# ตำนานสมเด็จพระนเรศวรมหาราช เดอะซีรีส์ ภาคองค์ประกันหงสา
ตำนานสมเด็จพระนเรศวรมหาราช เดอะซีรีส์ ภาคองค์ประกันหงสา หรือ ตำนานสมเด็จพระนเรศวรมหาราช The Series ภาคองค์ประกันหงสา เป็นละครโทรทัศน์อิงประวัติศาสตร์ ภาคที่หนึ่งของละครเรื่อง ตำนานสมเด็จพระนเรศวรมหาราช เดอะซีรีส์ กำกับการแสดงโดย หม่อมราชวงศ์เฉลิมชาตรี ยุคล เป็นการสร้างละครที่อิงเอาเนื้อเรื่องจากภาพยนตร์เรื่อง ตำนานสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ปฐมวัย ที่หม่อมเจ้าชาตรีเฉลิม ยุคลที่ทำไว้มาสร้างใหม่อีกครั้ง ใช้กระบวนการถ่ายทำและเทคนิคแบบภาพยนตร์ ด้วยความมุ่งหมายจะให้เนื้อเรื่องสมบูรณ์กว่าในแบบฉบับภาพยนตร์

ละครเรื่องนี้ออกอากาศตอนแรกในวันที่ 9 มกราคม พ.ศ. 2560 และออกอากาศตอนจบในวันที่ 14 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2560 ละครเรื่องนี้มีภาคต่อคือ ตำนานสมเด็จพระนเรศวรมหาราช เดอะซีรีส์ ภาคประกาศอิสรภาพ

ออกอากาศซ้ำทางช่อง 9 ทุกวันเสาร์-อาทิตย์ เวลา 18.00-19.00 น. เริ่มตอนแรกในวันที่ 14 สิงหาคม พ.ศ. 2564 และออกอากาศตอนจบในวันที่ 19 กันยายน พ.ศ. 2564 ต่อจากละคร แม่นากพระโขนง

 เนื้อเรื่อง 
พ.ศ. 2106 พระเจ้าบุเรงนองแห่งอาณาจักรตองอูได้ตีหัวเมืองเหนือของสยามไล่มาตั้งแต่สุโขทัย, สวรรคโลก, และที่สองแคว ซึ่งที่พระพิษณุโลกสองแควนั้น พระมหาธรรมราชา (อธิวัฒน์ สนิทวงศ์ ณ อยุธยา) ผู้รั้งเมืองอยู่นั้นได้ขอความช่วยเหลือจากพระนครศรีอยุธยา แต่ไม่ได้รับความช่วยเหลือจากอยุธยา พระมหาธรรมราชาจึงแปรพักตร์ไปเข้าด้วยกับพระเจ้าบุเรงนองเพื่อร่วมกันโจมตีอยุธยา โดยที่พระเจ้าบุเรงนองได้ขอเอาตัว พระนเรศ หรือ องค์ดำ (ภาณุกร วงษ์บุญมาก) พระโอรสองค์โตในพระมหาธรรมราชาและพระนางวิสุทธิ์กษัตริย์ (ศิรประภา สุขดำรงค์) ไปเป็นตัวประกันในหงสาวดีโดยที่ให้สัตย์สาบานว่าจะเลี้ยงดูอย่างดีดุจพระโอรส

เมื่อทัพพิษณุโลกสองแควและหงสาวดีมาถึงอยุธยา ก็ต้องพบกับการต่อต้านอย่างหนักจากอยุธยา ด้วยเพราะมี พระราเมศวร (อภิปราชญ์ ต่างใจ) พระโอรสพระองค์โตในสมเด็จพระมหาจักรพรรดิ (ศุกล ศศิจุลกะ) เป็นขุนศึกกล้าหาญชาญณรงค์สงครามทำการต่อต้าน แต่ทางสมเด็จพระมหาจักรพรรดิเห็นว่าควรจะเจรจากับทางหงสาวดี เมื่อทั้งสองฝ่ายได้เจรจากัน พระเจ้าบุเรงนองได้ขอช้างเผือก 2 เชือกละขอตัวพระราเมศวรไปเป็นองค์ประกันที่หงสาวดีด้วยเช่นเดียวกับพระนเรศ โดยอ้างว่ายังมี พระมหินทราธิราช (เลอวิทย์ สังข์สิทธิ์) พระอนุชายังสามารถสืบราชสมบัติต่อไปได้ ต่อมา พระเจ้าบุเรงนองยกทัพไปตีกรุงศรีสัตนาคนหุตที่มีพระไชยเชษฐาธิราชปกครองอยู่ แต่พระราเมศวรไปไม่ทันถึงก็เสด็จสวรรคตเสียก่อน

