# จักรพรรดิไดโงะ
จักรพรรดิไดโงะ (6 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 884 – 23 ตุลาคม ค.ศ. 930) เป็นจักรพรรดิญี่ปุ่นองค์ที่ 60Imperial Household Agency (Kunaichō):  醍醐天皇 (60) ตามที่ได้จัดเรียงไว้ในลำดับการสืบราชบัลลังก์ Ponsonby-Fane, Richard. (1959). The Imperial House of Japan, pp. 68–69.

จักรพรรดิไดโงะครองราชย์ระหว่าง ค.ศ. 897 ถึง 930Titsingh, Isaac. (1834).  Annales des empereurs du japon, pp. 129–134; Brown, Delmer et al. (1979). Gokanshō, pp. 291–293; Varley, H. Paul. (1980). Jinnō Shōtōki, pp. 179–181. พระนามของพระองค์นำมาจากสถานที่ฝังพระศพ

 พระบรมวงศานุวงศ์ 
thumb|right| 150px|อักษรวิจิตรที่เชื่อกันว่าเป็นฝีพระหัตถ์ของจักรพรรดิไดโงะ
ไดโงะเป็นพระราชโอรสองค์โตของจักรพรรดิอูดะ พระราชมารดาของพระองค์คือฟูจิวาระ โนะ ทาเนโกะ (หรือ อินชิ) ธิดาในฟูจิวาระ โนะ ทากาฟูจิ รัฐมนตรีส่วนกลางVarley, p. 179. พระองค์ทรงขึ้นครองราชย์แต่ทรงพระเยาว์หลังจากจักรพรรดิอูดะ พระราชบิดา ทรงสละราชสมบัติใน ค.ศ. 897 พระราชมารดาของพระองค์สิ้นพระชนม์ก่อนขึ้นครองราชย์ ดังนั้นพระองค์ทรงได้รับเลี้ยงจากฟูจิวาระ โนะ อนชิ พระมเหสีอีกพระองค์ของอูดะผู้เป็นธิดาในอดีตคัมปากุ ฟูจิวาระ โนะ โมตตสึเนะ

จักรพรรดิโคโก พระอัยกาของไดโงะ ทรงลดพระยศของพวกพระราชโอรสจากเชื้อพระวงศ์มาเป็นสามัญชน เพื่อลดรายจ่ายของรัฐ รวมทั้งอิทธิพลทางการเมืองของพวกเขา นอกจากนี้ พวกเขายังได้รับนามสกุลมินาโมโตะ ดังนั้น ไดโงะจึงไม่ได้เกิดเป็นเชื้อพระวงศ์และมีพระนามว่า มินาโมโตะ โนะ โคเรซาเนะ (源維城) จนกระทั่ง ค.ศ. 887 เมื่อมินาโมโตะ โนะ ซาดามิ (อดีตเจ้าชายซาดามิ) พระราชบิดาของไดโงะ ได้รับการเลื่อนขึ้นเป็นเจ้าชายและรัชทายาทในพระราชบัลลังก์ หลังจากนั้น พระนามส่วนพระองค์ (อิมินะ) จึงเปลี่ยนเป็น อัตสึฮิโตะ Varley, p. 179; Brown, p. 264; ก่อนหน้าจักรพรรดิโจเม พระนามส่วนพระองค์ของจักรพรรดิมีความยาวมากและราษฎรโดยทั่วไปไม่ใช้กัน อย่างไรก็ตาม หลังจากรัชสมัยจักรพรรดโจเม ความยาวของตัวอักษรในแต่ละพระนามจึงลดลง หรือ โอโนะ-เทอิPonsonby-Fane, p. 8. ก่อนขึ้นครองราชบัลลังก์ดอกเบญจมาศ

ไดโงะทรงมีจักรพรรดินี พระมเหสี และพระสนมรวม 21 พระนาง และมีพระราชโอรสธิดารวม 36 พระองค์Brown, p. 293.

 เหตุการณ์ในพระชนมชีพของจักรพรรดิไดโงะ 
การเปลี่ยนชื่อรัชสมัยใน ค.ศ. 898 เป็นจุดเริ่มต้นของรัชสมัยจักรพรรดิไดโงะ เหตุการณ์สำคัญในช่วง 34 ปีของไดโงะอยู่ที่พระองค์ทรงปกครองด้วยตนเอง โดยไม่มีผู้สำเร็จราชการจากตระกูลฟูจิวาระ แม้ว่าพระองค์มีเชื้อสายจากฟูจิวาระอยู่ส่วนหนึ่ง

