# ยูซุฟ
ยูซุฟ อิบน์ ยะอ์กูบ อิบน์ อิสฮาก อิบน์ อิบรอฮีม (โยเซฟ บุตรของยาโคบ บุตรของอิสอัค บุตรของอับราฮัม) เป็นนบีที่ถูกกล่าวถึงในอัลกุรอาน และสอดคล้องกับโยเซฟในคัมภีร์ฮีบรูกับคัมภีร์ไบเบิลของศาสนาคริสต์ที่คาดการณ์ว่าอาศัยอยู่ในอียิปต์สมัยก่อนราชอาณาจักรใหม่ แม้ว่าจะมีการกล่าวถึงศาสดาคนอื่น ๆ ในหลายซูเราะฮ์ เรื่องราวของยูซุฟถูกกล่าวถึงทั้งหมดในซูเราะฮ์เดียวที่มีชื่อเดียวกัน กล่าวกันว่าเรื่องนี้เป็นรายงานที่ละเอียดที่สุดในอัลกุรอานและมีรายละเอียดมากกว่าคัมภีร์ไบเบิล

เชื่อกันว่ายูซุฟเป็นบุตรคนที่ 11 ของยะอ์กูบ (, ยาโคบ) และเป็นลูกคนโปรดตามรายงานของนักวิชาการหลายคน อิบน์กะษีรรายงานว่า "ยะอ์กูบมีลูกชาย 12 คนซึ่งเป็นบรรพบุรุษของชนเผ่าอิสราเอล ผู้มีคุณธรรม ผู้สูงศักดิ์ที่สุด ผู้ยิ่งใหญ่ในหมู่พวกเขาคือยูซุฟ" เรื่องราวเริ่มต้นที่ยูซุฟกล่าวถึงความฝันแก่พ่อของเขา ซึ่งยะอ์กูบยอมรับสิ่งนี้ นอกจากนี้ เรื่องราวของยูซุฟกับซุลัยคอกลายเป็นที่นิยมในวรรณกรรมเปอร์เซียเป็นเวลาหลายศตวรรษ

 ในอัลกุรอาน 
thumb|260x260px|นบียูซุฟในงานเลี้ยงของซุลัยคอ ภาพวาดใน Takieh Moaven ol molk, เคร์มอนชอฮ์, อิหร่าน
เรื่องราวของนบียูซุฟในอัลกุรอานเป็นเรื่องเล่าต่อเนื่องกัน มีโองการมากกว่าหนึ่งร้อยโองการ และโดยรวมแล้วครอบคลุมเวลาหลายปี และ "นำเสนอวิทยาศาสตร์และตัวละครอันน่าทึ่งที่หลากหลายในโครงเรื่องที่รัดกุม และนำเสนอภาพประกอบที่น่าทึ่งของประเด็นพื้นฐานบางประการของอัลกุรอาน"  อัลกุรอานเองเกี่ยวข้องกับความสำคัญของเรื่องราวในโองการที่สาม: "เราจะเล่าอะห์สะนัล-เกาะศ็อศให้แก่เจ้า (, "เรื่องราวที่ดีที่สุด (หรือสวยงามที่สุด)")" นักวิชาการส่วนใหญ่เชื่อว่านี่หมายถึงเรื่องราวของนบียูซุฟ ในขณะที่คนอื่นๆ รวมทั้งเฏาะบารี โต้แย้งว่าเป็นการอ้างอิงถึงอัลกุรอานโดยรวม  มันยืนยันและบันทึกการปฏิบัติตามคำสั่งของอัลลอฮ์ แม้ว่าจะมีการแทรกแซงของมนุษย์ก็ตาม ("และพระเจ้ามีอำนาจเต็มที่และควบคุมกิจการของพระองค์ แต่มนุษย์ส่วนใหญ่ไม่ทราบ") 

 นบียูซุฟก่อนความฝัน 
มูฮัมหมัด อัฏ-เฏาะบารี ให้คำอธิบายโดยละเอียดเกี่ยวกับเรื่องเล่านี้ในบทของเขาเกี่ยวกับนบียูซุฟ โดยถ่ายทอดความคิดเห็นของนักวิชาการที่มีชื่อเสียง ในบทของเฏาะบารี ได้มีการแนะนำความงามทางรูปลักษณ์ของนบียูซุฟและรอฮีลมารดาของท่าน โดยกล่าวกันว่าทั้งสองมี "ความงามมากกว่ามนุษย์อื่นใด"  นบียะอ์กูบบิดาของท่านได้ยกเขาให้พี่สาวคนโตของท่านเลี้ยงดู เฏาะบารีแสดงความคิดเห็นว่าไม่มีความรักใดยิ่งใหญ่ไปกว่าสิ่งที่ป้าของนบียูซุฟรู้สึกต่อเขาขณะที่นางเลี้ยงดูท่านเหมือนเป็นของบุตรนางเอง และนางไม่เต็มใจอย่างยิ่งที่จะคืนเขาให้นบียะอ์กูบและเก็บเขาไว้จนตาย เหตุผลที่ตามเฏาะบารี บอกว่านางสามารถทำเช่นนี้ได้ก็เพราะห่วงที่นบีอิสหาก พ่อของนางส่งต่อให้นาง เฏาะบารี ตั้งข้อสังเกตว่า "หากมีคนอื่นได้มาโดยอุบายจากบุคคลที่ควรจะได้มันมา เขาจะต้องอยู่ภายใต้ความประสงค์ของเจ้าของโดยชอบธรรม"  สิ่งนี้สำคัญเพราะป้าของนบียูซุฟมอบห่วงให้นบียูซุฟเมื่อนบียะอ์กูบไม่อยู่และกล่าวหาว่านบียูซุฟขโมยห่วงไป ดังนั้นท่านจึงอยู่กับนางจนนางตาย นบียะอ์กูบลังเลมากที่จะให้กับนบียูซุฟและด้วยเหตุนี้จึงชอบท่านเมื่อพวกเขาอยู่ด้วยกัน นี่คือคำอธิบาย แต่เช่นเดียวกับอาชีพของผู้แสดงความคิดเห็น สิ่งนี้จัดเตรียมเรื่องราวส่วนตัวของนบียูซุฟที่น่าสนใจ และยังวางรากฐานสำหรับปฏิสัมพันธ์ในอนาคตกับพี่น้องของท่าน โดยเฉพาะบินยามีน

