# กระเบื้อง
กระเบื้องคือวัตถุที่บางและมักมีรูปร่างจตุรัสหรือสี่เหลี่ยม กระเบื้องผลิตขึ้นจากวัสดุซึ่งสึกกร่อนยากเช่น เซรามิก หิน โลหะ ดินเผา หรือแม้แต่แก้ว และโดยทั่วไปไว้ใช้มุงหลังคา ปูพื้น บุผนัง หรือใช้บนวัตถุอื่น ๆ เช่นโต๊ะ ในบางกรณีคำว่ากระเบื้องสามารถหมายถึงวัตถุอีกแบบที่คล้ายกันแต่ผลิตมาจากวัสดุน้ำหนักเบาอย่างเช่นเพอร์ไลต์ ไม้ และใยแร่ (mineral wool) ซึ่งไว้ใช้สำหรับผนังและเพดาน

กระเบื้องสามารถมีรูปร่างที่ซับซ้อนได้เช่นกระเบื้องโมเสก กระเบื้องส่วนใหญ่ทำจากเซรามิกซึ่งเคลือบเงาสำหรับใช้ภายในและไม่เคลือบสำหรับใช้มุงหลังคา แต่วัสดุอื่นก็มีใช้ด้วยเช่น แก้ว ไม้ก๊อก คอนกรีต วัสดุเชิงประกอบอื่น ๆ และหิน กระเบื้องหินมักทำจากหินอ่อน โอนิกซ์ หินแกรนิตหรือหินชนวน

 อิฐสีและงานกระเบื้องตกแต่ง 
thumb|left|กระเบื้องนวศิลป์ในบรัสเซลส์ (เบลเยียม)
งานกระเบื้องตกแต่งหรือศิลปะกระเบื้อง (tile art) แตกต่างจากงานโมเสกซึ่งประกอบขึ้นจากกระเบื้องเทสเซรา (tessera) ชิ้นเล็ก ๆ แต่ละสีที่ทำจากแก้ว เซรามิก หรือหินที่ถูกจัดตำแหน่งอย่างไม่สม่ำเสมอ รูปแบบการปูกระเบื้องมีหลายรูปแบบเช่น แบบก้างปลา (Herringbone pattern) แบบก่ออิฐ แบบออฟเซ็ต แบบตาราง แบบกังหัน แบบตะกร้าสาน แบบทแยงมุม แบบเชฟรอน และแบบปาร์เกต์ (Parquetry) โดยสามารถมีขนาด รูปร่าง ความหนา และสีที่ต่างกันไป

 ประวัติศาสตร์ 

 ตะวันออกกลาง 
thumb|left|ภาพนูนที่ทำจากกระเบื้องอิฐเคลือบ ส่วนหนึ่งของการตกแต่งแบบอะคีเมนิดที่พระราชวังดาไรอัสในซูซา (Palace of Darius in Susa)
หลักฐานของอิฐเคลือบที่เก่าแก่ที่สุดชิ้นหนึ่งเป็นอิฐเคลือบซึ่งถูกค้นพบในวิหารอีลาไมท์ที่ โชกา ซานบิล (Chogha Zanbil) โดยมีอายุเก่าแก่ตั้งแต่สมัยเอลาไมท์ยุคกลาง (1500 - 1100 ปีก่อนคริสตกาล) อิฐเคลือบและอิฐสีถูกใช้เพื่อสร้างประติมากรรมแบบนูนต่ำในเมโสโปเตเมียโบราณ ที่โด่งดังเช่นประตูอิชตาร์แห่งบาบิโลน (ราวปี 575 ก่อนคริสตกาล) ซึ่งปัจจุบันบางส่วนถูกสร้างขึ้นมาใหม่ในกรุงเบอร์ลิน และส่วนอื่น ๆ ในที่อื่น 

