wannaphong/clean_thaiwikipedia huggingface dataset:
# ทรีโอนีน
ทรีโอนีน  คือ กรดอะมิโนชนิดหนึ่งซึ่งจัดเป็นกรดอะมิโนจำเป็น ร่างกายไม่สามารถสังเคราะห์กรดอะมิโนชนิดนี้ได้ จึงจะต้องได้รับจากการรับประทานอาหาร มีสูตรโครงสร้างทางเคมีคือ HO2CCH(NH2)CH(OH)CH3
thumb|ทรีโอนีน
thumb
 สมบัติ 
ทรีโอนีนมีสูตรโมเลกุล คือ C4H9NO3 และมีมวลโมเลกุลเท่ากับ 119.12 g/mol ในโครงสร้างประกอบด้วยหมู่ฟังชั้นต่างๆได้แก่หมู่ไฮดรอกซิล 1 หมู่, หมู่อะมิโน 1 หมู่ และหมู่คาร์บอกซิล 1 หมู่ 
 การสังเคราะห์ 
มนุษย์ไม่สามารถสังเคราะห์กรดอะมิโนชนิดนี้ได้ แต่ในพืช ทรีโอนีนจะถูกสังเคราะห์มาจากกรดแอสปาร์ติค โดยผ่าน α-aspartyl-semialdehyde และ โฮโมเซอรีน (homoserine) โดยเอนไซม์ที่เกี่ยวข้องในกระบวนการการสังเคราะห์ทรีโอนีนได้แก่
 aspartokinase
 ß-aspartate semialdehyde dehydrogenase
 homoserine dehydrogenase
 homoserine kinase
 threonine synthase.
 ประโยชน์ 
ทรีโอนีนมีส่วนช่วยในการป้องกันการสร้างไขมันในเลือด ช่วยให้เอนไซม์ในระบบย่อยอาหารทำงานอย่างมีประสิทธิภาพ ช่วยในการเผาผลาญอาหารในร่างกายและยังช่วยส่งเสริมการดูดซึมอาหารอีกด้วยhttp://www.ricemind.com/2010/infocenter_th/pub_faq_showa677.html?item_id=10&cat_id=003&show=1
 กรดอะมิโนจำเป็นชนิดอื่น 
 วาลีน (valine) 
 ลิวซีน (leucine) 
 ไอโซลิวซีน (isoleucine) 
 เมตไทโอนีน (methionine) 
 ฟีนิลอะลานีน (phenylalanine) 
 ไลซีน (lysine) 
 ทริปโตแฟน (tryptophan) 
ในเด็กมีเพิ่มอีก 2 ตัว ดังนี้ 
 ฮีสติดีน  (histidine) 
 อาร์จินีน  (arginine)
 อ้างอิง 

 ข้อมูลเพิ่มเติม 
ทรีโอนีน
# วัดสันกู่
วัดสันกู่  ตั้งอยู่ที่บ้านโป่งสลี เลขที่ 40  หมู่ที่  1  ตำบลโรงช้าง  อำเภอป่าแดด 
จังหวัดเชียงราย  เดิมเป็นวัดร้าง  ชาวบ้านเรียกว่า(ลอมกู่หรือวัดสันกู่)  สร้างมาในสมัยใดและใครเป็นผู้สร้าง  ไม่มีใครทราบมีหลักฐานที่ปรากฏเหลือไว้คือ  เสาหิน  อิฐแบบโบราณ และพระพุทธรูปปางมารวิชัยขนาดหน้าตักกว้าง  3  ศอก  แกะสลักด้วยหินทรายแดง  1  องค์  ประดิษฐานตั้งอยู่บนเนินซากฐานเจดีย์เก่าก่อด้วยอิฐแบบโบราณ จึงสันนิษฐานว่าวัดนี้อาจจะสร้างในสมัยที่พม่าปกครองล้านนาประมาณปี พ.ศ. 2101 เพราะได้นำอิฐให้กรมศิลปกรได้ ตรวจสอบและได้สันนิษฐานว่าประมาณ 400-500ปี ต่อมาในปี พ.ศ.  2531  บ้านโป่งได้แยกหมู่บ้านใหม่  และได้ตั้งชื่อหมู่บ้านใหม่นี้ว่าบ้านโป่งสลี  พอแยกหมู่บ้านแล้ว  นายสุคำ  โกษา  ซึ่งเป็นผู้ใหญ่บ้านในขณะนั้น  ก็ได้พาชาวบ้านโป่งสลี  ได้ร่วมกันบูรณะวัดสันกู่ร้างซึ่งเป็นวัดร้างที่ตั้งอยู่ทางทิศเหนือ  ของหมู่บ้านให้เป็นที่พักสงฆ์มีพระสงฆ์มาอยู่จำพรรษา และได้ตั้งชื่อที่พักสงฆ์ว่าวัดโป่งสลี  

ตามชื่อของหมู่บ้านตั้งแต่วันที่ 17 เมษายน พ.ศ. 2531 เป็นต้นมา จนถึงเดือน เมษายน  พ.ศ.  2553  ซึ่งทางวัดโป่งสลีได้จัดเข้าปฏิบัติธรรมรุกขมูลกรรมขึ้น  และได้มีพระเถระผู้ใหญ่ที่มาร่วมปฏิบัติธรรมกล่าวกับ พระสมชาย สุทฺธิมโน  ซึ่งเป็นพระที่จำพรรษาอยู่วัดโป่งสลีว่า ชื่อวัดโป่งสลีมันสั้นไปและไม่ได้ความหมายที่ดี  จึงแนะนำให้เติมคำว่า “ชัย”  ต่อท้ายจึงได้ชื่อว่า
วัดโป่งสลีชัย  และมีความหมายดีจึงแปลได้ว่า วัดที่เป็นดินโป่งมีต้นศรีหรือต้นโพธิ์แห่งชัยชนะ  แห่งการชนะ  คำว่าชัยชนะในที่นี้หมายถึงชัยชนะกิเลสหรือชัยชนะอุปสรรค์ต่างๆเป็นต้น  จึงได้ชื่อว่าวัดโป่งสลีชัย ต่อมาเมื่อวันที่ 14 เดือน กรกฎาคม  พ.ศ. 2555 เลขานุการเจ้าคณะหนเหนือ

