# ฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานสมเด็จพระจักรพรรดิ
การแข่งขันฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานสมเด็จพระจักรพรรดิ หรือ ถ้วยพระจักรพรรดิ (ญี่ปุ่น: 天皇杯全日本サッカー選手権大会 หรือ 天皇杯 (เท็นโนไฮ), อังกฤษ: Emperor's Cup) เป็นการแข่งขันฟุตบอลของสมาคมฟุตบอลญี่ปุ่น และเป็นการแข่งขันฟุตบอลที่เก่าแก่ที่สุดของญี่ปุ่น มีประวัติย้อนไปตั้งแต่ ค.ศ. 1921 ก่อนการก่อตั้งเจลีก ลีกฟุตบอลญี่ปุ่น (JFL) หรือลีกฟุตบอลญี่ปุ่น (JSL) โดยในช่วงก่อนสงครามโลกครั้งที่ 2 นั้น ทีมจากเกาหลี ไต้หวัน และแมนจูกัวสามารถเข้าร่วมการแข่งขันได้ด้วย ส่วนรายการของฟุตบอลหญิงนั้นคือ ฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานสมเด็จพระจักรพรรดินี

 ภาพรวม 
จุดประสงค์ของการแข่งขันฟุตบอลรายการนี้คือการหา "ทีมที่ดีที่สุดในญี่ปุ่น" ในปัจจุบัน ทีมที่สังกัดสมาคมฟุตบอลญี่ปุ่นทั้งจาก เจลีก ดิวิชัน 1 เจลีก ดิวิชัน 2 ทีมผู้ชนะจากลีกท้องถิ่น 47 จังหวัด ทีมอันดับ 1 จากครึ่งฤดูกาลของเจเอฟแอล ทีมชนะเลิศลีกมหาวิทยาลัย (กรณีมีทีมใดถอนตัวออกจากการแข่งขัน ทีมชนะเลิศลีกมหาวิทยาลัยจะได้เข้าร่วมแทน) สามารถเข้าร่วมการแข่งขันได้ จัดว่าเป็นถ้วยรางวัลระดับประเทศอันทรงเกียรติ ผู้ชนะเลิศหากมาจากเจลีกจะได้รับสิทธิ์เข้าแข่งขันเอเอฟซีแชมเปียนส์ลีกในฤดูกาลต่อไป

นับตั้งแต่ก่อตั้งเจลีกในปี 1992 สโมสรฟุตบอลอาชีพเริ่มโดดเด่นในรายการนี้ ถ้วยพระจักรพรรดิทำการแข่งขันแบบแพ้คัดออก จึงเป็นโอกาสที่ทีมสมัครเล่นจะเขี่ยทีมใหญ่ตกรอบและกำเนิดดาวดังขึ้นในวงการฟุตบอล โดยหนึ่งในเหตุการณ์ที่เป็นที่รู้จักกันคือเมื่อคราวที่โรงเรียนมัธยมปลายเขตฟุนาบาชิสามารถล้มแชมป์เจลีกปี 2003 โยโกฮามะ เอฟ มารินอสได้ในฤดูกาล 2003-04 ด้วยการยิงจุดโทษ [1] ทั้งนี้ ทีมนอกลีกทีมสุดท้ายที่เคยได้แชมป์คือทีมมหาวิทยาลัยวาเซดะที่คว้าถ้วยพระจักรพรรดิได้ในปี 1966

ในช่วงปี 1969 ถึงปี 2014 นัดชิงชนะเลิศถ้วยพระจักรพรรดิจะจัดขึ้นในวันขึ้นปีใหม่ของปีต่อมาที่สนามกีฬาโอลิมปิก ตามธรรมเนียมถือว่าเป็นแมตช์ปิดฤดูกาล

 รูปแบบ 
การแข่งขันเป็นแบบแพ้คัดออก โดยทีมที่เข้าร่วมการแข่งขันคือทีมจากเจลีก ดิวิชัน 1 เจลีก ดิวิชัน 2 แชมป์ภูมิภาค 47 ทีม (ประกอบไปด้วยทีมสมัครเล่น ตั้งแต่ทีม เจลีก ดิวิชัน 3 ไปจนถึงทีมโรงเรียน) และ 1 ทีมที่ฝ่ายจัดการแข่งขันคัดเลือกมาจากทีมสมัครเล่น (มักจะเป็นทีมแชมป์มหาวิทยาลัย)