อิฐตากแห้งหรืออิฐดินดิบ (Adobe) เป็นวัสดุหลักในการก่อสร้างอาคารในเมโสโปเตเมีย ซึ่งเป็นที่ซึ่งอุดมไปด้วยดินเหนียวแม่น้ำตามแนวแม่น้ำไทกริสและยูเฟรตีส การขาดแคลนหินในบริเวณนี้อาจเป็นสิ่งจูงใจให้เกิดการพัฒนาเทคโนโลยีการผลิตอิฐเตาเผาขึ้นมาใช้แทน อิฐเผาถูกนำมาใช้เป็นชั้นป้องกันด้านนอกกำแพงซึ่งถูกสร้างขึ้นมาจากอิฐตากแห้งของอาคารสำคัญต่าง ๆ เช่นวิหาร ซิกกุรัต และวัง อิฐดินเหนียวเผาเป็นวัสดุที่คงทนมากที่สุดชนิดหนึ่ง การผลิตอิฐเผาคือการนำก้อนดินเหนียวมาเผาในเตาเผาอิฐ โดยใช้แม่พิมพ์ไม้ในการผลิตเหมือนอิฐตากแห้ง

 อิหร่านโบราณ 
อาคารในสมัยของจักรวรรดิอะคีเมนิดถูกตกแต่งด้วยกระเบื้องอิฐเคลือบอย่างเช่นในพระราชวังของดาไรอัสมหาราชที่ซูซา (Susa) และอาคารต่าง ๆ ในเปอร์เซเปอลิส

ต่อมาในจักรวรรดิซาเซเนียน ได้มีการนำกระเบื้องลวดลายเชิงเรขาคณิต, ดอกไม้, ต้นไม้, สัตว์ปีก และผู้คน ที่ถูกเคลือบหนาถึงหนึ่งเซนติเมตรมาใช้

 อิสลาม 

กระเบื้องโมเสกแบบอิสลามช่วงแรก ๆ ส่วนใหญ่ในประเทศอิหร่านทำขึ้นจากอิฐเคลือบและเป็นเครื่องตกแต่งลวดลายเรขาคณิตข้างในมัสยิดและมอโซเลียม (mausoleum) กระเบื้องเทอร์คอยส์ได้รับความนิยมในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 10 ถึง 11 และถูกนำมาใช้บนกำแพงมัสยิดสำหรับคำจารึกกูฟีย์ (Kufic) ตัวอย่างที่ดีได้แก่มัสยิดซีเยดในเอสแฟฮอน (Seyyed Mosque (Isfahan)) (ค.ศ. 1122), โดมแห่งแมรอเฆฮ์ (Dome of Maraqeh) (ต.ศ. 1147) และมัสยิดใหญ่แห่งโกนอบอด (Jameh Mosque of Gonabad) (ค.ศ. 1212)

thumb|left|upright|Tilework in Jameh Mosque of Isfahan, Isfahan, Iran
ยุคทองของงานกระเบื้องเปอร์เซียเริ่มต้นในสมัยจักรวรรดิตีมูร์ เทคนิคโมแรฆ (moraq) เป็นเทคนิคการปูกระเบื้องโมเสก โดยเป็นการวางกระเบื้องสีต่าง ๆ ที่ถูกตัดออกเป็นรูปร่างเรขาคณิตชิ้นเล็ก ๆ และเทปูนปลาสเตอร์เหลวลงระหว่างแต่ชิ้นเพื่อประกอบเข้ากัน หลังจากที่แข็งตัวแล้ว กระเบื้องแต่ละแผ่นจะถูกนำไปประกอบบนผนังของอาคารต่าง ๆ กระเบื้องโมเสกแบบนี้ไม่ได้ถูกจำกัดไว้เฉพาะบนพื้นผิวเรียบเท่านั้น แต่ยังถูกนำไปปูทั้งด้านนอกและด้านในของโดมด้วย ตัวอย่างของการใช้เทคนิคนี้ในจักรวรรดิตีมูร์ที่โดดเด่น เช่น มัสยิดใหญ่แห่งแยซด์ (Jame mosque of Yazd) (ค.ศ. 1324–1365), มัสยิดโกแฮร์ชอด (Goharshad Mosque) (ค.ศ. 1418), มัดเราะซะฮ์ข่านในชีรอซ (Madrassa of Khan in Shiraz) (ค.ศ. 1615) และมัสยิดเมาลานา (Molana Mosque) (ค.ศ. 1444)

