# ภาษาจีนกลางสำเนียงไต้หวัน
ภาษาจีนกลางสำเนียงไต้หวัน หรือ ภาษาจีนไถวาน มักเรียกเป็น กั๋ว-ยฺหวี่  หรือ หฺวา-ยฺหวี่ (ระวังสับสนกับ) เป็นภาษาจีนที่มาจากภาษาจีนมาตรฐาน (ได้รับการเปลี่ยนแปลงมาจากภาษาจีนกลางสำเนียงปักกิ่ง) เป็นภาษาทางการในเกาะไต้หวัน ภาษานี้เป็นที่รู้จักในคนท้องถิ่นว่า 國語 (กว๋อ-ยฺหวี่)

กว๋อยวี่ แทบจะมีระบบการพูดและการเขียนเหมือนกับภาษาจีนมาตรฐานแทบทั้งสิ้น ซึ่งภาษาจีนมาตรฐานเรียกว่า 普通話 (ผู่ทงฮว่า) แต่อย่างไรก็ตาม ภาษาจีนกลางสำเนียงไต้หวันก็ได้รับคำศัพท์ ไวยากรณ์ และการออกเสียง ที่ผิดเพี้ยนไปจากภาษาจีนมาตรฐานเล็กน้อย ซึ่งได้รับอิทธิพลมาจากภาษาไต้หวัน (臺灣閩南語) และภาษาฮักกา (客家話) ซึ่งเป็นภาษาแม่ของพลเมืองเกาะนี้จำนวน 70% และ 14% ตามลำดับ

 คำศัพท์และคำจำกัดความ 
ภาษาจีนไม่ได้เป็นภาษาเดียว แต่เป็นกลุ่มภาษาของตระกูลจีน-ทิเบต ซึ่งรวมถึงภาษาต่างๆ เช่น ภาษาจีนกลาง ภาษากวางตุ้ง และภาษาฮักกะ พวกเขามีต้นกำเนิดและลายลักษณ์อักษรร่วมกันคืออักษรจีน และในหมู่ผู้พูดภาษาจีน พวกเขาถูกมองว่าเป็นสำเนียง (方言 fāngyán) ของภาษาเดียวกัน อย่างไรก็ตาม สำเนียงเหล่านี้มักจะแตกต่างกันมากในรูปแบบพูดและไม่สามารถเข้าใจกันได้ ดังนั้น นักภาษาศาสตร์ตะวันตกจึงมักมองว่ามันเป็นภาษาที่แยกจากกัน ไม่ใช่เป็นสำเนียงของภาษาเดียวกัน [4] โดยอ้างอิงจาก Yuén Rén Chāo, John DeFrançais ได้เปรียบเทียบความแตกต่างระหว่างบางสำเนียงกับความแตกต่างระหว่างภาษาอังกฤษและภาษาดัตช์เป็นต้น

สำเนียงจีนกลางคือกลุ่มของภาษาจีน ซึ่งรวมถึงกลุ่มย่อยอย่างน้อยแปดกลุ่ม ส่วนใหญ่มักเรียกว่าภาษาถิ่น ในภาษาอังกฤษ "สำเนียงจีนกลาง" อาจหมายถึงภาษาถิ่นใดๆ ของสำเนียงจีนกลาง ซึ่งไม่จำเป็นต้องเข้าใจกันได้ อย่างไรก็ตาม มักใช้คำนี้เพื่อหมายถึงภาษาจีนมาตรฐาน ภาษา ซึ่งเป็นภาษาที่มีเกียรติ

ภาษาจีนมาตรฐานในจีนแผ่นดินใหญ่เรียกว่า ผู่ทงหัว (普通话; Pǔtōnghuà; "ภาษา") และในสาธารณรัฐจีน (ไต้หวัน) เรียกว่า กว๋ออวี่ （國語; Guóyǔ; "ภาษาประจำชาติ") ทั้งสองภาษานี้ เช่นเดียวกับสำเนียงจีนกลาง อ้างอิงรูปแบบของสำเนียงปักกิ่งของภาษาจีนกลางและสามารถเข้าใจกันได้ แต่มีความแตกต่างในแง่ของคำศัพท์ เสียง และไวยากรณ์ ในผู่ทงหัวและกว๋ออวี่ก็มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ นักวิชาการบางท่านกล่าวว่าผู่ทงหัวและกว๋ออวี่เป็นมาตรฐานที่ถูกสร้างขึ้น โดยกล่าวว่าไม่นับเป็นภาษาบ้านเกิดของคนส่วนใหญ่หรืออาจจะไม่มีคนพูดด้วยซ้ำ

กว๋ออวี่มีอยู่ในช่วงตั้งแต่รูปแบบที่เป็นมาตรฐานที่สุดและเป็นทางการของภาษาไปจนถึงรูปแบบที่ได้รับอิทธิพลมากที่สุดจากภาษาถิ่นฮกเกี้ยน

ความต่างจากภาษาจีนมาตรฐาน

ตัวอักษร
ภาษาจีนกลางสำเนียงไต้หวันใช้ตัวอักษรจีนเต็มซึ่งตรงข้ามกับภาษาจีนมาตรฐานที่ใช้ตัวย่อ อักษรเบรลล์ของภาษาจีนสำเนียงนี้ก็มีความแตกต่างจากภาษาจีนมาตรฐานมาก โดยเฉพาะการเขียนตัวอักษรละตินก็มีความแตกต่างอย่างมากโดยตัวอักษรละตินเป็นมาตรฐานสำหรับการเขียนพินอินของภาษาจีนมาตรฐานอยู่แล้ว ในขณะที่ตัวอักษรละตินในภาษาจีนสำเนียงนี้จะถูกเขียนตามเวด-ไจลส์

