# รางวัลเมขลา สาขานักแสดงนำหญิงดีเด่น
รางวัลเมขลา สาขานักแสดงนำหญิงดีเด่น เป็นหนึ่งในรางวัลสำคัญของงานประกาศผลรางวัลเมขลา เพื่อมอบรางวัลแก่นักแสดงหญิงที่แสดงได้อย่างโดดเด่นและดีเยี่ยมในบทนำจากละครโทรทัศน์ รางวัลนี้ตัดสินโดยสมาคมผู้สื่อข่าวบันเทิงแห่งประเทศไทย 

ผู้ได้รับรางวัลและผู้เข้าชิง
thumb|120px|ธิติมา สังขพิทักษ์ ชนะจากละคร พระจันทร์หลงเงา (2526)
thumb|120px|วรนุช วงษ์สวรรค์ ชนะจากละคร แม่อายสะอื้น (2547)
thumb|120px|อารยา เอ ฮาร์เก็ต ชนะจากละคร ดอกส้มสีทอง (2554)
รางวัลเมขลา ครั้งที่ 1 - 22
+ สัญลักษณ์ ผู้ได้รับรางวัล
รางวัลเมขลา ครั้งที่ 1 - 22 สาขานักแสดงนำหญิงดีเด่นจะมีผู้ได้รับการเสนอเข้าชิงรางวัล 5 รายชื่อ และจะมีผู้ได้รับรางวัลเพียงหนึ่งเดียว
 ปี นักแสดงละคร ตัวละคร ออกอากาศ 2523 (ครั้งที่ 1)  นันทวัน เมฆใหญ่ สี่แผ่นดิน พลอยช่อง 5 ทัศน์วรรณ เสนีย์วงศ์ ณ อยุธยา ข้าวนอกนา ดลิน (ดำ) ช่อง 7 วิยะดา อุมารินทร์  อีพริ้ง คนเริงเมือง พริ้ง ช่อง 3  สิริธนา หงษ์โสภณ 38 ซอย 3  ช่อง 5 2524 (ครั้งที่ 2)  ลินดา ค้าธัญเจริญ ชลาลัย ชลาลัยช่อง 9 เปียทิพย์ คุ้มวงศ์ สาวแก่ ยอดนาง ช่อง 9 2525 (ครั้งที่ 3)  สุมาลี เหล่าชุนสุวรรณ ผู้หญิงคนหนึ่ง -ช่อง 7 เดือนเต็ม สาลิตุล ปีกทอง กุดั่น ช่อง 3 ธิติมา สังขพิทักษ์ พิษรัก  ช่อง 3 มยุรฉัตร เหมือนประสิทธิเวช โอ้มาดา มาดา ช่อง 3 รัชนู บุญชูดวง ริษยาม.ร.ว.วรรศิกา รามพงษ์ ช่อง 5 2526 (ครั้งที่ 4)  ธิติมา สังขพิทักษ์ พระจันทร์หลงเงา อินทิรา/วิฬาฬีช่อง 3 กาญจนา จินดาวัฒน์ ประทีปอธิษฐาน ปานวาด ช่อง 9 ดวงใจ หทัยกาญจน์ อาญารัก เนียน ช่อง 3 มยุรา ธนะบุตร ผู้หญิงคนนั้นชื่อบุญรอด บุญรอด ช่อง 7 รัชนู บุญชูดวง สิ้นสวาท มินตรา ช่อง 5 2528 (ครั้งที่ 5)  กุณกนิช คุ้มครอง คำพิพากษา สมทรงช่อง 3 ปวีณา ชารีฟสกุล แม่น้ำน้อย ช่อง 5 ลินดา ค้าธัญเจริญ มัจจุราชสีน้ำผึ้ง  รจนาไฉน ช่อง 3 พนารัตน์ พิสุทธิศักดิ ม่าย   ช่อง 3 2529 (ครั้งที่ 6)  นาถยา แดงบุหงา แหวนทองเหลือง ดวงใจ (ดวง) / หทัยทิพย์ ดวงชีวันช่อง 7  จิระวดี  อิศรางกูร ณ อยุธยา แม่เอิบ แม่เอิบ ช่อง 3 อุทุมพร ศิลาพันธ์ เปรต นางหอม ช่อง 7 2530 (ครั้งที่ 7)  อภิรดี ภวภูตานนท์ ทองเนื้อเก้า ลำยองช่อง 7  จริยา สรณะคม แต่ปางก่อน เจ้านางม่านแก้ว/ราชาวดี ปชาธร (ฟ้า)/อันตรา