wannaphong/clean_thaiwikipedia huggingface dataset:
# สกุลชิมแปนซี
สกุลชิมแปนซี  เป็นสกุลของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมที่มีวิวัฒนาการสูง ใกล้เคียงกับมนุษย์มากที่สุด ในอันดับวานร เป็นลิงไม่มีหาง ใช้ชื่อสกุลว่า Pan

มีถิ่นที่อยู่ในแถบทวีปแอฟริกาตะวันออกและแอฟริกากลางระดับเส้นศูนย์สูตร  ตัวผู้จะหนักราว 110 ปอนด์  มีส่วนสูงเฉลี่ย 5 ฟุต  ส่วนตัวเมียหนักราว 88 ปอนด์และสูงเฉลี่ย 4 ฟุต สามารถปีนป่ายต้นไม้ได้เป็นอย่างดี แต่ชอบที่จะหากินและอาศัยอยู่บนพื้นดินมากกว่า ขนตามลำตัวสั้นสีน้ำตาลดำหรือเทาเข้ม แต่ที่มือและเท้าไม่มีขน รวมทั้งบริเวณใบหน้าและใบหู หน้า 176, สัตว์สวยป่างาม (สิงหาคม, 2518) โดย ชมรมนิเวศวิทยามหาวิทยาลัยมหิดล

มีลักษณะเด่น คือ ไม่มีดั้งจมูก  ขากรรไกรค่อนข้างยื่นออกมา  มีฟันกรามที่พัฒนาใช้การได้ดี มีปริมาตรสมองราว 400 ลูกบาศก์เซนติเมตร มีโครโมโซมจำนวน 24 คู่ และมีดีเอ็นเอร่วมกับมนุษย์ถึงร้อยละ 99.4 เนื่องจากมีบรรพบุรุษร่วมกันมา แต่ได้แยกวิวัฒนาการออกจากกันเมื่อราว 5-6 ล้านปีก่อนยกชั้นลิงชิมแปนซีพวกเดียวกับคนมีดีเอ็นเอร่วมกันเกือบ100%

มีพฤติกรรมกินพืชเป็นอาหารหลัก โดยปกติเป็นสัตว์ที่รักสงบ แต่ก็มีบางครั้งที่ตัวผู้จะมีพฤติกรรมดุร้าย มักยกพวกเข้าโจมตีกัน และยังมีพฤติกรรมล่าลิงชนิดอื่น ได้แก่ ลิงโลกเก่ากินเป็นอาหารอีกด้วยอย่างโหด ชิมแปนซีกินลิง! เป็นสัตว์ที่อยู่รวมกันเป็นครอบครัว มีความสัมพันธ์เป็นเครือญาติกัน โดยมีตัวผู้เป็นจ่าฝูง ออกลูกครั้งละเพียง 1 ตัว อายุขัยโดยเฉลี่ย 40 ปีหน้า 177, สัตว์สวยป่างาม (สิงหาคม, 2518) โดย ชมรมนิเวศวิทยามหาวิทยาลัยมหิดล  เป็นสัตว์ที่มีความเฉลียวฉลาด มีการแสดงออกทางอารมณ์คล้ายคลึงและใกล้เคียงกับมนุษย์มากที่สุด รวมทั้งกล้ามเนื้อและสรีระ ทั้งนี้เพราะระบบกล้ามเนื้อของมนุษย์และชิมแปนซีนั้นคล้ายกันมาก แต่ถึงอย่างนั้นเมื่อเปรียบเทียบกันต่อหน่วยน้ำหนักแล้ว ชิมแปนซีมีกล้ามเนื้อที่แข็งแรงกว่ามนุษย์ 2-3 เท่า “เรา” กับ “ลิงชิมป์” ต่างกันแค่ไหน? จากผู้จัดการออนไลน์  โดยมีการศึกษาพบว่า ชิมแปนซีมีความทรงจำดีเสียยิ่งกว่ามนุษย์ที่เป็นผู้ใหญ่เสียอีก และจดจำคำศัพท์ของมนุษย์ได้ถึง 125 คำ 

แบ่งออกได้เป็น 2 ชนิด คือ

ชิมแปนซี (Pan troglodytes) แบ่งออกได้เป็น 4 ชนิดย่อย
โบโนโบ (Pan paniscus) มีขนาดเล็กลงมา หรือมีอีกชื่อหนึ่งว่า ชิมแปนซีแคระจาก itis.gov 

โดยนักวิทยาศาสตร์ที่ศึกษาด้านชิมแปนซี ที่มีชื่อเสียงและได้รับการยอมรับมากที่สุด คือ เจน กูดดอลล์ นักวานรวิทยาหญิงชาวอเมริกัน ที่เริ่มศึกษาตั้งแต่ปี ค.ศ. 1960 เริ่มต้นที่ประเทศอูกันดา
# โช มิวสิก
โช มิวสิก (CHO Music) เป็นชื่อเรียกของธุรกิจเพลงส่วนกลางในเครือบริษัท อาร์เอส จำกัด (มหาชน) โดยเคยเป็นหนึ่งในค่ายย่อยที่แยกตัวออกมาในช่วงที่มีการปรับโครงสร้างธุรกิจเพลงในช่วงปี 2555-2556 แต่ต่อมาค่ายย่อยอื่นหลายๆ ค่ายได้ทยอยลดสถานะและยุบรวมเข้าด้วยกัน จึงได้มีการเปลี่ยนแปลงนโยบายให้ชื่อ อาร์เอส มิวสิก เป็นชื่อกลางสำหรับหน่วยธุรกิจ และปัจจุบันก็ได้เปลี่ยนรูปแบบกลับมาเป็นค่ายเพลงหลักส่วนกลางตามเดิม

 ประวัติ 

 ศิลปินในสังกัดปัจจุบัน
# รถอัดหิน
รถอัดหิน (ballast tamper/tamping machine, ย่อว่า อน.ฝ่ายการเดินรถ การรถไฟแห่งประเทศไทย.รายชื่อและอักษรย่อรถสินค้า. ม.ป.ป.) เป็นเครื่องจักรกลโดยใช้ยานยนต์รางวิ่งบนทางรถไฟประเภทรถเครื่องมือกลหนัก มีหน้าที่ปรับระดับราง แนวรางให้อยู่ในพิกัดที่กำหนด พร้อมอัดหินโรยทางรองทางให้แน่นขึ้น เพื่อเพิ่มความปลอดภัยในการเดินรถ ตลอดจนสภาพทางรถไฟในการเดินรถที่รวดเร็วและมั่นคงปลอดภัย

