# วิกฤตการณ์มาลายา
วิกฤตการณ์มาลายา  ยังเป็นที่รู้จักกันคือ วิกฤตการณ์มาเลย์ สงครามปลดปล่อยชาติต่อต้านบริติช (ค.ศ. 1948–1960) เป็นสงครามกองโจรที่ต่อสู้รบในบริติชมาลายา ระหว่างนักต่อสู้ฝ่ายคอมมิวนิสต์ที่สนับสนุนความเป็นเอกราชของกองทัพปลดปล่อยชาติมาลายัน (MNLA) และกองกำลังทหารของจักรวรรดิบริติชและเครือจักรภพ ฝ่ายคอมมิวนิสต์ต่อสู้รบเพื่อให้มาลายาได้รับเอกราชจากจักรวรรดิบริติชและเพื่อจัดตั้งเศรษฐกิจแบบสังคมนิยม ในขณะที่กองกำลังเครือจักรภพต่อสู้รบเพื่อปราบปรามลัทธิคอมมิวนิสต์และปกป้องผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจและอาณานิคมของบริติชDeery, Phillip. "Malaya, 1948: Britain's Asian Cold War?" Journal of Cold War Studies 9, no. 1 (2007): 29–54.Siver, Christi L. "The other forgotten war: understanding atrocities during the Malayan Emergency." In APSA 2009 Toronto Meeting Paper. 2009., p.36 ความขัดแย้งครั้งนี้เรียกว่า "สงครามปลดปล่อยชาติต่อต้านบริติช" โดย MNLA แต่กลับถูกเรียกว่า "วิกฤตการณ์" โดยบริติช เนื่องจากบริษัทประกันภัยที่อยู่ในลอนดอนจะไม่ยอมจ่ายเงินในกรณีสงครามกลางเมือง

เมื่อวันที่ 17 มิถุนายน ค.ศ. 1948 บริติชได้ประกาศสถานการณ์ฉุกเฉินในมาลายา ภายหลังจากการโจมตีที่ไร่ใหญ่ ซึ่งเป็นการโจมตีล้างแค้นจากการสังหารนักเคลื่อนไหวฝ่ายซ้าย ผู้นำพรรคคอมมิวนิสต์มลายา(MCP) จีนเป็ง และพรรคพวกได้หนีเข้าไปในป่าและก่อตั้ง MNLA เพื่อทำสงครามในการปลดปล่อยชาติต่อต้านการปกครองอาณานิคมของบริติช นักต่อสู้ของ MNLA หลายคนเคยเป็นอดีตสมาชิกของกองทัพประชาชนมลายาต่อต้านญี่ปุ่น (MPAJA) กองทัพกองโจรฝ่ายคอมมิวนิสต์ที่เคยถูกฝึก ติดอาวุธ และได้รับทุนสนับสนุนจากบริติชในการต่อสู้รบกับญี่ปุ่นในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง ฝ่ายคอมมิวนิสต์ได้รับการสนับสนุนจากชาวมาเลเซียจำนวนมากมาย ส่วนใหญ่มาจากชุมชนชาวจีนDatar, Rajan (host), with author Sim Chi Yin; academic Show Ying Xin (Malaysia Institute, Australian National University); and academic Rachel Leow (University of Cambridge): "The Malayan Emergency: A long Cold War conflict seen through the eyes of the Chinese community in Malaya," November 11, 2021, The Forum (BBC World Service), (radio program) BBC, retrieved November 11, 2021

