wannaphong/clean_thaiwikipedia huggingface dataset:
# ยามเมื่อแสงดับลา
ยามเมื่อแสงดับลา  คือ ภาพยนตร์สารคดีขนาดสั้น ปี พ.ศ. 2557 กำกับโดย วรรจธนภูมิ ลายสุวรรณชัย ในนามของกลุ่มอายดร็อปเปอร์ฟิลล์ โดยเป็นงานที่ผลิตให้แก่หอภาพยนตร์ (องค์การมหาชน) เพื่อรำลึกถึง "ความสำคัญในการชมภาพยนตร์ร่วมกัน" ในโรงภาพยนตร์แบบสแตนด์อโลนในประเทศไทย ที่ค่อย ๆ ล่มสลายและถูกแทนที่ด้วยโรงภาพยนตร์แบบมัลติเพล็กซ์Eyedropper Fill. "ยามเมื่อแสงดับลา". Facebook. 9 มกราคม 2559. สืบค้นเมื่อ 31 กรกฎาคม 2560.

ภาพยนตร์เรื่องนี้นำเสนอเนื้อหาผ่านบทสัมภาษณ์เกี่ยวกับความทรงจำและประสบการณ์ที่มีต่อโรงภาพยนตร์สแตนด์อโลนของผู้กำกับภาพยนตร์และนักวิจารณ์ภาพยนตร์ชาวไทย ร่วมกับภาพของโรงภาพยนตร์ร้างในกรุงเทพฯ และฟุตเตจภาพยนตร์เก่า ซึ่งต่อมาวรรจธนภูมิได้นำเนื้อหาของภาพยนตร์เรื่องนี้ไปพัฒนาให้กลายเป็นภาพยนตร์สารคดีเชิงทดลองขนาดยาวเรื่อง นิรันดร์ราตรี (พ.ศ. 2560)Bioscope Magazine. "‘นิรันดร์ราตรี’ สารคดีทดลองโดยกลุ่ม Eyedropper Fill ได้รับเลือกเข้าประกวดในเทศกาล CPH:DOX ". MThai. 24 กุมภาพันธ์ 2560. สืบค้นเมื่อ 1 สิงหาคม 2560.

 การผลิต 

 ที่มา 
ภาพยนตร์เรื่องนี้ผลิตโดยกลุ่มอายดร็อปเปอร์ฟิลล์ กำกับและถ่ายทำโดย วรรจธนภูมิ ลายสุวรรณชัย โดยเป็นงานที่ผลิตให้แก่หอภาพยนตร์ (องค์การมหาชน) เพื่อรำลึกถึงวัฒนธรรมการชมภาพยนตร์ในโรงภาพยนตร์สแตนด์อโลน ที่เคยรุ่งเรืองและเป็นสถานที่พักผ่อนหย่อนใจของคนไทยส่วนหนึ่งในอดีต ก่อนที่โรงภาพยนตร์แบบมัลติเพล็กซ์ตามห้างสรรพสินค้าจะขยายตัวมาครองพื้นที่โรงภาพยนตร์กระแสหลักในประเทศไทย และทำให้โรงภาพยนตร์แบบสแตนด์อโลนจำนวนมากต้องปิดตัวไปในที่สุด"Lucid Reminiscence ". Eyedropper Fill. สืบค้นเมื่อ 1 สิงหาคม 2560.

 การนำเสนอเนื้อหา 
สำหรับรูปแบบการนำเสนอเนื้อหาในภาพยนตร์เรื่องนี้ ผู้สร้างเลือกที่จะดำเนินเรื่องด้วยภาพสถาปัตยกรรมและเศษซากต่าง ๆ ภายในโรงภาพยนตร์ร้างในกรุงเทพฯ ที่บันทึกมาจากโรงภาพยนตร์ปารีสและโรงภาพยนตร์อุดมสุข พร้อมไปกับเสียงคำให้สัมภาษณ์ของผู้กำกับภาพยนตร์และนักวิจารณ์ภาพยนตร์ชาวไทยรวม 3 คน ได้แก่ สมเกียรติ วิทุรานิช, กิตติศักดิ์ สุวรรณโภคิน และมโนธรรม เทียมเทียบรัตน์หอภาพยนตร์ Thai Film Archive. "ยามเมื่อแสงดับลา". Facebook. 8 มกราคม 2559. สืบค้นเมื่อ 1 สิงหาคม 2560. เกี่ยวกับความทรงจำและประสบการณ์ที่แต่ละคนมีต่อการชมภาพยนตร์ในโรงภาพยนตร์สแตนด์อโลนในอดีต รวมถึงทัศนคติที่มีต่อการเปลี่ยนผ่านจากยุคโรงภาพยนตร์สแตนด์อโลนสู่โรงภาพยนตร์แบบมัลติเพล็กซ์

 การเข้าฉาย 
ภาพยนตร์เรื่องนี้ได้รับเลือกให้เข้าฉายในโปรแกรมพิเศษของเทศกาลภาพยนตร์สารคดีนานาชาติศาลายา ครั้งที่ 5 เมื่อวันที่ 26 มีนาคม พ.ศ. 2558"เทศกาลภาพยนตร์สารคดีนานาชาติศาลายาครั้งที่ ๕". หอภาพยนตร์ (องค์การมหาชน). สืบค้นเมื่อ 31 กรกฎาคม 2560. และเข้าฉายในงานภาพยนตร์สั้นมาราธอน ของเทศกาลภาพยนตร์สั้น ครั้งที่ 19 เมื่อวันที่ 29 กรกฎาคม พ.ศ. 2558"ตารางฉายหนังสั้นมาราธอน วันที่ 29 ถึง 31 กรกฎาคม 2558 ". Thai Film Foundation. 25 กรกฎาคม 2558. สืบค้นเมื่อ 31 กรกฎาคม 2560. นอกจากนั้นยังได้รับเลือกให้ฉายในโปรแกรมภาพยนตร์สั้น "ฟิล์มไวรัสไวด์ไทป์ 2014" ที่จัดโดยกลุ่มฟิล์มไวรัสร่วมกับห้องสมุดเดอะรีดดิงรูม เมื่อวันที่ 31 พฤษภาคม พ.ศ. 2558"FILMVIRUS WILDTYPE 2014 ". BookVirus Pandora. สืบค้นเมื่อ 31 กรกฎาคม 2560. ด้วย
# พระเจ้าฟรีดริช วิลเฮ็ล์มที่ 4 แห่งปรัสเซีย
พระเจ้าฟรีดริช วิลเฮ็ล์มที่ 4  ทรงเป็นกษัตริย์แห่งปรัสเซียระหว่างค.ศ. 1840 ถึง 1861 เป็นพระราชโอรสองค์โตในพระเจ้าฟรีดริช วิลเฮ็ล์มที่ 3 กับพระนางลูอีเซอแห่งเมคเลินบวร์ค-ชเตรลิทซ์ พระองค์เคยรับราชการทหารในกองทัพปรัสเซีย และเข้ามีส่วนร่วมในสงครามปลดแอกจากฝรั่งเศสในค.ศ. 1814 