 หน้าที่ 
ในอดีต การอัดหินโรยทางรองทางรถไฟ ทำได้โดยการใช้แรงงานคนอัดหินโรยทางรองทางรถไฟ ด้วยเครื่องมืออัดหินขนาดเล็กที่ใช้แรงงานคนจับและเครื่องอัดหินโรยทางขนาดเล็กเขย่า และคอยตบหินโรยทางบริเวณหัวหมอนไม้ให้แน่นเรียบ เสมอระดับหมอนรองรางรถไฟ เป็นการรักษาแนวรางรถไฟให้เป็นแนวตรง โดยตรึงหินโรยทางบริเวณหัวหมอนไม้ให้แน่น ด้วยการตบหินโรยทางให้แน่น แต่เนื่องจากในปัจจุบันมีการใช้หมอนคอนกรีตซึ่งหนักกว่าหมอนไม้มาก(ราว 200 กิโลกรัม) ก็จำเป็นที่จะต้องใช้เครื่องมือช่วย เช่นเครื่องอัดหินโรยทางที่ติดกับแขนกลรถเขย่า4-Motor Ballast Tamper หรือเครื่องจักรกลอัดหินที่ติดกับรถเครื่องกลบำรุงทาง ซึ่งอย่างหลังนี้เรียกว่ารถเครื่องกลบำรุงทาง  หลักการที่สำคัญของรถเครื่องกลบำรุงทางคือ รถเครื่องกลบำรุงทางจะทำการอัดหินโรยทาง บีบอัดหินโรยทางเข้าใต้ท้องหมอนคอนกรีตรองราง ในทุกท่อนหมอนคนอกรีตรองราง โดยจะมีเครื่องมือกลเป็นโรลเลอร์ยกบริเวณเอวรางให้ลอยขึ้นตามค่าที่กำหนด และวิ่งไปตามเอวรางเดินหน้าไป ในขณะที่รถเครื่องกลบำรุงทางจะทำการบีบอัดหินโรยทางให้แน่บกระชับใต้ท้องหมอน พร้อมดันไปทางซ้ายหรือขวาตามค่าที่ต้องการเพื่อให้ได้แนวรางรถไฟเป็นทางตรง โดยการอัดหินโรยทางเข้าใต้หมอนรองรางจะมีใบอัด(Tamper)ที่จะแหย่ลงไปในหินโรยทางระหว่างช่องว่างหมอนรองรางถึงหมอนรองราง ให้ปลายใบอัดต่ำกว่าหมอนให้หินโรยทางเข้าไป จัดเรียงใต้หมอนรองรางตามที่กำหนดไว้  ทำให้หินโรยทางใต้หมอนรองรางทางรถไฟ ส่วนที่อยู่ใต้หมอนให้แน่นโดยการสั่นสะเทือนและบีบอัดด้วยแรงบีบ โยมีการกำหนดระยะเวลาการทำงานที่เหมาะสมตามกำหนดเวลาว่างของการเดินขบวนรถ[www.evra.org.uk/engineering/How%20the%20tamper%20works.doc How the tamper works] 

การอัดหิน เป็นการปรับให้เหลี่ยมของหินรองทางรถไฟสามารถขบกันแน่นขึ้น และทนทานต่อแรงกระเทือนของขบวนรถที่วิ่งผ่าน ทำให้เกิดเป็นฐานแผ่ในการรับน้หนักจากขบวนรถที่วิ่งผ่าน
# โพโรโระ เพนกวินป่วน ก๊วนขั้วโลก
โพโรโระ เพนกวินป่วน ก๊วนขั้วโลก  เป็นการ์ตูนแอนิเมชันคอมพิวเตอร์ เป็นผลงานของ ไอโคนิกเอนเตอร์เทนเมนท์, เอสเคบอร์ดแบนด์, โอคอนและอีบีเอส และยังถือเป็นผลผลิตแห่งความร่วมมือจาก Samchŏlli บริษัทผลิตแอนิเมชัน ที่ตั้งอยู่ในแคซ็อง เกาหลีเหนือด้วย โดยเริ่มสร้างแอนิเมชันเรื่องนี้ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2545 และเริ่มออกอากาศในเกาหลีใต้ทางช่อง  อีบีเอส ในปี พ.ศ. 2546

ในปัจจุบันแอนิเมชันเรื่องนี้ยังออกอากาศในหลายประเทศเช่น ออสเตรเลีย, ฝรั่งเศส, ไต้หวัน, อินเดีย, อิตาลี, เปอร์โตริโก, สิงคโปร์และเวียดนาม และยังออกอากาศทางช่องโทรทัศน์ของ นอร์เวย์, ช่องบูมเมอแรงและการ์ตูนนิโต ของสหราชอาณาจักร และช่องดิสนีย์จูเนียร์เอเชีย

ในประเทศเกาหลีใต้ โพโรโระเป็นที่มีชื่อเสียงในกลุ่มเด็กวัยก่อนอนุบาลและเด็กทั่วไป และมีชื่อเล่นที่เรียกกันว่า "ท่านประธานโพโรโระ"  และในกลุ่มวัยรุ่นก็เรียกกันว่า "ศาสดาโพโรโระ" 

แอนิเมชันเรื่องนี้เป็นเรื่องเกี่ยวกับการผจญภัยของโพโรโระและผองเพื่อนซึ่งอาศัยอยู่ในป่าหิมะแห่งป่าโพรง โพรง ซึ่งมักจะเผชิญกับความท้าทาย, บทเรียนต่างๆและเรื่องของศีลธรรมในแต่ละตอน

ตัวละคร

ตัวละครหลัก
 Pororo - เพนกวินน้อยตัวผู้
 Crong - เฮอร์รีราซอรัสตัวผู้
 Eddy - หมาจิ้งจอกเฟนเนกตัวผู้
 Poby - หมีขาวตัวผู้
 Loopy - บีเวอร์ตัวเมีย
 Petty - เพนกวินน้อยตัวเมีย
 Harry - ฮัมมิงเบิร์ดตัวผู้
 Rody - หุ่นยนต์ตัวผู้
 Tong Tong - มังกรตัวผู้
 Pipi - มนุษย์ต่างดาวสีม่วง
 Popo - มนุษย์ต่างดาวสีฟ้า

