# เทศบาลตำบลพยุห์
เทศบาลตำบลพยุห์ เป็นองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นประเภทเทศบาลตำบล ขนาดเล็ก ข้อมูลสรุปเทศบาลตำบลพยุห์ อำเภอพยุห์ จังหวัดศรีสะเกษ ณ วันที่ 20 มิถุนายน 2554 รวบรวมโดยกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น กระทรวงมหาดไทย เข้าถึงออนไลน์ทาง http://www.thailocaladmin.go.th/work/apt/apt.jsp  อยู่ในเขตพื้นที่อำเภอพยุห์ จังหวัดศรีสะเกษ สำนักงานตั้งอยู่เลขที่ 48/5-6 หมู่ที่ 8 ถนนศรีสะเกษ-กันทรลักษ์ ตำบลพยุห์ อำเภอพยุห์ จังหวัดศรีสะเกษ โดยเป็น 1 ในจำนวนเทศบาลตำบล 23 แห่ง ในปัจจุบันของจังหวัดศรีสะเกษ เขตเทศบาลตั้งอยู่ในบริเวณตอนกลางของจังหวัดศรีสะเกษ ห่างจากตัวจังหวัดไปทางทิศตะวันออกเฉียงใต้โดยทางรถยนต์ประมาณ 20 กิโลเมตร เป็นศูนย์กลางทางเศรษฐกิจ การคมนาคมขนส่ง และการสื่อสารของอำเภอพยุห์ 

 ประวัติ 
เทศบาลตำบลพยุห์ เดิมมีฐานะเป็น"สุขาภิบาลพยุห์" ในเขตตำบลพยุห์ จัดตั้งขึ้นตั้งแต่เมื่อครั้งตำบลพยุห์ ยังเป็นท้องที่ในการปกครองของอำเภอเมืองศรีสะเกษ จนกระทั่งตำบลพยุห์และตำบลใกล้เคียงได้รับการจัดตั้งเป็น"กิ่งอำเภอพยุห์" เมื่อ พ.ศ. 2537 แล้วยกฐานะขึ้นเป็น"อำเภอพยุห์" ใน พ.ศ. 2540 อำเภอพยุห์.ประวัติอำเภอพยุห์.จัดทำโดยอำเภอพยุห์, 2550. สุขาภิบาลพยุห์ จึงได้มาอยู่ในพื้นที่กิ่งอำเภอพยุห์และอำเภอพยุห์ แล้วได้รับการยกฐานะขึ้นเป็นเทศบาลตำบลพยุห์ ตั้งแต่วันที่ 25 พฤษภาคม พ.ศ. 2542 เป็นต้นมา  จัดตั้งตามพระราชบัญญัติ เปลี่ยนแปลงฐานะของสุขาภิบาลเป็นเทศบาล พ.ศ. 2542 โดยประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่ม 116 ตอนที่ 9ก วันที่ 24 กุมภาพันธ์ 2542 โดยมีผลใช้บังคับวันที่ 25 พฤษภาคม พ.ศ. 2542 

 ภูมิศาสตร์ 
ลักษณะภูมิประเทศของเทศบาลตำบลพยุห์ โดยทั่วไปเป็นที่ราบสูงมีป่าโปร่งสลับกับทุ่งนาพื้นที่ส่วนใหญ่มีลักษณะเป็น ดินปนทราย ที่มีความอุดมสมบูรณ์ของดินน้อยและกักเก็บน้ำไว้บนผิวดินไว้ไม่ได้นานพื้นที่ส่วนใหญ่ใช้ทำการเกษตรโดยเฉพาะทำนามีหนองน้ำที่สำคัญ ดังนี้
 หมู่ที่ 1 ได้แก่ หนองยาว, หนองสระ, หนองพยุห์
 หมู่ที่ 3 ได้แก่ หนองคู, หนองเจก
 หมู่ที่ 8 ได้แก่ หนองประดู่
 หมู่ที่ 13 ได้แก่ หนองปู่ตา

