# พระธรรมปัญญาบดี (ถาวร ติสฺสานุกโร)
พระธรรมปัญญาบดี นามเดิม ถาวร เจริญพานิช ฉายา ติสฺสานุกโร (27 พฤษภาคม พ.ศ. 2459 - 27 กรกฎาคม พ.ศ. 2557) เป็นพระราชาคณะเจ้าคณะรองฝ่ายมหานิกาย อดีตเจ้าอาวาสวัดพระเชตุพนวิมลมังคลารามราชวรมหาวิหาร และอดีตที่ปรึกษาเจ้าคณะเขตพระนคร กรุงเทพมหานคร

 ประวัติ 
ชาติภูมิ
พระธรรมปัญญาบดี นามเดิมว่า ถาวร เจริญพานิช เกิดเมื่อวันเสาร์ที่ 27 พฤษภาคม พ.ศ. 2459 แรม 11 ค่ำ เดือน 6 ปีมะโรง ที่บ้านเลขที่ 5 ตำบลบ้านหม้อ อำเภอพรหมบุรี จังหวัดสิงห์บุรี บิดาชื่อนายจรัญ เจริญพานิช มารดาชื่อนางพุ่ม เจริญพานิช

 อุปสมบท 
บรรพชาเป็นสามเณร เมื่อวันเสาร์ที่ 24 เมษายน พ.ศ. 2474 ณ วัดตราชู ตำบลบ้านหม้อ อำเภอพรหมบุรี จังหวัดสิงห์บุรี โดยมีพระครูพรหมจริยคุณ (ดี) ภายหลังเป็นพระราชาคณะชั้นสามัญ ที่ พระพรหมนคราจารย์ วัดแจ้งพรหมนคร อำเภอพรหมบุรี จังหวัดสิงห์บุรี เป็นพระอุปัชฌายาจารย์

ต่อมาได้อุปสมบทเป็นพระภิกษุ เมื่อวันศุกร์ที่ 5 มิถุนายน พ.ศ. 2479 ณ วัดตราชู ตำบลบ้านหม้อ อำเภอพรหมบุรี จังหวัดสิงห์บุรี โดยมีพระธรรมปิฎก (เผื่อน ติสฺสทตฺโต ป.ธ.9) ภายหลังได้รับสมณศักดิ์ที่สมเด็จพระวันรัต วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม เป็นพระอุปัชฌาจารย์ พระครูพรหมจริยคุณ (ดี ธมฺมปญฺโญ) ภายหลังเป็นพระราชาคณะชั้นสามัญที่พระพรหมนคราจารย์ วัดแจ้งพรหมนคร อำเภอพรหมบุรี จังหวัดสิงห์บุรี เป็นพระกรรมวาจาจารย์ และพระครูปลัดปิฎกวัฑฒน์ (ฟุ้ง ปุณฺณโก ป.ธ.3) ภายหลังเป็นพระราชาคณะชั้นธรรมที่พระธรรมเสนานี วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม กรุงเทพมหานคร เป็นพระอนุสาวนาจารย์ ได้รับฉายาว่า "ติสฺสานุกโร"

วิทยฐานะ
 พ.ศ. 2473 - สำเร็จการศึกษาชั้นประถมปีที่ 4 โรงเรียนชุมชนวัดตราชู ตำบลบ้านหม้อ อำเภอพรหมบุรี จังหวัดสิงห์บุรี
 พ.ศ. 2476 - สอบได้นักธรรมชั้นโท (น.ธ.โท) สำนักเรียนวัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม กรุงเทพมหานคร
 พ.ศ. 2480 - สอบได้เปรียญธรรม 4 ประโยค (ป.ธ.4) สำนักเรียนวัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม กรุงเทพมหานคร

 ตำแหน่ง 
 ฝ่ายปกครอง 
 พ.ศ. 2495 - เป็นผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม
 พ.ศ. 2515 - เป็นเจ้าคณะแขวงพระบรมมหาราชวัง
 พ.ศ. 2516 - เป็นพระอุปัชฌาย์
 พ.ศ. 2528 - เป็นรองเจ้าอาวาสวัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม
 พ.ศ. 2533 - เป็นประธานกรรมการมูลนิธิพระราชปัญญาสุธี (ถาวร ติสฺสานุกโร)
 พ.ศ. 2536 - เป็นเจ้าอาวาสวัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม และประธานกรรมการมูลนิธิ "ทุนพระพุทธยอดฟ้า" ในพระบรมราชูปถัมภ์
 พ.ศ. 2537 - เป็นเจ้าคณะเขตพระนคร กรุงเทพมหานคร
 พ.ศ. 2541 - เป็นที่ปรึกษาเจ้าคณะเขตพระนคร กรุงเทพมหานคร

