# ชนัตถ์ ปิยะอุย
ท่านผู้หญิง ชนัตถ์ ปิยะอุย (นามเดิม หยก แซ่หวัง; 15 พฤษภาคม พ.ศ. 2465 – 3 พฤษภาคม พ.ศ. 2563 (in Thai)) ผู้ก่อตั้งและอดีตประธานบริษัท ดุสิตธานี จำกัด (มหาชน) อดีตนายกสมาคมโรงแรม อดีตสมาชิกวุฒิสภาพระบรมราชโองการ ประกาศ แต่งตั้งสมาชิกวุฒิสภา (แต่งตั้งขึ้นใหม่ทั้งคณะ จำนวน 260 ราย) อดีตสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ พ.ศ. 2516

ประวัติ
ท่านผู้หญิงชนัตถ์ ปิยะอุย หรือ หยก แซ่หวัง เกิดเมื่อวันที่ 15 พฤษภาคม พ.ศ. 2465 บิดาและมารดา ชื่อ พุฒ และลูกจันทน์ ปิยะอุย บิดาเคยเป็นพ่อค้าไม้ชื่อดังในภาคกลางและภาคเหนือ ส่วนมารดาประกอบการค้าข้าว มีพี่น้องด้วยกัน 6 คน คือ สุภา ปิยะอุย, สุนีรัตน์ เตลาน (ใช้นามสกุลมารดา), ชนัตถ์ ปิยะอุย, ชยาภรณ์ ปิยะอุย, พันโทวรพงษ์ ปิยะอุย และสมพจน์ ปิยะอุย เริ่มเข้ารับการศึกษาที่โรงเรียนเสาวภา ต่อมาศึกษาต่อที่โรงเรียนศึกษานารี เตรียมธรรมศาสตร์ และได้ไปศึกษาต่อที่สหรัฐอเมริกา

ในปี พ.ศ. 2492 ท่านผู้หญิงชนัตถ์ เปิดโรงแรมปริ๊นเซสเป็นแห่งแรกขึ้นที่ถนนเจริญกรุง ซึ่งเป็นโรงแรมใจกลางเมืองแห่งแรก ๆ ที่มีสระว่ายน้ำ ลิฟต์ และเครื่องปรับอากาศ โดยสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ เสด็จเป็นองค์ประธานในพิธีเปิด และดำเนินธุรกิจต่าง ๆ ประสบความสำเร็จเป็นลำดับ ต่อมาในปี พ.ศ. 2513 ทำการเปิดโรงแรมดุสิตธานี และได้ขยายกิจการธุรกิจบริการในอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวทั้งในและต่างประเทศ รวมทั้งยังได้ก่อตั้งวิทยาลัยดุสิตธานี สถาบันการศึกษาด้านการโรงแรมและบริหารการท่องเที่ยว และโรงเรียนสอนประกอบอาหาร เลอ กอร์ดอง เบลอ ดุสิต นอกจากนี้ยังทำงานให้กับสมาคมและมูลนิธิต่าง ๆ เช่น ดำรงตำแหน่งประธานสหพันธ์สมาคมสตรีนักธุรกิจและวิชาชีพแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชินูปถัมภ์ ประธานกรรมการบริหารสวนหลวง ร.9 และประธานมูลนิธิคุณากร ในพระราชูปถัมภ์

ท่านผู้หญิงชนัตถ์เป็นบุคคลที่มีคุณูปการด้านการพัฒนาการท่องเที่ยวและการโรงแรมทั้งในประเทศและต่างประเทศ โดยนำความรู้และประสบการณ์จากการศึกษาในสหรัฐอเมริกามาประยุกต์ใช้ และได้รับรางวัลต่าง ๆ เช่น บุคคลผู้บำเพ็ญประโยชน์อย่างยิ่งแก่อุตสาหกรรมท่องเที่ยวไทย ประจำปี พ.ศ. 2527, นักบริหารโรงแรม-นักธุรกิจสตรีแห่งปี ประจำปี พ.ศ. 2532 และรางวัล "SHTM Lifetime Achievement Award 2018" ประจำปี พ.ศ. 2561 จากมหาวิทยาลัยโปลิเทคนิคฮ่องกง ที่มอบให้แก่ผู้ประสบความสำเร็จสูงสุดด้านการพัฒนาการท่องเที่ยวและการโรงแรมระดับโลก โดยเป็นผู้หญิงคนเดียวที่ได้รับรางวัลนี้

