# รัฐบาลพลัดถิ่น
รัฐบาลพลัดถิ่น  เป็นกลุ่มการเมืองซึ่งอ้างตัวเป็นรัฐบาลที่ชอบด้วยกฎหมายของรัฐเอกราชรัฐหนึ่ง แต่ไม่อาจใช้อำนาจตามกฎหมายในรัฐนั้น และจำต้องพำนักอยู่นอกรัฐดังกล่าว รัฐบาลพลัดถิ่นมักคาดหวังว่า วันหนึ่งจะได้กลับคืนบ้านเมืองและครองอำนาจอย่างเป็นทางการอีกครั้ง รัฐบาลพลัดถิ่นต่างจากรัฐตกค้าง (rump state) ตรงที่รัฐตกค้างยังสามารถควบคุมส่วนหนึ่งส่วนใดในดินแดนเดิมได้อยู่Tir, J. , 2005-02-22 "Keeping the Peace After Secessions: Territorial Conflicts Between Rump and Secessionist States" Paper presented at the annual meeting of the International Studies Association, Hilton Hawaiian Village, Honolulu, Hawaii Online <.PDF>. 2009-05-25 from allacademic.com  เช่น ระหว่างสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง แม้จักรวรรดิเยอรมันเข้ายึดครองประเทศเบลเยียมได้เกือบทั้งประเทศ แต่ประเทศเบลเยียมและพันธมิตรยังครองภาคตะวันตกซึ่งเป็นส่วนน้อยของประเทศได้อยู่ จึงชื่อว่าเป็นรัฐตกค้าง ถ้าเป็นรัฐบาลพลัดถิ่นจะตรงกันข้าม คือ ไม่สามารถครอบครองดินแดนไว้ได้เลย

รัฐบาลพลัดถิ่นมักมีขึ้นในช่วงการรบซึ่งดินแดนถูกยึดครองไป หรือมักเป็นผลมาจากสงครามกลางเมือง การปฏิวัติ หรือรัฐประหาร เช่น ระหว่างที่เยอรมนีขยายดินแดนในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง รัฐบาลยุโรปหลายชาติได้เข้าลี้ภัยในสหราชอาณาจักรเพื่อไม่ตกอยู่ในกำมือพวกนาซี รัฐบาลพลัดถิ่นยังอาจจัดตั้งขึ้นเนื่องจากเชื่อถือกันอย่างกว้างขวางว่า รัฐบาลซึ่งกำลังผ่านบ้านครองเมืองอยู่นั้นขาดความชอบธรรม เช่น หลังเกิดสงครามกลางเมืองซีเรีย พันธมิตรกองทัพปฏิวัติและฝ่ายค้านซีเรียแห่งชาติ (National Coalition for Syrian Revolutionary and Opposition Forces) ได้รับการจัดตั้งขึ้นโดยมุ่งหมายจะล้มล้างการปกครองของพรรคบะอัธ (Ba'ath Party) ซึ่งกำลังอยู่ในอำนาจ

รัฐบาลพลัดถิ่นจะมีประสิทธิภาพหรือไม่ เบื้องต้นขึ้นอยู่กับว่า ได้รับการสนับสนุนมากหรือไม่ ไม่ว่าจะเป็นการสนับสนุนจากรัฐบาลต่างชาติหรือจากพลเมืองประเทศตนเอง รัฐบาลพลัดถิ่นบางชุดกลายเป็นกองกำลังอันน่าเกรงขาม เพราะสามารถท้าทายผู้ปกครองประเทศนั้น ๆ ได้อย่างฉกาจฉกรรจ์ ขณะที่รัฐบาลพลัดถิ่นอื่น ๆ ส่วนใหญ่มักมีสถานะเชิงสัญลักษณ์เท่านั้น

ปรากฏการณ์รัฐบาลพลัดถิ่นมีมาก่อนคำว่า "รัฐบาลพลัดถิ่น" จะได้รับการใช้จริง ในยุคกษัตริย์ พระเจ้าแผ่นดินหรือราชวงศ์ที่ถูกอัปเปหิเคยตั้งราชสำนักพลัดถิ่น เช่น ราชวงศ์สจวร์ตซึ่งถูกโอลิเวอร์ ครอมเวล (Oliver Cromwell) ถอดจากบัลลังก์ ก็ไปตั้งราชสำนักพลัดถิ่น และราชวงศ์บูร์บง (House of Bourbon) ก็ทำเช่นเดียวกันในช่วงปฏิวัติฝรั่งเศสและช่วงนโปเลียน (Napoleon) เถลิงอำนาจ ครั้นเมื่อระบอบราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญแพร่หลายขึ้น รัฐบาลกษัตริย์พลัดถิ่นก็เริ่มมีนายกรัฐมนตรีด้วยเหมือนกัน เช่น รัฐบาลพลัดถิ่นเนเธอร์แลนด์ในช่วงสงครามโลกครั้งที่สองตั้ง Pieter Sjoerds Gerbrandy เป็นนายกรัฐมนตรี