 อาณาเขต 
ครอบคลุมบางส่วนของตำบลพยุห์ อำเภอพยุห์ โดยมีอาณาเขตในทิศทางต่างๆ ดังนี้
 ทิศเหนือ ติดต่อกับเขตองค์การบริหารส่วนตำบลพยุห์ และเขตองค์การบริหารส่วนตำบลตำแย
 ทิศใต้ ติดต่อกับเขตองค์การบริหารส่วนตำบลพยุห์ และเขตองค์การบริหารส่วนตำบลตำแย
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับเขตองค์การบริหารส่วนตำบลตำแย และเขตองค์การบริหารตำบลพยุห์
 ทิศตะวันตกติดต่อกับเขตองค์การบริหารส่วนตำบลพยุห์

 การปกครอง 
thumb|ภาพร่างแบบก่อสร้างอาคารสำนักงานเทศบาลตำบลพยุห์หลังใหม่

 ฝ่ายบริหาร ได้แก่ คณะเทศมนตรี ประกอบด้วยนายกเทศมนตรี 1 คน (ปัจจุบันคือนายธนาวัฒน์ อภัยศิลา), รองนายกเทศมนตรี 2 คน, ที่ปรึกษานายกเทศมนตรี 1 คน และเลขานุการนายกเทศมนตรี 1 คน
 ฝ่ายนิติบัญญัติ (ควบคุมฝ่ายบริหาร) ได้แก่ สภาเทศบาล และควบคุมฝ่ายบริหาร ประกอบด้วยสมาชิกสภาเทศบาลที่มาจากการเลือกตั้งจำนวน 12 คน ดำรงตำแหน่งคราวละ 4 ปี มีประธานสภา 1 คน, รองประธานสภา 1 คน
 การปฏิบัติราชการ มีปลัดเทศบาล เป็นผู้บังคับบัญชาพนักงานเทศบาลและพนักงานจ้างเทศบาล มีหน้าที่และความรับผิดชอบในการควบคุมดูแลราชการประจำของเทศบาลให้เป็นไปตามนโยบาย ประกอบด้วยส่วนการบริหารคือ สำนักงานปลัดเทศบาล กองการศึกษา กองคลัง กองช่าง และกองสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อม

 เขตการปกครอง 
เขตการปกครองภายในพื้นที่เทศบาลแบ่งออกเป็น 5 หมู่บ้าน ได้แก่ 
 หมู่ที่ 1 บ้านพยุห์  
 หมู่ที่ 3 บ้านคูเมือง
 หมู่ที่ 6 บ้านโนนพยอม  
 หมู่ที่ 8 บ้านพยุห์  
 หมู่ที่ 13 บ้านพยุห์ 

 ตราสัญลักษณ์ 
รูปแม่ทัพถือดาบสองเล่มไขว้กันในพื้นที่รูปวงกลมด้านใน ล้อมรอบด้วยกรอบด้านนอกรูปวงกลม ครึ่งบนของกรอบวงกลมนอกเขียนข้อความ "เทศบาลตำบลพยุห์" ครึ่งล่างของกรอบวงกลมนอกเขียนข้อความ "จังหวัดศรีสะเกษ"

แม่ทัพ หมายถึง แม่ทัพในกระบวนพยุห์หรือกระบวนทัพ เหล่าทัพ ซึ่งปรากฏข้อมูลในประวัติศาสตร์ว่าพื้นที่ตั้งชุมชนบ้านพยุห์หรือเขตเทศบาลตำบลพยุห์ในปัจจุบันนั้น เคยเป็นที่หยุดพักของขบวนทัพสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 3 เมื่อครั้งยกทัพเสด็จไปปราบเขมร (พระอุทัยราชา) จึงเป็นที่มาของชื่อ "พยุห์" 

