# วิทิต มันตาภรณ์
ศาสตราจารย์กิตติคุณ วิทิต มันตาภรณ์  (22 พฤศจิกายน พ.ศ. 2495 – ปัจจุบัน) เป็นนักกฎหมายชาวไทย ผู้เชี่ยวชาญกฎหมายระหว่างประเทศโดยเฉพาะเรื่องสิทธิมนุษยชน ศาสตราจารย์กิตติคุณคณะนิติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และศาสตราภิชานของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และเป็นคนที่สองในประวัติศาสตร์ไทยที่ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันวิเศษยิ่งแห่งจักรวรรดิอังกฤษ

 ประวัติ 
ศาสตราจารย์กิตติคุณ วิทิตเกิดเมื่อวันที่ 22 พฤศจิกายน พ.ศ. 2495 เป็นบุตรคนกลางในบรรดาบุตรธิดา 3 คนของนิรมล โทณวณิก และศาสตราจารย์นายแพทย์ สมาน มันตาภรณ์ บิดาแห่งศัลยกรรมทรวงอกของประเทศไทย 

 การศึกษา 
ศาสตราจารย์กิตติคุณ วิทิตเริ่มเรียนชั้นประถมศึกษาที่วชิราวุธวิทยาลัยจนถึงชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 แล้วย้ายไปเรียนต่อที่ประเทศอังกฤษ จบชั้นประถมศึกษาจากโรงเรียน Akeley Wood และมัธยมศึกษาจาก Malvern College โดยเลือกสอบในวิชาภาษาฝรั่งเศส ละติน และประวัติศาสตร์นิตยสาร IMAGE. คอลัมน์ Perspective "วิทิต มันตาภรณ์: Giving Voice to the Unheard." Vol. 26, No. 09, กันยายน 2556. หน้า 77. จบการศึกษาระดับปริญญาตรีด้านกฎหมาย Bachelor of Arts (B.A. in Law) (Hons.) พ.ศ. 2517 (ค.ศ. 1974); ปริญญาตรีสาขานิติศาสตร์ Bachelor of Civil Law (B.C.L) พ.ศ. 2518 (ค.ศ. 1975) และปริญญาโท (M.A.) (Oxon) พ.ศ. 2522 (ค.ศ. 1979) มหาวิทยาลัยออกซฟอร์ด สหราชอาณาจักร ได้รับทุนการศึกษาไปศึกษาเพิ่มเติมเกี่ยวกับกฎหมายยุโรป (Licence Speciale en droit europeen) ที่ Université Libre de Bruxelles (Free University of Brussels) ประเทศเบลเยียม ในพ.ศ. 2521 (ค.ศ. 1978)เดอะเนชั่น.  "Dr. Vithit Muntarbhorn, UNESCO Prize Winner for Human Rights Education" , 2555. [ออนไลน์]. สืบค้น 13 สิงหาคม 2555. นอกจากนั้นยังสำเร็จการศึกษาเทียบเท่าเนติบัณฑิต (Barrister-at-Law) ที่สำนักมิดเดิ้ลเทมเปิ้ล (The Middle Temple) กรุงลอนดอน ประเทศอังกฤษ ในพ.ศ. 2520 (ค.ศ. 1977) อีกด้วย

ในปี พ.ศ. 2529 – 2530 (ค.ศ. 1986 – 1987) เป็นผู้ได้รับทุนจากมหาวิทยาลัยแห่งสหประชาชาติ (United Nations University Fellow) ที่มหาวิทยาลัยออกซฟอร์ด สหราชอาณาจักร

 การทำงาน 
ด้านการสอน ศาสตราจารย์กิตติคุณ วิทิตเป็นอาจารย์และผู้บรรยายในสถาบันการศึกษาหลายแห่งทั้งในและนอกประเทศ อาทิ คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยเรดดิง (Reading University) สหราชอาณาจักร Canadian Human Rights Foundation ประเทศแคนาดา และมหาวิทยาลัยแห่งชาติโซล ประเทศเกาหลีใต้ (2016 Winter Course on Human Rights and Asia)Seoul National University. 2016 Winter Course on Human Rights and Asia, 2016. [ออนไลน์].