 การศึกษา 
 พ.ศ. 2481 - เป็นครูสอนพระปริยัติธรรม แผนกธรรม สำนักเรียนวัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม
 พ.ศ. 2482 - เป็นครูสอนพระปริยัติธรรม แผนกบาลี สำนักเรียนวัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม
 พ.ศ. 2536 - เป็นเจ้าสำนักเรียนวัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม

เกียรติคุณ
 พ.ศ. 2547 - ได้รับปริญญาพุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ สาขาวิชาจริยศึกษา มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

สมณศักดิ์
thumb|right|250px|พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงพระกรุณาโปรดสถาปนาสมณศักดิ์ พระธรรมเสนานี เป็นพระราชาคณะเจ้าคณะรอง ชั้นหิรัญบัฏ ที่ พระธรรมปัญญาบดี เมื่อ พ.ศ. 2543
 5 ธันวาคม พ.ศ. 2495 - ได้รับพระราชทานสมณศักดิ์เป็นพระครูสัญญาบัตร ผู้ชวยเจ้าอาวาสพระอารามหลวง ชั้นเอก ในพระอัฐิสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระปรมานุชิตชิโนรส ที่ พระครูทักษิณคณิศรราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่องพระราชทานสัญญาบัตรตั้งสมณศักดิ์, เล่ม 69, ตอนที่ 72 ง, 9 ธันวาคม 2495, หน้า 4626
 5 ธันวาคม พ.ศ. 2507 - ได้รับพระราชทานสมณศักดิ์เป็นพระราชาคณะปลัดขวาในพระอัฐิสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระปรมานุชิตชิโนรส ที่ พระทักษิณคณิสสร บวรสังฆสิทธิการ วิจารณกิจโกศล สกลมหาคณาธิบดี ตรีปิฎกธรรมรักขิตราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานสัญญาบัตรตั้งสมณศักดิ์ เล่ม 81, ตอนที่ 118, 17 ธันวาคม 2507, ฉบับพิเศษ หน้า 4.
 5 ธันวาคม พ.ศ. 2526 - ได้รับพระราชทานสมณศักดิ์เป็นพระราชาคณะชั้นราชที่ พระราชปัญญาสุธี ศรีปริยัติธาดา มหาคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสีราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานสัญญาบัตรตั้งสมณศักดิ์ เล่ม 100, ตอนที่ 207, 31 ธันวาคม 2526, ฉบับพิเศษ หน้า 2.
  5 ธันวาคม พ.ศ. 2536 - ได้รับพระราชทานสมณศักดิ์เป็นพระราชาคณะชั้นเทพที่ พระเทพวรมุนี ศรีปริยัติวิสิฐ สิกขกิจวโรปกร มหาคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสีราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานสัญญาบัตรตั้งสมณศักดิ์ เล่ม 110, ตอนที่ 202, 6 ธันวาคม 2536, ฉบับพิเศษ หน้า 2.
 10 มิถุนายน พ.ศ. 2539 - ได้รับพระราชทานสมณศักดิ์เป็นพระราชาคณะชั้นธรรมที่ พระธรรมเสนานี ศีลาจารวัตรวิมล มงคลธรรมวินิฐ สิกขกิจวโรปกร มหาคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสีราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานสัญญาบัตรตั้งสมณศักดิ์ เล่ม 113, ตอนที่ 10 ข, 7 มิถุนายน 2539, หน้า 7.
 5 ธันวาคม พ.ศ. 2543 - ได้รับพระราชทานสถาปนาสมณศักดิ์เป็นพระราชาคณะเจ้าคณะรองที่ พระธรรมปัญญาบดี ศรีวิสุทธิคุณ สุนทรวรนายก ดิลกธรรมานุสิฐ กิจจานุกิจจาทร มหาคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสีราชกิจจานุเบกษา, พระบรมราชโองการ ประกาศสถาปนาสมณศักดิ์ เล่ม 117, ตอนที่ 28 ข, 28 ธันวาคม 2543, หน้า 13 - 17.

มรณภาพ
thumb|left|250px|พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงพระกรุณาโปรดพระราชทานโกศไม้สิบสอง และฉัตรเบญจาตั้งประดับเป็นเกียรติยศประกอบศพ
พระธรรมปัญญาบดี (ถาวร ติสฺสานุกโร) ถึงแก่มรณภาพด้วยโรคชรา ณ กุฏิคณะ ต.34 วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม เมื่อวันอาทิตย์ที่ 27 กรกฎาคม พ.ศ. 2557 เวลา 06.00 น.เดลินิวส์, ข่าวพระธรรมปัญญาบดี เจ้าอาวาสวัดโพธิ์ มรณภาพแล้ว, 27 กรกฎาคม พ.ศ. 2557, สืบค้นเมื่อวันที่ 11 สิงหาคม พ.ศ. 2557.คม ชัด ลึก, ข่าวพระธรรมปัญญาบดี เจ้าอาวาสวัดโพธิ์ มรณภาพ , 27 กรกฎาคม พ.ศ. 2557, สืบค้นเมื่อวันที่ 11 สิงหาคม พ.ศ. 2557.

พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงพระกรุณาโปรดพระราชทานน้ำหลวงสรงศพ ณ ตึกสุขุมาล โรงเรียนสุขุมาลธัมมุทิส ภายในวัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม เขตพระนคร เมื่อวันอังคารที่ 29 กรกฎาคม พ.ศ. 2557 เวลา 17.00 น. ทั้งยังทรงพระกรุณาโปรดพระราชทานโกศไม้สิบสอง (เทียบเท่าสมเด็จพระราชาคณะ) พร้อมฉัตรเบญจาตั้งประดับเป็นเกียรติยศ เป็นกรณีพิเศษ และพระราชทานพระพิธีธรรมสวดพระอภิธรรมศพ มีกำหนด 7 คืน ตั้งแต่วันที่ 29 กรกฎาคม ถึง 4 สิงหาคม พ.ศ. 2557 เวลา 19.00 น. ทั้งนี้ ยังทรงพระกรุณาโปรดพระราชทานพวงมาลาหลวง และพวงมาลาของพระบรมวงศานุวงศ์ทุกพระองค์ตั้งเป็นเกียรติยศด้วย

วันที่ 2 สิงหาคม พ.ศ. 2557 พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ พลเอกสุรยุทธ์ จุลานนท์ องคมนตรี เป็นผู้แทนพระองค์ไปยังโรงเรียนสุขุมาลธัมมุทิส วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม ในการบำเพ็ญพระราชกุศล 7 วัน พระราชทานศพพระธรรมปัญญาบดี (ถาวร ติสฺสานุกโร)ช่อง 7, ข่าวพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ พลเอก สุรยุทธ์ จุลานนท์ องคมนตรี เป็นผู้แทนพระองค์ไปในการบำเพ็ญกุศล 7 วัน พระราชทานศพพระธรรมปัญญาบดี, 2 สิงหาคม พ.ศ. 2557, สืบค้นเมื่อวันที่ 11 สิงหาคม พ.ศ. 2557

วันที่ 15 กันยายน พ.ศ. 2557 พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ นายศุภชัย ภู่งาม องคมนตรี เป็นผู้แทนพระองค์ไปยังโรงเรียนสุขุมาลธัมมุทิส วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม ในการบำเพ็ญพระราชกุศล 50 วัน พระราชทานศพพระธรรมปัญญาบดี (ถาวร ติสฺสานุกโร)ช่อง 7, ข่าวพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ นายศุภชัย ภู่งาม องคมนตรี เป็นผู้แทนพระองค์ไปในการบำเพ็ญกุศล 50 วัน พระราชทานศพพระธรรมปัญญาบดี, 15 กันยายน พ.ศ. 2557, สืบค้นเมื่อวันที่ 7 ธันวาคม พ.ศ. 2557

วันที่ 2 พฤศจิกายน พ.ศ. 2557 พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ นายศุภชัย ภู่งาม องคมนตรี เป็นผู้แทนพระองค์ไปยังโรงเรียนสุขุมาลธัมมุทิส วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม ในการบำเพ็ญพระราชกุศล 100 วัน พระราชทานศพพระธรรมปัญญาบดี (ถาวร ติสฺสานุกโร)ช่อง 7, ข่าวพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ นายศุภชัย ภู่งาม องคมนตรี เป็นผู้แทนพระองค์ไปในการบำเพ็ญกุศล 100 วัน พระราชทานศพพระธรรมปัญญาบดี, 2 พฤศจิกายน พ.ศ. 2557, สืบค้นเมื่อวันที่ 7 ธันวาคม พ.ศ. 2557

วันที่ 10 พฤษภาคม พ.ศ. 2558 พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงพระกรุณาโปรดพระราชทานพระบรมราชานุเคราะห์ในการพระราชทานเพลิงศพ ในการนี้ สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินไปในการพระราชทานเพลิงศพพระธรรมปัญญาบดี (ถาวร ติสฺสานุกโร) ณ เมรุหลวงหน้าพลับพลาอิศริยาภรณ์ วัดเทพศิรินทราวาส เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย กรุงเทพมหานครช่อง 7, สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินไปในการพระราชทานเพลิงศพพระธรรมปัญญาบดี (ถาวร ติสฺสานุกโร) ณ เมรุหลวงหน้าพลับพลาอิสริยาภรณ์, 10 พฤษภาคม พ.ศ. 2558, สืบค้นเมื่อวันที่ 11 พฤษภาคม พ.ศ. 2558