# คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม (อังกฤษ : Faculty of Humanities and Social Sciences, Mahasarakham University) เป็นส่วนราชการไทยระดับคณะวิชาสังกัดมหาวิทยาลัยมหาสารคาม เป็นคณะ 1 ใน 3 คณะแรกที่ก่อตั้งมาพร้อมกับมหาวิทยาลัยมหาสารคาม โดยก่อตั้งในสมัยวิทยาลัยวิชาการศึกษามหาสารคามพร้อมกับ คณะวิชาการศึกษาและคณะวิชาวิทยาศาสตร์และคณิตศาสตร์คณะศึกษาศาสตร์. ประวัติคณะศึกษาศาสตร์ . สืบค้นเมื่อ 26 มีนาคม 2564. คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์เป็นคณะด้านมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ระดับปริญญาบัณฑิตแห่งแรกของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

 ประวัติ 
thumb|อาคารศูนย์เรียนรู้พัฒนาภูมิปัญญาท้องถิ่น|300px
คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ เดิมคือ "คณะวิชามนุษยธรรมศึกษาและสังคมศาสตร์" ซึ่งก่อตั้งในปี 2511 สังกัดวิทยาลัยวิชาการศึกษามหาสารคามมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ. ราชกิจจานุเบกษา. "พระราชบัญญัติวิทยาลัยวิชาการศึกษา พ.ศ. 2497". สืบค้นเมื่อ 28 มีนาคม 2566. พร้อมกับอีก 2 คณะวิชาคือคณะวิชาวิทยาศาสตร์และคณิตศาสตร์ และคณะวิชาการศึกษา  โดยคณะวิชามนุษยธรรมศึกษาฯ และคณะวิชาวิทยาศาสตร์ฯ เป็นคณะวิชาที่เปิดสอนวิชาพื้นฐานให้กับคณะวิชาการศึกษา จึงยังไม่ได้เปิดรับนิสิตเข้าศึกษาในว่วนของตนเอง แต่มีหน้าที่ในการจัดการเรียนการสอนในกลุ่มวิชาที่เกี่ยวข้องให้แก่หลักสูตรการศึกษาบัณฑิตของคณะวิชาการศึกษาเท่านั้น ซึ่งคณะวิชามนุษยธรรมศึกษาและสังคมศาสตร์ ประกอบด้วยแผนกวิชาต่าง ๆ คือ แผนกวิชาภาษาและวรรณคดีไทย, แผนกวิชาภาษาและวรรณคดีต่างประเทศ, แผนกวิชาศิลปะและวัฒนธรรม, แผนกวิชาศาสนาและปรัชญา, แผนกวิชาประวัติศาสตร์, แผนกวิชาภูมิศาสตร์ และแผนกวิชาสังคมวิทยา

ต่อมาเมื่อวิทยาลัยวิชาการศึกษามหาสารคามยกฐานะเป็นมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ วิทยาเขตมหาสารคาม ตามพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ในวันที่ 29 มิถุนายน พ.ศ. 2517ราชกิจจานุเบกษา. พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ พ.ศ. ๒๕๑๗.  สืบค้นเมื่อ 28 สิงหาคม 2564. และได้มีพระราชกฤษฎีกาประกาศแบ่งส่วนราชการจัดตั้งให้เป็นคณะต่างๆ จึงได้มีการแยกคณะวิชามนุษยธรรมศึกษาและสังคมศาสตร์ออกเป็น 2 หน่วยงานคือ คือ "คณะมนุษยศาสตร์ (Faculty of Humanities)" และ"คณะสังคมศาสตร์ (Faculty of Social Sciences)" โดยมีวิทยาเขตหลักอยู่ที่ประสานมิตร (ที่ตั้งหลักของคณะ)ราชกิจจานุเบกษา. ประกาศทบวงมหาวิทยาลัย. การแบ่งส่วนราชการภายในมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ พ.ศ. ๒๕๒๙. สืบค้นเมื่อ 28 สิงหาคม 2564. และแผนกวิชาต่างๆ จึงได้แปรสภาพเป็นภาควิชาอันได้แก่ คณะมนุษยศาสตร์ ประกอบไปด้วย ภาควิชาภาษาและวรรณคดีไทย, ภาควิชาภาษาและวรรณคดีต่างประเทศ และภาควิชามานุษยวิทยา และคณะสังคมศาสตร์ ประกอบไปด้วย ภาควิชาศาสนาและปรัชญา, ภาควิชาประวัติศาสตร์, ภาควิชารัฐศาสตร์ และภาควิชาสังคมวิทยา 