วาดภรีย์ (แอน) ช่อง 3 2531 (ครั้งที่ 8)  จารุณี สุขสวัสดิ์ ตะรุเตา แจ้งช่อง 7จริยา สรณะคม สามีตีตรา  กะรัต เทพทัต (กั้ง) ช่อง 3ชไมพร จตุรภุช มายา  พิตะวัน ช่อง 7มนฤดี ยมาภัย สวรรค์เบี่ยง  นาริน ช่อง 7อภิรดี ภวภูตานนท์ อีสา  สา/อุษาวดี ช่อง 7 2532 (ครั้งที่ 9)  วรรณิศา ศรีวิเชียร กลิ่นร่ำ กลิ่นร่ำช่อง 3 นาถยา แดงบุหงา ทางสายทาส  ฤกษ์บุษยา ช่อง 3 ปรียานุช ปานประดับ เมียหลวง ดร.วิกันดา พันธ์ภากร / ดร.วิกันดา ศัลยวิทย์ ช่อง 7 2533 (ครั้งที่ 10)  กมลชนก โกมลฐิติ คู่กรรม อังศุมาลินช่อง 7 ชไมพร จตุรภุช ขมิ้นกับปูน ปัทมา ธรรมคุณ ช่อง 7 สิเรียม ภักดีดำรงฤทธิ์ อุบัติเหตุ วิศนี ช่อง 7 2534 (ครั้งที่ 11)  จินตหรา สุขพัฒน์ สี่แผ่นดิน พลอยช่อง 3 กมลชนก โกมลฐิติ กะลาก้นครัว กุลา / กุศลา (นังกะลา) ช่อง 7 ดวงดาว จารุจินดา ริษยา หม่อมชุลี รามพงษ์ ณ อยุธยา ช่อง 7 นันทนา บุญ-หลง ข้าวนอกนา ดลิน (ดำ) ช่อง 7 ปรียานุช ปานประดับ กนกลายโบตั๋น วิภาดา ช่อง 7 2535 (ครั้งที่ 12)  อภิรดี ภวภูตานนท์ ลอดลายมังกร เหมยหลิงช่อง 7 กาญจนา จินดาวัฒน์ สมเด็จพระสุริโยทัย สมเด็จพระสุริโยทัย ช่อง 3 จินตหรา สุขพัฒน์ สองฝั่งคลอง คุณทับทิม ช่อง 7 ชไมพร จตุรภุช ทายาทอสูร คุณยายวรนาฎ / คำหยาด / ป้าทรัพย์ ช่อง 5 นาถยา แดงบุหงา ไฟรักอสูร ตวงพร ช่อง 3 2536(ครั้งที่ 13)  มนฤดี ยมาภัย นางทาส เย็นช่อง 7 จันทร์จิรา จูแจ้ง ด้วยสองมือแม่นี้ที่สร้างโลก แสงคำ ช่อง 3 ภัทราวดี มีชูธน บัลลังก์เมฆ ปานรุ้ง สมุทรเทวา ช่อง 5 สายธาร นิยมการณ์ หวานมันส์ ฉันคือเธอ นับเดือน ช่อง 3 สิเรียม ภักดีดำรงฤทธิ์ วันนี้ที่รอคอย จันทร์แรม / บราลี ภีมะมนตรี / ม่านฟ้า (เมย) ช่อง 7 2537(ครั้งที่ 14)  สิเรียม ภักดีดำรงฤทธิ์ ทวิภพ มณีจันทร์ช่อง 7 จริยา สรณะคม เพลิงรักเพลิงแค้น อุรวี (วี) ช่อง 3 จันทร์จิรา จูแจ้ง ไม่สิ้นไร้ไฟสวาท ชิดชบา (ชบา) ช่อง 3 จินตหรา สุขพัฒน์ ผ้าทอง อุมา ช่อง 7 สินจัย เปล่งพานิช ล่า มธุสร ช่อง 5 2538(ครั้งที่ 15)  ปรียานุช ปานประดับ คือหัตถาครองพิภพ สบันงาช่อง 7 คัทลียา แมคอินทอช อยากหยุดตะวันไว้ที่ปลายฟ้า องค์หญิงนภัสราวดี ช่อง 5 จินตหรา สุขพัฒน์ ความรักสีดำ มายาวี ช่อง 5 บุญพิทักษ์ จิตต์กระจ่าง ขอให้รักเรานั้นนิรันดร ลันธริมา ช่อง 3 สินจัย เปล่งพานิช ร่มฉัตร แม้นวาด ช่อง 3 2539(ครั้งที่ 16)  