ศาสตราจารย์กิตติคุณ วิทิตเริ่มเป็นอาจารย์ประจำคณะนิติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ตั้งแต่พ.ศ. 2521 ซึ่งสอนรายวิชากฎหมายระหว่างประเทศ กฎหมายสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศ กฎหมายผู้ลี้ภัย กฎหมายสิทธิเด็ก กฎหมายสหภาพยุโรป และสัมมนากฎหมายระหว่างประเทศ โดยดำรงตำแหน่งศาสตราจารย์ระดับ 11 ก่อนเกษียณอายุราชการ ปัจจุบันดำรงตำแหน่งศาสตราจารย์กิตติคุณ (Professor Emeritus) คณะนิติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยหนังสือสูจิบัตรพิธีพระราชทานปริญญาบัตร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ประจำปีการศึกษา 2557. "ผู้ได้รับพระราชทานกิตติบัตรศาสตราจารย์กิตติคุณ." หน้า 25. [ออนไลน์]. สืบค้น 4 กันยายน 2559. เป็นอาจารย์ผู้สอนรายวิชากฎหมายระหว่างประเทศว่าด้วยผู้ลี้ภัยและการย้ายถิ่น และสัมมนากฎหมายระหว่างประเทศ และเป็นศาสตราภิชาน (Distinguished Scholar) ของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

ในด้านการทำงานภายใต้กรอบกิจกรรมขององค์การสหประชาชาติ ปัจจุบันศาสตราจารย์กิตติคุณ วิทิตได้ดำรงตำแหน่ง ดังต่อไปนี้ 
 กรรมการในคณะกรรมการตรวจสอบข้อเท็จจริงในประเทศซีเรีย (Commissioner on the Independent International Commission of inquiry on Syria) ของคณะมนตรีสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ (United Nations Human Rights Council: HRC) ตั้งแต่เดือนกันยายน พ.ศ. 2555 (ค.ศ. 2012)Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights (OHCHR), "Biography of Vitit Muntarbhorn."  [ออนไลน์]. สืบค้น 24 มีนาคม 2556.
 กรรมการในคณะกรรมการที่ปรึกษาของกองทุนเพื่อความมั่นคงแห่งมนุษย์ (Member of the Advisory Board on Human Security) ของกองทุนเพื่อความมั่นคงแห่งมนุษย์แห่งสหประชาชาติ (United Nations Trust Fund for Human Security: UNTFHS) ตั้งแต่พ.ศ. 2554 (ค.ศ. 2011)United Nations Trust Fund for Human Security. "Advisory Board on Human Security." [ออนไลน์]. สืบค้น 5 กันยายน 2559. 
 กรรมการในคณะกรรมการที่ปรึกษาคณะผู้ทรงคุณวุฒิผู้เชี่ยวชาญด้านความคุ้มกันระหว่างประเทศ (Member of the Advisory Group of Eminent Persons on International Protection) ของสำนักงานข้าหลวงใหญ่ผู้ลี้ภัยแห่งสหประชาชาติ (United Nations Office of High Commissioner for Human Rights: UNHCR) ตั้งแต่พ.ศ. 2553 (ค.ศ. 2010) และ
 กรรมการในคณะกรรมการผู้เชี่ยวชาญว่าด้วยการปฏิบัติตามอนุสัญญาและข้อแนะ (Member of the Committee of Experts on the Application of Conventions and Recommendations: CEAR) ขององค์การแรงงานระหว่างประเทศ (International Labour Organization: ILO) ตั้งแต่พ.ศ. 2552 (ค.ศ. 2009)International Labour Organization. "Members of the Committee of Experts on the Application of Conventions and Recommendations (2012)." [ออนไลน์]. สืบค้น 2 มีนาคม 2555. 

ศาสตราจารย์กิตติคุณ วิทิตได้รับการเสนอชื่อเป็นผู้เชี่ยวชาญอิสระด้านการป้องกันความรุนแรงและการเลือกปฏิบัติด้วยเหตุแห่งเพศวิถีหรืออัตลักษณ์ทางเพศ (Independent Expert on the Protection against Violence and Discrimination based on Sexual Orientation and Gender Identity: SOGI) โดยประธานคณะมนตรีสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ (United Nations Human Rights Council) ซึ่งจะต้องได้รับการแต่งตั้งโดยความเห็นชอบจากรัฐสมาชิกของคณะมนตรีสิทธิมนุษยชนฯ ในวันที่ 30 กันยายน 2559 ในที่ประชุมคณะมนตรีสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ สมัยที่ 33Outright Action International.  "UNHRC President Announces Vitit Muntarbhorn as Proposed Candidate for SOGI Independent Expert Position." [ออนไลน์]. สืบค้น 4 กันยายน 2559. 

