# เอียวเก๋า
เอียวเก๋า("ครั้นพระเจ้าสุมาเอี๋ยนได้แจ้งดังนั้น จึงปรึกษาแก่ขุนนางทั้งปวง กาอุ้นจึงทูลว่า บัดนี้ข้าพเจ้าแจ้งว่าพระเจ้าซุนโฮได้เปนใหญ่ในเมืองกังตั๋งนั้นมิได้ประพฤติตามขนบธรรมเนียมแต่ก่อน ประเพณีแผ่นดินฟั่นเฟือนอยู่หาเปนปรกติไม่ ขอให้พระองค์มีรับสั่งไปถึงเอียวเก๋า ซึ่งเปนนายทหารอยู่ณเมืองซงหยงนั้น ซ่องสุมทแกล้วทหารรักษาบ้านเมืองไว้ให้มั่นคง คอยดูท่วงทีเมืองกังตั๋ง ถ้าเกิดอันตรายจลาจลขึ้นแล้วเมื่อใด เราก็จะยกทัพใหญ่ไปโจมตีเอาเห็นจะได้โดยสดวก พระเจ้าสุมาเอี๋ยนก็เห็นชอบด้วย จึงให้มีหนังสือไปถึงเอียวเก๋าตามถ้อยคำกาอุ้นทุกประการ")  (ค.ศ. 221 – 27 กันยายน ค.ศ. 278) มีชื่อในภาษาจีนกลางว่า หยาง ฮู่  ชื่อรอง ชูจื่อ  เป็นขุนพลและขุนนางชาวจีนผู้มีชีวิตในยุคราชวงศ์จิ้นของจีน เอียวเก๋าสนับสนุนแผนการพิชิตง่อก๊กที่เป็นรัฐอริ ซึ่งในที่สุดก็สามารถโน้มน้าวจักรพรรดิสุมาเอี๋ยน (จิ้นอู่ตี้) ให้ดำเนินการตามแผนการ แต่เอียวเก๋าไม่ได้มีชีวิตอยู่เห็นการดำเนินการตามแผนการ เอียวเก๋ามีชื่อเสียงในเรื่องความอ่อนน้อมถ่อมตนและการมองการณ์ไกล ตันซิ่ว (陳壽 เฉิน โช่ว) ผู้เขียนสามก๊กจี่บรรยายว่าเอียวเก๋าเป็นผู้มีร่างสูงปานกลาง มีขนคิ้วสวยและเครางาม เอียวเก๋าได้รับการวาดเป็นภาพในหนังสืออู๋ชฺวางผู่ (無雙譜, ทำเนียบผู้กล้าไร้เทียมทาน) ของจิน กู่เหลียง (金古良)

 ประวัติ 
thumb|200px|ภาพเอียวเก๋าในชุดนักรบ
ปู่ของเอียวเก๋าคือหยาง ซฺวี่  ดำรงตำแหน่งเจ้าเมือง (太守 ไท่โฉ่ว) ของเมืองลำหยง (南陽 หนานหยาง) บิดาของเอียวเก๋าคือหยาง เต้า  ดำรงตำแหน่งเจ้าเมืองของเมืองเสียงต๋ง (上黨 ช่างต่าง)(祖续，仕汉南阳太守。父道，上党太守。) จิ้นชู เล่มที่ 34. มารดาของเอียวเก๋าเป็นบุตรสาวของซัวหยง (蔡邕 ไช่ ยง) นักประวัติศาสตร์และนักดนตรีในยุคราชวงศ์ฮั่น(祜，蔡邕外孙，景献皇后同产弟。) จิ้นชู เล่มที่ 34. พี่สาวของเอียวเก๋าคือหยาง ฮุย-ยฺหวี (羊徽瑜) เป็นภรรยาคนที่ 3 ของสุมาสู ภายหลังได้รับการตั้งเป็นไทเฮา (太后 ไท่โฮ่ว) หรือจักรพรรดินีพันปีหลวง หลังสุมาเอี๋ยนทรงก่อตั้งราชวงศ์จิ้นในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 266