จุดเริ่มต้นดุสิตธานีโรงแรม 5 ดาวแห่งแรกของไทย 

ปี พ.ศ.2508 “ท่านผู้หญิงชนัตถ์” ได้รับเชิญไปร่วมดูงานกับกระทรวงอุตสาหกรรมที่ประเทศญี่ปุ่น พร้อมนักธุรกิจไทยหลายคนและเข้าพักที่โรงแรมโอกุระ ซึ่งเป็นโรงแรมที่มีชื่อเสียงของญี่ปุ่นและได้พบกับประธานโรงแรมโอกุระ ที่แนะนำให้รู้จัก Mr.Shibata ผู้ออกแบบโรงแรมโอกุระและภัตตาคารในสนามบินโตเกียว การหารือกันครั้งนี้เป็นจุดเริ่มต้นของการพัฒนาโรงแรม 5 ดาวแห่งแรกของไทย และชักชวนมาเป็นผู้ออกแบบโรงแรมแห่งใหม่

เมื่อออกแบบเสร็จได้มีการประเมินค่าก่อสร้าง ค่าตกแต่งและอุปกรณ์เครื่องใช้ถึง 450 ล้านบาท ซึ่งท่านผู้หญิงตกใจเพราะสูงกว่าที่คาดการณ์ไว้เกือบเท่าตัว จึงมีการแนะนำให้ลงทุนทีละครึ่งแต่ท่านผู้หญิงไม่เห็นด้วยเพราะออกแบบเป็นอาคารเดียว หากจะสร้างเพียงครึ่งเดียวจะสร้างความไม่สะดวกทั้งผู้พักและผู้บริหาร แต่เป็นการตัดสินใจตกลงทั้งที่ยังไม่ทราบจะหาเงินจากไหน ซึ่งได้มีการจัดหาแหล่งเงินทุน ดังนี้

1.การขายหุ้น สถานการณ์ดังกล่าวจึงทำให้ท่านผู้หญิงทำสิ่งใหม่ที่เป็นครั้งแรกในวงการธุรกิจขณะนั้น ส่วนหนึ่งคือการขายหุ้นในยุคที่ยังไม่มีการจัดตั้งตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย (ตลท.) ในขณะที่ตลาดหลักทรัพย์ฯ มีการก่อตั้งเมื่อปี พ.ศ.2518 เป็นปีเดียวกับที่เปิดบริการโรงแรมดุสิตธานี โดยท่านผู้หญิงได้เชิญชวนเฉพาะผู้ที่เคารพนับถือมาร่วมลงทุน เพราะยุคนั้นคนไทยยังไม่นิยมให้นำเงินตนเองไปให้ผู้อื่นบริหาร

2.การกู้เงิน แบ่งเป็นการกู้เงินต่างประเทศด้วยการซื้อสินค้าและอุปกรณ์ของใช้ในกิจการโรงแรมในระบบเงินผ่อน และการกู้เงินในประเทศเพื่อเป็นค่าจ้างแรงงานและซื้ออุปกรณ์ในประเทศ

3.การสร้างอาคารพาณิชย์ให้เช่าเพื่อให้ลูกค้ามาเป็นลูกค้าของโรงแรมเป็นการสร้างรายได้มาใช้ในกิจการโรงแรม

โรงแรมดุสิตธานี เป็นความฝันของท่านผู้หญิงที่ต้องการสร้างโรงแรม 5 ดาว ของคนไทยตามมาตรฐานสากลและมีเอกลักษณ์ความเป็นไทยที่ไม่ปรากฎเฉพาะแค่ชื่อ แต่รวมถึงอาคาร การตกต่างและการบริการ ซึ่งช่วงจดทะเบียนตั้งบริษัทมีคำแนะนำให้ใช้ชื่อภาษาอังกฤษเพื่อง่ายต่อการจดจำของลูกค้าต่างชาติ แต่ท่านผู้หญิงไม่เห็นด้วยกับการใช้ชื่อ “แปซิฟิค” หรือ “อีสเทิร์น” และเห็นว่าโรงแรมไทยควรใช้ชื่อภาษาไทย

