# รายพระนามพระมหากษัตริย์บัลแกเรีย
พระมหากษัตริย์แห่งบัลแกเรีย ทรงปกครองประเทศอย่างเป็นอิสระทั้งสิ้น 3 ระยะ คือ ระยะแรกตั้งแต่การก่อตั้งจักรวรรดิบัลแกเรียที่ 1 จนถึงช่วงของการพิชิตบัลแกเรียของไบแซนไทน์ (ค.ศ. 681–1018) ระยะที่ 2 ตั้งแต่เหตุการณ์การก่อการกำเริบของอาแซนและแปเตอร์ ซึ่งก่อให้เกิดการจัดตั้งจักรวรรดิบัลแกเรียที่ 2 จนถึงช่วงของการยึดครองส่วนที่เหลือของราชรัฐในดินแดนบัลแกเรียเข้าเป็นส่วนหนึ่งของจักรวรรดิออตโตมัน (ค.ศ. 1185–1396) และช่วงที่ 3 เมื่อมีการจัดตั้งรัฐอิสระบัลแกเรีย จนถึงช่วงของการล้มล้างระบบกษัตริย์ด้วยการลงประชามติว่าด้วยสาธารณรัฐบัลแกเรีย ค.ศ. 1946 (ค.ศ. 1878–1946)

ผู้ปกครองบัลแกเรียระยะแรกใช้พระอิสริยยศ "กานัสอูบีกี" (ข่าน) และในเวลาต่อมาในตำแหน่ง "กเนียส" (เจ้าชาย) ซึ่งใช้ในระยะเวลาสั้น ๆ และต่อมาในตำแหน่ง "ซาร์" (จักรพรรดิ) สำหรับพระอิสริยยศ "ซาร์" นั้น มีที่มาจากคำว่าไกซาร์ในภาษาละติน ซึ่งใช้พระอิสริยยศนี้เป็นครั้งแรกในรัชสมัยของซาร์ซีแมออนที่ 1 แห่งบัลแกเรียหลังจากที่ได้รับชัยชนะเหนือจักรวรรดิไบแซนไทน์ใน ค.ศ. 913 และหลังจากนั้นผู้ปกครองบัลแกเรียจะใช้พระอิสริยยศนี้จนกระทั่งบัลแกเรียตกเป็นส่วนหนึ่งของจักรวรรดิออตโตมันใน ค.ศ. 1396 หลังจากมีการก่อตั้งบัลแกเรียขึ้นมาใหม่ในฐานะประเทศราชของออตโตมันใน ค.ศ. 1878 ผู้ปกครองพระองค์แรกของบัลแกเรียยุคใหม่อย่างเจ้าชายอาแลกซันเดอร์ที่ 1 ทรงเลือกใช้พระอิสริยยศ "กเนียส" (เจ้าชาย) และเมื่อบัลแกเรียได้รับอิสรภาพโดยนิตินัยใน ค.ศ. 1908 ผู้ปกครองบัลแกเรียในขณะนั้นอย่างแฟร์ดีนันต์ที่ 1 ทรงเลือกใช้พระอิสริยยศซาร์อีกครั้ง รวมทั้งพระทายาทของพระองค์ คือ ซาร์บอริสที่ 3 และซาร์ซีแมออนที่ 2 จนกระทั่งเกิดการล้มล้างสถาบันพระมหากษัตริย์ใน ค.ศ. 1946 ในช่วงสมัยจักรวรรดิบัลแกเรียที่ 1 และที่ 2 ตำแหน่งซาร์นั้นมีความหมายว่า "จักรพรรดิ" ในขณะที่ในภาษาบัลแกเรียสมัยใหม่ตำแหน่งนี้มีความหมายว่า "พระมหากษัตริย์"

สำหรับรายพระนามในหน้านี้ไม่รวมผู้ปกครองชนบัลการ์ของเกรตบัลแกเรียเก่าและผู้อ้างสิทธิ์ที่ไม่ประสบความสำเร็จในการแย่งชิงราชบัลลังก์

