# อาวุธปล่อยอากาศสู่อากาศ
thumb|250px|right|มิสไซล์อากาศสู่อากาศยุคใหม่ ไอริส-ที ของกองทัพอากาศเยอรมัน
thumb|right|250px|เอไอเอ็ม-132 แอสแรม ติดตั้งกับ ยูโรไฟต์เตอร์ ไทฟูน.
อาวุธปล่อยอากาศสู่อากาศสถาบันวิชาการป้องกันประเทศ กระทรวงกลาโหม พจนานุกรมศัพท์ทหาร อังกฤษ-ไทย ฉบับใช้ร่วมสามเหล่าทัพ พ.ศ. 2558  (air-to-air missile) เป็นมิสไซล์ที่ปล่อยจากอากาศยาน มีจุดมุ่งหมายที่จะทำลายอากาศยานเป้าหมาย ปกติแล้วมิสไซล์อากาศสู่อากาศ จะใช้เครื่องยนต์จรวดเดี่ยวหรือหลายเครื่องยนต์ก็ได้ และใช้เชื้อเพลิงแข็ง แต่บางครั้งอาจใช้เชื้อเพลิงเหลว หรือเครื่องยนต์แรมเจ็ท

โดยทั่วไปมิสไซล์อากาศสู่อากาศสามารถจำแนกออกเป็นสองประเภท ประเภทแรกคือมิสไซล์ที่ออกแบบมาเพื่อติดตามอากาศยานในระยะไม่เกิน 20 ไมล์ (32 กิโลเมตร) เป็นมิสไซล์ระยะสั้นในระยะมองเห็น (SRAAMs หรือ WVRAAMs) โดยเน้นที่การใช้งานในการต่อสู้ระยะประชิด หรือเรียกว่า "ด็อกไฟท์" มิสไซล์ประเภทนี้จะเน้นที่ความคล่องตัวมากกว่าระยะยิง ใช้ระบบนำวิถีแบบอินฟราเรด หรือเรียกอีกอย่างว่าระบบค้นหาเป้าหมายด้วยความร้อน

ประเภทที่สองคือมิสไซล์ในระยะกลางถึงไกล เป็นมิสไซล์ในระยะเกินมองเห็น (BVRAAMs) และนำวิถีด้วยเรดาร์

 ความเป็นมา 

มิสไซล์อากาศสู่อากาศ ถูกพัฒนาขึ้นมาจากจรวดอากาศสู่อากาศไม่นำวิถีในสมัยสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง โดยกองทัพเยอรมันนำจรวดติดตั้งไปกับเครื่องบินปีกสองชั้น ควบคุมการยิงโดยระบบไฟฟ้าในการทำลายบัลลูนตรวจการณ์ของอังกฤษ โดยนักบินกลุ่มแรกที่ใช้คือ อัลเบิร์ต บอล และ เอ เอ็ม วอลเตอร์สAlbert Ball, V. C. Chaz Bowyer. Crecy Publishing, 2002. ISBN 0-947554-89-0, 9780947554897. หน้า 90-91 ต่อมาในสมัยสงครามโลกครั้งที่สอง กองทัพเยอรมันได้พยายามพัฒนาอาวุธเพื่อนำมาตอบโต้กับกองกำลังทางอากาศฝ่ายสัมพันธมิตร โดยได้ดัดแปลงจรวด อาร์4เอ็ม เป็นจรวดนำวิถีด้วยเส้นลวดครั้งแรก ในชื่อว่า Ruhrstahl X-4 แต่มิได้ใช้งานจริงในการรบ

หลังสงครามโลกกองทัพอังกฤษได้เปิดตัวจรวดไฟร์แฟลช ในปี พ.ศ. 2498 แต่ก็ยังไม่ประสบความสำเร็จเท่าที่ควร ต่อมากองทัพเรือสหรัฐได้ร่วมมือกับกองทัพอากาศสหรัฐพัฒนามิสไซล์นำวิถีขึ้น คือ เอไอเอ็ม-4 ฟัลคอน และได้พัฒนามิสไซล์ในรุ่นต่อมา เช่น เอไอเอ็ม-7 สแปร์โรว์ และ เอไอเอ็ม-9 ไซด์ไวน์เดอร์ ในขณะที่ทางฝั่งโซเวียตได้เปิดตัวมิสไซล์ คาลินินกราด เค-5 ในปี พ.ศ. 2500 เช่นกัน

มิสไซล์อากาศสู่อากาศมีการพัฒนาต่อไปอีกมาก จนกลายเป็นอาวุธหลักส่วนหนึ่งของอากาศยานหลากหลายประเภท ต่อมาหลักการของการรบ "ระยะนอกสายตา" ได้กลายมาเป็นหลักการสำคัญในการพัฒนาอาวุธนำวิถีในรุ่นหลัง ล่าสุดมีการพัฒนามิสไซล์นำวิถีตรวจจับความร้อนซึ่งสามารถจับเป้าหมายจากในหลายทิศทาง ไม่เฉพาะด้านหลังอย่างเดียว

 มิสไซล์อากาศสู่อากาศโดยทั่วไป 
 น้ำหนัก  (กิโลกรัม) ชื่อ ประเทศผู้ผลิต ช่วงเวลาผลิตและประจำการ น้ำหนักหัวรบ  (กิโลกรัม) ชนิดหัวรบ ระยะยิง  (กิโลเมตร) ความเร็ว  (มัค) 86 เรเทียน เอไอเอ็ม-9 ไซด์ไวน์เดอร์  พ.ศ. 2499- 9.4 ระเบิดสะเก็ดระเบิด 18 2.5  87.4 ไอริส-ที  พ.ศ. 2548- 11.4 สะเก็ดระเบิดแรงสูง 25 3  88 เอ็มบีดีเอ เอไอเอ็ม-132 แอสแรม  พ.ศ. 2545- 10 ระเบิด/สะเก็ดระเบิด 18 3+  89 มาทรา อาร์550 แมจิก/แมจิก 2  พ.ศ. 2519-พ.ศ. 2529 (แมจิก)พ.ศ. 2529- (แมจิก 2) 12.5 ระเบิด/สะเก็ดระเบิด 15 2.7  105 วิมเปล อาร์-73  พ.ศ. 2525- 7.4 สะเก็ดระเบิด 20–40 2.5  112 เอ็มบีดีเอ ไมคา-อีเอ็ม/-ไออาร์  พ.ศ. 2539- (อีเอ็ม)พ.ศ. 2543- (ไออาร์) 12 ระเบิด/สะเก็ดระเบิด > 60 4  118 ราฟาเอล เดอร์บี  พ.ศ. 2533- 23 ระเบิด/สะเก็ดระเบิด 50 4  152 เรเทียน เอไอเอ็ม-120ดี แอมแรม  พ.ศ. 2551 18 ระเบิด/สะเก็ดระเบิด 210 4  152 เรเทียน เอไอเอ็ม-120ซี แอมแรม  พ.ศ. 2539 18 ระเบิด/สะเก็ดระเบิด 105 4  152 เรเทียน เอไอเอ็ม-120บี แอมแรม  พ.ศ. 2537- 23 ระเบิด/สะเก็ดระเบิด 48 4  175 วิมเปล อาร์-77  พ.ศ. 2537- 22 ระเบิด/สะเก็ดระเบิด 75 3.5  185 เอ็มบีดีเอ มีทีเออร์  พ.ศ. 2555- ? ระเบิด/สะเก็ดระเบิด 100+ 4+