ท่านผู้หญิงตัดสินใจใช้ชื่อ “ดุสิตธานี” จากการที่ที่ตั้งโรงแรมเช่าที่ดินสำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ ซึ่งท่านผู้หญิงได้ถวายบังคมพระบรมราชานุสาวรีย์รัชกาลที่ 6 และนึกถึงเมืองสมมติที่พระองค์พระราชทานสำหรับเมืองประชาธิไตย “ดุสิตธานี” ซึ่งเป็นชื่อของสวรรค์ชั้น 4 ที่มีความหมายมีความไพเราะและชื่อเป็นมงคลสำหรับผู้เข้าพัก

การออกแบบอาคารดูทันสมัยแต่มีสะท้อนความเป็นไทยเป็นอาคารรูปทรงสามเหลี่ยมสูง 23 ชั้น บริเวณหัวมุมถนนสีลม ขนาด 500 ห้องและบนยอดเป็นปลายกรวยแหลมคล้ายยอดเจดีย์สีทองที่ได้แรงบันดาลใจจากพระปรางค์วัดอรุณฯ โดยให้โรงแรมเวสเทิร์นมาวางแนวทางการบริหารตามแบบสหรัฐอเมริกา และได้ส่งพนักงานคนไทยไปฝึกงานที่ต่างประเทศด้วย ซึ่งพนักงานทุกระดับต้องรับการอบรมมารยาทแบบไทยและท่านผู้หญิงเน้นเรื่องความสุภาพอ่อนน้อมและการไหว้

ตัดสินใจครั้งใหญ่รีโนเวตโรงแรมดุสิตธานี

โรงแรมดุสิตธานี กรุงเทพฯ ที่ตั้งอยู่บนหัวมุมถนนสีลม-พระราม 4 กลายมาเป็นสัญลักษณ์แห่งความหรูหราของไทยมาตั้งแต่ปี 2513 เมื่ออาคารเดิมมีอายุมากขึ้น ท่านผู้หญิงชนัตถ์ ในวัย 90 ปี ได้ตัดสินใจครั้งสำคัญให้รื้อถอนอาคารเก่าและสร้างใหม่ในรูปแบบมิกซ์ยูส

การตัดสินใจนี้เกิดขึ้นท่ามกลางแรงกดดันหลายด้าน ทั้งสัญญาเช่าที่ดินที่กำลังจะหมดอายุกับสำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ และความจำเป็นในการปรับตัวเพื่อแข่งขันกับโรงแรมระดับหรูที่เกิดขึ้นใหม่มากมายในกรุงเทพฯ

หนึ่งในปัจจัยสำคัญที่ผลักดันการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่คือการต่อสัญญาเช่าที่ดินกับสำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ สัญญาเช่าเดิมที่มีอายุ 30 ปี หมดลงทำให้ท่านผู้หญิงชนัตถ์จึงได้เข้าเจรจาเพื่อต่ออายุสัญญา

การเจรจาใช้เวลานานและมีความท้าทาย เนื่องจากทางสำนักงานทรัพย์สินฯ มีนโยบายปรับปรุงพื้นที่เชิงพาณิชย์ในย่านใจกลางเมืองให้เกิดประโยชน์สูงสุด ในที่สุดโรงแรมดุสิตธานีได้รับการต่อสัญญาเช่าที่ดินเป็นระยะเวลา 30 ปี พร้อมเงื่อนไขให้พัฒนาโครงการมิกซ์ยูสที่ทันสมัยและใช้ประโยชน์จากที่ดินให้คุ้มค่ามากขึ้น โดยให้บริการครั้งสุดท้ายเมื่อวันที่ 5 ม.ค.2562 เพื่อเข้าสู่ขั้นตอนการพัฒนาโรงแรมใหม่

ทั้งนี้ เพื่อให้โครงการมิกซ์ยูสเป็นจริง ท่านผู้หญิงชนัตถ์ตัดสินใจครั้งสำคัญอีกครั้งด้วยการร่วมทุนกับเซ็นทรัลพัฒนา ซึ่งเป็นบริษัทพัฒนาอสังหาริมทรัพย์ชั้นนำของไทย โดยโครงการร่วมทุนมูลค่ากว่า 36,700 ล้านบาท นี้ได้รับการออกแบบให้มีทั้งโรงแรมดุสิตธานีแห่งใหม่ อาคารสำนักงาน ศูนย์การค้า และคอนโดมิเนียมระดับหรู

