# โบโลญญา
โบโลญญา  เป็นเมืองในประเทศอิตาลี เป็นเมืองหลวงและเมทองขนาดใหญ่ที่สุดของแคว้นเอมีเลีย-โรมัญญาในหุบเขาโป ทางตอนเหนือของประเทศอิตาลี โดยตั้งอยู่ระหว่างแม่น้ำโปกับเทือกเขาแอเพนไนน์ เป็นเมืองที่มีประชากรมากเป็นอันดับ 7 ของอิตาลีด้วยประชากรกว่า 400,000 คนจาก 150 สัญชาติ และหากนับรวมในเขตเมืองทั้งหมดจะมีประชากรมากกว่า 1 ล้านคน โบโลญญายังเป็นที่รู้จักจากการมีมหาวิทยาลัยที่เก่าแก่ที่สุดคือ "Alma Mater Studiorum" ที่ก่อตั้งในปี 1088

แต่เดิมเมืองนี้ถูกครอบครองและได้รับอิทธิพลจากชาวอิทรัสคัน และได้เป็นศูนย์กลางเมืองที่สำคัญมาเป็นเวลาหลายศตวรรษ โดยเริ่มแรกในสมัยชาวอิทรัสคัน (ซึ่งเรียกเมืองนี้ว่า Felsina) จากนั้นในสมัยชาวเคลต์เรียกว่า Bona ต่อมาในสมัยชาวโรมัน (Bonōnia) และอีกครั้งในสมัยกลาง โดยเป็นเทศบาลเสรี และต่อมามีการเปลี่ยนมาเป็น signoria เมื่อเมืองนี้เป็นหนึ่งในเมืองที่มีประชากรมากที่สุดในยุโรป เมืองโบโลญญามีชื่อเสียงในด้านหอคอย โบสถ์ และระเบียงทางเดินทอดยาว โดยมีศูนย์กลางทางประวัติศาสตร์ที่ได้รับการอนุรักษ์ไว้อย่างดี และได้รับการสนับสนุนจากนโยบายการบูรณะและอนุรักษ์อย่างแข็งขันซึ่งเริ่มตั้งแต่ปลายทศวรรษ 1970 โบโลญญาเป็นหนึ่งในเมืองที่ได้รับการยกย่องใน ค.ศ. 2000 ในฐานะเมืองหลวงทางวัฒนธรรมของยุโรป และได้รับการยกย่องโดยยูเนสโกใน ค.ศ. 2006 ให้เป็น "เมืองแห่งดนตรี" และเป็นส่วนหนึ่งของเครือข่ายเมืองสร้างสรรค์ และใน ค.ศ. 2021 มุขเสาเรียงแห่งโบโลญญา ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นแหล่งมรดกโลก 

โบโลญญาเป็นศูนย์กลางด้านการเกษตร อุตสาหกรรม การเงิน และการขนส่งที่สำคัญ โดยมีบริษัทเครื่องจักรกล อิเล็กทรอนิกส์ และอาหารขนาดใหญ่หลายแห่งตั้งสำนักงานใหญ่ รวมทั้งมีงานแสดงสินค้าถาวรที่ใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งในยุโรปอีกด้วย ตามข้อมูลล่าสุดที่รวบรวมโดยดัชนีการเติบโตทางเศรษฐกิจระดับภูมิภาคยุโรป (E-REGI) ประจำปี 2009 พบว่า โบโลญญาเป็นเมืองแรกของอิตาลีและเป็นเมืองอันดับที่ 47 ของยุโรปในแง่ของอัตราการเติบโตทางเศรษฐกิจ และในปี 2022 Il Sole 24 Ore ได้ยกย่องให้โบโลญญาเป็นเมืองที่ดีที่สุดในอิตาลีในด้านคุณภาพชีวิตโดยรวม โบโลญญามีเจตนารมณ์ในการปลดปล่อยมลภาวะเป็นศูนย์ ภายใน ค.ศ. 2040 รวมถึงการส่งเสริมความเท่าเทียมด้วยการเพิ่มจำนวนการจ้างงานในสตรี และเน้นการพัฒนาเมืองอย่างยั่งยืน เมืองนี้ยังเพิ่มการลงทุนด้านความยั่งยืนเป็นส่วนหนึ่งของโครงการระหว่างปี 2022–2024 ในการบูรณาการมุมมองทางเพศเข้ากับการวางผังเมือง โดยเน้นที่การเดินทางที่ยั่งยืน โครงสร้างพื้นฐานสาธารณะ และพื้นที่สีเขียว