 ความฝัน 
เรื่องราวเริ่มต้นด้วยความฝันและจบลงด้วยการตีความ เมื่อดวงอาทิตย์โผล่พ้นขอบฟ้า อาบแผ่นดินด้วยรัศมีแห่งรุ่งอรุณ นบียูซุฟ บุตรนบียะอ์กูบตื่นขึ้นจากความฝันด้วยความยินดีในความฝันอันน่ายินดี ด้วยความตื่นเต้น ท่านวิ่งไปหาบิดาของท่านและบอกสิ่งที่ท่านเห็น
ตามที่อิบนุ กะษีร กล่าวว่า นบียะอ์กูบรู้ว่าสักวันหนึ่งนบียูซุฟจะกลายเป็นคนสำคัญอย่างยิ่งและจะอยู่ในตำแหน่งที่สูงทั้งในโลกนี้และโลกหน้า—ท่านตระหนักดีว่าดวงดาวเป็นตัวแทนของพี่น้องของท่าน และดวงอาทิตย์และดวงจันทร์หมายถึงตัวท่านเอง และนางรอฮีล มารดาของนบียูซุฟ . นบียะอ์กูบแนะนำให้นบียูซุฟเก็บความฝันไว้คนเดียวเพื่อปกป้องเขาจากความอิจฉาริษยาของพี่น้อง ซึ่งไม่พึงพอใจในความรักที่นบียะอ์กูบมีให้นบียูซุฟอยู่แล้ว  นบียะอ์กูบมองเห็นล่วงหน้าว่า นบียูซุฟจะเป็นคนหนึ่งที่ทำให้คำทำนายของนบีอิบรอฮีม (อับราฮัม) ปู่ของท่านเป็นจริง โดยวงศ์วานของท่านจะรักษารัศมีในวงศ์วานอิบรอฮีมให้คงอยู่และประกาศสาส์นของอัลลอฮ์แก่มนุษยชาติ อะยูยะอ์ลา ตีความปฏิกิริยาของนบียะอ์กูบว่าเป็นความเข้าใจที่ว่าดาวเคราะห์ ดวงอาทิตย์ และดวงจันทร์ที่โค้งคำนับนบียูซุฟเป็นตัวแทนของอัลลอฮ์ 

นบียะอ์กูบบอกนบียูซุฟว่า: “โอ้ลูกรักเอ๋ย! อย่าเล่าความฝันของลูกแก่พี่น้องของลูก เพราะพวกเขาจะวางอุบายแก่ลูกอย่างมีเล่ห์เหลี่ยม แท้จริงชัยฏอนนั้นเป็นศัตรูที่ชัดแจ้งกับมนุษย์" และเช่นนั้นแหละพระเจ้าของเจ้าทรงเลือกเจ้า และทรงสอนเจ้าให้รู้วิชาทำนายฝัน และทรงให้สมบูรณ์ซึ่งความโปรดปรานของพระองค์แก่เจ้าและวงศ์วานของยะอ์กูบ เช่นเดียวกับที่พระองค์ได้ทรงให้สมบูรณ์ ซึ่งความโปรดปรานแก่ปู่ทั้งสองของเจ้าแต่ก่อน คืออิบรอฮีม และอิสหาก (อิสอัค)  แท้จริงพระเจ้าของเจ้าเป็นผู้ทรงรอบรู้ ผู้ทรงปรีชาญาณ " (อัลกุรอาน ซูเราะฮ์ที่ 12 (ยูซุฟ) อายะฮ์ที่ 5-6) 

นบียูซุฟไม่ได้บอกพี่น้องเกี่ยวกับความฝันของท่าน ไม่เหมือนในเวอร์ชันที่ถ่ายทอดในคัมภีร์ฮีบรู แต่พวกเขาไม่ชอบท่านมากเกินกว่าจะรับได้ เฏาะบารีแสดงให้เห็นโดยเสริมว่าพวกเขาพูดซึ่งกันและกันว่า  “แน่นอนยูซุฟและน้องของเขา (บินยามีน) เป็นที่รักแก่บิดสของเรายิ่งกว่าพวกเราทั้งๆ ที่พวกเรามีจำนวนมาก (อุศบะฮ์) ตามอุศบะฮ์ พวกเขาหมายถึงกลุ่ม เพราะพวกเขามีจำนวนสิบคน พวกเขากล่าวว่า “แท้จริงบิดาของเราอยู่ในการหลงผิดจริงๆ”  

นบียูซุฟเป็นที่รู้จัก นอกจากจะหล่อมากแล้ว ยังมีนิสัยอ่อนโยนอีกด้วย ท่านมีความเคารพ ใจดี และมีน้ำใจ บินยามีน น้องชายของท่านก็น่ารักพอๆกัน และทั้งคู่มาจากแม่เดียวกัน คือรอฮีล จากหะดีษ (  , 'รายงาน'):

 แผนการต่อต้านนบียูซุฟ 
thumb|260x260px|ขายนบียูซุฟเป็นทาส ภาพวาดใน Takieh Moaven ol molk, เคร์มอนชอฮ์, อิหร่าน
คัมภีร์กุรอ่านดำเนินต่อไปโดยพี่น้องของนบียูซุฟวางแผนที่จะฆ่าท่าน มันเกี่ยวข้อง: "แท้จริงเกี่ยวกับยูซุฟและพี่น้องของเขานั้น มีสัญญาณทั้งหลายสำหรับผู้สอบถาม จงรำลึกขณะที่พวกเขากล่าวว่า “แน่นอนยูซุฟและน้องของเขาเป็นที่รักแก่บิดาของเรายิ่งกว่าพวกเราทั้งๆ ที่พวกเรามีจำนวนมาก แท้จริงบิดาของเราอยู่ในการหลงผิดจริง ๆ “พวกท่านจงฆ่ายูซุฟ หรือเอาไปทิ้งในที่เปลี่ยวเสีย เพื่อความเอาใจใส่ของพ่อของพวกท่านจะเกิดขึ้นแก่พวกท่าน และพวกท่านจะเป็นกลุ่มชนที่ดีหลังจากเขา” 

แต่พี่น้องคนหนึ่งแย้งว่าจะฆ่าท่านและแนะนำให้โยนเขาลงในบ่อน้ำ ซึ่งว่ากันว่าคือ ญุบยูซุฟ (  , "บ่อน้ำของยูซุฟ") เพื่อให้กองคาราวานมารับตัวเขาไปเป็นทาส มูญาฮิด, นักวิชาการกล่าวว่านั่นคือชัมอูน (สิเมโอน) และซุดดีบอกว่าเป็นยะฮูซา (ยูดาห์) ขณะที่เกาะตาดะห์และอิบนุ อิสหากบอกว่าเป็นพี่คนโตคือรูบีน (รูเบน)  คนหนึ่งในพวกเขากล่าวว่า “พวกท่านอย่าฆ่ายูซุฟ แต่จงโยนเขาลงในบ่อลึก เพื่อผู้เดินทางบางคนจะได้เอาเขาออกมา” 