การตัดสินใจนี้ถูกมองว่าเป็นกลยุทธ์ของท่านผู้หญิงชนัตถ์ในการเสริมความแข็งแกร่งให้กับดุสิตธานี โดยผนึกกำลังกับพันธมิตรที่มีความเชี่ยวชาญในการพัฒนาอสังหาริมทรัพย์เชิงพาณิชย์ แต่ท่านผู้หญิงชนัตถ์ ไม่ได้มีโอกาสเห็นบทสรุปของโรงแรมดุสิตธานีแห่งใหม่ หลังจากถึงแก่อนิจกรรมในวันที่ 3 พ.ศ.2563

โรงแรมดุสิตธานี กรุงเทพ แห่งใหม่ เป็นโครงสร้างอาคารสูงสีทองขนาด 39 ชั้น ประกอบไปด้วยห้องพักหรูตั้งแต่ห้องดีลักซ์จนถึงห้องสวีท รวม 257 ห้อง โดยผสมผสานระหว่างเอกลักษณ์ความเป็นไทยกับความสากลทันสมัยที่ตอบโจทย์การใช้งานด้วยพื้นที่ห้องพักมาตรฐานขนาดเริ่มต้นที่ 50 ตร.ม.ขึ้นไป ภายใต้เป้าหมายที่จะทําให้โรงแรมกลับมายิ่งใหญ่ในบริบทของยุคใหม่ 

ท่านผู้หญิงชนัตถ์ สมรสกับปวิต โทณวณิก บุตรของพระยาโทณวณิกมนตรี (วิสุทธิ์ โทณวณิก) ผู้ก่อตั้งสถานธนานุเคราะห์ อดีตประธานธนาคารศรีนคร และมีบุตรธิดา 3 คน คือ ชนินทธ์ โทณวณิก, สินี เธียรประสิทธิ์ และสุนงค์ สาลีรัฐวิภาค แต่ชีวิตสมรสของทั้งสองค่อนข้างลุ่ม ๆ ดอน ๆ มาตลอด เนื่องจากอุปนิสัยที่ค่อนข้างแตกต่างกัน เพราะพื้นฐานการดำเนินชีวิตที่แตกต่างกันอย่างมาก จึงเป็นสาเหตุของการหย่าร้างในที่สุด โดยชนัตถ์บอกว่า เธอไม่พอใจที่ปวิตไปค้ำประกันซื้อของให้ญาติคนหนึ่งแล้วตนต้องรับใช้ ซึ่งเธอเคยประสบปัญหานี้มาแล้วกับบิดาที่ต้องล้มละลายเนื่องจากไปช่วยเหลือเพื่อน

ท่านผู้หญิงชนัตถ์ ถึงแก่อนิจกรรมเนื่องจากระบบไหลเวียนโลหิตล้มเหลว เมื่อวันที่ 3 พฤษภาคม พ.ศ. 2563 สิริอายุ 97 ปี โดยสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินมาพระราชทานเพลิงศพเมื่อวันที่ 23 สิงหาคม ณ เมรุหลวงหน้าพลับพลาอิศริยาภรณ์ วัดเทพศิรินทราวาส

 เครื่องราชอิสริยาภรณ์ 
ท่านผู้หญิงชนัตถ์ ปิยะอุย ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์"ข่าวในพระราชสำนัก [1 กรกฎาคม - 30 กันยายน 2563" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 137 (36ข): 82. 4 ธันวาคม 2563. สืบค้นเมื่อ 21 กุมภาพันธ์ 2564. ดังนี้
ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือกและเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย, เล่ม ๑๑๖ ตอนที่ ๒๐ ข หน้า ๒๔, ๒ ธันวาคม ๒๕๔๒
ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ , เล่ม ๑๑๓ ตอนที่ ๒๒ ข หน้า ๓๙, ๔ ธันวาคม ๒๕๓๙
ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า, เล่ม ๑๑๗ ตอนที่ ๙ ข หน้า ๔, ๔ พฤษภาคม ๒๕๔๓
ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่สรรเสริญยิ่งดิเรกคุณาภรณ์ เนื่องในโอกาสพระราชพิธีเฉลิมพระชนมพรรษา ประจำปี ๒๕๕๒, เล่ม ๑๒๖ ตอนที่ ๑๗ ข หน้า ๑๑๙, ๕ ธันวาคม ๒๕๕๒