บิดาของเอียวเก๋าเสียชีวิตขณะเอียวเก๋าอายุ 11 ปี เอียวเก๋าจึงได้รับการเลี้ยงดูโดยหยาง ตาน  ผู้เป็นอา เอียวเก๋ารับใช้อาอย่างซื่อสัตย์ เมื่อเอียวเก๋าเติบโตขึ้นก็มีชื่อเสียงในด้านสติปัญญา ความรู้ และรูปลักษณ์ที่สง่างาม ขุนพลแฮหัวหุย (夏侯威 เซี่ยโหว เวย์) ประทับใจเอียวเก๋าจึงจัดให้เอียวเก๋าสมรสกับหลานสาวของตนซึ่งเป็นบุตรสาวของแฮหัวป๋า (夏侯霸 เซี่ยโหว ป้า) พี่ชายของแฮหัวหุย หลังจากแฮหัวป๋าพ่อตาของเอียวเก๋าแปรพักตรเข้าด้วยจ๊กก๊กเมื่อ ค.ศ. 249 เนื่องจากการก่อรัฐประหารของสุมาอี้เพื่อโค่นอำนาจโจซอง เอียวเก๋าเป็นหนึ่งในไม่กี่คนที่เกี่ยวข้องกับตระกูลแฮหัวผ่านการสมรสและยังกล้าคบหากับตระกูลแฮหัว เอียวเก๋ารับราชการเป็นข้าราชการระดับล่างในรัชสมัยของโจมอและโจฮวนจักรพรรดิแห่งวุยก๊ก

เอียวเก๋าได้รับการยกสถานะขึ้นด้วยคำแนะนำของซินเหียนเอ๋ง (辛憲英 ซิน เซี่ยนอิง) ผู้เป็นอาสะใภ้ เอียวเก๋าเตือนสุมาเจียวในเรื่องเจตนาของจงโฮย แล้วสุมาเจียวก็เชื่อในวิจารณญาณของเอียวเก๋ามากขึ้นหลังจงโฮยก่อกบฏ (ตามที่เอียวเก๋าคาดการณ์ไว้) ในเดือนมีนาคม ค.ศ. 264 ภายหลังเอียวเก๋าได้รับราชการในฐานะเลขาธิการบริหารของสุมาเจียว 

หลังสุมาเจียวเสียชีวิตในเดือนกันยายน ค.ศ. 265 สุมาเอี๋ยนบุตรชายของสุมาเจียวสืบทอดตำแหน่ง และในเดือนกุมภาพันธ์ของปีถัดมา สุมาเอี๋ยนบังคับโจฮวนให้สละราชบัลลังก์ให้ตน เป็นการสิ้นสุดของวุยก๊กและเป็นการก่อตั้งราชวงศ์จิ้นโดยสุมาเอี๋ยนขึ้นครองราชย์เป็นจักรพรรดิพระองค์แรก จักรพรรดิสุมาเอี๋ยนทรงมีพระประสงค์จะแต่งตั้งเอียวเก๋าให้มีบรรดาศักดิ์เป็นก๋ง (公 กง) แต่เอียวเก๋าปฏิเสธ

