# เกษตรกรรมในประเทศอิหร่าน
อิหร่านเป็นประเทศแรก ๆ ของโลกที่เริ่มต้นทำการเกษตร แผ่นดินของอิหร่านมีประมาณ 1 ใน 3 เป็นพื้นที่ที่สามารถรองรับเกษตรกรรมได้ แต่เนื่องจากสภาพดินและการชลประทานที่ไม่เพียงพอทำให้ไม่สามารถประกอบการเกษตรบนแผ่นดินเหล่านั้นได้ มีแค่ 12 เปอร์เซ็นต์ของพื้นที่ที่สามารถทำเกษตรกรรมได้ (รวมถึงสวนผลไม้ ไร่องุ่นและที่ดินเพาะปลูก) แต่น้อยกว่าหนึ่งในสามของที่ดินที่เหมาะแก่การเกษตรมีระบบส่งน้ำได้ส่วนที่เหลือเป็นการเกษตรแบบแห้งแล้ง ภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือของอิหร่านมีสภาพที่ดินอุดมสมบูรณ์

 ภูมิหลัง 
right|thumb|200px|ต้นพิสทาชิโอ จังหวัดกิรมาน อิหร่าน
อิหร่านเป็นประเทศแรกๆของโลกที่เริ่มต้นทำการเกษตร
อิหร่านต้นกำเนิดเกษตรที่เก่าแก่ที่สุดของโลกในศตวรรษที่หนึ่งก่อนคริสต์ศักราชอิหร่านนำต้นไม้ผลทั้งหมดที่ปลูกในกริีซ(ยกเว้นมะกอก)มาปลูก เมื่ออเล็กซานเดอร์โจมตีอิหร่านทำให้เกษตรกรรมในอิหร่านถดถอยลง ไร่สวนมากมายถูกทำลาย สภาพเช่นนี้คงอยู่ต่อไปจนถึงยุคสมัยของอัรดะชีร บอบะกอน ราชวงศ์ซัสซาเนียนเข้ามาฟื้นฟูชลประทาน ส่งเสริมให้ทำการเกษตรพืชสวนและเลี้ยงสัตว์ หลุงจากยุตซัสซาเนียนจนถึงการโจมตีของมุฆูลการเกษตรในอิหร่านซบเซาลง(ในยุคราชวงศ์อุมัยยะห์) และก้าวหน้ามากขึ้น (ในยุคราชวงศ์อับบาสและสมัยการปกครองส่วนท้องถิ่น)

นักวิชาการของประเทศนี้อยู่ในระหว่างการศึกษาเกี่ยวกับสรรพคุณทางยาของพืชต่างๆอย่างขมักเขม้น และผลิตอุปกรณ์สำหรับจ่ายน้ำ ตัวอย่าง เครื่องกว้านน้ำอัตโนมัต

 การผลิตและการบริโภค  
 สินค้าราคาสากล
 x 1000 $จำนวน(ต่อตัน)นม1,715,3136,500,000องุ่น1,391,7002,900,000มะเขือเทศ1,184,6505,000,000ข้าวสาลี1,169,60315,000,000แอปเปิ้ล764,0052,660,000ถั่วพิทาชิโอ760,184230,000มันฝรั่ง729,6014,500,000ไข่ไก่543,543711,000ข้าว471,1352,800,000ส้ม404,2022,300,000แตงโม344,0193,300,000ผัก328,38717,500,000อิทผลัม313,4701,000,000หัวหอม313,2931,700,000แตงกวาและแตงกวาดอง290,1461,720,000บีทรูท243,9595,300,000ผลไม้223,3141,400,000แคนตาลูป218,09112,300,000ผลไม้แห้ง(รวมพิทาชิโอ อัลมอนด์ เมล็ดแตงโม ถั่ว...)208,5061,700,000เชอร์รี่196,317225,000

 การจัดอันดับผลผลิตการเกษตร  
จัดอันดับโลก
 อันดับผลผลิตการเกษตร1หญ้าฝรั่น, พิสทาชิโอ, ไข่ปลาคาเวียร์, บาร์เบอรรี่ ทับทิม, ผลไม้จำพวกเบอร์รี่2อินทผลัม, แอพริคอต3แตงโม, เชอร์รี่, แคนตาลูป, แอปเปิ้ล, วอลนัท แตงกวา 4อัลมอนด์, แกะ, ผ้าขนสัตว์, ลูกควิน5ถั่ว, ผัก, ยี่หร่า6ถั่วแห้ง ,นมวัว, มะเขือเทศ7องุ่น, หัวหอม, เชอร์รี่, กีวี, นมแกะ8พีช, ส้ม, มะนาว (สีเหลืองและสีเขียว), ส้ม, นมแพะฟักและฟักทอง แตงไทย(ผลไม้ที่เติบโตในเขตอาเซอร์ไบจานตะวันตก)9เม็ดถั่ว10ลูกพลับ, ชา, น้ำผึ้ง