นักวิชาการเสนอว่านบียูซุฟยังเด็กพอสมควรเมื่อถูกโยนลงไปในบ่อน้ำ คืออายุ 12 ปี  ท่านจะมีชีวิตอยู่ถึง 110  หรือ 120 

พี่น้องขอให้บิดาของพวกเขาปล่อยให้พวกเขาพานบียูซุฟออกไปเล่นที่ทะเลทรายและสัญญาว่าจะคอยดูเขา นบียะอ์กูบลังเลใจที่รู้ว่าพี่น้องไม่ชอบนบียูซุฟมากแค่ไหน เฏาะบารีแสดงความคิดเห็นว่าข้อแก้ตัวของนบียะอ์กูบ คือซิอ์บุน (  , หมาป่า) อาจทำร้ายท่าน  แต่พวกพี่ก็ยืนกราน เมื่อให้นบียูซุฟอยู่ตามลำพังแล้ว ก็โยนนบียูซุฟลงในบ่อน้ำและทิ้งท่านไว้ที่นั่น พวกเขากลับมาพร้อมเสื้อเปื้อนเลือด และโกหกว่าเขาถูก หมาป่าทำร้าย แต่บิดาของพวกเขาไม่เชื่อเพราะเขาเป็นคนที่รักความจริงใจบุตรของเขา. 

อัลกุรอานกล่าวว่า:
เฏาะบารีแสดงความคิดเห็นว่ายะฮูซา ห้ามไม่ให้พี่น้องทำอันตรายกับนบียูซุฟมากกว่านี้ และเขาจะนำอาหารมาให้ท่าน  อิบนุ กะษีรแสดงความคิดเห็นว่ารูบีนแนะนำให้พวกเขาใส่เขาลงในหลุมเพื่อที่เขาจะได้กลับมาในภายหลังเพื่อพาท่านกลับบ้าน แต่เมื่อเขากลับมา เขาพบว่านบียูซุฟหายไปแล้ว “เขาจึงกรีดร้องและฉีกเสื้อผ้าของท่าน เขาเอาเลือดทาเสื้อของนบียูซุฟ เมื่อนบียะอ์กูบรู้เรื่องนี้ ท่านก็ฉีกเสื้อผ้า สวมเสื้อคลุมสีดำ และเสียใจอยู่หลายวัน"  อิบนุ อับบาส กล่าวว่า "เหตุผลสำหรับการพิจารณาเรื่องของนบียะอ์กูบครั้งนี้คือการที่ท่านฆ่าแกะในขณะที่ท่านถือศีลอด ท่านขอให้เพื่อนบ้านของท่านกิน แต่ท่านไม่ได้ อัลลอฮ์จึงทรงทดสอบท่านด้วยเรื่องของนบียูซุฟ"  ส่วนที่อธิบายวะฮีย์ของนบียูซุฟในบ่อน้ำนี้ตีความโดยอิบนุ อับบาส: "เมื่อพวกเขาไม่รู้สึกตัว" (12:15) หมายถึง "ท่านจะบอกพวกเขาเกี่ยวกับสิ่งที่พวกเขาทำในสถานการณ์ที่พวกเขาจำท่านไม่ได้"  นี่เป็นการคาดเดาเพิ่มเติม เหตุผลที่เป็นไปได้สำหรับการเป็นทาสของเขาคือหลังจากที่นบีอิบรอฮีมออกจากอียิปต์แล้ว เขาได้นำทาสไปด้วยแต่ "นบีอิบรอฮีมไม่ได้ลงจากหลังม้า (ตามด้วยเท้าเปล่า)" ดังนั้น อัลลอฮ์จึงทรงสำแดงแก่ท่านว่า "ในเมื่อเจ้าไม่ได้ลงมาเป็นทาสและผู้ที่เดินเท้าเปล่ากับเจ้า เราจะลงโทษเจ้าด้วยการขายลูกหลานของเจ้าคนหนึ่งไปยังประเทศของเขา" 

 แผนการของอัลลอฮ์ที่จะช่วยนบียูซุฟ 
กองคาราวานที่ผ่านจับได้จักนบียูซุฟไป พวกเขาหยุดที่บ่อน้ำเพื่อหวังจะตักน้ำดับกระหายและเห็นเด็กหนุ่มอยู่ข้างใน ดังนั้นพวกเขาจึงนำท่านขึ้นมาและขายท่านให้เป็นทาสในมิศร์ (  , อียิปต์) กับเศรษฐีที่เรียกกันว่า "อัลอะซีซ" (  , "ผู้เดชานุภาพ", "ขุนนาง")  ในอัลกุรอานหรือโปทิฟาร์ในพระคัมภีร์ Genesis,  อะซีซยังเป็นที่รู้จักกันในนาม เกาะเฏาะฟิร หรือ กิฏฏิน  นบียูซุฟถูกพาตัวไปที่บ้านของอะซีซซึ่งบอกให้ภรรยาปฏิบัติต่อท่านอย่างดี 
นักวิชาการอิสลามหลายคนรายงานประเด็นนี้ในเรื่องนี้ว่าเป็นศูนย์กลาง (ตรงกันข้ามกับความคิดทางศาสนาอื่นๆ) ในเรื่องราวของนบียูซุฟ ภายใต้อะซีซุลมิศร์ (  , "ผู้เป็นใหญ่แห่งอียิปต์") นบียูซุฟย้ายไปสู่ตำแหน่งสูงในครัวเรือนของเขา ต่อมา พี่น้องมาที่อียิปต์แต่จำนบียูซุฟไม่ได้ แต่เรียกเขาด้วยชื่อเดียวกันว่า "อัลอะซีซ" 