ชลิตา เฟื่องอารมย์ สาบนรสิงห์ ศุภธิดา/ปดิวรดาช่อง 5 ชไมพร จตุรภุช เพลิงพระนาง เจ้านางอนัญทิพย์ช่อง 5 ณัฐริกา ธรรมปรีดานันท์ มงกุฎดอกส้ม คำแก้ว (คุณนายที่ 4) ช่อง 7 ลลิตา ปัญโญภาส ทรายสีเพลิง ศรุตา พรหมมาศนารายณ์ (ทราย)/แซนดี้ คาร์ตัน ช่อง 3 สินจัย เปล่งพานิช ดารายัณ ดารายัณ ช่อง 5 2540(ครั้งที่ 17)  สุวนันท์ คงยิ่ง ตะวันทอแสง รสา เรืองอรุณรองช่อง 7 กมลชนก โกมลฐิติ ขัง 8 ดาวไสว ไพจิตร ช่อง 5 ฌัชฌา รุจินานนท์ ดวงไฟในพายุ ฟ้า ช่อง 5 รชนีกร พันธุ์มณี ทองเนื้อเก้า ลำยอง ช่อง 7 แอน ทองประสม สายรุ้ง เมทินี (เมย์) ช่อง 3 2541(ครั้งที่ 18)  จริยา แอนโฟเน่ ซอยปรารถนา 2500  เดือน/กัลยาณี ช่อง 7 คัทลียา แมคอินทอช ชายไม่จริงหญิงแท้ ศรัณยา เลิศกัลยา (ซิน) ช่อง 3 รชนีกร พันธุ์มณี อีสา-รวีช่วงโชติ สา / อุษาวดี ช่อง 7 สิเรียม ภักดีดำรงฤทธิ์ ไฟริษยา เรืองลดา รัตนวัลย์ / เรณุกา รัตนวัลย์ ช่อง 7 สินจัย เปล่งพานิช มารยาริษยา เพียงดาว ช่อง 5 2542(ครั้งที่ 19)  พรชิตา ณ สงขลา เมียหลวง อรอินทร์ช่อง 3 จารุณี สุขสวัสดิ์ รังหนาว ฟาร่าห์ ช่อง 3 รชนีกร พันธุ์มณี ราชินีลูกทุ่ง พุ่มพวง ดวงจันทร์ พุ่มพวง ดวงจันทร์ ช่อง 7 ศิริลักษณ์ ผ่องโชค เสน่ห์นางงิ้ว บงกช (ใบบัว) ช่อง 3 สินจัย เปล่งพานิช บาปรัก กิรนันท์ เลิศวรากร (กิ) ช่อง 5 2543(ครั้งที่ 20)  กมลชนก โกมลฐิติ อาญารัก เนียนช่อง 3 บุษกร พรวรรณะศิริเวช คนของแผ่นดิน อินทิรา ช่อง 3 ลลิตา ปัญโญภาส เจ้ากรรมนายเวร ท้าวทรงวาด/รัญจวน/จุติพร/พิณพร ช่อง 3 มาช่า วัฒนพานิช หงส์เหนือมังกร ใกล้รุ่ง ธรรมกุล (หลิว) ช่อง 5 สุวนันท์ คงยิ่ง ลูกไม้ไกลต้น รสา บดินทรวัชระ ช่อง 7 2544(ครั้งที่ 21)  ปิยธิดา วรมุสิก ปิ่นไพร ปิ่นไพรช่อง 7 กมลชนก โกมลฐิติ แม้เลือกเกิดได้ ใบพร ช่อง 7 ธัญญาเรศ รามณรงค์ ทองประกายแสด ทองประกาย ช่อง 5 พรชิตา ณ สงขลา สะใภ้ไร้ศักดินา ปลิวลม ช่อง 3 ศิริลักษณ์ ผ่องโชค ขมิ้นกับปูน ปัทมา ธรรมคุณ ช่อง 3 สุวนันท์ คงยิ่ง คำมั่นสัญญา ชลันดา ช่อง 7 2545(ครั้งที่ 22)  พิยดา อัครเศรณี ร้อยเล่ห์เสน่ห์ร้าย น้ำหนึ่ง ประเสริฐธิกุลช่อง 5 แคทรียา อิงลิช สาวน้อยในตะเกียงแก้ว จินตนา / เจนนี่ (จินนี่) ช่อง 7 บงกช คงมาลัย นิราศสองภพ บัวบุษยา หิรัญมนตรีกุล	 ช่อง 3 มาช่า วัฒนพานิช บ่วงบรรจถรณ์ แพรนวล ช่อง 7 สินจัย เปล่งพานิช น้ำพุ สุวรรณี สุคนธา ช่อง 7 กุลณัฐ กุลปรียาวัฒน์ ลูกผู้ชายหัวใจเพชร เนตรดาว ช่อง 7