กระเบื้องอีกรูปแบบหนึ่งที่สำคัญในยุคสมัยนี้คือกระเบื้องกิริฮ์ ซึ่งมีลักษณะเฉพาะคือสายทาบหรือกิริฮ์สีขาว มิหร็อบ (Mihrab) ซึ่งเป็นจุดศูนย์รวมของมัสยิดมักเป็นตำแหน่งที่มีงานกระเบื้องซึ่งประณีตและซับซ้อนที่สุด มิหร็อบยุคคริสต์ศตวรรษที่ 14 ที่มัดเราะซะฮ์ Imami ในแอสแฟฮอนเป็นตัวอย่างที่โดดเด่นของการผสมผสานทางสุนทรียภาพระหว่างศิลปะอักษรวิจิตรอิสลาม (Islamic calligraphy) และลายวิจิตรนามธรรม โค้งแหลม (Ogive) ซึ่งวางกรอบของช่องเว้าของมิหร็อบมีจารึกในอักษรกูฟีย์ซึ่งถูกใช้ในอัลกุรอานสมัยคริสต์ศตวรรษที่ 9

thumb|center|มัสยิดชาห์ในเอสแฟฮอน อิหร่าน
มัสยิดชาห์ในเอสแฟฮอนเป็นหนึ่งในงานสถาปัตยกรรมชิ้นเอกในอิหร่านจากสมัยคริสต์ศตวรรษที่ 17 โดมของมัสยิดนี้เป็นตัวอย่างของงานกระเบื้องโมเสกที่สำคัญ และห้องภาวนาฤดูหนาวในมัสยิดมีกระเบื้องกูเอร์ดา เซกา (cuerda seca) ที่มีความวิจิตรมากที่สุดแห่งหนึ่งในโลก กระเบื้องหลากหลายรูปแบบถูกผลิตขึ้นมาเพื่อปูโถงรูปแบบซับซ้อนรูปแบบต่าง ๆ เป็นลวดลายโมเสก ผลลัพธ์เป็นความสำเร็จทางเทคโนโลยีและสิ่งประดับที่น่าอัศจรรย์ใจ

ในสมัยซาฟาวิด เทคนิค แฮฟต์แรงก์ (haft rang แปลว่า 'เจ็ดสี' ในภาษาเปอร์เซีย) มักถูกใช้ในการประดับแทนกระเบื้องโมเสก โดยเป็นการทาสีลงบนกระเบื้องสี่เหลี่ยมธรรมดา เคลือบ และเผา นอกเหนือจากเหตุผลทางเศรษฐกิจแล้ว เทคนิคแฮฟต์แรงก์ยังทำให้ศิลปินสามารถแสดงออกได้อย่างอิสระมากขึ้นในเวลาที่น้อยลง มันยังคงเป็นที่นิยมจนถึงสมัยกอญัรเมื่อตัวเลือกสีมีมากขึ้นด้วยสีเหลืองและสีส้ม สีเจ็ดสีที่ถูกใช้ในกระเบื้องแฮฟต์แรงก์ได้แก่สีดำ, สีขาว, สีน้ำเงิน, สีเทอร์คอยส์ (Turquoise (color)), สีแดง, สีเหลือง และสีฟอว์น (Fawn (colour))

ประเพณีอิทธิพลเปอร์เซียเหล่านี้ (Persianate) ได้กระจายต่อเนื่องไปสู่ส่วนต่าง ๆ ของโลกอิสลาม ที่น่าจดจำเช่นเครื่องปั้นดินเผาอิซนิค (İznik pottery) จากประเทศตุรกีภายใต้จักรวรรดิออตโตมันในคริสต์ศตวรรษที่ 16 และ 17

thumb|รูปนกฟีนิกซ์เหนือประตูของมัดเราะซะฮ์นาดีร์ดีวอนเบย์กี (Nadir Divan-Begi Madrasah) เมืองบุคอรอ (Bukhara) ประเทศอุซเบกิสถาน

อาคารอิสลามในบุคอรอ (Bukhara) ในเอเชียกลาง (คริสต์ศตวรรษที่ 16-17) มีเครื่องประดับลวดลายดอกไม้ที่ซับซ้อนเช่นเดียวกัน ในเอเชียใต้ การตกแต่งด้วยงานกระเบื้องกอชอนี (Qashani) จากเปอร์เซียได้ถูกรับมาใช้ในมุลตานและสินธ์ในประเทศปากีสถาน มัสยิดวะซีร์ ข่าน ในลาฮอร์เป็นหนึ่งในตัวอย่างของงานกระเบื้องที่ได้รับอิทธิพลจากกระเบื้องกอชอนีหรือ kashi-kari จากสมัยจักรวรรดิโมกุล 