ขณะที่ทำงานให้กับอัลอะซีซ นบียูซุฟเติบโตเป็นผู้ใหญ่มากขึ้น ภรรยาของอัลอะซีซเข้าหาท่านตลอดเวลา (อิมเราะตุลอะซีซ สันนิษฐานว่า นางมีนามว่า ซุลัยคอ หรือ ซุไลคอ) (รูปแบบต่างๆ รวมถึง 'ซุลัยเคาะฮ์' และ 'ซุไลเคาะฮ์' ด้วย) ซึ่งตั้งใจที่จะเกลี้ยกล่อมท่าน เฏาะบารีและคนอื่นๆ ไม่รีรอที่จะชี้ให้เห็นว่านบียูซุฟต่างก็ชอบเธอ เฏาะบารีเขียนว่า ท่านไม่ได้ยอมจำนนต่อนางเพราะเมื่อพวกเขาอยู่กันตามลำพัง "ร่างของนบียะอ์กูบปรากฏตัวต่อท่าน ยืนอยู่ในบ้านและกัดนิ้วของท่าน …" และเตือนนบียูซุฟว่าอย่าเข้าไปยุ่งกับนาง เฏาะบารี กล่าวอีกครั้งว่า "อัลลอฮ์ทรงเปลี่ยนท่านจากความปรารถนาที่จะทำความชั่วโดยให้สัญญาณแก่ท่านว่าท่านไม่ควรทำอย่างนั้น"  ว่ากันว่าหลังจากอะซีซถึงแก่กรรม นบียูซุฟก็แต่งงานกับซุลัยคอ 
ว่ากันว่า ซุลัยคอฉีกเสื้อด้านหลังของนบียูซุฟ แล้วพวกเขาก็วิ่งกันไปที่ประตูที่สามีของนางยืนอยู่ ในตอนนั้นนางพยายามตำหนินบียูซุฟและบอกว่าท่านทำร้ายนาง อย่างไรก็ตาม นบียูซุฟบอกว่าเป็นซุลัยคอที่พยายามเกลี้ยกล่อมท่าน และหนึ่งในครอบครัวยืนยันคำพูดของท่าน อพะซีซเชื่อนบียูซุฟและบอกภรรยาของเขาให้ขอโทษ"  สมาชิกคนหนึ่งในครอบครัวซึ่งเป็นที่ถกเถียงกันว่าใคร (อาจจะเป็นลูกพี่ลูกน้อง) บอกให้อะซีซตรวจสอบเสื้อ ถ้ามันถูกฉีกที่ด้านหน้า นบียูซุฟมีความผิดและภรรยาของเขาเป็นผู้บริสุทธิ์ แต่ถ้ามันถูกฉีกที่ด้านหลัง นบียูซุฟเป็นผู้บริสุทธิ์และภรรยาของเขามีความผิด ด้านหลังถูกฉีกขาด ดังนั้น อะซีซจึงตำหนิภรรยาของเขาที่โกหก 

กลุ่มเพื่อนของซุลัยคอคิดว่านางกำลังหลงเสน่ห์นบียูซุฟและเยาะเย้ยนางที่หลงรักทาส นางเชิญพวกเขาไปที่บ้านและให้แอปเปิ้ลทั้งหมดกับมีดสำหรับปอกพวกมัน จากนั้นนางให้นบียูซุฟเดินผ่านและหันเหความสนใจของบรรดาหญิงที่ใช้มีดกรีดตัวเอง ซุลัยคอชี้ให้เห็นว่านางต้องพบนบียูซุฟทุกวัน 

นบียูซุฟสวดอ้อนวอนต่อพระผู้เป็นเจ้าและกล่าวว่า ท่านยอมติดคุกมากกว่าสิ่งที่ซุลัยคอ และเพื่อนๆต้องการ ตามคำกล่าวของเฏาะบารี ในเวลาต่อมา แม้ว่าอะซีซจะรู้ว่านบียูซุฟเป็นผู้บริสุทธิ์ แต่เขา "รู้สึกเบื่อหน่ายตัวเองที่ปล่อยนบียูซุฟไป… ดูเหมือนว่าจะเป็นการดีสำหรับพวกเขาที่จะขังท่านไว้ชั่วขณะหนึ่ง"  เป็นไปได้ว่า ซุลัยคอมีอิทธิพลที่นี่ โดยตำหนิสามีของนางที่คุกคามเกียรติของนาง

เรื่องราวของนบียูซุฟและภรรยาของอะซีซ เรียกว่า "ยูซุฟและซุลัยคอ" และได้รับการเล่าขานนับครั้งไม่ถ้วนในหลายภาษา เรื่องราวในอัลกุรอานแตกต่างจากพระคัมภีร์ไบเบิลฉบับที่โปทิฟาร์เชื่อภรรยาของเขาและจับนบียูซุฟเข้าคุก Genesis, 

 นบียูซุฟทำนายความฝัน 
เรื่องราวนี้กล่าวถึงปฏิสัมพันธ์ระหว่างนบียูซุฟกับผู้ปกครองอียิปต์ ไม่เหมือนกับการอ้างอิงถึงฟาโรห์ในเรื่องราวของมูซา เรื่องราวของนบียูซุฟอ้างถึงผู้ปกครองอียิปต์ว่าเป็นมาลิก ( ملك, 'กษัตริย์') ไม่ใช่ฟิรเอาน์ ( , 'ฟาโรห์'). หลังจากนบียูซุฟถูกคุมขังไม่กี่ปี อัลลอฮ์ทรงประทานความสามารถในการแปลความฝัน ให้กับท่าน ซึ่งเป็นพลังที่ทำให้ท่านเป็นที่นิยมในหมู่นักโทษ เหตุการณ์หนึ่งเกี่ยวกับข้าราชบริพาร 2 คน ซึ่งก่อนการจำคุกนบียูซุฟ ถูกโยนเข้าไปในคุกใต้ดินเนื่องจากพยายามวางยาพิษในอาหารของกษัตริย์ ซึ่งไม่ได้ระบุชื่อไว้ในอัลกุรอานหรือคัมภีร์ไบเบิล รวมถึงครอบครัวของเขาด้วย นบียูซุฟถามพวกเขาเกี่ยวกับความฝันที่พวกเขามี และคนหนึ่งเล่าว่าเขาเห็นตัวเองกำลังคั้นองุ่นใส่เหล้าองุ่น อีกคนบอกว่าเขาเห็นตัวเองถือตะกร้าขนมปังไว้บนหัว และนกกำลังกินมัน นบียูซุฟเตือนนักโทษว่าความสามารถของท่านในการตีความความฝันเป็นความโปรดปรานจากอัลลอฮ์ จากการยึดมั่นในพระเจ้าองค์เดียว จากนั้นนบียูซุฟกล่าวว่าชายคนหนึ่ง (คนที่ฝันว่าคั้นองุ่นเป็นเหล้าองุ่น) จะได้รับการปล่อยตัวจากคุกและรับใช้กษัตริย์ แต่เตือนว่าอีกคนจะถูกประหารชีวิต และทันเวลาพอดี 

