# วงศ์ช้าง
วงศ์ช้าง  เป็นวงศ์ตามการอนุกรมวิธาน ได้แก่สัตว์จำพวกช้าง คือ ช้างและแมมมอธ เป็นสัตว์บกเลี้ยงลูกด้วยน้ำนมขนาดใหญ่ที่มีงวงและงา สกุลและชนิดส่วนใหญ่ในวงศ์นี้ได้สูญพันธุ์ไปแล้ว เหลือเพียงสองสกุลเท่านั้นที่ยังมีชีวิตอยู่ ได้แก่ Loxodonta (ช้างแอฟริกา) และ Elephas (ช้างเอเชีย) เท่านั้น

วงศ์ดังกล่าวได้รับการตั้งชื่อโดยจอห์น เอ็ดเวิร์ด เกรย์ใน ค.ศ. 1821 และภายหลังถูกจัดเข้าสู่การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์ในอันดับ วงศ์ช้างได้ถูกทบทวนโดยนักอนุกรมวิธานหลายคนว่าจะนับรวมสกุลบรรพบุรุษของสัตว์มีงวงอื่นที่สูญพันธุ์ไปแล้วหรือไม่

การจำแนก
thumb|วิวัฒนาการชาติพันธุ์ของชนิดในวงศ์ช้างล่าสุดถึงสมัยไพลสโตซีนตอนปลาย ซึ่งรวม Palaeoloxodon และแมมอธ แสดงการผสมระหว่างช้างป่าแอฟริกากับ Palaeoloxodon ตาม Palkopoulou et al. 2018
thumb|แผ่น "มนุษย์กับช้าง" จาก A comparative view of the human and animal frame ของฮอว์กินส์, ค.ศ. 1860

thumb|โครงกระดูกของ Mammuthus meridionalis ที่พิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์ธรรมชาติฝรั่งเศส
นักเขียนบางคยเสนอแนะให้จัดวงศ์นี้ออกเป็น 2 วงศ์ย่อย คือ Stegotetrabelodontinae ที่มีเพียงเฉพาะ Stegotetrabelodon และ Elephantinae ที่มีสัตว์วงศ์ช้างชนิดอื่น ๆ ทั้งหมด การวิจัยทางพันธุกรรมล่าสุดแสดงให้เห็นว่า Elephas กับ Mammuthus มีความใกล้ชิดกันมากกว่า Loxodonta โดย Palaeoloxodon มีความใกล้ชิดกับ Loxodonta มากที่สุด Palaeoloxodon ก็ดูเหมือนว่าจะได้รับการผสมพันธุ์อย่างกว้างขวางระหว่างช้างป่าแอฟริกากับแมมมอธเพียงเล็กน้อย
Elephantidae
Loxodonta (แอฟริกา)
L. africana ช้างพุ่มไม้แอฟริกา
L. cyclotis ช้างป่าแอฟริกา
Elephas (เอเชีย)
E. maximus ช้างเอเชีย
E. m. maximus ช้างศรีลังกา
E. m. indicus ช้างอินเดีย
E. m. sumatranus ช้างสุมาตรา
E. m. borneensis ช้างบอร์เนียว

ชนิดที่สุญพันธุ์
Elephantidae
†Stegotetrabelodon
S. syrticus
S. orbus
S. lybicus
S. emiratus
วงศ์ย่อย Elephantinae
†Primelephas
P. gomphotheroides
P. korotorensis
Elephas
†E. beyeri
†E. ekorensis
†E. hysudricus
†E. hysudrindicus
†E. platycephalus
†E. sondaicus
†E.  rubridens
†E. asurus
†Stegoloxodon
S. celebensis
S. indonesicus
Loxodonta
†L. adaurora
†L. atlantica
†L. exoptata
†L. cookei
†Palaeoloxodon
P. recki
P. antiquus
P. namadicus
P. naumanni
P. creutzburgi
P. xylophagou
P. iolensis
P. cypriotes
P. lomolinoi
P. tiliensis
P. mnaidriensis
P. falconeri
†Mammuthus
M. africanavus(แมมมอธแอฟริกา)
M. columbi(แมมมอธโคลัมเบียน)
M. creticus(แมมมอธแคระเครตัน)
M. exilis(แมมมอธแคระ)
M. lamarmorai(แมมมอธซาร์ดิเนียน)
M. meridionalis(แมมมอธใต้)
M. primigenius(แมมมอธขนดก)
M. rumanus(ไม่มีชื่อสามัญอย่างเป็นทางการ)
M. subplanifrons(ไม่มีชื่อสามัญอย่างเป็นทางการ)
M. trogontherii(แมมมอธทุ่งหญ้าสเตปป์)
น่าจะ †Stegodibelodon
St. schneideri

ประวัติวิวัฒนาการ
thumb|วิวัฒนาการของช้างในสมัยอีโอซีน (ล่าง) ถึงปัจจุบัน (บน)
Elephantids คาดว่าวิวัฒนาการจาก gomphothere โดยนักเขียนบางคนเสนอว่าบรรพบุรุษที่มีความเป็นไปได้มากที่สุดคือ Tetralophodon "tetralophodont gomphothere" ชนิดในแอฟริกา สมาชิกแรกสุดของวงศ์นี้มาจากสมัยไมโอซีนตอนปลายเมื่อประมาณ 9–10 ล้านปีก่อนH. Saegusa, H. Nakaya, Y. Kunimatsu, M. Nakatsukasa, H. Tsujikawa, Y. Sawada, M. Saneyoshi, T. Sakai Earliest elephantid remains from the late Miocene locality, Nakali, Kenya Scientific Annals, School of Geology, Aristotle University of Thessaloniki, Greece VIth International Conference on Mammoths and Their Relatives, vol. 102, Grevena -Siatista, special volume (2014), p. 175 สกุลช้างสมัยใหม่และแมมมอธแยกจากกันในช่วงท้ายของสมัยไมโอซีน Elephantids เริ่มอพยพออกจากแอฟริกาในสมัยไพลโอซีน โดยแมมมอธกับ Elephas เดินทางถึงยูเรเชียประมาณ 3–3.8 ล้านปีก่อน จากนั้น แมมอธอพยพไปยังอเมริกาเหนือเมื่อประมาณ 1.5 ล้านปีก่อน เมื่อถึงช่วงสิ้นสุดของสมัยไพลสโตซีนตอนต้นประมาณ 0.8 ล้านปีก่อน Palaeoloxodon จึงอพยพออกนอกแอฟริกา แล้วแพร่กระจายทั่วยูเรเชีย Palaeoloxodon และ Mammuthus สูญพันธ์ุในสมัยไพลสโตซีนตอนปลาย-สมัยโฮโลซีน โดยประชากรแมมมอธกลุ่มสุดท้ายยังคงอยู่บนเกาะแรงเกลจนกระทั่งประมาณ 4,000 ปีก่อน