รวมไปถึงคณะวิชาการศึกษาได้เปลี่ยนชื่อเป็นคณะศึกษาศาสตร์ ส่วนคณะวิชาวิทยาศาสตร์และคณิตศาสตร์เปลี่ยนชื่อเป็นคณะวิทยาศาสตร์และคณิตศาสตร์ (คณะวิทยาศาสตร์ในปี 2518) ในส่วนของวิทยาเขตมหาสารคามนั้น คณะมนุษยศาสตร์พร้อมด้วยคณะสังคมศาสตร์ รับผิดชอบในการผลิตบัณฑิตทางการศึกษาในหลักสูตรการศึกษาบัณฑิต (กศ.บ.) สาขาวิชาประวัติศาสตร์ ภูมิศาสตร์ ภาษาไทย สังคมศึกษา ศิลปศึกษา และภาษาอังกฤษ ให้กับคณะศึกษาศาสตร์ และในภายหลังคณะได้พัฒนาหลักสูตรของตนเองขึ้น (หลักสูตรศิลปศาสตรบัณฑิต) และเริ่มเปิดรับนิสิตเข้าศึกษาในคณะตนเอง

ต่อมาเมื่อมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ วิทยาเขตมหาสารคามได้ยกฐานะเป็น "มหาวิทยาลัยมหาสารคาม" ในวันที่ 9 ธันวาคม พ.ศ. 2537 จึงได้มีการควบรวมคณะมนุษยศาสตร์และคณะสังคมศาสตร์เข้าด้วยกันเป็นหน่วยงานเดียวคือ "คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม" ใช้ชื่อภาษาอังกฤษว่า "Faculty of Humanities and Social sciences, Mahasarakham University"คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์. ประวัติโดยย่อ.  สืบค้นเมื่อ 28 สิงหาคม 2564.สำนักงานอธิการบดี. พระราชกฤษฎีกา ว่าด้วยการจัดตั้งส่วนราชการในมหาวิทยาลัยมหาสารคาม ทบวงมหาวิทยาลัย พ.ศ. ๒๕๓๘. สืบค้นเมื่อ 19 กันยายน 2564. ซึ่งมีการบริหารจัดการและแบ่งส่วนราชการแยกเป็นภาควิชาและสำนักงานเลขานุการ ในส่วนสำนักงานเลขานุการคณะ แบ่งกลุ่มงานภายในเป็น 4 กลุ่มงานคือ กลุ่มงานบริหารและธุรการ กลุ่มงานคลังและพัสดุ กลุ่มงานวิเคราะห์นโยบายและแผน และกลุ่มงานบริการวิชาการและบริการโสตทัศนศึกษา ในส่วนภาควิชาแบ่งเป็น 9 ภาควิชา คือ ภาควิชาภาษาตะวันตกและภาษาศาสตร์, ภาควิชาภาษาไทยและภาษาตะวันออก, ภาควิชาสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา, ภาควิชาประวัติศาสตร์, ภาควิชาภูมิศาสตร์, ภาควิชาบริหารธุรกิจ, ภาควิชารัฐศาสตร์, ภาควิชาบรรณารักศาสตร์และสารสนเทศศาสตร์ และภาควิชาทัศนศิลป์และศิลปะการแสดง