จักรวรรดิบัลแกเรียที่ 1
ราชวงศ์ดูลอ
 ลำดับที่ พระนาม ประสูติ สวรรคต ครองราชย์ หมายเหตุ 1 100px ข่านอัสปารุค (Asparuh)  ค.ศ. 640 ค.ศ. 701 แม่น้ำนีเปอร์<small> ค.ศ. 681–701 พระโอรสของข่านกุบรัตแห่งเกรตบัลแกเรียเก่า หลังจากได้รับชัยชนะในยุทธการที่อองกัลใน ค.ศ. 680 พระองค์ทรงสถาปนาบัลแกเรียขึ้น สวรรคตใน ค.ศ. 701 จากการรบกับชาวคาซาร์Andreev, p. 19 2 100px ข่านแตร์แวล  (Tervel) ค.ศ. 675จักรวรรดิบัลแกเรียที่ 1 ค.ศ. 721จักรวรรดิบัลแกเรียที่ 1 ค.ศ. 701–721 ได้รับพระอิสริยยศซีซาร์จากการช่วยเหลือจักรพรรดิจัสติเนียนที่ 2ในการกู้คืนพระราชบัลลังก์ใน ค.ศ. 705 Andreev, p. 23Whittow, p. 273 พระองค์ยังให้ความช่วยเหลือไบแซนไทน์ในสงครามการล้อมกรุงคอนสแตนติโนเปิล (ค.ศ. 717–718) พระองค์สวรรคต ค.ศ. 721Andreev, p. 27 3 100px ข่านกอร์แมซีย์   (Kormesiy) ไม่ทราบ ค.ศ. 738 ค.ศ. 721–738 ไม่ทราบวันสวรรคตAndreev, p. 29 4 100px ข่านแซวาร์ (Sevar) ไม่ทราบ ค.ศ. 753 (ไม่แน่นอน) ค.ศ. 738–753 ข่านพระองค์สุดท้ายจากราชวงศ์ดูลอ อาจจะสวรรคตหรือถูกถอดถอนจากบัลลังก์ใน ค.ศ. 753Andreev, p. 30

ตระกูลวอกิล (ครั้งที่ 1)
 ลำดับที่ พระนาม ประสูติ สวรรคต ครองราชย์ หมายเหตุ 5 100px ข่านกอร์มีซอช (Kormisosh) ไม่ทราบ ไม่ทราบ ค.ศ. 753–756 เป็นยุคเริ่มต้นของปัญหาความมั่นคงภายใน ถูกถอดถอน ค.ศ. 756Andreev, p. 32 6 100px ข่านวีแนค  (Vineh) ไม่ทราบ ค.ศ. 762 ค.ศ. 756–762  ถูกปลงพระชนม์ ค.ศ 762Andreev, p. 33

ตระกูลอูเกน
 ลำดับที่ พระนาม ประสูติ สวรรคต ครองราชย์ หมายเหตุ 7 100px ข่านแตแลตส์  (Telets) ไม่ทราบ ค.ศ. 765 ค.ศ. 762–765  ถูกปลงพระชนม์ ค.ศ 765Andreev, p. 35

ยุคไร้ราชวงศ์ (ครั้งที่ 1)
 ลำดับที่ พระนาม ประสูติ สวรรคต ครองราชย์ หมายเหตุ 8 100px ข่านซาบิน  (Sabin) ไม่ทราบ ไม่ทราบ ค.ศ. 765–766 อาจมีเชื้อสายชาวสลาฟ ถูกสภาประชาชนถอดถอนใน ค.ศ. 766 ลี้ภัยไปอยู่ไบแซนไทน์Andreev, p. 36

 ตระกูลวอกิล (ครั้งที่ 2)
 ลำดับที่ พระนาม ประสูติ สวรรคต ครองราชย์ หมายเหตุ 9 100px ข่านอูมอร์  (Umor) ไม่ทราบ ไม่ทราบ ค.ศ. 766 ครองราชย์ 40 วัน ถูกถอดถอนใน ค.ศ. 766 และลี้ภัยไปอยู่ไบแซนไทน์Andreev, p. 38

ยุคไร้ราชวงศ์ (ครั้งที่ 2)
 ลำดับที่ พระนาม ประสูติ สวรรคต ครองราชย์ หมายเหตุ 10 100px ข่านตอกตู  (Toktu) ไม่ทราบ ค.ศ. 767 ค.ศ. 766–767 ถูกฝ่ายตรงข้ามปลงพระชนม์ในป่าแถบแม่น้ำดานูบใน ค.ศ. 767Andreev, p. 39Andreev, p. 38 11 100px ข่านปากัน  (Pagan) ไม่ทราบ ค.ศ. 768 ค.ศ. 767–768 ถูกคนรับใช้ปลงพระชนม์บริเวณภูมิภาควาร์นาAndreev, p. 40