วัฒนธรรมกระเบื้องซัลลีจญ์ (zellige) ของประเทศโมร็อกโกเป็นกระเบื้องพื้นเมืองที่ยังคงมีการผลิตอยู่ในปัจจุบัน เป็นการนำกระเบื้องสีชิ้นเล็ก ๆ ที่มีรูปร่างที่หลากหลายเพื่อสร้างลวดลายเรขาคณิตคล้ายกับกระเบื้องโมเสก

 อนุทวีปอินเดีย 
ห้องที่มีพื้นกระเบื้องที่ทำมาจากดินเหนียวซึ่งมีการตกแต่งด้วยลวดลายวงกลมเชิงเรขาคณิตถูกค้นพบในโบราณสถานที่กาลีพังคาน (Kalibangan), โกต บาลา (Kot Bala) และอัลลอฮ์ดิโน (Allahdino) 

กระเบื้องถูกนำมาใช้ในศรีลังกาโบราณในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 2 ในรูปของหินเรียบและหินขัดบนพื้นและในสระน้ำ กระเบื้องจากช่วงเวลานี้สามารถพบได้ในกุฏฏัมปกกุณะ (Kuttam Pokuna) ในเมืองอนุราธปุระ และที่อื่น ๆ

 เอเชียตะวันออก 

ตัวอย่างของกระเบื้องเซรามิกหรืออิฐเคลือบที่ใช้ในการตกแต่งในเอเชียตะวันออกเช่นเจดีย์กระเบื้องเคลือบนานกิงซึ่งถูกสร้างขึ้นในคริสต์ศตวรรษที่ 15 ถูกทำลายลงไปในคริสต์ศตวรรษที่ 19Jonathan D. Spence. God's Chinese Son, New York 1996 และถูกสร้างขึ้นใหม่ใน ค.ศ. 2015 

 เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ 

 ไทย 
thumb|ภาพส่วนหนึ่งของพระปรางค์วัดอรุณฯ งานกระเบื้องก่อนมีการบูรณะครั้งล่าสุดระหว่าง พ.ศ. 2556 ถึง 2560
ตัวอย่างของการใช้กระเบื้องในการตกแต่งที่มีชื่อเสียงในประเทศไทย เช่นพระปรางค์วัดอรุณฯซึ่งถูกตกแต่งด้วยลวดลายที่ทำจากงานกระเบื้องที่มีรูปร่างและสีต่าง ๆ กว่า 120 ลวดลาย

การใช้งานกระเบื้องในรูปแบบต่าง ๆ มีในประเทศไทยมาแต่อดีต โดยเฉพาะสิ่งปลูกสร้างในวัด ในงานศึกษาเกี่ยวกับกระเบื้องยุคสุโขทัย มักพบเศษกระเบื้องกระจัดกระจายอยู่ตามบริเวณรอบโบสถ์วิหาร ตัวอย่างเช่น ซี่ลูกกรงของพนังกำแพงแก้วของวัดมังกรในเมืองเก่าสุโขทัยซึ่งยังหลงเหลืออยู่เป็นสังคโลก ต่อมาในสมัยอยุธยาตอนต้น ยังมีการผลิตเครื่องกระเบื้องสังคโลกจนเมื่อทำสงครามกับพม่า คนในเมืองสุโขทัยถูกกวาดต้อนและเทคโนโลยีการผลิตเครื่องกระเบื้องก็ถูกทิ้งไป วัดส่วนใหญ่จึงเปลี่ยนมาใช้กระเบื้องดินเผาไม่เคลือบ ซึ่งหยาบ มีสีดิน สีอิฐ กระเบื้องเคลือบกลายเป็นของหายากและมีราคาสูง วัดที่ใช้กระเบื้องเคลือบก็จะถูกพูดถึงเป็นอย่างมาก เช่นวัดบรมพุทธารามซึ่งถูกเรียกอีกชื่อว่าวัดกระเบื้องเคลือบ 