ในปี 2540 ภาควิชาทัศนศิลป์และศิลปะการแสดง ได้ขอแยกตัวเพื่อไปจัดตั้งเป็น "โครงการจัดตั้งคณะศิลปกรรมศาสตร์และสถาปัตยกรรมศาสตร์"คณะศิลปกรรมศาสตร์และวัฒนธรรมศาสตร์. ประวัติคณะศิลปกรรมศาสตร์และวัฒนธรรมศาสตร์.  2 เมษายน 2564. แต่ในภายหลังมีการแยกหน่วยงานเป็นคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ฯ ในปี 2543 และคณะศิลปกรรมศาสตร์ ในปี 2545 ซึ่งแรกเริ่มนั้น ในสมัยวิทยาลัยวิชาการศึกษามหาสารคาม ได้มีการจัดการเรียนการสอนวิชาศิลปะกับมนุษย์เป็นวิชาพื้นฐานของสถาบัน ต่อโดยสังกัดคณะวิชามนุษยธรรมศึกษาและสังคมศาสตร์ และได้พัฒนาสู่การเปิดสอนเป็นวิชาโทศิลปศึกษาในปี พ.ศ. 2516 ต่อมาเมื่อวิทยาลัยวิชาการศึกษามหาสารคามยกฐานะเป็นมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ วิทยาเขตมหาสารคาม ตามพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ในวันที่ 29 มิถุนายน พ.ศ. 2517[1] ได้มีพระราชกฤษฎีกาแบ่งส่วนราชการจัดตั้งให้เป็นคณะ จึงได้มีการแยกคณะวิชามนุษยธรรมศึกษาและสังคมศาสตร์ออกเป็น 2 คณะ คือ "คณะมนุษยศาสตร์ (Faculty of Humanities)" และ"คณะสังคมศาสตร์ (Faculty of Social Sciences)" วิชาโทศิลปศึกษาจึงได้โอนย้ายมาสังกัดภาควิชามานุษยวิทยา คณะมนุษยศาสตร์และได้พัฒนาเป็นวิชาเอกศิลปศึกษา (สาขาศิลปศึกษา) ในปี พ.ศ. 2523 และเมื่อมีการจัดตั้ง "มหาวิทยาลัยมหาสารคาม" ในวันที่ 9 ธันวาคม พ.ศ. 2537 สาขาวิชาศิลปศึกษาจึงได้รวมกับสาขาวิชาดุริยางคศิลป์ จัดตั้งเป็น “ภาควิชาทัศนศิลป์และศิลปะการแสดง” สังกัดคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ และได้แยกตัวเป็นศิลปกรรมศาสตร์ในเวลาต่อมา

ต่อมาในปี 2541 ภาควิชาบริหารธุรกิจ ได้แยกตัวเพื่อไปตั้งเป็น "คณะการบัญชีและการจัดการ"คณะการบัญชีและการจัดการ. ประวัติคณะการบัญชีและการจัดการ.  2 เมษายน 2564. โรงเรียนบริหารธุรกิจแห่งที่ 2 ของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เดิมที มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ วิทยาเขตมหาสารคาม ได้มีการเปิดสอนสาขาวิชาการบัญชีและบริหารธุรกิจในลักษณะของวิชาโท สังกัดคณะสังคมศาสตร์ ต่อมาจึงได้มีการก่อตั้งภาควิชาบริหารธุรกิจขึ้นมาในปีการศึกษา 2538 หลังจากที่มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ วิทยาเขตมหาสารคาม ยกฐานะเป็น มหาวิทยาลัยมหาสารคามสำนักงานอธิการบดี. พระราชกฤษฎีกา ว่าด้วยการจัดตั้งส่วนราชการในมหาวิทยาลัยมหาสารคาม ทบวงมหาวิทยาลัย พ.ศ. ๒๕๓๘. สืบค้นเมื่อ 19 กันยายน 2564. โดยได้เปิดสอนหลักสูตรบริหารธุรกิจ (ต่อเนื่อง 2 ปี) สาขาวิชาการบัญชี และสาขาวิชาการตลาดขึ้น เพื่อรองรับการเติบโตทางเศรษฐกิจ (จากเดิมที่เปิดสอนเฉพาะวิชาโทบริหารธุรกิจ) โดยจัดสอนในวันเสาร์-อาทิตย์ โดยเป็นโครงการพิเศษ ในปีการศึกษา 2540 ได้เปิดหลักสูตรบริหารธุรกิจบัณฑิต (ต่อเนื่อง 2 ปี) สาขาวิชาการจัดการ สาขาวิชาคอมพิวเตอร์ธุรกิจ และหลักสูตรบริหารธุรกิจมหาบัณฑิตขึ้น พร้อมทั้งปรับปรุงหลักสูตรบริหารธุรกิจบัณฑิต (ต่อเนื่อง 2ปี) สาขาวิชาการบัญชีและสาขาวิชาการตลาดด้วย และได้แยกตัวเป็นคณะการบัญชีและการจัดการในเวลาต่อมา

