# อาณาจักรมยีนไซ่ง์
อาณาจักรมยีนไซ่ง์  คืออาณาจักรที่ปกครองพม่าตอนกลางระหว่าง ค.ศ. 1297–1313 สถาปนาโดยเจ้าชายสามพี่น้องแห่งมยีนไซ่ง์ (อะทินคะยา, ราซะทินจาน และพระเจ้าสีหตู)Coedès 1968: 209 เป็นหนึ่งในอาณาจักรเล็ก ๆ ที่ประกาศตัวเป็นอิสระหลังการล่มสลายของอาณาจักรพุกามเมื่อ ค.ศ. 1287 อาณาจักรมยีนไซ่ง์ประสบความสำเร็จในการต้านทานการรุกรานของจักรวรรดิมองโกลครั้งที่สองช่วง ค.ศ. 1300–1301 นอกจากนี้ยังสามารถรวบรวมพม่าตอนกลางให้เป็นปึกแผ่นได้สำเร็จ โดยเริ่มจากตะก้องทางตอนเหนือ ถึงแปรทางตอนใต้ อาณาจักรมยีนไซ่ง์และการปกครองร่วมกันของเจ้าชายสามพี่น้องสิ้นสุดลงในปี ค.ศ. 1310 ถึงปี ค.ศ. 1313 จากการสวรรคตของพระเชษฐาสองพระองค์ของพระเจ้าสีหตู พระเจ้าสีหตูจึงได้สถาปนาอาณาจักรใหม่คือ อาณาจักรปี้นยะ ขณะเดียวกันพระราชโอรสองค์ใหญ่ของพระเจ้าสีหตูได้แยกตัวเป็นอิสระจากพระราชบิดาและสถาปนาอาณาจักรซะไกง์ ขึ้นเมื่อ ค.ศ. 1315 ทำให้พม่าตอนกลางแบ่งเป็น 2 อาณาจักรแยกจากกัน กระทั่งมีการสถาปนาอาณาจักรอังวะในอีก 5 ทศวรรษต่อมา

ประวัติ

ประวัติศาสตร์นิพนธ์
ความแตกต่างตามพงศาวดาร
ราชพงศาวดารหลายเล่มรายงานภาพรวมเหตุการณ์โดยทั่วไปคล้ายกัน แต่ก็ยังมีบางส่วนที่แตกต่างกัน จารึกร่วมสมัยแสดงให้เห็นว่าลำดับการพระราชสมภพและลำดับการสวรรคตของบรรดาพี่น้องที่ปรากฏในพงศาวดาร มหาราชวงศ์ ฉบับใหม่ ล้วนถูกต้อง ในขณะที่พงศาวดารอื่น ๆ มีข้อผิดพลาด

 หัวข้อ Zatadawbon Yazawin (1680) มหาราชวงศ์ (1724) มหาราชวงศ์ ฉบับใหม่ (1798) มหาราชวงศ์ ฉบับหอแก้ว (1832) ทางวิชาการ ชื่อราชวงศ์ ปี้นยะZata 1960: 43 มยีนไซ่ง์Maha Yazawin Vol. 1 2006: 258 มยีนไซ่ง์Yazawin Thit Vol. 1 2012: 154 มยีนไซ่ง์–ปี้นยะHmannan Vol. 1 2003: 370 มยีนไซ่ง์ หรือ มยีนไซ่ง์–ปี้นยะ ลำดับพระราชสมภพ ราซะทินจาน  อะทินคะยา  พระเจ้าสีหตู ราซะทินจานMaha Yazawin Vol. 1 2006: 258–259  อะทินคะยา  พระเจ้าสีหตู อะทินคะยาYazawin Thit Vol. 1 2012: 156–157  ราซะทินจาน  พระเจ้าสีหตู อะทินคะยาHmannan Vol. 1 2003: 369  ราซะทินจาน  พระเจ้าสีหตู อะทินคะยา  ราซะทินจาน  พระเจ้าสีหตู เริ่มต้นราชวงศ์ 1300 1300Maha Yazawin Vol. 1 2006: 259 1298Yazawin Thit Vol. 1 2012: 151 1298 17 ธันวาคม 1297Than Tun 1959: 119–120 สงครามกับจักรวรรดิมองโกล 1304–05 1302–03Maha Yazawin เหมือนเข้าใจผิดเกี่ยวกับการถอนทัพของพวกมองโกลจากภาคเหนือของพม่ากับการล่าถอยจากมยีนไซ่ง์ (Maha Yazawin Vol. 1 2006: 258) ระบุว่าพวกมองโกลตั้งทัพล้อมเมืองมยีนไซ่ง์ในปี 664 ME (29 มีนาคม ค.ศ. 1302 ถึง 28 มีนาคม ค.ศ. 1303) และล่าถอยในปี 665 ME (29 มีนาคม ค.ศ. 1303 ถึง 27 มีนาคม ค.ศ. 1304) ตามฝั่งวิชาการระบุว่า (Than Tun 1959: 122) พวกมองโกลถอยทัพจากมยีนไซ่ง์ในวันที่ 6 เมษายน ค.ศ. 1301 และถอนทัพออกจากพม่าตอนเหนือทั้งหมดในวันที่ 4 เมษายน ค.ศ. 1303 1300–01 1300–01 มกราคม 1300 – 6 เมษายน 1301Than Tun 1959: 122 อะทินคะยาสวรรคต 1305/06 1305/06 1306/07 1310/11 13 เมษายน 1310 ราซะทินจานสวรรคต 1312/13 1312/13 1312/13 1303/04 ระหว่าง 13 เมษายน 1310 ถึง 7 กุมภาพันธ์ 1313

ความเป็นวิชาการสมัยอาณานิคม
รายงานจากข้อมูลสมัยอาณานิคมอังกฤษ นี่คือยุคของสามพี่น้องไทใหญ่  ซึ่งดัดแปลงคำจากพงศาวดาร (,) ข้อมูลสมัยอาณานิคมระบุเป็นจุดเริ่มต้นของสมัยไทใหญ่ในพม่าตอนบนที่จะยังคงอยู่จนถึงกลางคริสต์ศตวรรษที่ 16 การประเมินความเป็นชาติพันธุ์ของพี่น้องทั้งสามเป็นชาวไทใหญ่นั้นระบุครั้งแรกโดย Arthur Purves Phayre นักประวัติศาสตร์ชาวอังกฤษในช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 19 และคำยืนยันของเขาถูกเผยแพร่โดยนักประวัติศาสตร์พม่าในเวลาต่อมาAung-Thwin 1998: 881 Phayre ถือว่า Theinkha Bo พระราชบิดาของพี่น้องทั้งสาม มีเชื้อสายไทใหญ่ เนื่องจากพงศาวดารต่าง ๆ ระบุว่าพระองค์เป็นพระโอรสในเจ้าฟ้าแห่งเบนนะกะ แต่ Michael Aung-Thwin นักประวัติศาสตร์ ปฏิเสธข้อกล่าวอ้างนั้น เนื่องจากไม่มีหลักฐานทางประวัติศาสตร์ใด ๆ ที่สนับสนุนข้อกล่าวอ้างดังกล่าว(Aung-Thwin 1996: 884–885): Arthur Phayre was the first one to make the assertion, based purely on the chronicles' use of sawbwa, equating the office with ethnicity. GE Harvey (Harvey 1925: 76) inserted the word "Shan", in what he claimed was the direct quote from Hmannan, which says no such thing. In all, no historical evidence of any kind (in Burmese, Shan or anything else) that indicates the ethnicity of their father or the three brothers exists.

หมายเหตุ