wannaphong/clean_thaiwikipedia huggingface dataset:
# วงศ์ย่อยวัวและควาย
วงศ์ย่อยวัวและควาย เป็นวงศ์ย่อยของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดใหญ่ ในอันดับสัตว์กีบคู่ (Artiodactyla) ในวงศ์ใหญ่ Bovidae ใช้ชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Bovinae

สัตว์ในวงศ์นี้มีลักษณะโดยรวม เป็นสัตว์ที่มนุษย์รู้จักเป็นอย่างดี คือ วัวและควาย ซึ่งใช้เลี้ยงเป็นปศุสัตว์และใช้แรงงานในการเกษตรกันมาอย่างยาวนาน ตั้งแต่ยุคก่อนประวัติศาสตร์หน้า 61, สัตว์สวยป่างาม โดยชมรมอนุรักษ์ธรรมชาติ มหาวิทยาลัยมหิดล (สิงหาคม, พ.ศ. 2518) เป็นสัตว์ที่มีกล้ามเนื้อบึกบึนกำยำล่ำสัน เต็มไปด้วยพละกำลัง เขามีความโค้งและเรียวแหลมที่ปลาย  มีเขาทั้งตัวผู้และตัวเมีย แต่บางกลุ่มที่มีลักษณะที่แตกต่างออกไป คือ  คอยาว ขายาว มีลายขวางตามลำตัว อาจมีลายบนใบหน้า มีเขาบิดเป็นเกลียว ซึ่งมักพบเฉพาะในตัวผู้ แต่บางชนิดพบได้ทั้งตัวผู้และตัวเมีย  Michael et al., 2004. Grzimek’s Animal Life Encyclopedia 2nd ed. V. 16 : MammalsV.

พบกระจายพันธุ์ไปในทุกทวีปทั่วโลก ยกเว้นทวีปอเมริกาใต้และโอเชียเนีย

แบ่งออกได้เป็น 10 สกุล ดังนี้

Bison Hamilton Smith, 1827   
Bos Linnaeus, 1758
Boselaphus Blainville, 1816  
Bubalus Hamilton Smith, 1827 
Pseudonovibos Peter & Feiler, 1994Pseudonovibos spiralis 
Pseudoryx Dung et al., 1993 Pseudoryx 
Syncerus Hodgson, 1847    
Taurotragus Wagner, 1855   
Tetracerus Leach, 1825    
Tragelaphus Blainville, 1816 จาก itis.gov  

โดยชนิดที่เป็นสัตว์ป่าที่พบได้ในประเทศไทย ได้แก่ ควายป่า (Bubalus arnee), วัวแดง (Bos javanicus), กระทิง (B. gaurus) และกูปรี (B. sauveli) ซึ่งทุกชนิดเป็นสัตว์ป่าสงวนและสัตว์ป่าคุ้มครอง
# ซูเปอร์โบวล์ครั้งที่ 1
ซูเปอร์โบวล์ครั้งที่ 1  เป็นการแข่งขันกีฬาอเมริกันฟุตบอล NFL นัดตัดสินในฤดูกาล 1966 ภายหลังเป็นที่รู้จักซูเปอร์โบวล์ และที่อ้างถึงในรายงานร่วมสมัยในบางประการในชื่อของ ซูเปอร์เกม เกมนี้จะจัดในวันที่ 15 มกราคม พ.ศ. 2510 โดยเป็นศึกครั้งแรกของ ศึกซูเปอร์โบวล์ โดยแชมป์ NFL ทีมกรีนเบย์แพ็กเกอร์ส เอาชนะ แชมป์ AFL ทีมแคนซาสซิตี้เชฟส์ ในคะแนน 35-10

สรุปเกม
กล่องคะแนน

แหล่งที่มา: NFL.com Super Bowl I, Super Bowl Play Finder GB, Super Bowl Play Finder KC

การเปรียบเทียบเชิงสถิติ
Kansas City ChiefsGreen Bay Packersเนินแรก  17  21เนินแรกของการวิ่ง  4  10เนินแรกของการผ่านไป  12  11เนินแรกของจุดโทษ  1  0ประสิทธิภาพลดลงประการที่ 3  3/13  11/15ประสิทธิภาพลดลงประการที่ 4  0/0  0/0หลาในการวิ่ง  72  133ความพยายามในการวิ่ง  19  34หลาต่อการวิ่ง  3.8  3.9ความสำเร็จ / ความพยายามในการผ่านไป  17/32  16/24เวลาถูกออก - หลาโดยรวม  6–61  3–22เซพถูกโยน  1  1หลาในการผ่านไป  167  228หลาโดยรวม  239  361ผลตอบกลับ - หลาโดยรวม  3–19  4–23ผล Kickoff - หลาโดยรวม  6–130  3–65Interceptions-total return yards  1–0  1–50Punts-average yardage  7–45.3  4–43.3จินเจอร์ต่อที่สุญหาย 1–0  1–0บทลงโทษต่อหลา  4–26  4–40เวลาของการครอบครอง  28:35  31:25Turnovers  1  1

สถิติรายบุคคล
Chiefs passing C/ATT1YdsTDINTRatingLen Dawson16/272111180.9Pete Beathard1/5170041.3Chiefs rushing Car2YdsTDLG3Yds/CarLen Dawson3240158.00Mike Garrett617092.83Curtis McClinton616062.67Pete Beathard11401414.00Bert Coan31030.33Chiefs receivingRec4YdsTDLG3Target5Chris Burford46702710Otis Taylor4 57 0 319Mike Garrett 3 28 0 175Curtis McClinton2341272Fred Arbanas2300183Reg Carolan17071Bert Coan15051
Packers passingC/ATT1YdsTDINTRatingBart Starr16/2325021116.2Zeke Bratkowski0/100039.6Packers rushingCar2YdsTDLG3Yds/CarJim Taylor17561143.29Elijah Pitts11 45 2 124.09Donny Anderson4300137.50Jim Grabowski22021.00Packers receivingRec4YdsTDLG3Target5Max McGee713823710Carroll Dale4 59 0 258Elijah Pitts2320223Marv Fleming2220112Jim Taylor1 −10 −11

