# แกลดิโอลัส
แกลดิโอลัส  จัดเป็นพืชหัว (Corm) เมื่อปลูกแล้วจะเกิดหัวใหม่ขึ้นแทนหัวเก่า สามารถใช้ขยายพันธุ์ ได้ต่อไป และยังมีหัวย่อยเกิดขึ้นอีกมากมาย ปัจจุบันนี้มีการผลิตหัวย่อยได้ผลดีที่ภาคเหนือของประเทศไทย 

 ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ 
 แกลดิโอลัส แกรนดิฟลอรัส (Gladiolus grandiflorus) เป็นชนิดต้นใหญ่ ช่อดอกอวบยาว และแข็งแรง ดอกใหญ่เรียงชิดกัน ช่อดอกหนึ่ง ๆ อาจมีดอกถึง 20 ดอก และดอกบานพร้อมกันประมาณ 5-7 ดอก
 แกลดิโอลัส พรายมูลินัส (Gladiolus primulinus) เป็นชนิดต้นเล็ก ช่อดอกเล็กยาวเรียว ดอกเล็กเรียงห่างกัน จำ นวนดอกในช่อน้อย มีลักษณะพิเศษคือ กลีบบนชั้นในงุ้มงอปรกเกสร
 แกลดิโอลัส ทูเบอเจนนิอาย (Gladiolus tubergenii) เป็นชนิดที่ต้นและดอกเล็ก แต่ดอกในช่อเรียงชิดกันใช้ในการผสมเพื่อผลิตแกลดิโอลัสพันธุ์ดอกจิ๋ว
 แกลดิโอลัส โควิลลีอาย (Gladiolus covillei) เป็นลูกผสมระหว่าง แกลดิโอลัส คาร์ดินาลิส (Gladiolus cardinalis) ซึ่งเป็นชนิดที่มีต้นสูงใหญ่ ดอกสีแดง กับแกลดิโอลัส ทริสติส (Gladiolus tristis) ซึ่งเป็นชนิดดอกเล็ก สูงไม่เกิน 60 ซม. ใน 1 ช่อมีเพียง 2-4 ดอก มีสีขาวหรือครีม และมีสีม่วงหรือสีน้ำตาลปนอยู่เป็นเส้น
 แกลดิโอลัส นานุส (Gladiolus nanus) เป็นประเภทหนึ่งของพันธุ์โควิลลีอายที่ต้นมีขนาดเล็ก ช่อดอกเล็กเรียวยาว ขนาดดอกเล็กบอบบาง มีสองสีในแต่ละกลีบจำ นวนดอกในช่อน้อยและ ดอกจะบานพร้อมกันคราวหนึ่งเพียง 1-2 ดอก ในแต่ละช่อ คู่มือการผลิตไม้ดอกแกลดิโอลัส

 รายชื่อสายพันธุ์ 
thumb|right|250px
thumb|right|250px
thumb|right|250px
thumb|right|250px
thumb|right|250px|Gladiolus dalenii
thumb|250px
 Gladiolus abbreviatus Andrews
 Gladiolus acuminatus F.Bol.
 Gladiolus aequinoctialis Herb.
 Gladiolus alatus L. (sect. Hebea)
 Gladiolus aleppicus Boiss. var. aleppicus
 Gladiolus anatolicus
 Gladiolus andringitrae Goldblatt
 Gladiolus angustus L. (sect. Blandus) : Long-tubed Painted Lady
 Gladiolus antandroyi Goldblatt
 Gladiolus antholyzoides Baker
 Gladiolus appendiculatus G.Lewis
 Gladiolus aquamontanus Goldblatt & Vlok
 Gladiolus arcuatus Klatt
 Gladiolus atropurpureus Baker
 Gladiolus atroviolaceus Boiss.
 Gladiolus aurantiacus Klatt
 Gladiolus aureus Baker : Golden Gladiolus
 Gladiolus bellus C. H. Wright
 Gladiolus benguellensis Baker (sect. Ophiolyza)
 Gladiolus bilineatus G. J. Lewis
 Gladiolus boehmii Vaupel (1882)
 Gladiolus bojeri (Baker) Goldblatt
 Gladiolus brachylimbus Baker (1893)
 Gladiolus brachyphyllus F. Bolus or Bolus f.