thumb|ด้านข้างอาคารศูนย์เรียนรู้พัฒนาภูมิปัญญาท้องถิ่นและสระบัว|300px
ในปี 2544 ภาควิชาบรรณารักศาสตร์และสารสนเทศศาสตร์ ได้แยกไปรวมกับภาควิชาวิทยาการคอมพิวเตอร์ สังกัดคณะวิศวกรรมศาสตร์และวิทยาการคอมพิวเตอร์ เพื่อจัดตั้งเป็น "คณะวิทยาการสารสนเทศ"คณะวิทยาการสารสนเทศ. ประวัติคณะวิทยาการสารสนเทศ.  2 เมษายน 2564. โดยในปี พ.ศ. 2539 คณะวิทยาศาสตร์ได้จัดตั้งภาควิชาวิทยาการคอมพิวเตอร์ และผลิตบัณฑิตหลักสูตรวิทยาศาสตรบัณฑิต (วท.บ.) สาขาวิชาวิทยาศาสตร์คอมพิวเตอร์ ต่อมาในปี 2542 ภาควิชาวิทยาการคอมพิวเตอร์ ได้แยกออกจากคณะวิทยาศาสตร์เพื่อไปจัดตั้งเป็น คณะวิศวกรรมศาสตร์และวิทยาการคอมพิวเตอร์ ในฐานะ“ภาควิชาวิทยาการคอมพิวเตอร์” ก่อนที่จะแยกจากคณะวิศวกรรมศาสตร์ เพื่อมาจัดตั้งคณะวิทยาการสารสนเทศ โดยร่วมกับภาควิชาบรรณารักศาสตร์และสารสนเทศศาสตร์

และในปี 2546 ภาควิชารัฐศาสตร์ โครงการหลักสูตรรัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต และศูนย์การเมืองท้องถิ่นภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ได้ขอแยกไปจัดตั้งเป็น "วิทยาลัยการเมืองการปกครอง"วิทยาลัยการเมืองการปกครอง. ประวัติวิทยาลัยการเมืองการปกครอง. 2 เมษายน 2564. คณะวิชาด้านรัฐศาสตร์แห่งแรกของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ โดยแรกเริ่มเดิมทีนั้น มีการเรียนการสอนวิชารัฐศาสตร์ในฐานะวิชาโทในสมัยวิทยาลัยวิชาการศึกษามหาสารคาม ต่อมาเมื่อมีการจัดตั้งมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ วิชาโทรัฐศาสตร์ จึงได้แปรสภาพเป็นภาควิชารัฐศาสตร์ สังกัดคณะสังคมศาสตร์ และคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ ตามลำดับ ก่อนที่จะแยกตัวมาจัดตั้งวิทยาลัยการเมืองการปกครองในปี 2546 พร้อมทั้งจัดการเรียนการสอนรุ่นแรกในปี 2546

คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ ได้มีคณะวิชาที่แยกออกจากคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ คือ
"คณะการบัญชีและการจัดการ"
"คณะศิลปกรรมศาสตร์และวัฒนธรรมศาสตร์"
"คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ ผังเมืองและนฤมิตศิลป์"
"คณะวิทยาการสารสนเทศ" และ"วิทยาลัยการเมืองการปกครอง"

ปัจจุบันคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ เป็นหน่วยงานในระบบราชการสังกัดมหาวิทยาลัยมหาสารคาม แบ่งการบริหารงานออกเป็นภาควิชาจำนวน 5 ภาควิชาและสำนักเลขานุการคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ คณะมนุษยสาสตร์และสังคมศาสตร์. ภาควิชาในคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์. 2 เมษายน 2564 จัดการเรียนการสอน ระดับปริญญาตรี จำนวน 15 สาขาวิชา ระดับปริญญาโท จำนวน 5 สาขาวิชา และระดับปริญญาเอก จำนวน 3 สาขาวิชา รวมทั้งสิ้น 21 สาขาวิชา

 หน่วยงานภายในคณะ 
คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม แบ่งการบริหารหน่วยงานภายในดังนี้
 50pxการบริหารงานภายในคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม ด้านการบริหารงาน ด้านการเรียนการสอน ด้านการวิจัยและพัฒนา สำนักงานเลขานุการคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์
 กลุ่มงานบริหาร
 กลุ่มงานนโยบาย แผนและคลัง
 กลุ่มงานวิชาการและพัฒนานิสิต ภาควิชาภาษาตะวันตกและภาษาศาสตร์
 ภาควิชาภาษาไทยและภาษาตะวันออก
 ภาควิชาสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา
 ภาควิชาประวัติศาสตร์
 ภาควิชาภูมิศาสตร์ ศูนย์ข้อมูลและวัฒนธรรมอเมริกัน
 ศูนย์ภาษาและวัฒนธรรมเกาหลีเซจง
 ศูนย์ สอวน. ภูมิศาสตร์โอลิมปิก
 งานวารสารมนุษย์กับสังคม
 งานวารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์