 ผลผลิตที่มีน้ำหนักมากที่สุด ปี 1390 
ข้าวสาลี 14 ล้านตัน

มะเขือเทศ 6.8 ล้านตัน

นมวัว 3.6 ล้านตันองค์การอาหารและเกษตรแห่งสหประชาชาติ

 การชลประทานและที่ดินเพื่อการเพาะปลูก  
แม้ว่าอิหร่านจะเป็นประเทศขนาดใหญ่ แต่ดินในอิหร่านก็ไม่เหมาะที่จะทำการเกษตรขนาดใหญ่ มีแค่12% ของพื้นที่ทั้งหมดของอิหร่าน คือน้อยกว่า 200,000 ตารางกิโลเมตรที่สามารถประกอบการเกษตรได้ ตอนนี้มีที่ดิน 63% ที่สามารถทำเกษตรได้ยังไม่ถูกใช้งาน ในอิหร่านจาก 50% ถึง 60% ของดินที่จะถูกใช้ในโครงการเกษตรกรรม (185 ตารางกิโลเมตร) ในอิหร่านมีทั้งที่ดินที่จำเป็นต่อระบบชลประทานและดินที่ชื้นฝนอยู่แล้ว ที่ดินเพาะปลูกในอิหร่านมีประมาณ 16 ล้านเฮกเตอร์ ครึ่งหนึ่งของดินเหล่านี้อยู่ในเขตชลประทานและอีกครึ่งหนึ่งอาศัยฝน

ปริมาณน้ำฝนและผลผลิตการเกษตรhttp://www.turquoisepartners.com/iraninvestment/IIM-Jun11.pdf 
มีนาคม 2001มีนาคม 2003มีนาคม 2005มีนาคม 2007มีนาคม 2008มีนาคม 2009มีนาคม 2010มีนาคม 2011ผลผลิต(ล้านตัน)65 808797 92 70  91  99ปริมาณน้ำฝน (มิลลิเมตร)52 70 69 62 75 51  61  96

 นำเข้าและส่งออก 
มูลค่าการค้าผลผลิตทางการเกษตรและอาหารของอิหร่านในปี 1391-1392 สูงถึง 18 พันล้านและ 412 ล้านดอลลาร์ ในจำนวนนี้ 5.2 พันล้านมาจากส่งออกอาหารและผลผลิตทางการเกษตร และอีก 214 ล้านมาจากนำเข้าอาหารและผลผลิตทางการเกษตร

10 ผลิตภัณฑ์อาหารและผลผลิตทางการเกษตรส่งออกที่สำคัญในปี 1391-1392 มีรายละเอียดดังนี้ : พิสทาชิโอทะเลาะเปลือก (706.3 ล้านดอลลาร์) ซอสมะเขือเทศ (169.9 ล้านดอลลาร์) เมล็ดพิสทาชิโอทั้งสดและแห้ง (151.4ล้านดอลลาร์)โยเกิร์ต ยกเว้นผลิตภัณฑ์อาหารสำหรับทารก (144.7ล้านดอลลาร์) ไอศครีมและน้ำเชื่อมแช่แข็งแม้จะมีโกโก้ (140.9ล้านดอลลาร์) ขนมหวานประเภทช็อกโกแลตขาวไม่ผสมโกโก้(137.8ล้านดอลลาร์) ลูกเกด (133.6ล้านดอลลาร์) แตงโม(130.1ล้านดอลลาร์) บิสกิตที่เพิ่มสารให้ความหวาน (127.2ล้านดอลลาร์) ชีส(125.1ล้านดอลลาร์)

10 ผลิตภัณฑ์อาหารและผลผลิตทางการเกษตรนำเข้าที่สำคัญในปี 1391-1392 มีดังต่อไปนี้ ข้าว(2.3พันล้านดอลลาร์) กากถั่วเหลือง (1,827พันล้านดอลลาร์) เมล็ดข้าวโพด (1,526พันล้านดอลลาร์), ธัญพืชข้าวสาลี (1,273พันล้านดอลลาร์) น้ำตาลไม่ขัดสี (832. 2 ล้านดอลลาร์) น้ำมันถั่วเหลืองดิบ (765.6ล้านดอลลาร์) น้ำมันปาล์มปาล์ม (637.8 ล้านดอลลาร์) ชิ้นส่วนเนื้อวัวไร้กระดูกแช่แข็ง (378.6ล้านดอลลาร์) กล้วยสดหรือแห้ง (352. 8 ล้านดอลลาร์) และเนยแบ่งบรรจุแพ็คกว่า 500 กรัม (268.2ล้านดอลลาร์)การค้าอาหารและผลผลิตทางการเกษตร 18. 4 พันล้านดอลลาร์ของอิหร่านในปี 92 สำนักข่าวอุตสาหกรรมอาหารในอิหร่าน