ข้อมูลเพิ่มเติม
 Iconix Official Website (English)
 Pororo The Little Penguin Official Site  (outdated)
Pororo in Netherlands  (Dutch)
Mini-Site at Playhouse Disney Channel Asia
# พัก ซ็อง-ฮย็อน
พัก ซ็อง-ฮย็อน  เกิดวันที่ 1 มกราคม ค.ศ. 1983 ที่คุนซัน จังหวัดช็อลลาเหนือ เป็นนักยิงธนูแชมป์โลกจากประเทศเกาหลีใต้ เธอเป็นผู้ครองสถิติโลกในระยะ 70 ม.ในรอบการแข่งยิงธนูที่ 72 ในโอลิมปิกฤดูร้อน 2004 ที่กรุงเอเธนส์ และได้รับรางวัลเหรียญทองร่วมกับทีมของเธอทั้งในโอลิมปิกฤดูร้อน 2004 และ 2008 ซึ่งเธอได้รับการบันทึกสถิติโลกในรอบ FITA ด้วยคะแนน 1,405 แต้ม

 ประวัติและการแข่งขันระดับโลก 
 โอลิมปิกฤดูร้อน 2004 
พักเป็นตัวแทนของทีมชาติเกาหลีในโอลิมปิกฤดูร้อน 2004 และอยู่ในอันดับที่ 1 ของประเภทบุคคลหญิง จากการยิงธนูรอบที่ 72 ด้วยคะแนน 682 แต้ม และได้รับการบันทึกให้เป็นสถิติโลก
 ในรอบน็อคเอาท์คู่แรก เธอได้พบกับนักยิงธนูอันดับที่ 64 อย่างเมย์ มันซอร์ ซึ่งเป็นนักกีฬาจากประเทศอียิปต์ โดยพักเป็นฝ่ายชนะมันซอร์ด้วยคะแนน 154-102 ในการแข่งยิงธนูรอบที่ 18 จากนั้น เธอเป็นฝ่ายชนะนักยิงธนูอันดับที่ 33 ชาวรัสเซียอย่างนาตาเลีย โบโตโลวา ด้วยคะแนน 165-148 และนักยิงธนูจากบริเตนใหญ่ผู้ซึ่งอยู่ในอันดับที่ 17 อย่างนาโอมิ โฟลคาร์ด ด้วยคะแนน 171-159 รวมถึงนักยิงธนูจากประเทศกรีซซึ่งอยู่ในอันดับ 8 อย่างเอวานเจเลีย ซาร์รา ด้วยคะแนน 111-101 และอลิสัน วิลเลียมสัน ซึ่งเป็นนักยิงธนูจากบริเตนใหญ่ด้วยคะแนน 110-100 จนเข้าสู่รอบไฟนอลโดยได้พบกับเพื่อนร่วมชาติชาวเกาหลีที่มีชื่อว่าอี ซองจิน ในแมตช์ยิงธนูที่ 12 รอบไฟนอล พักเป็นฝ่ายชนะเหนือสองแต้มเหนือนักยิงธนูอันดับ 2 อย่างอี ส่งผลให้เธอได้รับรางวัลเหรียญทองของประเภทบุคคลหญิง

ทั้งนี้ พักยังได้รับเหรียญทองในการแข่งขันประเภททีมหญิงด้วยเช่นกัน양궁 女단체전, 中꺾고 금메달 - 경향신문 

 โอลิมปิกฤดูร้อน 2008 
ในโอลิมปิกฤดูร้อน 2008 ที่กรุงปักกิ่ง พักผ่านรอบจัดอันดับด้วยคะแนนรวมที่ 673 แต้ม โดยนำมือวางอันดับสองอย่างยุน อกฮี อยู่หกแต้ม ซึ่งเธอเข้าสู่รอบน็อคเอาท์โดยได้พบกับคาดีจา อับบูดา ในคู่แรก ที่ซึ่งเธอเป็นฝ่ายชนะนักยิงธนูจากประเทศโมร็อกโกด้วยคะแนน 112-80 ส่วนในรอบที่สอง เธอเป็นฝ่ายชนะคู่แข่งที่แข็งแกร่งอย่างอันยา ฮิทซ์เลอร์ ด้วยคะแนน 112-107 และเธอยังเป็นฝ่ายชนะเอลปิดา โรแมนซี ที่คะแนน 115-103 ด้วยสถิติโอลิมปิกใหม่ในรอบที่สามก่อนที่จะเข้าสู่รอบควอเตอร์ไฟนอล ที่ซึ่งเธอไม่มีปัญหาในการเอาชนะนามิ ฮายากาวะ ด้วยคะแนน 112-103 ในรอบเซมิไฟนอลเธอได้พบกับนักยิงธนูที่แข็งแกร่งอย่างควอน อึนซิล ซึ่งเธอเป็นฝ่ายชนะด้วยคะแนน 109-106 ส่วนในรอบไฟนอลซึ่งเป็นการชิงชัยเหรียญทอง เธอได้พบกับคู่แข่งอย่างจาง จวนจวน ซึ่งทำคะแนนได้ 7 แต้มในการยิงครั้งที่สอง ในขณะที่พักทำคะแนนได้ไม่ต่ำกว่า 8 แต้ม แต่เมื่อสิ้นสุดการแข่งขัน จางเป็นฝ่ายคว้าเหรียญทองจากผลการแข่ง 110-109Athlete biography: Park Sung-Hyun, beijing2008.cn, ret: Aug, 20 2008

พักยังได้แข่งขันประเภททีมร่วมกับยุน อก-ฮี และจู ฮย็อน-จ็อง โดยสามารถทำคะแนนสูงสุดในรอบจัดอันดับที่คะแนนรวม 667 แต้มจากยุน และ 664 แต้มจากจู ส่งผลให้ทีมเกาหลีใต้อยู่ในอันดับหนึ่งเมื่อสิ้นสุดการแข่งรอบจัดอันดับ ซึ่งพวกเธอได้เข้าไปรอการแข่งขันรอบควอเตอร์ไฟนอลในเวลาต่อมา ที่ซึ่งพวกเธอมีชัยเหนือทีมอิตาลีด้วยคะแนน 231-217 และยังเป็นการทำสถิติโลกใหม่ ในรอบเซมิไฟนอลพวกเธอพบกับทีมฝรั่งเศสโดยทำได้ 213 แต้ม ในขณะที่ฝรั่งเศสทำได้ 184 แต้ม และยังคงรักษารูปแบบการเล่นจนถึงรอบไฟนอล ซึ่งได้พบกับคู่แข่งอย่างจีนที่สามารถทำคะแนนไว้ที่ 215 แต้ม แต่แล้วเกาหลีใต้ก็เป็นฝ่ายรับรางวัลเหรียญทองด้วยคะแนน 224 คะแนน