 Gladiolus brevifolius Jacq. (sect. Linearifolius)
 Gladiolus brevitubus G. Lewis
 Gladiolus buckerveldii (L. Bolus) Goldblatt
 Gladiolus bullatus Thunb. ex G. Lewis : Caledon Bluebell
 Gladiolus caeruleus Goldblatt & J.C. Manning
 Gladiolus calcaratus G. Lewis
 Gladiolus calcicola Goldblatt
 Gladiolus callianthus Mosais : Abyssinian Gladiolus (syn Acidanthera murielae)
 Gladiolus canaliculatus Goldblatt
 Gladiolus candidus (Rendle) Goldblatt
 Gladiolus cardinalis Curtis (sect. Blandus)
 Gladiolus carinatus Aiton
 Gladiolus carmineus C. H. Wright (sect. Blandus) : Cliff Lily
 Gladiolus carneus (sect. Blandus) : Large Painted Lady
 Gladiolus caryophyllaceus (Burm. f.) Poiret
 Gladiolus cataractarum Oberm.
 Gladiolus caucasicus Herb.
 Gladiolus ceresianus L. Bolus
 Gladiolus citrinus Klatt
 Gladiolus x colvillei : Colville's Gladiolus
 Gladiolus communis L. (sect. Gladiolus) : Cornflag (type species)
 Gladiolus communis subsp. byzantinus (sect. Gladiolus) - Whistling Jack, Eastern Gladiolus
 Gladiolus communis subsp. communis (sect. Gladiolus)
 Gladiolus conrathii Baker (1898)
 Gladiolus crassifolius Baker
 Gladiolus crispulatus L. Bolus
 Gladiolus cruentus T. Moore (sect. Ophiolyza)
 Gladiolus curtifolius Marais
 Gladiolus cuspidatus
 Gladiolus cylindraceus G. Lewis
 Gladiolus cymbarius Baker
 Gladiolus dalenii Van Geel (sect. Ophiolyza)
 Gladiolus debilis Ker Gawler (sect. Homoglossum) : Small Painted Lady
 Gladiolus decaryi Goldblatt
 Gladiolus decipiens Vaupel
 Gladiolus decoratus Baker
 Gladiolus delpierrei Goldblatt
 Gladiolus densiflorus Baker
 Gladiolus deserticolus Goldblatt
 Gladiolus dolomiticus Oberm.
 Gladiolus dracocephalus Hook.f.
 Gladiolus dregei Klatt
 Gladiolus dubius
 Gladiolus dzavakheticus
 Gladiolus ecklonii Lehm.
 Gladiolus edulis Burchell ex Ker Gawler
 Gladiolus elliotii Baker (sect. Ophiolyza)
 Gladiolus emiliae L. Bolus
 Gladiolus engysiphon G. Lewis
 Gladiolus equitans Thunb. (sect. Hebea)
 Gladiolus erectiflorus Baker
 Gladiolus exiguus G. Lewis
 Gladiolus flanaganii Baker : : Suicide Gladiolus
 Gladiolus floribundus Jacq.
 Gladiolus fourcadei (L. Bolus) Goldblatt & De Vos
 Gladiolus ×gandavensis (sect. Ophiolyza) [= G. dalenii × 'G. oppositiflorus]
 Gladiolus garnierii Klatt
 Gladiolus geardii L. Bolus
 Gladiolus goetzii Harms
 Gladiolus gracilis Jacq. (sect. Homoglossum) : Reed Bells
 Gladiolus gracillimus Baker
 Gladiolus grandiflorus (sect. Blandus)
 Gladiolus gregarius Welw. ex Baker (sect. Densiflorus)
 Gladiolus griseus Goldblatt & J.C. Manning
 Gladiolus gueinzii Kunze
 Gladiolus guthriei F. Bol. (sect. Linearifolius)
 Gladiolus halophilus Boiss. & Heldr.
 Gladiolus harmsianus Vaupel
 Gladiolus heterolobus Vaupel
 Gladiolus hirsutus Jacq. (sect. Linearifolius) : Small Pink Afrikaner
 Gladiolus hollandii L. Bolus
 Gladiolus horombensis Goldblatt
 Gladiolus huillensis (Welw. ex Baker) Goldblatt
 Gladiolus hyalinus Jacq.
 Gladiolus illyricus W.D.J.Koch - Wild Gladiolus
 Gladiolus imbricatus L.