ที่นครหงสาวดี พระองค์ดำ (ณัฐชนน บุญศิริ) ขณะเที่ยวชมตลาดโยเดียซึ่งเป็นชุมนุมชาวสยามที่ถูกต้อนมาจากอยุธยาที่นอกกำแพงเมือง ได้บังเอิญช่วยเหลือพระธิดาวิไลกัลยา (ภัทรวดี เหลาสา) จากการที่ถูกงูกัด ทำให้องค์หญิงวิไลกัลยาเกิดหลงรักพระนเรศ ขณะที่องค์ดำจะกลับเข้าพระราชวังได้พบกับขบวนของมังสามเกียด (ภัทรกร ประเสริฐเศรฐ) พระโอรสของมหาอุปราชนันทบุเรง (ปรเมศร์ น้อยอ่ำ) ผ่านมา มังสามเกียดและลักไวทำมู ทหารคนสนิท พยายามให้องค์ดำก้มคาราวะตนในฐานะเชลย แต่องค์ดำไม่ยอม ขณะเดียวกันกับที่พระเจ้าบุเรงนองเสด็จผ่านมาเช่นกัน และให้มังสามเกียดเป็นฝ่ายก้มกราบองค์ดำแทน ด้วยเห็นว่ามีศักดิ์สูงกว่า และให้องค์ดำมาฝึกวิชาที่วัดหน้าประตูเมืองกับ พระมหาเถรคันฉ่อง (สรพงษ์ ชาตรี) ในวันรุ่งขึ้น เมื่อทั้งคู่มาถึงก็ได้พบกับ มณีจันทร์ (นวลจันทร์ ณ ถลาง) เด็กผู้หญิงที่อาศัยอยู่ในวัด และได้พบกับพระมหาเถรคันฉ่องที่เป็นผู้เชี่ยวชาญด้านศัสตราวุธ ซึ่งพระมหาเถรคันฉ่องได้สั่งสอนสรรพวิชาและให้ความเห็นเกี่ยวกับเรื่องสถานการณ์บ้านเมืองแก่องค์ดำตลอดมา

ต่อมาความสัมพันธ์ระหว่างพิษณุโลกสองแควและอยุธยาเริ่มคลอนแคลนกันมากขึ้น เมื่อทางฝ่าย สมเด็จพระไชยเชษฐาธิราช หลังจากที่ต้องสูญเสียพระมเหสีและเชื้อพระวงศ์ไปในศึกสงคราม จึงได้ส่งพระราชสาสน์มาขอตัว พระเทพกษัตรีย์ (ปัทมวรรณ เค้ามูลคดี) พระธิดาพระองค์เล็กในสมเด็จพระมหาจักรพรรดิเป็นพระมเหสีด้วยว่าเป็นพระธิดาในสมเด็จพระสุริโยไท แต่ทางฝ่ายพระมหาธรรมราชาได้ลักลอบส่งสาสน์ไปบอกความยังพระเจ้าบุเรงนอง ให้มาชิงตัวไปในระหว่างทาง