วัดปากน้ำได้มาดูวัด เพื่อนำข้อมูลไปรายงาน มหาเถรสมาคมได้มีมติยกวัดสันกู่ร้างให้เป็นวัดที่มีพระภิกษุสงฆ์ จำพรรษา อย่างถูกต้องตามกฎหมาย จึงให้ชื่อวัดสันกู่ ตามชื่อเดิม ความหมายของคำว่าวัด สันกู่ คือ  สัน แปลว่า ที่สูง กู่ แปลว่า ธาตุเจดีย์ที่บรรจุพระพุทธรูป หรือที่บรรจุพระบรมสาริริกธาตุ ที่เราชาวพุทธเชื่อว่าเป็นของสูง และยืดถือสักการบูชา 
จึงได้ชื่อว่าวัดสันกู่  มาจนถึงทุกวันนี้ๆ

โป่งสลี
หมวดหมู่:สิ่งก่อสร้างในอำเภอป่าแดด
# อันดับย่อยเต่า
อันดับย่อยเต่า  เป็นอันดับย่อยของสัตว์เลื้อยคลานในอันดับเต่า (Testudines) ใช้ชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Cryptodira

ลักษณะร่วมของเต่าในอันดับย่อยนี้ คือ สามารถยืดหรือหดหัวหรือส่วนคอเข้าไปในกระดองได้ แต่สามารถกระทำได้ในแนวดิ่งขึ้นลงหรือซ้อนทางด้านบนได้เท่านั้น ซึ่งเป็นลักษณะของเต่าส่วนใหญ่ แต่ก็มีบางวงศ์ที่ไม่สามารถทำเช่นนั้นได้ เนื่องจากมีส่วนหัวที่ใหญ่ ได้แก่

 การจำแนก 
 ที่ยังดำรงเผ่าพันธุ์อยู่ 
 Carettochelyidae 
 Chelydridae
 Cheloniidae
 Dermatemydidae
 Dermochelyidae
 Emydidae
 Geoemydidae
 Kinosternidae
 Platysternidae
 Testudinidae
 Trionychidaeหน้า 355, วิทยาสัตว์เลื้อยคลานและสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก โดย วีรยุทธ์ เลาหะจินดา (พ.ศ. 2552) ISBN 978-616-556-016-0 

 ที่สูญพันธุ์ไปแล้ว 
 Adocidae †
 Baenidae †
 Eurysternidae †
 Haichemydidae †
 Kallokibotiidae †
 Lindholmemydidae †
 Macrobaenidae †
 Meiolaniidae †
 Mongolochelyidae †
 Neurankylidae †
 Plesiochelyidae †
 Pleurosternidae †
 Protostegidae †
 Sinemydidae †
 Sinochelyidae †
 Solemydidae †
 Thalassemydidae †
 Toxochelyidae †
 Xinjiangchelyidae †Turtles of the world, 2008
# วงศ์ใหญ่ตะพาบและเต่าจมูกหมู
วงศ์ใหญ่ตะพาบและเต่าจมูกหมู  เป็นวงศ์ใหญ่ของสัตว์เลื้อยคลานในอันดับเต่า (Testudines) ในอันดับย่อย Cryptodira ใช้ชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Trionychia หรือ Trionychoidea 

เป็นเต่าที่มีกระดองแบนราบ ตีนทั้ง 4 ข้าง เป็นใบพาย ใช้สำหรับว่ายน้ำได้ดี มีจมูกแหลมยาว เพราะเป็นเต่าที่อาศัยและหากินในน้ำเป็นหลัก จะขึ้นมาบนบกก็ต่อเมื่ออาบแดดหรือวางไข่ในตัวเมียเท่านั้น กระจายพันธุ์ทั้งในทวีปเอเชีย, แอฟริกา, อเมริกาเหนือ และโอเชียเนีย

ปัจจุบัน มีเพียง 2 วงศ์ รวมกันแล้วประมาณ 14 สกุล คือ

Carettochelyidae
Trionychidae

และที่สูญพันธุ์ไปแล้ว ได้แก่
Adocidae †เอกสารดาวน์โหลด
# ฟีนิลอะลานีน
ฟีนิลอะลานีน  คือกรดอะมิโนชนิดหนึ่งที่จัดเป็นกรดอะมิโนจำเป็น เนื่องจากร่างกายไม่สามารถสังเคราะห์เองได้ กรดอะมิโนชนิดนี้จึงต้องได้รับจากอาหาร ฟีนิลอะลานีนมีสูตรโครงสร้างทางเคมีคือ C6H5CH2CH(NH2)COOH

 สมบัติ 
ฟีนิลอะลานีนมีสูตรโมเลกุลคือ  และมีมวลโมเลกุลเท่ากับ 165.19 g/mol ในโครงสร้างประกอบด้วยหมู่ฟังก์ชันได้แก่หมู่ฟีนิล ซึ่งเป็นวงอะโรมาติคคาร์บอน 1 หมู่, หมู่อะมิโน 1 หมู่ และหมู่คาร์บอกซิล 1 หมู่

 ประโยชน์ 
เนื่องจากร่างกายยังสามารถเปลี่ยนฟีนิลอะลานีนให้กลายเป็นกรดอะมิโนที่มีชื่อว่าไทโรซีนได้ โดยไทโรซีนเป็นกรดอะมิโนที่มีความสำคัญในการสังเคราะห์ฮอร์โมนหลายชนิด เช่น เอพิเนฟรีน (epinephrine), นอร์เอพิเนฟรีน (norepinephrine) และไทรอยด์ฮอร์โมน (thyroid hormone) และเนื่องจากการที่ฮอร์โมนเอพิเนฟรินเป็นฮอร์โมนที่ส่งผลต่ออารมณ์ ถ้าหากร่างกายขาดฟีนิลอะลานีนก็จะทำให้เกิดอาการสับสน หดหู่ ขาดความกระปรี้กระเปร่า มีปัญหาเรื่องความจำ เป็นต้นhttp://www.umm.edu/altmed/articles/phenylalanine-000318.htm

 กรดอะมิโนจำเป็นชนิดอื่น 
 วาลีน (valine)
 ลิวซีน (leucine)
 ไอโซลิวซีน (isoleucine)
 มีไธโอนีน (methionine)
 ทรีโอนีน (threonine)
 ไลซีน (lysine)
 ทริปโตเฟน (tryptophan)

ในเด็กมีเพิ่มอีก 2 ตัว ดังนี้
 ฮิสทิดีน  (histidine)
 อาร์จินีน  (arginine)
# รายชื่อนิตยสารในประเทศลาว
นี่คือ รายชื่อนิตยสารในประเทศลาว