 ประวัติ 

 ยุคโบราณและยุคกลาง 
thumb|left|upright=0.7|เลดูเอตอร์รี หอคอยเอียงสองหอ สัญลักษณ์หนึ่งของเมืองโบโลญญา
ร่องรอยการอยู่อาศัยของมนุษย์ในพื้นที่ของโบโลญญามีประวัติสืบไปถึงสหัสวรรษที่ 3 ก่อนคริสตศักราช โดยมีการตั้งถิ่นฐานที่สำคัญตั้งแต่ราวศตวรรษที่ 9 ก่อนคริสตศักราช (วัฒนธรรมวิลลาโนวา) อิทธิพลของอารยธรรมอิทรัสคันเข้ามาในพื้นที่นี้ในช่วงศตวรรษที่ 7 ถึง 6 และเมืองเฟลซินาของอิทรัสคันก็ก่อตั้งขึ้นที่บริเวณโบโลญญาในช่วงปลายศตวรรษที่ 6 เมื่อถึงศตวรรษที่ 4 ก่อนคริสตศักราช ชาวกอลโบอิก็เข้ามายึดครองบริเวณนี้ และกลายเป็นอาณานิคมและเทศบาลของโรมันที่มีชื่อว่าโบนิอาในปี 196 ก่อนคริสตศักราช ในช่วงปลายยุคของจักรวรรดิโรมันตะวันตก โบโลญญาถูกชาวกอทปล้นสะดมหลายครั้ง ในช่วงเวลานี้เองที่บิชอปเปโตรเนียสผู้เป็นตำนานได้สร้างเมืองที่พังทลายนี้ขึ้นมาใหม่ตามบันทึกโบราณ และก่อตั้งมหาวิหารเซนต์สตีเฟน เปโตรเนียสยังคงได้รับการเคารพนับถือในฐานะนักบุญอุปถัมภ์ของเมืองโบโลญญา

ในปี 727–728 เมืองนี้ถูกปล้นสะดมและยึดครองโดยชาวลอมบาร์ดภายใต้การนำของกษัตริย์ลิอุตพรันด์ จนกลายเป็นส่วนหนึ่งของราชอาณาจักร ผู้พิชิตชาวเยอรมันเหล่านี้ได้สร้างเขตเมืองใหม่ที่สำคัญ เรียกว่า แอดดิซิโอเน ลองโกบาร์ดา (ในภาษาอิตาลี แปลว่า 'การเพิ่มลองโกบาร์ด') ใกล้กับกลุ่มอาคารเซนต์สตีเฟน ในช่วงไตรมาสสุดท้ายของศตวรรษที่ 8 ชาร์เลอมาญได้รุกรานอาณาจักรลอมบาร์ดตามคำร้องขอของสมเด็จพระสันตะปาปาเอเดรียนที่ 1 จนทำให้อาณาจักรล่มสลายในที่สุด และใน ค.ศ. 774 โบโลญญาถูกกองทัพแฟรงค์เข้ายึดครองในนามของพระสันตปาปา และยังคงอยู่ภายใต้การปกครองของจักรวรรดิและเจริญรุ่งเรืองในฐานะสัญลักษณ์ชายแดนของจักรวรรดิการอแล็งเฌียง

เมืองโบโลญญาเป็นศูนย์กลางของการศึกษาด้านกฎหมายที่ฟื้นฟูขึ้นใหม่ ซึ่งรวมถึงนักวิชาการชื่ออิร์เนริอุส (ราว ค.ศ. 1050 – หลัง ค.ศ. 1125) และลูกศิษย์ที่มีชื่อเสียงของเขาซึ่งก็คือ สี่นักปราชญ์แห่งเมืองโบโลญญา เมืองโบโลญญามีความภาคภูมิใจที่ได้สถาปนามหาวิทยาลัยที่เก่าแก่ที่สุดแห่งหนึ่งในโลกตะวันตก (มหาวิทยาลัยโบโลญญา) ซึ่งดำเนินการต่อเนื่องมาตั้งแต่ ค.ศ. 1088 และเป็นมหาวิทยาลัยแห่งแรกในแง่ของสถาบันการเรียนรู้ระดับสูงและการมอบปริญญาบัตร มหาวิทยาลัยแห่งนี้ก่อตั้งขึ้นเพื่อเป็นศูนย์กลางการศึกษาเกี่ยวกับกฎหมายโรมันในยุคกลางภายใต้การนำของนักวิชาการชั้นนำหลายคน รวมถึงอิร์เนริอุส โดยมีนักศึกษาอย่างดันเต อาลีกีเอรี, โจวันนี บอกกัชโช และเพทราร์กรวมอยู่ด้วย นอกจากนี้ โรงเรียนแพทย์ยังมีชื่อเสียงมากเป็นพิเศษ ใน ค.ศ. 1200 เมืองโบโลญญาเป็นศูนย์กลางทางการค้าและงานฝีมือที่เจริญรุ่งเรือง โดยมีประชากรประมาณ 10,000 คน