นบียูซุฟขอให้คนที่ท่านรู้ว่าจะได้รับการปล่อยตัว (เฏาะบารีเขียนว่าชื่อของเขาคือ นาบู) ให้พูดถึงคดีของท่านต่อกษัตริย์ เมื่อถูกถามเกี่ยวกับเวลาที่เขาอยู่ในคุก เฏาะบารีรายงานว่า นบีมุฮัมมัด (ศ็อลฯ) กล่าวว่า: "ถ้ายูซุฟไม่พูดอย่างนั้น — หมายความตามที่ท่านพูด (กับนาบู) ท่านคงไม่อยู่ในคุกตราบเท่าที่ท่านทำเช่นนั้น เพราะท่านแสวงหาการปลดปล่อยจากคนอื่น กว่าอัลลอฮ์” 

กษัตริย์ทรงพระสุบินเห็นวัวอ้วนเจ็ดตัวถูกกินโดยตัวผอมเจ็ดตัว และรวงข้าวเจ็ดรวงถูกแทนที่ด้วยรวงเหี่ยว และพระองค์ก็ทรงหวาดกลัวยิ่งนัก ไม่มีที่ปรึกษาของพระองค์คนใดสามารถตีความได้ เมื่อคนใช้ที่ได้รับการปล่อยตัวจากคุกได้ยินเรื่องนี้ เขาจำนบียูซุฟที่ออกจากคุกได้และเกลี้ยกล่อมให้กษัตริย์ส่งเขาไปหานบียูซุฟเพื่อที่เขาจะได้กลับมาพร้อมคำทำนาย นบียูซุฟบอกคนใช้ว่าอียิปต์จะเผชิญกับความเจริญรุ่งเรืองเจ็ดปีและจากนั้นจะทนทุกข์เจ็ดปีแห่งการกันดารอาหารและกษัตริย์ควรเตรียมการเพื่อหลีกเลี่ยงความทุกข์ทรมานอันใหญ่หลวง 

นักวิชาการถกเถียงกันว่านบียูซุฟตกลงที่จะตีความความฝันทันทีหรือว่าเขาประกาศว่าควรล้างชื่อของเขาในครอบครัวของอะซีซก่อน เฏาะบารีบันทึกไว้ว่า เมื่อผู้ส่งสารมาหานบียูซุฟ และเชิญท่านให้เข้าเฝ้ากษัตริย์ นบียูซุฟตอบว่า "จงกลับไปหาเจ้านายของเจ้าและถามเขาเกี่ยวกับคดีของสตรีที่ตัดมือของพวกนาง นายของข้าย่อมรู้อุบายของพวกนาง"  อิบนุ กะษีรเห็นด้วยกับ เฏาะบารีที่บอกว่า นบียูซุฟต้องการ "การชดเชยสำหรับสิ่งนี้เพื่อที่อะซีซ จะได้รู้ว่าท่านไม่ได้โกหกเขาในระหว่างที่เขาไม่อยู่" และในที่สุด ซุลัยคอก็สารภาพว่าไม่มีอะไรเกิดขึ้นระหว่างพวกเขา  เฏาะบารีแทรกปฏิสัมพันธ์ที่น่าสนใจระหว่างนบียูซุฟกับมะลาอิกะฮ์ญิบรีล ซึ่งญิบรีลช่วยให้นบียูซุฟได้รับอิสรภาพและยอมรับในความปรารถนาของตนเอง 

นบียูซุฟกล่าวว่า "สิ่งที่ท่านเพาะปลูกในช่วงเจ็ดปีข้างหน้า เมื่อถึงฤดูเก็บเกี่ยว จงทิ้งเมล็ดข้าวไว้ในหนาม เว้นแต่สิ่งที่ท่านรับประทาน หลังจากนั้นเจ็ดปีแห่งความแห้งแล้งจะมาถึง ซึ่งจะเผาผลาญสิ่งที่ท่านเก็บไว้เกือบทั้งหมด หลังจากนั้นหนึ่งปีจะมาถึงซึ่งจะนำความโล่งใจมาสู่ผู้คน และพวกเขาจะผลิตน้ำผลไม้อีกครั้ง" (กุรอาน 12:47-49) นบียูซุฟถูกนำตัวเข้าเฝ้ากษัตริย์และแก้ความฝันให้

เมื่อเขารู้ถึงความบริสุทธิ์ของนบียูซุฟ กษัตริย์ตรัสว่า "จงพาเขามาหาข้า เพื่อข้าจะได้แนบเขาไว้กับตัวของข้า" ครั้นเมื่อเขาพูดกับท่าน เขากล่าวว่า “แท้จริงแล้ว วันนี้ท่านอยู่ร่วมกับเราในระดับสูงและเป็นที่ไว้วางใจอย่างเต็มที่" (กุรอาน 12:54) เมื่อตรัสกับนบียูซุฟแล้ว กษัตริย์ทรงตระหนักถึงคุณงามความดี ความสามารถอันยอดเยี่ยม ความเฉลียวฉลาด ความประพฤติดี และกิริยามารยาทที่สมบูรณ์แบบ นบียูซุฟกล่าวว่า "ตั้งข้าให้ดูแลคลังของแผ่นดิน ข้าจะปกป้องมันด้วยความรู้อันเต็มที่" (กุรอาน 12:55) ดังนั้นนบียูซุฟจึงขอให้กษัตริย์แต่งตั้งท่านเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง

 การใช้ "กษัตริย์" กับ "ฟาโรห์" 
ในอัลกุรอาน พระนามของผู้ปกครองอียิปต์ในสมัยของนบียูซุฟกล่าวเฉพาะเจาะจงว่าเป็น "กษัตริย์" (อาหรับ: อัล-มาลิก) ในขณะที่ผู้ปกครองอียิปต์ในสมัยของนบีมูซากล่าวเฉพาะเจาะจงว่าเป็น "ฟาโรห์" (อาหรับ: ฟิรเอาน์ แม้ว่าจะเป็นชื่อที่ไม่มีตัวบทที่ชัดเจน) สิ่งนี้น่าสนใจเพราะตามแหล่งข้อมูลทางประวัติศาสตร์ ชื่อ ฟาโรห์ เริ่มใช้เพื่ออ้างถึงผู้ปกครองของอียิปต์เท่านั้น (เริ่มด้วยการปกครองของทุตโมสที่ 3) ในปี 1479 ก่อนคริสตศักราช - ประมาณ 21 ปีหลังจากนบียูซุฟสิ้นชีวิต  แต่ในคำบรรยายของนบียูซุฟในพระคัมภีร์ ชื่อ กษัตริย์ (ฮีบรู: Melekh) และ ฟาโรห์ ใช้แทนกันได้สำหรับผู้ปกครองอียิปต์ในปฐมกาลบทที่ 39-41 