อาชีพและทำมาหากิน
 108 JOB MAGAZINE (นิตยสาร 108 อาชีพ) เป็นนิตยสารที่มีสาระเรื่องงาน อาชีพ    

แฟชั่น
 KUANJAI MAGAZINE (นิตยสารขวัญใจ) เป็นนิตยสารแฟชั่น  

วัยรุ่น
 LAOTEEN'S MAGAZINE วารสารวัยหนุ่มสาว นิตยสารวัยรุ่น  

ธุรกิจ
 LIFE & BUSINESS MAGAZINE (นิตยสารไลฟ์ แอนด์บิสซิเนส) เป็นนิตยสารธุรกิจ  
 TARGET MAGAZINE (นิตยสารทาร์เก็ต) เป็นนิตยสารธุรกิจ 

ปกิณกะ
 MAHASON MAGAZINE 
 MUONG LAO MAGAZINE (นิตยสารเมืองลาว)   
 SAYO LAO MAGAZINE (นิตยสารเซโย) เป็นนิตยสารธุรกิจ, ท่องเที่ยว และไลฟ์สไตล์  Business, Travel & Lifestyle Magazine in Lao PDR  
 SABAIDEE MAGAZINE (นิตยสารสบายดี)   
 UPDATE MAGAZINE (นิตยสารอัปเดต)

 ทำเนียบนิตยสาร 
 ทำเนียบรายชื่อนิตยสารในประเทศลาว
# วงศ์ย่อยตะพาบหับ
วงศ์ย่อยตะพาบหับ  เป็นวงศ์ย่อยของสัตว์เลื้อยคลานในอันดับเต่า ในวงศ์ Trionychidae หรือตะพาบ

ลักษณะโดยรวมของตะพาบในวงศ์ย่อยนี้คือ กระดูกฮัยโปพลาสทรอนเชื่อมรวมกับกระดองท้อง และกระดองท้องมีแผ่นกระดูกบริเวณต้นขา มีขนาดกระดองตั้งแต่ 30-60 เซนติเมตร จึงจัดเป็นตะพาบขนาดเล็ก อาศัยอยู่ในน้ำจืดและหากินตามพื้นล่างของแหล่งน้ำ ว่ายน้ำเพื่อเสาะแสวงหาอาหารหรือฝังตัวอยู่ในโคลนเพื่อรอเหยื่อให้เข้ามาใกล้ กินได้ทั้งสัตว์มีกระดูกสันหลัง เช่น ปลา และสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลัง เช่น กุ้ง, ปู หรือหอย

พบกระจายพันธุ์ตั้งแต่แถบซาฮาราและแอฟริกาตะวันออกเฉียงเหนือ และอนุทวีปอินเดีย สำหรับในประเทศไทยมีตะพาบในวงศ์ย่อยนี้เพียงชนิดเดียว คือ ตะพาบหับพม่า 

สกุล
วงศ์ย่อยตะพาบหับแบ่งออกเป็นสามสกุลดังนี้Turtle Taxonomy Working Group (Rhodin, Anders G.J.; Parham, James F.; van Dijk, Peter Paul; Iverson, John B.) (2009)."Turtles of the World: Annotated Checklist of Taxonomy and Synonymy, 2009 Update".  Chelonian Research Monographs (5): 000.39-000.84. (Cyclanorbinae, pp. 000.55-000.56).หน้า 360-361, วิทยาสัตว์เลื้อยคลานและสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก โดย วีรยุทธ์ เลาหะจินดา (พ.ศ. 2552) ISBN 978-616-556-016-0

Cyclanorbis 
Cycloderma 
Lissemys 

และยังมีหนึ่งสกุลก่อนประวัติศาสตร์ที่สูญพันธุ์ ซึ่งรู้จักจากส่วนที่เหลือของฟอสซิลเป็น: Nemegtemys  จากมองโกเลียในยุคครีเทเชียส
# การอดอาหาร
การอดอาหาร  หมายถึง พฤติการณ์การละเว้นจากอาหาร เครื่องดื่ม หรือทั้งอาหารและเครื่องดื่มบางส่วนหรือทั้งหมด เป็นระยะเวลาหนึ่ง การอดแบบสมบูรณ์ (absolute fast) ตามปกตินิยามว่า เป็นวิรัติจากอาหารและของเหลวเป็นระยะเวลาตามที่กำหนด โดยปกติมักเป็นหนึ่งวัน หรืออาจนานได้หลายวัน การอดอาหารแบบอื่นอาจเป็นเพียงการจำกัดบางส่วน คือ เฉพาะอาหารหรือสสารชนิดใดชนิดหนึ่งอย่างเจาะจง การอดอาหารอาจยังมีการเว้นระยะในธรรมชาติ

ในบริบททางสรีรวิทยา การอดอาหารอาจหมายถึง 
(1) สถานะเมแทบอลิซึมของบุคคลซึ่งไม่ได้ทานอาหารข้ามคืน 
(2) สถานะเมแทบอลิซึมหลังการย่อยและดูดซึมอาหารหลังมื้ออาหารอย่างสมบูรณ์ การปรับแก้ทางเมแทบอลิซึมหลายอย่างเกิดขึ้นระหว่างการอดอาหาร และมีการใช้แบบทดสอบวินิจฉัยบางอย่างเพื่อกำหนดสถานะการอดอาหาร ตัวอย่างเช่น มีการสันนิษฐานว่า บุคคลอดอาหารหลังผ่านไป 8-12 ชั่วโมง การเปลี่ยนแปลงทางเมแทบอลิซึมต่อสถานะอดอาหารเริ่มหลังการดูดซึมมื้ออาหาร (ธรรมดา 3-5 ชั่วโมงหลังมื้ออาหาร) 
(3) การอดอาหารวินิจฉัย (diagnostic fast) หมายถึง การอดอาหารเป็นเวลานาน (ตั้งแต่ 8-72 ชั่วโมงขึ้นอยู่กับอายุ) ที่ถูกควบคุมภายใต้การสังเกตเพื่อสืบหาปัญหา โดยทั่วไปมักเป็นภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ ท้ายที่สุด มีการแนะนำว่า การอดอาหารยาวออกไปเป็นการบำบัดสภาวะหลายอย่างโดยผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพในวัฒนธรรมส่วนใหญ่ มาตั้งแต่อดีตถึงปัจจุบัน
# ตัวฉันกับวันสิ้นโลก
ตัวฉันกับวันสิ้นโลก หรือ จินรุอิ วะ ซุอิไตชิมะชิตะ (แปลเป็นภาษาไทยว่า การเสื่อมโทรมของมนุษยชาติ) หรือเรียกโดยย่อว่า จินไต  เป็นนวนิยายญี่ปุ่นแนวเสียดสีสังคม ประพันธ์โดยโรมิโอะ ทะนะกะ โดยมีเรื่องราวเกี่ยวกับมนุษยชาติในยุคที่เสื่อมถอย กับการใช้ชีวิตร่วมกับมนุษย์กลุ่มใหม่ผู้ปกครองดินแดนในยุคนั้นที่เรียกกันว่า "เหล่าภูต" ปัจจุบันตีพิมพ์ออกมาแล้ว 11 เล่ม

