# พระวิญญาณบริสุทธิ์
พระวิญญาณบริสุทธิ์ (ศัพท์โปรเตสแตนต์) หรือ พระจิต (ศัพท์คาทอลิก) หรือ พระจิตศักดิ์สิทธิ์ (ศัพท์ออร์โธดอกซ์)  เป็นวิญญาณชนิดหนึ่งตามความเชื่อในศาสนาอับราฮัม อันได้แก่ ศาสนายูดาห์ ศาสนาคริสต์ และศาสนาอิสลาม แต่แต่ละศาสนาก็มีความเชื่อเกี่ยวกับพระวิญญาณบริสุทธิ์แตกต่างกัน บุคคลผู้ที่ได้รับพระวิญญาณบริสุทธิ์ จะมีความคิดความอ่านไปในวิถีทางเดียวกับพระเจ้า

คริสต์ศาสนิกชนส่วนใหญ่ (นิกายโรมันคาทอลิก อีสเทิร์นออร์ทอดอกซ์ และโปรเตสแตนต์) เชื่อเรื่องตรีเอกภาพ โดยถือว่าพระเจ้าพระองค์เดียวนั้นทรงมีสามพระบุคคลแตกต่างกัน คือ พระบิดา พระบุตร และพระวิญญาณบริสุทธิ์  ดังนั้นจึงถือพระวิญญาณบริสุทธิ์เป็นพระเจ้าด้วย แต่คริสต์ศาสนิกชนอีกหลายนิกาย (เช่น พยานพระยะโฮวา) รวมทั้งศาสนาอับราฮัมอื่น ๆ (คือชาวยิวและชาวมุสลิม) ก็ไม่ยอมรับความเชื่อนี้Systematic Theology by Lewis Sperry Chafer 1993 ISBN 0825423406 page 25The Wiersbe Bible Commentary: The Complete New Testament by Warren W. Wiersbe 2007 ISBN 9780781445399 page 471

 ศาสนายูดาห์ 
คำว่า “พระวิญญาณบริสุทธิ์” ปรากฏเพียงสามครั้งในคัมภีร์ฮีบรู (ในสดุดี  51:11 และอีกสองครั้งใน อิสยาห์ 63:10,11) ขณะที่คำว่า “พระวิญญาณ” ที่หมายถึง “พระวิญญาณของพระเจ้า” จะปรากฏบ่อยครั้งกว่า ศาสนายูดาห์เชื่อว่าพระเจ้ามีหนึ่งเดียวเท่านั้น ดังนั้นไม่ว่าแนวคิดแบบทวิเอกภาพนิยม (ที่ว่าพระเจ้าเดียวมีสองพระบุคคล) หรือตรีเอกภาพนิยม (ที่ว่าพระเจ้าเดียวมีสามพระบุคคล) ศาสนายูดาห์ก็ถือว่าไม่ใช่แนวคิดแบบเอกเทวนิยมอย่างแท้จริง คำว่า “รวค ฮาโกเดช” (Holy Spirit) ปรากฏหลายครั้งในวรรณคดีทาลมุดและมิดราช โดยใช้หมายถึงการดลใจผู้เผยพระวจนะ และบางครั้งก็หมายถึงพระเจ้าเองAlan Unterman and Rivka Horowitz,Ruah ha-Kodesh, Encyclopedia Judaica (CD-ROM Edition, Jerusalem: Judaica Multimedia/Keter, 1997). คำว่า “พระวิญญาณบริสุทธิ์” ในภาษารับบี แม้ว่ามักใช้ในเชิงเป็นบุคคล แต่ยังคงหมายถึง “คุณภาวะของพระเจ้า ซึ่งเป็นคุณลักษณะอย่างหนึ่งของพระองค์” ต่างจากศาสนาคริสต์กระแสหลักที่มองว่าพระวิญญาณบริสุทธิ์เป็น “ภาคทางอภิปรัชญาของเทวสภาพ”Joseph Abelson,The Immanence of God in Rabbinical Literature (London:Macmillan and Co., 1912).