ในเดือนธันวาคม ค.ศ. 2008 เธอได้แต่งงานกับพัก คย็อง-โม ซึ่งเป็นนักยิงธนูเจ้าของเหรียญโอลิมปิกหลังจากคบหากันราว 1 ปี'양궁 金커플' 박경모-박성현, 12월 결혼 - 스포츠조선
# อัตราเร็วเหนือเสียง
อัตราเร็วเหนือเสียง เป็นการจำกัดความของความเร็วซึ่งมีค่ามากกว่าอัตราเร็วเสียง (1 มัค) ในอากาศแห้งที่อุณหภูมิ 20 °C ค่าเริ่มเปลี่ยนที่ต้องการสำหรับวัตถุที่เดินทางที่อัตราเร็วเสียงอยู่ที่ประมาณ 343 เมตร/วินาที (หรือ 1,236 กิโลเมตร/ชั่วโมง) อัตราเร็วที่สูงกว่า 5 เท่าของอัตราเร็วเสียงมักเรียกว่า ไฮเปอร์โซนิก อัตราเร็วของอากาศบางบริเวณโดยรอบวัตถุ (อย่างเช่นปลายของใบพัดเฮลิคอปเตอร์) ที่ถึงอัตราเร็วเสียงจะถูกเรียกว่า ทรานโซนิก (อยู่ที่อัตราเร็วระหว่าง 0.8-1.2 มัค) 

เสียงเคลื่อนที่ด้วยการสั่น (คลื่นความดัน) ในตัวกลางยืดหยุ่น ในตัวกลางสถานะแก๊ส เสียงจะเดินทางตามยาวที่ความเร็วระดับต่างกัน ส่วนใหญ่ขึ้นอยู่กับมวลโมเลกุลและอุณหภูมิของแก๊ส (โดยที่ความดันมีผลเล็กน้อย) เนื่องจากอุณหภูมิและส่วนประกอบของอากาศมีความแตกต่างกันอย่างชัดเจนตามระดับความสูง เลขมัคสำหรับอากาศยานจึงสามารถเปลี่ยนแปลงค่าได้โดยที่อัตราเร็วอากาศไม่เปลี่ยนแปลง ในน้ำที่อุณหภูมิห้อง พิจารณาได้ว่าอัตราเร็วเหนือเสียงคืออัตราเร็วที่มีค่าสูงกว่า 1,440 เมตร/วินาที ในของแข็ง คลื่นเสียงสามารถเดินทางตามยาวหรือทแยง และมีอัตราเร็วสูงกว่าการเคลื่อนที่ในน้ำเสียอีก

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 MathPages - The Speed of Sound
 Sound
 Supersonic sound pressure levels
# ฉัฏฐพงศ์ พันธนะอังกูร
ฉัฏฐพงศ์ พันธนะอังกูร  หรือที่รู้จักกันในชื่อ หลุยส์ พันธนะ เกิดวันที่ 8 เมษายน พ.ศ. 2514 ที่กรุงเทพมหานคร เป็นทั้งนักแสดงและนักต่อสู้ป้องกันตัวชาวไทยLatest News and Information on Chattapong Pantana Angkul มีผลงานในภาพยนตร์ อาทิ องค์บากTop Ten Fight Movies / Matt's Movie Reviews และ เกิดมาลุยBorn To Fight - Kick'em In The Ghoulies

ผลงานภาพยนตร์
 พ.ศ.  ภาพยนตร์  บทบาท 2545 999-9999 ต่อติดตาย (รับเชิญ) 2546 องค์บาก สมิง สิบทิศ  คลับซ่า ปิดตำราแสบ มังกร (รับเชิญ) 2547 เกิดมาลุย ฟง  ตุ๊กแกผี  เงียบให้สนิท  2548 ไต้ฝุ่น 2 คม 2 พายุ
# ค่างหนุมาน
ค่างหนุมาน  เป็นสกุลของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม ในอันดับวานร จำพวกค่างสกุลหนึ่ง ใช้ชื่อสกุลว่า Semnopithecus อยู่ในวงศ์ลิงโลกเก่า (Cercopithecidae)

ค่างหนุมาน เป็นค่างที่มีหางยาวมากใช้สำหรับทรงตัวบนต้นไม้ มีขนตามลำตัวสีขาวหรือสีเทา ขณะที่มีใบหน้าและหูสีคล้ำ แขนและขาเรียวยาว กระจายพันธุ์ทั่วไปในอนุทวีปอินเดีย เช่น อินเดีย, เนปาล, ปากีสถาน จนถึงอัฟกานิสถาน ตัวผู้มีความสูงเต็มที่ประมาณ 75 เซนติเมตร น้ำหนักราว 11-18 กิโลกรัม ขณะที่ตัวเมียมีขนาดเล็กลงมากว่าเล็กน้อย

ค่างหนุมาน หากินได้ทั้งบนพื้นดินและต้นไม้ ในภูมิภาคแถบที่อาศัยอยู่ นับถือเป็นสัตว์ศักดิ์สิทธิ์ โดยถือเป็นหนุมาน เทพเจ้าตามความเชื่อของศาสนาฮินดูค่างหนุมาน จึงไม่มีภัยคุกคามจากมนุษย์ อีกทั้งเป็นค่างที่ปรับตัวได้ง่าย หากินง่ายสุดหล้าฟ้าเขียว, รายการ: เสาร์ที่ 17 พฤศจิกายน 2555 โดย ปองพล อดิเรกสาร ทางช่อง 3 จนทำให้ในบางชุมชนของมนุษย์ มีฝูงค่างหนุมานอยู่อาศัยอยู่เป็นจำนวนมาก จนเกิดเป็นปัญหา

ค่างหนุมาน เป็นค่างที่มีความคล่องแคล่วว่องไวมาก จึงไม่มีศัตรูตามธรรมชาติเท่าใดนัก อีกทั้งสามารถกระโดดจากพื้นได้สูงถึง 5 เมตร เพื่อหลบหลีกศัตรูได้อีกด้วยสุดหล้าฟ้าเขียว, รายการ: เสาร์ที่ 20 ตุลาคม 2555 โดย ปองพล อดิเรกสาร ทางช่อง 3

 การจำแนก 
แบ่งออกได้เป็น 7 ชนิด Groves, C. (2005). Wilson, D. E.; Reeder, D. M. eds. Mammal Species of the World (3rd ed.). Baltimore: Johns Hopkins University Press. pp. 174–175. OCLC 62265494. ISBN 0-801-88221-4. http://www.bucknell.edu/msw3/browse.asp?id=12100693 .  (ในบางข้อมูลจัดให้เป็นเพียงชนิดเดียว)จาก itis.gov 