 การรวมตัวของครอบครัว 
นบียูซุฟมีอำนาจมหาศาล อิบนุ กะษีรเล่าว่า กษัตริย์แห่งอียิปต์มีศรัทธาในนบียูซุฟ และผู้คนก็รักและเคารพท่าน ว่ากันว่านบียูซุฟอายุ 30 ปีเมื่อเขาถูกเรียกตัวเข้าเฝ้ากษัตริย์ "กษัตริย์ตรัสกับท่านถึง 70 ภาษา และทุกครั้งที่นบียูซุฟตอบเขาเป็นภาษานั้น"  อิบนุ อิสหาก แสดงความคิดเห็นว่า "กษัตริย์แห่งอียิปต์เปลี่ยนมานับถือศาสนาอิสลามด้วยน้ำมือของนบียูซุฟ" 
 
ในขณะเดียวกัน พี่น้องของนบียูซุฟต้องทนทุกข์ในขณะที่ชาวอียิปต์เจริญรุ่งเรืองภายใต้การนำของนบียูซุฟ นบียะอ์กูบและครอบครัวหิวโหย พี่น้องของท่านไปอียิปต์โดยไม่รู้ว่านบียูซุฟอยู่ที่นั่นและอยู่ในตำแหน่งที่สูงส่ง  นบียูซุฟให้สิ่งที่พวกเขาต้องการ แต่ถามพวกเขาและพวกเขาเปิดเผยว่าครั้งหนึ่งมีสิบสองคน พวกเขาโกหกและบอกว่าคนที่พ่อรักมากที่สุด ซึ่งก็คือนบียูซุฟเสียชีวิตในทะเลทราย นบียูซุฟบอกให้พาบินยามีนน้องคนเล็กมาหาท่าน พวกเขากลับบ้านไปหานบียะอ์กูบและเกลี้ยกล่อมให้ท่านให้บินยามีนไปกับพวกเขาเพื่อหาซื้ออาหาร นบียะอ์กูบยืนกรานว่าจะพาบินยามีนกลับมา—และคราวนี้พวกพี่น้องสาบานด้วยความซื่อสัตย์  ตามคำบอกเล่าของอิบนุ กะษีร นบียะอ์กูบสั่งให้พี่น้องเข้าประตูคนละบานเมื่อกลับไปอียิปต์เพราะพวกเขาหล่อทุกคน  คัมภีร์กุรอ่านเองอธิบายอย่างละเอียดว่านบียะอ์กูบสัมผัสได้ถึงนบียูซุฟ
 
เมื่อพี่น้องกลับมาพร้อมกับบินยามีน นบียูซุฟก็เปิดเผยตัวต่อบินยามีน จากนั้นท่านก็ให้เสบียงตามที่สัญญาไว้แก่พี่น้อง แต่ยังใส่ถ้วยของกษัตริย์ไว้ในถุงใบหนึ่งด้วย จากนั้นท่านก็กล่าวหาว่าพวกเขาขโมยซึ่งพี่น้องปฏิเสธ นบียูซุฟบอกพวกเขาว่าใครก็ตามที่ขโมยถ้วยไปจะต้องตกเป็นทาสของเจ้าของและพี่น้องก็ตกลงโดยไม่ได้ตระหนักถึงแผนการต่อต้านพวกเขา เฏาะบารีรายงานว่าพบถ้วยในกระสอบของบินยามีน 

หลังจากการถกเถียงและโกรธเคืองกันอย่างหนัก พี่น้องพยายามให้บินยามีนปล่อยตัวโดยเสนอตัวเองแทน—เพราะพวกเขาต้องรักษาสัญญาที่ให้ไว้กับบิดา รูบีนอยู่กับบินยามีนเพื่อรักษาสัญญาที่ให้ไว้กับบิดา เมื่อพี่น้องคนอื่นๆ แจ้งให้นบียะอ์กูบทราบถึงสิ่งที่เกิดขึ้น นบียะอ์กูบไม่เชื่อพวกเขาและกลายเป็นคนตาบอดหลังจากร้องไห้อย่างหนักกับการหายตัวไปของบุตรชาย สี่สิบปีผ่านไปนับตั้งแต่นบียูซุฟถูกพรากไปจากบิดาของท่าน และนบียะอ์กูบก็จำเรื่องนี้ไว้ในใจของท่าน นบียะอ์กูบส่งพี่น้องกลับไปเพื่อค้นหาเรื่องบินยามีนและนบียูซุฟ เมื่อพวกเขากลับมา นบียูซุฟแสดงตัวต่อพี่น้องของท่านและมอบเสื้อของท่านให้พวกเขาหนึ่งตัวเพื่อมอบให้กับนบียะอ์กูบ 

เมื่อนบียะอ์กูบได้รับเสื้อ ครั้งนี้ถือเป็นข่าวดี นบียะอ์กูบสวมมันบนใบหน้าของท่านและมองเห็นได้อีกครั้ง เขากล่าวว่า " “ข้ามิได้บอกพวกเจ้าหรือว่า แท้จริงข้ารู้จากอัลลอฮ์ในสิ่งที่พวกเจ้าไม่รู้” " (12:96). เฏาะบารีกล่าวว่านี่หมายความว่า "จากความจริงในการตีความความฝันของนบียูซุฟซึ่งท่านเห็นดาวเคราะห์สิบเอ็ดดวงและดวงอาทิตย์และดวงจันทร์ก้มกราบท่าน ท่านรู้สิ่งที่พวกเขาไม่รู้" 

นบียูซุฟกลับมาอยู่กับครอบครัวอีกครั้ง และความฝันในวัยเด็กของท่านก็เป็นจริงเมื่อเขาเห็นพ่อแม่และพี่น้องอีก 11 คนหมอบกราบท่านด้วยความรัก การต้อนรับ และความเคารพ อิบนุ กะษีรกล่าวว่ามารดาของท่านเสียชีวิตไปแล้ว แต่มีบางคนแย้งว่านางฟื้นคืนชีพ  เฏาะบารีบอกว่านางยังมีชีวิตอยู่ ในที่สุดนบียูซุฟเสียชีวิตในอียิปต์ ความเชื่อถือได้ว่าเมื่อนบีมูซา (โมเสส) ออกจากอียิปต์ ท่านนำโลงศพของนบียูซุฟไปด้วยเพื่อที่ท่านจะได้ฝังร่วมกับบรรพบุรุษของท่านในคานาอัน 