 Gladiolus inandensis Baker
 Gladiolus incospicuus Baker
 Gladiolus inflatus Thunb.
 Gladiolus inflexus Goldblatt & J.C. Manning
 Gladiolus insolens Goldblatt & J.C. Manning
 Gladiolus intonsus Goldblatt
 Gladiolus invenustus G. J. Lewis
 Gladiolus involutus (sect. Hebea)
 Gladiolus iroensis (A. Chev.) Marais
 Gladiolus italicus P. Mill. (sect. Gladiolus) - Italian Gladiolus, Cornflag
 Gladiolus johnstoni Baker (s. d.)
 Gladiolus jonquilliodorus Ecklon ex G. Lewis
 Gladiolus junodi Baker
 Gladiolus kamiesbergensis G. Lewis
 Gladiolus karendensis Baker
 Gladiolus katubensis De Wild.
 Gladiolus klattianus Hutch.
 Gladiolus kotschyanus Boiss.
 Gladiolus kubangensis Harms
 Gladiolus lapeirousioides Goldblatt
 Gladiolus laxiflorus Baker
 Gladiolus lemoinei
 Gladiolus leptosiphon Bolus f.
 Gladiolus liliaceus Houtt. (sect. Homoglossum)
 Gladiolus linearifolius Vaupel
 Gladiolus linearis N.E.Br.
 Gladiolus longanus Harms
 Gladiolus longicollis Baker (sect. Homoglossum)
 Gladiolus longicollis subsp. longicollis (sect. Homoglossum)
 Gladiolus longicollis subsp. platypetalus (sect. Homoglossum)
 Gladiolus loteniensis Hilliard & Burtt
 Gladiolus louiseae L. Bolus
 Gladiolus lundaensis Goldblatt
 Gladiolus luteus Lam.
 Gladiolus lyalinus
 Gladiolus macneilii Oberm.
 Gladiolus macowani Baker
 Gladiolus macowanii Baker (s. d.)
 Gladiolus macrospathus Goldblatt
 Gladiolus maculatus Sweet
 Gladiolus magnificus (Harms) Goldblatt
 Gladiolus malangensis Baker (1879)
 Gladiolus malvinus Goldblatt & J.C. Manning
 Gladiolus marlothii G. Lewis
 Gladiolus martleyi L. Bolus (sect. Homoglossum)
 Gladiolus meliusculus (G. Lewis) Goldblatt & J.C. Manning
 Gladiolus melleri Baker (sect. Ophiolyza)
 Gladiolus micranthus Baker (1901)
 Gladiolus microcarpus G. Lewis
 Gladiolus microsiphon Baker
 Gladiolus milleri Ker Gawler
 Gladiolus mirus Vaupel
 Gladiolus monticola G. Lewis ex Goldblatt & J.C. Manning
 Gladiolus mortonius (sect. Densiflorus)
 Gladiolus mostertiae L. Bolus
 Gladiolus muenzneri F. Vaup
 Gladiolus murielae (sect. Acidanthera) syn Acidanthera murielae, Gladiolus callianthus
 Gladiolus natalensis (Eckl.) Hook.
 Gladiolus nerineoides G. Lewis
 Gladiolus newii Baker
 Gladiolus nigromontanus Goldblatt
 Gladiolus niveus Goldblatt & J.C. Manning
 Gladiolus nyasicus Goldblatt
 Gladiolus oatesii Rolfe
 Gladiolus ochroleucus Baker (sect. Densiflorus)
 Gladiolus odoratus L. Bolus
 Gladiolus oliganthus Baker
 Gladiolus oppositiflorus Herbert (sect. Ophiolyza)
 Gladiolus orchidiflorus Andrews (sect. Hebea)
 Gladiolus oreocharis Schltr.
 Gladiolus pallidus Baker
 Gladiolus paludosus Baker
 Gladiolus palustris : Marsh Gladiolus
 Gladiolus papilio Hook. f. (sect. Densiflorus) : Goldblotch Gladiolus
 Gladiolus pappei Baker (sect. Blandus)
 Gladiolus pardalinus Goldblatt & J.C. Manning
 Gladiolus parvulus Schltr.
 Gladiolus patersoniae F. Bolus or Bolus f.
 Gladiolus pavonia Goldblatt & J.C. Manning
 Gladiolus permeabilis Delaroche (sect. Hebea)
 Gladiolus perrieri Goldblatt
 Gladiolus persicus Boiss.