 รัฐบาลพลัดถิ่นในปัจจุบัน 
 รัฐบาลชุดปัจจุบันที่มองว่าเป็น "รัฐบาลพลัดถิ่น" 
รัฐบาลเหล่านี้เคยควบคุมดินแดนที่อ้างสิทธิ์ทั้งหมดหรือส่วนใหญ่ แต่ยังคงควบคุมส่วนเล็ก ๆ ต่อไป และยังคงเรียกร้องอำนาจที่ถูกต้องตามกฎหมายของดินแดนทั้งหมดที่พวกเขาเคยควบคุมอย่างเต็มที่
ชื่อพลัดถิ่นดินแดนที่รัฐบาลยังคงควบคุมอยู่การควบคุมดินแดนที่อ้างสิทธิ์ในปัจจุบันอ้างอิง  สาธารณรัฐจีน 1949 ไต้หวันและหมู่เกาะใกล้เคียง   สาธารณรัฐประชาธิปไตยอาหรับซาห์ราวี 1976 ส่วนตะวันออกเฉียงใต้ของชาฮาราตะวันตก 

 รัฐบาลที่ถูกขับไล่ของรัฐปัจจุบัน 
รัฐบาลพลัดถิ่นเหล่านี้ก่อตั้งโดยรัฐบาลที่ถูกปลด ซึ่งยังคงอ้างสิทธิ์โดยชอบธรรมของรัฐที่เคยควบคุม

ชื่อพลัดถิ่นตั้งแต่รัฐที่ควบคุมดินแดนที่อ้างสิทธิ์อ้างอิง  สาธารณรัฐประชาธิปไตยเบลารุส 1919    สภาผู้นำประธานาธิบดีแห่งสาธารณรัฐเยเมน 2015  (สภาการเมืองสูงสุด) Profile, bbc.co.uk; accessed 6 April 2015.  รัฐบาลเอกภาพแห่งชาติเมียนมา 2021  (สภาบริหารแห่งรัฐ) Profile, abcnews.go.com; accessed 31 March 2021.

 รัฐบาลที่ถูกขับไล่ของรัฐในอดีต 
รัฐบาลพลัดถิ่นเหล่านี้ก่อตั้งโดยรัฐบาลที่ถูกปลด ซึ่งยังคงอ้างอำนาจโดยชอบธรรมของรัฐที่พวกเขาเคยควบคุมแต่รัฐนี้ไม่มีอยู่แล้ว

ชื่อพลัดถิ่นการควบคุมดินแดนที่อ้างสิทธิ์ในปัจจุบันอ้างอิง      สาธารณรัฐมาลูกูใต้ 1966 รัฐเอกราช  จังหวัดมาลูกู Widjojo, Muridan S. "Cross-Cultural Alliance-Making and Local Resistance in the Moluccas during the Revolt of Prince Nuku, c. 1780–1810" PhD Dissertation, Leiden University, 2007 (Publisher: KITLV, Journal of Indonesian Social Sciences and Humanities Vol. 1, 2008) Pp. 141–149 

 ขับไล่รัฐบาลของดินแดนส่วนภูมิภาค 
รัฐบาลพลัดถิ่นเหล่านี้อ้างสิทธิ์ในดินแดนปกครองตนเองของรัฐอื่นอย่างชอบธรรม และก่อตั้งโดยรัฐบาลหรือผู้ปกครองที่ถูกขับไล่ ซึ่งไม่ได้อ้างเอกราชเป็นรัฐเอกเทศ

ชื่อพลัดถิ่นการควบคุมดินแดนที่อ้างสิทธิ์ในปัจจุบันอ้างอิง      รัฐบาลสาธารณรัฐปกครองตนเองอับคาเซีย 1993 สาธารณรัฐปกครองตนเอง  สาธารณรัฐอับคาเซีย รัฐอิสระโดยพฤตินัย  การบริหารชั่วคราวของเซาท์ออสซีเชีย 2008 การบริหารชั่วคราว  สาธารณรัฐเซาท์ออสซีเชีย  สาธารณรัฐปกครองตนเองไครเมีย 2014 สาธารณรัฐปกครองตนเอง  สาธารณรัฐไครเมีย  เซวัสโตปอล เมืองพิเศษ นครสหพันธ์  แคว้นลูฮันสก์ 2022 แคว้น สาธารณรัฐประชาชนลูฮันสก์

