wannaphong/clean_thaiwikipedia huggingface dataset:
# เมธี ทับทิมทอง
เมธี ทับทิมทอง (, เกิด 28 มกราคม พ.ศ. 2533) เป็นอดีตนักร้องและนักแสดง ชาวอังกฤษ เขาเป็นที่รู้จักกันดีในบทบาท "ไก่ต๊อก" ในฤดูกาลที่สามของเดอะไวท์โลตัส (2568) ทางเอชบีโอ อีกทั้งยังเป็นรองชนะเลิศอันดับหนึ่งในการประกวดเรียลลิตีโชว์ ทรู อะคาเดมี่ แฟนเทเชีย ซีซั่นที่ 10

 ประวัติ 
 ชีวิตช่วงแรกและการศึกษา 
เมธีเกิดที่เวสต์ลอนดอน ประเทศอังกฤษ พ่อแม่ของเขาเป็นชาวไทย มีพี่ชายหนึ่งคน

เมื่ออายุ 13 ปี เมธีเข้าร่วมกองกำลังนักเรียนนายร้อยผสม ซึ่งเป็นโครงการฝึกอบรมเยาวชนที่ดำเนินการโดยกองทัพสหราชอาณาจักร เขาเริ่มสนใจที่จะเข้าร่วมกองทัพ แต่พ่อแม่ของเขาต้องการให้เขาเรียนจบมหาวิทยาลัย ดังนั้นเขาจึงเรียนด้านศิลปะการแสดงที่มหาวิทยาลัยคิงสตัน

 การทำงาน 
ขณะเรียนอยู่มหาวิทยาลัย เมธีทำงานเป็นพนักงานรักษาความปลอดภัยในไนต์คลับ เขาตั้งใจแน่วแน่ที่จะเข้าร่วมกองทัพในฐานะนาวิกโยธิน โดยฝึกกับเพื่อนในครอบครัวที่เคยอยู่ในหน่วยปฏิบัติการพิเศษทางอากาศ แต่ไม่ได้รับการคัดเลือกเพราะเหตุผลด้านสุขภาพ

หลังจากความผิดหวังครั้งนี้ พ่อแม่ของเขาสนับสนุนให้เขาไปเยี่ยมป้าและลุงที่ประเทศไทย ในขณะที่อยู่ที่นั่น เมธีได้เข้าทำงานที่โรงแรมพระยา พาลาซโซ ต่อมาได้เข้าร่วมออดิชันและได้รับเลือกให้เข้าร่วมรายการเรียลลิตี้โชว์ ทรู อะคาเดมี่ แฟนเทเชีย ซีซั่นที่ 10 เมื่อปี พ.ศ. 2556 โดยได้รับรหัสประจำตัว "V6" เขาได้ตำแหน่งรองชนะเลิศและได้เซ็นสัญญาเข้าค่ายเพลงทรูแฟนทาเซีย อีกทั้งได้รับบทบาทการแสดงครั้งแรกในภาพยนตร์ สกินเทรด เมื่อปี พ.ศ. 2557

หลังจากรับบทบาทในภาพยนตร์ ฝรั่ง (2560) และซีรีส์ ถ้ำหลวง: ภารกิจแห่งความหวัง (2565) ทาง เน็ตฟลิกซ์ เมธีได้ประเมินทางเลือกอาชีพของเขาอีกครั้ง และตัดสินใจเข้าร่วมกองทัพไทย เขาทำงานให้กับหน่วยต่อต้านการก่อการร้ายของกองทัพและใช้เวลาอยู่กับศูนย์รักษาความปลอดภัยซึ่งเป็นหน่วยงานเทียบเท่ากับเอ็มไอ6 หรือซีไอเอ ของไทย

สามปีต่อมาเมธีลาออกจากกองทัพเพื่อไปทำงานด้านการรักษาความปลอดภัยในภาคเอกชนที่มีค่าตอบแทนสูงกว่า ข้อมูลในเดือนมกราคม พ.ศ. 2567 เขาทำหน้าที่รักษาความปลอดภัยให้กับวงฮิปฮอปสัญชาติไทย-อเมริกัน ไทยเทเนี่ยม

ต่อมาเมธีได้รับเลือกให้แสดงในฤดูกาลที่สามของเดอะไวท์โลตัส ทางเอชบีโอ ซึ่งถ่ายทำในประเทศไทย เขาแสดงเป็นไก่ต็อก เจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัยของรีสอร์ทเดอะไวท์โลตัส ซึ่งสอดคล้องกับอาชีพที่ทำงานก่อนหน้านั้น เขาให้เครดิต ลิซ่า นักแสดงร่วมของเขาจากวง เคป็อป แบล็กพิงก์ สำหรับการช่วยให้เขาพัฒนาสำเนียงภาษาไทยได้อย่างสมบูรณ์แบบ

 ชีวิตส่วนตัว 
เมธีมีลูกสาวหนึ่งคน

 ผลงาน 
 รายการโทรทัศน์ 
ปี ชื่อ บทบาท หมายเหตุ แหล่งที่มา 2556 ทรู อะคาเดมี่ แฟนเทเชีย ซีซั่นที่ 10 ตัวเขาเอง 12 ตอน 

 ละครโทรทัศน์ 
ปี ชื่อ บทบาท หมายเหตุ แหล่งที่มา 2560 ฝรั่ง เปา 7 ตอน  2561 ฮุกเก็ด ละมุน 2 ตอน  2563 แบ็คสตรอม ประสงค์ 1 ตอน  2565 ถ้ำหลวง: ภารกิจแห่งความหวัง เจ้าอาวาส ซีรีย์จำกัดจำนวน 2 ตอน  2568 เดอะไวท์โลตัส (ฤดูกาลที่ 3) ไก่ต๊อก บทบาทหลัก 

 ภาพยนตร์ 
ปี ชื่อ บทบาท หมายเหตุ แหล่งที่มา 2557 สกินเทรด หนึ่ง  2559 เมคานิก: รีเซอร์เรกชัน คนงานก่อสร้างรุ่นเยาว์ 2560 พาราดอกซ์ ตำรวจไทย 2562 เดอะไวท์สตอร์ม 2: ดรักลอดส์ ผู้บัญชาการตำรวจชาวอินโดนีเซีย