ทางฝ่ายล้านช้างเมื่อสมเด็จพระไชยเชษฐาธิราชได้สูญเสียพระเทพกษัตรีไปแล้วนั้น ได้ยกทัพมาโจมตีพิษณุโลกสองแคว ทำให้ทางฝ่ายพระมหินทราธิราชเกิดความระแวงในตัวพระมหาธรรมราชาหนักยิ่งขึ้น เพราะเกรงว่านี่จะเป็นกลศึก การสงครามที่สมเด็จพระไชยเชษฐาธิราชตีพิษณุโลกสองแควนั้นไม่สำเร็จ พระเจ้าบุเรงนองได้ส่ง พระยาพุกาม และ พระยาเสือหาญ สองทหารมอญเข้ามาช่วยไล่ตีด้วยเพราะความเป็นสัมพันธไมตรีกันระหว่างสองเมือง แต่พระยามอญทั้งคู่ทำการไม่สำเร็จ พระเจ้าบุเรงนองจึงมีคำสั่งให้ประหารชีวิต แต่พระมหาธรรมราชาที่เดินทางไปยังหงสาวดีด้วยได้ทูลขอชีวิตไว้

ขณะที่พระมหาธรรมราชาเสด็จไปยังหงสาวดีนั้น ทางฝ่ายพระมหินทราธิราชได้เสด็จมายังพิษณุโลกสองแควอัญเชิญตัวพระนางวิสุทธิ์กษัตริย์กลับไปยังอยุธยา  ทางฝ่ายพระมหาธรรมราชาและพระเจ้าบุเรงนองที่ยังประทับอยู่ที่หงสาวดีทราบความดังนั้นก็พิโรธ ยกทัพของทั้งสองเมืองไปโจมตีอยุธยาพร้อมกัน แต่การสงครามครั้งนี้กลับยืดเยื้อนานกว่าที่คาดคิด จนเวลาล่วงไปเกือบปี ขณะเดียวกัน สมเด็จพระมหาจักรพรรดิ ก็เสด็จสวรรคต พระมหินทราธิราช ได้ขึ้นเสวยราชย์เป็น สมเด็จพระมหินทราธิราชเจ้า ทางฝ่ายพระเจ้าบุเรงนองไม่อาจให้การสงครามยืดเยื้อมากไปกว่านี้ พระเจ้าบุเรงนองจึงออกอุบายขอพระยารามณรงค์ไป แล้วจะเลิกทัพ พระมหินทราธิราชทรงเห็นด้วยจึงเข้าแผนของพระเจ้าบุเรงนองทันที ต่อมา ออกญาจักรี ขุนนางฝ่ายอโยธยาเก่าได้ทำอุบายแสร้งเป็นว่าสามารถหนีมาจากทัพหงสาวดีได้และเข้าไปในราชสำนักอยุธยาเสนอตัวเป็นผู้บัญชาการทัพเอง โดยที่สมเด็จพระมหินทราธิราชเจ้าก็มิได้สงสัย ท้ายที่สุดออกญาจักรีก็เปิดประตูเมืองให้ฝ่ายหงสาวดีเข้ามาตีเมืองได้

เมื่อได้ชัยชนะแล้ว พระเจ้าบุเรงนองได้ให้พระมหาธรรมราชาขึ้นครองราชย์แทนเป็น สมเด็จพระมหาธรรมราชา และได้ขอเอาตัว พระสุพรรณกัลยา (พชรณมน นนทภา) พระธิดาองค์โตในพระมหาธรรมราชาและพระนางวิสุทธิ์กษัตริย์กลับไปยังหงสาวดีพร้อมกับสมเด็จพระมหินทราธิราชเจ้าด้วย เมื่อมาถึงหงสาวดี สมเด็จพระมหินทราธิราชเจ้าก็ประชวรและเสด็จถึงแก่สวรรคต