Semnopithecus schistaceus
Semnopithecus ajax
Semnopithecus hector
Semnopithecus entellus
Semnopithecus hypoleucos
Semnopithecus dussumieri
Semnopithecus priam
# หน่วยโทษ
ในกฎหมายออสเตรเลีย หน่วยโทษ  เป็นจำนวนเงินซึ่งใช้คำนวณโทษปรับฐานละเมิดกฎหมายลายลักษณ์อักษร ค่าปรับสำหรับความผิดฐานใดคำนวณได้โดยคูณมูลค่าหน่วยโทษเข้ากับจำนวนหน่วยโทษที่กำหนดไว้สำหรับความผิดฐานนั้น เช่น ถ้าต้องโทษปรับ 20 หน่วยโทษ และหน่วยโทษหน่วยหนึ่งเท่ากับ 100 ดอลลาร์ออสเตรเลีย ก็คำนวณค่าปรับได้โดยนำ 100 คูณ 20

ในแต่รัฐและดินแดนที่ประกอบขึ้นเป็นออสเตรเลียมีการกำหนดค่าหน่วยโทษไว้แยกจากกันเป็นเอกเทศซึ่งหน่วยโทษของรัฐและดินแดนก็ใช้กับการกระทำผิดฝ่าฝืนกฎหมายท้องถิ่นในรัฐและดินแดนเหล่านั้น (เช่น กฎหมายจราจรทางบกของรัฐออสเตรเลียตะวันตก ห้ามมิให้ปล่อยฝูงปศุสัตว์โดยไม่มีคนดูแลไว้บนถนนสาธารณะ หากฝ่าฝืนต้องระวางโทษปรับหนึ่งหน่วยโทษ http://www.slp.wa.gov.au/pco/prod/FileStore.nsf/Documents/MRDocument:22182P/$FILE/RoadTrfcCd2000_03-d0-00.pdf?OpenElement) ส่วนรัฐบาลกลางก็มีหน่วยโทษที่ใช้กับการฝ่าฝืนกฎหมายของคอมมอนเวลธ์ (เช่น กฎหมายเลือกตั้ง ให้ผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งทุกคนไปลงทะเบียนภายใน 21 วันนับแต่มีสิทธิ์ หากฝ่าฝืนต้องระวางโทษปรับหนึ่งหน่วยโทษhttp://www.aec.gov.au/elections/australian_electoral_system/electoral_procedures/Electoral_Offences.htm) 

ความถี่และวิธีการปรับค่าหน่วยโทษให้ทันสมัยเป็นอำนาจของรัฐบาลกลาง รัฐบาลรัฐและดินแดนจะกำหนดขึ้นเอาเองตามกรอบอำนาจของตน ในรัฐออสเตรเลียตะวันตกกำหนดหน่วยโทษเกี่ยวกับการจราจรทางบกไว้ที่ 50 ดอลลาร์ออสเตรเลีย แต่สำหรับความผิดร้ายแรงอื่นกำหนดไว้ที่ 110 ดอลลาร์ออสเตรเลีย  ส่วนรัฐออสเตรเลียใต้ไม่มีการใช้หน่วยโทษhttp://www.austlii.edu.au/au/legis/qld/bill_en/pasaoaab2008430/pasaoaab2008430.html ในรัฐวิคตอเรียค่าของหน่วยโทษจะกำหนดตามปีงบประมาณโดย Treasurer และประกาศลงใน Government Gazette ภายใต้บังคับของ Monetary Units Act 2004 โดยในวันที่ 1 กรกฎาคม ค.ศ. 2012 หนึ่งหน่วยโทษของรัฐวิคตอเรียมีค่า 140.84 ดอลลาร์ออสเตรเลีย  ในขณะที่หนึ่งหน่วยโทศในรัฐนิวเซาท์เวลส์มีค่า 110 ดอลลาร์ออสเตรเลีย และในรัฐควีนส์แลนด์มีค่า 100 ดอลลาร์ออสเตรเลีย  สำหรับรัฐบาลกลางกำหนดค่าหน่วยโทษสำหรับบุคคลธรรมดาไว้ที่ 110 ดอลลาร์ออสเตรเลีย ตั้งแต่ ค.ศ. 2007

อนึ่ง หน่วยโทษสำหรับนิติบุคคลมักมีค่ามากกว่าหน่วยโทษสำหรับบุคคลธรรมดา เช่น ในมณฑลนครหลวงออสเตรเลียหนึ่งหน่วยโทษสำหรับบุคคลธรรมดามีค่า 110 ดอลลาร์ออสเตรเลีย แต่มีค่า 550 ดอลลาร์ออสเตรเลียสำหรับบรรษัทhttp://www.legislation.act.gov.au/b/db_35354/20090820-40467/pdf/db_35354.pdf

หน่วยโทษอาจกำหนดไม่เป็นจำนวนเต็ม เช่น 1.5 หน่วยโทษก็ได้ (เช่น ความผิดขับรถเร็วเกินกว่ากำหนดในรัฐออสเตรเลียตะวันตก) และในกฎหมายฉบับหนึ่งอาจกำหนดโทษเป็นจำนวนเงินและเป็นหน่วยโทษปะปนไปก็ได้ (เช่น กฎหมายเลือกตั้งกำหนดค่าปรับกรณีไม่ไปเลือกตั้งไว้เป็นตัวเงิน แต่ค่าปรับกรณีไม่ลงทะเบียนเลือกตั้งกำหนดเป็นหน่วยโทษ)