รางวัลเมขลา ครั้งที่ 23
ในปีนี้ได้มีการแยกรางวัลเป็น 2 คือ รางวัลนักแสดงนำหญิงดีเด่น ประเภทละครชีวิต และ รางวัลนักแสดงนำหญิงดีเด่น ประเภทละครหรรษา 
ละครชีวิต
 ปี นักแสดงละคร ตัวละคร ออกอากาศ 2547(ครั้งที่ 23)  วรนุช วงษ์สวรรค์  แม่อายสะอื้น ดาวนิลช่อง 7 วรนุช วงษ์สวรรค์ เพลงผ้า ฟ้าล้อมดาว ไหมแก้ว ช่อง 7

ละครหรรษา
 ปี นักแสดงละคร ตัวละคร ออกอากาศ 2547(ครั้งที่ 23)  พิยดา อัครเศรณี  บางรักซอย 9 อรัญญา ตรีทิพย์ศิริ (แป้ง)ช่อง 9 พัชราภา ไชยเชื้อ นางสาวจริงใจกับนายแสนดี จริงใจ ช่อง 7

รางวัลเมขลา ครั้งที่ 24 - 25
+ สัญลักษณ์ ผู้ได้รับรางวัลประเภทมหานิยม ผู้ได้รับรางวัลประเภทยอดนิยม

ในปีนี้ได้มีการแยกรางวัลเป็น 2 ประภทคือ รางวัลนักแสดงนำหญิงดีเด่น ประเภทยอดนิยม และ รางวัลนักแสดงนำหญิงดีเด่น ประเภทมหานิยม โดยผู้เข้าชิงจะได้รับรางวัลประเภทยอดนิยมทุกคน และนอกจากนี้ยังให้ประชาชนโหวตผลงานที่ดีที่สุดในบรรดาผู้ได้รับรางวัลประเภทยอดนิยมมา 1 รายชื่อ เพื่อรับรางวัลประเภทมหานิยม
 ปี นักแสดงละคร ตัวละคร ออกอากาศ 2554(ครั้งที่ 24)  อารยา เอ ฮาร์เก็ต ดอกส้มสีทอง เรยา วงศ์เศวตช่อง 3 เขมนิจ จามิกรณ์เธอกับเขาและรักของเราแป้งร่ำ วรรัตน์ (แป้ง)ช่อง 7เจนี่ เทียนโพธิ์สุวรรณทาสรักวาดช่อง 3น้ำทิพย์ จงรัชตวิบูลย์เมียไม่ใช่เมียวิกานดา (วิ)ช่อง 5ปิยธิดา วรมุสิกตลาดอารมณ์บงกช วิภาคโยธินช่อง 5พัชราภา ไชยเชื้อคู่แค้นแสนรักอิงดาว / ดาวประดับช่อง 7โฟกัส จีระกุลพระอาทิตย์คืนแรมเหมือนใจไทยพีบีเอสราศรี บาเลนซิเอก้ารอยมารสไบนาง อัคราช (บี)ช่อง 3วรนุช ภิรมย์ภักดีค่าของคนรจเรข รุ่งเรือง / รจเรข นฤนาทไมตรี (กล้วย)ช่อง 7หนึ่งธิดา โสภณโลมากล้าท้าฝันซีโมเดิร์นไนน์ทีวีอุรัสยา เสปอร์บันด์เกมร้ายเกมรักฟ้าลดา พิมุขมนตรา (ฟ้า) / นางฟ้าช่อง 3อุษามณี ไวทยานนท์เพลิงพรหมมนชญา / อินตราช่อง 7 2555(ครั้งที่ 25)  อุรัสยา เสปอร์บันด์ ธรณีนี่นี้ใครครอง  ดรุณีช่อง 3เจนี่ เทียนโพธิ์สุวรรณแรงเงามุนินทร์ จงสวัสดิ์ / มุตตา จงสวัสดิ์ช่อง 3น้ำทิพย์ จงรัชตวิบูลย์มารยาริษยาเพียงดาวช่อง 5พัชราภา ไชยเชื้ออุบัติเหตุวิศนีช่อง 7พีชญา วัฒนามนตรีหยกเลือดมังกรกิ่งเหมยช่อง 7อภิญญา สกุลเจริญสุขอำแดงเหมือนกับนายริดอำแดงเหมือนไทยพีบีเอส