 Gladiolus pillansii G. Lewis
 Gladiolus pole-evansii Verd.
 Gladiolus praecostatus
 Gladiolus praelongitubus G. J. Lewis
 Gladiolus pretoriensis Kuntze
 Gladiolus priorii (N. E. Br.) Goldblatt & De Vos
 Gladiolus prismatosiphon Schltr.
 Gladiolus pritzelii Diels
 Gladiolus psittacinus Hook.
 Gladiolus puberulus Vaupel
 Gladiolus pubigerus G. Lewis
 Gladiolus pulchellus Klatt
 Gladiolus pulcherrimus (G. Lewis) Goldblatt & J.C. Manning
 Gladiolus punctulatus Schrank
 Gladiolus pusillus Goldblatt
 Gladiolus quadrangularis (Burm. f.) Ker Gawler
 Gladiolus quadrangulus (Delaroche) Barnard
 Gladiolus ramosus
 Gladiolus recurvus (sect. Homoglossum)
 Gladiolus rehmannii Baker
 Gladiolus remotifolius Baker
 Gladiolus rigidifolius Baker
 Gladiolus robertsoniae F. Bolus or Bolus f.
 Gladiolus rogersii Baker
 Gladiolus roseovenosus Goldblatt & J.C. Manning
 Gladiolus rubellus Goldblatt
 Gladiolus rudis Lichtst. ex Roem. & Schult.
 Gladiolus rupicola F. Vaupel
 Gladiolus saccatus (Klatt) Goldblatt & M.P. de Vos
 Gladiolus salteri G. Lewis
 Gladiolus saundersii Hook. f. : Saunders' Gladiolus, Lesotho Lily
 Gladiolus schlechteri Baker
 Gladiolus schweinfurthii Baker
 Gladiolus scullyi Baker
 Gladiolus serapiiflorus Goldblatt
 Gladiolus serenjensis Goldblatt
 Gladiolus sericeovillosus Hook. f.
 Gladiolus serpenticola Goldblatt & J.C. Manning
 Gladiolus somalensis Goldblatt & Thulin
 Gladiolus speciosus Thunb.
 Gladiolus spectabilis Baker (s. d.)
 Gladiolus splendens ((Sweet)) Herbert
 Gladiolus stefaniae Oberm.
 Gladiolus stellatus G. Lewis
 Gladiolus subcaeruleus G. Lewis
 Gladiolus sufflavus (G. Lewis) Goldblatt & J.C. Manning
 Gladiolus sulcatus Goldblatt
 Gladiolus taubertianus Schltr.
 Gladiolus tenellus Ecklon
 Gladiolus tenuis M. Bieb.
 Gladiolus teretifolius Goldblatt & De Vos
 Gladiolus thomsonii Baker
 Gladiolus trichonemifolius (sect. Homoglossum)
 Gladiolus tristis (sect. Homoglossum)
 Gladiolus tristis var. concolor (Salisb.) Baker : Ever-flowering Gladiolus
 Gladiolus tritoniaeformis
 Gladiolus tritoniiformis Kuntze
 Gladiolus uitenhagensis Goldblatt & Vlok
 Gladiolus undulatus L. (sect. Blandus) : Waved-flowered Gladiolus
 Gladiolus unguiculatus Baker
 Gladiolus usambarensis Marais ex Goldblatt
 Gladiolus uysiae L. Bolus ex G. Lewis
 Gladiolus vaginatus F. Bolus or Bolus f. (sect. Homoglossum)
 Gladiolus validissimus Vaupel
 Gladiolus vandermerwei (L. Bolus) Goldblatt & De Vos
 Gladiolus varius F. Bolus or Bolus f.
 Gladiolus velutinus De Wild.
 Gladiolus venustus G. Lewis (sect. Hebea)
 Gladiolus vernus Oberm.
 Gladiolus vinoso-maculatus Kies
 Gladiolus violaceo-lineatus G. Lewis
 Gladiolus virescens Thunb. (sect. Hebea)
 Gladiolus viridiflorus G. Lewis
 Gladiolus viridis Aiton
 Gladiolus watermeyeri (sect. Hebea)
 Gladiolus watsonioides Baker
 Gladiolus watsonius Thunb. (sect. Homoglossum)
 Gladiolus woodii Baker
 Gladiolus zimbabweensis Goldblatt