หลังจากสร้างฐานทัพป่าได้หลายแห่งแล้ว  MNLA ได้เริ่มการโจมตีโฉบฉวยต่อตำรวจอาณานิคมและฐานทัพทหารของบริติช เหมืองแร่ดีบุกและไร่ใหญ่ที่เป็นสวนยางพาราก็ถูกโจมตีโดย MNLA  เพื่อให้ได้รับเอกราชแก่มลายูจากการล้มละลายของบริติชผู้ยึดครอง บริติชพยายามที่จะทำให้ MNLA  ต้องอดอยากโดยการใช้นโยบายกลยุทธ์ผลาญภพผ่านการปันส่วนอาหาร การฆ่าปศุสัตว์ และการฉีดพ่นสารเคมีกำจัดวัชพืชทางอากาศรวมไปถึงฝนเหลือง บริติชพยายามที่จะเอาชนะฝ่ายคอมมิวนิสต์รวมถึงการวิสามัญฆาตกรรมต่อชาวบ้านที่ไร้อาวุธ ซึ่งเป็นการละเมิดอนุสัญญาเจนีวา ตัวอย่างที่น่าอัปยศที่สุดคือ การสังหารหมู่ที่บาตัง กาลี ซึ่งหนังสือพิมพ์ของบริติชได้เรียกกันว่า "การสังหารหมู่ที่หมีลายของบริติช" แผนบริกส์ได้บังคับให้ทำการย้ายพลเรือนจำนวน 400,000 คน ถึงหนึ่งล้านคนไปยังค่ายกักกัน ซึ่งบริติชเรียกกันว่า "หมู่บ้านใหม่" ชุมชนชาวพื้นเมืองโอรังอัซลีจำนวนมากยังตกเป็นเป้าหมายของการกักขังเพราะบริติชเชื่อว่า พวกเขาให้การสนับสนุนฝ่ายคอมมิวนิสต์ ด้วยความเชื่อเรื่องจิตสำนึกทางชนชั้นและความเท่าเทียมกันทั้งทางชาติพันธุ์และเพศของลัทธิคอมมิวนิสต์ กลายเป็นแรงบันดาลใจให้ผู้หญิงและชาวพื้นเมืองจำนวนมากต่างเข้าร่วมทั้ง MNLA และ มิน หยวน เครื่อข่ายส่งบำรุงกำลังอย่างลับ ๆ

แม้ว่าสถานการณ์ฉุกเฉินจะถูกประกาศยุติลงใน ค.ศ. 1960 ผู้นำฝ่ายคอมมิวนิสต์ จีนเป็ง ได้เริ่มทำการก่อการกำเริบต่อรัฐบาลมาเลเซียใน ค.ศ. 1967 การก่อการกำเริบระยะที่สองนี้ได้ถูกดำเนินไปจนถึง ค.ศ. 1989

 ชนวนเหตุ 
จากการถอนกำลังของจักรวรรดิญี่ปุ่น ภายหลังสงครามโลกครั้งที่สอง เศรษฐกิจของมาลายาได้รับความเสียหายอย่างมาก เกิดปัญหาการว่างงานและค่าจ้างที่ต่ำ รวมไปถึงอัตราเงินเฟ้อที่สูงขึ้น บ่อยครั้งที่แรงงานมากมายนัดหยุดงานและรวมตัวกันเพื่อประท้วงระหว่างปี ค.ศ. 1946 - 1948 ในห้วงเวลาอันยากลำบากนั้น อังกฤษซึ่งเป็นเจ้าอาณานิคมของมลายูมีความพยายามอย่างยิ่งที่จะฟื้นระบบเศรษฐกิจของแหลมมลายู ซึ่งรายได้จากการค้าดีบุกและอุตสาหกรรมยางนี้เองเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่งต่อการฟื้นตัวทางเศรษฐกิจ กลุ่มผู้ประท้วงได้ออกมาเคลื่อนไหวอย่างรุนแรง ซึ่งรัฐบาลก็ได้มีมาตรการจับกุมและเนรเทศออกนอกดินแดน แต่ในทางกลับกันกลับกลายเป็นว่ากลุ่มผู้ประท้วงกลับแข็งข้อมากขึ้น ในวันที่ 16 มิถุนายน 1948 ชนวนเหตุได้ถูกจุดขึ้นเมื่อ 3 ผู้จัดการสวนชาวยุโรปได้ถูกฆ่าตายในเมืองซันกาย ซีปุด รัฐเปรัก

จากเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น อังกฤษได้จึงประกาศใช้มาตรการฉุกเฉิน จากนั้นในเดือนกรกฎาคมภายใต้มาตรการฯ พรรคคอมมิวนิสต์มาลายาและกลุ่มบุคคลคู่กรณีได้ถูกกล่าวหาว่าเป็นอาชญากร และตำรวจได้รับอำนาจในการจับกุมและกักขังบุลคลที่เป็นคอมมิวนิสต์และผู้ต้องสงใสว่าให้การช่วยเหลือแก่ฝ่ายคอมมิวนิสต์ได้โดยไม่ต้องสอบสวน ในขณะนั้น พรรคคอมมิวนิสต์มาลายาซึ่งนำโดย จีนเป็ง ได้ถอยกลับไปยังชนบทและก่อตั้ง กองทัพปลดปล่อยชนชาติมาลายา ขึ้น หรืออีกชื่อหนึ่งคือ กองทัพประชาชนปลดปล่อยมาลายา ใช้การรบแบบกองโจร โดยมีเป้าหมายคือ กลุ่มอุตสาหกรรมและธุรกิจของเจ้าอาณานิคม ซึ่งส่วนใหญ่เป็นอุตสาหกรรมเหมืองแร่ดีบุกและยางพารา