wannaphong/clean_thaiwikipedia huggingface dataset:
# ไทระ โนะ โทกูโกะ
ไทระ โนะ โทกูโกะ (ค.ศ. 1155 – 25 มกราคม ค.ศ. 1214)Brown, Delmer M. et al. (1979). Gukanshō, p. 333. ภายหลังมีพระนามว่า เค็นเรมงอิง  เป็นพระธิดาในไทระ โนะ คิโยโมริกับไทระ โนะ โทกิโกะ พระองค์เป็นพระมเหสีและจักรพรรดินีของจักรวรรดิทากากูระ

โทกูโกะเป็นบุคคลเดียวที่รอดชีวิตจากยุทธนาวีที่ดันโนะอุระKitagawa, Hiroshi et al. (1975). The Tale of the Heike, pp. 652-678; Titsingh, Isaac. (1834). Annales des empereurs du Japon, pp. 211-212.

ชีวิตทของพระองค์กลายเป็นเนื้อเรื่องน่าติดตามทั้งในประวัตศาสตร์และวรรณกรรม

ประวัติ
ไทระ โนะ โทกูโกะ เกิดเมื่อ ค.ศ. 1155 ที่เขตโระกุฮะระ นครเฮอัง เมืองเกียวโตในปัจจุบัน เป็นธิดาคนแรกของไทระ โนะ คิโยโมริ กับนางไทระ โนะ โทะกิโกะ มีพี่ชายร่วมมารดาสองคนได้แก่ ไทระ โนะ มุเนะโมะริ และ ไทระ โนะ โทะโมะโมะริ มีน้องชายร่วมมารดาหนึ่งคนได้แก่ ไทระ โนะ ชิเงะฮิระ และมีน้องสาวร่วมมารดาอีกสองคนได้แก่ ไทระ โนะ โมะริโกะ กับ ไทระ โนะ ซะดะโกะ 

ช่วงวัยเยาว์ของโทะกุโกะนั้นเป็นช่วงเวลาที่คิโยโมริผู้เป็นบิดากำลังเรืองอำนาจอยู่ในราชสำนักเมืองเฮอัง เมื่อค.ศ. 1171 โทะกุโกะอายุสิบหกปีกลายเป็นพระธิดาบุญธรรมของอดีต จักรพรรดิโกะ-ชิระกะวะ และเข้าถวายตัวเป็นพระชายาในพระ จักรพรรดิทะกะกุระ พระราชโอรสองค์ที่ 4 ของอดีตจักรพรรดิโกะ-ชิระกะวะ (ซึ่งพระจักรพรรดิทะกะกุระมีศักดิ์เป็นลูกพี่ลูกน้องของโทะกุโกะ พระมารดาของจักรพรรดิคือชิเงะโกะเป็นน้องสาวของโทะกิโกะ ซึ่งเป็นมารดาของโทะกุโกะ) เพื่อเสริมอำนาจของตระกูลไทระ และในค.ศ. 1172 ได้รับการแต่งตั้งให้เป็น ชูงู หรือพระจักรพรรดินี ในค.ศ. 1178 พระจักรพรรดินีโทะกุโกะประสูติพระโอรสองค์แรกแก่พระจักรพรรดิทะกะกุระ พระนามว่า องค์ชายโทะกิฮิโตะ

ในค.ศ. 1180 คิโยโมริผู้เป็นบิดาได้บังคับให้พระจักรพรรดิทะกะกุระสละราชสมบัติ แล้วยกองค์ชายโทะกิฮิโตะพระชนมายุเพียงสองพระชันษาขึ้นเป็นพระจักรพรรดิพระองค์ใหม่ คือ พระจักรพรรดิอันโตะกุ พระจักรพรรดินีโทะกุโกะจึงเลื่อนตำแหน่งเป็น โคไตโง หรือพระพันปี มีพระนามตามตำหนักที่ประทับว่า เคนเรมง-อิน (建礼門院) ปีต่อมาค.ศ. 1181 พระสวามีอดีตพระจักรพรรดิทะกะกุระสวรรคตลง และในปีเดียวกันคิโยโมริผู้เป็นบิดาก็ถึงแก่อสัญกรรมลงเช่นกัน

ต่อมาเกิดสงครามเก็มเป มินะโมะโตะ โนะ โยะชินะกะ ยกทัพเข้ายึดนครเฮอังในค.ศ. 1183 พระพันปีโทะกุโกะจึงเสด็จหนีไปพร้อมกับพระจักรพรรดิอันโตะกุพระโอรสและสมาชิกตระกูลไทระคนอื่นๆ ไปประทับที่เมืองยะชิมะ (ปัจจุบันคือเมืองทะกะมะซึ จังหวัดคะงะวะ) ในปีต่อมาค.ศ. 1185 มินะโมะโตะ โนะ โยะชิสึเนะ เข้าบุกยึดเมืองยะชิมะได้ ทำให้บรรดาสมาชิกตระกูลไทระต้องหลบหนีอีกครั้งโดยลงเรือแล่นไปยังทะเลตะวันตก โยะชิซึเนะยกทัพเรือติดตามไป จนเข้าต่อสู้กันในยุทธนาวีที่ดันโนะอุระ ซึ่งตระกูลไทระพ่ายแพ้ราบคาบ สมาชิกตระกูลไทระทั้งหลายต่างพากันกระโดดลงทะเลเสียชีวิตเพื่อหนีความพ่ายแพ้ นางโทะกิโกะผู้เป็นมารดาได้อุ้มพระจักรพรรดิอังโตะกุกระโดดลงทะเลสวรรคตไปพร้อมกับของวิเศษสามอย่างอันเป็นสัญลักษณ์ของพระจักรพรรดิ ส่วนพระพันปีโทะกุโกะก็ได้กระโดดลงทะเลไปเช่นกัน แต่ผมที่ยาวสยายของพระนางไปติดกับคราดของชาวประมง จึงทรงได้รับการช่วยเหลือขึ้นมา

