# การประชามติว่าด้วยร่างรัฐธรรมนูญพม่า พ.ศ. 2551
การประชามติว่าด้วยร่างรัฐธรรมนูญแห่งสหภาพพม่า ถูกจัดขึ้นเมื่อวันที่ 10 พฤษภาคม พ.ศ. 2551 ทั่วสหภาพพม่า ตามประกาศเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2551 ของสภาสันติภาพและการพัฒนาแห่งรัฐBurma sets date for popular votes BBC News, 9 February 2008 และวันที่ 24 พฤษภาคม 2551 สำหรับพื้นที่ประสบพิบัติภัยจากพายุหมุนนาร์กิส

 รายละเอียดเกี่ยวกับร่างรัฐธรรมนูญ 

คณะทหารได้จัดให้มีการพิมพ์เผยแพร่แก่สาธารณะซึ่งร่างรัฐธรรมนูญแห่งสหภาพพม่า และตามการแถลงของคณะทหาร ร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่มีสาระสำคัญเป็นการสนับสนุนระบอบประชาธิปไตยอันเป็นระบบระเบียบ""Burma's military issues warning before poll", ABC Radio Australia, April 9, 2008 และจะได้จัดให้มีการเลือกตั้งผู้แทนราษฎรเป็นการทั่วไปใน พ.ศ. 2553 ด้วย

เมื่อวันที่ 26 กุมภาพันธ์ 2551 คณะทหารได้ตรากฎหมายว่าด้วยการออกเสียงประชามติเกี่ยวกับร่างรัฐธรรมนูญ และแต่งตั้งคณะกรรมการควบคุมการออกเสียงประชามติเช่นว่าด้วยMyanmar enacts constitutional referendum law, form referendum commission - People's Daily Online โดยกฎหมายดังกล่าวมีสาระสำคัญเป็นการอำนวยความสะดวกในการลงคะแนนลับ และให้ประชาชนสามารถตรวจสอบการนับคะแนนนั้นได้ ทั้งนี้ ไม่มีข้อมูลว่าคะแนนลับที่เอ่ยถึงคืออะไรenglish.eastday.com

อย่างไรก็ดี นานาชาติต่างมองว่าประชาธิปไตยในพม่าดูเลือนรางนักแม้จะได้มีการออกเสียงประชามติครั้งนี้ก็ตาม เพราะร่างรัฐธรรมนูญของพม่ากำหนดให้ที่นั่งหนึ่งในสี่ของสภานิติบัญญัติมีไว้สำหรับข้าราชการทหาร และคณะทหารที่ยึดอำนาจการปกครองก็ยังคงมีอิทธิพลเหนือกระทรวงกลาโหมซึ่งมีอำนาจหน้าที่ในการจัดและควบคุมการประชามตินี้อยู่New Burma constitution published, BBC, 2008-04-09, accessed on 2008-04-10 อีกประการหนึ่ง ร่างรัฐธรรมนูญพม่ายังตัดสิทธิในการลงสมัครรับเลือกตั้งของชาวพม่าที่สมรสกับชนต่างด้าว ซึ่งได้แก่ นางอองซานซูจี อีกด้วยMany voices silenced as Myanmar vote campaign gets under way , Philippine Daily Inquirer, 2008-04-20

 การรณรงค์และการประชาสัมพันธ์ 

รัฐบาลทหารพม่าได้สั่งให้บรรดาสื่อมวลชนในประเทศดำเนินการประชาสัมพันธ์ให้มีการรับร่างธรรมนูญเท่านั้น โดยในโทรทัศน์ของรัฐทุกช่องจะปรากฏแถบข้อความว่า “เชิญชาวเรารับร่างรัฐธรรมนูญ เพื่อเพิ่มพูนประโยชน์บ้านเมือง” (Let's vote Yes for national interest) กับทั้งมีการเปิดเพลงเชิญชวนให้ออกเสียง “รับ” ผ่านสถานีแพร่ภาพและกระจายเสียงของรัฐทุกประเภทตลอดวัน

สันนิบาตเพื่อประชาธิปไตยแห่งสหภาพพม่า (สปต.) อันเป็นพรรคการเมืองฝ่ายค้านที่มีนางอองซานซูจี เป็นหัวหน้า ก็ได้ประชาสัมพันธ์ให้ประชาชนออกเสียง “ไม่รับ” ร่างรัฐธรรมนูญ อย่างไรก็ดี สปต. แถลงว่า รัฐบาลทหารได้สั่งให้ระงับการประชาสัมพันธ์เช่นนี้ กับทั้งสั่งจับผู้ประชาสัมพันธ์และให้ยึดสื่อประชาสัมพันธ์เสียสิ้น