ในสมัยรัตนโกสินทร์ การติดต่อค้าขายกับจีนทำให้ได้รับอิทธิพลทางสถาปัตยกรรมทั้งวัสดุก่อสร้างและเครื่องตกแต่งจากประเทศจีนมาใช้ ไม่ว่าจะเป็นเครื่องกระเบื้องในรูปแบบต่าง ๆ เช่นกระเบื้องดินเผา กระเบื้องเคลือบ ภาชนะอย่างเครื่องถ้วยเบญจรงค์ เครื่องถ้วยจีน เครื่องถ้วยลายครามน้ำเงินขาว ทั้งเป็นภาชนะทั้งใบหรือเป็นเศษกระเบื้อง หรือที่เป็นลวดลายดอกไม้ ใบไม้ วงกลมอยู่แล้วประกอบในลวดลายปูนปั้น ในช่วงรัชกาลที่ 2-3 จึงนำมาตกแต่งวัด เช่น วัดเทพธิดา วัดเฉลิมพระเกียรติ วัดราชโอรสาราม และวัดกัลยาณมิตร มีการตั้งโรงเผากระเบื้องเคลือบใช้เองที่วัดสระเกศราชวรมหาวิหาร จนในสมัยรัชกาลที่ 5 มีการใช้กระเบื้องที่ผลิตขึ้นเองในประเทศ ซึ่งมีลวดลายทั้งในแบบไทย จีน และตะวันตก และมีการนำกระเบื้องสีเบญจรงค์แบบไทยมาตกแต่งโบสถ์ วิหาร และพระเจดีย์ของวัดราชบพิธสถิตมหาสีมาราม แต่เป็นกระเบื้องสั่งทำจากจากประเทศจีน

ตะวันตก
thumb|left|กระเบื้องเอ็นคอสติก (encaustic tile) ยุคกลางที่คลีฟแอบบีย์ ประเทศอังกฤษ
กระเบื้องเขียนลายถูกใช้เป็นจำนวนมากในยุโรปยุคกลาง บางส่วนมีรูปแบบที่ซับซ้อนมาก ซึ่งมีเพียงส่วนน้อยที่ยังหลงเหลืออยู่ เรื่องราวทางศาสนาและฆราวาสถูกวาดบนกระเบื้อง เช่นกระเบื้องปูพื้นจินตภาพในจิตกรรมสีน้ำมันชื่อ แม่พระรับสาร ที่ วอชิงตัน ดี.ซี. (Annunciation (van Eyck, Washington)) ของ ยัน ฟัน ไอก์ ใน ค.ศ. 1434 ซึ่งแสดงฉากในพันธสัญญาเดิม "กระเบื้องทริง" จากโบสถ์ในเมืองทริง (Tring) ที่พิพิธภัณฑ์บริติชซึ่งแสดงภาพฉากสมัยเด็กจากชีวิตของพระเยซู อาจถูกใช้ปูผนังแทนพื้น ในขณะที่ "กระเบื้องเชิร์ตซี" ซึ่งมาจากแอบบีย์ในเมืองเชิร์ตซี (Chertsey) จากคริสต์ศตวรรษที่ 13 แสดงภาพฉากการต่อสู้ระหว่างริชาร์ดใจสิงห์กับเศาะลาฮุดดีน กระเบื้องตัวอักษรยุคกลาง (Medieval letter tiles) ถูกใช้ปูพื้นของโบสถ์เพื่อจารึกข้อความต่าง ๆ ในศาสนาคริสต์

thumb|left|เครื่องกระเบื้องเดลฟท์สีน้ำเงินและขาวลายสัตว์ประหลาดทะเล สมัยคริสต์ศตวรรษที่ 17
เครื่องกระเบื้องเดลฟท์ซึ่งเป็นกระเบื้องที่มีลายภาพวาดสีขาวน้ำเงินซึ่งมีต้นกำเนิดจากประเทศเนเธอร์แลนด์ ในคริสต์ศตวรรษที่ 17 กระเบื้องเดลฟท์ได้รับอิทธิพลจากกระเบื้องจีน และถูกส่งออกไปทั่วทั้งทวีปยุโรปจนเริ่มหมดความนิยมในช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 18 ราชวังสมัยคริสต์ศตวรรษที่ 18 หลายแห่งมีห้องที่ผนังทั้งหมดถูกปูด้วยกระเบื้องเคลือบ ตัวอย่างที่ยังหลงเหลืออยู่เช่นที่ พิพิธภัณฑ์กาโปดิมอนเต (Museo di Capodimonte) ที่เมืองนาโปลี พระราชวังมาดริด (Royal Palace of Madrid) และพระราชวังอารังฆูเอซ (Royal Palace of Aranjuez)