เมื่อทรงรอดชีวิตมาแล้ว พระพันปีโทะกุโกะก็ได้ทรงบวชเป็นชีประทับอยู่ที่กระท่อมเล็กแห่งหนึ่ง ในบริเวณที่ใกล้กับเมืองไมซุรุในปัจจุบัน แต่ทว่าประทับได้เพียงสองเดือนเกิดเหตุแผ่นดินไหว ทำให้กระท่อมที่ประทับพังทลายลง จึงทรงย้ายไปประทับที่วัดจักโก ทางตะวันตกเฉียงเหนือของนครเฮอัง ปีต่อมาค.ศ. 1186 อดีตพระจักรพรรดิโกะ-ชิระกะวะ เสด็จมาเยี่ยมพระพันปีโทะกุโกะที่วัด พระนางโทะกุโกะใช้ชีวิตอย่างเศร้าโศกเป็นเวลานานถึงยี่สิบเก้าปี จนกระทั่งสิ้นพระชนม์ลงในค.ศ. 1214 พระชนมายุ 59 ชันษา
# นกอัลบาทรอสคิ้วดำ
นกอัลบาทรอสคิ้วดำ (หรือ melanophrisจาก itis.gov) เป็นนกทะเลขนาดใหญ่ชนิดหนึ่ง จำพวกนกอัลบาทรอส (Diomedeidae)

นกอัลบาทรอสคิ้วดำ เป็นนกอัลบาทรอสขนาดกลาง มีส่วนหัวที่ใหญ่กว่าลูกเบสบอลเล็กน้อย มีคิ้วสีดำที่โดดเด่นคาดเหนือดวงตาสีดำขลับ จะงอยปากยาวประมาณ 10 เซนติเมตร มีโทนสีไล่กันจากโคนสีเหลืองนวลเป็นสีชมพูอ่อนและชมพูเข้มตอนปลาย นกในช่วงวัยรุ่นจะมีจะงอยปากสีเข้ม  นกขนาดโตเต็มที่มีความยาวลำตัว 80–95 เซนติเมตร (31–37 นิ้ว) ความกว้างปีก  200–240 เซนติเมตร (79–94 นิ้ว) น้ำหนักโดยเฉลี่ย  2.9–4.7 กิโลกรัม (6.4–10 นิ้ว) และมีอายุขัยได้มากกว่า 70 ปีArata, J.; Robertson, G.; Valencia, J.; Lawton, K (2003). "The Evangelistas Islets, Chile: a new breeding site for black-browed albatrosses". Polar Biology (26) : 687–690.

นกอัลบาทรอสคิ้วดำ กระจายพันธุ์อยู่ในซีกโลกใต้ ทั้งมหาสมุทรแอตแลนติก และแปซิฟิก โดยเฉพาะในหมู่เกาะฟอล์กแลนด์ และอาจพบได้ถึงเกาะแคมป์เบลล์ ในนิวซีแลนด์ นกวัยรุ่นจะกลับเข้าหาฝั่งเป็นครั้งแรกหลังจากใช้ชีวิตอยู่ในทะเลนาน 4-5 ปี เพื่อหาคู่ โดยจะอวดท่วงท่าลีลา รำแพนหาง และส่งเสียงขันคู หรือโก่งคอเข้าหาคู่และเอียงจะงอยปากแนบกัน เพื่อแสดงความพร้อมในการผสมพันธุ์ การหาคู่มักใช้เวลานานราว 2 ปี นกที่เข้าคู่กันได้ดีและนั่งอยู่ด้วยกันเป็นเวลานาน เพื่อทำความรู้จักและเข้าคู่กัน เพราะการเลี้ยงลูกต้องอาศัยทั้งตัวผู้และตัวเมีย โดยทำรังบนหน้าผาชายฝั่ง 

นกอัลบาทรอสคิ้วดำ จำนวน 399,000 คู่ หรือ 2 ใน 3 ของนกอัลบาทรอสคิ้วดำทั่วโลกจะบินมาวางไข่ที่หมู่เกาะฟอล์กแลนด์ แต่จำนวนของนกลดลงอย่างน่าใจหาย เนื่องจากการประมงเบ็ดราวและอวนลากในมหาสมุทรของซีกโลกใต้ จนกระทั่งในปี ค.ศ. 2003 สหภาพระหว่างประเทศว่าด้วยการอนุรักษ์ธรรมชาติ (IUCN) ประกาศให้เป็นสัตว์อยู่ในสถานะใกล้สูญพันธุ์ทั่วโลกมาจนถึงปัจจุบันหน้า 135-137, เหินร่อนหวงหาวกับเจ้าเวหา อัลบาทรอส โดย คาร์ล ซาฟินา, National Geographic ฉบับภาษาไทย: ฉบับที่ 77 ธันวาคม 2550 ISSN 1513-9840

นกอัลบาทรอสคิ้วดำ ได้รับการตั้งชื่อวิทยาศาสตร์ครั้งแรกว่า  Diomedea melanophris โดย คอนราด จาค็อบ แทมมินค์ นักสัตววิทยาชาวดัตช์ ในปี ค.ศ. 1828 โดยได้ต้นแบบมาจากแหลมกูดโฮปRobertson, G.; Moreno, C. A.; Lawton, K.; Arata, J.; Valencia, J.; Kirkwood, R. (2007). "An estimate of the population sizes of Black-browed (Thalassarche melanophrys) and Grey-headed (T. chrysostoma) Albatross breeding in the Diego Ramírez Archipelago, Chile". Emu (107) : 239–244.