แต่เดิม นวนิยายเรื่องนี้วาดภาพประกอบโดยโทะรุ ยะมะซะกิสำหรับ 6 เล่มแรก แต่ในปี พ.ศ. 2554 ซุนะโฮะ โทะเบะ ได้มารับหน้าที่วาดภาพประกอบแทน และมีการตีพิมพ์ 6 เล่มแรกที่ใช้ภาพประกอบของสุนะโฮะใหม่ทั้งหมด นอกจากนี้ยังมีมังงะอีก 2 ภาค และภาพยนตร์การ์ตูนโทรทัศน์อีกด้วย

ในประเทศไทย นวนิยายตัวฉันกับวันสิ้นโลกถือลิขสิทธิ์โดยสำนักพิมพ์เซนชู พับลิชชิ่ง และได้วางจำหน่ายแล้ว 6 เล่ม ส่วนภาพยนตร์การ์ตูนโทรทัศน์ถือลิขสิทธิ์โดยบริษัททีไอจีเอ วางจำหน่ายในรูปแบบดีวีดี

 เนื้อเรื่องย่อ 
โลกในยุคอนาคตอีกหลายศควรรษข้างหน้า ที่มนุษยชาตินั้นอยู่ในภาวะเสื่อมถอย ตัวเอก สาวน้อยผู้ทำงานเป็นอนุญาโตตุลาการระดับชาติ หรือ คนกลาง ให้กับองค์การสหประชาชาติ ผู้มีหน้าที่ไกล่เกลี่ยระหว่าง มนุษย์ที่ยังคงหลงเหลืออยู่เพียงน้อยนิด กับ มนุษยชาติกลุ่มใหม่ที่ขึ้นมาปกครองโลก "เหล่าภูต" สิ่งมีชีวิตที่มีความสูงเพียง 10 เซนติเมตร ที่เธอเลือกมาทำงานด้านนี้เพราะคิดว่าเป็นงานที่ไม่ลำบากมาก ใคร ๆ ก็สามารถทำได้เพราะเป็นงานง่าย ๆ แม้แต่จะเป็นปู่ของเธอที่อายุมากแล้วก็ตาม แต่เมื่อเธอได้มาเจอกับเหล่าภูตตัวเป็น ๆ เธอก็พบว่าไม่ใช่เรื่องง่ายเอาเสียเลยที่จะรับหน้าที่นี่

 ตัวละครหลัก 

thumb|150px|left| (จากซ้าย) ตัวเอก วาย คุณผู้ช่วย และคุณปู่ รายล้อมไปด้วยเหล่าภูต
 ตัวเอก 
 ให้เสียงโดย: ไม นะกะฮะระ
 ตัวละครเอกของเรื่อง เรียกแทนตัวว่า "ฉัน" เป็นอนุญาโตตุลาการประจำหมู่บ้านคุสุโนกิ ผู้มีหน้าที่ในการเกลี่ยไกล่และเป็นสื่อกลางระหว่างมนุษย์และเหล่าคุณภูต

 คุณปู่ 
 ให้เสียงโดย: อุนโช อิชิสึกะ
 ปู่ของตัวเอก หัวหน้าสำนักงานคณะอนุญาโตตุลาการประจำหมู่บ้านคุสุโนกิ

 ผู้ช่วย 
 เด็กชายที่แทบไม่เคยพูด ทำหน้าที่เป็นผู้ช่วยของตัวเอก

 คุณภูต 
 ให้เสียงโดย: ยูมิโกะ โคบายาชิ, ซายากะ อาโอกิ, ซาโตมิ อาเคะซากะ, โนโซมิ ซาซากิ, ฮิซาโกะ คาเนะโมโตะ
# วงศ์ย่อยตะพาบ
วงศ์ย่อยตะพาบ  เป็นวงศ์ย่อยของสัตว์เลื้อยคลานในอันดับเต่า ในวงศ์ใหญ่ Trionychidae หรือ ตะพาบ ใช้ชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Trionychinae

ลักษณะโดยรวมของตะพาบในวงศ์ย่อยนี้ คือ กระดูกฮัยโปพลาสทรอนไม่เชื่อมรวมกับกระดองท้อง และกระดองท้องไม่มีแผ่นกระดูกบริเวณต้นขา มีขนาดตั้งแต่ความยาวกระดองประมาณ 20-25 เซนติเมตร ไปจนถึง 1.5 เมตร หรือเกือบ ๆ 2 เมตร น้ำหนักนับร้อยกิโลกรัม มีพฤติกรรมหากินและอาศัยอยู่ในบริเวณพื้นท้องน้ำ ว่ายน้ำเพื่อแสวงหาอาหาร เนื่องจากมีลำตัวแบนราบจึงว่ายน้ำได้ดี หรืออาจใช้วิธีการฝังตัวอยู่ใต้โคลนหรือทรายใต้พื้นน้ำเพื่อรอเหยื่อเข้ามาใกล้ บางครั้งอาจฝังตัวในแหล่งน้ำตื้นแล้วโผล่มาแค่ส่วนปลายหัวเพื่อหายใจรวมทั้งใช้ผิวหนังแลกเปลี่ยนแก๊สได้ อาศัยอยู่ในแหล่งน้ำขนาดใหญ่ เช่น แม่น้ำ, ทะเลสาบ, คลอง มีเพียงชนิดเดียวเท่านั้นที่พบอาศัยอยู่ในลำธารบนภูเขาด้วย แพร่กระจายพันธุ์ตั้งแต่ทวีปอเมริกาเหนือ, แอฟริกากลางไปจนถึงแอฟริกาตะวันตก, ทางใต้ของเอเชียไปจนถึงญี่ปุ่น และเกาะนิวกินี