ในอดีต ศาสตราจารย์กิตติคุณ วิทิตเคยดำรงตำแหน่งสำคัญ ดังนี้
 ประธานคณะกรรมการตรวจสอบข้อเท็จจริงในสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศโกดติวัวร์ (ไอวอรีโคสต์) (Chair of the International Commission of Inquiry on the Ivory Coast) ของคณะมนตรีสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ ในพ.ศ. 2554 (ค.ศ. 2011) 
 ผู้รายงานพิเศษแห่งองค์การสหประชาชาติว่าด้วยสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศเกาหลีเหนือ (United Nations Special Rapporteur on the Situation of Human Rights in Democratic People’s Republic of Korea) ของคณะมนตรีสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ ระหว่างพ.ศ. 2547 - 2553 (ค.ศ. 2004 - 2010)
 ประธานคณะกรรมการประสานงานด้านกระบวนการพิเศษแห่งสหประชาชาติ (Chairperson of the Coordinating Committee of United Nations Special Procedures) ขององค์การสหประชาชาติ ระหว่างพ.ศ. 2549 - 2550  (ค.ศ. 2006 -2007) 
 ผู้รายงานพิเศษแห่งองค์การสหประชาชาติว่าด้วยการค้าเด็ก การค้าประเวณีเด็ก และสื่อลามกเด็ก (United Nations Special Rapporteur on the Sale of Children, Child Prostitution and Child Pornography) ของคณะมนตรีสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ ระหว่างปี พ.ศ. 2533 - 2537 (ค.ศ. 1990 - 1994) 

ศาสตราจารย์กิตติคุณ วิทิตยังเคยดำรงตำแหน่งเป็นผู้ชำนาญการหรือที่ปรึกษาประจำสำนักงานข้าหลวงใหญ่สิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ (OHCHR), สำนักงานข้าหลวงใหญ่ผู้ลี้ภัยแห่งสหประชาชาติ (UNHCR), สำนักงานโครงการพัฒนาแห่งสหประชาชาติ (UNDP), องค์การอาหารและการเกษตรแห่งสหประชาชาติ (FAO), กองทุนเพื่อเด็กแห่งสหประชาชาติ (UNICEF), องค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (UNESCO), องค์การอนามัยโลก (WHO) และมหาวิทยาลัยสหประชาชาติ (United Nations University: UNU)

เมื่อวันที่ 17 กรกฎาคม 2561 ศาสตราจารย์กิตติคุณ วิทิตได้รับพระราชโองการโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมแต่งตั้งให้เป็นสมาชิกฝ่ายไทย ในศาลประจำอนุญาโตตุลาการ ณ กรุงเฮก โดยมีกำหนด 6 ปี นับตั้งแต่วันที่ 10 กรกฎาคม 2561 เป็นต้นไปราชกิจจานุเบกษา เล่ม 135 ตอนพิเศษ 190 ง (8 สิงหาคม 2561)