โดยที่คำว่า melanophrus มาจากภาษากรีก 2 คำ คือ "melas" หรือ "melanos" หมายถึง "ดำ" และ "ophrus" หมายถึง "คิ้ว" ที่หมายถึงขนสีดำคล้ายคิ้วรอบดวงตานกGotch, A. F. (1995) [1979]. "Albatrosses, Fulmars, Shearwaters, and Petrels". Latin Names Explained A Guide to the Scientific Classifications of Reptiles, Birds & Mammals. New York, NY: Facts on File. p. 191. ISBN 0-8160-3377-3.
# แคนดิซ มิเชล
แคนดิซ มิเชล เบกแมน-เอร์ริช (Candice Michelle Beckman-Ehrlich) เกิด 30 กันยายน 1978 เป็นนักมวยปล้ำอาชีพชาวอเมริกัน อดีตสังกัดเวิลด์เรสต์ลิงเอ็นเตอร์เทนเมนต์(WWE)ในนาม แคนดิซ มิเชล (Candice Michelle) อดีตแชมป์หญิง WWE และแชมป์ 24/7

ผลงานแชมป์รางวัล
 Pro Wrestling Illustrated
 Most Improved Wrestler of the Year (2007)
 Ranked No. 10 of the top 50 female wrestlers in the PWI Female 50 in 2008
 Woman of the Year (2007)
 World Wrestling Entertainment
WWE Women's Championship (1 time)
 WWE 24/7 Championship (1 time)
# ชะ
ชะ เป็นพยัญชนะตัวหนึ่งในอักษรเทวนาครี โดยเขียนว่า ज เข้าในพวกตาละวยะ (เกิดจากเพดานแข็ง) เสียงสปรรศะ ออกเสียงทับศัพท์ภาษาไทยให้เสียง ช และทับศัพท์ภาษาอังกฤษให้เสียง
# ฌะ
ฌะ เป็นพยัญชนะตัวหนึ่งในอักษรเทวนาครี โดยเขียนว่า झ เข้าในพวกตาละวยะ (เกิดจากเพดานแข็ง) เสียงสปรรศะ ออกเสียงทับศัพท์ภาษาไทยให้เสียง ฌ และทับศัพท์ภาษาอังกฤษให้เสียง
# รัฐซานลุยส์
ซานลุยส์  เป็นรัฐในประเทศอาร์เจนตินา ตำแหน่งใจกลางของประเทศ บนละติจูด 32° ใต้ มีรัฐเพื่อนบ้าน จากทางทิศเหนือหมุนตามเข็มนาฬิกาดังนี้ รัฐลาริโอฆา รัฐกอร์โดบา รัฐลาปัมปา รัฐเมนโดซา และรัฐซานฆวน
# ฟอลเลน (ทรานส์ฟอร์มเมอร์ส)
เดอะ ฟอลเล่น  เป็นชื่อตัวละครจากภาพยนตร์ซีรีส์ เรื่อง ทรานส์ฟอร์มเมอร์ส (Transformers)

ประวัติ
ภาพยนตร์คนแสดง
ทรานส์ฟอร์มเมอร์ส อภิมหาสงครามแค้น
เดอะ ฟอลเล่น หรือ ฟอลเล่น เป็นพี่น้องกับหุ่นยนต์เหล่าไพรม์ รุ่นแรกๆ ซึ่งเรื่องเริ่มต้นขึ้นเมื่อ เหล่าไพรม์ ตั้งกฏขึ้นมา หนึ่งข้อ คือห้ามทำลายดวงดาวที่มีสิ่งมีชีวิต จนกระทั่ง เดอะ ฟอลเล่น คิดแหกกฏข้อนี้ เพราะรังเกียจเผ่าพันธุ์มนุษย์ยิ่งนัก ฟอลเล่นจึงคิดจะล้างเผ่าพันธุ์โดยการเปิดเครื่องมหาจักรกล ที่บรรพบุรุษสร้างไว้เพื่อจะเก็บเกี่ยวขุมพลังเอ็นเนอร์จอน (Energon) โดยการทำลายดวงอาทิตย์ทิ้ง ทางเดียวที่จะเปิดเครื่องได้คือใช้เมททริกซ์แห่งจิตพลังผู้นำ (Matrix of Leadership) จนกลายเป็นสงครามแย่งชิงเมททริกซ์ขึ้นเป็นเวลานาน เหล่าไพรม์จึงจำเป็นต้องขโมยเมททริกซ์ ไปซ่อนไว้และได้สละชีวิตเพื่อซ่อนรักษาเมททริกซ์ไว้ ไม่ให้เดอะ ฟอลเล่น หรือใครก็ตาม หาเมททริกซ์เจอ

หลายปีผ่านไปหุ่นยนต์ฝ่ายดีเซปติคอนส์ทุกตัวคน ได้ใช้เสี้ยวสะเก็ดเอ็นเนอร์จอนปลุกชีพเมกะทรอน จนฟื้นขึ้นมา เมกะทรอนได้เหาะไปยังยานอวกาศเนเมซิซ ซึ่งเดอะ ฟอลเล่น พักอาศัยอยู่ที่แห่งนั้น เมกะทรอนผู้เป็นศิษย์ของฟอลเล่น ได้แจ้งข่าวเรื่องออลสปาร์ค ถูกทำลายไปแล้ว เดอะฟอลเล่นได้เห็นว่า ยังมีหุ่นยนต์ตระกูลไพรม์ ที่ยังมีชีวิตอยู่ เพียงคนเดียวนั่นคือ ออพติมัส ไพรม์ ซึ่งเดอะ ฟอลเล่น คิดวางแผนใช้แซม วิทวิคกี้ นำไปหาออพติมัส และไม่นานนักเมกะทรอนก็สามารถฆ่าออพติมัสได้ เมื่อเดอะฟอลเล่น ทราบข่าวว่าไพรม์ตัวสุดท้ายสิ้นชีพแล้ว จึงนำหุ่นยนต์ดีเซปติคอนส์ทั้งหมด เคลื่อนพล เข้าสู่โลกทันที

ฝ่ายแซม วิทวิคกี้ มิเคล่า อดีตเจ้าหน้าที่ซิมมอนส์ ได้พบกับเจ็ทไฟร์ ซึ่งเจ็ทไฟร์เล่าว่ามีเมททริกซ์เพียงอย่างเดียวที่สามารถปลุกชีพหุ่นยนต์ทุกตัวได้ แซมจึงรีบไปตามหาเมททริกซ์จนเจอ และชุบชีวิตออพติมัสได้ เมื่อฟอลเล่นทราบข่าวจึงไปแย่งเมททริกซ์กลับคืนมาได้ ทางด้านเดอะ ฟอลเล่น ซึ่งได้นำเมททริกซ์ทำการเปิดเครื่องมหาจักรกล เมื่อเจ็ทไฟร์เห็นดังนั้น เขาจึงสละชีวิตตัวเอง เพื่อให้ออพติมัสประกอบร่างของเขา ในที่สุด เดอะ ฟอลเล่น ก็ถูกออพติมัสฆ่าตายสิ้น ฟอลเล่นสูง 40 ฟุต อาวุธของเขาคือ หอกไฟฟ้าช็อค