 4 สิงหาคม ค.ศ. 897 (ปีคัมเปียวที่ 9, วันที่ 3 เดือน 7): ในปีที่ 10 ของรัชสมัยอูดะ-เท็นโน (宇多天皇十年) จักรพรรดิอูดะสละราชสมบัติ และพระราชโอรสองค์โตได้รับสถานะผู้สืบทอด ("เซ็นโซะ")Tisingh,  p. 129; Varley, p. 44; a distinct act of senso is unrecognized before Emperor Tenji; and all sovereigns except Jitō, Yōzei, Go-Toba, and Fushimi have senso and sokui in the same year until the reign of Emperor Go-Murakami.
 14 สิงหาคม ค.ศ. 897 (ปีคัมเปียวที่ 9, วันที่ 13 เดือน 7): จักรพรรดิไดโงะขึ้นครองราชย์อย่างเป็นทางการ (โซกูอิ)Brown, p. 291; Varley, p. 44
 7 ธันวาคม ค.ศ. 899 (ปีโชไตที่ 2, วันที่ 1 เดือน 11): ดวงอาทิตย์เข้าสู่เหมายัน และบรรดาขุนนางชั้นผู้ใหญ่ของจักรวรรดิทั้งหมดเข้าเฝ้าราชสำนักของไดโงะTitsingh,  p. 130.
 2 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 900 (ปีโชไตที่ 3, วันที่ 3 เดือน 1):  ไดโงะเสด็จไปเยี่ยมพระราชบิดาที่พระตำหนักที่อูดะเลือกภายหลังการสละราชบัลลังก์Titsingh,  pp. 130–131.
 ค.ศ. 900 (ปีโชไตที่ 3, เดือน 10): อดีตจักรพรรดิอูดะเสด็จไปยังเขาโคยะ  ในบริเวณที่ปัจจุบันคือจังหวัดวากายามะไปทางใต้ของโอซากะ พระองค์เสด็จไปที่วัดต่างๆ บนไหล่เขาTitsingh,  p. 131.
 23 มกราคม ค.ศ. 901 (ปีเอ็งงิที่ 1, วันที่ 1 เดือน 1): เกิดสุริยุปราคา
 ค.ศ. 901 (ปีเอ็งงิที่ 1, เดือน 1): เกิด"อุบัติการณ์"ซูงาวาระ มิจิซาเนะขึ้น แต่ไม่สามารถทราบรายละเอียดเพิ่มเติมได้ เนื่องจากไดโงะสั่งให้เผาอนุทินและบันทึกต่าง ๆ ในช่วงเวลาดังกล่าว
 ค.ศ. 906 (ปีเอ็งงิที่ 5, เดือน 4): คิ-โนะ สึรายูกิมอบหนังสือรวบรวมบทกวี โคกิงวากาชู ซึ่งเป็นชุดบทกวีวากะ ให้แก่จักรพรรดิTitsingh,  p. 132.
 ค.ศ. 909 (ปีเอ็งงิที่ 9, เดือน 4): ซาไดจิง ฟูจิวาระ โนะ โทกิฮิระเสียชีวิตด้วยอายุ 39 ปี เขาได้รับเกียรติเป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์หลังเสียชีวิต
 ค.ศ. 929 (ปีเอ็นโจที่ 7, เดือน 8): อุทกภัยทำลายประเทศและมีผู้เสียชีวิตจำนวนมากTitsingh,  p. 134.
 21 กรกฎาคม ค.ศ. 930 (ปีเอ็นโจที่ 8, วันที่ 26 เดือน 6): เมฆฝนสีดำขนาดใหญ่เคลื่อนตัวมาจากเชิงเขาอาตาโงะไปยังเฮอังเกียวตามมาด้วยฟ้าร้องดังสนั่นหวั่นไหว ฟ้าผ่าลงมายังพระราชวังหลวง ทั้งที่ปรึกษาอาวุโสฟูจิวาระ-โนะ-คิยตสึระ (มีอีกนามว่ามิโยชิ โนะ คิโยยูกิ) และไทระ-โนะ มาเรโยะ ผู้ควบคุมส่วนกลางฝั่งขวา และขุนนางระดับรองอีกหลายคนถูกสังหาร และร่างของพวกเขาถูกเผาไหม้ในกองเพลิงในเวลาต่อมา มีการตีความว่าความตายของพวกเขาเป็นการแก้แค้นโดยวิญญาณที่ยังไม่สงบของซูงาวาระ มิจิซาเนะTitsingh,  p. 134; Brown, p. 293; Varley, p. 179-181.
 16 ตุลาคม ค.ศ. 930 (ปีเอ็นโจที่ 8, วันที่ 22 เดือน 9): ในปีที่ 34 ของรัชสมัยไดโงะ-เท็นโน (醍醐天皇34年) จักรพรรดิทรงพระประชวรหนัก และเกรงว่าพระองค์คงไม่รอดแน่แล้วจึงสละราชบัลลังก์ กล่าวกันว่า ณ จุดนี้ พระราชโอรสได้รับตำแหน่งผู้สืบทอด (เซ็นโซะ) หลังจากนั้นไม่นาน จักรพรรดิซูซากุขึเนครองราชย์ (โซกูอิ)Brown, p. 293; Varley, p. 44.
 29 ตุลาคม ค.ศ. 930 (ปีเอ็นโจที่ 8, วันที่ 29 เดือน 9): จักรพรรดิไดโงะทรงออกกผนวชในยามเช้าตรู่มาก ในฐานะพระสงฆ์ พระองค์ได้ฉายาธรรมว่า โฮ-คงโง และหลังจากนั้นไม่นานก็สวรรคตด้วยพระชนมพรรษา 46 ปีTitsingh,  p. 134; Brown, p. 292; Varley, p. 181. พระบรมศพของพระองค์ได้ฝังไว้ที่ไดโงจิ ซึ่งเป็นที่มาของพระนามหลังสวรรคตของอดีตจักรพรรดิเป็น ไดโงะ-เท็นโน