ตลอดช่วงต้นรัชสมัยของจักรพรรดิสุมาเอี๋ยน เอียวเก๋าเป็นหนึ่งในขุนนางคนสำคัญจำนวนหนึ่งที่สนับสนุนอย่างแข็งขันให้ยกทัพเพื่อพิชิตง่อก๊กที่เป็นรัฐอริ จักรพรรดิสุมาเอี๋ยนโปรดกลยุทธ์ที่เอียวเก๋าทูลเสนอ จึงมอบหมายให้เอียวเก๋ารับผิดชอบดูแลชายแดนตะวันตกที่ติดกับง่อก๊ก และประจำการอยู่ที่เมืองซงหยง (襄陽 เซียงหยาง) ต่อมาเมื่อ ค.ศ. 272 เอียวเก๋าเข้าร่วมในภารกิจช่วยเหลือปู้ ฉ่าน (步闡) ขุนพลง่อก๊กจากซีหลิง (西陵; อยู่ในนครอี๋ชาง มณฑลหูเป่ย์ในปัจจุบัน) ผู้แปรพักตร์เข้าด้วยราชวงศ์จิ้น แต่เอียวเก๋าช่วยเหลือปู้ ฉ่านไม่สำเร็จจึงถูกถอดยศชั่วคราว แต่ภายหลังก็ได้รับการคืนยศดังเดิม หลังจากพ่ายแพ้ เอียวเก๋าเริ่มดำเนินนโยยายการผ่อนคลายความตึงเครียดกับลกข้อง (陸抗 ลู่ ค่าง) ขุนพลง่อก๊ก และปฏิบัติต่อชาวง่อก๊กที่อาศัยบริเวณชายแดนด้วยความเมตตากรุณา โดยมีเจตนาที่จะชนะใจราษฎรเหล่านั้น ความพยายามของเอียวเก๋าประสบผลสำเร็จแม้ว่าลกข้องพยายามตอบโต้โดยการแสดงท่าทีปรารถนาดีต่อเอียวเก๋าด้วยก็ตาม หลังลกข้องเสียชีวิตเมื่อราวเดือนกันยายน ค.ศ. 274  ชาวง่อก๊กที่อาศัยบริเวณชายแดนก็ประทับใจราชวงศ์จิ้นมากขึ้นเพราะความเมตตากรุณาของเอียวเก๋า

เมื่อ ค.ศ. 277 เอียวเก๋าล้มป่วย แม้ว่าแผนการพิชิตง่อก๊กจะนำมาถวายและได้รับการยอมรับจากจักรพรรดิสุมาเอี๋ยนแล้ว แต่แผนการนั้นยังไม่พร้อมที่จะนำไปดำเนินการ เตาอี้ทำหน้าที่รับใช้แผ่นดินเป็นครั้งสุดท้ายด้วยการแนะนำเตาอี้ (杜預 ตู้ ยฺวี่) ให้สานต่อหน้าที่ถัดจากตน ภายหลังเตาอี้จะเป็นผู้มีส่วนสำคัญในการศึกที่รบกับง่อก๊ก เอียวเก๋าเสียชีวิตในเดือนธันวาคม ค.ศ.278 เพียงไม่กี่เดือนหลังการสิ้นพระชนม์ของหยาง ฮุย-ยฺหวีผู้เป็นพี่สาว ชาวเมืองซงหยงสร้างอนุสรณ์สถานแก๋เอียวเก๋าที่เขาเซี่ยน (เซี่ยนชาน) และแม้ภายหลังการเสียชีวิตของเอียวเก๋า เหล่าผู้มาเยี่ยมอนุสรณ์สถานมักจะร้องไห้ด้วยความระลึกถึงการปกครองด้วยความเมตตากรุณาของเอียวเก๋า อนุสรณ์สถานแห่งนี้จึงเป็นที่รู้จักในคำเรียกว่า "อนุสรณ์สถานแห่งน้ำตา" (ตั้วเล่ย์เปย์) หลังราชวงศ์จิ้นพิชิตง่อก๊กได้เมื่อ ค.ศ. 280 จักรพรรดิสุมาเอี๋ยนทรงอ่านออกเสียงประกาศชัยชนะที่ศาลของเอียวเก๋า และพระราชทานที่ดินมากกว่า 5,000 ครัวเรือนแก่เซี่ยโหวชื่อ (夏侯氏; บุตรสาวของแฮหัวป๋า) ภรรยาของเอียวเก๋าเพื่อแสดงความนับถือ