 เหตุการณ์ภายหลังพายุหมุนนาร์กิส 

ถึงแม้ว่าจะบังเกิดภาวะมหันตภัยเพราะพายุหมุนนาร์กิสในพม่าไม่กี่วันก่อนวันออกเสียงประชามติ แต่ในเบื้องแรกรัฐบาลทหารพม่าคงยืนยันว่าจะจัดให้มีการออกเสียงประชามติเกี่ยวกับร่างรัฐธรรมนูญพม่าตามที่กำหนดไว้ในวันเสาร์ที่ 10 พฤษภาคม 2551 ไม่เปลี่ยนแปลง ซึ่งได้ก่อให้เกิดปฏิกิริยาต่อต้านจากทั้งพรรคฝ่ายค้านของนางอองซานซูจี และจากนานาชาติ โดยในวันที่ 8 พฤษภาคม ผู้ประท้วงสามสิบคนได้ไปชุมนุมหน้าสถานเอกอัครรัฐทูตพม่าประจำกรุงมะนิลา ประเทศฟิลิปปินส์ เรียกร้องให้รัฐบาลพม่าเลื่อนการประชามติ และให้รับความช่วยเหลือจากนานาชาติโดยไม่ชักช้า ทั้งนี้ คณะผู้ชุมนุมออกแถลงการณ์ว่า บัดนี้ไม่ใช่เวลาสำหรับการเมือง หากเป็นเวลาแก้ไขเยียวยาสถานการณ์ ซึ่งในวันเดียวกัน รัฐบาลกลางของสหรัฐอเมริกาได้ร้องขอต่อสหประชาชาติมิให้รับรองการประชามติดังกล่าว และนางอองซานซูจี ผู้นำพรรคสันนิบาตแห่งสหภาพพม่าเพื่อประชาธิปไตย ออกมาแถลงว่า การจัดให้มีการออกเสียงประชามติท่ามกลางภาวะทุกข์เข็ญเช่นนี้ ถือเป็นเรื่องที่รับไม่ได้อย่างยิ่งไทยรัฐ. (2551, 8 พฤษภาคม). พม่านับล้านไร้ที่อยู่ ศพอืดเน่า ผวาโรคระบาดซ้ำ. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: http://www.thairath.co.th/offline.php?section=hotnews&content=88971 . (8 พฤษภาคม 2551). ต่อมาได้มีประกาศเลื่อนการประชามติเฉพาะนครย่างกุ้งและพื้นที่ประสบพิบัติภัยไปเป็นวันที่ 24 พฤษภาคม 2551Official: UN plane lands in Myanmar with aid after cyclone. (2008, 9 May). [Online]. Available: http://ap.google.com/article/ALeqM5greyFH3qkj9mc9oagSoulgjN4KHgD90HICSO3 . (9 May 2008).

Mizzima. (2008, 9 May). Poll finds a divided and indecisive public on referendum. Available: https://web.archive.org/web/20080504072706/http://www.mizzima.com/referendum-watch/17-referendum-watch/409-poll-finds-a-divided-and-indecisive-public-on-referendum- . (9 May 2008).อนึ่ง ในวันที่ 9 พฤษภาคม 2551 สำนักข่าวมิซซิมา (Mizzima) แห่งสหภาพพม่าได้จัดให้มีการสำรวจความคิดเห็นของชาวพม่าว่าด้วยการประชามติครั้งนี้ การสำรวจดำเนินการผ่านการสอบถามทางโทรศัพท์และการสัมภาษณ์ซึ่งหน้า สิริจำนวนผู้ตอบการสำรวจสี่ร้อยสิบหกคน เป็นชายสองร้อยสิบแปดคน หญิงหนึ่งร้อยเก้าสิบแปดคน ในจำนวนนี้ประกอบไปด้วยนักเรียน นักศึกษา ครู อาจารย์ ข้าราชการ พนักงานของรัฐ กรรมกร แม่บ้าน และอื่น ๆ ผลดังนี้

 การสำรวจ ผลในรูปร้อยละ ผลโดยจำนวนผู้ตอบ (คน) จะไปออกเสียงประชามติไหม 64% ไป24% ไม่ไป12% ยังไม่ได้ตัดสินใจ 268 : ไป49 : ไม่ไป99 : ยังไม่ได้ตัดสินใจ รู้ไหมว่ารัฐธรรมนูญคืออะไร 71% ไม่รู้19% รู้10% ไม่ตอบ 295 : ไม่รู้81 : รู้40 : ไม่ตอบ จะออกเสียงว่าอย่างไร 52% ยังไม่ได้ตัดสินใจ28% ไม่รับร่างรัฐธรรมนูญ17% รับร่างรัฐธรรมนูญ3% ไม่ได้ใส่ใจ 218 : ยังไม่ได้ตัดสินใจ115 : ไม่รับร่างรัฐธรรมนูญ71 : รับร่างรัฐธรรมนูญ12 : ไม่ได้ใส่ใจ ทำไมถึงไปออกเสียง 61% รู้ว่าควรไปใช้สิทธิ20% เหตุผลอื่น10% ไม่ตอบ6% ถูกบังคับ3% ถูกซื้อเสียง 254 : รู้ว่าควรไปใช้สิทธิ82 : เหตุผลอื่น44 : ไม่ตอบ24 : ถูกบังคับ12 : ถูกซื้อเสียง พื้นที่ที่สำรวจ 36% นครย่างกุ้ง14% เขตอิรวดี13% นครมัณฑะเลย์13% นครพะโค12% รัฐยะไข่12% เขตมะกเว0% เขตซะไกง์ 148 : นครย่างกุ้ง58 : เขตอิรวดี56 : นครมัณฑะเลย์55 : นครพะโค49 : รัฐยะไข่48 : เขตมะกเว2 : เขตซะไกง์ อายุของผู้ตอบ 29% 34—40 ปี24% 24—30 ปี20% 41—50 ปี10% 18—23 ปี9% 60 ปี และ 60 ปีขึ้นไป8% 51—60 ปี 122 : 34—40 ปี98 : 24—30 ปี82 : 41—50 ปี43 : 18—23 ปี36: 60 ปี และ 60 ปีขึ้นไป35 : 51—60 ปี