thumb|ตู้คีออสนวศิลป์ตอนปลาย (ค.ศ. 1923) ที่ลัสปัลมัสเดกรันกานาเรียซึ่งถูกปูด้วยกระเบื้องจากมานิเซส ประเทศสเปน
thumb|กระเบื้องในผับในเมืองยูเทรกต์

กระเบื้องอาซูเลโฆหากอ่านตามภาษาสเปน หรืออาซูเลฌูตามภาษาโปรตุเกส (Azulejo) มาจากกระเบื้องซัลลีจญ์ทั้งตัวกระเบื้องเองและชื่อของมัน กระเบื้องอาซูเลโฆเป็นเอกรงค์สีขาวน้ำเงินและมีลวดลายเป็นรูปภาพ หรืออาจมีสีอื่น สิ่งก่อสร้างแนวบารอกมีการใช้กระเบื้องอาซูเลโฆ กระเบื้องอาซูเลโฆยังถูกนำมาใช้ในสถาปัตยกรรมละตินอเมริกัน

ประเทศโปรตุเกสและเมืองเซาลูอีสยังคงธรรมเนียมการใช้กระเบื้องอาซูเลโฆมาถึงปัจจุบัน โดยถูกใช้ตกแต่งอาคาร เรือ และแม้แต่ก้อนหินเองก็ตาม

งานกระเบื้องถูกฟื้นฟูขึ้นมาใหม่อีกครั้งในสมัยวิกตอเรีย เนื่องจากสถาปัตยกรรมฟื้นฟูกอทิกและการเคลื่อนไหวทางศิลปหัตถกรรม (Arts and Crafts movement) กระเบื้องลายหรือกระเบื้องที่ปูเป็นลวดลายถูกผลิตแบบมวลรวมด้วยเครื่องจักรเรียบพอสำหรับการปูพื้นและราคาถูกลง และถูกนำมาปูพื้นและผนังเช่นในโบสถ์ โรงเรียน และอาคารสาธารณะ รวมไปถึงโถงทางเดินและห้องน้ำภายในบ้าน

การใช้งาน

thumb|right|หลังคาปูกระเบื้อง "หางบีเวอร์" (beaver tail) ใน ดิงเคิลส์บืล (Dinkelsbühl), เยอรมนี
thumb|กระเบื้องปูพื้นในประเทศไซปรัส

 กระเบื้องมุงหลังคา 

กระเบื้องมุงหลังคาถูกออกแบบสำหรับใช้กันฝนและความร้อน กระเบื้องทำขึ้นจากวัสดุตามดั้งเดิมที่มีอยู่ในท้องถิ่น เช่น ดินเหนียว ดินเผา หินแกรนิต หรือหินชนวน หรือวัสดุสมัยใหม่ เช่น คอนกรีต แก้ว และพลาสติก กระเบื้องมุงหลังคามีรูปทรงที่หลากหลาย

 กระเบื้องปูพื้น 

thumb|การผลิตกระเบื้องโมเสก
thumb|กระเบื้องหินปูพื้นลานกลางอาคาร (Patio) รัฐฮาวาย สหรัฐฯ ค.ศ. 1960

กระเบื้องปูพื้นมีทั้งเซรามิก หิน ยาง พลาสติก หรือแม้แต่แก้ว ซึ่งอาจถูกทาสีหรือเคลือบ หรือเป็นกระเบื้องโมเสกซึ่งถูกปูเป็นลวดลาย กระเบื้องปูพื้นถูกปูลงบนปูนซึ่งประกอบด้วยทราย ซีเมนต์ และสารเติมแต่งน้ำยาง ช่องว่างระหว่างกระเบื้องแต่ละแผ่นจะถูกเติมด้วยยาแนว (grout) ที่อาจถูกขัดหรือไม่ด้วยกระดาษทราย แต่โดยดั้งเดิมแล้วจะใช้ปูน