 การจัดอันดับ 
วงศ์ย่อยนี้แบ่งออกเป็น 11 สกุล ดังนี้:
Amyda
Apalone
Axestemys 
Chitra
Dogania
Drazinderetes
Gobiapalone 
Khunnuchelys 
Murgonemys 
Nilssonia
Oliveremys 
Palea
Palaeoamyda
Pelochelys
Pelodiscus
Rafetoides (nomen dubium)
Rafetus
Trionyxหน้า 361, วิทยาสัตว์เลื้อยคลานและสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก โดย วีรยุทธ์ เลาหะจินดา (พ.ศ. 2552) ISBN 978-616-556-016-0
# สัตว์เคี้ยวเอื้อง
สัตว์เคี้ยวเอื้อง  เป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนมในอันดับ Artiodactyla ซึ่งย่อยอาหารที่ประกอบด้วยพืชเป็นหลัก โดยเริ่มจากการย่อยให้นุ่มก่อนในกระเพาะอาหารส่วนแรกของสัตว์นั้น ซึ่งเป็นการกระทำของแบคทีเรียเป็นหลัก แล้วจึงสำรอกเอาอาหารที่ย่อยแล้วครึ่งหนึ่งออกมา เรียกว่า เอื้อง (cud) ค่อยเคี้ยวอีกครั้ง ขบวนการเคี้ยวเอื้องอีกครั้งเพื่อย่อยสลายสารที่มีอยู่ในพืชและกระตุ้นการย่อยอาหารนี้ เรียกว่า "การเคี้ยวเอื้อง" (ruminating) 

มีสัตว์เคี้ยวเอื้องอยู่ราว 150 สปีชีส์ ซึ่งมีทั้งสัตว์เลี้ยงและสัตว์ป่า สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมที่เคี้ยวเอื้องมีทั้งปศุสัตว์ แพะ แกะ ยีราฟ ไบซัน กวางมูส กวางเอลก์ ยัค กระบือ กวาง อูฐ อัลปากา ยามา แอนทิโลป พรองฮอร์น และนิลกาย ในทางอนุกรมวิธาน อันดับย่อย Ruminanti มีสัตว์ทุกสปีชีส์ที่กล่าวมาข้างต้น ยกเว้นอูฐ ลามาและอัลปากา ซึ่งอยู่ในอันดับย่อย Tylopoda ดังนั้น คำว่า "สัตว์เคี้ยวเอื้อง" จึงมิได้มีความหมายเหมือนกับ Ruminantia คำว่า "ruminant" มาจากภาษาละตินว่า ruminare หมายถึง "ไตร่ตรองถี่ถ้วนอีกครั้ง" (to chew over again)
# เชฟรอน (สัญลักษณ์)
thumb|สัญลักษณ์เชฟรอนในป้ายจราจร

เชฟรอน  เป็นสัญลักษณ์รูปตัววี หรือลูกศร พบเจอได้ในสัญลักษณ์ของเครื่องแบบ ทหาร หรือตำรวจ บอกถึงระดับขั้น โดยสัญลักษณ์เชฟรอนยังมีการใช้สำหรับป้ายจราจร บอกทางในเฉพาะบริเวณทางโค้ง

 ประวัติศาสตร์โบราณ 
เครื่องหมายรูปตัววี ปรากฏอยู่บนเครื่องปั้นดินเผาและหินสลักทั่วโลกโบราณ ถือได้ว่าเป็นสัญลักษณ์ที่เก่าแก่ที่สุดในประวัติศาสตร์มนุษย์ โดยมีเครื่องหมายรูปตัววีปรากฏให้เห็นตั้งแต่ยุคหินช่วงต้น (สหัสวรรษที่ 6 ถึง 5 ก่อนคริสตกาล) ซึ่งเป็นหนึ่งในสัญลักษณ์ของวินชาวัฒนธรรมวินชาที่เป็นเจ้าของสัญลักษณ์ดังกล่าวดูเหมือนจะใช้เครื่องหมายรูปตัววีเป็นส่วนหนึ่งของ การเขียนต้นแบบสำหรับที่ใหญ่กว่า แทนที่จะใช้เพื่อตราสัญลักษณ์หรือเพื่อการตกแต่ง และไม่มีใครรู้ว่าได้ส่งต่อสัญลักษณ์ดังกล่าวไปยังวัฒนธรรม อื่น ใน เวลาต่อมา

ตัวอย่างที่ค่อนข้างใหม่จำนวนมากปรากฏตั้งแต่ประมาณ 1800 ปีก่อนคริสตกาลเป็นต้นมา เริ่มต้นจากการกู้ซากเครื่องปั้นดินเผาจากพระราชวังโนซอสบนเกาะครีต ในประเทศ กรีกในปัจจุบัน นอกจากนี้ราชอาณาจักรเคอร์มาแห่งนูเบียยังผลิต เครื่องปั้นดินเผาที่มีลวดลายตกแต่งแค่ลวดลายเรขาคณิต เช่น ลายเชฟรอน

 ตราประจำตระกูล 
เชฟรอนเป็นรูปแบบหนึ่งของตราประจำตระกูล ซึ่งเป็นรูปทรงเรขาคณิตที่เรียบง่ายและเป็นพื้นฐานของตราประจำตระกูล ต่างๆ เชฟรอนสร้างขึ้นโดยเลือกมุมที่ดูสวยงาม เช่นมุมทองหรือมุมอื่นๆ ตามที่ศิลปินต้องการ เชฟรอนสามารถปรับเปลี่ยนได้หลายรูปแบบรวมถึงการกลับด้าน

เครื่องหมายเชฟรอนปรากฏให้เห็นในช่วงต้นของประวัติศาสตร์ตราประจำตระกูล โดยเฉพาะในนอร์มังดีในสแกนดิเนเวียเครื่องหมายเชฟรอนเรียกว่าสปาร์ตัวอย่างแรกๆ ปรากฏอยู่ในตราประจำตระกูลของอาร์ม็อง เดสมอนด์ลี

 ยศทหาร 
ตามธรรมเนียมของยุโรปตะวันตก เครื่องหมายเชฟรอนใช้เป็นเครื่องหมายยศของนายทหารชั้นประทวนหรือนายทหารยศรอง ซึ่งแตกต่างกันไปตามประเทศ การใช้เครื่องหมายนี้ได้กลายเป็นบรรทัดฐานทั่วโลก แต่ก็มีข้อยกเว้นหลายประการที่ใช้เครื่องหมายอื่นๆ เช่น แถบหรือดาวแทน