 ศูนย์ข้อมูลและวัฒนธรรมอเมริกัน (American Corner) ศูนย์ศึกษาวัฒนธรรมอเมริกันนี้ เป็นศูนย์ฯที่ส่งเสริมให้นิสิตระดับปริญญาตรีได้มีทักษะการใช้ภาษาต่างประเทศโดยอย่าง ถูกต้องและมีประสิทธิภาพ พร้อมทั้งมีความรู้ความเข้าใจด้านภาษาและวัฒนธรรมอเมริกันมากยิ่งขึ้น ตลอดจนเป็นเวทีกิจกรรมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ภาษาต่างประเทศให้แก่นิสิตระดับปริญญาตรีให้สามารถแข่งขันกับอารยประเทศเพื่อย่างเข้าสู่สมาคมอาเซียน 2015
 ศูนย์ภาษาและวัฒนธรรมเกาหลีเซจง (Mahasarakham Sejong Institute) มีการเรียนการสอนหลักสูตรภาษาเกาหลี และมีหลักสูตรการเรียนวัฒนธรรมที่หลากหลาย ซึ่งสอนโดยอาจารย์ผู้เชี่ยวชาญ อีกทั้งทางศูนย์เซจงมหาสารคามยังมีหลักสูตรภาษาเกาหลีมากมาย ไม่ว่าจะเป็นภาษาเกาหลีพื้นฐาน, ติวสอบวัดระดับทางภาษาเกาหลี (TOPIK), ภาษาเกาหลีเพื่อธุรกิจ และยังมีหลักสูตรภาษาเกาหลีสำหรับผู้ที่ต้องการขอวีซ่าแต่งงานอีกด้วย และสำหรับผู้ที่เรียนหลักสูตรภาษาเกาหลีสำหรับผู้ที่ต้องการขอวีซ่าแต่งงานนั้น ทางศูนย์ฯยังมีหลักสูตรเกี่ยวกับวัฒนธรรมและกฎหมายของเกาหลี
 ศูนย์ สอวน. ภูมิศาสตร์โอลิมปิก เป็นสถานที่จัดสอบเพื่อคัดเลือกตัวแทนประเทศไทยไปแข่งขันภูมิศาสตร์โอลิมปิกระดับนานาชาติในแต่ละปี โดยคณะมนุษยศาสตร์ฯ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม ได้รับเลือกให้เป็นศูนย์สอบคัดเลือกตัวแทนประเทศไทยในด้านภูมิศาสตร์โอลิมปิกสอวน. ภูมิศาสตร์ - มูลนิธิ สอวน.  1 เมษายน 2565.คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์. ศูนย์ภูมิศาสตร์โอลิมปิก มหาวิทลัยมหาสารคาม.  1 เมษายน 2565.
 ศูนย์บริการวิชาการ CARS HUSOC บริการวิชาการและวิจัย ประกอบด้วย 6 ศูนย์ย่อย ดังนี้ 1.ศูนย์ภาษาและวัฒธรรมอาเซียน 2.ศูนย์ภาษาไทยในฐานะภาษาต่างประเทศ 3.ศูนย์การแปลและการล่าม 4.ศูนย์ทดสอบภาษาอังกฤษ 5.ศูนย์ฝึกอบรมวิชาการและวิชาชีพ 6.ศูนย์อีสานศึกษาและพัฒนาสังคม