 เพลง 
 The Way She Moves (ร่วมกับเพื่อนในชื่อ Newfase & Tayme)
# พระวิปัสสีพุทธเจ้า
พระวิปัสสีพุทธเจ้า  เป็นพระพุทธเจ้าพระองค์ที่ 19 ในพุทธวงศ์ของพระโคตมพุทธเจ้า ตรัสรู้เมื่อ 91 มหากัปที่แล้ว

 พระประวัติ 
พระวิปัสสีพุทธเจ้า มีพระนามเดิมว่าเจ้าชายวิปัสสี เป็นพระราชโอรสในพระเจ้าพันธุมะและพระนางพันธุมดีแห่งกรุงพันธุมดี ประสูติที่เขมมิคทายวัน มีปราสาท 3 หลังเป็นที่ประทับคือ นันทปราสาท สุนันทปราสาท และสิริมาปราสาท และทรงมีสนมกำนัล 43,000 นาง เมื่อเจริญวัยได้ทรงอภิเษกสมรสกับพระนางสุทัสสนา มีพระโอรสด้วยกันพระองค์หนึ่งคือ เจ้าชายสมวัฏฏขันธะ ขณะนั้นเจ้าชายวิปัสสีมีพระชนมายุได้ 8,000 พรรษา

หลังประสูติกาลพระโอรส ได้ทรงเห็นเทวทูต 4 จึงเกิดความเบื่อหน่ายโลก ตัดสินพระทัยทรงรถเทียมม้าเสด็จออกผนวช โดยมีข้าราชบริพาร 84,000 คนตามเสด็จ พระองค์ทรงบำเพ็ญเพียรอยู่ 8 เดือน  ถึงวันเพ็ญเดือนหก ได้เสวยข้าวมธุปายาสที่ธิดาสุทัสสนเศรษฐีนำมาถวาย แล้วไปประทับพักกลางวัน ณ สาลวัน ทรงได้รับหญ้า 8 กำที่คนเฝ้าไร่ข้าวเหนียวชื่อสุชาตะถวาย ทรงนำมาปูรองประทับนั่งที่โคนต้นแคฝอย บำเพ็ญเพียรต่อจนได้ตรัสรู้เป็นพระพุทธเจ้าในตอนรุ่งเช้า

หลังจากตรัสรู้ได้ทรงประกาศพระศาสนา ตราบจนเสด็จดับขันธปรินิพพานที่วัดสุมิตตาราม ขณะพระชนมายุ 80,000 พรรษา

พระวิปัสสีพุทธเจ้ามีคู่อัครสาวกนามว่าพระขัณฑะและพระติสสะ คู่อัครสาวิกาคือพระจันทาและพระจันทมิตตา และพระอโสกะเป็นพระอุปัฏฐาก

 ความเกี่ยวข้องกับพระโคตมพุทธเจ้า 
ในสมัยพระวิปัสสีพุทธเจ้า พระโคตมพุทธเจ้าเสวยพระชาติเป็นพญานาคชื่ออตุละ ได้พานาคบริวารจำนวนหลาย 10 ล้านตน เข้าเฝ้าพระพุทธเจ้าพระองค์นั้น ได้ประโคมดนตรีถวาย ต่อมาได้อาราธนาพระองค์ไปประทับที่มณฑปในเมืองนาค แล้วถวายตั่งทองประดับอัญมณีและไข่มุกให้ทรงประทับนั่ง พระพุทธเจ้าได้พยากรณ์ว่าพญาอตุลนาคราชจะได้ตรัสรู้เป็นพระพุทธเจ้าในอีก 91 มหากัปข้างหน้า
# จอห์น ดัลเบิร์ก-แอกตัน บารอนแอกตันที่ 1
จอห์น เอเมอริช เอดเวิร์ด ดัลเบิร์ก-แอกตัน บารอนแอกตันที่ 1  หรือนิยมเรียก ลอร์ดแอกตัน (Lord Acton) เป็นนักประวัติศาสตร์ นักปรัชญาการเมือง และนักคิดชาวอังกฤษผู้มีชื่อเสียงที่สุดจากอมตะวาทะที่ว่า “อำนาจมีแนวโน้มฉ้อฉล อำนาจเบ็ดเสร็จก็ฉ้อฉลเบ็ดเสร็จ”Acton, John. Essays on Freedom and Power. Meridian Books, 1948.

ประวัติ
แอกตันเกิดเมื่อวันที่ 10 มกราคม 1834 ที่กรุงนาโปลี ประเทศซิซิลีทั้งสอง (ปัจจุบันอยู่ในประเทศอิตาลี) ในครอบครัวขุนนางที่มีเชื้อสายอังกฤษและเยอรมัน เขาได้รับการศึกษาชั้นประถม-มัธยมจากอังกฤษ ก่อนจะไปศึกษาต่อที่เยอรมนีภายใต้การชี้นำของศาสตราจารย์เดิลลิงเงอร์ (Döllinger) นักเทววิทยาและนักประวัติศาสตร์คริสต์ศาสนาผู้ทรงอิทธิพล ซึ่งมีอิทธิพลต่อแนวคิดทางศาสนาและประวัติศาสตร์ของแอกตันอย่างลึกซึ้งBurleigh, Michael. Earthly Powers: Religion and Politics in Europe from the Enlightenment to the Great War. HarperCollins, 2005.