หลายประเทศ เช่น ฝรั่งเศสและอิตาลี ใช้เครื่องหมาย chevrons อย่างเป็นทางการ หรือในภาษาพูด chevrons จะ "ชี้ขึ้น" ประเทศอื่นๆ หลายประเทศ เช่นประเทศเครือจักรภพ ส่วนใหญ่ ใช้เครื่องหมาย chevrons แบบกลับหัว หรือในภาษาพูด chevrons จะ "ชี้ลง"
# ปัญจกีฬาสมัยใหม่
ปัญจกีฬาสมัยใหม่  เป็นการแข่งขันรวม 5 ชนิดกีฬา คือ ยิงปืนสั้น ฟันดาบ ว่ายน้ำฟรีสไตล์ 200 เมตร ขี่ม้า และวิ่งกลางแจ้ง 3 กิโลเมตร มีการจัดการแข่งขันชิงแชมป์โลกในปีที่ไม่มีกีฬาโอลิมปิกเป็นประจำทุกปีตั้งแต่ ค.ศ. 1949

เดิมที การแข่งขันกินเวลานานสี่หรือห้าวัน อย่างไรก็ดี มีการนำรูปแบบหนึ่งวันมาใช้ใน ค.ศ. 1996 เพื่อให้เป็นมิตรกับผู้ชมมากขึ้น ด้วยไม่ได้รับความนิยมอย่างกว้างขวางนอกเหนือไปจากยุโรปตะวันออก นำไปสู่การเรียกร้องให้ถอนออกจากกีฬาโอลิมปิกในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมานี้ อย่างไรก็ดี หลังคณะกรรมการโอลิมปิกสากลลงคะแนนเสียงเมื่อวันที่ 8 กรกฎาคม พ.ศ. 2548 ปัญจกีฬาสมัยใหม่ยังอยู่ในโปรแกรมโอลิมปิกอย่างน้อยจนถึง ค.ศ. 2012
# มหาเทวี
มหาเทวี มีความหมายตรงตัวว่า เทวีหรือนางกษัตริย์ผู้ยิ่งใหญ่ และอาจหมายถึง
มหาเทวี คติเทวียิ่งใหญ่สูงสุดของลัทธิศักติในศาสนาฮินดู
 ชายาของมหาเทพในศาสนาฮินดู คือ
 พระปารวตี ชายาของพระศิวะ
 พระศรี ชายาของพระนารายณ์
 พระสุรัสวดี ชายาของพระพรหม
 เทวีองค์ใด ๆ
 ในอาณาจักรล้านนา เรียกสมเด็จพระราชชนนีพันปีหลวงว่า "มหาเทวี"คำอ่านจารึกวัดพวกชอด เช่น พระนางจิรประภามหาเทวีในท้าวซายคำ มหาเทวีสิริยศวดีในพระเมืองแก้ว และเรียกพระมหากษัตริย์ซึ่งเป็นบุรุษว่า "มหาราช" เช่น มหาราชท้าวลูก
 นางกษัตริย์องค์ใด ๆ
 พระมหาเทวีแห่งหงสาวดี, บุคคลในพงศาวดารมอญ และตัวละครในวรรณคดีเรื่อง ราชาธิราช เป็นพี่สาวพระเจ้าช้างเผือกแห่งอาณาจักรเมาะตะมะ เป็นป้าของมังสุรมณีจักร พระราชบุตรพระเจ้าช้างเผือก และเป็นชู้กับสมิงมะราหู หลานเขย จึงวางแผนเอาราชสมบัติให้แก่สมิงมะราหู แต่ถูกเหล่าขุนนางฝ่ายมังสุรมณีจักรต่อต้าน และถูกจับขังไว้ให้เสวยอาหารวันละน้อยเพื่อให้ได้รับความทุกข์ทรมานเรื่อยไป
# พระเจ้า
พระเจ้า อาจหมายถึง

 ศาสนา
 พระพุทธเจ้า เช่น พระเจ้าห้าพระองค์ พระเจ้าเปิดโลก
 พระพุทธรูป เช่น พระเจ้าเก้าตื้อ
 พระเป็นเจ้า เทวดาผู้เป็นใหญ่ หรือพระผู้สร้างโลก ตามความเชื่อในศาสนาต่าง ๆ เช่น พระศิวะ พระยาห์เวห์ อัลลอฮ์

 พระราชวงศ์
 พระมหากษัตริย์ เช่น พระเจ้าอยู่หัว
 คำนำหน้าพระนามพระมหากษัตริย์ เช่น พระเจ้าฟ้ารั่ว
 คำเรียกพระราชวงศ์ เช่น พระเจ้าป้า

 การบันเทิง
 ฮารุฮิ สึซึมิยะ (Haruhi Suzumiya) ตัวละครจากไลท์โนเวลชุด ฮารุฮิ สึซึมิยะ ซึ่งมีสมญาว่า "พระเจ้า"
 เรียกเธอว่าพระเจ้า สึซึมิยะ ฮารุฮิ (The Melancholy of Haruhi Suzumiya) หรือเรียกโดยย่อว่า พระเจ้า อนิเมะโทรทัศน์ซึ่งดัดแปลงมาจากไลท์โนเวลชุดข้างต้น เล่มที่ 1 2 3 5 และ 6

 อื่น ๆ
 ศีรษะ ราชาศัพท์เรียกศีรษะว่า พระเจ้า
 ผม ราชาศัพท์เรียกเส้นผมว่า เส้นพระเจ้า
# พระเจ้าห้าพระองค์
พระเจ้าห้าพระองค์ อาจหมายถึง

 พระพุทธเจ้าห้าพระองค์ซึ่งเชื่อกันว่าเสด็จมาบังเกิดในภัทรกัป คือ กัปปัจจุบัน ได้แก่
 พระกกุสันธพุทธเจ้า
 พระโกนาคมนพุทธเจ้า
 พระกัสสปพุทธเจ้า
 พระโคตมพุทธเจ้า
 พระศรีอริยเมตไตรย
 พระธยานิพุทธะห้าพระองค์ซึ่งเชื่อว่าเป็นอวตารของพระอาทิพุทธะตามคติของศาสนาพุทธแบบทิเบต
 พระไวโรจนพุทธะ
 พระอักโษภยพุทธะ
 พระอมิตาภพุทธะ
 พระรัตนสัมภวพุทธะ
 พระอโมฆสิทธิพุทธะ
 คาถาพระเจ้าห้าพระองค์ เป็นบทสวดมนต์ในศาสนาพุทธ ว่า "นโม พุทฺธาย" 
 พระเจ้าห้าพระองค์, ชื่อไม้ต้นขนาดใหญ่ชนิด Dracontomelon dao (Blanco) Merr. et Rolfe ในวงศ์ Anacardiaceae ดอกเล็ก สีขาว
# อะแนปซิดา
อะแนปซิดา หรือ อะแนปซิด (ชั้นย่อย: Anapsida,) เป็นชั้นย่อยของสัตว์สี่ขาในชั้นสัตว์เลื้อยคลาน (Reptilia) ชั้นหนึ่ง ใช้ชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Anapsida