ราชวงศ์ดูลอ (กรุม)
 ลำดับที่ พระนาม ประสูติ สวรรคต ครองราชย์ หมายเหตุ 12 100px ข่านแตแลริก (Telerig) ค.ศ. 706 ค.ศ. 777 คอนสแตนติโนเปิล, จักรวรรดิไบแซนไทน์ ค.ศ. 768–777 พระโอรสของข่านแตร์แวล หลบหนีไปอยู่คอนสแตนติโนเปิลใน ค.ศ. 777 และเปลี่ยนไปนับถืออีสเทิร์นออร์ทอดอกซ์Andreev, p. 42 13 100px ข่านการ์ดัม  (Kardam) ค.ศ. 735  ค.ศ. 803 ค.ศ. 777–803 ปัญหาภายในสิ้นสุดลง มีการฟื้นฟูความมั่นคงและเสถียรภาพในประเทศ ไม่ทราบวันสวรรคตที่แน่นอนAndreev, p. 44 14 100px ข่านกรุม   (Krum) ไม่ทราบ 13 เมษายน ค.ศ. 814 ค.ศ. 803–814 พระองค์เป็นที่รู้จักจากยุทธการที่ปลิสกา ซึ่งจักรพรรดินิเคฟอรอสที่ 1แห่งไบแซนไทน์สวรรคตในการรบครั้งนี้ ข่านกรุมยังเป็นผู้ริเริ่มกฎหมายลายลักษณ์อักษรขึ้นเป็นครั้งแรกในบัลแกเรีย พระองค์สวรรคตด้วยเหตุที่คาดว่ามาจากพระหทัยวายในวันที่ 13 เมษายน ค.ศ. 814 อย่างไรก็ตามปัจจุบันนี้มีอยู่หลายทฤษฎีที่ใช้อธิบายสาเหตุการสวรรคตของพระองค์Andreev, pp. 53–54 15 100px ข่านออมูร์ตัก (Omurtag) ไม่ทราบ ค.ศ. 831 ค.ศ. 814–831 เป็นที่รู้จักในฐานะข่านนักก่อสร้าง ปรับปรุงการบริหารราชการแผ่นดินและการเบียดเบียนชาวคริสต์Andreev, pp. 61–62 16 100px ข่านมาลามีร์ (Malamir) ไม่ทราบ ค.ศ. 836 ค.ศ. 831–836 พระโอรสองค์ที่ 3 และองค์เล็กสุดของข่านออมูร์ตัก สวรรคตเมื่อพระชนมายุยังน้อยAndreev, pp. 67–68 17 100px ข่านแปรซีอันที่ 1  (Presian I) ไม่ทราบ ค.ศ. 852 ค.ศ. 836–852 เกือบทุกส่วนของภูมิภาคมาซิโดเนียเป็นส่วนหนึ่งของบัลแกเรียAndreev, p. 70 18 100px เจ้าชายบอริสที่ 1   (Boris I) ไม่ทราบ 2 พฤษภาคม ค.ศ. 907  แปรสลัฟ, บัลแกเรีย ค.ศ. 852–889 เกิดกระบวนการเปลี่ยนบัลแกเรียให้เป็นคริสต์ กำหนดให้ภาษาบัลแกเรียเก่าเป็นภาษาราชการของประเทศและคริสตจักร ยอมรับคริสตจักรบัลแกเรียนออร์ทอดอกซ์Whittow, p. 284 สละราชสมบัติ ค.ศ. 883 และสวรรคตวันที่ 2 พฤษภาคม ค.ศ. 902 พระชนมายุประมาณ 80 พรรษา Andreev, pp. 85–86 ได้รับการยกย่องให้เป็นนักบุญ 19 100px เจ้าชายวลาดีมีร์ (Vladimir) ไม่ทราบ ค.ศ. 893 (ไม่แน่นอน) ค.ศ. 889–893 พระโอรสองค์โตของเจ้าชายบอริสที่ 1 พยายามที่จะรื้อฟื้นศาสนาเทงกรี พระบิดาถอดถอนและทำให้พระองค์พระเนตรบอดใน ค.ศ. 893Andreev, p. 89 20 100px ซาร์ซีแมออนที่ 1 (Simeon I) ค.ศ. 864/865 27 พฤษภาคม ค.ศ. 927 แปรสลัฟ, บัลแกเรีย ค.ศ. 893–927 พระโอรสองค์ที่ 3 ของเจ้าชายบอริสที่ 1 ถูกเลี้ยงมาเพื่อให้เป็นนักบวช แต่ได้ราชบัลลังก์จากสภาแห่งแปรสลัฟ บัลแกเรียมีความเจริญและอาณาเขตกว้างไกลมากที่สุด และเป็นยุคทองของวัฒนธรรมบัลแกเรีย สวรรคตจากพระอาการหทัยวายในวันที่ 27 พฤษภาคม ค.ศ. 927 พระชนมายุ 63 พรรษาAndreev, pp. 103–104 21 100px ซาร์แปเตอร์ที่ 1  (Peter I) ไม่ทราบ 30 มกราคม ค.ศ. 970 ค.ศ. 927–969  พระโอรสพระองค์ที่ 2 ของซาร์ซีแมออนที่ 1 พระองค์ครองราชย์ 42 ปี ซึ่งยาวนานที่สุดในประวัติศาสตร์บัลแกเรีย พระองค์สละราชสมบัติใน ค.ศ. 969 เพื่อเป็นนักบวช สวรรคตวันที่ 30 มกราคม ค.ศ. 970Andreev, p. 112 ได้รับการยกย่องให้เป็นนักบุญ 22 100px ซาร์บอริสที่ 2   (Boris II)  ค.ศ. 931 ค.ศ. 977 ค.ศ. 969–971 พระโอรสองค์โตของซาร์แปเตอร์ที่ 1 ถูกไบแซนไทน์ถอดจากราชบัลลังก์ใน ค.ศ. 971 พระองค์ถูกกองทหารชายแดนของบัลแกเรียสังหาร เมื่อพระองค์พยายามที่จะเสด็จกลับประเทศใน ค.ศ. 977Andreev, p. 118 คณะผู้ปกครองบัลแกเรียตะวันตกจากตระกูลกอมีตอปูลี ประกอบด้วยดาวิต, มอยแซย์, อารอน และซามูอิล ระหว่าง ค.ศ. 971–977Ioannes Scylitzes. Historia. 2, pp. 346–347  23 100px ซาร์รอมัน (Roman) ช่วงต้นของคริสต์ทศวรรษที่ 930 ค.ศ. 997  คอนสแตนติโนเปิล, จักรวรรดิไบแซนไทน์ ค.ศ. 977–991 (997) พระโอรสพระองค์ที่ 2 ของซาร์แปเตอร์ที่ 1 พระองค์ถูกไบแซนไทน์ตอนพระอัณฑะ แต่หนีกลับมาบัลแกเรียได้ใน ค.ศ. 977 ต่อมาถูกจับในการรบกับไบแซนไทน์ใน ค.ศ. 991 สวรรคตภายในคุกที่กรุงคอนสแตนติโนเปิล ค.ศ. 997Andreev, p. 121-122