ศักราชในรัชสมัยไดโงะ
ปีในรัชสมัยไดโงะมีมากกว่าหนึ่งชื่อศักราชหรือ เน็งโงTitsingh,  p. 129.
 คัมเปียว (889–898)
 โชไต (898–901)
 เอ็งงิ   (901–923)
 เอ็นโจ  (923–931)

 พระมเหสีและพระราชโอรสธิดา 
จักรพรรดินี (ชูงู): ฟูจิวาระ โนะ อนชิ (藤原穏子) ธิดาในคัมปากุ ฟูจิวาระ โนะ โมตตสึเนะ
พระราชโอรสองค์ที่ 2: เจ้าชายยาซูอากิระ (保明親王; 903–923) มกุฎราชกุมารของจักรพรรดิไดโงะที่มีชื่อเรียกว่า บุงเก็งเง็นไตชิ (文献彦太子)
พระราชธิดาองค์ที่ 14: เจ้าหญิงโคชิ (康子内親王; 919–957) สมรสกับอูไดจิง ฟูจิวาระ โนะ โมโรซูเกะ
พระราชโอรสองค์ที่ 14: เจ้าชายฮิโรกิระ (มีอีกพระนามว่า ยูตาอากิระ 寛明親王) ภายหลังเป็นจักรพรรดิซูซากุ
พระราชโอรสองค์ที่ 16: เจ้าชายนาริอากิระ (成明親王) ภายหลังเป็นจักรพรรดิมูรากามิ

พระมเหสี (ฮิ): เจ้าหญิงอิชิ (為子内親王, สวรรคต ค.ศ. 899) พระราชธิดาในจักรพรรดิโคโก
พระราชธิดาองค์ที่ 1: เจ้าหญิงคันชิ (勧子内親王; 899–910)

พระมเหสี (เนียวโงะ): มินาโมโตะ โนะ วาชิ (源和子; สวรรคต ค.ศ. 947) พระราชธิดาในจักรพรรดิโคโก
พระราชธิดาองค์ที่ 4: เจ้าหญิงเคชิ (慶子内親王; 903–923) สมรสกับเจ้าชายอัตสึกาตะ (พระราชโอรสในจักรพรรดิอูดะ)
พระราชโอรสองค์ที่ 5: เจ้าชายสึเนอากิระ (常明親王; 906–944)
พระราชโอรสองค์ที่ 6: เจ้าชายโนริอากิระ (式明親王; 907–966)
พระราชโอรสองค์ที่ 7: เจ้าชายอาริอากิระ (有明親王; 910–961)
พระราชธิดาองค์ที่ 13: เจ้าหญิงโชชิ (韶子内親王; 918–980) ไซอิงคนที่ 13 ในศาลเจ้าคาโมะ (921–930); ภายหลังสมรสกับมินาโมโตะ โนะ คาโยกาเงะ
พระราชธิดาองค์ที่ 17: เจ้าหญิงเซชิ/ทาดาโกะ (斉子内親王; 921–936) ไซโอคนที่ 27 ในศาลเจ้าอิเซะ (936) แต่ไม่ได้ไปที่อิเซะเนื่องจากสิ้นพระชนม์ก่อน

พระมเหสี (เนียวโงะ): ฟูจิวาระ โนะ โนชิ (藤原能子; สวรรคต ค.ศ. 964) ธิดาในอูไดจิง ฟูจิวาระ โนะ ซาดากาตะ; ภายหลังสมรสกับฟูจิวาระ โนะ ซาเนโยริ

พระมเหสี (เนียวโงะ): นางพระกำนัลฟูจิวาระ โนะ วากาโกะ (藤原和香子, สวรรคต ค.ศ. 935) ธิดาในไดนางง ฟูจิวาระ โนะ ซาดากูนิ

 พระราชพงศาวลี