# ชเป็ทซ์เลอ
thumb|เส้นชเป็ทซ์เลอจากโรงงานผลิต
ชเป็ทซ์เลอ (,) มาจากคำว่า Spatz (ชปัซ) ซึ่งเป็นการลดรูปคำจากคำว่า Wasserspatzen (วัสเซอร์ชปัทเซิน) ซึ่งเป็นภาษาของแคว้นสเวเบีย (Swabia) ทางตอนใต้ของเยอรมนี จากหลักฐานในสมัยคริสต์ศตวรรษที่ 18 โดยสันนิษฐานว่าน่าจะมีความหมายมาจากคำว่า นกกระจอก (Sperling) หรือจากคำกริยา ทำให้เป็นก้อน (Batzen) บางครั้งก็เรียกว่า Spatzen (ชปัทเซิน) หรือ Spätzli (ชเปซลี) และ Chnöpfli (ชเนิพฟลี) ในสวิตเซอร์แลนด์ สำหรับที่มาของคำเรียกยังเป็นที่ถกเถียงกันอยู่ อีกสมมติฐานหนึ่งอ้างว่าเป็นคำยืมที่ออกเสียงผิดมาจากคำภาษาอิตาลี Spezzato (สเปซซาโต) ซึ่งแปลว่า ถูกหั่นให้เป็นชิ้น ๆ

เส้นชเป็ทซ์เลอเป็นอาหารท้องถิ่นประเภทแป้งจากแคว้นสเวเบียทางตอนใต้ของประเทศเยอรมนีติดกับแถบประเทศฝรั่งเศส รับประทานเป็นเครื่องเคียงหรือปรุงร่วมกับส่วนผสมอื่นก็ได้ ในฮังการีและสโลวาเกียมีอาหารจากเส้นชเป็ทซ์เลอที่คล้ายกันชื่อ galuska หรือ halušky และในออสเตรียมีอาหารคล้ายกันที่เกิดจากการผสมผสานระหว่างอาหารของฮังการีและสโลเวเกียเช่นกัน สเป็ซเล่อในแคว้นสเวเบียนิยมเรียกเป็นคำนามพหูพจน์ว่า Spätzlâ หรือ Spatzâ

หากเส้นชเป็ทซ์เลอนั้นมีความยาวมากกว่าสี่เท่าของความหนาของเส้นจะเรียกว่า langen Spätzle (ลังเงินชเป็ทซ์เลอ) และหากสั้นกว่าสองเท่าของความหนาจะเรียกว่า Knöpfle (คเนิพเฟลอ) และสำหรับชเป็ทซ์เลอที่จับเป็นก้อนขนาดไม่เท่ากันมีชื่อเรียกหลายชื่อด้วยกัน เช่น Raben (ราเบิน), Störchen (ชเตอร์เชิน), Rappen (รัพเพิน), Nachtigallen (นักทิกกัลเลิน), Großvat(t)er (โกรสฟาเทอร์) หรือ Adler (อาดเลอร์) ซึ่งล้วนแต่เป็นชื่อนกทั้งสิ้น

 ส่วนผสมของแป้งและวิธีการปรุงเส้นชเป็ทซ์เลอ 
 ส่วนผสม 
แป้งชเป็ทซ์เลอมีส่วนผสมจากแป้งสาลี ไข่ไก่ และน้ำอุ่น ในบางท้องที่อาจผสมนมและเกลือลงไปด้วย ซึ่งสัดส่วนของส่วนผสมจะแตกต่างกันไป ส่วนผสมโดยประมาณสำหรับรับประทาน 1 คน ใช้แป้งสาลี 100 กรัม เกลือหนึ่งหยิบมือและไข่ไก่หนึ่งฟอง และหากมีจำนวนคนเพิ่มขึ้นให้เพิ่มไข่มากกว่าจำนวนคนหนึ่งฟอง แป้งชเป็ทซ์เลอผสมสำเร็จตามร้านค้ามักจะใช้แป้งสาลีบดหยาบหรืออาจใช้แป้งสเปลท์หรือแป้งเซมะลีเนอร์บดละเอียดเป็นส่วนผสมซึ่งทำให้ส่วนผสมจับเป็นก้อนน้อยกว่า

 วิธีการปรุง 
แป้งชเป็ทซ์เลอแตกต่างจากแป้งสำหรับทำเส้นพาสตาตรงที่จะชื้นและนิ่มมากกว่าแต่เหนียวน้อยกว่า จึงทำให้รีดเป็นเส้นเหมือนเส้นพาสตาไม่ได้ วิธีการทำเส้นชเป็ทซ์เลอมีหลายวิธีแตกต่างกัน คือ

 การปาด เป็นวิธีดั้งเดิมที่ทำกันมา โดยวางก้อนแป้งที่นวดแล้วบนเขียงและใช้แผ่นปาดหรือมีดปาดแป้งออกเป็นเส้นลงในน้ำเดือดที่ใส่เกลือเล็กน้อย วิธีการนี้ค่อนข้างใช้เวลาและอาศัยความชำนาญ
 การกด วิธีการนี้นำแป้งที่นวดแล้วมาใส่ในกระบอกกดรีดให้แป้งออกมาเป็นเส้นลงในน้ำเดือด ทำให้ได้เส้นที่ยาวสม่ำเสมอกัน
 การไส คล้ายกับการใช้กบไสไม้ โดยตัวไสแป้งมีอยู่สองแบบ คือ แบบที่มีรูกลมเกลี้ยงสำหรับทำเส้นชเป็ทซ์เลอที่สั้นและหนาที่เรียกว่า Knöpfle (คเนิพเฟลอ) และตัวไสแบบที่มีช่องเปิดด้านล่างสำหรับทำเส้นมีขนาดยาวกว่า
 การกดแป้งลงบนกระชอนตาห่าง
 นอกจากนี้ยังสามารถใช้ เครื่องโม่ ขนาดเล็กเป็นตัวบีบรีดแป้งได้อีกด้วย