ในการผลิตกระเบื้องหินแกรนิตและหินอ่อน หินจะถูกนำมาตัดก่อนนำมาขัดถูผิวด้านบน ในขณะที่กระเบื้องหินธรรมชาติชนิดอื่นเช่นหินชนวนใช้วิธีการกะเทาะด้านบนหินให้แยกออกจากกัน

 กระเบื้องฝ้าเพดาน 

กระเบื้องฝ้าเพดานหรือแผ่นฝ้าเพดานเป็นแผ่นกระเบื้องซึ่งถูกนำมาใช้กับเพดานของอาคาร เพดานเหล่านี้มีคุณสมบัติแตกต่างกัน เช่นเพดานแขวน ซึ่งอยู่ต่ำลงมาจากเพดานโครงสร้าง สำหรับการถอดประกอบที่สะดวก เพดานซับเสียงเพื่อทำให้คุณสมบัติทางเสียงของห้องดีขึ้น หรือเพดานขึงตึงซึ่งทำจากอะลูมิเนียมหรือพลาสติก PVC เพื่อปกปิดงานท่อ สายไฟต่าง ๆ 

กระเบื้องฝ้าเพดานอาจถูกทำมาจากวัสดุหลายอย่าง เช่นฝ้าเพดานแผ่นยิปซัม ฝ้าเพดานไฟเบอร์ซีเมนต์ ฝ้าเพดานไม้ ฝ้าเพดานไวนิล และฝ้าเพดานอะลูมิเนียม ตัวอย่างของฝ้าเพดานที่ทำมาจากอิฐเช่นเพดานโค้งกาตาลัน (Catalan vault)

นอกจากนั้นยังทำหน้าที่เป็นสิ่งกีดขวางการแพร่กระจายของเปลวไฟและควัน การทำลาย การเคลื่อนย้าย หรือการถอดกระเบื้องฝ้าเพดานออกจะทำให้เซนเซอร์ตรวจจับและหัวกระจายน้ำดับเพลิงทำงานได้ช้าลงและปล่อยให้ไฟลามได้เร็วขึ้น

 วัสดุและกระบวนการ 

 เซรามิก 
thumb|กระเบื้องพอร์ซเลนปูพื้นขนาด 6นิ้วx6นิ้ว
กระเบื้องอาจทำจากวัสดุเซรามิกเช่นเครื่องดินเผา (earthenware) เครื่องหิน (stoneware) และเครื่องเคลือบดินเผา ในขณะที่เทอราคอตตา (Terracotta) เป็นวัสดุซึ่งตามดั้งเดิมถูกนำมาใช้ทำกระเบื้องมุงหลังคา

 กระเบื้องพอร์ซเลน 

กระเบื้องพอร์ซเลนเป็นกระเบื้องหรือแผ่นปูพื้นโมเสกเซรามิกซึ่งผลิตจากส่วนผสมของวัสดุต่าง ๆ ผ่านการขึ้นรูปด้วยการอัดแบบแห้ง (dry pressing) และได้ออกมาเป็นแผ่นกระเบื้องที่มีความหนาแน่น เนื้อละเอียด และเรียบ มีผิวหน้าที่คมชัดและมีเนื้อตัน กระเบื้องชนิดนี้มักมีสีที่สว่างและสดใส อิงตามมาตรฐานเอเอสทีเอ็ม C242

  หินอ่อน 
thumb|บ้านของ เจสัน แมกนัส ที่ซิเรเน ประเทศลิเบีย
ชาวโรมันมักปูพื้นห้องชั้นล่างด้วยกระเบื้องโมเสกซึ่งทำจากหินอ่อนก้อนสี่เหลี่ยมชิ้นเล็ก ๆ วางต่อกันเป็นรูปแบบที่มีสีสัน และใช้กระเบื้องหินอ่อนขนาดใหญ่รูปสีเหลี่ยมจตุรัส วงกลม ฯลฯ ในห้องที่รับรองคนจำนวนมาก เพราะกระเบื้องโมเสกไม่สามารถทนจำนวนคนได้เป็นเวลานาน และอิฐมีไว้ใช้กับทางเดินทั่วไปเท่านั้น