การออกเสียง
วิธีการออกเสียงภาษาจีนกลางสำเนียงไต้หวันหลักๆได้รับอิทธิพลมาจากภาษาฮกเกี้ยน, ภาษาแคะและภาษาอังกฤษ แต่พยายามเลียนแบบภาษาจีนกลางมาตรฐานโดยวรรณยุกต์ทั้งสี่มีการใช้แทบจะเหมือนจากภาษาจีนมาตรฐานส่วนคำศัพท์หลายๆคำนำมาจากภาษาไต้หวันแต่รักษาวรรณยุกต์ทั้งสี่ตามภาษาจีนมาตรฐานเอาใว้ แต่พยัญชนะต้นมีข้อจำกัดอยู่มาก ภาษาจีนกลางสำเนียงไต้หวันมีหลากหลายสำเนียงถิ่นย่อย โดยมาตรฐานใช้หน่วยเสียงจากจังหวัดไถเป่ย์เป็นที่ตั้ง

 พินอิน/จู้อิน  จีนมาตรฐาน  จีนกลางสำเนียงไต้หวัน  คำอธิบาย b/ㄅ [p]  เสียง "ป" p/ㄆ  [pʰ]  เสียง "ผ/พ" m/ㄇ  [m]  เสียง "ม/หฺม" f/ㄈ  [f]  เสียง "ฝ/ฟ" d/ㄉ  [t]  เสียง "ต" t/ㄊ  [tʰ]  เสียง "ถ/ท" n/ㄋ  [n]  เสียง "น/หน" l/ㄌ  [l]  [ɾ]  เสียง "ล/หล" g/ㄍ  [k]  เสียง "ก" k/ㄎ  [kʰ]  เสียง "ข/ค" h/ㄏ  [x]  [h]  เสียง "ฃ/ฅ" กับเสียง "ห/ฮ" ตามลำดับ j/ㄐ  [t͡ɕ]  บางสำเนียงถิ่นมีค่าเท่ากับ "จ" q/ㄑ  [t͡ɕʰ]  บางสำเนียงถิ่นมีค่าเท่ากับ "ฉ/ช" x/ㄒ  [ɕ] บางสำเนียงถิ่นมีค่าเท่ากับ "ส/ซ" zh/ㄓ  [ʈ͡ʂ] [ʤ]  ไม่มีเสียงใกล้เคียงกับภาษาไทย ch/ㄔ  [ʈ͡ʂʰ] [ʃ]  บางสำเนียงถิ่นมีค่าเท่ากับ "ฉ/ช" sh/ㄕ  [ʂ]  [ɹ̠̊˔] บางสำเนียงถิ่นมีค่าเท่ากับ "ษ" r/ㄖ  [ʐ] [ɹ]   บางสำเนียงถิ่นมีค่าเท่ากับ "ร/หร" z/ㄗ  [ts]  บางสำเนียงถิ่นมีค่าเท่ากับ "จ" c/ㄘ  [tsʰ]  บางสำเนียงถิ่นมีค่าเท่ากับ "ฉ/ช" s/ㄙ  [s]  บางสำเนียงถิ่นมีค่าเท่ากับ "ส/ซ"

หากจำแนกเสียงกึ่งสระทั้งเป็นสัทอักษรสากลจะถอดเสียงพยัญชนะได้ดังนี้
 พินอิน/จู้อิน  จีนมาตรฐาน  จีนกลางสำเนียงไต้หวัน  คำอธิบาย yi/ㄧ(อยู่เดี่ยว)  [i] เสียง "อี" yi/ㄧ(มีสระ)  [ji+_]  [ʔi+_]~[ɹ̠˔+_]  บางสำเนียงถิ่นมีค่าเท่ากับ "ยี" หรือ "อี" yi/ㄧ(ควบ)  [_+ji]  [_i]  บางสำเนียงถิ่นมีค่าเท่ากับ "ยี" หรือ "อี" wu/ㄨ(อยู่เดี่ยว)  [u] เสียง "อู" wu/ㄨ(มีสระ)  [wu+_]  [ʋ+_]  บางสำเนียงถิ่นมีค่าเท่ากับ "วู" หรือ "อู" wu/ㄨ(ติด)  [_u]  เหลือแค่สระอูเหมือนกัน yu/ㄩ  [y] คล้ายสระ "อี" แต่ม้วนปาก yu/ㄩ(มีสระ)  [y_]  [ʏ_] คล้ายสระ "เอ" แต่ม้วนปาก

ตัวอย่างคำศัพท์ที่ออกเสียงต่างกัน
คำส่วนใหญ่จะมีการออกเสียงวรรณยุกต์ที่ต่างกัน

 ศัพท์  จีนมาตรฐาน  จีนกลางสำเนียงไต้หวัน  เพิ่มเติม  (or 拉圾)("garbage")  lājī  lèsè  การออกเสียง lèsè มาจากภาษาง่อ คำนี้ก็เรียกในแผ่นดินใหญ่จนกระทั่งปี 1949.  (液体)("liquid")  yètǐ  yìtǐ, yètǐ  ("and")  hé  hàn, hé  ("week")  xīngqī  xīngqí   (企业)("enterprise")  qǐyè  qìyè   (危险)("danger")  wēixiǎn  wéixiǎn   (包括)("including")  bāokuò  bāoguā, bāokuò   (法国)("France")  Fǎguó  Fàguó   (微波炉)("microwave")  wēibōlú  wéibōlú