ศาสตราจารย์กิตติคุณ วิทิตมีประสบการณ์การทำงานกับองค์การนอกภาครัฐในด้านสิทธิมนุษยชนอย่างหลากหลาย โดยได้ดำรงตำแหน่งกรรมการในคณะกรรมการนิติศาสตร์สากล (The International Commission of Jurists: ICJ)International Commission of Jurists. "Commissioners from Asia-Pacific." [ออนไลน์].; ประธานร่วมของสภาที่ปรึกษานักนิติศาสตร์ (Co-Chairperson of the Advisory Council of Jurists) ในเวทีคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติของเอเชียแปซิฟิก (The Asia Pacific Forum of National Human Rights Institutions: APF)Asia Pacific Forum of National Human Rights Institutions "ACJ Members"  [ออนไลน์].; ประธานร่วมคณะทำงานเพื่อกลไกสิทธิมนุษยชนอาเซียน (Co-Chairperson of the Working Group for an ASEAN Human Rights Mechanism)Working Group for an ASEAN Human Rights Body. "Working Group for an ASEAN Human Rights Mechanism."  [ออนไลน์].; กับสหพันธ์สภากาชาดและสภาเสี้ยววงเดือนแดงระหว่างประเทศ (International Federation of Red Cross and Red Crescent Societies)ดูที่ 6 .; ที่ปรึกษาด้านกฎหมายคณะกรรมการกาชาดระหว่างประเทศ (International Committee of Red Cross) และอาสาสมัครในการอบรมด้านสิทธิมนุษยชนให้แก่หน่วยงานของรัฐและองค์กรอิสระ
 
ทั้งนี้ ศาสตราจารย์กิตติคุณ วิทิตเคยดำรงตำแหน่งประธานร่วมในการวางกรอบหลักการยอกยาการ์ตา (Yogyakarta Principles on the Application of International Human Rights Law in relation to Sexual Orientation and Gender Identity) ซึ่งเป็นการประยุกต์กฎหมายสิทธิมนุษยชนมาใช้ในประเด็นที่เกี่ยวข้องกับวิถีทางเพศ และอัตลักษณ์ทางเพศ ที่มหาวิทยาลัย Gadjah Mada เมืองยอกยาการ์ตา ประเทศอินโดนีเซีย ระหว่างวันที่ 6 - 9 พฤศจิกายน พ.ศ. 2549 (ค.ศ. 2006)International Commission of Jurists and International Service for Human Rights. Press Release , 2007. [ออนไลน์].

 งานเขียน 
 The Core Human Rights Treaties and Thailand (2016) [กำลังจะตีพิมพ์], สำนักพิมพ์ Brill Nijhoff (ISBN 9789004326668)
 Unity in Connectivity?: Evolving Human Rights Mechanisms in the Asean Region (Nijhoff Law Specials) (2013), สำนักพิมพ์ Martinus Nijhoff
 ACJ Report on Human Rights, Sexual Orientation and Gender Identity (2010), สภาที่ปรึกษานักนิติศาสตร์ของเวทีคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติของเอเชียแปซิฟิก (Advisory Council of Jurists of the Asia Pacific Forum of National Human Rights Institutions)
 A Commentary on the United Nations Convention on the Rights of the Child, Article 34: Sexual Exploitation and Sexual Abuse of Children (2007), สำนักพิมพ์ Martinus Nijhoff
 "Human Rights Monitoring in the Asia Pacific Region" ในหนังสือ International Human Rights Monitoring Mechanisms: Essays in Honour of Jakob Th. Möller (2001), สำนักพิมพ์ Martinus Nijhoff (กองบรรณาธิการ: Gudmundur Alfredsson, Jonas Grimheden, Bertrand G. Ramcharan)
 Mass Media Laws and Regulations in Thailand (1998), สำนักพิมพ์ Asian Media Information and Communication Centre
 Extraterritorial Criminal Laws Against Child Sexual Exploitation (1998), สำนักพิมพ์ UNICEF
 Roads to Democracy: Human Rights and Democratic Development in Thailand (1994), สำนักพิมพ์ International Centre for Human Rights and Democratic Development (เขียนร่วมกับ Charles Taylor)
 The Status of Refugees in Asia (1992), สำนักพิมพ์ Oxford University Press