 ความตายและการฝังศพ 
ในอดีตชาวมุสลิมบางคนเชื่อมโยง สุสานของนบียูซุฟ กับบุคคลในพระคัมภีร์ไบเบิลด้วย  . อย่างไรก็ตาม ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา อ้างว่า ชัยค์ ยูสซุฟ ดะวีก็อต นักบวชในศาสนาอิสลาม ถูกฝังไว้ที่นั่นเมื่อสองศตวรรษก่อน Israeli army returns to Arafat compound, BBC, October 1, 2002. ตามความเชื่อของอิสลาม นบียูซุฟในพระคัมภีร์ไบเบิลถูกฝังในเฮโบรน ถัดจากมัสยิดอิบรอฮีม ซึ่งมีโครงสร้างยุคกลางที่เรียกว่า ยุสซุฟ-เกาะละอะฮ์ หรือ "ปราสาทยูซุฟ" ตั้งอยู่ 
 มรดก 
นบียูซุฟเป็นหนึ่งในชายผู้ได้รับความเคารพนับถือมากที่สุดในประวัติศาสตร์อิสลาม โดยผ่านสายบรรพบุรุษอันสูงส่ง โดยเฉพาะ - นบีอิบรอฮีม นบีอิสฮาก และนบียะอ์กูบ นบียูซุฟก็ได้รับของประทานแห่งวะฮีย์เช่นเดียวกับบรรพบุรุษของท่าน ดังที่ กิศ็อย หนึ่งในนักเขียนชั้นแนวหน้าเกี่ยวกับชีวิตของบรรดานบีในกุรอานกล่าว สิ่งนี้ปรากฏชัดในความจริงที่ว่านบียูซุฟได้รับไม้เท้าแห่งแสงสว่างห้ากิ่ง บนสาขาแรกเขียนว่า "นบีอิบรอฮีม เพื่อนของอัลลอฮ์" สาขาที่สอง "นบีอิสฮาก ผู้บริสุทธิ์ของอัลลอฮ์" สาขาที่สาม "นบีอิสมาอีล เครื่องบูชาของอัลลอฮ์" สาขาที่สี่ "นบียะอ์กูบ ชาวอิสราเอลของอัลลอฮ์" และที่ห้า "นบียูซุฟ ผู้ชอบธรรมของอัลลอฮ์" 

เรื่องเล่าจากอัลกุรอานเกี่ยวกับนบียูซุฟอาจเป็นหนึ่งในเรื่องราวชีวิตและการกระทำของนบีที่มีรายละเอียดมากที่สุดในคัมภีร์เล่มนี้ นบียูซุฟเป็นสัญลักษณ์ของคุณธรรมแห่งความงาม - ชีวิตของท่านเป็นสิ่งที่สวยงามในตัวเอง สิ่งสำคัญที่สุดคือ นบียูซุฟได้รับการชื่นชมในฐานะผู้ประกาศศาสนาผู้ยิ่งใหญ่แห่งความเชื่อของอิสลาม ผู้ซึ่งมีความมุ่งมั่นอย่างมากต่ออัลลอฮ์และเป็นคนที่พยายามให้ผู้คนเดินตามเส้นทางแห่งความชอบธรรม อัลกุรอานกล่าวถึงคำประกาศศรัทธาของนบียูซุฟ:
นบียูซุฟยังได้รับการอธิบายว่ามีลักษณะสามประการของรัฐบุรุษในอุดมคติ: ความสามารถในการอภิบาล (พัฒนาในขณะที่นบียูซุฟยังเด็กและดูแลฝูงแกะของบิดาของท่าน); การจัดการบ้าน (ตั้งแต่สมัยที่ท่านอยู่ในบ้านของอะซีซ) และการควบคุมตนเอง (อย่างที่เราเห็นอยู่หลายครั้ง ไม่ใช่แค่กับภรรยาของอะซีซ): "เขาเป็นคนเคร่งศาสนาและยำเกรงอัลลอฮ์ เต็มไปด้วยความพอประมาณ พร้อมที่จะให้อภัย และแสดงความดีต่อทุกคน " 

 ข้อคิด 
นบียูซุฟขาดหายไปจากหะดีษเป็นส่วนใหญ่ การอภิปราย การตีความ และการเล่าเรื่องของซูเราะฮ์ยูซุฟ อาจพบได้ในวรรณกรรม ตัฟซีร ประวัติศาสตร์สากลของอัฏเฏาะบารี และอิบน์ กะษีร และวรรณกรรมอื่นๆ และในบทกวีและวรรณคดีเกี่ยวกับศาสนาของหลายศาสนานอกเหนือไปจากศาสนายูดายและศาสนาคริสต์ 

ตามคำบอกเล่าของอิมาม ญะอ์ฟัร อัศศอดิก เหลนของนบีมุฮัมมัด และแหล่งข่าวสำคัญของหะดีษในช่วงเวลาของท่าน นบียูซุฟเป็นหนึ่งในคนรับใช้ที่ชอบธรรมและปลอดภัยในโลกนี้จากการไม่เป็นคนล่วงประเวณีและผิดศีลธรรม 