เมื่อพระราชบิดาสวรรคตในค.ศ. 1840 พระองค์ในฐานะมกุฎราชกุมารก็ขึ้นสืบราชสมบัติปรัสเซียต่อ และทรงได้ขึ้นชื่อว่าเป็นกษัตริย์ผู้ทรงศิลปะจินตนิยม ทรงมีความสนใจในด้านสถาปัตยกรรมและการจัดสวน ตลอดจนเป็นองค์อุปถัมภ์ของศิลปินมากชื่อเสียงอย่าง คาร์ล ฟรีดริช ชิงเคิล, เฟลิกซ์ เมนเดิลส์โซห์น เป็นต้น ในรัชสมัยของพระองค์ได้มีการก่อสร้างอาคารต่างๆมากมายในเบอร์ลินและพ็อทซ์ดัมจนแล้วเสร็จ อาทิ มหาวิหารโคโลญ เป็นต้น พระองค์ทรงเป็นนักปกครองที่มีหัวอนุรักษนิยม ในค.ศ. 1849 พระองค์ทรงปฏิเสธรับตำแหน่งจักรพรรดิเยอรมัน (เยอรมนีที่ไม่รวมออสเตรีย) ที่เสนอโดยสมัชชาแห่งชาติในนครแฟรงเฟิร์ต

พระองค์ประชวรด้วยโรคหลอดเลือดสมอง และเสด็จสวรรคตในค.ศ. 1861 โดยไร้พระราชบุตร ทำให้พระอนุชาของพระองค์ได้ขึ้นสืบราชสมบัติต่อเป็นพระเจ้าวิลเฮ็ล์มที่ 1 แห่งปรัสเซีย ซึ่งต่อมาพระอนุชาองค์นี้สามารถรวมชาติเยอรมันสำเร็จและขึ้นเป็นจักรพรรดิเยอรมัน

ฐานันดรและพระอิสริยยศ 
170px  15 ตุลาคม 1795 – 16 พฤศจิกายน 1797: เจ้าชายฟรีดริช วิลเฮ็ล์ม แห่งปรัสเซีย
 16 พฤศจิกายน 1797 – 7 มิถุนายน 1840: มกุฎราชกุมารแห่งปรัสเซีย
 7 มิถุนายน 1840 – 2 มกราคม 1861: กษัตริย์แห่งปรัสเซีย ธงพระยศกษัตริย์ปรัสเซีย
# ระบำฝรั่งคู่
ระบำฝรั่งคู่ เป็นการรำตามจังหวะทำนอง ที่เรียกกันว่า "เพลงฝรั่งรำเท้า" อันประกอบด้วยเพลง ฝรั่งรำเท้า ตะเขิ่ง เจ้าเซ็น เพลงเร็ว เพลงฉิ่ง จีนรัว จีนรำพัด และจีนถอน ซึ่งพระประดิษฐ์ไพเราะ(ครูมี) เป็นผู้แต่งและกรมหลวงรณเรศได้ประดิษฐ์ท่ารำขึ้น จึงมีท่ารำไทยลีลาฝรั่ง แขก และจีนระคนกัน ผู้แสดงต้องเป็นผู้รำงาม มีฝีมือและความสามารถ ทั้งฝ่ายพระและนาง นิยมแสดงในละครในเรื่องอิเหนา ตอนอุณากรรณลงสวน และละครเรื่องอุณรุท ตอนอุณรุทเข้าห้องนางอุษา
# เมนทอล
เมนทอล  เป็นสารประกอบอินทรีย์ที่มีสูตรเคมีคือ C10H20O มีลักษณะเป็นของแข็งผลึกสีขาวหรือไม่มีสี สามารถสังเคราะห์ได้ ในธรรมชาติพบในมินต์, มินต์ป่า, เปปเปอร์มินต์ในรูป (−)-menthol เมนทอลมีคุณสมบัติในการกระตุ้นตัวรับความรู้สึกเย็น TRPM8 ใช้เป็นยาบรรเทาปวดและยาชาเฉพาะที่
# อัตตาธิปไตย (แก้ความกำกวม)
อัตตาธิปไตย ในภาษาไทยมาจากคำว่า "อัตตา" (ตน) และ "อธิปไตย" (ความเป็นใหญ่) โดยมีรากจากคำภาษาบาลีว่า "อตฺตาธิปเตยฺย" โดยราชบัณฑิตยสถานได้ให้ความหมายว่า "ระบอบการปกครองที่ผู้นำมีอำนาจเด็ดขาดและไม่จำกัด" เป็นคำที่อาจหมายถึง
 อัตตาธิปไตย (autocracy) เป็นระบอบการปกครองที่ผู้นำมีอำนาจเด็ดขาดและไม่จำกัด
 อัตตาธิปไตย เป็นคำที่ใช้ในศาสนาพุทธหมายถึง การถือตัวเองเป็นใหญ่โดยการทำดียกเว้นชั่วเพราะเคารพในตนเอง
# Think tank
คำภาษาอังกฤษว่า think tank 
(คณะทำงานระดับมันสมอง, กลุ่มคนที่ทำงานเกี่ยวกับการวิจัย, 
คณะผู้เชี่ยวชาญ, กลุ่มผู้เชี่ยวชาญ) 
หรือ policy institute (สถาบันนโยบาย) หรือ think factory (โรงงานความคิด) เป็นต้น
เป็นองค์การที่ทำงานวิจัยและสนับสนุนเกี่ยวกับประเด็นต่าง ๆ รวมทั้งนโยบายสังคม กลยุทธ์ทางการเมือง เศรษฐกิจ การทหาร เทคโนโลยี และวัฒนธรรม
สถาบันนโยบายโดยมากเป็นองค์การไม่แสวงหาผลกำไร ซึ่งบางประเทศรวมทั้งสหรัฐและแคนาดาเว้นภาษีให้
และพวกอื่นก็ได้ทุนจากรัฐบาล จากองค์การสนับสนุนประเด็นทางกฎหมายต่าง ๆ จากธุรกิจ หรือได้รายได้จากการให้คำปรึกษาหรือการวิจัยที่เกี่ยวข้องกัน