แม้แอกตันจะเป็นคาทอลิกโดยศรัทธา แต่เขามักวิพากษ์โครงสร้างอำนาจของศาสนจักรโดยเฉพาะแนวคิด infallibility (ความไม่อาจผิดพลาดของพระสันตะปาปา) ซึ่งเขาเห็นว่าอาจนำไปสู่การใช้อำนาจในทางที่ผิดHimmelfarb, Gertrude. Lord Acton: A Study in Conscience and Politics. University of Chicago Press, 1952. ในจดหมายตอบบิชอปครูตันเมื่อปี 1887 เขาเขียนประโยคอันเลื่องชื่อ ส่วนหนึ่งระบุว่า "...อำนาจมีแนวโน้มฉ้อฉล อำนาจเบ็ดเสร็จก็ฉ้อฉลเบ็ดเสร็จ คนใหญ่คนโตเกือบหมดมักเป็นคนเลว แม้แต่ตอนที่ใช้บารมี ไม่ได้ใช้อำนาจตามกฎก็ด้วย"ข้อความต้นฉบับ: "...Power tends to corrupt, and absolute power corrupts absolutely. Great men are almost always bad men, even when they exercise influence and not authority..."  แสดงออกถึงความยึดมั่นในหลักเสรีภาพ การตรวจสอบอำนาจ และการปกป้องสิทธิของประชาชน แม้ว่าผู้ใช้อำนาจจะเป็นกษัตริย์ นักบวช หรือบุคคลศักดิ์สิทธิ์ก็ตาม

แอกตันเป็นทั้งนักคิดและนักกิจกรรม เคยเป็นสมาชิกสภาสามัญชนในช่วงสั้น ๆ และเป็นที่ปรึกษาทางประวัติศาสตร์ของนายกรัฐมนตรีวิลเลียม แกลดสตัน เขาเชื่อว่าเสรีภาพไม่ได้เกิดจากรัฐธรรมนูญหรือกฎหมายเพียงอย่างเดียว แต่ต้องได้รับการสนับสนุนด้วยสติปัญญา จริยธรรม และวัฒนธรรมที่ยึดหลักคุณธรรมและความรับผิดชอบของพลเมืองCowling, Maurice. Religion and Public Doctrine in Modern England. Cambridge University Press, 1980.

ในปี 1895 แอกตันได้รับแต่งตั้งเป็นอาจารย์วิชาประวัติศาสตร์นวสมัยที่มหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ เขาพยายามเขียนหนังสือ History of Liberty ซึ่งเป็นโครงการตลอดชีวิตเพื่อรวบรวมวิวัฒนาการของเสรีภาพในประวัติศาสตร์ตะวันตก อย่างไรก็ตาม เขาไม่สามารถทำให้โครงการนี้สำเร็จได้ก่อนเสียชีวิต และผลงานหลักของเขาถูกเผยแพร่ภายหลังในรูปแบบรวมบทความFiggis, J. Neville and Laurence, Reginald Vere (eds.). Historical Essays and Studies by Lord Acton. Macmillan, 19

แม้ว่าลอร์ดแอกตันจะไม่เป็นที่รู้จักในวงกว้างในฐานะนักปฏิบัติหรือนักปฏิวัติทางการเมือง แต่เขามีอิทธิพลอย่างลึกซึ้งต่อแนวคิดเสรีนิยมคลาสสิก และแนวคิดการตรวจสอบถ่วงดุล เขาเห็นว่าประวัติศาสตร์ไม่ควรเป็นเครื่องมือของผู้มีอำนาจ แต่ต้องเป็นเครื่องมือในการเตือนสังคมถึงความเปราะบางของอำนาจ และการที่ผู้มีอำนาจไม่สมควรได้รับการยกเว้นจากการถูกวิพากษ์วิจารณ์

ลอร์ดแอกตันถึงแก่กรรมเมื่อวันที่ 19 มิถุนายน 1902 จากอาการหัวใจล้มเหลวที่ราชอาณาจักรบาวาเรีย สิริอายุ 68 ปี
# พระเจ้าฝรั่งมังฆ้อง
พระเจ้าฝรั่งมังฆ้อง  หรือภาษาพม่าว่า ปะทะมะมี่นกอง (แปลว่า พระเจ้ามังฆ้องที่ 1 แห่งอังวะ; ค.ศ. 1373 (พ.ศ. 1916) – ประมาณ กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1422 (พ.ศ. 1965)) หรือ พระเจ้ามณเฑียรทอง เป็นพระมหากษัตริย์แห่งอาณาจักรอังวะตั้งแต่ปี ค.ศ. 1400 (พ.ศ. 1943) ถึงปี ค.ศ. 1422 (พ.ศ. 1965) เป็นที่รู้จักในพงศาวดารพม่าเกี่ยวกับการทำสงครามกับพระเจ้าราชาธิราชแห่งราชอาณาจักรหงสาวดีตั้งแต่ปี ค.ศ. 1385 ถึงปี ค.ศ. 1424 ซึ่งเรียก "สงครามสี่สิบปี"  และในฐานะที่เป็นพระบิดาของมังรายกะยอชวา

พระเจ้าฝรั่งมังฆ้องเสด็จสู่ราชสมบัติหลังจากพระเจ้าพี่ยาเธอถูกปลงพระชนม์เมื่อปี ค.ศ. 1400 (พ.ศ. 1943) ในช่วงแรกหลังเสวยราชย์ คือ ระหว่างปี ค.ศ. 1400 ถึงปี ค.ศ. 1406 พระเจ้าฝรั่งมังฆ้องทรงเผชิญความวุ่นวายทั้งภายในและภายนอก เกิดการกระด้างกระเดื่องไปทั่ว มีการรุกรานจากไทใหญ่ด้านทิศเหนือ ยะไข่ทางด้านตะวันตก พร้อมด้วยสงครามกับพระเจ้าราชาธิราชกษัตริย์มอญจากทางใต้ ครั้นปี ค.ศ. 1406 พระเจ้าฝรั่งมังฆ้องทรงกุมสถานการณ์ทั้งหมดและทรงสามารถตีต้านได้ ในปีนั้นเองทรงมีชัยเหนือไทใหญ่ ครั้นปี ค.ศ. 1404 ถึง ค.ศ. 1414 กองทัพอาณาจักรอังวะและอาณาจักรหงสาวดีสู้กันอย่างดุเดือดในพม่าตอนใต้ พม่าตอนเหนือ และรัฐยะไข่ ขณะที่ราชวงศ์หมิงก็คอยยุยงให้ไทใหญ่ส่งการก่อกวนเข้าประสมโรงเป็นระยะ ๆ มาตั้งแต่ปี ค.ศ. 1413Phayre 1883: 58–60 พอปี ค.ศ. 1417 มังรายกะยอชวาพระโอรสเกือบมีชัยชนะเหนืออาณาจักรหงสาวดีในพม่าตอนใต้ได้ทั้งหมด แต่ต้องศัสตราวุธถึงแก่พระชนม์ในที่รบเสียก่อน มอญและพม่ายังคงรบรากันต่อไปจนปี ค.ศ. 1418 ก็เบื่อหน่ายสงครามและเลิกรากันไปในที่สุดHtin Aung 1967: 90–93
# มังคุดทะเล
มังคุดทะเลหรือวา  เป็นไม้ยืนต้นในวงศ์ Guttiferae  ไม่ผลัดใบ ต้นสีเทาดำ เปลือกแตกเป็นสะเก็ดตามยาว มียางสีเหลือง ใบเดี่ยว สีเขียว ผิวเรียบเป็นมัน ดอกเดี่ยว กลีบดอกสีเหลืองอมส้ม กลีบเลี้ยงสีเขียว ติดทยจนเป็นผล  เมื่อแกเป็นสีส้มอมแดง เปลือกหนา มีเนื้อหุ้มเมล็ด ไม้ใช้ในการก่อสร้างและทำเครื่องมือต่างๆ ผลใช้รับประทานได้อรทัย เนียมสุวรรณ นฤมล เล้งนนท์ กรกนก ยิ่งเจริญ พัชรินทร์ สิงห์ดำ. 2555.  พฤกษศาสตร์พื้นบ้านของพืชกินได้จากป่าชายเลนและป่าชายหาดบริเวณเขาสทิงพระ จังหวัดสงขลา. วารสารวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น. 40 (3): 981 - 991
 อ้างอิง 

