสด็จสร้างความประหลาดใจอย่างมากและเป็นเรื่องโจษขานของสาธารณชนในชวา