ขณะที่ฝ่าย องค์ดำ เมื่ออยู่ที่หงสาวดีได้รับการดูถูกตลอดเวลาจากฝ่ายมังสามเกียดและพรรคพวก โดยเรียกชื่อว่า ตองเจ  หนักขึ้นถึงขั้นปองร้ายหมายเอาชีวิต องค์ดำจึงคิดหนีกลับพิษณุโลกสองแคว โดยขอให้สมเด็จพระสุพรรณกัลยา ซึ่งเป็นพระพี่นางเสด็จกลับไปด้วย แต่สมเด็จพระสุพรรณกัลยาไม่กลับ ด้วยทรงดำริว่าหากพระองค์ยังอยู่ที่หงสาวดีนี้ก็จะช่วยกราบทูลขอชีวิตองค์ดำจากพระเจ้าบุเรงนองไว้ได้ ทำให้องค์ดำ บุญทิ้ง และชาวสยามอีกจำนวน 300 คนหนีกลับไปได้สำเร็จ ในขณะที่มณีจันทร์ได้เข้าเป็นข้ารับใช้ในสมเด็จพระสุพรรณกัลยา

 นักแสดงนำ 
นักแสดงหลัก
 ภานุกร วงศ์บุญมาก รับบท สมเด็จพระนเรศวรมหาราช (วัยเด็ก)
 ณัฐชนน  บุญศิริ รับบท สมเด็จพระนเรศวรมหาราช (วัยรุ่น)
 นวลจันทร์ ณ ถลาง รับบท มณีจันทร์ (วัยเด็ก)
 ณปภัช ฐิตะกวิน รับบท มณีจันทร์ (วัยรุ่น)
 ภูชิ ทองดี รับบท พระราชมนู หรือ บุญทิ้ง (วัยเด็ก) 
 สิทธิโชค เผือกพูลผล รับบท พระราชมนู หรือ บุญทิ้ง (วัยรุ่น) 
 ภัทรวดี เหลาสา รับบท องค์หญิงวิไลกัลยา
 สุรีย์ญะเรศ ยะคะเรศ รับบท พระสุพรรณกัลยา (วัยเด็ก) 
 พชรณมน นนทภา รับบท พระสุพรรณกัลยา
 ภัทรกร ประเสริฐเศรษฐ รับบท มังกะยอชวา (วัยเด็ก)
 กรภัทร์ เกิดพันธุ์ รับบท มังกะยอชวา (วัยรุ่น)
นักแสดงสมทบ
 สรพงษ์ ชาตรี รับบท พระมหาเถรคันฉ่อง
 อธิวัฒน์ สนิทวงศ์ ณ อยุธยา รับบท สมเด็จพระมหาธรรมราชาธิราช 
 ปรเมศร์ น้อยอ่ำ รับบท พระเจ้าบุเรงนอง
 กษาปณ์ จำปาดิบ รับบท พระเจ้านันทบุเรง
 นุศรา ประวันณา รับบท พระนางเมงพยู
 ธนายง ว่องตระกูล รับบท ลักไวทำมู
 ศิรประภา สุขดำรงค์ รับบท พระวิสุทธิกษัตริย์ 
 นิภาพร เจริญพงษ์ รับบท (ข้ารับใช้พระวิสุทธิกษัตรีย์) 
 ฐรัชญา ไชยวงค์ รับบท (ข้ารับใช้พระวิสุทธิกษัตรีย์)  
นักแสดงร่วม
 เลอวิทย์ สังข์สิทธิ์ รับบท สมเด็จพระมหินทราธิราช
 อภิปราชญ์ ต่างใจ รับบท พระราเมศวร
 รัชชานนท์ เรือนเพ็ชร์ รับบท สมเด็จพระเอกาทศรถ (ช่วงวัยรุ่น) 
 รุ่งทิวา คงสนุ่น รับบท แก่นจันทร์ (ข้ารับใช้องค์หญิงวิไลกัลยา) 
 น้องบิว ขาวคง รับบท สมิง (ช่วงวัยเด็กเพื่อนมณีจันทร์)    
 เอก ธณากร รับบท พระเจ้าอังวะ (ขุนนางหงสาวดี) 
 จิรศักดิ์ ธนวรพงศ์ รับบท พระเจ้าแปร (ขุนนางหงสาวดี) 
 ธนดล มีวงศ์ธรรม รับบท (ขุนนางหงสาวดี)  
 กิตติพงศ์ สัญจร รับบท (ขุนนางหงสาวดี)  
 นฤชา ชัยมะเริง รับบท พญาเสือ (แม่ทัพหงสาวดี) 
 จักรวาล วรทรัพย์ รับบท พญาพุกาม (แม่ทัพหงสาวดี)  
 กมลภพ บงกชเกิด รับบท สมเด็จพระเอกาทศรถ (ช่วงวัยเด็ก)  
 บุษยมาส พิมพ์ศิริ รับบท เม้ย (ข้ารับใช้องค์หญิงวิไลกัลยา) 