 มัณฑนา นวลเจริญ. พรรณไม้ป่าชายหาด. ปทุมธานี. สำนักพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ 2552 หน้า 147
หมวดหมู่:สกุลมังคุด
หมวดหมู่:ผลไม้
หมวดหมู่:ไม้ที่ใช้ในการก่อสร้าง
# ตีนนก
thumb|left|ต้นตีนนกในป่า
thumb|right|ต้นตีนนก
ตีนนก หรือสมอตีนเป็ด ลือแบ  ชื่อสามัญอื่นๆของพืชนี้ได้แก่ ในศรีลังกาเรียก  "Milla" ในอินโดนีเซียเรียกลาบัน  ในเกาะซูลาเวซีเรียก "gulimpapa" ในพม่าเรียก "kyetyo po" ในมาเลเซียเรียกเลอบัน  "leban" และในฟิลิปปินส์เรียก "molave" เป็นไม้ต้นในวงศ์ Lamiaceae ลำต้นแตกเป็นสะเก็ด เปลือกสีเหลืองหรือสีน้ำตาล ใบประกอบแบบฝ่ามือ ดอกช่อ กลีบดอกสีน้ำเงินหรือสีม่วงเข้ม ผลเดี่ยวทรงกลม สุกแล้วเป็นสีม่วงเข้มจนเกือบดำ 

เนื้อไม้ใช้ในการก่อสร้าง ใช้เป็นยาขับลมในลำไส้ ใบใช้ตำแล้วพอกแผล ผลใช้แก้อาการบิดสถาบันวิจัยวลัยรุกขเวช มหาวิทยาลัยมหาสารคาม. พรรณไม้พื้นบ้านอีสาน เล่ม 1. มหาสารคาม: มหาวิทยาลัยมหาสารคาม. 2544 หน้า 155  ไม้ใช้ทำเครื่องมือทางการเกษตรและที่อยู่อาศัย มัณฑนา นวลเจริญ. พรรณไม้ป่าชายหาด. ปทุมธานี. สำนักพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ 2552 หน้า 66 
 อ้างอิง
# ปอต่อม
ปอต่อม  เป็นไม้พุ่มในวงศ์ Malvaceae ใบเดี่ยว ด้านบนสีเขียวเข้ม ด้านล่างสีขาวนวล ไม่มีขน ที่ก้านใบมีต่อมรูปรีหรือกลม ดอกเดี่ยว กลีบดอกสีเหลือง โคนกลีบด้านในมีสีม่วงเข้มหรือสีแดงเลือดหมู ผลรูปไข่ แห้งแล้วแตกตามยาว เป็นพืชมีเส้นใย เหนียว ใช้ทำเป็นเชือกมัด 
 อ้างอิง 
 สถาบันวิจัยวลัยรุกขเวช มหาวิทยาลัยมหาสารคาม. พรรณไม้พื้นบ้านอีสาน เล่ม 1. มหาสารคาม: มหาวิทยาลัยมหาสารคาม. 2544 หน้า 169
# สำมะงา
สำมะงา  เป็นไม้พุ่มรอเลื้อยในวงศ์ Lamiaceae ลำต้นเรียบสีน้ำตาล ใบเดี่ยว ผิวใบเรียบเป็นมัน ดอกช่อ ก้านดอกสั้น ดอกเป็นหลอดยาวปลายเป็นแฉกตื้น ๆ 5 แฉก กลีบดอกสีขาวอมชมพู ก้านเกสรตัวผู้สีม่วงแดง ผลเดี่ยวกลมรี เป็นพูเล็กน้อย เมื่ออ่อนสีเขียว สุกแล้วเป็นสีดำ 

ใบสดต้มน้ำใช้ทำความสะอาดแผล ใบแห้งบดเป็นผง ใช้โรยแผลแก้ติดเชื้อ ใบและผลสดต้มรวมกับเหล้าพออุ่น ทาแก้รอยฟกช้ำหรือบวม รากแห้งต้มกับน้ำดื่ม แก้ไข้หวัด ตับอักเสบและแผลบวม
# สัจจสังเขป
สัจจสังเขป คือ คัมภีร์ประมวลสัจธรรม ซึ่งกล่าวถึงสัจจะ 2 ประการ คือ สมมติสัจจะ อันได้แก่บัญญัติ และปรมัตถสัจจะ ได้แก่ ขันธ์ 5 และพระนิพพาน แต่งโดยพระธรรมปาละ โดยมีจุดมุ่งหมายให้ผู้ที่เริ่มเจริญวิปัสสนากรรมฐานเข้าใจปรมัตถธรรม ซึ่งเป็นอารมณ์ของการปฏิบัติ จึงอธิบายขันธ์ 5, วิสุทธิ 7 พร้อมทั้งวิปัสสนาญาณขั้นต่าง ๆ รวมถึงการบรรลุพระนิพพานไว้ในคัมภีร์นี้ คัมภีร์นี้แต่งแบบคาถา 5 พยางค์ รวม 387 บท ไม่นับรวมนิคมถาถาอีก 2 บท ผู้แต่งได้สรุปเนื้อหาสาระจากพระอภิธรรมปิฎก และอรรถกถา พร้อมทั้งคัมภีร์วิสุทธิมรรค โดยแบ่งเป็น 5 ปริจจเฉทwww.wattamaoh.org