 รางวัลและเกียรติยศ 
 พ.ศ. 2558 - กิตติบัตรศาสตราจารย์กิตติคุณ ประจำปีการศึกษา 2557 คณะนิติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
 พ.ศ. 2558 - ประกาศเกียรติคุณศาสตราภิชาน จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ประจำปี 2557 พิธีประกาศเกียรติคุณศาสตราภิชาน ศาสตราจารย์ รางวัลยกย่องเชิดชูเกียรติอาจารย์ด้านการเรียนการสอนและกิจการนิสิต รางวัลการวิจัยและรางวัลผลงานวิจัย ประจำปี 2557  วันอังคารที่ 24 มีนาคม 2558 ณ อาคารมหิตลาธิเบศร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
 พ.ศ. 2552 - รางวัลเกียรติยศ "ผู้อุทิศตนเพื่อสิทธิมนุษยชน” ประจำปี 2552 จากคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติส่วนส่งเสริมและพัฒนาวิจัย สำนักบริหารวิชาการ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, "อาจารย์จุฬาฯ ได้รับรางวัล “ผู้อุทิศตนเพื่อสิทธิมนุษยชน”", 2552
 พ.ศ. 2551 - อาจารย์ดีเด่นแห่งชาติ สาขาสังคมศาสตร์ ประจำปี 2550 จากที่ประชุมประธานสภาอาจารย์มหาวิทยาลัยแห่งประเทศไทย (ปอมท.)
 พ.ศ. 2550 - รางวัลทูตพิทักษ์สิทธิเด็กแห่งปี สาขานักวิชาการ ประจำปี 2550 จากเครือข่ายคณะทำงานด้านเด็กคณะทำงานด้านเด็ก
 พ.ศ. 2547 - ได้รับรางวัลจากองค์การศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ ด้านการศึกษาสิทธิมนุษยชน (UNESCO Prize for Human Rights Education/Bilbao Prize for the Promotion of a Culture of Human Rights) ซึ่งเป็นรางวัลที่มอบให้กับผู้ที่ส่งเสริมการสอนและการเผยแพร่ความรู้ทางด้านสิทธิมนุษยชนUNESCO, "Vitit Muntarbhorn from Thailand wins 2004 UNESCO prize for Human Rights Education", 2547.
 พ.ศ. 2546 - รางวัลบุคคลดีเด่นของชาติ สาขาพัฒนาสังคม (ด้านกฎหมาย) ประจำพุทธศักราช 2546 จากสำนักงานเสริมสร้างเอกลักษณ์ของชาติ 2546. .
 พ.ศ. 2543 - อาจารย์ดีเด่นระดับมหาวิทยาลัย สาขาสังคมศาสตร์ ปีการเงิน 2543 จากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยกิจการวิจัย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
 พ.ศ. 2539 - บุคลากรดีเด่น ประเภทความสามารถทางวิชาการ ปี 2539 จากสำนักบริหารทรัพยากรมนุษย์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยสำนักบริหารทรัพยากรมนุษย์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
 พ.ศ. 2537 - ได้รับเชิดชูเกียรติเป็นนักวิจัยดีเด่นแห่งชาติ สาขานิติศาสตร์ จากสำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ (วช.)

 เครื่องราชอิสริยาภรณ์ 
 เครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทย 
ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือกและเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย , เล่ม ๑๑๙ ตอนที่ ๒๑ ข หน้า ๔, ๔ ธันวาคม ๒๕๔๕
ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือกและเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย, เล่ม ๑๑๖ ตอนที่ ๒๐ ข หน้า ๒๐, ๒ ธันวาคม ๒๕๔๒
ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่สรรเสริญยิ่งดิเรกคุณาภรณ์ , เล่ม ๑๒๐ ตอนที่ ๒๐ ข หน้า ๑๒๙, ๑ ธันวาคม ๒๕๔๖
 สาขานิติศาสตร์ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเหรียญดุษฎีมาลา เข็มศิลปวิทยา ประจำปี ๒๕๔๔ , เล่ม ๑๒๐ ตอนที่ ๗ ข หน้า ๑, ๑๑ เมษายน ๒๕๔๖
ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเหรียญจักรมาลาและเหรียญจักรพรรดิมาลา , เล่ม ๑๒๒ ตอนที่ ๑๑ ข หน้า ๑๒๗, ๒๓ กรกฎาคม ๒๕๔๘
 เครื่องราชอิสริยาภรณ์ต่างประเทศ 
  :
 พ.ศ. 2561 - 80x80px เครื่องราชอิสริยาภรณ์จักรวรรดิบริติช ชั้นทุติยาภรณ์ (ฝ่ายพลเรือน) (KBE)ศ.กิตติคุณ วิทิต มันตาภรณ์ คณะนิติศาสตร์ จุฬาฯ คนไทยคนที่สองที่ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ชั้นสูงจากอังกฤษ. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย (19 กรกฎาคม 2562)