 กิตติพล ศัตรูพินาศ รับบท ขุนศรี (ขุนนางอโยธยา) 
 สิรภพ พรรณดี รับบท (ขุนนางอโยธยา) 
 ชญาณัตถภัทร์ ตริชอบ รับบท พระยาวิชิตณรงค์ (ขุนนางอโยธยา) 
 พงศกร ฉายสุริยะ รับบท พระยารามรณรงค์ (ขุนนางอโยธยา/อดีตเจ้าเมืองชากังราว)
 รัชพันธน์ มีไกรเลิศ รับบท พระศรีเสาวราช (ขุนนางอโยธยา/น้องชายต่างแม่พระมหินทร์) 
 อมรเทพ ริมดุสิต รับบท พระธรรมา (ขุนนางอโยธยา) 
 ตวงอรรถ อมรวงศ์ รับบท พระยากลาโหม (ขุนนางอโยธยา)  
 เพชรเกษม วงษา รับบท ครูดาบชาวตองอู  
 อุดมศักดิ์ ตันติพรกุศล รับบท พระเจ้าตองอู (ขุนนางหงสาวดี) 
 ชาลี อิ่มมาก รับบท พระยาศรีหะราชเดโช (ขุนนางอโยธยา) 
 ปภทพร ศิริรักษ์นภา รับบท (หลานสาวลุงดาบชาวรามัน/ภรรยาเศรษฐีท้วม) 
 ภัทรกร ประเสริฐเศรษฐ รับบท สมิง (ช่วงวัยรุ่นเพื่อนมณีจันทร์) 
 ทรงพร บุญประสิทธิ์ รับบท มะไฟ (เด็กวัดรามัญบริเวณประตูโยเดีย) 
 ธีรวัฒน์ สุขอิ่ม รับบท ไอ้ฉุน (ข้ารับใช้มังกยอชวา) 
 พัฒนศักดิ์ พงษ์พันธุ์ รับบท สุรสิงหะ (ขุนนางหงสาวดี) 
 ณัฎฐ์ธนัน มีกลิ่นกุหลาบ รับบท เจ้ากรมวัง (ขุนนางหงสาวดี)    
 สมาน เบื๊อกโคราช ชิ้นจอหอ รับบท เฒ่าสา (ชาวบ้านโยเดีย/พ่อบุญธรรมพระราชมนู หรือ บุญทิ้ง)     
 นะโม ทองกำเหนิด รับบท พระยาพิชัยรณฤทธิ์ (ขุนนางอโยธยา) 
นักแสดงรับเชิญ
 ศุกล ศศิจุลกะ รับบท สมเด็จพระมหาจักรพรรดิ (พระมหากษัตริย์อโยธยา)
 จิราวัฒน์ วชิรศรัณย์ภัทร รับบท พระยาทาละ (เสนาธิการทหารหงสาวดี)
 ปัทมวรรณ เค้ามูลคดี รับบท พระเทพกษัตรีย์ (พระราชธิดาองค์เล็กสมเด็จพระไชยเชษฐาธิราช) 
 ไกรลาศ เกรียงไกร รับบท พระสุนทรสงคราม (ขุนนางอโยธยา)  
 สุรศักดิ์ ชัยอรรถ รับบท ออกญาจักรี (ขุนนางอโยธยา) 
 นงค์ เชิญยิ้ม รับบท เศรษฐีท้วม (นายบ้านโยเดีย)  
 วนิดา แสงสุข รับบท ท้าวแจ่มจันทร์ (ข้ารับใช้พระสุพรรณกัลยา) 
 พันเอก (พิเศษ) วันชนะ สวัสดี รับบท ผู้บรรยายเรื่องราวประวัติศาสตร์ สงครามช่วงแรกในปี พ.ศ. 2106 ถูกเรียกว่า สงครามช้างเผือก ในสงครามช่วงหลัง คือในปี พ.ศ. 2112 คือ สงครามคราวเสียกรุงครั้งที่ 1 
 ธัญญารักษ์ สมบูรณ์ รับบท (ข้ารับใช้บุเรงนอง)    
 บดินทร์ หมู่หมื่นศรี รับบท พระสงฆ์ที่หมู่บ้านโยเดีย 
 กิติโชค ปิ่นเกตุ รับบท ท่านราชทูตอาณาจักรล้านช้าง 
 ท็อป ชาละวัน รับบท พระยาท้ายน้ำ (ขุนนางอโยธยา) 
 จิรศักดิ์ เนินริมหนอง รับบท ทหารหงสาวดีบริเวณด่าน 
 คมกฤช ยุตติยงค์ รับบท แสงคำ (พ่อค้าเกวียน/สายสืบพระมหาธรรมราชา) 
 อภิวัฒน์ กลมเกลียว รับบท (ขุนนางอโยธยา) 
 ภิภพ กมลเกตุโสภณ รับบท นายป้อง (ทหารฝ่าายอโยธยา) 
 ปรเมศ สามารถ รับบท ชาวอโยธยา