 ผู้รจนา 
รจนาโดยพระธรรมปาล หรือธรรมบาล หรือพระจุลละธัมมะปาล พระเถระชาวอินเดียตอนใต้ ผู้เป็นศิษย์ของพระอานันทะเถระhttp://www.palikanon.com ท่านทั้ง 2 มีช่วงชีวิตอยู่ระหว่างศตวรรษที่ 8 - 9 มีผลงานรจนาที่นับเนื่องกับพระอภิธรรมปิฎก เช่น อัฏฐสาลินี ฎีกา และสัจจสังเขปA.K. Warder. (2009) 

นอกจากนี้ ในคัมถีร์มณิสารมัญชูสา ยังระบุว่า พระธรรมปาล เป็นผู้รจนาคัมภีร์นี้ โดยระบุว่า "สจฺจสงฺเขเป นาม ปกรเณ ธมฺมปาลาจริเยน วุตฺตนฺติ โยชนา" (พึงประกอบบทว่า พระธรรมปาลาจารย์กล่าวไว้ในปกรณ์ชื่อ สัจจสังเขป)พระคันธสาราภิวงศ์ (แปล). (2548) 

แหล่งข้อมูลบางแห่งระบุว่า พระธรรมปาล หรือพระจุลละธัมมะปาล มิใช่เป็นชาวอินเดียใต้ เป็นชาวลังกา เป็นศิษย์ของพระวันรัตนะ อานันทะ โดยพระจุลละธัมมะปาล มีผลงานงานรจนาคัมภีร์ประเภทฎีกาหลายเรื่อง อาทิ ลีนตฺถวณฺณนา ซึ่งอธิบายงานของพระอานันทะ เรื่องมูลฎีกาwww.vipassana.info 

อย่างไรก็ตาม ในคัมภีร์สัทธัมมะสังคหะ กลับระบุว่า พระอานันทะเถระเป็นผู้รจนาคัมภีร์สัจจสังเขป G.P. Malalasekera. (2007)

 เนื้อหา 
คัมภีร์นี้แต่งแบบคาถา 8 พยางค์รวม 387 บท เมื่อรวมนิคมคาถาอีก 2 บท เป็น 389 บท ผู้แต่งได้สรุปเนื้อหาสาระจากพระอภิธรรมปิฎก และอรรถกถา พร้อมทั้งคัมภีร์วิสุทธิมรรค โดยแบ่งเป็น 5 ปริจจเฉท คือ 

 รูปสังเขป แสดงรูปย่อ โดยจำแนกเป็นภูตรูป และอุปาทายรูป แล้วจึงอธิบายรูปโดยละเอียดตลอดจนถึงปัจจัยแห่งรูปและรายละเอียดอื่น ๆ 
 
 ขันธัตตยสังเขป แสดงขันธ์ 3 โดยย่อ ได้แก่ เวทนาขันธ์ สัญญาขันธ์ และสังขารขันธ์
 
 จิตตปวัตติปริทีปนะ แสดงความเป็นไปของจิต โดยจำแนกจิต 89 หรือ 121 ดวงพร้อมทั้งชี้แจงเรื่องจิตนั้น ๆ
 
 วิญญาณักขันธปกิณณกนยสังเขป แสดงปกิณกนัยแห่งวิญญาณขันธ์โดยต่อ โดยจำแนกประเภทตั้งแต่ 1 ประเภท ไปจนถึงจิต 7 ประเภท การนับจำนวนจิตที่เกิดก่อน การจำแนกจิตตามบุคคล ภูมิและอินทรีย์ พร้อมทั้งสัมปโยคนัย และสังคหนัย
 
 นิพพานปัญญัตติปริทีปนะ แสดงนิพพานและบัญญัติ โดยกล่าวถึงลักษณะของพระนิพพาน แนวทางในการปฏิบัติตามวิสุทธิ 7 และวิปัสสนาญาณในแต่ละขั้น จนถึงการบรรลุนิพพาน แล้วจึงอธิบายเรื่องสมมุติบัญซญัติ โดยจำแนกเป็นวิชชมานบัญยัติ เป็นต้นพระคันธสาราภิวงศ์ (แปล). (2548)

 คัมภีร์ที่เกี่ยวเนื่อง  

	1. ฉบับฎีกาเก่า รจนาขึ้นตามคำอาราธนาของพระสารีบุตร โดยพระวาจิสสระ แห่งวัดมหาวิหาร เมืองอนุราธปุระ ประเทศศรีลังกาในปัจจุบัน

	2. ฉบับฎีกาใหม่ รจนาขึ้นโดยพระเถระไม่ปรากฏนาม แห่งวัดมหาวิหาร แต่บางแห่งว่า รจนาโดยพระสุมังคละ คัมภีร์ฎีกาฉบับนี้มีชื่อว่า สารัตถสาลินี พระคันธสาราภิวงศ์ (แปล). (2548) http://www.palikanon.com
# ค้อดอย
ค้อดอย  เป็นพืชวงศ์ปาล์มในสกุลค้อดอย ดอกแยกเพศ ใบเป็นรูปฝ่ามือ ออกดอกที่ซอกก้านใบ ปีละ 3-5 ช่อ ติดผลจำนวนมาก ผลเป็นรูปไต ออกดอกเดือนกุมภาพันธ์ – มีนาคม พบครั้งแรกในประเทศไทยที่ดอยเชียงดาว จังหวัดเชียงใหม่ ปัจจุบันปลูกเป็นไม้ประดับในพื้นที่สูง
# แฮร์มันน์ รีเดอร์
แฮร์มันน์ รีเดอร์ (3 พฤษภาคม ค.ศ. 1928 — 22 สิงหาคม ค.ศ. 2009) เป็นทั้งนักกีฬาพุ่งแหลน, ผู้ฝึกสอน และนักวิทยาศาสตร์การกีฬาชาวเยอรมัน