1Completions/attempts
2Carries
3Long gain
4Receptions
5เวลาที่กำหนด

ดูเพิ่ม
ซูเปอร์โบวล์
อเมริกันฟุตบอล
ฤดูกาลของเนชันแนลฟุตบอลลีกในปี พ.ศ. 2509
ฤดูกาลของอเมริกันฟุตบอลลีกในปี พ.ศ. 2509
# มารีโอ ยูโรฟสกี
มารีโอ ยูโรฟสกี (,) ;เกิด 11 ธันวาคม พ.ศ. 2528) เป็นอดีตนักฟุตบอลชาวมาซิโดเนียเหนือ ในตำแหน่งกองกลางตัวรุก เคยเล่นให้กับหลายสโมสรในเมืองไทย ได้แก่ เมืองทอง ยูไนเต็ด แบงค็อก ยูไนเต็ด และ บางกอกกล๊าส โดยล่าสุดเป็นหัวหน้าผู้ฝึกสอนให้กับเมืองทอง ยูไนเต็ดในไทยลีก

 ประวัติ 
ยูโรฟสกี ลงเล่นเป็นนักเตะเยาวชนให้กับ ซูคารีซกี สแตนโคม หลังจากนั้นได้ย้ายมาอยู่ที่ เรดสตาร์ เบลเกรด ในปี พ.ศ. 2546. ต่อมาได้ถูกส่งไปให้ มลาเดโนวัซ ยืมตัว ปีต่อมาก็ถูกส่งไปให้ โซโปต ยืมตัวอีก 1 ฤดูกาล ซึ่งทั้ง 2 สโมสรนี้เล่นอยู่ใน เซอร์เบียนลีก

ช่วงฤดูร้อนปี พ.ศ. 2547 เขาได้เซ็นสัญญากับ เบซานียา ซึ่งอยู่ในลีกรองของเซอร์เบียและมอนเตเนโกร ในปี พ.ศ. 2549 สโมสรได้ขึ้นชั้นมาอยู่ เซอร์เบียน ซูเปอร์ลีกา ฤดูร้อนปี พ.ศ. 2550 ยูโรฟสกี ได้ลาจาก เบซานียา ซึ่งในช่วงที่อยู่กับ เบซานียา เขาลงเล่นให้กับทีม 80 นัด สามารถยิงได้ 18 ประตู และเขาได้มาอยู่กับ วอจโวดินา ทีมร่วมลีก หลังจากที่ก่อนหน้านี้เขาไม่มีโอกาสที่ได้ลงสนามมากนัก ซึ่งเมื่อมาอยู่กับ วอจโวดินา เขาก็ได้ลงสนามเป็นผู้เล่นตัวจริงอย่างสม่ำเสมอ และเขาสามารถช่วยให้ทีมจบด้วยอันดับที่ 2 ใน เซอร์เบีย ซูเปอร์ลีกา 2008-09 และในนัดชิงชนะเลิศ เซอร์เบียนคัพ 2009-2010 วอจโวดินา ได้แพ้ เรดสตาร์ เบลเกรด 0-3

ยูโรฟสกีได้ออกจาก วอจโวดินา ในตลาดซื้อขายฤดูหนาว เซอร์เบีย ซูเปอร์ลีกา 2010-11 หลังจากลงเล่นในลีกให้กับทีมมากกว่า 50 นัด ในเวลา 3 ปีครึ่ง เขามาเซ็นสัญญากับทีม เมตาเลอร์ โดเนทส์ค ใน ยูเครน พรีเมียร์ลีก

หลังจากนั้น ในเดือน มีนาคม พ.ศ. 2555 เขาได้เซ็นสัญญากับ เมืองทอง ยูไนเต็ด ใน ไทยพรีเมียร์ลีก โดยสวมเสื้อหมายเลข 20 ช่วยทีมลงสนามนัดแรกอย่างเป็นทางการ เป็นเกมใน ไทยพรีเมียร์ลีก 2555 กับ สโมสรฟุตบอลบีอีซี เทโรศาสน

หลังจากจบฤดูกาลไทยพรีเมียร์ลีก พ.ศ. 2558 ใน  ธันวาคม  กิเลนผยองตัดสินใจไม่ต่อสัญญากับอดีตตัวรุกทีมชาติมาซิโดเนียออกไป แม้ซีซั่นนี้เขาจะยิงในลีกไปถึง 20 ประตูและ 12 แอสซิสต์ ทำให้สโมสรฟุตบอลแบงค็อก ยูไนเต็ด สนใจในตัว อดีตตัวรุกทีมชาติมาซิโดเนีย คว้าตัวมาแบบไม่มีค่าตัว ซึ่งคาดว่าจะได้เงินเดือนเกินกว่า 2 ล้านบาทซึ่งอยู่ในเรตใกล้เคียงกับของต้นสังกัดเก่าด้วย และทำการเปิดตัวกับสโมสรฟุตบอลแบงค็อก ยูไนเต็ด ในวันที่ 5 มกราคม ของ ปี พ.ศ. 2559  โดยยังสวมหมายเลข 20 เหมือนเดิม ถือว่าเปิดการย้ายสโมสรที่ดีของการซื้อ-ขายนักเตะของไทยพรีเมียร์ลีก ฤดูกาลพ.ศ. 2559

เกียรติประวัติ
นักเตะ
เมืองทอง ยูไนเต็ด
ไทยพรีเมียร์ลีก: 2012
# ตำบลนกออก
นกออก เป็นตำบลหนึ่งในอำเภอปักธงชัย จังหวัดนครราชสีมา พื้นที่ทั้งตำบลอยู่ในความรับผิดชอบของเทศบาลตำบลนกออก

 ประวัติ  
"องค์การบริหารส่วนตำบลนกออก" ได้รับการยกฐานะจาก "สภาตำบลนกออก" โดยประกาศกระทรวงมหาดไทยเมื่อวันที่ 19 มกราคม พ.ศ. 2539 ซึ่งประกาศดังกล่าวได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษา ฉบับทั่วไป เล่ม 113 ตอนที่ 9 ลงวันที่ 30 มกราคม พ.ศ. 2539 และมีผลบังคับใช้ในวันเดียวกัน ต่อมาได้ยกฐานะเป็น "เทศบาลตำบลนกออก" เมื่อวันที่ 30 มิถุนายน พ.ศ. 2551 โดยประกาศกระทรวงมหาดไทย เมื่อวันที่ 15 กรกฎาคม พ.ศ. 2551 และมีฐานะเป็นนิติบุคคล

