# สมเด็จพระราชินีนาถมารีอาที่ 2 แห่งโปรตุเกส
สมเด็จพระราชินีนาถมารีอาที่ 2 แห่งโปรตุเกส  (4 เมษายน ค.ศ. 1819 - 15 พฤศจิกายน ค.ศ. 1853) มีพระราชสมัญญา ผู้ให้การศึกษา  หรือ พระราชชนนีผู้ดีเลิศ  ทรงเป็นสมเด็จพระราชินีนาถแห่งโปรตุเกส พระนางเป็นพระราชธิดาของพระเจ้าเปดรูที่ 4 กับอาร์ชดัชเชสมาเรีย เลโอพ็อลดีเนอแห่งออสเตรีย อภิเสกสมรสครั้งแรกกับออกุสต์ เดอ โบฮาร์เนส์ ดยุคแห่งเลาช์เทนเบิร์ก ครั้งที่สองกับเจ้าชายแฟร์ดีนันท์แห่งแซ็กซ์-โคบูร์กและก็อตธา พระนางครองราชสมบัติสองครั้ง ครั้งแรกเมื่อ 5 พฤษภาคม พ.ศ. 2369 - 30 มิถุนายน พ.ศ. 2371 ครั้งที่สองเมื่อ 26 พฤษภาคม พ.ศ. 2377 - 15 พฤศจิกายน พ.ศ. 2396

พระราชประวัติ
thumb|left|สมเด็จพระราชินีนาถมารีอาที่ 2 ขณะทรงมีพระชนมายุได้ 10 วาดโดยเซอร์ทอมัส ลอว์เรนซ์ พ.ศ. 2372
สมเด็จพระราชินีนาถมารีอาที่ 2 ทรงมีพระนามเมื่อแรกพระราชสมภพว่า มารีอา ดา กลอริอา ฌูอานา คาร์ลอตา ลีโอโพลดีนา ดา ครูซ ฟรันซิสกา ชาวิเยร์ ดี เปาลา อิซิดอรา มิเชลา กาบริเอลลา ฮาเฟลา กงซากา ดี ฮาบิสบูร์โก-ลอเรนา อี บรากังซา ที่รีโอเดจาเนโร พระองค์เป็นพระราชธิดาของพระมหากษัตริย์โปรตุเกส และจักรพรรดิบราซิล พระเจ้าเปดรูที่ 4 หรือจักรพรรดิเปดรูที่ 1 กับ พระมเหสีพระองค์แรกอาร์ชดัชเชสมาเรีย ลีโอโพลดีนาแห่งออสเตรีย พระราชธิดาในจักรพรรดิฟรันซ์ที่ 2 แห่งจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ สมเด็จพระราชินีนาถมารีอาที่ 2 เสด็จพระราชสมภพที่ รีโอเดจาเนโร บราซิล พระองค์จึงเป็นพระมหากษัตริย์ยุโรปพระองค์เดียวที่ทรงพระราชสมภพนอกทวีปยุโรป แม้ว่าพระองค์จะเสด็จพระราชสมภพในอาณานิคมของโปรตุเกสก็ตาม

วิกฤติสันตติวงศ์
เมื่อพระอัยกาของสมเด็จพระราชินีนาถมารีอาที่ 2  พระเจ้าฌูเอาที่ 6 แห่งโปรตุเกส เสด็จสรรคตเมื่อ เดือนมีนาคม พ.ศ. 2369 ก็เกิดวิกฤติในประเทศโปรตุเกส รัชทายาทขององค์กษัตริย์ เจ้าชายเปดรู ได้ประกาศอิสรภาพของบราซิล เมื่อ พ.ศ. 2365 และพระองค์ก็เป็นจักรพรรดิพระองค์แรก จักรพรรดิเปดรูที่ 1 แห่งบราซิล พระมหากษัตริย์ยังมีโอรสองค์เล็กอีกองค์คือ พระเจ้ามิเกลแห่งโปรตุเกส แต่พระองค์ก็ถูกเนรเทศในออสเตรีย หลังจากนำกองทัพเข้าต่อต้านระบอบการปกครองของพระบิดาของพระองค์และระบอบเสรีนิยม

ก่อนการสวรรคตของ พระเจ้าฌูเอาที่ 6 เจ้าหญิงอิซาเบล มารีอาแห่งโปรตุเกสได้รับการเสนอพระนามให้เป็นผู้สำเร็จราชการแผ่นดิน จนกระทั่ง "ทายาทที่ถูกต้องกลับไปยังราชอาณาจักร" แต่พระองค์ก็ล้มเหลว ที่จะระบุว่าพระราชโอรสของพระองค์มีสิทธิ์ถูกต้องตามกฎหมาย เนื่องจากพระองค์หนึ่งเป็นจักรพรรดิแห่งบราซิล อีกพระองค์หนึ่งถูกเนรเทศ