 หลักการและเหตุผล 
ในอดีตค่าปรับกำหนดไว้เป็นหน่วยเงินธรรมดา (ปอนด์สเตอร์ลิงและต่อมาจึงเปลี่ยนเป็นดอลลาร์ออสเตรเลีย)  แต่เพราะด้วยเงินเฟ้อทำให้โทษค่าปรับที่กำหนดไว้แต่แรกนั้นมีค่าทางเศรษฐศาสตร์ลดน้อยลงไปไม่เหมาะสมแก่สถานการณ์  การแก้ไขค่าปรับในกฎหมายบ่อย ๆ ย่อมก่อให้เกิดความยุ่งยากและสิ้นเปลืองเวลา หน่วยโทษเป็นวิธีการอย่างง่ายที่ปรับปรุงค่าปรับ ค่าธรรมเนียม หรืออัตราอื่น ๆ ที่กำหนดไว้ในกฎหมายทั้งหมดได้ในคราเดียวกัน
# กองทัพแดง (แก้ความกำกวม)
กองทัพแดง โดยหลักแล้ว เป็นกองทัพคอมมิวนิสต์ ซึ่งรวมถึง:
 กองทัพแดงแห่งสหภาพโซเวียต ชื่อเต็มว่า กองทัพแดงของกรรมกรและของชาวนา
 กองทัพปลดปล่อยประชาชนจีนแห่งจีน เดิมชื่อ กองทัพแดง (จีน)
 กองทัพแดงของสาธารณรัฐโซเวียตบาวาเรีย
 กองทัพประชาชนมองโกเลีย
 กองทัพแดงฮังการีแห่งสาธารณรัฐโซเวียตฮังการี
 กลุ่มแยกกองทัพแดง, กลุ่มพร้อมรบในเยอรมนี
 กองทัพแดงรูร์, องค์การทางทหารแห่งสภาแรงงานรูร์
 กองทัพแดงแห่งตูริน ก่อตั้งขึ้นเพื่อคุ้มครองกิจกรรมสังคมนิยม
 กองทัพแดงญี่ปุ่น, กลุ่มผู้ก่อการกำเริบในญี่ปุ่น
 กองพลน้อยแดง, กลุ่มผู้ก่อการกำเริบอิตาลี
# อิจิโร โอซาวะ
อิจิโร โอซาวะ (เกิด 24 พฤษภาคม ค.ศ. 1942) เป็นนักการเมืองชาวญี่ปุ่นที่เป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรตั้งแต่ ค.ศ. 1969 โดยเป็นตัวแทนอิวาเตะ เขต 3 (อิวาเตะ เขต 2 ในช่วงก่อนการเลือกตั้งทั่วไป ค.ศ. 1996 และอิวาเตะ เขต 4 ในช่วงก่อนการเลือกตั้งทั่วไป ค.ศ. 2017) เขามักได้รับการขนานนามเป็น "โชกุนเงา" เนื่องจากอิทธิพลในเบื้องหลัง

ในตอนแรกเขาเป็นสมาชิกพรรคเสรีนิยมประชาธิปไตย (LDP) โดยดำรงตำแหน่งเลขาธิการพรรคฯ ใน ค.ศ. 1989 ถึง 1991 เขาลาออกจากพรรค LDP ใน ค.ศ. 1993 และดำรงตำแหน่งหัวหน้าพรรคการเมืองอื่น ๆ โดยตอนแรกเป็นผู้ร่วมก่อตั้งพรรคฟื้นฟูญี่ปุ่นกับสึโตมุ ฮาตะที่จัดตั้งรัฐบาลผสมระยะสั้นกับพรรคการเมืองอื่น ๆ ที่คัดค้านพรรค LDP หลังจากนั้นโอซาวะดำรงตำแหน่หัวหน้าฝ่ายค้านจากพรรคแนวใหม่ใน ค.ศ. 1995 ถึง 1997 หัวหน้าพรรคเสรีนิยมใน ค.ศ. 1998 ถึง 2003 (ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของรัฐบาลผสมกับ LDP ของเคโซ โอบูจิใน ค.ศ. 1999 ถึง 2000) จนกระทั่งเป็นหัวหน้าฝ่ายค้านจากพรรคประชาธิปไตยแห่งญี่ปุ่น (DPJ) ใน ค.ศ. 2006 ถึง 2009 และเป็นเลขาธิการพรรค DPJ ในรัฐบาลเมื่อ ค.ศ. 2009 ถึง 2010

ในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 2012 เขากับผู้ติดตามประมาณ 50 คนลาออกจากพรรค DPJ เพื่อก่อตั้งพรรคชีวิตของประชาชนมาก่อนเพื่อประท้วงต่อแผนขึ้นภาษีการบริโภคญี่ปุ่นของพรรค DPJThe Daily Yomiuri Ozawa, DPJ rebels create new party 12 July 2012 Retrieved on 12 July 2012 พรรคของโอซาวะผนวกเข้ากับพรรคพรุ่งนี้ของญี่ปุ่นของยูกิโกะ คาดะ ผู้ว่าราชการจังหวัดชิงะก่อนดารเลือกตั้งทั่วไป ค.ศ. 2012 ที่พรรคทำคะแนนได้ไม่ค่อยดี โอซาวะและผู้ติดตามจึงลาออกแล้วก่อตั้งพรรคชีวิต

 ชีวิตช่วงต้น 
โอซาวะเกิดในโตเกียวเมื่อวันที่ 24 พฤษภาคม ค.ศ. 1942 ซาเอกิ พ่อของเขา เป็นนักธุรกิจสร้างตัวเองที่ได้รับเลือกเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจากเขตอิวาเตะ ครอบครัวของเขามาจากมิซูซาวะ จังหวัดอิวาเตะ ซึ่งเป็นที่ตั้งฐานของอาเตรูอิ หัวหน้ากลุ่มชนเอมิชิ

โอซาวะเข้าศึกษาที่มหาวิทยาลัยเคโอโดยสำเร็จการศึกษาใน ค.ศ. 1967 และเรียนในระดับบัณฑิตศึกษาที่มหาวิทยาลัยนิฮง เขาเรียนนิติศาสตร์และตั้งใจที่จะเป็นทนายความ จากนั้นในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 1968 พ่อของเขาเสียชีวิตด้วยภาวะหัวใจล้มเหลว