ราชวงศ์กอมีตอปูลี
 ลำดับที่ พระนาม ประสูติ สวรรคต ครองราชย์ หมายเหตุ 24 100px ซาร์ซามูอิล  (Samuil) ไม่ทราบ 6 ตุลาคม ค.ศ. 1014  แปรสปา, บัลแกเรีย ค.ศ. 997–1014  ผู้ปกครองร่วมและนายพลภายใต้การปกครองของซาร์รอมันตั้งแต่ ค.ศ. 976–997 สถาปนาพระองค์เป็นซาร์แห่งบัลแกเรียใน ค.ศ. 997 สวรรคตจากพระอาการหทัยวายวันที่ 6 ตุลาคม ค.ศ. 1014 พระชนมายุประมาณ 69–70 พรรษาAndreev, p. 127 25 100px ซาร์กาวริล ราดอมีร์  (Gavril Radomir) ไม่ทราบ สิงหาคม ค.ศ. 1015 ค.ศ. 1014–1015 พระโอรสองค์โตของซาร์ซามูอิล ขึ้นครองราชย์วันที่ 15 ตุลาคม ค.ศ. 1014 ถูกปลงพระชนม์โดยซาร์อีวัน วลาดิสลัฟ ซึ่งเป็นพระภาดาของพระองค์ในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 1015Andreev, pp. 129–130 26 100px ซาร์อีวัน วลาดิสลัฟ  (Ivan Vladislav) ไม่ทราบ กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1018  ดูร์เริส ค.ศ. 1015–1018 พระโอรสของอารอนและพระภาติยะของซาร์ซามูอิล สวรรคตในการล้อมดูร์เริสAndreev, p. 133 การสวรรคตของพระองค์ถือได้ว่าเป็นจุดสิ้นสุดของจักรวรรดิบัลแกเรียที่ 1 โดยถูกผนวกเป็นส่วนหนึ่งของไบแซนไทน์ 27 100px ซาร์แปรซีอันที่ 2  (Presian II) ค.ศ. 996/97 (ไม่แน่นอน) ค.ศ. 1060/61 (ไม่แน่นอน) ค.ศ. 1018 รัชทายาทของซาร์อีวัน วลาดิสลัฟ นักประวัติศาสตร์บางคนถือว่าพระองค์เป็นซาร์พระองค์สุดท้ายของจักรวรรดิบัลแกเรียที่ 1Павлов, Пл., Бунтари и авантюристи в Средновековна България, LiterNet, 2005 – Заговорите на „магистър Пресиан Българина“ (посетен на 26.1.2007)