ผู้คนส่วนใหญ่คิดว่าจักรพรรดิเปดรูที่ 1 นั้นคือทายาทที่ถูกต้องตามกฎหมาย แต่ชาวบราซิลไม่ต้องการให้โปรตุเกสและบราซิลรวมกันอีกครั้ง ประเทศในยุโรปที่ได้รับภายใต้การปกครองของบราซิลเมื่อทั้งสองเป็นส่วนหนึ่งของ สหราชอาณาจักรโปรตุเกส บราซิล และแอลการ์ฟ ซึ่งก่อตั้งโดยพระเจ้าฌูเอาที่ 6 ในระหว่างที่พำนักอยู่ที่รีโอเดจาเนโรจาก 2351 จนถึง 2363 ต่อมาพระองค์ทราบว่าผู้ที่สนับสนุนพระอนุชาของพระองค์จะนำพระเจ้ามิเกลมาครองบัลลังก์ จักรพรรดิเปดรูจึงตัดสินในหาทางเลือกที่ดีที่สุด สุดท้ายพระองค์จึงสละราชบัลลังก์ให้แก่ เจ้าหญิงมารีอา ดา กลอเรีย พระราชธิดาพระองค์โต (ซึ่งมีพระชนมายุเพียง 7 พรรษา) พระองค์จะต้องอภิเษกสมรสกับ พระเจ้ามิเกล พระปิตุลาของพระองค์ ซึ่งจะต้องยอมรับกฎหมายเสรีนิยม และทำหน้าที่เป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์จนกว่าพระภาติยะจะโตพอที่จะครองราชย์ได้

พระเจ้ามิเกลทรงตกลงที่จะยอมรับ แต่เมื่อพระองค์เสด็จมาถึงโปรตุเกส พระองค์ก็โค่นราชบัลลังก์ของสมเด็จพระราชินีนาถมารีอาที่ 2 และยกเลิกรัฐธรรมนูญเสรีนิยม ในช่วงรัชสมัยของพระองค์มีแต่ความหวาดกลัว สมเด็จพระราชินีนาถมารีอาที่ 2 ได้เสด็จลี้ภัยไปยังที่ต่างๆ เช่นเดียวกับพระอัยกาของพระองค์ ที่กรุงเวียนนา ลอนดอน และปารีส

จักรพรรดิเปดรูที่ 1 สละราชบัลลังก์เมื่อ พ.ศ. 2374 ซึ่งครองราชย์ต่อโดยพระราชโอรส (และพระอนุชาของสมเด็จพระราชินีนาถมารีอาที่ 2 จักรพรรดิเปดรูที่ 2 แห่งบราซิล) และพระองค์ได้เข้าร่วมกองกำลังที่จงรักภักดีต่อสมเด็จพระราชินีนาถมารีอาที่ 2 ที่อะโซร์ส เพื่อทำสงครามกับพระเจ้ามิเกล และบังคับให้พระเจ้ามิเกลสละราชสมบัติในปี พ.ศ. 2377

สมเด็จพระราชินีนาถมารีอาที่ 2 ครองราชย์ครั้งที่สอง เนื่องจากพระอนุชาของพระองค์ จักรพรรดิเปดรูที่ 2 แห่งบราซิล และเจ้าหญิงรัชทายาท ถูกตัดสิทธิ์ในพระราชบัลลังก์ตามรัฐธรรมนูณมาตราที่ 91 เมื่อวันที่ 30 ตุลาคม พ.ศ. 2378

รัชกาล
เมื่อ 26 มกราคม พ.ศ. 2378 สมเด็จพระราชินีนาถมารีอาที่ 2 ทรงอภิเษกสมรสในขณะที่ทรงมีพระชนมายุ 15 พรรษา กับออกุสต์ เดอ โบฮาร์เนส์ ดยุคแห่งเลาช์เทนเบิร์ก พระโอรสของเออแฌน เดอ โบอาร์แน พระราชนัดดาของสมเด็จพระจักรพรรดินีโฌเซฟีน แต่เขาเสียชีวิตเพียงสองเดือนต่อมา ในวันที่ 28 มีนาคม พ.ศ. 2378

ในวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2379 พระองค์อภิเษกสมรสอีกครั้งกับเจ้าชายเฟอร์ดินานด์แห่งแซ็กซ์-โคบูร์กและก็อตธา ซึ่งพระองค์ก็ได้รับการสถาปนาเป็นพระมหากษัตริย์พระราชสวามี ในปี พ.ศ. 2380 สอดคล้องกับกฎมณเทียรบาลของโปรตุเกสเมื่อเจ้าชายเปดรู ทายาทในราชบัลลังก์ประสูติ

