# ยาน้ำเชื่อม
ยาน้ำเชื่อม (syrup) เป็นเภสัชภัณฑ์รูปแบบของเหลวชนิดหนึ่งซึ่งตำรับยาที่มีลักษณะใสและหนืด มีส่วนผสมของน้ำตาลเช่น น้ำตาลซูโครส หรือสารให้ความหวานอื่น ๆ ประกอบอยู่ นอกจากนี้ยังมีการแต่งกลิ่นและสีเพื่อเพิ่มความน่าใช้หรือน่ารับประทานอีกด้วย

น้ำเชื่อมเหล่านี้มีจุดประสงค์เพื่อใช้เป็นตัวนำยาที่มีรสชาติดีสำหรับผสมในยาที่สั่งโดยแพทย์หรือในการเตรียมสูตรมาตรฐานสำหรับน้ำเชื่อมยา ซึ่งเป็นน้ำเชื่อมที่มีสารออกฤทธิ์ในการรักษา เนื่องจากเด็กและผู้สูงอายุบางคนไม่สามารถกลืนยาในรูปแบบของแข็งได้ จึงเป็นเรื่องปกติในปัจจุบันที่เภสัชกรจะได้รับคำขอให้เตรียมยาในรูปแบบของเหลวสำหรับรับประทานที่มีจำหน่ายในร้านขายยาในรูปแบบเม็ดหรือแคปซูลเท่านั้น
thumb|right|140px|ยาน้ำเชื่อม

 ทางในการบริหาร 
ยาน้ำเชื่อมมีทางในการบริหารคือทางปาก (oral) คือ ใช้เป็นยารับประทาน และเนื่องจากมีรสหวานและความหนืดที่ช่วยในการกลบรสขมของตัวยา มีการแต่งกลิ่น สี รส ให้น่ารับประทานและน่าใช้ จึงเป็นตำรับที่นิยมสำหรับเด็ก

 ส่วนประกอบของยาน้ำเชื่อม  
 ตัวยาสำคัญหรือตัวยาหลัก เป็นตัวยาที่ละลายน้ำได้และมีความคงตัวดีเมื่อละลายน้ำ
 กระสายยา เช่น น้ำบริสุทธิ์ น้ำเชื่อม
 ตัวทำละลายร่วม เช่น แอลกอฮอล์ โดยในตำรับยาอาจมีแอลกอฮอล์เป็นส่วนผสมเพื่อช่วยในการละลายตัวยาได้ แต่ไม่ควรมีปริมาณมาเกิน 5-10% ในปัจจุบันจึงนิยมเตรียมตำรับยาน้ำเชื่อมแบบปราศจากแอลกอฮอล์เพื่อลดอันตรายหรือผลกระทบต่าง ๆ ที่จะเกิดกับการใช้ยาในเด็กเล็ก
 สารปรุงแต่งรสหวาน เช่น น้ำตาลซูโครส เป็นส่วนประกอบที่สำคัญในตำรับยาน้ำเชื่อมเพื่อให้เกิดรสหวานและความหนืดอันเป็นเอกลักษณ์ของตำรับยาชนิดนี้ โดยน้ำตาลซูโครสเป็นที่นิยมใช้เนื่องจากมีราคาถูก ปลอดภัย และสามารถหาได้ง่าย ซึ่งจะใช้ในปริมาณ 60-80% ของตำรับยา และนอกจากนี้ยังมีสารให้ความหวานชนิดอื่น เช่น น้ำผึ้ง แซคคาริน แอสปาแทม เป็นต้น ใช้ร่วมกับน้ำตาลซูโครสตามความเหมาะสม
 สารปรุงแต่งอื่น ๆ เช่น สารแต่งกลิ่นอย่างกลิ่นโกโก้ หรือกลิ่นส้ม สารแต่งสี เพื่อให้เกิดความสวยงามน่ารับประทาน ซึ่งควรเลือกใช้ให้เหมาะสมและเข้ากันกับสารแต่งกลิ่น และสารเพิ่มความหนืด เป็นต้น
 สารกันเสีย เช่น กรดเบนโซอิก โซเดียมเบนโซเอต เป็นต้น