ในศาสนายูดาห์ จึงมีการกล่าวถึง “พระวิญญาณของพระเจ้า” “พระวิญญาณบริสุทธิ์ของพระยาห์เวห์” อยู่หลายครั้ง แต่ปฏิเสธความเชื่อเรื่องพระเจ้ามีสองหรือสามพระบุคคล

 ศาสนาคริสต์ 
คริสต์ศาสนิกชนส่วนใหญ่ถือว่า “พระวิญญาณบริสุทธิ์” คือพระบุคคลที่สามของพระเจ้าซึ่งเป็นตรีเอกภาพ อันประกอบด้วยพระบิดา พระบุตร และพระวิญญาณบริสุทธิ์ คริสตชนเชื่อว่าพระวิญญาณบริสุทธิ์นี้เป็นผู้เปิดเผยพระนามอันศักดิ์สิทธิ์ของพระองค์ว่า “ยาห์เวห์”สมาคมพระคริสตธรรมไทย, พระคริสตธรรมคัมภีร์ ฉบับมาตรฐาน 2011 ต่อประชาชนชาวอิสราเอล และเป็นผู้ส่งพระบุตรคือพระเยซูมาช่วยประชาชนนั้นให้รอดจากพระพิโรธ และส่งพระวิญญาณบริสุทธิ์มาเพื่อชำระและประทานชีวิตแก่คริสตจักร พระเจ้าที่ทรงเป็นตรีเอกภาพนี้มีสาม “พระบุคคล”See discussion in  แต่เป็นภาวะพระเจ้าเดียวGrudem, Wayne A. 1994. Systematic Theology: An Introduction to Biblical Doctrine. Leicester, England: Inter-Varsity Press; Grand Rapids, MI: Zondervan. Page 226. ซึ่งเรียกว่าเทวภาพ (Godhood) ซึ่งเป็นพระสารัตถะของพระเจ้า

ในจดหมายของนักบุญเปาโลถึงชาวกาลาเทีย เปาโลอัครทูตกล่าวว่าผลของพระวิญญาณบริสุทธิ์ คือ ความรัก ความปลาบปลื้มใจ สันติสุข   ความอดกลั้นใจ ความปรานี ความดี ความเชื่อ  ความสุภาพอ่อนน้อม การรู้จักบังคับตนกาลาเทีย 5.22-26, พระคัมภีร์ภาษาไทยฉบับ KJV

 ศาสนาอิสลาม 
ในศาสนาอิสลาม คำว่า "วิญญาณบริสุทธิ์" (al-Ruh al-Qudus) ปรากฏหลายครั้งในคัมภีร์อัลกุรอาน โดยหมายถึงผู้ทำหน้าที่สื่อสารหรือปฏิบัติงานแทนพระเจ้า ในตำราหะดีษจึงระบุว่าวิญญาณบริสุทธิ์คือทูตสวรรค์ญิบรีล คำว่า "จิตวิญญาณ" (الروح al-Ruh) ในศาสนาอิสลามยังใช้หมายถึงวิญญาณจากพระเจ้าที่สร้างสรรค์และให้ชีวิตแก่นบีอาดัม และเป็นผู้ดลใจเหล่าทูตสวรรค์และผู้เผยพระวจนะ ตามอัลกุรอานความเชื่อว่าพระเจ้าทรงเป็นตรีเอกภาพหรือทวิเอกภาพถือเป็นเรื่องต้องห้ามและผู้เชื่อถือว่าทำบาปหนักGriffith, Sidney H. Holy Spirit, Encyclopaedia of the Quran.Patrick Hughes, Thomas Patrick Hughes, A Dictionary of Islam, p. 605. นอกจากนี้คำว่าวิญญาณบริสุทธิ์ในภาษาอาหรับยังอยู่ในรูปเพศชายเสมอในอัลกุรอาน (แต่เพศทางไวยากรณ์อาจจะไม่เกี่ยวกับเพศทางกายภาพ)