หมายเหตุ
เดอะฟอลเล่นนี้เอง เป็นหนึ่งในผู้ที่กระตุ้น ให้เมกะทรอน สร้างกลุ่มดีเซปติคอนส์ขึ้นมา เพื่อกำจัดออพติมัส ไพรม์และเหล่าออโต้บ็อตส์

ผู้พากย์เสียง
ผู้พากย์เสียงเดอะ ฟอลเล่น ในทรานส์ฟอร์มเมอร์ส อภิมหาสงครามแค้น พากย์ภาษาไทย คือ จักรกฤษณ์ หาญวิชัย และให้เสียงพากย์ภาษาอังกฤษโดย โทนี่ ทอดด์ (Tony Todd) ส่วนผู้ให้เสียงพากย์ภาษาญี่ปุ่นนั้น ให้เสียงโดย แบงโจ จินกา (Banjō Jinga)
# ปณชี
ปณชี [ปะ-นะ-ชี] (กงกัณ: पणजी;) เป็นเมืองหลวงของรัฐกัว ประเทศอินเดีย ตั้งอยู่ที่ปากแม่น้ำมาณฑวี เป็นเมืองท่าบนฝั่งทะเลอาหรับ มีประชากร 114,759 คนในเขตมหานคร 

เมืองนี้สร้างขึ้นแบบตารางกริดหลังโปรตุเกสย้ายเมืองหลวงจากVelha Goaในคริสต์ศตวรรษที่ 17 ต่อมายกสถานะจากเมืองเป็นนครในวันที่ 22 มีนาคม ค.ศ. 1843 เมื่อกัวได้รับสถานภาพเป็นรัฐใน ค.ศ. 1987 จึงกลายเป็นเมืองหลวงของรัฐ

ภูมิศาสตร์
ปณชีตั้งอยู่ที่  โดยมีระดับความสูงเฉลี่ย 

ประชากร
จากสำมะโนประชากรอินเดีย ค.ศ. 2011 ปณชีมีประชากร 114,405 คน แบ่งเป็นชายร้อยละ 52 และหญิงร้อยละ 48

ศาสนา
ปณชีมีศาสนาหลักถึง 3 ศาสนา โดยศาสนาฮินดูมีผู้นับถือมากที่สุด โดยมีผู้ติดตามร้อยละ 64.08 ศาสนาคริสต์ร้อยละ 26.51 และศาสนาอิสลามเป็นศาสนาที่มีผู้นับถือน้อยที่สุด โดยมีเพียงร้อยละ 8.84 ส่วนร้อยละ 0.4 ของประชากรนับถือศาสนาอื่น ๆ เช่นพุทธ, เชน และซิกข์

ภูมิอากาศ

ความสัมพันธ์กับนานาชาติ
เมืองพี่น้อง
ปณชีเป็นเมืองพี่น้องกับเมืองดังนี้:
 ลิสบอน ประเทศโปรตุเกส
# เตมูโก
เตมูโก  เป็นเมืองและเทศบาลในประเทศชิลี เป็นเมืองหลักในจังหวัดเกาตินและแคว้นอาเรากานิอา ตั้งอยู่ทางตอนใต้ของประเทศ ชาวอินเดียนเผ่าอาเรากานิอายกดินแดนนี้แห่งแก่สเปนและตั้งเป็นเมืองเมื่อ ค.ศ. 1881 เมืองเป็นศูนย์กลางการค้า โดยเฉพาะสินค้าจำพวกธัญพืช ผลไม้และไม้ซุง
# ทะเลสาบน็อยซีเดิล
ทะเลสาบน็อยซีเดิล  หรือ ทะเลสาบแฟร์เตอ  เป็นทะเลสาบน้ำตื้น อยู่บริเวณชายแดนของประเทศออสเตรียกับฮังการี มีเนื้อที่  อยู่ในเขตประเทศออสเตรีย  และอยู่ในเขตประเทศฮังการี  ทะเลสาบมีพื้นที่รับน้ำราว  จากทิศเหนือถึงใต้ทะเลสาบมีความยาว  และมีความกว้างจากทิศตะวันออกถึงตะวันตก ระหว่าง  ถึง 

ทะเลสาบนี้เคยอยู่ในเขตประเทศฮังการีทั้งหมด จนกระทั่ง ค.ศ. 1922 บางส่วนได้โอนไปอยู่ในประเทศออสเตรียพร้อมกับรัฐบัวร์เกินลันท์
# คอสตาไน
คอสตาไน  เดิมชื่อ นีโคลาเยฟสค์  จนถึง ค.ศ. 1895 และ คุสตาไน  จนถึง ค.ศ. 1997 เป็นเมืองในประเทศคาซัคสถาน ตั้งอยู่ทางตอนเหนือของประเทศ บนฝั่งซ้ายของแม่น้ำโตบอล เป็นศูนย์กลางการปกครองของแคว้นคอสตาไน เมืองมีประชากร 214,916 คน ในปี ค.ศ. 2009
# เยินเชอปิง
เยินเชอปิง  เป็นเมืองทางตอนใต้ของประเทศสวีเดน มีประชากร 89,396 คน (ค.ศ. 2010) เป็นเมืองมีประชากรมากเป็นอันดับ 9 ของสวีเดน เมืองตั้งอยู่ปลายใต้สุดของทะเลสาบเวเทิร์น ตั้งขึ้นเป็นเมืองเมื่อ ค.ศ. 1284 เป็นเมืองเก่าที่มีความสำคัญในประวัติศาสตร์ช่วงแรก ๆ ของประเทศ ใน ค.ศ. 1612 ชาวเมืองได้ทำลายเมืองเพื่อขัดขวางการเข้าครอบครองของชาวเดนมาร์ก หลักจากนั้นได้ปฏิสังขรณ์เมืองขึ้นใหม่
# ชีนีเซลโลบัลซาโม
ชีนีเซลโลบัลซาโม  เป็นเทศบาลในจังหวัดมีลาโน แคว้นลอมบาร์เดีย ประเทศอิตาลี ตั้งอยู่ทางตะวันออกเฉียงเหนือราว 10 กม. จากศูนย์กลางของมิลาน เมืองมีประชากรราว 74,000 คน เทศบาลในปัจจุบันก่อตั้งขึ้นโดยชีนีเซลโล และ บัลซาโม จึงได้ตั้งชื่อเมืองเป็นเกียรติให้กับทั้งสอง เมื่อวันที่ 17 ตุลาคม ค.ศ. 1972
# อ้นเมืองจีน
อ้นเมืองจีน หรือ อ้นจีน  เป็นสัตว์ฟันแทะชนิดหนึ่ง จำพวกอ้น 