ใน พ.ศ. 2385 สมเด็จพระสันตะปาปาเกรกอรีที่ 16 ส่งเครื่องบรรณาการมาถวายสมเด็จพระราชินีนาถมารีอาที่ 2 ด้วยดอกไม้ทองคำ

รัชสมัยของสมเด็จพระราชินีนาถมารีอาที่ 2 เกิดการจลาจลการปฏิวัติเมื่อ 16 พฤษภาคม พ.ศ. 2389 แต่ก็ถูกปราบปรามด้วยกองกำลังสนับสนุนพระมหากษัตริย์เมื่อวันที่ 22 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2390 และโปรตุเกสก็ยังต้องประสบปัณหากับการปฏิวัติยุโรปอีกในปี พ.ศ. 2391 รัชกาลสมเด็จพระราชินีนาถมารีอาที่ 2 มีการจัดการทางด้านสาธารณสุขที่มุ่งเป้าไปที่การควบคุมโรคอหิวาตกโรคซึ่งกำลังระบาดไปทั่งประเทศ อีกทั้งพระองค์ยังพยายามยกระดับการศึกษาของโปรตุเกสทั้งประเทศอีกด้วย

หลังจากการตั้งครรภ์อย่างต่อเนื่อง และแพทย์ก็เตือนสมเด็จพระราชินีนาถมารีอาที่ 2 ถึงอันตรายจากการคลอดพระราชบุตรเกือบทุกปี  อย่างไรก็ตามพระองค์ไม่สนใจความเสี่ยงที่เป็นตัวการฆ่าแม่ที่เพิ่งเสียชีวิตจากภาวะแทรกซ้อนต่อการแท้งบุตรหลังจากเกิดจำนวนมากของเธอ "ถ้าฉันตาย ฉันก็จะตายที่ของฉัน" สมเด็จพระราชินีนาถมารีอาที่ 2 แห่งโปรตุเกสกล่าวไว้ ในปี พ.ศ. 2396 พระองค์สวรรคตใน ลิสบอน ในขณะที่ให้กำเนิดพระโอรสพระองค์ที่ 11 ของพระองค์ เจ้าชายยูจีน ซึ่งเจ้าชายเองก็สิ้นพระชนม์ตามพระราชมารดาไป

สมเด็จพระราชินีนาถมารีอาที่ 2 แห่งโปรตุเกส พระองค์ทรงเป็นพระราชมารดาที่ดี และเป็นผู้ที่มีจิตใจดี พระองค์มักทำตามความเชื่อมันของพระองค์และพยายามช่วยเหลือประเทศของพระองค์ ภายหลังพระองค์ทรงได้รับการถวายสมัญญานามว่า "มารดาที่ดี"

อภิเษกสมรสและรัชทายาท
สมเด็จพระราชินีนาถมารีอาที่ 2 แห่งโปรตุเกส อภิเษกสมรสครั้งแรกกับ ออกุสต์ เดอ โบฮาร์เนส์ ดยุคแห่งเลาช์เทนเบิร์ก พระโอรสของยูจีน เดอ โบอาร์แน พระราชนัดดาของสมเด็จพระจักรพรรดินีโฌเซฟีน ผู้ที่สิ้นพระชนม์ไม่นานหลังจากมาถึงโปรตุเกส พระองค์อภิเษกสมรสอีกครั้งกับเจ้าชายเฟอร์ดินานด์แห่งแซ็กซ์-โคบูร์กและก็อตธา พระโอรสของเจ้าชายเฟอร์ดินานด์ จอร์จ ออกัสตา แห่งแซ็กซ์-โคบูร์กและก็อตธากับพระชายาเจ้าหญิงมารีอา แอนโตนีอา คอฮารี เดอ คซาบราก ทั้งสองพระองค์ทรงมีพระราชโอรส-พระราชธิดาด้วยกัน 11 พระองค์ ได้แก่