สถาบันนโยบายอาจมีกลุ่มผู้เชี่ยวชาญจากสาขาวิชาต่าง ๆ ทำงานให้กับผู้บริโภคที่เป็นรัฐบาลหรือเอกชน โปรเจ็กต์จากรัฐบาลบ่อยครั้งเกี่ยวกับการวางแผนทางสังคมและการป้องกันประเทศ งานที่ทำให้กับเอกชนอาจรวมการพัฒนาและการทดสอบเทคโนโลยีและผลิตภัณฑ์ใหม่ ๆ แหล่งเงินทุนอาจรวมการมอบเงินทุน สัญญาว่าจ้าง การบริจาคส่วนบุคคล และรายได้จากการขายรายงาน

เชิงอรรถและอ้างอิง
# อัตตาธิปไตย
ในสาขารัฐศาสตร์ อัตตาธิปไตย

เป็นระบอบการปกครองที่อำนาจสูงสุดรวมศูนย์อยู่ในมือของบุคคลคนเดียว
ที่สามารถตัดสินใจได้อย่างไม่จำกัดโดยกฎหมายหรือกลไกการควบคุมที่ประชาชนตั้งขึ้น
(อาจยกเว้นเมื่อคุกคามโดยปริยายด้วยรัฐประหารหรือการก่อการกำเริบของมวลชน)
เป็นคำที่ราชบัณฑิตยสถานได้ให้ความหมายไว้ว่า "ระบอบการปกครองที่ผู้นำมีอำนาจเด็ดขาดและไม่จำกัด"
อัตตาธิปไตยในประวัติศาสตร์ปกติจะอยู่ในรูปแบบสมบูรณาญาสิทธิราชย์หรือระบอบเผด็จการ
ในยุคต้น ๆ คำว่า "autocrat" มักใช้หมายถึงลักษณะที่พึงประสงค์ของผู้ปกครอง โดยนัยว่า "ไร้ผลประโยชน์ขัดกัน"
 
 ประวัติ  
ในยุคกรีกสมัยกลาง (ประมาณคริสต์ศตวรรษที่ 5-6 จนจบสมัยกลาง) คำว่า Autocrates ใช้กับใครก็ได้ที่มีบรรดาศักดิ์เป็น "จักรพรรดิ" ไม่ว่ากษัตริย์จะทรงมีอำนาจเช่นไรจริง ๆ 
กษัตริย์เชื้อสายสลาวิกบางพระองค์ รวมทั้งจักรพรรดิของรัสเซียยังทรงมีคำว่า อัตตาธิปัตย์ (Autocrat) ในพระยศของพระองค์ ผิดจากกษัตริย์ภายใต้รัฐธรรมนูญในประเทศยุโรปอื่น ๆ

 เปรียบเทียบกับระบอบอื่น  
ทั้งระบบรวบอำนาจเบ็ดเสร็จและเผด็จการทหารบ่อยครั้งระบุว่าเป็นอัตตาธิปไตย แม้อาจไม่ใช่จริง ๆ เพราะในระบบรวบอำนาจเบ็ดเสร็จ รัฐจะควบคุมวิถีชีวิตและประชาสังคมทุกอย่าง
อาจมีผู้มีอำนาจเผด็จการสูงสุด ซึ่งก็จะทำให้เป็นอัตตาธิปไตย หรืออาจมีผู้นำเป็นกลุ่มเช่น คณะผู้ยึดอำนาจการปกครองหรือพรรคการเมืองเดี่ยว 

ตามการวิเคราะห์ข้อพิพาททางการทหารระหว่างรัฐสองรัฐ ถ้ารัฐหนึ่งเป็นอัตตาธิปไตย โอกาสความรุนแรงจะเพิ่มขึ้นเป็นทวีคูณ

นิธิ เอียวศรีวงศ์ ได้ยกตัวอย่างที่จำแนกความแตกต่างระบอบอัตตาธิปไตยกับระบอบระบอบอำนาจนิยมโดยยกเรื่องราวของพันท้ายนรสิงห์ไว้ว่า "พระเจ้าเสือต้องการใช้อำนาจตามหลักอัตตาธิปไตย พระเจ้าแผ่นดินคือผู้มีอำนาจล้นพ้น จะรับสั่งให้อะไรเป็นผิดหรือถูกก็ได้ทั้งนั้น...แต่พระราชอำนาจในทัศนะของพันท้ายฯ เกิดขึ้นและดำรงอยู่ได้เพราะอาญาสิทธิ์ หากทรงละเว้นไม่เอาโทษพันท้ายฯ ก็จะทำให้อาญาสิทธิ์เสื่อมความศักดิ์สิทธิ์"อัตตาธิปไตยและอาญาสิทธิ์นิยม โดยนิธิ เอียวศรีวงศ์ มติชนสุดสัปดาห์ ฉบับวันที่ 31 พฤษภาคม - 6 มิถุนายน 2562

 การรักษาอำนาจ 
เพราะองค์อัตตาธิปัตย์ (autocrat) ก็ต้องอาศัยคนอื่น ๆ เพื่อจะปกครอง ดังนั้น การแยกแยะอัตตาธิปไตยจากคณาธิปไตยที่เกิดในประวัติศาสตร์ บางครั้งจึงเป็นเรื่องยาก
อัตตาธิปัตย์ตามประวัติโดยมากต้องอาศัยขุนนาง ทหาร นักบวช และกลุ่มอภิสิทธิชนอื่น ๆ
อัตตาธิปไตยบางครั้งจะอิงอำนาจการปกครองกับเทวสิทธิราชย์

 ตัวอย่างตามประวัติ 
จักรวรรดิโรมัน - ในปี 27 ก่อนคริสตกาล จักรพรรดิเอากุสตุสทรงก่อตั้งจักรวรรดิโรมันหลังจากอวสานของสาธารณรัฐโรมัน
แม้พระองค์จะทรงอนุญาตวุฒิสภาโรมัน แต่อำนาจที่แท้จริงก็อยู่ในพระหัตถ์ของพระองค์ทั้งสิ้น
เป็นระบอบที่ทรงสันติภาพและความรุ่งเรืองจนกระทั่งถึงจักรพรรดิก็อมมอดุสเริ่มตั้งแต่ ค.ศ. 161 แล้วต่อมาในคริสต์ทศวรรษที่ 3 จึงเห็นการรุกรานจากอนารยชนและความตกต่ำทางเศรษฐกิจ
ต่อมาทั้งจักรพรรดิดิออเกลติอานุส (ค.ศ. 284-305) และจักรพรรดิคอนสตันไทน์มหาราช (ค.ศ. 306-337) ก็ทรงอำนาจโดยเป็นผู้นำเผด็จการเบ็ดเสร็จ ซึ่งเพิ่มอำนาจขององค์จักรพรรดิ
แต่จักรวรรดิโรมันก็ขยายใหญ่มากจนจักรพรรดิดิออเกลติอานุส ต้องทรงให้ปกครองโดยผู้นำ 4 ท่านเป็นระบบ tetrarchy (ค.ศ. 284-324)