 พระมหากษัตริย์ที่อ้างสิทธิ์ระหว่างการปกครองโดยจักรวรรดิไบแซนไทน์ 
 ลำดับที่ พระนาม ประสูติ สวรรคต ครองราชย์ หมายเหตุ – 100px ซาร์แปเตอร์ที่ 2 (Peter II) ไม่ทราบ ค.ศ. 1041 ค.ศ. 1040–1041 อ้างว่าเป็นทายาทของซาร์กาวริล ราดอมีร์ ก่อกำเริบเพื่อต่อต้านไบแซนไทน์ แต่ไม่สำเร็จAndreev, p. 136 – 100px ซาร์แปเตอร์ที่ 3  (Peter III) ไม่ทราบ ค.ศ. 1101 ค.ศ. 1072  มีพระนามว่ากอนสตันติน บอดิน โดยพระองค์มีซาร์ซามูอิลเป็นบรรพบุรุษ พระองค์ได้รับการสถาปนาเป็นซาร์แห่งบัลแกเรียในช่วงของการก่อกำเริบของแกออร์กี วอยแตคAndreev, p. 142-143 ระหว่าง ค.ศ. 1081–1101 ทรงเป็นพระมหากษัตริย์แห่งดูกลิยา

จักรวรรดิบัลแกเรียที่ 2
ราชวงศ์อาแซน (ครั้งที่ 1)
 ลำดับที่ พระนาม ประสูติ สวรรคต ครองราชย์ หมายเหตุ 1(1)  ซาร์แปเตอร์ที่ 4 (Peter IV) ไม่ทราบ ค.ศ. 1197 ค.ศ. 1185–1190 พระนามเดิมแตออดอร์ พระองค์สถาปนาตนขึ้นเป็นซาร์แห่งบัลแกเรียเมื่อการก่อการกำเริบประสบความสำเร็จ ใน ค.ศ. 1190 พระองค์สละราชสมบัติให้กับพระอนุชาAndreev, pp. 146–147 2 100px ซาร์อีวัน อาแซนที่ 1  (Ivan Asen I) ไม่ทราบ ค.ศ. 1196 ค.ศ. 1190–1196 พระอนุชาของซาร์แปเตอร์ที่ 4 พระองค์เป็นแม่ทัพที่ประสบความสำเร็จ ปกครองจนกระทั่งถึง ค.ศ. 1196 และถูกปลงพระชนม์โดยอีวังกอ ซึ่งเป็นพระภาดาของพระองค์Andreev, pp. 157–158 1(2)  ซาร์แปเตอร์ที่ 4 (Peter IV) ไม่ทราบ ค.ศ. 1197 ค.ศ. 1196–1197 กลับมาครองราชบัลลังก์หลังจากพระอนุชาสวรรคต ถูกปลงพระชนม์ใน ค.ศ. 1197 3 100px ซาร์กาลอยัน (Kaloyan)  ค.ศ. 1172 ตุลาคม ค.ศ. 1207 ค.ศ. 1197–1207 พระอนุชาของซาร์แปเตอร์ที่ 4 และซาร์อีวัน อาแซนที่ 1 ทรงขยายอาณาเขตของจักรวรรดิบัลแกเรีย และพยายามนำคริสตจักรบัลแกเรียเข้าสู่นิกายโรมันคาทอลิก พระองค์ถูกปลงพระชนม์ในเหตุการณ์การล้อมที่เทสซาโลนีกีAndreev, p. 173 4 100px ซาร์บอริล (ฺBoril) ไม่ทราบ ไม่ทราบ ค.ศ. 1207–1218 พระโอรสของพระกนิษฐาของซาร์กาลอยัน ถูกถอดถอนและทำให้พระเนตรบอด ค.ศ. 1218Andreev, p. 184 5 ซาร์อีวัน อาแซนที่ 2  (Ivan Asen II) คริสต์ทศวรรษที่ 1190 พฤษภาคม/มิถุนายน ค.ศ. 1241 ค.ศ. 1218–1241 พระโอรสพระองค์ใหญ่ในซาร์อีวัน อาแซนที่ 1 เป็นยุคที่จักรวรรดิบัลแกเรียที่ 2 เจริญถึงขีดสุด สวรรคตใน ค.ศ. 1241 พระชนมายุประมาณ 46–47 พรรษาAndreev, p. 193 6 100px ซาร์กาลีมัน อาแซนที่ 1   (Kaliman Asen I) ค.ศ. 1234 สิงหาคม/กันยายน ค.ศ. 1246 ค.ศ. 1241–1246 พระโอรสของซาร์อีวัน อาแซนที่ 2 ประสูติใน ค.ศ. 1234 พระองค์เสด็จสวรรคตใน ค.ศ. 1246 ซึ่งเป็นไปได้จากการถูกลอบวางยาพิษ พระชนมายุ 12 พรรษาAndreev, p. 197 7 100px ซาร์มีคาอิลที่ 2 อาแซน (Michael II Asen)  ค.ศ. 1239 ธันวาคม ค.ศ. 1256 หรือมกราคม ค.ศ. 1257 ค.ศ. 1246–1256 พระโอรสของซาร์อีวัน อาแซนที่ 2 ถูกปลงพระชนม์โดยเจ้าชายกาลีมัน พระภาดาของพระองค์Andreev, p. 205 8 100px ซาร์กาลีมัน อาแซนที่ 2 (Kaliman Asen II) ไม่ทราบ ค.ศ. 1256 ค.ศ. 1256 ถูกปลงพระชนม์ใน ค.ศ. 1256Andreev, p. 208 9 100px ซาร์มิตซอ อาแซน  (Mitso Asen) ไม่ทราบ ค.ศ. 1277/78 ค.ศ. 1256–1257 พระชามาดาในซาร์อีวัน อาแซนที่ 2 หลบหนีไปที่จักรวรรดิไนเซียใน ค.ศ. 1257Andreev, p. 211 10 100px ซาร์กอนสตันตินที่ 1   (Constantine I) ไม่ทราบ ค.ศ. 1277 ค.ศ. 1257–1277 บอลยาร์แห่งสโกเปีย สวรรคตในการรบกับอีวัยลอใน ค.ศ. 1277Andreev, p. 229