อะแนปซิดา มีลักษณะของช่องเปิดกะโหลกที่ไม่มีช่องขมับเลย โดยกระดูกพาไรทัลที่เป็นหลังคาของกะโหลกเชื่อมต่อกับกระดูกสคาโมซัลที่อยู่ด้านข้างและกับกระดูกซูปราออคซิพิทัลที่อยู่ด้านท้ายจึงไม่มีช่องเปิดบริเวณขมับ ลักษณะของสัตว์เลื้อยคลานที่อยู่ในชั้นย่อยนี้ ได้แก่ เต่า (Testudines) และสัตว์เลื้อยคลานในหลายอันดับที่สูญพันธุ์ไปแล้ว ตั้งแต่ยุคก่อนประวัติศาสตร์

อะแนปซิดา ได้ปรากฏขึ้นมาครั้งแรกในยุคคาร์บอนิเฟอรัสจนถึงปัจจุบันหน้า 97-98, วิทยาสัตว์เลื้อยคลานและสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก โดย วีรยุทธ์ เลาหะจินดา (พ.ศ. 2552) ISBN 978-616-556-016-0
# ตะพาบม่านลายอินเดีย
ตะพาบม่านลายอินเดีย  เป็นสัตว์เลื้อยคลานขนาดใหญ่ชนิดหนึ่ง ในวงศ์ตะพาบ (Trionychidae)

ตะพาบม่านลายอินเดีย มีลักษณะทั่วไปคล้ายกับตะพาบม่านลายไทย (C. chitra) ที่อยู่ในสกุลเดียวกัน ที่พบในประเทศไทยและอินโดนีเซีย ซึ่งเดิมเคยถูกจัดให้เป็นชนิดเดียวกัน จนกระทั่งใน ค.ศ. 1986 นาวาอากาศเอก (พิเศษ) วิโรจน์ นุตพันธุ์ นักวิทยาสัตว์เลื้อยคลานและสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบกชาวไทย ได้ศึกษาความแตกต่างระหว่างทั้ง 2 ชนิดนี้อย่างละเอียด และพบว่ามีความแตกต่างกันมากทั้งขนาดลำตัว, ลวดลาย และสีสัน โดยใช้การแยกแยะสัดส่วนของกะโหลก และสัดส่วนของกระดองหลัง  โดยรวมแล้วตะพาบม่านลายอินเดียมีขนาดเล็กกว่าตะพาบม่านลายไทย และมีสีคล้ำอมเขียวกว่า  

ตะพาบม่านลายอินเดีย กระจายพันธุ์ในแม่น้ำสายหลักหลายประเทศในเอเชียใต้ เช่น อินเดีย, ปากีสถาน, เนปาล อาทิ แม่น้ำคงคา, แม่น้ำสินธุ, แม่น้ำมหานที เป็นต้น เป็นตะพาบอีกชนิดหนึ่งที่นิยมเลี้ยงเป็นสัตว์เลี้ยง มีราคาซื้อขายที่สูง ซึ่งปัจจุบันสามารถเพาะเลี้ยงได้แล้วในที่เลี้ยง
# เต่าคองูเหนือ
เต่าคองูเหนือ  สัตว์เลื้อยคลานจำพวกเต่าชนิดหนึ่ง ในวงศ์เต่าคองู (Chelidae)

เต่าคองูเหนือ กระจายพันธุ์ในอินโดนีเซีย, ออสเตรเลีย และหมู่เกาะพิตแคร์นThomson S. (2000). The identification of the holotype of Chelodina oblonga (Testudines: Chelidae) with a discussion of taxonomic implications. Chelonian Conservation and Biology. 3(4):745-748 Georges, A. & Thomson, S. (2010). Diversity of Australasian freshwater turtles, with an annotated synonymy and keys to species. Zootaxa 2496: 1–37. โดยมีการแพร่พันธุ์ที่แตกต่างไปจากเต่าและสัตว์เลื้อยคลานอย่างอื่น ๆ โดยอาศัยในพื้นที่มีฤดูฝนและฤดูแล้งแตกต่างกันอย่างชัดเจน โดยตัวเมียในช่วงฤดูฝนจะขุดหลุมที่พื้นล่างของแหล่งน้ำที่อาศัยแต่เอมบริโอภายในไข่พักการเจริญเติบโตตลอดฤดูฝน เมื่อถึงฤดูแล้ง เมื่อแหล่งน้ำแห้งเหือดไป ไข่จะสัมผัสกับอากาศและเอมบริโอในไข่เริ่มต้นการเจริญเติบโตเป็นลูกเต่า และออกจากไข่ในช่วงเวลาใกล้เคียงกับฤดูฝนในปีต่อไป นับเป็นสัตว์เลื้อยคลานเพียงชนิดเดียวเท่านั้นที่วางไข่ในน้ำหน้า 356, วิทยาสัตว์เลื้อยคลานและสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก โดย วีรยุทธ์ เลาหะจินดา (พ.ศ. 2552) ISBN 978-616-556-016-0

เต่าคองูเหนือ เป็นสัตว์ที่ได้รับการอนุรักษ์ โดยมีชื่ออยู่ในบัญชีแดงของสหภาพเพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติ (IUCN) และมีสถานะอยู่ในอนุสัญญาว่าด้วยการค้าระหว่างประเทศซึ่งชนิดสัตว์ป่าและพืชป่าที่ใกล้สูญพันธุ์ (CITES) แต่ก็เป็นสัตว์ที่นิยมเลี้ยงเป็นสัตว์เลี้ยง โดยการลักลอบนำเข้าไปจำหน่ายยังที่ต่าง ๆ
# ศรีปาทะ
ศรีปาทะ (,) หรือ อาดัมส์พีก (Adam's Peak) เป็นภูเขารูปโคน ตั้งอยู่ตอนกลางของประเทศศรีลังกา บนยอดเขามี "ศรีปาทะ" หินขนาด 1.80 เมตร ในทางพระพุทธศาสนาถือว่าเป็นรอยพระพุทธบาทข้างซ้ายของพระโคตมพุทธเจ้า ในขณะที่ศาสนาฮินดูถือว่าเป็นรอยเท้าของพระศิวะ (จิวโนฬิปาตะมะไล, Sivanolipaathamalai,) ในขณะที่ศาสนาคริสต์และศาสนาอิสลาม ถือว่าเป็นรอยเท้าของอาดัม หรือนักบุญโทมัส