 ภูมิศาสตร์ 
 ที่ตั้งและอาณาเขต 
ตำบลนกออกมีพื้นที่ประมาณ 60 ตารางกิโลเมตรหรือประมาณ 37,500 ไร่ สำนักงานเทศบาลตำบลนกออกตั้งอยู่ห่างจากที่ว่าการอำเภอปักธงชัยมาทางทิศใต้ระยะทางประมาณ 3 กิโลเมตร อาณาเขตพื้นที่ของตำบลนกออกมีเขตพื้นที่ติดต่อโดยสังเขปดังนี้
 ทิศเหนือ ติดต่อกับตำบลเมืองปักและตำบลโคกไทย อำเภอปักธงชัย
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับตำบลดอนและตำบลเกษมทรัพย์ อำเภอปักธงชัย 
 ทิศใต้ ติดต่อกับตำบลเกษมทรัพย์และตำบลสะแกราช อำเภอปักธงชัย
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 304 (สายปากเกร็ด-นครราชสีมา)

 ลักษณะภูมิประเทศ 
ตำบลนกออกมีพื้นที่เป็นที่ราบลุ่มมีลำห้วยไหลผ่าน 2 สาย ได้แก่ ลำพระเพลิงและลำสำราย มีคลองส่งน้ำชลประทานจากเขื่อนลำพระเพลิงไหลผ่าน ลักษณะพื้นดินเป็นดินร่วนปนทรายภูมิอากาศเป็นแบบร้อนชื้นแบ่งออกเป็น 3 ฤดู คือ ฤดูร้อน ฤดูฝน ฤดูหนาว

 หมู่บ้าน 
ตำบลนกออกแบ่งออกเป็น 10 หมู่บ้าน ได้แก่

 หมู่ที่  ชื่ออักษรไทย  ชื่ออักษรโรมัน1บ้านบุโกรกBan Bu Krok2บ้านพระเพลิงBan Phra Phloeng3บ้านโคกสระน้อยBan Khok Sa Noi4บ้านสระน้อยBan Sa Noi5บ้านสระน้อยBan Sa Noi6บ้านนกออกBan Nok Ok7บ้านทุ่งจานBan Thung Chan8บ้านท่าน้ำซับBan Tha Nam Chap9บ้านปรางค์Ban Prang10บ้านนกออกBan Nok Ok

 อาชีพ 
ประชากรในตำบลนกออกส่วนใหญ่จะประกอบอาชีพเกษตรกรรม (ได้แก่ การทำนา ทำไร่ ทำสวน) รับจ้างทั่วไป และอื่น ๆ เช่น รับราชการ ประกอบธุรกิจส่วนตัว ร้านอาหาร สถานีบริการน้ำมัน การประกอบอาชีพเกษตรกรรมต้องอาศัยน้ำฝนตามธรรมชาติ ส่วนหนึ่งก็จะมาจากระบบชลประทาน

 การคมนาคม 
การคมนาคมของตำบลนกออกมีถนนสายหลักอยู่ 4 สาย คือ 
 ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 304 (สายปากเกร็ด–นครราชสีมา) ตัดผ่านหมู่ที่ 7, 8
 ถนนเลียบคลองชลประทานสายปักธงชัย–โชคชัย ตัดผ่านหมู่ที่ 1, 2, 8, 10
 ถนน รพช.สายนกออก–หนองปรือ ตัดผ่านหมู่ที่ 3, 4, 5, 6, 10
 ถนนสายทางเข้าปราสาทบ้านปรางค์ ตัดผ่านหมู่ที่ 2, 5, 8, 9
# ควายป่าแอฟริกา
ควายป่าแอฟริกา  เป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดใหญ่ชนิดหนึ่งในวงศ์วัวและควาย (Bovidae) วงศ์ย่อยวัวและควาย (Bovinae) จัดเป็นเพียงชนิดเดียวเท่านั้นที่อยู่ในสกุล Syncerusจาก itis.gov 

ควายป่าแอฟริกามีลักษณะรูปร่างคล้ายกับควายป่า (Bubalus arnee) และควายบ้าน (B. bubalis) ที่พบในทวีปเอเชีย แต่ทว่ามีรูปร่างที่บึกบึนกว่ามาก มีนิสัยว่องไวและดุร้ายยิ่งกว่าควายป่าเอเชียอย่างมาก และมีส่วนโคนเขาที่ย้อนเข้าหากัน ในตัวผู้จะหนา และโคนเขาชนกัน ขณะที่ตัวเมียจะมีเขาที่เล็กกว่า และโคนเขาไม่ชนกัน ลำตัวมีสีเข้ม กีบเท้ามีลักษณะโค้งกลมขนาดใหญ่ ลำตัวมีความยาว 2.1–3.4 เมตร น้ำหนักมากกว่า 700 กิโลกรัมขึ้นไป มีอายุขัยโดยเฉลี่ย 22–25 ปี

พบกระจายพันธุ์ในแอฟริกาใต้ บริเวณที่เป็นทุ่งหญ้าสะวันน่า และบึงน้ำขนาดใหญ่ทั่วไป กินหญ้าและใบไม้เป็นอาหาร เมื่อโตเต็มวัยมักอยู่รวมกันเป็นฝูงขนาดใหญ่ ชอบที่จะแช่ปลักโคลนเหมือนควายในทวีปเอเชีย โดยมีตัวเมียและลูกเป็นส่วนใหญ่ของฝูง โดยมีตัวผู้ที่มีอายุมากที่สุดเป็นจ่าฝูง มีระยะเวลาตั้งท้องนานประมาณ 340 วัน เมื่อถูกคุกคามจากสัตว์อื่น เช่น สิงโต ทั้งฝูงจะหันบั้นท้ายเข้าชนกัน เพื่อป้องกันลูกควายวัยอ่อนที่ยังป้องกันตัวไม่ได้ ให้อยู่ในวงล้อมป้องกันจากการถูกโจมตีAfrican Buffalo Information 