 ยุคไร้ราชวงศ์ 
 ลำดับที่ พระนาม ประสูติ สวรรคต ครองราชย์ หมายเหตุ 11 100px ซาร์อีวัยลอ (Ivaylo) ไม่ทราบ ค.ศ. 1281 ค.ศ. 1278–1279  ผู้นำของการก่อกำเริบของชาวนา หนีไปอยู่กับโกลเดนฮอร์ด แต่ถูกโนไกข่านปลงพระชนม์Andreev, p. 136

 ราชวงศ์อาแซน (ครั้งที่ 2) 
 ลำดับที่ พระนาม ประสูติ สวรรคต ครองราชย์ หมายเหตุ 12 100px ซาร์อีวัน อาแซนที่ 3 (Ivan Asen III) ค.ศ. 1259/60 ค.ศ. 1303 ค.ศ. 1279–1280  พระโอรสพระองค์โตของซาร์มิตซอ อาแซน หลบหนีไปอยู่คอนสแตนติโนเปิลพร้อมทรัพย์สมบัติAndreev, p. 233

ราชวงศ์แตร์แตร์ (ครั้งที่ 1)

 ลำดับที่ พระนาม ประสูติ สวรรคต ครองราชย์ หมายเหตุ 13  100px ซาร์แกออร์กีที่ 1 แตร์แตร์ (George I Terter) ไม่ทราบ ค.ศ. 1308/09 ค.ศ. 1280–1292 บอลยาร์แห่งแชร์แวน หนีไปอยู่ไบแซนไทน์ ค.ศ. 1292 สวรรคตที่บัลแกเรียประมาณ ค.ศ. 1308–1309Andreev, p. 239

ราชวงศ์สมีแลตส์

 ลำดับที่ พระนาม ประสูติ สวรรคต ครองราชย์ หมายเหตุ 14 100px ซาร์สมีแลตส์ (Smilets) ไม่ทราบ ค.ศ. 1298 ค.ศ. 1292–1298 บอลยาร์แห่งกอปซิส ถูกปลงพระชนม์หรือสวรรคตด้วยเหตุตามธรรมชาติใน ค.ศ. 1298Andreev, p. 240 15 100px ซาร์อีวันที่ 2 (Ivan II)  ค.ศ. 1290 ก่อน ค.ศ. 1330 ค.ศ. 1298–1299 พระโอรสของซาร์สมีแลตส์ ขึ้นครองราชย์เมื่อทรงพระเยาว์ สูญเสียพระราชบัลลังก์ให้กับเจ้าชายชาวมองโกลJohn V. A. Fine, Jr., The Late Medieval Balkans, Ann Arbor, 1987.