เมื่อเส้นชเป็ทซ์เลอสุกก็จะลอยขึ้นมา หลังจากนั้นใช้กระชอนตักขึ้นมาให้สะเด็ดน้ำโดยไม่ต้องแช่น้ำเย็น แต่สามารถรับประทานร้อน ๆ ได้ทันที และนอกจากวิธีการเตรียมเส้นดังกล่าวแล้วยังมีเส้นชเป็ทซ์เลออบแห้งและแบบแช่แข็งขายที่สามารถนำมาต้มรับประทานได้

 เมนูอาหารจากเส้นชเป็ทซ์เลอ 
 ถั่วธัญพืชกับเส้นชเป็ทซ์เลอและไส้กรอกแบบแฟรงก์เฟิร์ต (Linsen mit Spätzle und Saitenwürstle) : เป็นอาหารพื้นบ้านของแคว้นสเวเบีย
 ไกส์บัวร์เกอร์มาร์ช (Gaisburger Marsch)  สตูตำรับดั้งเดิมของแคว้นสเวเบียใส่เส้นชเป็ทซ์เลอ
 ซุปเบร็ทชเป็ทซ์เลอ (Brätspätzlesupp) 
 ชเป็ทซ์เลอผัดเนยแข็ง (Kässpätzle)  เป็นอาหารที่รู้จักมากที่สุดโดยเฉพาะในแคว้นสเวเบียและเรียกว่า "คเนิปเฟลอผัดเนยแข็ง” (Käsknöpfle) ในแคว้นอัลก็อย (Allgäu) ของเยอรมนีและฟอร์อัลแบร์กในออสเตรีย โดยมีส่วนประกอบอาหารที่คล้ายกัน คือ เส้นชเป็ทซ์เลอ หัวหอมผัดและเนยแข็งชนิดต่าง ๆ ซึ่งมักนิยมใช้เนยแข็งเอมเมนทาลหรือเนยแข็งจากเทือกเขาแอลป์ แต่สามารถปรุงด้วยเนยแข็งจากลิมบวร์ค (Limburg) เนยแข็งจากไวส์ลัค (Weißlack) หรือเนยแข็งจากรัฐฟอร์อาร์ลแบร์คก็ได้ อาหารจานนี้รับประทานพร้อมกับผักสลัด และหากมีชเป็ทซ์เลอผัดเนยแข็งเหลืออยู่ก็สามารถนำไปผัดกับเนยเพื่อรับประทานต่อได้
 ชเป็ทซ์เลอผัดกะหล่ำปลีและเบคอน (Krautspätzle)  จะนำเส้นชเป็ทซ์เลอมาผัดกับกะหล่ำปลีดองเปรี้ยวและเบคอนรมควันจนกระทั่งกะหล่ำปลีดองเกรียมพอเหมาะ
 ชเป็ทซ์เลอตับบด (Leberspätzle)  มีการผสมตับวัวบดไปในเส้นชเป็ทซ์เลอ รับประทานพร้อมกับหอมเจียวหรือนำไปใส่ในชุปก็ได้
 ชเป็ทซ์เลอราดซอสครีมแฮม (Schinkenrahmspätzle) 
 ทร็อฟฟี (Troffi)  แป้งชเป็ทซ์เลอมีการผสมซอสเปสโต (Pesto) ของอิตาลีลงไปด้วย อาหารชนิดนี้มาจากทางตอนเหนือของอิตาลี
 ชเป็ทซ์เลอผักโขม (Spinatspätzle)  แป้งชเป็ทซ์เลอมีการผสมผักโขมสับละเอียดลงไปด้วย หรืออาจใส่ต้นกระเทียมด้วยก็ได้ รับประทานกับชิ้นหมูสามชั้นรมควันหั่นเป็นลูกเต๋าหรือราดซอสครีมแฮมได้เช่นกัน
 ชเป็ทซ์เลอแอปเปิล (Apfelspätzle)  มีส่วนผสมของแอปเปิล มักทานเป็นอาหารหวานในแคว้นอัลก็อยของเยอรมนี
 พินทซ์เกาเออร์คัสน็อคเคิน (Pinzgauer Kasnockn)  เป็นชเป็ทซ์เลอผัดเนยแข็งในรัฐซัลทซ์บวร์คของออสเตรีย โดยใส่เนยแข็งพินทซ์เกาเออร์ซึ่งมีรสชาติจัดจ้านและกลิ่นฉุน
 โมห์นชเป็ทซ์เลอ (Mohnspätzle)  เป็นการนำเส้นชเป็ทซ์เลอมาผัดกับเมล็ดดอกป็อปปี (Mohn) และน้ำตาลให้เกรียมกรอบ
 ชเป็ทซ์เลอไข่ (Eispätzle)  เป็นการนำเส้นชเป็ทซ์เลอมาผัดกับเนยและไข่