ควายป่าแอฟริกาได้รับความสนใจในเชิงการท่องเที่ยวดูสัตว์ โดยถูกจัดให้เป็น 1 ใน 5 ผู้ยิ่งใหญ่ของสัตว์ป่าแอฟริกา อันประกอบไปด้วย สิงโต, ช้างแอฟริกา, ควายป่า, แรด และเสือดาว[ The Famous "Big Five" ]
# ขบวนการประชาธิปไตยเพื่อความเปลี่ยนแปลง
ขบวนการประชาธิปไตยเพื่อความเปลี่ยนแปลง (Democratic Movement of Change) เป็นพันธมิตรเพื่อการเลือกตั้งในกัมพูชาระหว่างพรรคฝ่ายค้านที่สำคัญสองพรรคคือพรรคสมรังสีและพรรคสิทธิมนุษยชน ก่อตั้งเมื่อเดือนมกราคม พ.ศ. 2552 เพื่อเข้าร่วมการเลือกตั้งท้องถิ่นใน พ.ศ. 2555 และการเลือกตั้งทั่วไป พ.ศ. 2556 http://english.people.com.cn/90001/90777/90851/6575080.html ตัวแทนของทั้งสองพรรคกล่าวว่านี่เป็นความหวังในการยุติการเลือกตั้งที่ล้มเหลว และเพื่อท้าทายการปกครองของพรรคประชาชนกัมพูชา
 อ้างอิง
# สนามกีฬาติณสูลานนท์
สนามกีฬาติณสูลานนท์ เป็นสนามกีฬาในตำบลบ่อยาง อำเภอเมืองสงขลา จังหวัดสงขลา เป็นสนามเหย้าของสโมสรฟุตบอลสงขลา เอฟซี ในอดีตเคยเป็นสนามเหย้าของสโมสรฟุตบอลสงขลา ยูไนเต็ด

ในปี พ.ศ. 2557 การกีฬาแห่งประเทศไทย ได้โอนการดูแลสนามมาให้กับทางองค์การบริหารส่วนจังหวัดสงขลา และใช้งบประมาณร่วม 200 ล้านบาทในการปรับปรุงสนามฟุตบอลและสนามอื่น ๆ โดยเพิ่มความจุสนามจาก 35,000 ที่นั่งเป็น 45,000 ที่นั่งและเปลี่ยนเป็นเก้าอี้ และปรับปรุงอัฒจรรย์ฝั่งประธานให้เป็นอัฒจรรย์ 2 ชั้นขนาด 10,000 ที่นั่ง เพื่อรองรับการแข่งขันกีฬาแห่งชาติ สงขลาเกมส์ ในปี พ.ศ. 2560

 เหตุการณ์สำคัญ 
 ฟุตบอล 
 เอเชียนเกมส์ครั้งที่ 13 (พ.ศ. 2541) สนามกีฬาติณสูลานนท์ได้รับการคัดเลือกให้เป็นสนามแข่งขันรอบคัดเลือกและนัดชิงที่ 3 ของกีฬาฟุตบอล โดยในนัดชิงที่ 3 หรือรอบชิงเหรียญทองแดง เมื่อวันที่ 19 ธันวาคม พ.ศ. 2541 ทีมชาติไทยแพ้ทีมชาติจีน 0-3 โดยมีจำนวนผู้เข้าชมการแข่งขันประมาณ 30,000 กว่าคน
 ฟุตบอลเอเชียเยาวชนอายุไม่เกิน 23 ปี 2020 ระหว่างวันที่ 8–26 มกราคม พ.ศ. 2563 ใช้จัดการแข่งขัน 5 นัดในกลุ่ม ซี
 ฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานคิงส์คัพ ครั้งที่ 50 ระหว่างวันที่  11-14 ตุลาคม พ.ศ. 2567 ใช้การจัดการแข่งขัน 4 ทีม (ประกอบด้วยทีมชาติไทย ทาจิกิสถาน ฟิลิปปินส์ ซีเรีย) แข่งขันแบบน็อคเอาท์ ทีมชาติไทยเอาชนะฟิลิปปินส์ 3-1 และชนะซีเรีย 2-1  ทำให้คว้าแชมป์คิงส์คัพมาครองได้สำเร็จ นับเป็นการได้แชมป์ในรอบ 7 ปี เป็นแชมป์สมัยที่ 16 และเป็นการได้แชมป์ที่มีการแข่งขันในต่างจังหวัดเป็นครั้งแรกอีกด้วย
# ลิงโลกใหม่
ลิงโลกใหม่  เป็นอนุอันดับของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมในอันดับไพรเมต (Primates) หรือ อันดับวานร จำนวนมากหนึ่ง ใช้ชื่อทางวิทยาศาสตร์ว่า Platyrrhini

ลิงที่อยู่ในวงศ์ใหญ่นี้ มีลักษณะโดยรวม คือ มีขนาดลำตัวที่เล็กกว่าลิงโลกเก่า (Cercopithecidae) มีฟันกราม 3 ซี่ มีหางยาว ใช้ในการเกาะเกี่ยวต้นไม้ได้เป็นอย่างดี และมีรูจมูกชิดกัน ลักษณะของจมูกแบน ซึ่งคำว่า "rhinth" นั้นเป็นภาษาละตินแปลว่า "จมูก"  อันเนื่องจากลักษณะของลิงโลกใหม่จะมีโพรงจมูก และรูจมูกจะอยู่ออกไปทางด้านข้าง

พบกระจายพันธุ์ในซีกโลกที่เรียกว่า "โลกใหม่" คือ ทวีปที่เพิ่งถูกค้นพบ ได้แก่ อเมริกาเหนือ, อเมริกากลาง และอเมริกาใต้

ลิงโลกใหม่ นับได้ว่ามีสายวิวัฒนาการเป็นของตัวเอง ซึ่งแยกไปจากลิงโลกเก่าและไพรเมตจำพวกอื่น ๆ  มีพฤติกรรมหากินและอาศัยอยู่บนต้นไม้เป็นหลัก ในหลายชนิด อาจมีรูปร่างไม่คล้ายลิงที่คุ้นเคย แต่คล้ายกับสัตว์อย่างอื่นมากกว่า เช่น กระรอก

ลิงที่อยู่ในวงศ์ลิงโลกใหม่นั้น อาทิ ลิงสไปเดอร์, ลิงมาโมเซท, ลิงฮาวเลอร์, ลิงไลออนทามาริน เป็นต้น