ในที่สุด จักรวรรดิโรมันก็แบ่งออกเป็นสองส่วน คือ ภาคตะวันตก (โรมัน) และภาคตะวันออก (จักรวรรดิไบแซนไทน์)
โดยจักรวรรดิโรมันตะวันตกในที่สุดก็ล้มลงใน ค.ศ. 476 หลังจากที่จักรพรรดิโรมุลุส เอากุสตุส ทรงยอมแพ้ต่อกษัตริย์เยอรมัน
# ตำบลบาโงยซิแน
บาโงยซิแน หรือภาษามลายูปัตตานีว่า บาโงยซินา เป็นตำบลหนึ่งในอำเภอยะหา จังหวัดยะลา

 ประวัติ 
ชื่อบาโงยซิแน เป็นภาษามลายูปัตตานีแปลว่า "โคกข่อย" เดิมพื้นที่นี้ถูกเรียกว่า กำปงบือแน แปลว่า "บ้านนา"ทรัยนุง มะเด็ง และอื่น ๆ. "ในท้องถิ่นยาลอ". ยาลอเป็นยะลา ความเปลี่ยนแปลงของบ้านเมืองและคนรุ่นใหม่ในเมืองและปริมณฑลเมืองยะลา, หน้า 140-144 และมีประชากรจากไทรบุรี, โกตาบารู และปัตตานีโยกย้ายเข้ามาตั้งถิ่นฐานจนเป็นชุมชนใหญ่ มีมุขปาฐะเล่าลือกันว่ามีแม่กองเมืองเป็นสตรีเพศซึ่งเจ้าเมืองยะลาตั้งขึ้น นางผู้นี้เป็นมุสลิมะฮ์เชื้อสายจีน ได้เข้ามาอาศัยอยู่กับเจ้าเมืองยะลาจนได้รับความไว้วางใจ เจ้าเมืองจึงได้แต่งตั้งให้นางเป็นแม่กองเมืองคอยดูแลความเรียบร้อยในบาโงยซิแน อันเป็นพื้นที่ชั้นในที่มีความอุดมสมบูรณ์เพราะมีแม่น้ำลำคลองหลายสายไหลผ่าน

ปี พ.ศ. 2537 ตำบลบาโงยซิแนได้ยกฐานะขึ้นเป็นสภาตำบล และปี พ.ศ. 2540 จึงยกฐานะเป็นองค์การบริหารส่วนตำบลบาโงยซิแน

 ที่ตั้งและอาณาเขต 
ตำบลหน้าถ้ำอยู่ทางทิศตะวันออกของอำเภอยะหา มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังนี้
 ทิศเหนือ ติดต่อกับตำบลลิดล (อำเภอเมืองยะลา)
 ทิศใต้ ติดต่อกับตำบลยะหา (อำเภอยะหา)
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับตำบลยะลา (อำเภอเมืองยะลา)
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับตำบลยะหาและตำบลตาชี (อำเภอยะหา)

 ประชากร 
ตำบลบาโงยซิแนมีประชากรทั้งหมด 6,991 คน แบ่งเป็นเพศชาย 3,444 คน และเพศหญิง 3,557 คน มีความหนาแน่นเฉลี่ยต่อพื้นที่ 350 คน/ตารางกิโลเมตร จำนวนครัวเรือน 1,214 ครัวเรือน ความหนาแน่นของบ้านเฉลี่ยต่อพื้นที่ 61 หลังคาเรือน ประชากรทั้งหมดของตำบลบาโงยซิแนเป็นชาวไทยเชื้อสายมลายูและนับถือศาสนาอิสลามร้อยละ 100 มีศาสนสถานประกอบด้วยมัสยิดสี่แห่ง และสุเหร่าเก้าแห่ง

ด้านการศึกษามีสถานศึกษาทั้งหมด 12 แห่ง แบ่งเป็น โรงเรียนมัธยมศึกษาหนึ่งแห่ง โรงเรียนประถมศึกษาสองแห่ง ตาดีกาแปดแห่ง และศูนย์พัฒนาเด็กเล็กหนึ่งแห่ง

 ภูมิศาสตร์ 
ตำบลบาโงยซิแนมีพื้นที่ 20 ตารางกิโลเมตร (ประมาณ 13,576 ไร่) มีที่ราบตอนกลาง มีเนินเขาสูงทางทิศเหนือและตะวันตก มีที่ราบลุ่มขนาดน้อยทางทิศตะวันออกและใต้ พื้นที่มีความอุดมสมบูรณ์ มีแม่น้ำลำคลองหลายสายไหลผ่าน มีบึงและทำนบทดน้ำทำนา ทำให้ชาวบ้านน้ำใช้เพียงพอ มีภูเขาหัวล้าน (บูเก๊ะบาเดาะกูลิง) ที่สวยงามแปลกตาเป็นสถานที่ท่องเที่ยวของท้องถิ่น โดยบาโงยซิแนห่างจากอำเภอยะหา 7 กิโลเมตร และห่างจากอำเภอเมืองยะลา 13 กิโลเมตร

 เศรษฐกิจ 
ประชากรส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรม ส่วนใหญ่ทำสวนยางพารา รองลงมาคือทำสวนผลไม้ ทำนา รับจ้าง ค้าขาย บ้างก็รับราชการ  ซึ่งชาวสวนผลไม้ได้มีการแปรรูปเป็นสินค้าต่าง ๆ คือข้าวเกรียบฟักทอง และกล้วยอบน้ำผึ้ง