 การผลิต 
หม่อมราชวงศ์เฉลิมชาตรี ยุคล ผู้กำกับการแสดง กล่าวว่า
“ผมพอใจมากครับ แต่ก็มีพื้นที่ปรับปรุงเพราะเป็นครั้งแรกที่ผมสร้างละครโทรทัศน์เลย ภาคนี้เราทำงานทุกสัปดาห์ แต่เราไม่ได้ทำพร้อมกันทุกฝ่าย จึงเกิดความเสียหายพอสมควร เสียค่าใช้จ่าย และเวลามากขึ้น แต่พอภาคต่อไป เราควบคุมสิ่งเหล่านี้ได้ดีขึ้น นักแสดงเก่งขึ้น เราเอาปัญหาจากภาพยนตร์เรื่อง สุริโยไท มาแก้ไขเป็นภาพยนตร์ชุด ตำนานสมเด็จพระนเรศวรมหาราช และเราเอาความรู้จาก ตำนานสมเด็จพระนเรศวรมหาราช มาสร้างเป็นพันท้ายนรสิงห์ พอมาถึงละครเรื่องนี้ เราก็นำความรู้จากพันท้ายนรสิงห์มาปรับใช้ ทำให้ซีรีส์ดูทันสมัยมากขึ้น เรื่องนี้ต้องเรียนรู้ถือว่าเป็นการทดลองระดับหนึ่งครับ”เจาะเบื้องหลัง "คุณชายอดัม" ทุมหมดหน้าตัก เพื่อสร้าง "ตำนานสมเด็จพระนเรศวรมหาราช เดอะซีรีส์"