 รัฐบาลทางเลือกของรัฐปัจจุบัน 
รัฐบาลเหล่านี้ก่อตั้งขึ้นโดยพลัดถิ่นโดยองค์กรการเมือง และพรรคฝ่ายค้าน ปรารถนาที่จะเป็นผู้มีอำนาจปกครองจริงหรืออ้างว่าเป็นผู้สืบทอดทางกฎหมายต่อรัฐบาลที่ถูกปลดก่อนหน้านี้ และได้รับการก่อตั้งเป็นทางเลือกแทนรัฐบาลที่ดำรงตำแหน่ง

 ชื่อ อ้างสิทธิ์พลัดถิ่น การแถลงพลัดถิ่น รัฐบาลควบคุมดินแดนที่อ้างสิทธิ์ อ้างอิง  คณะกรรมการ 5 จังหวัดภาคเหนือเกาหลี — 1949    คณะผู้แทนของมณฑลไต้หวัน, สภาประชาชนแห่งชาติ/CPPCC —   รัฐบาลราชอาณาจักรลาวพลัดถิ่น 1975 2003   สภาแห่งชาติอิหร่าน 1979 2013   สภาต่อต้านแห่งชาติของอิหร่าน — 1981   สาธารณรัฐเวียดนามที่สาม 1990 1991   พรรคก้าวหน้าของอิเควทอเรียลกินี — 2003    สภาแห่งชาติซีเรีย — 2011    รัฐบาลชั่วคราวซีเรีย — 2012  สภาประสานงานคณะรัฐมนตรีเฉพาะกาล — 2020   ราชอาณาจักรอัฟกานิสถาน 2014 
  เอมิเรตอิสลามอัฟกานิสถาน 
  เอมิเรตอิสลามอัฟกานิสถาน (ตอลิบาน)  เอมิเรตอิสลามอัฟกานิสถาน (พันธมิตรปัญจชีร์) 2021  เอมิเรตอิสลามอัฟกานิสถาน (ตอลิบาน) , newsweek.com; accessed 17 August 2021., digitaljournal.com; accessed 18 August 2021  สมัชชาใหญ่ผู้แทนประชาชน — 2022  

 รัฐบาลทางเลือกแบ่งแยกดินแดนของดินแดนย่อยในปัจจุบัน 

รัฐบาลเหล่านี้ถูกก่อตั้งโดยกลุ่มการเมือง พรรคฝ่ายค้าน และขบวนการแบ่งแยกดินแดน และปรารถนาที่จะเป็นผู้มีอำนาจปกครองดินแดนของตนในฐานะรัฐเอกราช หรืออ้างว่าเป็นผู้สืบทอดรัฐบาลที่ถูกขับไล่ไปก่อนหน้านี้ รัฐบาลที่ดำรงตำแหน่งอยู่

 ชื่อ อ้างสิทธิ์พลัดถิ่น การแถลงพลัดถิ่น รัฐบาลควบคุมดินแดนที่อ้างสิทธิ์ อ้างอิง  เสรีนครของรัฐบาลพลัดถิ่นดันท์ซิช 1939 1947    ขบวนการปลดแอกแห่งปาปัวตะวันตก 1963 1969    รัฐบาลบิอาฟราพลัดถิ่น 1970 2007    สาธารณรัฐเคบินดา 1975   รัฐบาลตาตาร์พลัดถิ่น 1994    สาธารณรัฐเชเชนแห่งอิชเคเรีย 2000   รัฐบาลเตอร์กิสถานตะวันออกพลัดถิ่น 1949 2004   ฝ่ายบริหารกลางทิเบต 1959 2011   สาธารณรัฐอัมบาโซเนีย — 1999   รัฐบาลเคอร์ดิสถานตะวันตกพลัดถิ่น — 2004    รัฐบาลข้ามชาติแห่งทมิฬอีฬัม 2009 2010    รัฐบาลเฉพาะกาลกาไบล 2010    สภาเพื่อสาธารณรัฐ 2017   รัฐบาลแห่งรัฐอิสลามมลายูปัตตานีพลัดถิ่น 2014  https://patanigovtinexile.wordpress.com/

 รัฐบาลพลัดถิ่นที่ไม่ได้ปกครองตนเองหรือดินแดนที่ถูกยึดครอง 
รัฐบาลพลัดถิ่นเหล่านี้เป็นรัฐบาลของดินแดนที่ไม่ได้ปกครองตนเองหรือยึดครอง พวกเขาอ้างอำนาจโดยชอบธรรมเหนือดินแดนที่พวกเขาเคยควบคุม หรืออ้างความชอบธรรมของอำนาจหลังการปลดปล่อยอาณานิคม การอ้างสิทธิ์อาจเกิดขึ้นจากการเลือกตั้งของกลุ่มที่ถูกเนรเทศให้เป็นรัฐบาลที่ชอบด้วยกฎหมาย

องค์การสหประชาชาติรับรองสิทธิในการกำหนดอนาคตตนเองของประชากรในดินแดนเหล่านี้ รวมถึงความเป็นไปได้ในการจัดตั้งรัฐอธิปไตยที่เป็นอิสระ