 หลักสูตรการศึกษา 
คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์จัดการเรียนการสอน ระดับปริญญาตรี จำนวน 12 หลักสูตร 15 สาขาวิชา ระดับปริญญาโท จำนวน 5 สาขาวิชา และระดับปริญญาเอก จำนวน 3 สาขาวิชา ดังนี้
 50px หลักสูตรที่เปิดสอนในคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคามมหาวิทยาลัยมหาสารคาม. รายงานข้อมูลพื้นฐานประจำปี 2563 หน้า 139.  1 เมษายน 2564 ภาควิชา ระดับปริญญาบัณฑิต ระดับปริญญามหาบัณฑิต ระดับปริญญาดุษฎีบัณฑิตภาควิชาภาษาตะวันตกและภาษาศาสตร์หลักสูตรศิลปศาสตรบัณฑิต (ศศ.บ.)
 สาขาวิชาภาษาอังกฤษ
 สาขาวิชาภาษาฝรั่งเศส
 สาขาวิชาภาษาอังกฤษเพื่อการสื่อสารนานาชาติ (หลักสูตรนานาชาติ)
 สาขาวิชาภาษาอังกฤษเพื่อธุรกิจหลักสูตรศิลปศาสตรมหาบัณฑิต (ศศ.ม.)
 สาขาวิชาภาษาอังกฤษ
หลักสูตรการศึกษามหาบัณฑิต (กศ.ม.)
 สาขาวิชาการสอนภาษาอังกฤษหลักสูตรปรัชญาดุษฎีบัณฑิต (ปร.ด.)
 สาขาวิชาการสอนภาษาอังกฤษภาควิชาภาษาไทยและภาษาตะวันออกหลักสูตรศิลปศาสตรบัณฑิต (ศศ.บ.)
 สาขาวิชาภาษาไทย
 สาขาวิชาภาษาจีน
 สาขาวิชาภาษาญี่ปุ่น
 สาขาวิชาภาษาเกาหลี
 สาขาวิชาการสร้างสรรค์คอนเทนท์และนวัตกรรมสื่อดิจิทัล
 สาขาวิชาภาษาและวัฒนธรรมอาเซียน
 วิชาเอกภาษาลาว
 วิชาเอกภาษาเขมร
 วิชาเอกภาษาเวียดนามหลักสูตรศิลปศาสตรมหาบัณฑิต (ศศ.ม.)
 สาขาวิชาภาษาไทย
หลักสูตรการศึกษามหาบัณฑิต (กศ.ม.)
 สาขาวิชาการสอนภาษาและวรรณกรรมไทยหลักสูตรปรัชญาดุษฎีบัณฑิต (ปร.ด.)
 สาขาวิชาภาษาไทยภาควิชาสังคมวิทยาและมานุษยวิทยาหลักสูตรศิลปศาสตรบัณฑิต (ศศ.บ.)
 สาขาวิชาการพัฒนาชุมชนและสังคมหลักสูตรศิลปศาสตรมหาบัณฑิต (ศศ.ม.)

สาขาวิชา สังคมศึกษาศาสนาและวัฒนธรรมหลักสูตรปรัชญาดุษฎีบัณฑิต (ปร.ด.)
 สาขาวิชา สังคมศึกษาศาสนาและวัฒนธรรมภาควิชาประวัติศาสตร์หลักสูตรศิลปศาสตรบัณฑิต (ศศ.บ.)
 สาขาวิชาประวัติศาสตร์ภาควิชาภูมิศาสตร์หลักสูตรวิทยาศาสตรบัณฑิต (วท.บ.)
 สาขาภูมิศาสตร์

สถานที่ตั้งและพื้นที่
คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม ตั้งอยู่ที่อาคารศูนย์เรียนรู้พัฒนาภูมิปัญญาท้องถิ่น เลขที่ 41 หมู่ 20 ตำบลขามเรียง อำเภอกันทรวิชัย จังหวัดมหาสารคาม อยู่ระหว่างคณะนิติศาสตร์ (อาคารราชนครินทร์) และวิทยาลัยการเมืองการปกครอง ด้านหลังติดกับคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ ผังเมืองและนฤมิตศิลป์ ด้านหน้าอยู่ตรงข้ามกับโรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยมหาสารคาม (ฝ่ายมัธยม)