 เขตการปกครอง 
ตำบลบาโงยซิแน แบ่งเขตการปกครองเป็น 6 หมู่บ้าน ได้แก่

 หมู่ที่ ชื่อหมู่บ้าน จำนวนครัวเรือน ประชากร 1 บ้านบาโงยซิแน 238 1,433 2 บ้านบูเก๊ะ 249 1,222 3 บ้านลีมาปูโร๊ะ 217 1,280 4 บ้านโปโฮ (กำปงโฮ) 136 765 5 บ้านซีเยาะ 220 1,214 6 บ้านลูรง 179 1,124 รวม 1,239 7,038
# ความหลากหลายทางพันธุกรรม
ความหลากหลายทางพันธุกรรม

เป็นจำนวนลักษณะทางพันธุกรรมทั้งหมดของสปีชีส์
ซึ่งแยกจาก "ความผันแปรได้ทางพันธุกรรม" (genetic variability) ซึ่งหมายถึงความโน้มเอียงของลักษณะทางพันธุกรรมที่จะต่างกัน

ความหลากหลายทางพันธุกรรมเป็นกลไกหนึ่ง ที่ประชากรสิ่งมีชีวิตปรับตัวให้เข้ากับสิ่งแวดล้อมที่กำลังเปลี่ยนไป
ถ้าประชากรมีความแตกต่างกันมาก หน่วยสิ่งมีชีวิตบางหน่วยในกลุ่มประชากรก็จะมีโอกาสมีอัลลีลในรูปแบบต่าง ๆ ที่เหมาะสมกับสิ่งแวดล้อมมากกว่า
และก็จะมีโอกาสรอดชีวิตแล้วสร้างทายาทที่มีอัลลีลที่ว่ามากกว่าหน่วยอื่น ๆ 
กลุ่มประชากรก็จะดำเนินไปได้ในรุ่นต่อ ๆ ไปเพราะความสำเร็จของหน่วยสิ่งมีชีวิตเหล่านั้น 

สาขาพันธุศาสตร์ประชากรมีสมมติฐานและทฤษฎีหลายอย่างเกี่ยวกับความหลากหลายทางพันธุกรรม
ทฤษฎีวิวัฒนาการที่เป็นกลาง (neutral theory of evolution) เสนอว่า ความหลากหลายเป็นผลของการสะสมความต่าง ๆ ที่ไม่มีประโยชน์และไม่มีโทษ
การคัดเลือกแบบแบ่งแยก (diversifying selection) เป็นสมมติฐานว่า สิ่งแวดล้อมที่ต่างกันของกลุ่มประชากรย่อย 2 กลุ่มภายในสปีชีส์เดียวกัน จะคัดเลือกอัลลีลในโลคัสเดียวกันที่ต่างกัน
ซึ่งอาจเกิดขึ้นในกรณีเช่น ถ้าสปีชีสนั้นมีถิ่นที่อยู่กว้างเทียบกับการเคลื่อนที่ได้ของหน่วยสิ่งมีชีวิตในกลุ่มนั้น
การคัดเลือกขึ้นกับความถี่ (frequency-dependent selection) เป็นสมมติฐานว่า เมื่ออัลลีลหนึ่ง ๆ สามัญมากขึ้น สิ่งมีชีวิตก็จะเสี่ยงสูงขึ้น
ซึ่งสามารถเกิดอาศัยปฏิสัมพันธ์ระหว่างตัวถูกเบียน-ตัวก่อโรค (host-pathogen interaction) ที่เมื่อสิ่งมีชีวิต (ตัวถูกเบียน) มีความถี่อัลลีลที่เป็นตัวป้องกันโรคสูง โรคก็มีโอกาสแพร่ไปมากขึ้นถ้ามันสามารถเอาชัยชนะต่ออัลลีลนั้นได้

 เชิงอรรถและอ้างอิง
# 8 เทพอสูรมังกรฟ้า (แก้ความกำกวม)
8 เทพอสูรมังกรฟ้า สามารถหมายถึง:

 8 เทพอสูรมังกรฟ้า วรรณกรรมชิ้นหนึ่งของ กิมย้ง

ภาพยนตร์
 The Battle Wizard ภาพยนตร์ที่ออกฉายในปี 1977
 8 เทพอสูรมังกรฟ้า ภาพยนตร์ที่ออกฉายในปี 1982
 8 เทพอสูรมังกรฟ้า ภาพยนตร์ที่ออกฉายในปี 1994

ละครโทรทัศน์
 8 เทพอสูรมังกรฟ้า ละครโทรทัศน์ที่ออกอากาศในปี 1982
 8 เทพอสูรมังกรฟ้า ละครโทรทัศน์ที่ออกอากาศในปี 1990
 8 เทพอสูรมังกรฟ้า ละครโทรทัศน์ที่ออกอากาศในปี 1997
 8 เทพอสูรมังกรฟ้า ละครโทรทัศน์ที่ออกอากาศในปี 2003
 8 เทพอสูรมังกรฟ้า ละครโทรทัศน์ที่ออกอากาศในปี 2013

วิดีโอเกม
 Dragon Oath เกม MMORPG ที่มีเนื้อหาเกี่ยวข้องกับมวนิยายเรื่องนี้
# ฟูกูฮาระเกียว
ฟูกูฮาระเกียว  เป็นอดีตเมืองหลวงโบราณของญี่ปุ่นในยุคเฮอัง สร้างขึ้นโดยไทระ โนะ คิโยโมริ ขุนนางที่กำลังเรืองอำนาจในราชสำนักขณะนั้น เมื่อเดือนมิถุนายน ค.ศ. 1180 เพื่อใช้เป็นเมืองหลวงแทนเฮอังเกียว โดยมีฐานะเป็นเมืองหลวงเพียง 6 เดือนก่อนจะย้ายกลับไปยังเฮอังเกียวในปลายปีเดียวกัน

ที่ตั้งของฟูกูฮาระในปัจจุบันอยู่ในหรือใกล้กับเขตเฮียวโงะ อันเป็นเขตหนึ่งในนครโคเบะ จังหวัดเฮียวโงะ ฟูกูฮาระสร้างขึ้นเพื่อใช้เป็นที่พำนักของคิโยโมริใน ค.ศ. 1160 ภายหลังจากกบฏปีเฮจิ ที่ตระกูลไทระต้องต่อสู้กับตระกูลที่เป็นคู่แข่งทางการเมืองอย่างตระกูลมินาโมโตะ
# หวยพัฒนา
บริษัทรัฐวิสาหกิจหวยพัฒนา  หรือ หวยพัฒนา  เป็นรัฐวิสาหกิจที่ขึ้นตรงกับรัฐบาลลาวผ่านกระทรวงการเงิน มีหน้าที่ในการออกสลากเพื่อนำรายได้เข้ารัฐบาล และสนับสนุนกิจกรรมต่างๆของรัฐ (ลักษณะของหน่วยงานนี้เทียบเท่ากับสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาลของรัฐบาลไทย)

 ประวัติ 
หวยพัฒนาเกิดขึ้นพร้อมกับการเปลี่ยนแปลงการปกครองเป็นระบอบสังคมนิยมคอมมิวนิสต์ เพื่อเป็นการระดมทุนเข้ารัฐบาลก้าวไกล ลาวขาย “หวย SMS” ผ่านโทรศัพท์มือถือ, เอ็มจีอาร์ออนไลน์ 
ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2525 โดยประธานประเทศลาว ไกสอน พมวิหาน ตามมติสภารัฐมนตรีที่ 347/ปสล. ลงวันที่ 14 ธันวาคม พ.ศ. 2525 ในชื่อ "คณะหวยพัฒนา" ก่อนจะเปลี่ยนมาเป็นชื่อปัจจุบันในปี พ.ศ. 2540 และในปี พ.ศ. 2545 มีการเปิดโอกาสให้เอกชนเข้ามาร่วมจำหน่ายหวยพัฒนาด้วย
ปัจจุบัน บริษัทรัฐวิสาหกิจหวยพัฒนา จัดจำหน่ายสลากหลายรูปแบบ เช่น สลากเลข 5 ตัวในวาระสำคัญ ๆ สลากแบบจดขาย สลากดิจิทัลโดยใช้เครื่องจำหน่ายอัตโนมัติ และสลากแบบ SMS รวมถึงให้บริการรับแทงพนันฟุตบอลแบบถูกกฎหมายอีกด้วย ล่าสุด บริษัทรัฐวิสาหกิจหวยพัฒนาได้ยุติการจำหน่ายสลากแบบจดขายในพื้นที่นครหลวงเวียงจันทน์และปริมณฑล เมื่อวันที่ 31 มีนาคม พ.ศ. 2559

เมื่อวันที่ 19 มีนาคม พ.ศ. 2550 มีการเปิดอาคารสำนักงานใหญ่ของบริษัทรัฐวิสาหกิจหวยพัฒนา เป็นอาคารชั้นเดียว 2 หลัง อาคาร 2 ชั้น 1 หลัง และอาคารชั้นเดียวตามแบบสถาปัตยกรรมลาว 1 หลัง ต่อเชื่อมกับอาคารเดิมที่ทำการบูรณะเพื่อใช้เป็นโรงพิมพ์สลากหวยลาวก้าวไกล.. มีออกให้ลุ้นรวยทุก 2 วันครึ่ง, เอ็มจีอาร์ออนไลน์

 การออกสลาก 
ปัจจุบัน หวยพัฒนาออกรางวัลทุกวันจันทร์ พุธ และศุกร์ เวลา 20:00 น. มีการถ่ายทอดสดผ่านสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งชาติลาว และ สถานีโทรทัศน์แห่งชาติลาว ช่อง 1 (ทชล.1) โดยรูปแบบการออกรางวัลจะคล้ายคลึงกับการออกรางวัลของสลากกินแบ่งรัฐบาลของไทย ผลการออกรางวัลเลข 3 ตัว และ 2 ตัว ของสลากแบบจดขาย สลากดิจิทัลโดยใช้เครื่องจำหน่ายอัตโนมัติ และสลากแบบ SMS จะใช้เลข 3 และ 2 หลักท้ายของผลรางวัลเลข 4 ตัว มาใช้เป็นผลออกรางวัล

ต่อมาเมื่อวันที่ 15 สิงหาคม 2566 ได้เพิ่มการออกรางวัล ทดลองพิมพ์-แจกจ่าย สินค้าลอตเตอรี่เพิ่ม 12 ราศี และเพิ่มวันรางวัลพิเศษ ทุกวันอังคารและ วันพฤหัสบดี ช่องทางการแจกจ่าย ผ่าน POS และ Application Insee ฮับ ซึ่งเป็นทางเลือกใหม่ของรางวัลผู้โชคดี ตามประกาศของสำนักงาน นายกรัฐมนตรี หมายเลข 973/ฮัสเนีย วันที่ 26 พ.ค. 2023 และข้อ ตกลงรัฐบาล 2/กง วันที่ 26 มิ.ย. 2023

ห้องว่าการสำนักนายกรัฐมนตรี มีคำสั่งเมื่อวันที่ 17 สิงหาคม 2560 ให้บริษัทรัฐวิสาหกิจหวยพัฒนาลดการออกรางวัลเป็นสัปดาห์ละครั้ง ยกเลิกการให้บริการรับแทงพนันฟุตบอลและสลาก SMS รวมถึงป้องปรามการจำหน่ายหวยผิดกฎหมายอีกด้วย 

และในปี 2564 สำนักงานรัฐวิสาหกิจหวยพัฒนาได้เปลี่ยนแปลงการออกรางวัล แต่เดิมจะออกเลขท้าย 5 ตัว ให้เพิ่มหลักที่ 6 เป็นรางวัลเลขท้าย 6 ตัว
ซึ่งจะเพิ่มมูลค่ารางวัลมากกว่าเท่าเดิม

 หวยนามสัตว์ 4/40 
การออกเลขนามสัตว์ จะออกหลังจากเสร็จสิ้นการออกรางวัลใหญ่ ซึ่งมีเลขทั้งหมด 40 เลข โดยให้ซื้อ 3 นามสัตว์ โดยสามารถถูกตำแหน่งไหนก็ได้ ปัจจุบันในปี 2023 เป็นต้นมาได้เพิ่มจำนวนรางวัลเป็น 4 นามสัตว์ จึงเรียกชื่อใหม่ว่า หวยตำราฝัน 4/40
# โรงเรียนขอนแก่นวิเทศศึกษา
โรงเรียนขอนแก่นวิเทศศึกษา  เป็นโรงเรียนสหศึกษาระดับ ปฐมวัย,ประถมศึกษา,มัธยมศึกษา อยู่ในความดูแลของสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน กระทรวงศึกษาธิการ ก่อตั้งเมื่อปี พ.ศ. 2538 มีการเรียนการสอนเป็นสองภาษาเน้นภาษาอังกฤษด้วยหลักสูตรเคมบริดจ์จากประเทศสหราชอาณาจักร ข้อมูลทั่วไปของโรงเรียนขอนแก่นวิเทศศึกษา