 อาชีพการเมือง 

ชีวิตส่วนตัว
โอซาวะแต่งงานกับคาซูโกะ ฟูกูดะ ลูกสาวของผู้สนับสนุนทานากะที่ร่ำรวย โดยโอซาวะเป็นบิดาของลูกชายสามคนที่เติบโตในจังหวัดอิวาเตะBrasor, Philip, "'Hidden children' of politicians no hurdle to success", The Japan Times, 6 May 2012, p. 9. ในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 2012 นิตยสารชูกังบุนชุงเผยแพร่จดหมายของคาซูโกะที่ระบุว่าทั้งคู่จะหย่าร้างโดยอ้างว่า "โอซาวะหนีไปกับเลขาของเขาเพราะกลัวกัมมันตภาพรังสี" ในช่วงที่เกิดภัยพิบัตินิวเคลียร์ฟูกูชิมะในเดือนมีนาคม ค.ศ. 2011
# ถอบแถบทะเล
ถอบแถบทะเล  ชื่ออื่น ๆ ได้แก่ ถอบแถบน้ำ ผักแถบ เป็นไม้เลื้อยในวงศ์ถั่ว เลื้อยเกี่ยวพันไปตามต้นไม้หรือทอดไปตามพื้นดิน เปลือกต้นสีเทาดำหรือน้ำตาล มีปุ่มสีขาวขนาดเล็ก ใบเป็นใบประกอบแบบขนนก ใบเรียบเป็นมัน ท้องใบสีเขียวอ่อนกว่าอีกด้านหนึ่ง ดอกเป็นดอกช่อออกตามง่ามใบ ดอกสีขาว ผลเป็นผลเดี่ยว รูปร่างเป็นฝักแบน ผิวเรียบ สีเขียวอ่อน รากและใบใช้เป็นยาระบาย แก้พิษ ขับเสมหะ สารในกลุ่มโรทีนอยด์ที่ชื่อ 6aα,12aα-12a-hydroxyelliptone พบได้ที่ก้านของ D. trifoliata. เป็นพืชที่รับประทานได้ ใบรับประทานเป็นผักกับข้าวยำ
# ซิเอนฟูเอโกส
ซิเอนฟูเอโกส  เป็นเมืองทางชายฝั่งตอนใต้ของประเทศคิวบา เป็นเมืองหลักของจังหวัดซิเอนฟูเอโกส ตั้งอยู่ห่างจากกรุงอาบานาราว 250 กิโลเมตร (160 ไมล์) มีประชากรราว 150,000 คน ส่งออกน้ำตาลเป็นสินค้าออก โคลัมบัสเดินทางมาสำรวจพบสถานที่แห่งนี้เป็นคนแรก ต่อมามีการตั้งถิ่นฐานใน ค.ศ. 1738 จนอาณานิคมของชาวฝรั่งเศสได้สร้างเมืองนี้ขึ้นใน ค.ศ. 1819
# ถั่วขาว (ไม้ยืนต้น)
ถั่วขาว  หรือประสักขาว โปรย โปรง เป็นไม้ยืนต้นในวงศ์ Rhizophoraceae เปลือกต้นสีน้ำตาลอมดำ มีรอยแตกตามแนวยาวของลำต้น ลำต้นส่วนล่างเป็นพูพอนแต่ไม่มาก มีรากหายใจเป็นรูปเข่า ใบเป็นใบเดี่ยว ผิวใบมันเรียบ สีเขียว ท้องใบเขียวออกเหลือง ดอกเป็นดอกช่อออกที่ง่ามใบใกล้ปลายกิ่ง วงกลีบเลี้ยงเป็นรูประฆัง ปลายแตกเป็นแฉก กลีบดอกสีขาว ผลเป็นผลเดี่ยว สีเขียวอมเหลือง มีกลีบเลี้ยงหุ้ม งอกออกมาเป็นฝักกระบอกยาว สีเขียว พอแก่เป็นสีน้ำตาล ปลายแหลม 

เนื้อไม้ใช้ในการก่อสร้าง ผลขูดเอาผิวออกนำไปนึ่งแล้วคลุกกับมะพร้าวและเกลือ ใช้เป็นขนมอรทัย เนียมสุวรรณ นฤมล เล้งนนท์ กรกนก ยิ่งเจริญ พัชรินทร์ สิงห์ดำ. 2555. พฤกษศาสตร์พื้นบ้านของพืชกินได้จากป่าชายเลนและป่าชายหาดบริเวณเขาสทิงพระ จังหวัดสงขลา. วารสารวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น. 40 (3): 981 - 991
# แม่น้ำเอมส์
แม่น้ำเอมส์  เป็นแม่น้ำทางตะวันตกเฉียงเหนือของประเทศเยอรมนีและทางตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศเนเธอร์แลนด์ ต้นน้ำอยู่ทางตะวันออกเฉียงเหนือของรัฐนอร์ทไรน์-เวสต์ฟาเลีย ไหลผ่านรัฐโลว์เออร์แซกโซนี ไหลลงทะเลวอดเดน (Wadden Sea) ส่วนหนึ่งของทะเลเหนือ แม่น้ำมีความยาว 371 กม. บริเวณปากแม่น้ำเป็นชะวากทะเลกว้างใหญ่ แม่น้ำสายนี้ใช้เดินทางติดต่อกับภูมิภาครูร์ได้ด้วยระบบคลองดอร์ทมุนท์-เอมส์

เอมส์
เอมส์
หมวดหมู่:ทะเลเหนือ
หมวดหมู่:กรณีพิพาทเรื่องอาณาเขตเยอรมนี
หมวดหมู่:กรณีพิพาทเรื่องอาณาเขตเนเธอร์แลนด์
หมวดหมู่:กรณีพิพาทเรื่องอาณาเขตในทวีปยุโรป
# ถั่วดำ (ไม้ยืนต้น)
ถั่วดำ  หรือสังกะแท้ ลังกระได เป็นไม้ยืนต้นในวงศ์ Rhizophoraceae เปลือกต้นสีน้ำตาลเข้มหรือเทา มีเปลืกลำต้นเรียบ ไม่มีรอยแตก ลำต้นส่วนล่างเป็นพูพอนชัดเจน มีรากหายใจเป็นทรงพุ่มยอดแหลม ใบเป็นใบเดี่ยว ผิวใบมันเรียบ สีเขียวออกเหลือง ดอกเป็นดอกช่อออกที่ง่ามใบใกล้ปลายกิ่ง วงกลีบเลี้ยงเป็นรูประฆัง ปลายแตกเป็นแฉก กลีบดอกสีขาวอมเหลือง ผลเป็นผลเดี่ยว สีเขียวอ่อน มีกลีบเลี้ยงหุ้ม งอกออกมาเป็นฝักกระบอกยาว สีเขียว พอแก่เป็นสีน้ำตาล ปลายแหลม ออกดอกตลอดปี เนื้อไม้ใช้ในการก่อสร้าง เผาถ่าน และทำเครื่องมือประมง
 อ้างอิง 
 มัณฑนา นวลเจริญ. 2552. สารานุกรมความหลากหลายทางชีวภาพตำบลคลองประสงค์ อำเภอเมือง จังหวัดกระบี่. กทม. สำนักงานปลัดกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม หน้า 48
# ลิงบาบูน
ลิงบาบูน  เป็นสกุลของลิง ในวงศ์ลิงโลกเก่า (Cercopithecidae) สกุลหนึ่ง ใช้ชื่อสกุลว่า Narissara 