 ประชากรและกลุ่มชาติพันธุ์ 
ในเขตเทศบาลประกอบด้วยประชากร จำนวนทั้งสิ้น 4,065 คน มีครัวเรือนทั้งสิ้น 1,178 ครัวเรือน ข้อมูลสรุปเทศบาลตำบลพยุห์ อำเภอพยุห์ จังหวัดศรีสะเกษ ณ วันที่ 30 มีนาคม 2556 รวบรวมโดยกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น กระทรวงมหาดไทย เข้าถึงออนไลน์ทาง http://www.thailocaladmin.go.th/work/apt/apt.jsp  กลุ่มชาติพันธุ์หลักในเขตเทศบาลได้แก่กลุ่มชาติพันชาวลาวซึ่งพูดภาษาลาว  กรมศิลปากร,วัฒนธรรม พัฒนาการทางประวัติศาสตร์ เอกลักษณ์และภูมิปัญญา จังหวัดศรีสะเกษ, หนังสือเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 6 รอบ. (ปรุงศรี วัลลิโภดม : บรรณาธิการ). กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว,2544.

 โครงสร้างสังคม 
 การศึกษา 
 โรงเรียนประถมศึกษา 1	แห่ง 
 สถานศึกษานอกระบบ 1 แห่ง (ศูนย์การศึกษานอกโรงเรียนและการศึกษาตามอัธยาศัย อำเภอพยุห์)

 สถาบันและองค์การทางศาสนา 
 วัด 4 แห่ง
 วัดพยุหมงคลรัตนาราม
 วัดบ้านคูเมือง
 วัดบ้านโนนพยอม
 วัดป่าเวฬุวันธรรมิกราช

 การแพทย์และสาธารณสุข 
 โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลพยุห์  1 แห่ง

 เศรษฐกิจ 
 พื้นฐานหลักทางเศรษฐกิจ 
สภาพโดยทั่วไปทางเศรษฐกิจของประชากรในเขตเทศบาลตำบลพยุห์ มาจากภาคเกษตรกรรม การพาณิชยกรรม การบริการ อุตสาหกรรมขนาดเล็กและอุตสาหกรรมในครัวเรือน การรับจ้าง การรับราชการและพนักงานรัฐวิสาหกิจ 

 หน่วยธุรกิจในเขตเทศบาล 
 ประเภทพาณิชยกรรม : ร้านตัดเย็บเสื้อผ้า, ร้านขายและซ่อมอุปกรณ์เครื่องเหล็กเครื่องยนต์, ร้านขายและซ่อมอุปกรณ์โทรศัพท์มือถือ, ร้านอุปกรณ์ไฟฟ้าวิทยุ, ร้านขายอุปกรณ์ก่อสร้าง, ร้านขายสินค้าปลีก-ส่ง, สถานีน้ำมัน/ปั้ม 3 แห่ง, ตลาดสด 1 แห่ง, จำหน่ายอาหารตา มพ.ร.บ.สาธารณสุข 23 แห่ง ,ร้านคาร์แคร์ 5 แห่ง , 7-11 2 แห่ง , โลตัส 1 แห่ง , บิ๊กซี 1 แห่ง , โฟร์เซเว่น 1 แห่ง
 ประเภทอุตสาหกรรม : โรงซ่อมสร้างเครื่องยนต์, โรงสีข้าว
 ประเภทบริการธุรกรรมทางการเงิน : ธนาคารพาณิชย์ทั้งของรัฐบาล 1 แห่ง (ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร)
 ประเภทการปศุสัตว์ : ในอดีตประชาชนในเขตเทศบาลตำบลพยุห์เลี้ยงโค - กระบือ ไว้เพื่อใช้งาน โดยเฉพาะเพื่อใช้ไถนาในฤดูทำนา แต่ปัจจุบันกระแสเทคโนโลยีเครื่องจักรเครื่องยนต์เข้ามามีบทบาทมากขึ้น ชาวนาเริ่มใช้รถไถนาเดินตามแทนการใช้แรงงานสัตว์ การเลี้ยงโค-กระบือในปัจจุบันจึงเป็นการเลี้ยงเพื่อค้าขายเสริมรายได้ให้แก่ครอบครัว นอกจากการเลี้ยงโค-กระบือแล้วประชาชนยังมีการเลี้ยงสุกรและสัตว์ปีกเพื่อจำหน่ายด้วย