พระรูปพระนามประสูติสิ้นพระชนม์คู่สมรส และพระโอรส-ธิดา หมายเหตุ 120pxพระเจ้าเปดรูที่ 5 แห่งโปรตุเกส 16 ธันวาคม พ.ศ.  2370 11 พฤศจิกายนพ.ศ. 2404อภิเษกสมรส วันที่ 29 เมษายน พ.ศ. 2401 กับเจ้าหญิงสเตฟานีแห่งโฮเฮนโซลเลิร์น-ซิกมารินเงนไม่มีพระโอรสธิดาทรงเป็นพระมหากษัตริย์โปรตุเกสระหว่าง 15 พฤศจิกายน พ.ศ. 2396 - 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2404 120pxพระเจ้าลูอิสที่ 1 แห่งโปรตุเกส 31 ตุลาคม พ.ศ. 2381 19 ตุลาคม พ.ศ. 2432อภิเษกสมรส วันที่ 6 ตุลาคม พ.ศ. 2405 กับเจ้าหญิงมาเรีย เพียแห่งอิตาลีมีพระโอรส 2 พระองค์ ได้แก่พระเจ้าคาร์ลอสที่ 1 แห่งโปรตุเกสเจ้าชายอฟอนโซ ดยุกแห่งโอปอร์โตทรงเป็นพระมหากษัตริย์โปรตุเกสระหว่าง 15 พฤศจิกายน พ.ศ. 2396 - 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2404 120pxเจ้าหญิงมารีอาแห่งโปรตุเกส 4 ตุลาคม พ.ศ. 2383 4 ตุลาคม พ.ศ. 2383สิ้นพระชนม์เมื่อตอนประสูติ 120pxเจ้าชายฌูเอา ดยุกแห่งเบย์รา 16 มีนาคมพ.ศ. 2385 27 ธันวาคมพ.ศ. 2404สิ้นพระชนม์ขณะมีพระชนมายุได้ 19 พรรษาทรงดำรงตำแหน่งดยุกแห่งเบย์ราจนกระทั่งสวรรคต 120pxเจ้าหญิงมารีอา แอนนาแห่งโปรตุเกส21 สิงหาคมพ.ศ. 23865 กุมภาพันธ์พ.ศ. 2427อภิเษกสมรส วันที่ 11 พฤษภาคม พ.ศ. 2402 กับพระเจ้าจอร์จแห่งแซกโซนีมีพระโอรสธิดา 8 พระองค์ ได้แก่เจ้าหญิงมาเรีย โจแอนนาแห่งแซกโซนีเจ้าหญิงเอลิซาเบธแห่งแซกโซนีเจ้าหญิงมาทิลดาแห่งแซกโซนีพระเจ้าฟรีดิช ออกัสตัสที่ 3 แห่งแซกโซนีเจ้าหญิงมาเรีย โจเซฟาแห่งแซกโซนีเจ้าชายโยฮัน จอร์จแห่งแซกโซนีเจ้าชายแม็กซิมิเลียนแห่งแซกโซนีเจ้าชายอัลเบิร์ตแห่งแซกโซนีทรงอภิเษกสมรสกับพระเจ้าจอร์จแห่งแซกโซนี และทรงเป็นพระราชมารดาของพระเจ้าฟรีดิช ออกัสตัสที่ 3 แห่งแซกโซนี 120pxอินฟันตาอังตอนีอาแห่งโปรตุเกส17 กุมภาพันธ์พ.ศ. 2388 184527 ธันวาคมพ.ศ. 2456อภิเษกสมรส วันที่ 12 กันยายน พ.ศ. 2404 กับลีโอพ็อลท์ เจ้าชายแห่งโฮเอินท์ซ็อลเลิร์นมีพระโอรสธิดา 3 พระองค์ ได้แก่วิลเลียม เจ้าชายแห่งโฮเอินท์ซ็อลเลิร์นพระเจ้าเฟอร์ดินานด์ที่ 1 แห่งโรมาเนียเจ้าชายคาร์ล อันโทนแห่งโฮเอินท์ซ็อลเลิร์นทรงอภิเษกสมรสกับลีโอพ็อลท์ เจ้าชายแห่งโฮเอินท์ซ็อลเลิร์น และทรงเป็นพระราชมารดาของพระเจ้าเฟอร์ดินานด์ที่ 1 แห่งโรมาเนีย 120pxเจ้าชายเฟอร์นันโดแห่งโปรตุเกส23 กรกฎาคมพ.ศ. 23896 พฤศจิกายนพ.ศ. 2404สิ้นพระชนม์ขณะทรงมีพระชนมายุได้ 15 พรรษา 120pxเจ้าชายออกุสโต ดยุคแห่งโคอิมบรา4 พฤศจิกายนพ.ศ. 239026 กันยายนพ.ศ. 2432ทรงไม่อภิเษกสมรสสิ้นพระชนม์ขณะทรงมีพระชนมายุได้ 41 พรรษาทรงดำรงตำแหน่งดยุคแห่งโคอิมบราจนกระทั่งสิ้นพระชนม์ 120pxเจ้าชายลีโอโพลโดแห่งโปรตุเกส 7 พฤษภาคม พ.ศ. 2392 7 พฤษภาคม พ.ศ. 2392สิ้นพระชนม์เมื่อตอนประสูติ 120pxเจ้าหญิงมารีอา ดา กลอเรียแห่งโปรตุเกส 3 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2394 3 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2394สิ้นพระชนม์หลังประสูติได้เพียงไม่กี่ชั่วโมง 120pxเจ้าชายยูจินีโอแห่งโปรตุเกส 15 พฤศจิกายน พ.ศ. 2396 15 พฤศจิกายน พ.ศ. 2396สิ้นพระชนม์หลังพระราชมารดาสวรรคตได้เพียงไม่กี่ชั่วโมง

 พระราชตระกูล