ซึ่งลิงโลกใหม่ ยังสามารถแยกออกเป็นวงศ์ต่าง ๆ ได้อีก 5 วงศ คือ

Callitrichidae
Cebidae
Aotidae
Pitheciidae
Atelidae[ Platyrrhini and Ceboidea ] วิวัฒนาการของมนุษย์
# วงศ์กระจง
วงศ์กระจง (อีสาน: ไก้) เป็นวงศ์ของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดเล็กวงศ์หนึ่ง ในอันดับสัตว์กีบคู่ (Artiodactyla) ใช้ชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Tragulidae 

กระจงถือเป็นสัตว์เคี้ยวเอื้อง มีรูปร่างลักษณะทั่วไปคล้ายกับกวาง (Cervidae) มีกระเพาะอาหารแบ่งออกเป็น 4 ส่วน มีการหมักอาหารที่กระเพาะอาหาร แต่กระเพาะห้องที่สามจะลดขนาดลง เหลือไว้เพียงร่องรอยเท่านั้น มีส่วนหัวค่อนข้างเล็ก ไม่มีเขา จะงอยหน้าแหลมและแคบ จมูกไม่มีขน ไม่มีทั้งต่อมที่ใบหน้าและต่อมกับ ขายาวเรียวและเล็ก ตัวผู้ที่โตเต็มวัยมีเขี้ยวงอกจากขากรรไกรบนยาวยื่นออกมาใช้สำหรับป้องกันตัว ส่วนตัวเมียมีเขี้ยวเหมือนกับตัวผู้ แต่มีขนาดเล็กมาก  ไม่มีเขาทั้งตัวผู้และตัวเมีย มีระยะเวลาตั้งท้องนานราว 120–180 วัน ตัวเมียสามารถกลับมาเป็นสัดได้ ใน 7 วันหลังจากออกลูก ออกลูกโดยปกติครั้งละ 1 ตัว

ถือได้ว่าเป็นสัตว์กีบที่มีขนาดเล็กที่สุดในโลก ด้วยว่ามีขนาดพอ ๆ กับกระต่ายตัวหนึ่งเท่านั้นเอง  พบกระจายพันธุ์ในทวีปแอฟริกาและเอเชีย ในอนุทวีปอินเดีย และเอเชียอาคเนย์Michael et al., 2004. Grzimek’s Animal Life Encyclopedia 2nd ed. V. 16 : MammalsV

แบ่งออกได้เป็น 3 สกุล 10 ชนิดจาก itis.gov  และสูญพันธุ์ไปแล้วอีก 6 สกุล (ดูในตาราง)

สำหรับในประเทศไทย พบ 2 ชนิด คือ กระจงควาย หรือ กระจงใหญ่ (Tragulus napu) และกระจงเล็ก หรือ กระจงหนู (T. kanchil) ซึ่งถือได้เป็นสัตว์กีบที่มีขนาดเล็กที่สุดในโลกด้วย
# กระจง
กระจง หรือ ไก้  สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมจำพวกเคี้ยวเอื้องขนาดเล็กสกุลหนึ่ง จัดอยู่ในสกุล Tragulus (/ทรา-กู-ลัส/) ในวงศ์ Tragulidae 

โดยคำว่า Tragulus มาจากคำว่า Tragos หมายถึง "แพะ" ในภาษากรีก ขณะที่ ulus ในภาษาละตินหมายถึง "เล็ก" มีน้ำหนักตัวประมาณ 0.7–8.0 กิโลกรัม (1.5–17.6 ปอนด์) มีความยาวประมาณ 40–75 เซนติเมตร (16–30 นิ้ว) จัดเป็นสัตว์กีบคู่ที่มีขนาดเล็กที่สุดในโลก แต่กระจงชนิดที่ใหญ่ที่สุดก็มีขนาดใหญ่กว่าแอนทีโลปในสกุล Neotragus บางสายพันธุ์ในทวีปแอฟริกาNowak, R. M. (eds) (1999). Walker's Mammals of the World. 6th edition. Johns Hopkins University Press.

กระจง มีรูปร่างคล้ายกวาง แต่ไม่มีเขาและไม่มีต่อมน้ำตา พบกระจายพันธุ์ในทวีปเอเชีย ตั้งแต่เอเชียตะวันออกเฉียงใต้, จีนตอนใต้ (ตอนใต้ของมณฑลยูนนาน), ตอนใต้ของเกาะปาลาวันในฟิลิปปินส์ ตัวผู้มีลักษณะเด่น คือ มีเขี้ยวแหลมคมงอกออกมาหนึ่งคู่ ใช้ในการต่อสู้ ซึ่งในประเทศไทยมีผู้นำมาทำเป็นเครื่องราง เป็นสัตว์ที่หากินและอยู่ตามลำพังตัวเดียวในพงป่าทึบ หากินในเวลากลางคืน กินพืช เช่น ผลไม้, ลูกไม้, เมล็ดพืช, หญ้า และผักต่าง ๆ เป็นอาหาร 

กระจง เป็นสัตว์ที่มีกีบเท้าคมมาก หากมีผู้อุ้มหรือจับโดยไม่ระวังตัวอาจถูกถีบเป็นแผลเหวอะได้ ในนิทานพื้นบ้านของแหลมมลายู กระจงถูกเรียกว่า "กันจิล" มักถูกให้ภาพของความเป็นสัตว์เจ้าเล่ห์ฉลาดแกมโกง เอาเปรียบผู้อื่น กันจิลในภาษามลายูยังมีความหมายถึงผู้ที่มีนิสัยดังกล่าวอีกด้วย

การจำแนก
เดิมทีแบ่งออกได้เป็นเพียง 2 ชนิด แต่ในปี ค.ศ. 2004 ได้แบ่งแยกออกเป็น 6 ชนิด ในปัจจุบันMeijaard, I., and C. P. Groves (2004). A taxonomic revision of the Tragulus mouse-deer. Zoological Journal of the Linnean Society 140: 63-102.