 ราชวงศ์บอร์จีกิน 
 ลำดับที่ พระนาม ประสูติ สวรรคต ครองราชย์ หมายเหตุ 16 100px ซาร์ชากา (Chaka) ไม่ทราบ ค.ศ. 1300 ค.ศ. 1299–1300 พระโอรสของโนไกข่าน ถูกถอดถอนและปลงพระชนม์ในคุก ค.ศ. 1300Andreev, p. 244
ราชวงศ์แตร์แตร์ (ครั้งที่ 2)
 ลำดับที่ พระนาม ประสูติ สวรรคต ครองราชย์ หมายเหตุ 17 100px ซาร์ตอดอร์ สแวตอสลัฟ (Theodore Svetoslav) คริสต์ทศวรรษที่ 1270 ค.ศ. 1322 ค.ศ. 1300–1322 พระโอรสของซาร์แกออร์กีที่ 1 แตร์แตร์ ดำรงพระชนม์ชีพวัยเยาว์ในฐานะตัวประกันที่โกลเดนฮอร์ด การปกครองของพระองค์นำไปสู่การฟื้นตัวของบัลแกเรีย สวรรคตช่วงปลาย ค.ศ. 1321 พระชนมายุประมาณ 50–55 พรรษาAndreev, p. 251 18 100px ซาร์แกออร์กีที่ 2 แตร์แตร์ (George II Terter) ไม่ทราบ ค.ศ. 1323 ค.ศ. 1322–1323 พระโอรสของซาร์ตอดอร์ สแวตอสลัฟ สวรรคตช่วงปลาย ค.ศ. 1322/23Andreev, p. 254

ราชวงศ์ชิชมัน
 ลำดับที่ พระนาม ประสูติ สวรรคต ครองราชย์ หมายเหตุ 19 100px ซาร์มีคาอิล อาแซนที่ 3 (Michael Asen III) หลัง ค.ศ. 1280 31 กรกฎาคม 1330 ค.ศ. 1323–1330 บอลยาร์แห่งวีดิน สวรรคตในยุทธการที่แวลเบิชด์ วันที่ 28 กรกฎาคม ค.ศ. 1330 ขณะที่ทำสงครามกับเซอร์เบียAndreev, p. 263 20 100px ซาร์อีวัน สแตฟัน (Ivan Stephen) ค.ศ. 1300/01 ค.ศ. 1373 ? ค.ศ. 1330–1331 พระโอรสของซาร์มีคาอิลที่ 3 ถูกถอดถอนในเดือนมีนาคม ค.ศ. 1331 และหลบหนีไปอยู่เซอร์เบียAndreev, p. 267 คาดว่าสวรรคต ค.ศ. 1373

ราชวงศ์สรัตซีมีร์
 ลำดับที่ พระนาม ประสูติ สวรรคต ครองราชย์ หมายเหตุ 21 100px ซาร์อีวัน อาแลกซันเดอร์ (Ivan Alexander) ไม่ทราบ 17 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1371 ค.ศ. 1331–1371 บอลยาร์แห่งแห่งโลเวช สืบเชื้อสายมาจากทั้งราชวงศ์อาแซน ราชวงศ์แตรแตรและราชวงศ์ชิชมัน ยุคสมัยของพระองค์เป็นยุคทองทางวัฒนธรรมของบัลแกเรีย สวรรคตในวันที่ 17 พฤษภาคม ค.ศ. 1371 บัลแกเรียถูกแบ่งออกเป็นส่วนให้กับพระโอรสของพระองค์ 22 100px ซาร์อีวัน ชิชมัน (Ivan Shishman) ค.ศ. 1350/51 3 มิถุนายน ค.ศ. 1395 ค.ศ. 1371–1395 พระโอรสพระองค์ที่ 4 ของซาร์อีวัน อาแลกซันเดอร์ 23 100px ซาร์อีวัน สรัตซีมีร์ (Ivan Sratsimir) ค.ศ. 1324/25 โลเวช ค.ศ. 1397 ค.ศ. 1356–1397 พระโอรสพระองค์ที่ 3 ของซาร์อีวัน อาแลกซันเดอร์ ครองราชย์ที่เมืองวีดิน 24 100px ซาร์กอนสตันตินที่ 2 (Constantine II) ค.ศ. 1369  วีดิน 17 กันยายน ค.ศ. 1422  เบลเกรด ค.ศ. 1397–1422 พระโอรสของซาร์อีวัน สรัตซีมีร์และซารีนาอันนา พระธิดาของเจ้าชายนีกอลาเอ อาเลกซันดรูแห่งวอเลเคีย พระองค์ได้รับการสถาปนาเป็นซาร์ร่วมในช่วงประมาณ ค.ศ. 1395 หรือช่วงปีก่อนหน้านั้น พระองค์ทรงสูญเสียบัลแกเรียให้กับจักรวรรดิออตโตมัน และถือได้ว่าเป็นจุดสิ้นสุดของจักรวรรดิบัลแกเรียที่ 2