 สำหรับเครื่องดื่ม 
เครื่องดื่มต่าง ๆ ต้องการการเพิ่มความหวานเพื่อชดเชยความเฝื่อนของน้ำผลไม้บางชนิดที่ใช้ในสูตรเครื่องดื่ม น้ำตาลทรายไม่ละลายในเครื่องดื่มเย็นหรือแอลกอฮอล์ได้ง่าย เนื่องจากน้ำเชื่อมต่อไปนี้มีสถานะเป็นของเหลว จึงสามารถผสมกับของเหลวอื่น ๆ ในเครื่องดื่มผสมได้ง่าย ทำให้เป็นทางเลือกที่เหนือกว่าน้ำตาลทราย

 น้ำเชื่อมน้ำตาลธรรมดา 
 น้ำเชื่อมธรรมดา 
น้ำเชื่อมธรรมดา (หรือที่เรียกว่าน้ำเชื่อมน้ำตาลหรือน้ำเชื่อมสำหรับบาร์) เป็นน้ำเชื่อมพื้นฐานที่ทำจากน้ำตาลและน้ำ บาร์เทนเดอร์ใช้เป็นสารให้ความหวานในการทำค็อกเทลและเป็นอาหารเสริมยีสต์ในกระบวนการหมักเอทานอล

 น้ำเชื่อมดีเมอราเรีย 
เมื่อผสมน้ำตาลดีเมอรารี ซึ่งเป็นชนิดของน้ำตาลน้ำตาลธรรมชาติกับน้ำในกระบวนการนี้จะได้น้ำเชื่อมดีเมอราเรีย ตัวแทนทดแทนน้ำตาล เช่น น้ำผึ้งหรือน้ำหวานจากอะกาเว่ ก็สามารถใช้ในการทำน้ำเชื่อมได้เช่นกัน ในกระบวนการนี้สามารถเพิ่มเครื่องเทศลงไปที่ส่วนผสมได้ ซึ่งจะได้เป็นน้ำเชื่อมธรรมดาที่มีเครื่องเทศ

 น้ำเชื่อมที่แต่งกลิ่น  
น้ำเชื่อมที่แต่งกลิ่นจะผลิตโดยการเติมกลิ่นลงในน้ำเชื่อมธรรมดาในกระบวนการผลิต สามารถใช้กลิ่นที่หลากหลายได้ โดยมักจะผสมกัน เช่น สมุนไพร เครื่องเทศ หรือสารให้กลิ่นตัวอย่างเช่น สารให้กลิ่นสำหรับน้ำเชื่อมจะเตรียมโดยการเพิ่มปริมาณหนึ่งของสารให้กลิ่นส้มและน้ำที่มีอบเชยลงในน้ำเชื่อมธรรมดา น้ำเชื่อมประเภทนี้มักใช้ในร้านกาแฟเพื่อทำเครื่องดื่มที่มีกลิ่นหอม น้ำเชื่อมธรรมดาที่ได้รับการเติมกลิ่นสามารถใช้ในการทำขนมหรือเพิ่มความหวานและลึกซึ้งของรสชาติในค็อกเทลได้

 น้ำเชื่อมโฮมเมด 
น้ำเชื่อมกัม (หรือน้ำเชื่อมเหนียว; gomme ในภาษาฝรั่งเศสหมายถึง "หมากฝรั่ง") เป็นการผสมระหว่างน้ำตาลและน้ำที่ต้มด้วยอัตราส่วนที่มากที่สุดที่เป็นไปได้ของน้ำตาลและน้ำ สูตรเก่าที่เพิ่มกัมอะราบิก ซึ่งเชื่อว่าจะป้องกันการตกผลึกของน้ำตาลและให้เนื้อสัมผัสที่เรียบเนียน