 นักกรีฑาและผู้ฝึกสอน 
แฮร์มันน์ รีเดอร์ เป็นสมาชิกของทีมชาติเยอรมันในฐานะนักพุ่งแหลนผู้ช่ำชอง ในปี ค.ศ. 1952-1960 เขาได้อันดับสองของเยอรมันในกีฬาแขนงนี้Prof. Dr. Hermann Rieder gestorben [25.08.2009 - News-Details] ในปี ค.ศ. 1951 และ ค.ศ. 1955 เขาได้รับรางวัลเหรียญทองในกีฬามหาวิทยาลัยโลกWorld Student Games (Pre-Universiade) - GBRAthletics.com และสถิติที่ดีที่สุดของเขาอยู่ที่ 76.68 เมตร

ตั้งแต่ ค.ศ. 1966 ถึง ค.ศ. 1972 รีเดอร์ได้เป็นผู้ฝึกสอนของทีมชาติเยอรมันสำหรับกีฬาพุ่งแหลนของสหพันธ์ลู่และลานเยอรมัน (ดูสมาพันธ์กีฬาโอลิมปิกเยอรมัน) ในฐานะของการเป็นผู้ฝึกสอน เขาได้ทำการฝึกสอนแชมป์โอลิมปิกอย่างเคราส์ โวลเฟอร์มันน์, แชมป์กีฬามหาวิทยาลัยโลก 1979 อย่างเฮลมุท ชไรเบอร์ และแชมป์ยุโรปปี 1986 อย่างเคราส์ ทาเฟลไมเออร์

 นักวิทยาศาสตร์ 
ภายหลังจากการศึกษาของเขาในสาขาภาษาเยอรมันและวรรณคดี, ประวัติศาสตร์ และพลศึกษาในมิวนิก แฮร์มันน์ รีเดอร์ ก็ได้มีบทบาทในฐานะผู้ช่วยศาสตรารย์ที่มหาวิทยาลัยเวือร์ซบูร์ก ตั้งแต่ ค.ศ. 1968 ถึง 1994 เขาได้ทำการชี้แนะแก่สถาบันการพลศึกษาที่มหาวิทยาลัยไฮเดลแบร์ก ที่ซึ่งในภายหลังได้เปลี่ยนชื่อเป็นสถาบันกีฬาและวิทยาศาสตร์การกีฬาใน ค.ศ. 1973 พร้อมกันนี้ เขายังเป็นผู้ก่อตั้งสถาบันวิทยาศาสตร์การกีฬาแห่งชาติ ที่ซึ่งเขาทำหน้าที่เป็นผู้อำนวยการตั้งแต่ ค.ศ. 1970 ถึง 1973 จุดสูงสุดอย่างมีนัยสำคัญด้านการทำงานของเขาได้รวมถึงการก่อตั้งวิทยาศาสตร์การกีฬาในฐานะกฎระเบียบทางวิทยาศาสตร์และการสนับสนุนส่งเสริมการเล่นกีฬาสำหรับคนพิการ นอกจากนี้ รีเดอร์ยังเป็นเลขาธิการของสมาคมจิตวิทยาการกีฬานานาชาติ

แฮร์มันน์ รีเดอร์ ได้มีส่วนร่วมหลายด้านของวิทยาศาสตร์การกีฬาและมีความสันทัดด้านการประสานทั้งทางทฤษฎีและทางปฏิบัติเข้าไว้ด้วยกัน ในผลงานของเขาสามารถพบได้จากการมีส่วนร่มในด้านจิตวิทยาการกีฬา, กลศาสตร์การเคลื่อนไหว, ทฤษฎีการฝึกสอน และสาขาสหวิทยาการของกีฬาบำบัดที่ซึ่งเขาเป็นผู้คิดค้น ในฐานะของการเป็นผู้มีความเชี่ยวชาญหลายด้าน เขาได้รวมวิชาวิทยาศาสตร์การกีฬาที่หลากหลายเข้าไว้ด้วยกันทั้งหมด ตั้งแต่การค้นหาผู้มีความสามารถพิเศษในกีฬาเทนนิส เพื่อหลักสูตรการฝึกซ้อมสำหรับผู้ป่วยเอชไอวี รีเดอร์มีความเชื่อมั่นในพลังของการสื่อสาร ที่ได้รับการอธิบายในการประชุมระดับนานาชาติที่เขาได้จัดขึ้นอยู่จำนวนหนึ่ง

จากจุดเริ่มต้นของเขาในการเป็นนักการศึกษา รีเดอร์ได้เป็นผู้สนับสนุนด้านวิทยาศาสตร์การกีฬา โดยมีผู้ทรงคุณวุฒิระดับปริญญาเอกและผู้สำเร็จการสอบสมรรถนะกว่า 40 รายที่เขาดูแลเป็นสักขีพยาน นักเรียนหลายรุ่นได้ผลประโยชน์จากความสามารถของเขา ในการให้แรงบันดาลใจและชักจูงสู่การทำงานด้านวิทยาศาสตร์ ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1997 เขาได้รับเกียรติจากสถาบันกีฬาและวิทยาศาสตร์การกีฬาร่วมกับรางวัลที่ได้รับการตั้งชื่อสำหรับเขา ซึ่งเป็นรางวัลประจำปีสำหรับผลงานคุณสมบัติยอดเยี่ยมจากนักศึกษา

หลังจากได้เป็นศาสตราจารย์กิตติคุณ ซึ่งยึดตามการศึกษาและประสบการณ์ในการเล่นกีฬาของเขา แฮร์มันน์ รีเดอร์ ได้อุทิศตนต่อสาระสำคัญด้าน "ประวัติศาสตร์วัฒนธรรมแห่งกีฬาพุ่งแหลน" ในปี ค.ศ. 2001 เขาได้เปิดตัวจัดแสดงงาน "การขว้างปาหอก - จากผู้ล่ายุคหินสู่แชมป์โอลิมปิก" ที่มันไฮม์ และมีการจัดบรรยายในหัวข้อดังกล่าว