นับเป็นอ้นที่มีขนาดใหญ่ที่สุด โดยมีความยาวได้ถึง 50 เซนติเมตร น้ำหนักได้ถึง 40 กิโลกรัม พบกระจายพันธุ์ในป่าไผ่ของมณฑลยูนานตอนล่าง เช่น สิบสองปันนา ในประเทศจีน และเขตที่ติดต่อกับพม่า และเวียดนาม Untamed China with Nigel Marven, สารคดีช่องอนิมอลพลาเน็ต. ทางทรูวิชั่นส์: เสาร์ที่ 19 มกราคม 2556
# ฟอร์ด เอสเคป
ฟอร์ด เอสเคป  เป็นรถยนต์เอนกประสงค์สมรรถนะสูงขนาดเล็ก (Compact SUV) ของฟอร์ดมอเตอร์ เริ่มผลิตใน พ.ศ. 2543 และเริ่มจำหน่ายในปี พ.ศ. 2544 โดยใช้ชิ้นส่วนร่วมกับมาสด้า ทริบิวต์  และได้รับความนิยมมากในทุกประเทศที่เปิดตัว โดยในประเทศไทยเริ่มจำหน่ายเมื่อปี พ.ศ. 2546-ปัจจุบัน โดยปัจจุบัน ฟอร์ด เอสเคป มีวิวัฒนาการตามช่วงเวลาได้ 3 Generation (รุ่น) ดังนี้

 รุ่นที่ 1 (พ.ศ. 2543-2550) 
thumbnail|left|ฟอร์ด เอสเคป รุ่นที่ 1
ฟอร์ด เอสเคป รุ่นที่ 1 เริ่มผลิตเมื่อปี พ.ศ. 2543-2550 แต่ในประเทศไทย เอสเคปรุ่นนี้เริ่มจำหน่ายเมื่อปี พ.ศ. 2546-ปัจจุบัน ซึ่งมีระบบขับเคลื่อน 2 รูปแบบ คือระบบขับเคลื่อน 2 ล้อ และ 4 ล้อ

มีตัวถัง 1 รูปแบบ คือเอสยูวี 4 ประตู มีระบบเกียร์ 2 รูปแบบ คือ เกียร์ธรรมดา 5 สปีด และเกียร์อัตโนมัติ 4 สปีด และมีเครื่องยนต์ 3 ขนาด คือ 2.0 ,2.3 และ 3.0 ลิตร โดยในประเทศไทยในปัจจุบันจะมีจำหน่ายเฉพาะรุ่นเครื่องยนต์ 2.3 ลิตร และเกียร์อัตโนมัติเท่านั้น และมีการไมเนอร์เชนจ์ไปแล้วถึง 3 ครั้งด้วยกัน และรุ่นนี้ ในต่างประเทศ ได้มีการผลิตรุ่นไฮบริด เป็นรุ่นพิเศษ ซึ่งไม่มีขายในประเทศไทย

ในปี พ.ศ. 2550 ฟอร์ดมอเตอร์ ได้ส่งเอสเคปรุ่นที่ 2 สู่ตลาดโลก รุ่นที่ 1 จึงเลิกผลิตไป แต่ในประเทศไทยยังมีจำหน่ายอยู่จนถึงปี 2557

 รุ่นที่ 2 (พ.ศ. 2550-2555) 
thumbnail|right|ฟอร์ด เอสเคป รุ่นที่ 2
ฟอร์ด เอสเคป รุ่นที่ 2 เริ่มผลิตเมื่อปี พ.ศ. 2550-2555 ซึ่งมีตัวถังแบบเดียวคือเอสยูวี 4 ประตู มีเกียร์ 3 แบบ คือเกียร์ธรรมดา 5 สปีด ,เกียร์อัตโนมัติ 4 สปีดและเกียร์อัตโนมัติ 6 สปีด และมีเครื่องยนต์ 3 ขนาดคือ 2.3 ,2.5 และ 3.0 ลิตร โดยรุ่นนี้ยังมีการผลิตรุ่นไฮบริดเหมือนรุ่นก่อนหน้านี้ แต่รุ่นนี้ไม่มีการทำตลาดในประเทศไทยแต่อย่างใด

 รุ่นที่ 3 (พ.ศ. 2555-2562) 
thumbnail|right|ฟอร์ด เอสเคป รุ่นที่ 3
ฟอร์ด เอสเคป รุ่นที่ 3 เริ่มผลิตเมื่อปี พ.ศ. 2555-2562 ซึ่งรุ่นนี้ได้เปลี่ยนจากการร่วมผลิตกับมาสด้า ทริบิวต์ ไปผลิตร่วมกับมาสด้า 3 และฟอร์ด โฟกัส โดยรุ่นนี้มีตัวถังแบบเดียวคือตัวถังเอสยูวี 4 ประตู มีเกียร์แบบเดียวคือเกียร์อัตโนมัติ 6 สปีด และมีเครื่องยนต์ 3 ขนาดคือ 1.6 ,2.0 และ 2.5 ลิตร โดยยังไม่มีการผลิตรุ่นไฮบริดแต่อย่างใด

นอกจากนี้ ในยุโรป ฟอร์ด เอสเคปจะมีชื่อในการทำตลาดว่า ฟอร์ด คูกา  แต่ในประเทศไทย ฟอร์ดยังไม่มีแผนนำเอสเคปรุ่นที่ 3 มาทำตลาดในประเทศไทย