 กระจงชวา (Tragulus javanicus) 
 กระจงเล็ก (Tragulus kanchil)  – เป็นชนิดที่พบได้ในประเทศไทย
 กระจงใหญ่ (Tragulus napu) – เป็นชนิดที่พบได้ในประเทศไทย
 กระจงฟิลิปปินส์ (Tragulus nigricans)
 กระจงเวียดนาม (Tragulus versicolor)
 กระจงวิลเลียมสัน (Tragulus williamsoni) เป็นชนิดที่พบได้ในประเทศไทย
# อันดับไฮแรกซ์
อันดับไฮแรกซ์  เป็นอันดับของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดเล็กอันดับหนึ่ง ที่เรียกชื่อสามัญว่า ไฮแรกซ์ หรือ ตัวไฮแรกซ์  ใช้ชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Hyracoidea (/ไฮ-รา-คอย-เดีย/)

ลักษณะและพฤติกรรม
ลักษณะโดยรวมของไฮแรกซ์ มีลำตัวอ้วนป้อม มีขนปกคลุมทั้งลำตัว แลดูคล้ายหนูตะเภา ซึ่งเป็นสัตว์ในอันดับสัตว์ฟันแทะ (Rodentia) แต่ไฮแรกซ์มีอันดับแยกออกมาชัดเจน โดยมีขาหน้าเป็นกีบคล้ายกับพวกสัตว์ในอันดับสัตว์กีบคู่ หรือสัตว์กีบคี่ ขาหน้ามี 4 นิ้ว หูและหางสั้น ไม่มีเขี้ยว  มีขนาดลำตัวยาวประมาณ 30-70 เซนติเมตร น้ำหนักตัวราว 4–5 กิโลกรัม

ไฮแรกซ์เป็นสัตว์ที่มีสายวิวัฒนาการใกล้เคียงกับสัตว์ในอันดับช้าง (Proboscidea) หรือช้างในปัจจุบัน  ตั้งแต่ยุคก่อนประวัติศาสตร์ ด้วยว่ามีลักษณะของฟันซี่หน้า 2 ซี่บนขากรรไกรบนเช่นเดียวกันที่ยาว แต่ทว่าฟันเขี้ยวจะไม่งอกยาวออกมาเป็นงาเหมือนช้าง มีฟันที่เขียนเป็นสูตรได้ว่า  และมีข้อต่อนิ้วที่มีลักษณะคล้ายคลึงกันหน้า 195, สัตว์สวยป่างาม โดย ชมรมอนุรักษ์ธรรมชาติ มหาวิทยาลัยมหิดล (สิงหาคม, 2518) 

ไฮแรกซ์ เป็นสัตว์กินพืช สามารถกินพืชได้หลากหลายประเภท ทั้งเมล็ดหรือหญ้า และยังกินพืชที่มีหนามและมีพิษได้อีกด้วย และเป็นสัตว์ที่สามารถปีนป่ายก้อนหินหรือโขดหินได้เป็นอย่างดี พบกระจายพันธุ์เฉพาะในทวีปแอฟริกาเท่านั้น มีพฤติกรรมอยู่รวมกันเป็นฝูง ชอบอาบแดดในเวลาเช้าแล้วจึงออกหาอาหาร โดยจะกินอย่างรวดเร็วและหันหลังชนกันและหันหน้าออกเพื่อจะคอยระวังสัตว์กินเนื้อ นอกจากนี้แล้วไฮแรกซ์ยังไม่เกรงกลัวมนุษย์ มักจะออกมาหาอาหารใกล้ ๆ กับชุมชนที่มีมนุษย์อาศัยอยู่เสมอ ๆ มหัศจรรย์สัตว์โลก ไนน์ แพลเน็ต, รายการสารคดี: พุธที่ 12 พฤษภาคม 2553 ทางช่อง 9

ไฮแรกซ์ แบ่งออกได้เป็น 5 วงศ์ (ดูในตาราง) แต่ได้สูญพันธุ์ไปแล้วตั้งแต่ยุคก่อนประวัติศาสตร์ 4 วงศ์  จึงเหลือเพียงวงศ์เดียว แบ่งออกได้เป็น 4 ชนิด ที่มีลักษณะคล้ายคลึงกันมากจาก itis.gov  McKenna, Malcolm C., and Bell, Susan K. 1997. Classification of Mammals Above the Species Level. Columbia University Press, New York, 631 pp. ISBN 0-231-11013-8 

รูปภาพ

ดูเพิ่ม
อันดับช้าง
# ตระกูลโทโยโตมิ
ตระกูลโทโยโตมิ เป็นตระกูลสำคัญในยุคเซ็งโงะกุ เพราะ โทโยโตมิ ฮิเดโยชิ ซึ่งเป็นต้นตระกูลนั้นเป็นขุนศึกคนสำคัญของ โอดะ โนบูนางะ ต่อมาเมื่อโนะบุนะงะสิ้นชีวิตฮิเดโยชิจึงขึ้นมามีอำนาจแทน

และเมื่อขึ้นมามีอำนาจแล้วฮิเดโยชิก็ได้สืบทอดงานของโนะบุนะงะที่ทำค้างไว้ต่อจนสำเร็จคือการรวมญี่ปุ่นให้เป็นหนึ่งเดียว

แต่ตระกูลของเขาก็หมดอำนาจและสิ้นสุดลงในสมัยของ โทโยโตมิ ฮิเดโยริ บุตรชายของเขาที่ยุทธการเทนโนะจิ ในปี 1615
# ไฮแรกซ์หิน
ไฮแรกซ์หิน ([ Rock hyrak ]) เป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดหนึ่ง  ที่อยู่ในอันดับไฮแรกซ์ (Hyracoidea)  และวงศ์ Procaviidae

จัดเป็นเพียงชนิดเดียวเท่านั้นที่อยู่ในสกุล Procaviaจาก itis.gov 

มีรูปร่างคล้ายหนูตัวใหญ่ ๆ หรือกระต่าย มีหางสั้น มีขนหนานุ่มสีน้ำตาลเพื่อควบคุมอุณหภูมิร่างกาย เมื่อโตเต็มที่มีขนาดลำตัวตั้งแต่ 30–70 เซนติเมตร น้ำหนักประมาณ 2–5 กิโลกรัม   

กินพืชเป็นอาหาร ทั้ง ใบไม้, หญ้า และเมล็ดพืชชนิดต่าง ๆ และสามารถกินพืชที่มีหนามและมีพิษได้ด้วยมหัศจรรย์สัตว์โลก ไนน์ แพลเน็ต, รายการสารคดี: พุธที่ 12 พฤษภาคม 2553 ทางช่อง 9 