 ความแม่นยำทางประวัติศาสตร์ 
 สมเด็จพระนเรศวรมหาราช เมื่อครั้งยังเป็นองค์ประกันประทับอยู่ที่หงสาวดีในวัยเยาว์ มิได้มีหลักฐานใดระบุว่าพระองค์ได้บวชเป็นเณร หรืออยู่ที่วังหน้า หรือแม้แต่คราวที่พระองค์ทรงแต่งองค์เป็นหญิงเพื่อมาหาสมเด็จพระมหาธรรมราชาธิราช พระราชบิดา ก็ไม่มีหลักฐานใดบันทึกเช่นกัน
 พระเทพกษัตรีย์ ได้ถูกชิงตัวระหว่างทางไปยังล้านช้าง และเมื่อไปถึงหงสาวดีแล้ว ก็ไม่ได้มีหลักฐานใดระบุว่า พระนางอยู่ในหงสาวดีหรือไม่ เพราะว่าไม่มีหลักฐานใดกล่าวถึงอีกเลย
 มณีจันทร์ บุคคลที่ปัจจุบันมีหลักฐานยืนยันว่าเป็นพระชายาของสมเด็จพระนเรศวรมหาราชในภายหลัง เป็นบุคคลที่ไม่ทราบที่มาที่ไป แต่ในละครโทรทัศน์กำหนดให้นางเป็นธิดาของชาวมอญที่ลอบปลงพระชนม์พระเจ้าตะเบ็งชะเวตี้
 ออกพระราชมนู ทหารเอกในสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ก็ไม่มีที่มาที่ไปเช่นกัน แต่ในละครโทรทัศน์กำหนดให้เป็นเด็กชายกำพร้าผมยาวที่ถูกเฒ่าสาเก็บมาเลี้ยง และเป็นพระสหายกับพระนเรศวรตั้งแต่วัยเยาว์
 พระมหาเถรคันฉ่อง เป็นพระภิกษุชาวมอญที่ปรากฏบทบาทภายหลังเมื่อครั้งที่ สมเด็จพระนเรศวรมหาราชประกาศอิสรภาพที่เมืองแครง ไม่มีหลักฐานว่าเป็นพระอาจารย์ของสมเด็จพระนเรศวรมหาราชในวัยพระเยาว์แต่ประการใด รวมทั้งไม่ได้เป็นพระอาจารย์ของพระเจ้าบุเรงนองด้วยสมเด็จพระนเรศวรมหาราช (ภาคที่ ๒) การที่ผู้สร้างกำหนดให้พระมหาเถรคันฉ่องเป็นพระอาจารย์ของทั้งพระนเรศวรและพระเจ้าบุเรงนองนั้น เป็นการหยิบเอาลักษณะตัวละครมาจาก พระมหาเถรวัดกุโสดอ (พระมหาเถรมังสินธู) ในนวนิยายพงศาวดารเรื่อง ผู้ชนะสิบทิศ ของยาขอบ
 การสวรรคตของสมเด็จพระมหินทราธิราชเจ้านั้น มีหลักฐานระบุไว้สองกรณี กรณีแรกระบุว่า ทรงทำท่าทีกระด้างกระเดื่องต่อพระเจ้าบุเรงนองเมื่อครั้งตีอยุธยาได้สำเร็จ จึงให้สำเร็จโทษด้วยการถ่วงน้ำที่เมืองสระถุงหนังสือคำให้การชาวกรุงเก่า โดย สำนักพิมพ์แสงดาว-สร้อยทอง (พ.ศ. 2544) ISBN 9748789578 กรณีหลังระบุว่า ประชวรด้วยพระโรคปัจจุบันในระหว่างทางขณะเสด็จไปยังหงสาวดีและได้สวรรคตที่เมืองแครง ส่วนในประวัติศาสตร์มิได้ระบุชะตากรรมภายหลังของออกญาจักรีไว้ ในละครโทรทัศน์จึงให้สมเด็จพระมหินทราธิราชถึงแก่สวรรคาลัยด้วยพระโรคปัจจุบันเมื่อถึงหงสาวดี ส่วนการตายของออกญาจักรีจึงกลายเป็นคำบอกเล่าว่าถูกจับถ่วงน้ำแทน
 ในสงครามช่วงแรกของละครโทรทัศน์นั้น คือในปี พ.ศ. 2106 ถูกเรียกว่า สงครามช้างเผือก ในสงครามช่วงหลัง คือในปี พ.ศ. 2112 คือ สงครามคราวเสียกรุงครั้งที่ 1

 รางวัลและการเข้าชิง 
รางวัลสาขารางวัลผู้ได้รับการเสนอชื่อผลการตัดสิน <center> รางวัลโทรทัศน์ทองคำ ครั้งที่ 32 องค์ประกอบศิลป์ดีเด่น ตำนานสมเด็จพระนเรศวรมหาราช เดอะซีรีส์ ภาคองค์ประกันหงสา