 ทำเนียบคณบดี 
รายนามคณบดีคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม ตั้งแต่ก่อตั้งยุควิทยาลัยวิชาการศึกษามหาสารคาม มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ วิทยาเขตมหาสารคาม จนถึงยุคมหาวิทยาลัยมหาสารคามมีดังนี้ (เท่าที่มีการบันทึก)
 50pxทำเนียบผู้บริหารคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม หัวหน้าคณะมนุษยธรรมศึกษาและสังคมศาสตร์ วิทยาลัยวิชาการศึกษา มหาสารคาม รายนามหัวหน้าคณะ วาระการดำรงตำแหน่ง ไม่ปรากฏ พ.ศ. 2511 - 2517 คณบดีคณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ วิทยาเขตมหาสารคามคณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ. ทำเนียบคณบดีคณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ. 2 กันยายน 2564. คณบดีคณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ วิทยาเขตมหาสารคามคณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ. ทำเนียบคณบดีคณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.  2 กันยายน 2564. รายนามคณบดี วาระการดำรงตำแหน่ง รายนามคณบดี วาระการดำรงตำแหน่ง 1. รศ.ดร.ปรีชา ธรรมา พ.ศ. 2518 - 2520 1.ศ.ดร.ประสาท หลักศิลา พ.ศ. 2517-2522 2. รศ. ปราณี ธนะชานันท์ พ.ศ. 2520 - 2528 2. ผศ.ดร.อนันต์ เจียมเจริญ พ.ศ. 2522-2526 3. ผศ. สะรัช บุณยรัตพันธ์ พ.ศ. 2538 -2532 3. รศ.ดร.ธวัช บุรีรักษ์ พ.ศ. 2526-2530 4. ผศ.วิพุธ โสภวงศ์ พ.ศ. 2532 - 2536 4. รศ.ดร.ธำรงค์ อุดมไพจิตรกุล พ.ศ. 2530 - 2534 5. รศ.ดร.ประพาศน์ พฤทธิประภา พ.ศ. 2536 - 2537  5. ผศ.ดร.ชลัช จงสืบพันธ์ พ.ศ. 2534 - 2537 คณบดีคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคามมหาวิทยาลัยมหาสารคาม. ทำเนียบคณบดีคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์. 23 มีนาคม 2564 รายนามคณบดี วาระการดำรงตำแหน่ง 1. ผศ.วีญา วิสเพ็ญ พ.ศ. 2538 - 2542 2. รศ.จารุวรรณ ธรรมวัตร พ.ศ. 2542 - 2546 3. ผศ.ทวีศลิป์ สืบวัฒนะ พ.ศ. 2546 - 2550 4. ผศ.สมเกียรติ ภู่พัฒน์วิบูลย์ พ.ศ. 2550 - 2554 5. ผศ.ทวีศลิป์ สืบวัฒนะ พ.ศ. 2554 - 2557 6. ผศ.สมเกียรติ ภู่พัฒน์วิบูลย์ (รักษาการแทนฯ) พ.ศ. 2557 - 25587. อาจารย์กนกพร รัตนธีระกุลพ.ศ. 2558 - 2562 8. อาจารย์กนกพร รัตนธีระกุล (วาระที่สอง) พ.ศ. 2562 - 2562 9. ผศ.ดร.กนกพร รัตนธีระกุล (รักษาการแทนฯ) พ.ศ. 2562 - 2563 10. รศ.ดร.นิตยา วรรณกิตร์ พ.ศ. 2563 - 2567 11. รศ.ดร.นิตยา วรรณกิตร์ (วาระที่สอง) พ.ศ. 2567 - 2568  12. รศ.ดร.กิตติพงษ์ ประพันธ์  พ.ศ. 2568 - ปัจจุบัน

หมายเหตุ คำนำหน้านามของผู้ดำรงตำแหน่งคณบดี เป็นคำนำหน้านามตามตำแหน่งทางวิชาการในขณะนั้น