ราชรัฐบัลแกเรีย
ราชวงศ์บัทเทินแบร์ค
 ลำดับที่ พระนาม ประสูติ สวรรคต ครองราชย์ หมายเหตุ 1 100px เจ้าชายอาแลกซันเดอร์ที่ 1 บัทเทินแบร์ค (Alexander I Battenberg) 5 เมษายน ค.ศ. 1857 เวโรนา 31 กรกฎาคม ค.ศ. 1893กราซ ค.ศ. 1879–1886 สละราชสมบัติเนื่องจากรัสเซียกดดัน สวรรคตที่เมืองกราซ

ราชวงศ์ซัคเซิน–โคบวร์คและโกทา–โกฮารี
 ลำดับที่ พระนาม ประสูติ สวรรคต ครองราชย์ หมายเหตุ 2 100px เจ้าชายแฟร์ดีนันต์ที่ 1 (Ferdinand I) 26 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1861 เวียนนา 10 กันยายน ค.ศ. 1948 โคบวร์ค ค.ศ. 1887–1908 ได้รับการเลือกจากสภาแห่งชาติให้เป็นเจ้าชายแห่งบัลแกเรีย

ราชอาณาจักรบัลแกเรีย

ราชวงศ์ซัคเซิน–โคบวร์คและโกทา–โกฮารี
 ลำดับที่ พระนาม ประสูติ สวรรคต ครองราชย์ หมายเหตุ 1 100px ซาร์แฟร์ดีนันต์ที่ 1 (Ferdinand I) 26 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1861 เวียนนา 10 กันยายน ค.ศ. 1948 โคบวร์ค ค.ศ. 1908–1918 ได้เป็นซาร์เมื่อประกาศเอกราชในวันที่ 22 กันยายน ค.ศ. 1908 สละราชสมบัติวันที่ 3 ตุลาคม ค.ศ. 1918 หลังจากการพ่ายแพ้สงครามโลกครั้งที่ 1 สวรรคตวันที่ 10 กันยายน ค.ศ. 1948 ที่เมืองโคบวร์ค 2 100px ซาร์บอริสที่ 3 (Boris III) 30 มกราคม ค.ศ. 1894 โซเฟีย 28 สิงหาคม ค.ศ. 1943 โซเฟีย ค.ศ. 1918–1943 สวรรคตหลังจากกลับมาจากการเสด็จเยือนเยอรมนีในวันที่ 28 สิงหาคม ค.ศ. 1943 3 100px ซาร์ซีแมออนที่ 2 (Simeon II) 16 มิถุนายน ค.ศ. 1937 โซเฟีย – ค.ศ. 1943–1946 เป็นพระเจ้าซาร์เมื่อมีพระชนมายุ 6 พรรษา หลังจากที่พระบิดาสวรรคต ระบอบราชาธิปไตยถูกผู้นิยมลัทธิคอมมิวนิสต์ล้มล้าง และเคยดำรงตำแหน่งเป็นนายกรัฐมนตรีคนที่ 48 ของบัลแกเรีย ระหว่างวันที่ 24 กรกฎาคม ค.ศ. 2001 – 17 สิงหาคม ค.ศ. 2005

ดูเพิ่ม
 รายพระนามคู่อภิเษกสมรสในพระมหากษัตริย์แห่งบัลแกเรีย
 ประวัติศาสตร์บัลแกเรีย