ประวัติโรงเรียน
โรงเรียนขอนแก่นวิเทศศึกษาได้จัดตั้งขึ้นเพราะ มหาวิทยาลัยขอนแก่นได้ทำโครงการศึกษาและจัดทำ "แผนลงทุนของจังหวัดขอนแก่น" เมื่อเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2537 สรุปว่า ถึงแม้ว่าจังหวัดขอนแก่นจะมีจุดเด่นเรื่องการเป็นจุดยุทธศาสตร์ของการคมนาคมขนส่งทางบกของภูมิภาคและแหล่งรวมสถาบันการศึกษาระดับ สูงจำนวนมาก รวมทั้งเป็นศูนย์รวมการบริหารราชการและศูนย์บริการการเงินของภูมิภาค แต่จุดอ่อนที่สำคัญประการหนึ่ง คือ ขอนแก่นยังไม่มีโรงเรียนนานาชาติ ทั้งๆที่จังหวัดขอนแก่นมีศักยภาพที่จะเปิดโรงเรียนนานาชาติได้ และได้มีข้อสรุปถึงเรื่องโครงการลงทุนด้านโครงสร้างพื้นฐานและโครงสร้างการสนับสนุนการลงทุนโดยรวมว่า "โครงการโรงเรียนนานาชาติจังหวัดขอนแก่น เป็นมาตรการหนึ่งที่จำเป็นของการพัฒนาจังหวัดขอนแก่น" จนกระทั่งได้จัดตั้งขึ้นเป็นโรงเรียนขอนแก่นวิเทศศึกษา ที่ตำบลบ้านหว้า อำเภอเมืองขอนแก่น จังหวัดขอนแก่น ข้อมูลการก่อตั้งของโรงเรียนขอนแก่นวิเทศศึกษา

 ศิษย์เก่ามีชื่อเสียง 
 ณเดชน์ คูกิมิยะ นักแสดง, นายแบบ
 เปรมอนันต์ ศรีพานิช นักแสดง
 ธิติ มหาโยธารักษ์ นักแสดง
# 8 เทพอสูรมังกรฟ้า (ละครโทรทัศน์ พ.ศ. 2546)
8 เทพอสูรมังกรฟ้า (อังกฤษ: Demi-Gods And Semi-Devils) เป็นละครโทรทัศน์ที่สร้างขึ้นในปี พ.ศ. 2546 กล่าวถึงเรื่องราวของวรรณกรรมของ กิมย้ง เรื่อง 8 เทพอสูรมังกรฟ้า นำแสดงโดย หู จฺวิน, หลิว อี้เฟย์, หลิน จื้ออิ่ง ออกอากาศทางช่อง CCTV ในจีน

เนื้อเรื่องย่อ
เรื่องราวเหตุการณ์ในยุคราชวงศ์ซ่งที่ทำศึกรบพุ่งกับแคว้นเหลียว เฉียวฟง จอมยุทธ์หนุ่มผู้เปี่ยมด้วยคุณธรรม ถูกเหล่าคนถ่อยใส่ความว่าเป็น ฆาตกรสังหารรองประมุขพรรคกระยาจกและขุดคุ้ยนำเรื่องชาติกำเนิดมาเปิดโปง จนทำให้เหล่าชาวยุทธ์บางส่วนหลงเชื่อจึงพยายามกดดันให้เฉียวฟงสละตำแหน่งประมุขพรรคกระยาจก เฉียวฟงต้องการล้างมลทินจึงออกเดินทางพยายามสืบหาประวัติเรื่องชาติกำเนิดที่แท้จริงของตนเอง และก็ได้กลับมาล้างมลทินของตนเองได้สำเร็จ

นักแสดง
 ฮู จุน รับบท เฉียนฟง
 หลิว อี้เฟย์ รับบท หวัง ยู่หยวน
 หลิน จื้ออิ่ง รับบท ต้วนอี้
 ซุน เจียวหลง รับบท จักรพรรดิจินไท่จู่
เรตติ้ง
ในจีน ทำเรตติ้งเฉลี่ยได้ 1.17 จุด

แหล่งข้อมูลอื่น
 
  Demi-Gods and Semi-Devils on Sina.com
# 8 เทพอสูรมังกรฟ้า (ละครโทรทัศน์ พ.ศ. 2556)
8 เทพอสูรมังกรฟ้า (อังกฤษ: The Demi-Gods And Semi-Devils) เป็นละครโทรทัศน์ที่สร้างขึ้นในปี พ.ศ. 2556 กล่าวถึงเรื่องราวของวรรณกรรมของ กิมย้ง เรื่อง 8 เทพอสูรมังกรฟ้า นำแสดงโดย จง ฮั่นเหลียง, คีบ็อม, จาง เหมิง ออกอากาศทางช่อง เหอหนานทีวี ในจีน แต่ในไทย ละครเรื่องนี้จะออกอากาศทางช่องเวิร์คพอยท์

เนื้อเรื่องย่อ
เรื่องราวเหตุการณ์ในยุคราชวงศ์ซ่งที่ทำศึกรบพุ่งกับแคว้นเหลียว เฉียวฟง จอมยุทธ์หนุ่มผู้เปี่ยมด้วยคุณธรรม ถูกเหล่าคนถ่อยใส่ความว่าเป็น ฆาตกรสังหารรองประมุขพรรคกระยาจกและขุดคุ้ยนำเรื่องชาติกำเนิดมาเปิดโปง จนทำให้เหล่าชาวยุทธ์บางส่วนหลงเชื่อจึงพยายามกดดันให้เฉียวฟงสละตำแหน่งประมุขพรรคกระยาจก เฉียวฟงต้องการล้างมลทินจึงออกเดินทางพยายามสืบหาประวัติเรื่องชาติกำเนิดที่แท้จริงของตนเอง และก็ได้กลับมาล้างมลทินของตนเองได้สำเร็จ

นักแสดงนำ
 จง ฮั่นเหลียง รับบท เฉียวฟง
 คีบ็อม รับบท ต้วนอี้
 จาง เหมิง รับบท หวัง ยู่หยิน
 ชิเซา รับบท เทียนซานถงเหล่า / นางเฒ่าทาริกา

แหล่งข้อมูลอื่น
  The Demi-Gods and Semi-Devils official weibo on Sina.com

ลำดับรายการโทรทัศน์
# โคดี คริสเตียน
โคดี อัลเลน คริสเตียน (เกิด 15 เมษายน 1995)) เป็นนักแสดงชาวอเมริกัน เขาเป็นที่รู้จักในบทบาท ไมค์ มอนต์โกเมอรี จากเรื่อง พริตตีลิตเทิลไลเออส์ ทางช่อง Freeform  และบทบาท ธีโอ แรเคน จากฤดูกาลที่ 5 และ 6 ในซีรีย์เรื่อง ทีน วูล์ฟ ทางช่อง เอ็มทีวี 