ไฮแรกซ์หินพบทั่วไปในทวีปแอฟริกา ในหลากหลายภุมิประเทศทั้งทะเลทราย, ป่าฝน และป่าสน และพบไปถึงบางส่วนในตะวันออกกลาง เช่น ซาอุดิอาระเบีย, โอมาน มีระยะเวลาตั้งท้องนาน 7–8 เดือน ออกลูกได้ครั้งละ 1–2 ตัว  อายุ 5 เดือนจึงหย่านม มีอายุเข้าสู่วัยเจริญพันธุ์ประมาณ 17–18 เดือน อาศัยอยู่เป็นฝูงหรือครอบครัวเล็ก ๆ โดยมีตัวผู้ 1 ตัว เป็นผู้นำ และตัวเมียหลายตัว  มีพฤติกรรมปีนป่ายโขดหิน และอาศัยอยู่ในโพรงหินหรือถ้ำขนาดเล็ก อันเป็นที่มาของชื่อ ชอบที่จะนอนอาบแดดในเวลาเช้า ก่อนจะออกหาอาหาร
thumb|left|กับถิ่นที่อยู่ตามธรรมชาติ
ไฮแรกซ์หิน เป็นสัตว์ที่มีความตื่นตัวระแวดระวังภัยสูง  เนื่องด้วยเป็นสัตว์ที่ตกเป็นอาหารของสัตว์กินเนื้อขนาดใหญ่เสมอ ๆ รวมถึงนกล่าเหยื่อด้วย เช่น เหยี่ยวหรืออินทรี แต่เป็นสัตว์ที่ไม่ตื่นกลัวมนุษย์ มักจะเข้ามาหาอาหารในชุมชนของมนุษย์อยู่เสมอ ๆ  Bothma J.d.P. (1966) Color Variation in Hyracoidea from Southern Africa. Journal of Mammalogy 47: 687–693.

ในประเทศไทย มีไฮแรกซ์หินแสดงที่สวนสัตว์เชียงใหม่ไฮแร็กซ์ที่สวนสัตว์เชียงใหม่ให้กำเนิดสมาชิกใหม่เป็นตัวที่ 6 จากสำนักข่าวไทย
# อันดับช้าง
อันดับช้าง เป็นอันดับของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดใหญ่อันดับหนึ่ง ใช้ชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Proboscidea (/โพร-โบส-ซิ-เดีย/)

มีลักษณะเด่น คือ เป็นสัตว์กินพืชที่มีร่างกายใหญ่โต มีจมูกและริมฝีปากบนยาว เรียกว่า "งวง" ที่เต็มไปด้วยกล้ามเนื้อ ใช้สำหรับหายใจ หยิบจับสิ่งของ และจับอาหารเข้าปาก  มีฟันซี่หน้า 2 ซี่ บนขากรรไกรบนยาวใหญ่ และเจริญไปเป็น "งา" ฟันกรามมีขนาดใหญ่ โดยมากไม่เกิน 1 คู่  ขณะที่บางสกุล บางชนิด หรือบางวงศ์มีมากกว่านั้น ไม่มีฟันเขี้ยว ขาใหญ่ตรงลักษณะคล้ายต้นเสา ขาหน้ามีกระดูกเรเดียส และอัลนาร์สมบูรณ์ ขาหลังก็มีกระดูกทิเบีย และฟิบูลาสมบูรณ์ เท้ามีนิ้วข้างละ 5 นิ้ว แต่เล็บนิ้วก้อยบางตัวนั้น เมื่อโตขึ้นจะหายไป  มีกระเพาะอาหารแบบธรรมดา ไม่ได้เป็นกระเพาะอาหารที่แบ่งเป็นห้อง ๆ แบบสัตว์เคี้ยวเอื้อง   ตัวผู้มีลูกอัณฑะอยู่ในท้อง ไม่อยู่ในถุงห้อยออกมาอย่างสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมทั่วไป  ขณะที่ตัวเมียมีมดลูกแยกเป็นไบคอร์เนาท์ มีเต้านม 1 คู่ อยู่ที่หน้าอกระหว่างขาหน้าทั้ง 2 ข้าง สวง บุณยวณิชย์ รศ., 2534 สัตว์วิทยามีกระดูกสันหลัง ZO411, สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยรามคำแหง, กรุงเทพฯ

ปัจจุบัน หลงเหลือสัตว์ที่อยู่ในอันดับนี้เพียงวงศ์เดียว คือ Elephantidae 3 ชนิด (ไม่นับชนิดย่อย) คือ ช้างเอเชีย (Elephas maximus) ที่พบในทวีปเอเชีย, ช้างพุ่มไ้ม้แอฟริกา (Loxodonta africana) และช้างป่าแอฟริกา (L. cyclotis) พบในทวีปแอฟริกา ซึ่งจัดเป็นสัตว์บกที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในโลกในปัจจุบัน

นอกจากนี้แล้ว สัตว์ในอันดับช้างยังมีความคล้ายคลึงกับสัตว์ในอันดับไฮแรกซ์ (Hyracoidea) ซึ่งเป็นสัตว์ขนาดเล็กคล้ายหนูตะเภาที่พบในแอฟริกาอีก ด้วยการที่มีฟันกรามและข้อต่อนิ้วเท้าที่คล้ายคลึงกันหน้า 195, สัตว์สวยป่างาม โดย ชมรมอนุรักษ์ธรรมชาติ มหาวิทยาลัยมหิดล (สิงหาคม, 2518) 

ดูเพิ่ม
อันดับไฮแรกซ์
# ไรต์อะพริซันเนอร์
ไรต์อะพริซันเนอร์ (WriteAPrisoner.com) เป็นเว็บไซต์ที่ตั้งอยู่ในสหรัฐอเมริกาเพื่อให้นักโทษที่ถูกจองจำทั้งในและนอกสหรัฐอเมริกาสามารถสร้างหน้าประวัติส่วนตัวเพื่อหาเพื่อนทางจดหมาย ขอรับความช่วยเหลือทางกฎหมาย โอกาสทางด้านการศึกษา และการหาที่พักอาศัย เว็บไซต์นี้ได้ถูกเรียกว่าเป็นเฟซบุ๊กของนักโทษ 