ในคริสต์ศตวรรษที่ 19 หนังสือศัพทานุกรมสำหรับงานหินอ่อนให้นิยามกับกระเบื้องไว้ว่าเป็นแผ่นที่ทำมาจากหินหรือหินอ่อนซึ่งถูกตัดเป็นชิ้นส่วนรูปร่างต่าง ๆ เช่นรูปสี่เหลี่ยมจตุรัสหรือสี่เหลี่ยมขนมเปียกปูน รูปแปดเหลี่ยม ฯลฯ

 หินกรวด 
คล้ายกับกระเบื้องโมเสกหรือลวดลายชนิดอื่น ๆ กระเบื้องหินกรวดเป็นกระเบื้องที่ทำจากหินกรวดก้อนเล็ก ๆ ที่ติดกับแผ่นรองอย่างหนึ่ง โดยมักออกแบบมาเป็นลวดลายที่ประสานเข้ากันเพื่อให้การติดตั้งในตอนสุดท้ายดูเข้ากันและไม่มีรอยต่อ

 พิมพ์ลาย 
การพิมพ์กระเบื้องใช้เทคนิคการพิมพ์และการดัดแปลงศิลปะและภาพถ่ายดิจิทัล การพิมพ์ลงบนกระเบื้องได้หลากหลายชนิดด้วยคุณภาพเทียบเท่ากับภาพถ่ายเป็นไปได้ด้วยการพิมพ์สีระเหิด (Dye-sublimation printing) การพิมพ์แบบพ่นหมึก หมึกพิมพ์เซรามิก และโทนเนอร์เซรามิก ภาพแรสเตอร์/บิตแมปถูกจัดเตรียมในซอฟต์แวร์แก้ไขรูปภาพ (Image editing) โดยการจับภาพดิจิทัลด้วยเครื่องกราดภาพหรือกล้องดิจิทัล เทคนิคการพิมพ์ลงบนกระเบื้องแบบพิเศษที่ใช้ความร้อนและความดันหรือเตาเผาที่อุณหภูมิสูงถูกใช้เพื่อถ่ายโอนภาพลงบนสารตั้งต้นบนกระเบื้อง เทคนิคการลงสีลงบนกระเบื้องมีเช่น การพิมพ์สกรีนแบบแบน การพิมพ์สกรีนแบบหมุนซึ่งมีสองรูปแบบคือการใช้ล้อหมุนซิลิโคนที่แกะลวดลายด้วยเลเซอร์ หรือล้อหมุนที่เอาลวดลายจากการสกรีนแบบแบนมาอยู่ในรูปวงล้อแทนเพื่อให้สามารถผลิตได้อย่างต่อเนื่องและไม่ต้องหยุดทำทีละแผ่น และการพิมพ์กระเบื้องแบบพ่นหมึกโดยตรง (DCIJP) กระเบื้องเหล่านี้ถูกใช้ปูผนังของห้องครัว ห้องน้ำ หรือใช้ทางพาณิชย์ในร้านอาหาร โรงแรม และห้องพักแขก เป็นเครื่องตกแต่ง

 คณิตศาสตร์ของการปูกระเบื้อง 
กระเบื้องบางรูปร่างสามารถปูเรียงซ้ำกันให้คลุมพื้นผิวอันหนึ่งได้โดยไม่เหลือช่องว่าง ตัวอย่างเช่นรูปสี่เหลี่ยมมุมฉาก รูปร่างเหล่านี้กล่าวได้ว่าสามารถเทสเซลเลต (จาก tessella ภาษาละตินแปลว่า 'กระเบื้อง') และการปูกระเบื้องในรูปแบบนี้เรียกว่าเทสเซลเลชัน ลวดลายการปูกระเบื้องหลากสีแบบอิสลาม (Islamic geometric pattern) บางรูปแบบมีความซับซ้อนและคล้ายกับการปูกระเบื้องแบบเพนโรส (Penrose tiling) เช่นกระเบื้องกิริฮ์ (Girih tiles)