ลิงบาบูนเป็นลิงที่จัดได้ว่ามีขนาดใหญ่ แขนและขายาวเท่ากัน ทำให้สามารถเดินด้วยขาทั้ง 4 ข้างได้เป็นอย่างดี ขณะที่ส่วนหางที่สั้น และร่างกายที่กำยำแข็งแรง ทำให้วิ่งได้รวดเร็วพอ ๆ กับม้า ลิงบาบูนส่วนมากจะหากินและอาศัยบนพื้นดินมากกว่าขึ้นต้นไม้ ตามแถบที่โล่งกว้างมากกว่าที่รกชัฏ โดยจะขึ้นต้นไม้เฉพาะตอนนอนเท่านั้น หากินในเวลากลางวัน มีลักษณะเด่น คือ มีใบหน้ายาวเหมือนสุนัข และมีฟันเขี้ยวที่แข็งแรงและยาวโง้ง

มีพฤติกรรมอยู่รวมกันเป็นฝูง อาจถึง 200-300 ตัว มีตัวผู้ขนาดใหญ่เป็นจ่าฝูง หากินผลไม้ เมล็ดพืช ตลอดจนสัตว์ขนาดเล็กอย่างแมงป่องและแมงมุมโดยการพลิกก้อนหินหา หรือแม้กระทั่งล้มสัตว์ขนาดใหญ่ เช่น ไก่ฟ้า หมูป่า หรือแอนทิโลปที่เป็นตัวลูกหรือตัวขนาดเล็กกินเป็นอาหารได้ ลิงบาบูนขึ้นชื่อว่าเป็นลิงที่มีอุปนิสัยดุร้าย ก้าวร้าว เนื่องจากเป็นลิงที่กินเนื้อเป็นอาหารหลัก โดยอาจโจมตีทำร้ายมนุษย์ได้ด้วย แต่กระนั้นก็ยังมีผู้นำมาฝึกให้เล่นละครลิงหรือละครสัตว์ได้หน้า 171-172, สัตว์สวยป่างาม (สิงหาคม, 2518) โดย ชมรมนิเวศวิทยามหาวิทยาลัยมหิดล

นอกจากนี้แล้ว ลิงบาบูนยังเป็นลิงที่สามารถออกเสียงได้เหมือนกับเสียงสระในภาษาอังกฤษได้อีกด้วย เนื่องจากมีกล้ามเนื้อลิ้นที่สร้างความแตกต่างในการออกเสียงแต่ละสระได้เหมือนกับมนุษย์ และถึงแม้ว่าจะมีกล่องเสียงสูง ซึ่งต่างจากมนุษย์ที่ออกเสียงด้วยการใช้กล่องเสียงต่ำ แต่ลิงบาบูนก็ไม่สามารถที่จะพูดได้จริง ๆ หน้า 7 วิทยากร-เกษตร, ทึ่ง ! ลิงบาบูนเปล่งเสียงสระภาษาอังกฤษได้เหมือนมนุษย์. "โลกโศภิณ". ไทยรัฐปีที่ 68 ฉบับที่ 21546: วันอังคารที่ 17 มกราคม พ.ศ. 2560 แรม 5 ค่ำ เดือน 2 ปีวอก

การจำแนก
ลิงบาบูน เป็นลิงพื้นเมืองของภูมิภาคอาหรับและแอฟริกา แบ่งออกได้เป็น 5 ชนิด

Papio hamadryas
Papio papio
Papio anubis
Papio cynocephalus
Papio ursinus
# วงศ์ย่อยลิงโลกเก่า
วงศ์ย่อยลิงโลกเก่า  เป็นวงศ์ย่อยของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมในอันดับวานร (Primates) ใช้ชื่อวงศ์ว่า Cercopithecinae จัดอยู่ในวงศ์ใหญ่ Cercopithecidae หรือ ลิงโลกเก่า

ลิงที่อยู่ในวงศ์ย่อยนี้ั มีประมาณ 71 ชนิด 12 สกุล โดยจะปรับตัวให้อาศัยในแต่ละภูมิประเทศ ภูมิอากาศ บางชนิดมีหางยาวเหมาะกับการอาศัยบนต้นไม้ บางชนิดมีหางสั้นหรือกระทั่งไม่มีหางเลย แต่ทุกชนิดมีหัวแม่มือที่วิวัฒนาการมาเพื่อใช้สำหรับหยิบจับของต่าง ๆ และปีนป่าย รวมถึงบางชนิดสามารถเปลี่ยนสีตัวเองให้เข้มหรือสวยขึ้นได้ด้วยในฤดูผสมพันธุ์

อาศัยอยู่รวมกันเป็นฝูง และมีลำดับชั้นในฝูงตามลำดับอาวุโส อาศัยอยู่ในหลายภูมิประเทศ หลายภูมิอากาศ ทั้งป่าดิบ, ป่าฝน, สะวันนา, ภูเขาสูง หรือกระทั่งพื้นที่เป็นหิมะหรือน้ำแข็งอันหนาวเย็นในประเทศญี่ปุ่น

ส่วนใหญ่กินอาหารได้หลากหลายทั้ง ผลไม้, ใบไม้, เมล็ดพืช, เห็ด, แมลง ตลอดจนแมงมุมขนาดเล็กและสัตว์ขนาดเล็ก ทุกชนิดมีถุงที่ข้างแก้มใช้เก็บอาหาร ระยะเวลาตั้งท้องเป็นเวลาประมาณ 6-7 เดือน หย่านมเมื่ออายุได้ 3-12 เดือน และโตเต็มที่ภายใน 3-5 ปี อายุขัยโดยเฉลี่ยบางชนิดอาจสูงได้ถึง 50 ปีStrier, Karen B. (2007). Primate behavioral ecology (3rd ed. ed.). Boston: Pearson Allyn and Bacon. pp. 61. ISBN 9780205444328. Groves, C. (2005). Wilson, D. E.; Reeder, D. M. eds. Mammal Species of the World (3rd ed.). Baltimore: Johns Hopkins University Press. pp. 152-167. OCLC 62265494. ISBN 0-801-88221-4.

การจำแนก
 วงศ์ลิงโลกเก่า Cercopithecidae
 วงศ์ย่อย Cercopithecinae
 เผ่า Cercopithecini
 สกุล Allenopithecus
 สกุล Miopithecus 
 สกุล Erythrocebus 
 สกุล Chlorocebus 
 สกุล Cercopithecus 
 เผ่า Papionini
 สกุล Macaca 
 สกุล Lophocebus 
 สกุล Rungwecebus 
 สกุล Papio 
 สกุล Theropithecus
 สกุล Cercocebus 
 สกุล Mandrillus 
 วงศ์ย่อย Colobinae

หมายเหตุ: บางข้อมูลจะแบ่งออกเป็น 11 สกุลจาก itis.gov