 โครงสร้างพื้นฐานและสาธารณูปโภค 
 การคมนาคมและขนส่ง 
thumb|ถนนสายหลักเข้าสู่เขตเทศบาลตำบลพยุห์
 ทางรถยนต์ ตามทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 221 (ศรีสะเกษ-กันทรลักษ์) เส้นทางดังกล่าวนี้เชื่อมระหว่างตัวจังหวัดศรีสะเกษกับเขตเทศบาลตำบลพยุห์ เป็นระยะทางประมาณ 20 กิโลเมตร รถโดยสารที่ให้บริการในเส้นทางดังกล่าวผ่านเขตเทศบาลตำบลพยุห์ได้แก่ สายศรีสะเกษ-พยุห์, สายศรีสะเกษ-กันทรลักษ์, และ สายศรีสะเกษ-ขุนหาญ 

 ระบบโทรคมนาคมและการสื่อสาร 
 โทรศัพท์ในเขตเทศบาลตำบลพยุห์ มีชุมสายโทรศัพท์ 1 ชุมสาย
 ที่ทำการไปรษณีย์ 1 แห่ง (ที่ทำการไปรษณีย์พยุห์)

 พลังงานไฟฟ้า 
สำนักงานการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค อำเภอพยุห์ รับผิดชอบในด้านการให้บริการประชาชนที่อยู่ในเขตเทศบาลทั้ง 5 หมู่บ้าน  จำนวน 1,440 ครัวเรือน มีไฟฟ้าสาธารณะไฟฟ้าส่องสว่างเพียงพอและครอบคลุมทั้งพื้นที่เขตเทศบาล

 การประปาและแหล่งน้ำธรรมชาติ 
เทศบาลตำบลพยุห์เป็นหน่วยงานเจ้าของกิจการประปาที่ให้บริการน้ำประปาแก่ประชาชนในเขตเทศบาล โดยได้รับการโอนภารกิจจากกรมโยธาธิการเมื่อปี พ.ศ. 2545 
 ครัวเรือนในเขตเทศบาลที่ใช้บริการน้ำประปาในปี พ.ศ. 2554 จำนวน 762 ครัวเรือน เพิ่มขึ้นจากปี พ.ศ. 2553 จำนวน 52 ครัวเรือน คิดเป็นร้อยละ 6.83 
 ปริมาณน้ำประปาที่ผลิตได้ 590 ลูกบาศก์เมตร/วัน ปริมาณน้ำประปาที่มีการใช้เพิ่มจากเดิม 60 ลูกบาศก์เมตร/วัน เป็น 650 ลูกบาศก์เมตร/วัน 
 แหล่งน้ำดิบเพื่อใช้ผลิตน้ำประปา 1 แหล่ง คือแหล่งน้ำห้วยทา ซึ่งอยู่ในเขตองค์การบริหารส่วนตำบลตำแย 

นอกจากนี้ในเขตเทศบาลยังมีประปาหมู่บ้านซึ่งดำเนินการโดยกรรมการประปาหมู่บ้านโนนพะยอม หมู่ที่6ซึ่งผลิตน้ำประปาได้ประมาณ 100 ลูกบาศก์เมตร/วัน มีปริมาณการการใช้น้ำ 50 ล.บ.เมตร/วัน โดยการใช้แหล่งน้ำดิบจากใต้ดินสูบขึ้นมาเพื่อเข้าสู่กระบวนการผลิตน้ำประปาหมู่บ้าน