  ประวัติ 
อะดัม เลิฟเวลล์ (Adam Lovell) เป็นผู้ริเริ่มและสร้างเครือข่ายสังคมนี้เมื่อเดือนกันยายน พ.ศ. 2543 ก่อนที่เครือข่ายทางสังคมต่าง ๆ จะเป็นที่นิยมทางอินเทอร์เน็ต เขาได้กล่าวว่าเขาได้ก่อตั้งพื้นที่นี้ขึ้นมาเพื่อให้การบริการหาเพื่อนทางจดหมายและบริการให้คำแนะนำต่อนักโทษ ในปัจจุบันนี้ทางเครือข่ายได้นำเสนอมากกว่าการบริการหาเพื่อน แต่ยังรวมถึงการช่วยนักโทษหางาน หาสถานที่พัก หลังจากถูกปล่อยตัว โอกาสทางการศีกษา และวิธีการตั้งตัวเมื่อพ้นโทษ

เว็บไซต์มีพื้นที่สำหรับผู้เข้าชมได้แลกเปลี่ยนความคิดเห็นสำหรับปัญหาต่าง ๆ ในเรือนจำ และได้จัดตั้งโครงการ หนังสือหลังห้องขัง เพื่อช่วยเป็นประโยชน์ด้านการศึกษาในเรือนจำ ซึ่งโครงการนี้ได้ถูกนำไปลงตีพิมพ์ในนิตยสาร Oprah Winfrey
# ตระกูลโอดะ
thumb|right|โอะดะ โนะบุนะงะ สมาชิกคนสำคัญของตระกูล

ตระกูลโอดะ  เป็นตระกูลที่มีความสำคัญใน ยุคเซ็งโงะกุ เพราะเป็นตระกูลของ โอดะ โนะบุนากะ ไดเมียวคนสำคัญในยุคนั้นที่มีแนวความคิดจะรวม ญี่ปุ่น ให้เป็นหนึ่งเดียวแต่ยังไม่ทันสำเร็จก็ถูกฆ่าตายเสียก่อน

ผู้สถาปนาตระกูลโอดะนั่นคือ ไทระ โนะ ชิกะซะเนะ ซึ่งเป็นนายทหารตระกูลไทระในช่วงสงครามเก็มเป ซึ่งตระกูลโอดะนี้แม้ว่าจะไม่ได้สืบเชื้อสายจักรพรรดิ แต่ก็มีความแข็งแกร่งยาวนาน จนถึงสมัยของโอะดะ โนบุฮิเดะ ซึ่งได้รับฉายาว่า"พยัคฆ์แห่งโอวาริ"ก็สามารถเอาชนะตระกูลอันโจได้ใน ค.ศ.1540 และมาถึงสมัยของโนบุนากะ ซึ่งถือว่าเป็นยุคทองของตระกูลเลยก็ว่าได้ เพราะมีถึงพลปืนอันเกรียงไกร มีขุนพลคนดีอยู่เยอะ อย่างเช่น โทโยโทมิ ฮิเดโยชิ,มาเอดะ โทชิอิเอะ,นิวะ นากาฮิเดะ,ชิบาตะ คัตสึอิเอะ,โมะริ รันมะรุ ฯลฯ อีกมากมายที่คอยช่วยเหลือโนบุนากะจนสามารถเป็นใหญ่ได้ในคันโตและฮอนชู

แต่เมื่อถึง ค.ศ.1582 โนบุนากะก็ถูกลอบสังหารโดยอะเกะชิ มิสึฮิเดะที่วัดฮอนโนจิ หลังจากการสิ้นชีพของโนบุนากะ ตระกูลโอดะจึงถูกริบอำนาจกลายเป็นเพียงตระกูลขนาดเล็ก

 บรรดาขุนศึก 

 4 จตุรเทพแห่งตระกูลโอดะ 

 ชิบาตะ คัตสึอิเอะ
 นิวะ นากาฮิเดะ
 ทากิงาวะ คาซุมาสึ

 อะเกะชิ มิสึฮิเดะ
5 ขุนพลผู้เก่งกาจแห่งโอดะ
 ชิบาตะ คัตสึอิเอะ
 นิวะ นากาฮิเดะ
 ทากิงาวะ คาซุมาสึ

 อะเกะชิ มิสึฮิเดะ
 ฮาชิบะ ฮิเดโยชิ

 ขุนพลคนอื่น ๆ 

 มาเอดะ โทชิอิเอะ
 ซัสสะ นาริมาสะ
 คานิ ไซโซ
 ยาสึเกะ
 อิเคดะ สึเนะโอกิ
 กาโมะ อุจิซาโตะ
 โมริ โยชินาริ
 โมริ นากาโยชิ
 ซากุมะ โมริมาสะ
 อะรากิ มุราชิเกะ
 ทาเกะนากะ ฮันเบ
 อินาบะ อิเท็ตสึ
# ลูกหมาก (ข้อต่อ)
thumb
ลูกหมาก  เป็นข้อต่อชนิดรูปร่างกลม หน้าสัมผัสเรียบ ติดตั้งอยู่ในเบ้าซึ่งสามารถทำให้วัตถุที่ถูกเชื่อมต่อกันด้วยลูกหมากสามารถเคลื่อนไหวหรือหมุนได้มากถึง 360 องศา มีการดัดแปลงไปใช้งานเพื่อเป็นข้อต่อรูปแบบต่าง เช่น ในรถยนต์มักใช้สำหรับเป็นข้อต่อในระบบกันสะเทือน ระบบบังคับเลี้ยว
# โรยส์โตน แดร็นเตอ
โรยส์โตน ริกกี แดร็นเตอ  เป็นนักฟุตบอลชาวดัตช์ เกิดเมื่อวันที่ 8 เมษายน ค.ศ. 1987 เล่นตำแหน่งแบ็กซ้ายและปีก ปัจจุบันเล่นให้กับสโมสรฟุตบอลเรดิง
# ดาบิด มาเตโอส
ดาบิด มาเตโอส รามาโฆ  เกิดวันที่ 22 เมษายน ค.ศ. 1987 ในมาดริด) ประเทศสเปน เขาเล่นให้เรอัลซาราโกซา (ยืมมาจากเรอัลมาดริด) ตำแหน่งกองหลัง