ทีมจาก เจลีก ดิวิชัน 1 และ เจลีก ดิวิชัน 2 จะได้รับสิทธิ์ผ่านเข้าไปเล่นรอบต่อไปเลย โดยในอดีต ทีมจาก เจลีก ดิวิชัน 1 และแชมป์ของ เจลีก ดิวิชัน 2 จะได้รับสิทธิ์ 1 "บาย" ส่วนทีมที่เข้าร่วมการแข่งขันเอเอฟซีแชมเปียนส์ลีกจะได้รับ 3 "บาย" แต่นับตั้งแต่ปี 2017 ทุกทีมจาก เจลีก ดิวิชัน 1 และ เจลีก ดิวิชัน 2 จะได้รับสิทธิ์ 1 "บาย" เท่ากัน

ทั้งนี้ ก่อนปี 2008 นั้น มี 48 ทีมที่เข้าร่วม 2 รอบแรก คือแชมป์ภูมิภาค 47 ทีม กับแชมป์มหาวิทยาลัยอีก 1 ทีม จากนั้น ทีมจากลีก JFL (ลีกสาม) และจาก 13 ทีมในเจลีก ดิวิชัน 2 จะเข้าร่วมในรอบที่ 3 และสุดท้าย ทีมจากเจลีก ดิวิชัน 1 จะเข้าร่วมในรอบที่ 4 ทำให้มีทั้งหมด 80 ทีมที่เข้าร่วมการแข่งขัน

 ทีมที่ชนะเลิศ (หลังปี 2015)
 ปี ชนะเลิศ ผลการแข่งขัน รองชนะเลิศ สนามแข่งขัน2016 คาชิมะ แอนต์เลอส์ 2–1 (AET)  คาวาซากิ ฟรอนตาเล สนามฟุตบอลนครซุอิตะ2017 เซเรซโซ โอซากะ 2–1 (AET)  โยโกฮามะ เอ็ฟ มารินอส สนามกีฬาไซตามะ 2002  2018 อูราวะ เรดไดมอนส์ 1–0  เวกัลตะ เซ็นได สนามกีฬาไซตามะ 2002  2019 วิสเซล โคเบะ 2–0  คาชิมะ แอนต์เลอส์ กรีฑาสถานแห่งชาติญี่ปุ่น  2020 คาวาซากิ ฟรอนตาเล1–0  กัมบะ โอซากะ กรีฑาสถานแห่งชาติญี่ปุ่น  2021 อูราวะ เรดไดมอนส์  2–1  โออิตะ ทรินิตา  กรีฑาสถานแห่งชาติญี่ปุ่น2022 เวนท์ฟอเรท โคฟุ  1–1    ซานเฟรชเช ฮิโรชิมะ  สนามกีฬานานาชาติโยโกฮามะ2023 คาวาซากิ ฟรอนตาเล0–0 คาชิวะ เรย์โซลกรีฑาสถานแห่งชาติญี่ปุ่น
 ทีมที่ประสบความสำเร็จสูงสุด 
ทีมชนะเลิศรองชนะเลิศอูราวะ เรดไดมอนส์84มหาวิทยาลัยเคโอ82มหาวิทยาลัยคังเซกักคุอิน71โยโกฮามะ เอฟ มารินอส71โตเกียว เวอร์ดี53กัมบะ โอซากะ52คาชิมะ แอนต์เลอส์52เจฟ ยูไนเต็ด อิจิฮาระ ชิบะ42มหาวิทยาลัยวาเซดะ42ซานเฟรซ ฮิโรชิมะ312มหาวิทยาลัยโตเกียว31เซเรซโซ โอซากะ38โชนัน เบลมาเร34คาชิวะ เรย์โซล33มหาวิทยาลัยชูโอ23จูบิโล อิวาตะ22นาโงยะ แกรมปัส21โยโกฮามะ ฟลูเกลส์21Rijo Shukyu Football Club21คาวาซากิ ฟรอนตาเล21เกียวโต ซังงะ11NKK F.C.11เอฟซี โตเกียว10Astra Club (Tokyo)10โรงเรียนมัธยมต้นโคเบะ-อิจิ10Nagoya Shukyu-dan11Kyungsung FC10ชิมิซุ เอส-พัลส์14Tokyo Shukyu-dan10โตเกียวโอลด์บอยส์คลับ10ยาวาตะ สตีล13เวนท์ฟอเรท โคฟุ10เอไดอินดัสตรีส์01มหาวิทยาลัยฮิโรชิมะ01มหาวิทยาลัยโฮเซ01มหาวิทยาลัยโคเบะ02โรงเรียนมัธยมต้นโคบุง01มหาวิทยาลัยเกาหลี01มหาวิทยาลัยเคียวโตะ01Mikage Shukudan02Osaka Club03มหาวิทยาลัยริกเกียว01Sendai Soccer Club01ทานาเบะฟาร์มาซูติคัลส์01มหาวิทยาลัยโตเกียวบุงริ01มหาวิทยาลัยสึคุบะ01โยชิโนะคลับ01มนเตดิโอ ยามางาตะ01