 ชีวิตส่วนตัว 
โคดีมีเชื้อสาย ชนพื้นเมืองอเมริกา เผ่าพีนอบสกอตจากทางแม่ และเติบโตขึ้นในเขตอนุรักษ์ของรัฐเมน 

แม่ของเขาเป็นผู้รอดชีวิตจากมะเร็งเต้านม และเขาได้รณรงค์เพื่อหาเงินบริจาคเพื่อการวิจัยมะเร็งเต้านม

 อาชีพ 
โคดีรับบทบาทเป็น ไมค์ มอนต์โกเมอรี น้องชายของ อาเรีย มอนต์โกเมอรี ในเรื่อง พริตตีลิตเทิลไลเออส์ ทางช่อง Freeform ตั้งแต่ปี 2010 รวมถึงปรากฏตัวในซีรีส์โทรทัศน์ต่างๆ เช่น เรื่อง ทรู บลัด, แพทย์มือใหม่ หัวใจเกินร้อย และ แบ็ก ทู ยู กับ ลอรา มาราโน และในภาพยนตร์ปี 2011 เรื่อง Kill the Irishman ปี 2013 โคดีได้ร่วมแสดงในภาพยนตร์เรื่อง The Starving Games เป็นภาพยนตร์ล้อเลียนภาพยนตร์เรื่อง เกมล่าชีวิต

เขาปรากฏตัวในฤดูกาลที่ 5 และ 6 ของซีรีส์ ทีน วูล์ฟ ทางช่องเอ็มทีวี รับบทบาทเป็น ธีโอ แรเคน ซึ่งเป็นสัตว์ประหลาด คิเมียรา และ มนุษย์หมาป่า

 ผลงาน 
ภาพยนตร์
 ปี เรื่อง บทบาท หมายเหตุ 2006  The Profound Mysteries of Tommy Kuglar  ทอมมี คุกลาร์ตอนเด็ก  ภาพยนตร์สั้น 2006  Corndog of Tolerance  เด็ก  ภาพยนตร์สั้น 2009  Surrogates  แคนเตอร์ตอนเด็ก   2011  Kill the Irishman  แดนนี กรีนตอนเด็ก   2013  The Starving Games  ปีเตอร์ มลาร์กีย์  ภาพยนตร์ล้อเลียน 2016  Submerged  ดีแลน   2018  ''Assassination Nation  จอห์นนี่ 

โทรทัศน์
 ปี เรื่อง บทบาท หมายเหตุ 2007  State of Mind  อดัม   2007  แบ็ก ทู ยู  แซนเดอร์ ทักเกอร์  ตอน: "Gracie's Bully" 2008  ทรู บลัด  เด็กกรีดร้อง  ตอน: "Sparks Fly Out" 2010  แพทย์มือใหม่ หัวใจเกินร้อย  แบรด วอล์กเกอร์  ตอน: "State of Love and Trust" 2010–2015  พริตตีลิตเทิลไลเออส์  ไมค์ มอนต์โกเมอรี  (ฤดูกาลที่ 1–2, 4–5), รับเชิญ (ฤดูกาลที่ 6), 29 ตอน 2012  Lab Rats  คาวาน  ตอน: "Crush, Chop, and Burn, Part I" 2012  Beautiful People  ไคล์  ตอนนำร่องไม่ได้ออกอากาศ 2012  Body of Proof  เกร็ก ลุก  ตอน: "Home Invasion" 2013  Austin & Ally  เอลเลียต  ตอน: "Campers & Complications" 2013  Supah Ninjas  ฟลินท์ ฟอร์สเตอร์  ตอน: "Flint Forster", "Finding Forster", "Spring Fling" 2014  See Dad Run  อีวาน  ตอน: "See Dad Roast the Toast" 2015–2017  ทีน วูล์ฟ  ธีโอ แรเคน  (ฤดูกาลที่ 5 และ 6) 30 ตอน 

รางวัลและชื่อเข้าชิง
 ปี รางวัล ประเภท ผลงาน ผล 2017 Teen Choice Awards Choice Summer TV Actor ทีน วูล์ฟ
# อัปสราอินเตอร์แนชนัลแอร์
อัปสราอินเตอร์เนชันแนลแอร์   เป็นสายการบินของประเทศกัมพูชา เริ่มให้บริการวันที่ 8 ตุลาคม ค.ศ. 2014

 จุดหมายปลายทาง 
 
 เสียมราฐ (ท่าอากาศยานนานาชาติเสียมราฐ) ฐานการบินหลัก
 พนมเปญ (ท่าอากาศยานนานาชาติพนมเปญ)
 พระสีหนุ (ท่าอากาศยานนานาชาติจังหวัดพระสีหนุ)
# เมซีเย 18
เมซีเย 18 (รู้จักกันดีในชื่อ เอ็ม 18 หรือ เอ็นจีซี 6613: ภาษาอังกฤษ Messier 18, M18 หรือ NGC 6613) เป็นกลุ่มดาวเปิดในกลุ่มดาวราศีธนู ถูกค้นพบโดย ชาร์ล เมซีเย ในวันที่ 3 มิถุนายน ค.ศ. 1764 และรวมอยู่ในรายชื่อวัตถุคล้ายดาวหาง 

จากมุมมองของโลก เอ็ม 18 ตั้งอยู่ระหว่างโอเมก้าเนบิวลา (เมซีเย 17) และราศีธนูดาวเมฆ (เมซีเย 24) จริงๆแล้วเอ็ม 18 ตั้งอยู่ข้างใน เอ็ม 17 เป็นไปได้ว่า เอ็ม 18 กับ 17 ก่อตัวด้วยกัน เอ็ม 18 เป็นกระจุกดางเปิดน้อยเพราะว่าอายุประมาณ 32 ล้านปี ตั้งอยู่ห่างจากโลกประมาณ 4,900 ปีแสง เอ็ม 18 มีขนาดเส้นรัศมี ประมาณ 9 ปีแสง ดาวฤกษ์สมาชิกหลายดวงที่ร้อนที่สุดเป็นดางประเภท B3 ส่วนใหญ่ดาวสมาชิกของ เอ็ม 18 เป็นดาวเล็ก นักดาราศาสตร์มองเห็นได้อย่างง่ายดายด้วยกล้องสองตาหรือกล้องส่องทางไกลเล็ก