 รางวัลที่ได้รับ 
แฮร์มันน์ รีเดอร์ ได้รับรางวัลร่วมกับคนอื่น ๆ ดังรายการต่อไปนี้ :
 กางเขนสหพันธรัฐสรรเสริญ, กางเขนชั้นอัศวิน
 กางเขนสหพันธรัฐสรรเสริญ, ชั้นที่ 1
 รางวัลฟิลิป โนเอล-เบเกอร์
 ค.ศ. 1997 รางวัลนักจิตวิทยาการกีฬาดีเด่นนานาชาติ
# วิรุฬ สกุลทรัพย์ไพศาล
วิรุฬ สกุลทรัพย์ไพศาล (ดำ) เกิดเมื่อวันที่ 16 เมษายน พ.ศ. 2510 เป็นนักร้องและนักดนตรีชาวไทยร่างเล็กอารมณ์ขัน หนึ่งในสมาชิกวงฟอร์เอฟเวอร์ สำเร็จการศึกษาจากโรงเรียนโยนออฟอาร์ค และคณะมนุษยศาสตร์ สาขาดนตรีสากล มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ประวัติ ดำ วิรุฬ สกุลทรัพย์ไพศาล

สนใจเล่นดนตรีโดยเริ่มจากการฝึกเล่นคีย์บอร์ดตั้งแต่เด็ก ต่อมาในปี พ.ศ. 2524 มนตรี ชุติสิระ ได้ชักชวนให้เขาร่วมเป็นสมาชิกวงฟอร์เอฟเวอร์ในตำหน่งนักร้องนำและคียบอร์ด ระยะแรกได้เล่นตามงานโรงเรียนทั่วไป ตามจังหวัด เคยเล่นแทนวงแมคอินทอชในช่วงที่วงนั้นไปถ่ายทำภาพยนตร์ของศุภักษร จนได้ออกเทปกับค่ายนิธิทัศน์ โปรโมชั่น จากการสนับสนุนของวิเชียร อัศว์ศิวะกุล ผู้บริหารค่ายเพลง, วิทยา ศุภพรโอภาส ที่ปรึกษาและผู้จัดรายการ ฉันมากับเพลง กับ กรวิก ซึ่งเป็นนามปากกาของ สันติ เศวตวิมล ในฐานะนักแต่งเพลง ผลงานชุดแรกของวงชื่อ พอฝัน จากอัลบั้มชุดนี้ทำให้เขาและวงได้รับความนิยมอีกทั้งยังได้รับรางวัลเยาวชนดีเด่นในฐานะวงดนตรีสร้างสรรค์ของสังคมจากประสานงานเยาวชนแห่งชาติหรือสำนักนายกรัฐมนตรีประวัติวงฟอร์เอฟเวอร์ จากนั้นเขาจึงได้มีผลงานกับวงออกมาหลายอัลบั้ม โดยเพลงดังที่เขาร้อง ได้แก่ เด็กหญิงพวงมาลัย, พอฝัน, ดำกับหมาน้อย, ความหวังหลังรอยยิ้ม, ปาป๊ามาม๊า, ถามเจ๊, บ๊ายบาย, ดำดี ฯลฯ นอกจากนี้เขายังเป็นหนึ่งในนักร้องอัลบั้ม 18 กะรัต ซึ่งได้ถูกสร้างเป็นภาพยนตร์ในภายหลังโดยศุภักษร

ปัจจุบันมีกิจการส่วนตัวและเป็นนักร้องที่ประเทศออสเตรเลีย
# รถไฟฟ้าปารีส สาย 11
รถไฟฟ้าปารีส สาย 11  เป็นเส้นทางรถไฟฟ้าในระบบรถไฟฟ้าปารีส วิ่งจากสถานีชาเตอแลไปยังสถานีแมรีเดลีลา เป็นเส้นทางที่สั้นที่สุดและมีจำนวนผู้โดยสารมากเป็นอันดับที่ 13 ในระบบ

 แผนที่ 
600px|left|แผนที่ทางภูมิศาสตร์
# นิวตันเมตร
นิวตันเมตร (สัญลักษณ์ : N m หรือ N·m)  เป็นของแรงบิด ในระบบ หน่วยเอสไอ
1 นิวตันเมตร เท่ากับ แรงบิดที่ได้จากแรง 1 นิวตันกระทำตั้งฉากต่อโมเมนต์ซึ่งยาว 1 เมตร

    
 การแปลงหน่วย 
1 newton metre = 0.7375621 pound-foot (often "foot-pound"))
1 kilogram-force metre = 9.80665 NmMechanical Engineering Formulas Pocket Guide, p6
Concise encyclopedia of plastics, by Donald V. Rosato, Marlene G. Rosato, Dominick V. Rosato, p621
1 pound-foot (often "foot-pound") = 1 pound force foot ˜ 1.3558 Nm
1 inch ounce-force = 7.0615518 mNm
1 dyne centimetre = 10−7 Nm
# เซเวียร์ วูดส์
ออสติน วัตสัน (Austin Watson; 4 กันยายน ค.ศ. 1986) เป็นนักมวยปล้ำอาชีพชาวอเมริกันที่เซ็นสัญญากับWWEในนาม เซเวียร์ วูดส์ (Xavier Woods) เคยสังกัดTNAในนาม คอนซีเควนเซส ครีด (Consequences Creed) เป็นแชมป์โลกแท็กทีม TNA, เป็นแชมป์ทริปเปิลคราวน์แท็กทีมของ WWE (แชมป์แท็กทีม NXT, แชมป์สแมคดาวน์แท็กทีม WWE และแชมป์รอว์แท็กทีม WWEที่ครองนานสุดในประวัติศาสตร์ 483 วันร่วมกับเดอะนิวเดย์) เป็นผู้ชนะคิงออฟเดอะริงประจำปี 2021 และเป็นเจ้าของช่องยูทูป UpUpDownDown