ศรีบาทาตั้งอยู่ทางตอนใต้ของที่ราบสูงทางตอนกลางของศรีลังกา อยู่ในเขตจังหวัดสพรคมุวะ ห่างจากเมืองรัตนปุระไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือประมาณ 40 กิโลเมตร บริเวณใกล้เคียงเป็นภูเขาป่าดงดิบหลายลูก เป็นที่ตั้งของเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า มีช้าง เสือดาว และสัตว์ป่าอื่นๆ อาศัยอยู่ โดยเขาศรีบาทามียอดเขา 7353 ฟุต สูงที่สุดบนเกาะศรีลังกา
# การใส่สายสวนหลอดเลือดหัวใจ
การฉีดสีถ่ายภาพเอกซเรย์หลอดเลือดหัวใจเป็นหัตถการทางการแพทย์ที่มีการรุกล้ำร่างกายน้อยอย่างหนึ่ง ทำเพื่อตรวจการไหลเวียนของหลอดเลือดหัวใจโดยใช้สายสวนและฉีดสี ทำได้ทั้งเพื่อการวินิจฉัยและการรักษาโรคเกี่ยวกับหลอดเลือดหัวใจ
# เต่าแม่น้ำมาลาวี
เต่าแม่น้ำมาลาวี หรือ เต่าแม่น้ำอเมริกากลาง  รวมกฎหมายลำดับรองที่เกี่ยวข้องกับการนำเข้า ส่งออกสัตว์น้ำ จากกรมประมง เป็นสัตว์เลื้อยคลานจำพวกเต่าชนิดหนึ่ง จัดเป็นเพียงสกุลเดียวและชนิดเดียวเท่านั้น ในวงศ์ Dermatemydidae ที่ยังคงดำรงเผ่าพันธุ์มาจนถึงปัจจุบัน

มีกระดองหลังยาวและโค้งนูน กระดองท้องใหญ่ การหุบขากรรไกรล่างเกิดจากการทำงานของกล้ามเนื้อที่ผ่านไปบนก้านกระดูกโพรโอติก และขากรรไกรติดกับพื้นผิวของก้านกระดูกโพรโอติกที่อยู่ในซัยโนเวียลแคปซูล กระดองท้องไม่มีกระดูกมีโสพลาสทรอน มีกระดูกพลาสทรอนไปเชื่อมต่อกับขอบนอกของกระดองหลังที่มีร่องแบ่งเป็นกระดูกชิ้นเล็กจำนวน 10 คู่ กระดูกเชิงกรานเชื่อมติดกับกระดองท้องในลักษณะยืดหยุ่นได้

มีความยาวโดยเฉลี่ยตั้งแต่ 30-70 เซนติเมตร อาศัยอยู่ในแหล่งน้ำจืดของทะเลสาบและแม่น้ำแต่อาจเข้าไปอาศัยในแหล่งน้ำกร่อยได้บ้าง มีอุปนิสัยหากินอยู่ตามพื้นล่างของแหล่งน้ำและไม่ขึ้นมาบนผิวน้ำ โดยใช้พื้นที่ในอุ้งปากและคอหอยแลกเปลี่ยนออกซิเจนด้วยการสูบน้ำเข้าทางปากแล้วผลักดันออกทางช่องเปิดจมูก กินพืชได้หลายชนิด รวมทั้งผลไม้และเมล็ดที่ร่วงลงน้ำ โดยเฉพาะมะเดื่อฝรั่ง ออกหากินในเวลากลางคืนและหลบซ่อนตัวในเวลากลางวันอยู่ที่พื้นล่างของแหล่งน้ำ วางไข่บริเวณชายฝั่งแม่น้ำ ตัวเมียอาจวางไข่ได้ถึง 4 ครั้ง ในฤดูผสมพันธุ์ แพร่กระจายพันธุ์ตั้งแต่ตอนใต้ของเม็กซิโกจนถึงตอนเหนือของฮอนดูรัสหน้า 361-362, วิทยาสัตว์เลื้อยคลานและสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก โดย วีรยุทธ์ เลาหะจินดา (พ.ศ. 2552) ISBN 978-616-556-016-0
thumb|left|เต่าแม่น้ำมาลาวีที่สวนสัตว์ปราก ประเทศเช็กเกีย
เต่าแม่น้ำมาลาวีถือเป็นเต่าที่หายากและใกล้สูญพันธุ์อย่างวิกฤตแล้ว นับเป็นเต่าที่หายากที่สุดในโลกชนิดหนึ่ง โดยเป็นสมาชิกเพียงชนิดเดียวเท่านั้นในวงศ์นี้ ซึ่งสกุลและชนิดอื่น ๆ ได้สูญพันธุ์ไปตั้งแต่ยุคก่อนประวัติศาสตร์แล้ว  Global Effort Launched to Save Turtles from Extinction
# ไอบา
ไอบา หรือ เอไอบีเอ (AIBA) อาจหมายถึง

 สมาคมไบโอเทคอินเดียทุกรูปแบบ (All India Biotech Association), องค์การค้าเทคโนโลยีชีวภาพโดยไม่หวังกำไร
 สมาคมมวยระหว่างประเทศ (International Boxing Association) หรือชื่อเดิมว่า สมาคมระหว่างประเทศว่าด้วยมวยสมัครเล่น (Association Internationale de Boxe Amateur), สมาคมมวยสมัครเล่นในระดับโลก
 พันธมิตรธุรกิจอิสระออสติน (Austin Independent Business Alliance), องค์การธุรกิจอิสระและมีท้องถิ่นเป็นเจ้าของ ตั้งอยู่ในเมืองออสติน รัฐเท็กซัส สหรัฐอเมริกา
 รางวัลเบียร์นานาชาติแห่งออสเตรเลีย (Australian International Beer Awards), รางวัลสำหรับการแข่งขันปรุงเมรัยในระดับสากล