 ศิษย์เก่าที่มีชื่อเสียง 
 ชิงชัย มงคลธรรม เป็นหัวหน้าพรรคความหวังใหม่ อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ และรัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี ในรัฐบาลของพลเอกชวลิต ยงใจยุทธ
 ลิขิต บุตรพรม เป็นนักแสดง/นายแบบ ศิษย์เก่าสาขาภาษาอังกฤษ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
 ฉลาด ขามช่วง เป็นประธานกรรมาธิการแก้ไขปัญหาหนี้สินแห่งชาติ ในสภาผู้แทนราษฎรไทย ชุดที่ 24 สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร จังหวัดร้อยเอ็ด สังกัดพรรคเพื่อไทย ศิษย์เก่าคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคามนายฉลาด สืบค้นเมื่อ 13 มกราคม 2565.
 นที คณารัตน์ปทุม เป็นผู้เข้าแข่งขัน เคพีเอ็น อวอร์ด ครั้งที่ 19 ศิษย์เก่าคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม หลักสูตรศิลปกรรมศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาดุริยางคศิลป์ แขนงวิชาดนตรีตะวันตกประวัตินายนที สืบค้นเมื่อ 13 มกราคม 2565.
 มนตรี อุดมพงษ์ เป็นนักข่าวภาคสนาม ศิษย์เก่าสาขาภาษาไทย คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม ประวัตินายมนตรี สืบค้นเมื่อ 13 มกราคม 2565.
 ผศ.ดร.พชรนนท์ สายัณห์เกณะ ศิษย์เก่า/อาจารย์ประจำภาควิชาภาษาตะวันตกและภาษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, อาจารย์ที่ปรึกษาวงขับร้องประสานเสียงแห่งมหาวิทยาลัยมหาสารคาม (MSU Chorus)
 ผศ.ดร.สมเกียรติ ภู่พัฒน์วิบูลย์ ศิษย์เก่า/คณบดีคณะการท่องเที่ยวและการโรงแรม มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
 รศ.ดร.สุรศักดิ์ คำคง ศิษย์เก่า/คณบดีคณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี สำเร็จการศึกษาหลักสูตรศิลปศาสตรบัณฑิต สาขาภาษาอังกฤษ
 ดร.พิลานุช ภูษาวิโศธน์ ศิษย์เก่า/อาจารย์ประจำภาควิชาภาษาตะวันตกและภาษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม สำเร็จการศึกษาหลักสูตรศิลปศาสตรบัณฑิต สาขาภาษาอังกฤษ
 ดร.อินธิสาร ไชยสาร ศิษย์เก่า/อาจารย์ประจำภาควิชาภาษาตะวันตกและภาษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม สำเร็จการศึกษาหลักสูตรศิลปศาสตรบัณฑิต สาขาภาษาอังกฤษ
 อ.พนัส ปรีวาสนา นักจัดกระบวนการจัดการทางความรู้ นักวิชาการศึกษา นักเขียน สำเร็จการศึกษาหลักสูตรศิลปศาสตรบัณฑิต สาขาภาษาไทย
 ณิชชา เต็งประวัติ เล นักธุรกิจ / รางวัล “บุคคลตัวอย่างภาคธุรกิจแห่งปี 2016 ”  สำเร็จการศึกษาหลักสูตรศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาภาษาเวียดนาม
 ภัทชดล จันทร์ภักดิ์ เป็นนักแสดง ศิษย์เก่าคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม หลักสูตรศิลปศาสตรบัณฑิต สาขาภาษาเพื่อการสร้างสรรค์งานสื่อสิ่งพิมพ์ประวัติโน่ ภัทชดล
 ธนาธิป ศรีทองสุก นักร้อง/นักแสดง (สมาชิกวงElement) ศิษย์เก่าสาขาภาษาเพื่อการสร้างสรรค์สื่อ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
 รัตนาพร สารศรี (โบว์ดำ ลำซิ่ง อาร์สยาม) เป็นนักร้อง ศิษย์เก่าคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม หลักสูตรศิลปกรรมศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาดุริยางคศิลป์ แขนงวิชาดนตรีดนตรีพื้นบ้าน (หมอลำ)
 อ.ดร.หนึ่งฤทัย จันทรคามิ ประธานหลักสูตรภาษาและวัฒนธรรมอาเซียน คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม สำเร็จการศึกษาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาไทศึกษา และศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาภาษาเวียดนาม มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
 อ.วันทนีย์ นาชัยเงิน ศิษย์เก่า/อาจารย์ประจำหลักสูตรภาษาและวัฒนธรรมอาเซียน (ภาษาและวัฒนธรรมเวียดนาม) คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
 นางสาววราพรรณ ชัยชนะศิริ ศิษย์เก่าปริญญาโทสาขาไทยคดีศึกษา คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม ปีที่สำเร็จการศึกษา พ.ศ. 2539
 รศ.สุทธิพร บุญมาก ศิษย์เก่าสาขาการพัฒนาชุมชน เกียรตินิยม อันดับ 2 คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม ปีที่สำเร็จการศึกษา พ.ศ. 2540
 นายอำนาจ แสนทวีสุข ศิษย์เก่าสาขาภาษาอังกฤษธุรกิจ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม สำเร็จการศึกษาปีการศึกษา 2565
 ปอนด์ กัมปนาท กุลไทย ศิษย์เก่าสาขาวิชาภาษาอังกฤษ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสาตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม สำเร็จการศึกษา 2567
 บิ๊กเอ็ม กฤตฤทธิ์ บุตรพรม  ศิษย์เก่าสาขาภาษาอังกฤษ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
 แอน สุปิยา ชัยบรรหา ศิษย์เก่าคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม สาขาภาษาอังกฤษเพื่อการสื่อสารหลักสูตรนานาชาติ
 แบงก์ ธนาธิป ศรีทองสุก ศิษย์เก่าสาขาวิาชาภาษาเพื่อการสร้างสรรค์สื่อ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม 
 ชนะชัย แก้วผาง ศิษย์เก่าคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม ผู้ประกาศข่าวภาคสนามช่อง 7 HD 
 ณัฐดนัย นะราช ศิษย์เก่าคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ สาขาวิชาภาษาไทย มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
 ไก่ จันทร์ลดา หารอ่อนตา ศิษย์เก่าภาษาเพื่อการสร้างสรรค์สื่อสิ่งพิมพ์ รุ่น 9
 ตั้ม จิรวัฒน์ มหาสาร ศิษย์เก่าสาขาภาษาอังกฤษ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์