 รุ่นที่ 4 (พ.ศ. 2563-ปัจจุบัน) 
thumbnail|right|ฟอร์ด เอสเคป รุ่นที่ 4
ฟอร์ด เอสเคป รุ่นที่ 4 เริ่มผลิตเมื่อปี พ.ศ. 2563-ปัจจุบัน ซึ่งรุ่นนี้ได้แรงบันดาลใจมาจากสปอร์ตร่วมโชว์รูม ทั้งกระจังหน้าทรง 6 เหลี่ยมขนาดใหญ่จาก Ford Mustang และชายกันชนหน้าด้านล่างจาก Ford GT ด้านมิติตัวถังเตี้ยลง, กว้างขึ้น และยาวขึ้นกว่ารุ่นก่อนหน้า

Ford Escape เปิดตัวเป็นครั้งแรกในปี 2005 ล่าสุด มีทายาทคันล่าสุดมารับช่วงต่อแล้ว โดยผ่านการพัฒนามาให้ดีกว่าเดิมในทุกด้าน ทั้งหน้าตา, ความสะดวกสบาย, ประโยชน์ใช้สอย และการขับขี่ ส่วนขุมพลังมีให้เลือก 4 แบบ ทั้ง EcoBoost, Hybrid และ Plug-in Hybrid

 แหล่งข้อมูลอื่น 

 Ford's Escape page

อเอสเคป
# เคลย์ตง ซิลวา
เคลย์ตง เอากูสตู โอลีเวย์รา ซิลวา (3 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2530) เป็นนักฟุตบอลในตำแหน่งกองหน้าชาวบราซิล ปัจจุบันเล่นให้กับอีสต์เบงกอล ในอินเดียนซูเปอร์ลีก เคลย์ตงเป็นผู้ทำประตูสูงสุดเป็นอันดับที่ 2 ในไทยลีก โดยเขาลงเล่นให้กับหลายสโมสรในเมืองไทย ได้แก่ โอสถสภา เอ็ม-150 สระบุรี, บีอีซี เทโรศาสน, เอสซีจี เมืองทอง ยูไนเต็ด, เชียงราย ยูไนเต็ด และ สุพรรณบุรี

 ประวัติการเล่นฟุตบอล 
 มาดูเรยรา 
เคลย์ตงเริ่มเล่นฟุตบอลตั้งแต่อายุ 16 ปี โดยเล่นให้กับ มาดูเรยรา เอสปอร์เต กลุบ สโมสรฟุตบอลในประเทศบราซิล ทั้งชุดเยาวชนและชุดใหญ่ของสโมสรตั้งแต่ปี ค.ศ. 2007 และต่อมาในปี ค.ศ. 2010 สโมสรฟุตบอลโอสถสภา เอ็ม–150 สระบุรี สโมสรฟุตบอลในไทยพรีเมียร์ลีก ได้ซื้อตัวเขาจากมาดูเรยรา

 โอสถสภา เอ็ม 150 สระบุรี 
เคลย์ตงได้ลงเล่นเป็นตัวจริงให้โอสถสภาเกือบตลอดฤดูกาล ซึ่งยิงประตูได้ถึง 29 ประตู พอจบ ไทยพรีเมียร์ลีก 2554 เคลย์ตงได้เป็นนักเตะที่สโมสรต่างๆใน ไทยพรีเมียร์ลีกและลีกอื่นๆต่างประเทศ สนใจและอยากได้ตัวเขามาร่วมทีม.แต่แล้วในปีถัดมา ค.ศ. 2012 ก่อนเปิด ไทยพรีเมียร์ลีก 2555 สโมสรฟุตบอลบีอีซี เทโรศาสน ได้ซื้อเขาจากโอสถมาอยู่กับสโมสรเป็นจำนวนเงินเกือบ 10 ล้านบาท

 บีอีซี เทโรศาสน 
เคลย์ตงได้ลงเล่นให้บีอีซีตลอดเกือบทุกนัดและเป็นกำลังสำคัญของสโมสรมาตลอดทั้งฤดูกาล ซึ่งเขาเป็นส่วนหนึ่งในการนำบีอีซีจบอันดับที่ 3 ใน ไทยพรีเมียร์ลีก 2555 และนำทีมไปสู่รอบก่อนรองชนะเลิศใน ไทยคมเอฟเอคัพ ซึ่งบุกไปแพ้ บุรีรัมย์ ยูไนเต็ด ด้วยสกอร์ 2-3 และในนัดสุดท้ายของฤดูกาล 2555 ในนัดที่บีอีซีเปิดบ้านเสมอเมืองทองยูไนเต็ด ไป 2-2 ซึ่งคลีตันก็ยิงประตูได้ด้วยในนัดที่ และพอจบฤดูกาลคลีตันได้เป็นดาวซัลโวประจำ ไทยพรีเมียร์ลีก 2555 ร่วมกับ ธีรศิลป์ แดงดา กองหน้าของเมืองทองยูไนเต็ดที่ยิงประตูได้เท่ากันคือ 24 ประตู

 เชียงราย ยูไนเต็ด 
เชียงราย ยูไนเต็ด ประกาศคว้าตัว เคลย์ตง ซิลวา เข้าร่วมทีมอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 30 ธันวาคม พ.ศ. 2560เชียงรายคอนเฟิร์มคว้าตัวเคลตัน ต่อมาวันที่ 19 มกราคม พ.ศ. 2561 การแข่งขันไทยแลนด์แชมเปียนส์คัพ หลังจากที่เชียงรายเสมอบุรีรัมย์ ยูไนเต็ด 2-2 ในเวลา 90 นาที ทำให้ต้องตัดสินด้วยการยิงลูกโทษ เคลย์ตงได้ยิงลูกโทษลูกสุดท้ายเข้าประตู ทำให้เฉือนชนะบุรีรัมย์ และคว้าแชมป์แรกกับเชียงรายได้สำเร็จเชียงรายเฉือนโทษบุรีรัมย์สุดระทึก 8-7(2-2) เคลย์ตงลงเล่นไทยลีกนัดแรกกับเชียงรายในวันที่ 10 กุมภาพันธ์ นัดเปิดบ้านชนะชลบุรีที่สิงห์ สเตเดียม 1-0 ต่อมาในวันที่ 28 มีนาคม เคลย์ตงทำประตูแรกให้กับสโมสรในนัดที่เชียงรายเปิดบ้านแพ้ชัยนาท ฮอร์นบิล 1-2