นบียูซุฟเป็นแบบอย่างของคุณธรรมและปัญญาในวรรณคดี ท่านได้รับการยกย่องในคู่มือศูฟีย์ เช่น ของอัลลูมะฮ์ของอะบูนัสร์ อัสสะร็อดจญ์ ในฐานะต้นแบบของการให้อภัย "ท่านยังเป็นตัวอย่างที่ชัดเจนของความบริสุทธิ์ทางเพศที่มีพื้นฐานอยู่บนความไว้วางใจในอัลลอฮ์อย่างสมบูรณ์ เพราะความกตัญญูที่แท้จริงของท่านที่กระตุ้นให้อัลลอฮ์เข้าแทรกแซงเป็นการส่วนตัวเพื่อป้องกันไม่ให้ท่านละเมิดจากการยอมจำนนต่อการล่อลวงทางเพศ"  ท่านเป็นต้นแบบของสติปัญญาและศรัทธา แม้ว่าเนื้อหาจะยังคงเป็นมนุษย์อยู่ (ดังที่ปรากฏในปฏิสัมพันธ์กับพี่น้องของเขาเมื่ออยู่ในอียิปต์) ตามที่มีการบันทึกไว้ คำบรรยายไม่เคยพลาดที่จะกล่าวถึงความงามของนบียูซุฟ ซึ่งเป็นประเด็นสำคัญในวรรณกรรมยุคหลังกุรอาน ไฟร์สโตนตั้งข้อสังเกตว่า "ความงามของท่านช่างพิเศษเสียจนพฤติกรรมของภรรยาของอัลอะซีซได้รับการอภัย หรืออย่างน้อยก็ทุเลาลง เพราะความรักและความหลงใหลที่ควบคุมไม่ได้อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ซึ่งสีหน้าของเขาจะปลุกเร้าในตัวนาง การแสดงภาพเช่นนี้พบได้ในวรรณกรรมอิสลามหลายประเภท แต่มีชื่อเสียงที่สุดในวรรณกรรมของนูรุดดีน อับดุรเราะห์มาน ดิญามีย์ยูซุฟ วะซุลัยคอ ซึ่งรวมเอาลักษณะเด่นและคุณลักษณะมากมายที่เกี่ยวข้องกับความงามของเขาในผลงานยุคก่อน" 

แน่นอนในศตวรรษที่ 7 หลังหิจญ์เราะฮ์ศักราช / ศตวรรษที่ 13 หลังหิจญ์เราะฮ์ศักราช และจนถึงศตวรรษที่ 10 หลังหิจญ์เราะฮ์ศักราช / หลังคริสต์ศตวรรษที่ 16 ในพื้นที่เปอร์เซียอย่างน้อยที่สุด นบียูซุฟได้รวมอยู่ในโลกแห่งศิลปะ - และด้วยเหตุนี้จึงถือเป็นผู้อุปถัมภ์ นอกจากกวีนิพนธ์และงานเขียนอื่นๆ แล้วภาพเขียนและศิลปะรูปแบบอื่นๆ ยังถูกแต่งขึ้นเพื่อไม่เพียงแต่เป็นตัวอย่างของความงามทางร่างกายเท่านั้น แต่ยังรวมถึงบุคลิกที่งดงามอีกด้วย 

ด้านล่างนี้เป็นข้อสังเกตบางประการเกี่ยวกับข้อคิดเห็นที่มีอิทธิพลที่สำคัญบางส่วน แต่ไม่ใช่ทั้งหมด—ได้แก่ ภาษาอาหรับ เปอร์เซีย และศูฟีย์จากยุคกลาง ดูข้อมูลอ้างอิงเพื่อรับข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับแต่ละรายการ

 เพศและเรื่องเพศ 
เรื่องราวนี้ให้ข้อมูลเชิงลึกเกี่ยวกับรูปแบบทางเพศและเพศสภาพของกุรอาน และความเข้าใจเกี่ยวกับความเป็นชาย ที่เป็นเจ้าโลก ในซูเราะฮ์ยูซุฟ พบนบีซึ่งแตกต่างจากนบีคนอื่นๆ ในคัมภีร์กุรอ่าน แต่ความเชื่อแสดงให้เห็นว่านบีได้รับเลือกให้นำทางมนุษย์ไปสู่อัลลอฮ์ตามกุรอาน  นบียูซุฟมีความคล้ายคลึงกับนบีคนอื่นๆตรงที่เรื่องราวของท่านสื่อถึงสาส์นของอัลลอฮ์ แต่ท่านก็แสดงให้เห็นในชีวประวัติที่ "เริ่มต้นและจบลงที่อัลลอฮ์ ด้วยเหตุนี้นบีทุกคนจึงเท่าเทียมกัน: จุดประสงค์เพียงอย่างเดียวของพวกเขาคือเพื่อเน้นย้ำถึงความเป็นพระเจ้าของอัลลอฮ์ แต่ไม่ใช่ความสำคัญของพวกท่านเองเมื่อเทียบกับนบีท่านอื่นๆ " 

อิบนุ กะษีรใช้การต่อต้านของนบียูซุฟต่อซุลัยคอ เป็นพื้นฐานสำหรับคำทำนายเกี่ยวกับผู้ชายที่อัลลอฮ์ทรงช่วยให้รอดเพราะพวกเขาเกรงกลัวพระองค์ อย่างไรก็ตาม นักวิชาการคนอื่นๆ โดยเฉพาะนักวิชาการสตรีเช่นบาบาร่า เฟรเยอร์ สโตวัสเสอร์ คิดว่าการตีความนี้เป็นการดูหมิ่นผู้หญิง—บางทีเชื่อว่าสิ่งนี้พยายามแสดงให้เห็นว่าผู้หญิงไม่มีความเกี่ยวข้องแบบเดียวกัน สโตเวสเสอร์เขียนว่า: "ทั้งสองปรากฏในหะดีษเป็นสัญลักษณ์ในแนวคิดของฟิตนะฮ์ (อนาธิปไตยทางสังคม, ความสับสนวุ่นวายทางสังคม, การล่อลวง) ซึ่งบ่งชี้ว่าการเป็นผู้หญิงคือการก้าวร้าวทางเพศและด้วยเหตุนี้จึงเป็นอันตรายต่อความมั่นคงทางสังคม อย่างไรก็ตาม อัลกุรอานเตือนให้มนุษย์ยังคงจดจ่ออยู่กับการยอมจำนนต่ออัลลอฮ์" 

ในความเชื่อของอิสลาม อัลลอฮ์ไม่ได้สอนความดึงดูดใจและความรักระหว่างพวกเขา แต่พระองค์ชี้ไปที่ปัจจัยที่เกี่ยวข้องที่ทำให้เรื่องรักๆ ใคร่ๆ ของพวกเขาเป็นไปไม่ได้  อัลกุรอานยังคงนิ่งเฉยต่อชะตากรรมสุดท้ายของซุลัยคอ
 ดูเพิ่ม 

 ซูเราะฮ์ยูซุฟ บทที่ 12 ของอัลกุรอาน
 อัล-อัรฎุล มุบาเราะกะฮ์ (  , "แผ่นดินศักดิ์สิทธิ์")
 เรื่องเล่าในพระคัมภีร์และอัลกุรอาน
 ตำนานและอัลกุรอาน
 ยูซุฟศาสดาพยากรณ์ (ละครโทรทัศน์)
 นบี
 เรื่องราวของบรรดานบี