แชมป์และรางวัล

 Deep South Wrestling
 DSW Heavyweight Championship (1 time)
 East Coast Wrestling Association
 ECWA Super 8 Tournament Champion (2010)
 Florida Championship Wrestling
 FCW Florida Tag Team Championship (1 time) – with Wes Brisco
 NWA Anarchy
 NWA Anarchy Tag Team Championship (1 time) – with Hayden Young
 Most Popular Wrestler (2006)
 Pro Wrestling Illustrated
 Tag Team of the Year (2015, 2016) 
 Ranked No. 58 of the top 500 singles wrestlers in the PWI 500 in 2016
 Ranked No. 8 of the top 50 tag teams in the PWI Tag Team 50 in 2020 
 Total Nonstop Action Wrestling
 TNA World Tag Team Championship (1 time) – with Jay Lethal
 Wrestling Observer Newsletter
 Best Gimmick (2015) – The New Day
 WWE
 World Tag Team Championship (5 times)  – with Big E and Kofi Kingston (2), and Kofi Kingston (3)
 WWE SmackDown Tag Team Championship (7 times)  – with Big E and Kofi Kingston (6), and Kofi Kingston (1)Why New Day is the greatest factions of all time – WWE.com
 NXT Tag Team Championship (1 time) – with Kofi Kingston
 King of the Ring (2021)
 Third Tag Team Triple Crown Champion – with Kofi Kingston
 WWE Year-End Award (1 time)
 Men's Tag Team of the Year (2019) – with Big E and Kofi Kingston
 Slammy Award (1 time)
 Ring Gear of the Year (2020) – with Big E and Kofi Kingston

หมายเหตุ
# คูโจ โยริตสึเนะ
คูโจ โยริตสึเนะ (12 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1218 - 1 กันยายน ค.ศ. 1256) หรือ ฟูจิวาระ โนะ โยริตสึเนะ  เป็นโชกุนคนที่ 4 ของ รัฐบาลโชกุนคามากูระNussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Fujiwara no Yoritsune" in . บิดาของเขาคือ คัมปากุ คูโจ มิจิอิเอะ และย่าหรือยายของเขาเป็นหลานสาวของ มินาโมโตะ โนะ โยริโตโมะ ภรรยาของเขาเป็นหลานปู่ของ มินาโมโตะ โนะ โยริโตโมะ และธิดาของ มินาโมโตะ โนะ โยริอิเอะ เขาเกิดในปี ขาล ดังนั้นชื่อเดิมของเขาเมื่อแรกเกิดคือมิโตระ (三寅, เสือสามตัว)

โยริตสึเนะเป็นสมาชิกของตระกูลฟูจิวาระผู้ยิ่งใหญ่ ตระกูลคูโจเป็นหนึ่งในห้าสาขาของตระกูลฟูจิวาระที่ทรงอิทธิพลในอดีต

 ครอบครัว 
 บิดา:คูโจ มิจิอิเอะ
 มารดา:ไซอองจิ รินโกะ
 ภรรยาเอก:มินาโมโตะ โนะ โยชิโกะ
 ภรรยาน้อย:โอมิยะ โนะ สึโบเนะ
 บุตร
 คูโจ โยริตสึงุ โดย โอมิยะ
 คูโจ มิจิโจ โดย โอมิยะ
 มินาโมโตะ โนะ เมกูฮิเมะ โดย โอมิยะ

 เหตุการณ์ในยุคของโยริตสึเนะ 
ในปี ค.ศ. 1226 ตอนอายุเจ็ดขวบ โยริตสึเนะกลายเป็น โชกุน ในข้อตกลงทางการเมืองระหว่างพ่อของเขาและผู้สำเร็จราชการ รัฐบาลโชกุนคามากูระ โฮโจ โยชิโตกิ และ โฮโจ มาซาโกะ ที่ตั้งเขาเป็นโชกุนหุ่นเชิด

 ค.ศ. 1225 (ปี คาโรกุ ที่ 1, เดือน 11):โยริตสึเนะได้จัดพิธี เก็มปูกุ เมื่ออายุ 8 ปีที่ คามากูระ แต่การควบคุมบาคูฟุทั้งหมดยังคงอยู่ในมือของ โฮโจ ยาซูโตกิ ซึ่งเป็นผู้สำเร็จราชการ (ชิกเก็ง)Titsingh, Isaac. (1834).
# โอตัก-โอตัก
thumb|right|200px|โอตัก-โอตักย่างในมาเลเซีย
thumb|right|200px|โอตัก-โอตักจากกาตง สิงคโปร์ มีสีน้ำตาล
thumb|right|200px|โอตัก-โอตักที่ขายกับซอสถั่วลิสง
โอตัก-โอตัก (มลายูและ) หรือ ห่อหมกมลายู เป็นอาหารมาเลเซียที่มีลักษณะคล้ายห่อหมกของไทย ส่วนผสมทำจากปลาบด ซึ่งเนื้อปลาที่ใช้ทำได้มีหลายชนิด ผสมกับเครื่องแกง ได้แก่ พริก หอมแดง กระเทียม ข่า ตะไคร้ ขมิ้น ลูกผักชี กะปิ และแคนเดิลนัต จากนั้นนำไปห่อใบตองหรือใบมะพร้าวแล้วนำไปย่าง รายละเอียดของส่วนผสมจะต่างไปในแต่ละเมือง บางสูตรใส่ผงกะหรี่ด้วย โอตัก-โอตักในอินโดนีเซียสีจะออกขาว ส่วยในมาเลเซียและสิงคโปร์ สีจะเป็นสีส้มหรือแดง รับประทานเป็นอาหารว่าง หรือกินกับข้าวหรือขนมปังและราดซอสถั่วลิสง โอตัก-โอตักอีกแบบหนึ่งจะหั่นเนื้อปลาเป็นชิ้น ผสมเครื่องแกงแล้วนึ่ง เรียก โอตัก-โอตักโญญา

คำว่าโอตะก์ในภาษามลายูหมายถึงสมอง อาหารนี้เป็นที่นิยมมากในมาเลเซียตอนใต้ สิงคโปร์ และพื้นที่ใกล้เคียงในอินโดนีเซีย เช่น ปาเล็มบัง มากัซซาร์ ในสิงคโปร์เรียกว่า โอตะฮ์ โอตัก-โอตักโญญาจะพบมากในมาเลเซียทางเหนือเช่นที่รัฐปีนัง โอตัก-โอตักที่ตรังกานูเรียกว่าซาตา อาหารที่คล้ายกันในอินโดนีเซียเรียกว่า เปเป็ซ
 อ้างอิง 
 นันทนา ปรมานุศิษฏ์. โอชาอาเซียน. กรุงเทพฯ: มติชน, 2556, หน้า 275–276.

แหล่งข้อมูลอื่น

 Otak-Otak Recipe 
 Terengganu government tourism - Otak-otak.