 สุพรรณบุรี (ยืมตัว) 
ในเลกที่สองของฤดูกาล 2561 เคลย์ตงถูกปล่อยยืมตัวให้กับสุพรรณบุรี เขาทำสองประตูแรกให้กับสโมสรในนัดที่เปิดบ้านเอาชนะราชนาวี 3-1

 สุพรรณบุรี 
ในเดือนมกราคม พ.ศ. 2562 เคลย์ตงได้ย้ายไปสุพรรณบุรี โดยจะเป็นการกลับไปร่วมงานกันอีกครั้งกับธชตวัน ศรีปาน หัวหน้าผู้ฝึกสอนของสุพรรณบุรี โดยทั้งคู่เคยร่วมงานกันที่เอสซีจี เมืองทอง ในฤดูกาล 2559 มาก่อน

 เกียรติประวัติ 
เอสซีจี เมืองทอง ยูไนเต็ด
 ไทยลีก (1): 2559
 ไทยลีกคัพ (1): 2559
 ไทยแลนด์แชมเปียนส์คัพ (1): 2560

เชียงราย ยูไนเต็ด
 ไทยแลนด์แชมเปียนส์คัพ (1): 2561

รางวัลส่วนตัว
 ผู้ทำประตูสูงสุดในไทยลีก: 2555, 2559
 ผู้เล่นยอดเยี่ยมประจำเดือนของไทยลีก: 2556เคลตันควงย็อคก้า คว้านักเตะ–โค้ชยอดเยี่ยม โตโยต้าไทยพรีเมียร์เดือนมีนาคม 2013
 กองหน้ายอดเยี่ยมประจำปีของไทยลีก: 2556
# อันดับเทนเรค
อันดับเทนเรค เป็นอันดับของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดเล็กอันดับหนึ่ง ใช้ชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Afrosoricida (มาจากภาษากรีก-ละติน หมายความว่า "ดูคล้ายหนูผีแอฟริกา") ซึ่งอันดับนี้เดิมเคยถูกรวมกับสัตว์อื่นที่มีความใกล้เคียงกัน คือ อันดับสัตว์กินแมลง (Insectivora)

รูปร่างลักษณะของสัตว์ในอันดับนี้จะเหมือนกับสัตว์จำพวกอื่นที่เคยถูกจัดรวมเป็นอันดับสัตว์กินแมลงเหมือนกันในอดีต เช่น ตุ่น, หนูผี, เฮดจ์ฮอก หรือแม้แต่กระทั่งผสมกันระหว่างนาก ซึ่งเป็นสัตว์กินเนื้อ กับหนูผีก็มี ซึ่งจากการศึกษาด้านพันธุกรรมและดีเอ็นเอพบว่า สัตว์ในอันดับนี้มีการวิวัฒนาการที่แยกออกไป จึงได้ถูกจัดแยกออกมาเป็นอันดับต่างหาก ซึ่งการที่มีวิวัฒนาการเป็นของตัวเองแต่กลับมีรูปร่างลักษณะเหมือนกับสัตว์ที่มีวิวัฒนาการที่แตกต่างออกไป การวิวัฒนาการเช่นนี้เรียกว่า "วิวัฒนาการแบบเข้าหากัน" 

พบกระจายพันธุ์ในทวีปแอฟริกา และเป็นสัตว์เฉพาะถิ่นของเกาะมาดากัสการ์ ซึ่งบรรพบุรุษของสัตว์ในอันดับนี้ก็เดินทางมาจากแผ่นดินใหญ่เหมือนกับลีเมอร์หรือสัตว์อื่น ๆ ที่เป็นสัตว์เฉพาะถิ่นของเกาะมาดากัสการ์เช่นเดียวกันMadagascar, "Mutant Planet" สารคดีทางอนิมอลพลาเน็ต. ทางทรูวิชั่นส์: เสาร์ที่ 19 มกราคม 2556

โดยแบ่งออกได้เป็น 2 วงศ์ ประมาณ 50 ชนิด ซึ่งสัตว์ในอันดับนี้ที่เป็นที่รู้จักกันเป็นอย่างดี ได้แก่ ตุ่นสีทอง และเทนเรค 

การจำแนก
 ชั้นฐาน Eutheria: 
 อันดับใหญ่ Afrotheria
Clade Afroinsectiphilia
 อันดับ Afrosoricida
 อันดับย่อย Tenrecomorpha
 วงศ์ Tenrecidae: เทนเรค และ หนูผีนาก; 30 ชนิด ใน 10 สกุล
 อันดับย่อย Chrysochloridea
 วงศ์ Chrysochloridae: ตุ่นสีทอง; ประมาณ 21 ชนิด ใน 9 สกุล
 อันดับ Macroscelidea: หนูผีช้าง
 อันดับ Tubulidentata: อาร์ดวาร์ก
Clade Paenungulata
 อันดับ Hyracoidea: ไฮแรกซ์
 อันดับ Proboscidea: ช้าง
 อันดับ Sirenia: มานาที และ พะยูนBronner, G. N.; Jenkins, P. D. (2005). "Order Afrosoricida". In Wilson, D. E.; Reeder, D. M. Mammal Species of the World (3rd ed.). Johns Hopkins University Press. pp. 71-81. ISBN 978-0-8018-8221-0.
# อิงก็อลชตัท
อิงก็อลชตัท (, , สำเนียงออสเตรีย-บาวาเรีย:) เป็นเมืองในรัฐบาวาเรีย ประเทศเยอรมนี ตั้งอยู่บนฝั่งซ้ายของแม่น้ำดานูบ จากข้อมูลเมื่อวันที่ 31 มีนาคม ค.ศ. 2011 เมืองมีประชากร 125,407 คน มีการกล่าวถึงชื่อเมืองนี้เป็นครั้งแรกใน ค.ศ. 806 ตั้งขึ้นเป็นเมืองเมื่อ ค.ศ. 1250

เมืองนี้เป็นที่รู้จักในฐานะเมืองที่เป็นต้นกำเนิดของสมาคมลับชื่ออิลลูมินาตี และเป็นสถานที่ดำเนินเรื่องในวรรณกรรมแฟรงเกนสไตน์โดยแมรี เชลลีย์ ที่วิกเตอร์ แฟรงเกนสไตน์ นักวิทยาศาสตร์ สร้างปีศาจขึ้นมา

ประชากร
การเติบโตของประชากรตั้งแต่ ค.ศ. 1450:
กลุ่มพลเมืองต่างชาติที่มีประชากรมากที่สุด สัญชาติ  ประชากร (2018)  4,438  2,583  1,405  1,332  1,155  1,126  1,103  942

เมืองพี่น้อง
อิงก็อลชตัทเป็นเมืองพี่น้องกับเมืองดังนี้:

 เอารังคาบาด ประเทศอินเดีย
 การ์รารา ประเทศอิตาลี
 เขตบริการกลาง (มอสโก) ประเทศรัสเซีย
 มอสโก ประเทศรัสเซีย
 ฝัวชาน ประเทศจีน
 กราส ประเทศฝรั่งเศส
 เยอร์ ประเทศฮังการี
 เคอร์คอดี ประเทศสกอตแลนด์ สหราชอาณาจักร
 ครากูเยวัตส์ ประเทศเซอร์เบีย
 มานิซา ประเทศตุรกี
 มูร์สกาโซบอตา ประเทศสโลวีเนีย
 ออปอแล ประเทศโปแลนด์
# สมเด็จพระบรมราชาที่ 3 (พระยาละแวก)
สมเด็จพระบรมราชาที่ 3 เป็นพระมหากษัตริย์กัมพูชา พระองค์ประสูติในช่วงระหว่าง พ.ศ. 2062 และครองราชย์สมบัติในสมัยที่เมืองละแวกเป็นราชธานี ระหว่าง พ.ศ. 2108 – 2119 ในรัชสมัยของพระองค์นั้น ได้ยกทัพมาตีกรุงศรีอยุธยาสองครั้ง ซึ่งมีบันทึกไว้ในพงศาวดารกรุงเก่า ฉบับหลวงประเสริฐอักษรนิติ์ และราชพงษาวดารกัมพูชา โดยในเอกสารไทยเรียกพระองค์ว่า พระยาละแวก แต่เป็นคนละพระองค์กับพระยาละแวกที่กล่าวถึงในสมัยสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ซึ่งคือพระบรมราชาที่ 4 ซึ่งเป็นพระโอรสของพระองค์

ครั้งแรกนั้น สมเด็จพระบรมราชาที่ 3 ทรงยกทัพมาโจมตีกรุงศรีอยุธยาเมื่อ พ.ศ. 2113 ตรงกับสมัยสมเด็จพระมหาธรรมราชา โดยยกทัพเข้ามาถึงกรุงศรีอยุธยา ตั้งทัพอยู่ที่บ้านสามพิหาร (ในพงศาวดารกรุงเก่า ฉบับหลวงประเสริฐอักษรนิติ์) หรือบ้านกะทุ่ม (ในพระราชพงศาวดาร ฉบับสมเด็จพระพนรัตน์) ในการศึกครั้งนี้ ฝ่ายสยามใช้ปืนใหญ่ยิงพระจำปาธิราช กองหน้าฝ่ายเขมรถึงแก่อนิจกรรมบนคอช้าง สมเด็จพระบรมราชาที่ 3 ให้ยกทัพเข้าปล้นเมือง 3 ครั้งก็ไม่สำเร็จ จึงเลิกทัพกลับไป โดยเจ้าเมืองจันทบุรี ระยอง นาเรือง และฉะเชิงเทรา นายกองทัพฝ่ายสยามเสียชีวิตในศึกครั้งนี้

ต่อมา ใน พ.ศ. 2118 ในพงศาวดารฉบับกรมราชบัณฑิต  สมเด็จพระบรมราชาที่ 3 ได้ยกทัพมาตีกรุงศรีอยุธยาอีกครั้ง โดยยกทัพมาทางเรือ ผ่านทางปากน้ำพระประแดง ธนบุรี นนทบุรี แต่เข้าปล้นกรุงศรีอยุธยาไม่สำเร็จ ได้แต่กวาดต้อนเชลยกลับไป พร้อมกับนำพระรูปเทพารักษ์ สำริด ที่พบในลำน้ำที่เมืองพระประแดงไปด้วย 2 องค์ ในยุคพระมหาธรรมราชา เมื่อไทยกลับมามีอำนาจหลังยุคบุเรงนอง  หลังจากนั้น เมืองละแวก กัมพูชา กับกรุงศรีอยุธยา สยาม กลับมามีไมตรีกัน 

พระมหากษัตริย์ กัมพูชา พระองค์ต่อไป ซึ่งเป็นพระราชโอรสของพระองค์ก่อน  และไทยก็ใช้นามเดิมเรียกว่า พระยาละแวก เคยส่งพระอนุชามาช่วยการศึกกับพม่า แต่มีเรื่องบางอย่าง ขัดพระทัยกันในภายหลัง ทำให้กัมพูชามีการปล้นเมืองชายแดน กวาดต้อนหัวเมืองสยามอีก และเมื่อพระนเรศวรขึ้นครองราชย์ ทรงตั้งพระทัยว่าจะจัดทัพ ไปตีเมืองละแวก แต่ติดศึกด้านอื่น หลังสงครามยุทธหัตถึ เสร็จศึกกับหงศาวดี และยึดได้ตะนาวศรี ทวาย มะริด พระนเรศวรมหาราช ได้จัดทัพสี่ทัพ เข้าตีกัมพูชา ทั้งทางบกและทางทะเล จนเข้าถึงเมืองละแวก เมืองหลวงขณะนั้น ในพงศาวดารบางแห่งบอกว่ามีการพิธีประถมกรรม แต่ในหลายแห่งข้อมูลสมัยใหม่ มีการวิจัยไม่ตรงกัน และมีข้อมูลว่าพระยาละแวกหนีไปทางลาว อย่างไรก็ตาม ทัพไทยได้กวาดต้อน ชาวเมือง และชาวพระราชวัง ทั้งขุนนาง และฝ่ายใน จำนวนมาก มาชุบเลี้ยงตั้งบ้านเรือนในสยาม