หลังจากการสิ้นพระชนม์ของมาทิลดาแห่งทัสคานีใน ค.ศ. 1115 เมืองโบโลญญาได้รับสัมปทานจำนวนมากจากจักรพรรดิไฮน์ริชที่ 5 แห่งจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ อย่างไรก็ตาม เมื่อจักรพรรดิฟรีดริชที่ 1 แห่งจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ พยายามยกเลิกข้อตกลงดังกล่าวในเวลาต่อมา เมืองโบโลญญาจึงเข้าร่วมสันนิบาตลอมบาร์ด ซึ่งเอาชนะกองทัพจักรวรรดิได้ในยุทธการที่เลญญาโน และสถาปนาอำนาจปกครองตนเองที่มีประสิทธิผลในสนธิสัญญาสันติภาพคอนสแตนซ์ใน ค.ศ. 1183 ในเวลาต่อมา เมืองนี้เริ่มขยายตัวอย่างรวดเร็วและกลายเป็นศูนย์กลางการค้าขายหลักแห่งหนึ่งของภูมิภาคตอนเหนือของอิตาลี โดยมีระบบคลองที่ช่วยให้เรือบรรทุกสินค้าและเรือเข้าออกได้

ระหว่างการรณรงค์เพื่อช่วยเหลือเมืองโมเดนาและเกรโมนาในการต่อต้านโบโลญญา พระราชโอรสของเฟรเดอริกที่ 2 กษัตริย์เอนโซแห่งซาร์ดิเนีย พ่ายแพ้และถูกจับกุมในวันที่ 26 พฤษภาคม ค.ศ. 1249 ในสมรภูมิฟอสซัลตา แม้ว่าจักรพรรดิจะเรียกร้องให้ปล่อยตัวเอนโซ แต่นับจากนั้นเอนโซก็ถูกคุมขังเป็นอัศวินในโบโลญญาในพระราชวังที่ต่อมาได้รับการตั้งชื่อว่า Palazzo Re Enzo ตามชื่อของเขา ความพยายามทั้งหมดในการหลบหนีหรือช่วยเหลือเอนโซล้มเหลว และเขาเสียชีวิตหลังจากถูกจองจำนานกว่า 22 ปี พระราชโอรสของเฟรเดอริกที่ 2 กษัตริย์เอนโซแห่งซาร์ดิเนีย พ่ายแพ้และถูกจับกุมในวันที่ 26 พฤษภาคม ค.ศ. 1249 ในสมรภูมิฟอสซัลตา แม้ว่าจักรพรรดิจะเรียกร้องให้ปล่อยตัวเอนโซ แต่นับจากนั้นเอนโซก็ถูกคุมขังในโบโลญญาในพระราชวังที่ต่อมาได้รับการตั้งชื่อว่า Palazzo Re Enzo ตามชื่อของเขา ความพยายามทั้งหมดในการหลบหนีหรือช่วยเหลือเอนโซล้มเหลว และเขาเสียชีวิตหลังจากถูกจองจำนานกว่า 22 ปี หลังจากการเสียชีวิตของคอนราดที่ 4 พี่น้องต่างมารดาของเขาในปี ค.ศ. 1254 เฟรเดอริกแห่งแอนติออกใน ค.ศ. 1256 และมันเฟรดใน ค.ศ. 1266 รวมถึงการประหารชีวิตคอนราดิน หลานชายของเขาใน ค.ศ. 1268 เขากลายเป็นทายาทคนสุดท้ายของราชวงศ์โฮเอินชเตาเฟิน

ในช่วงปลายศตวรรษที่ 13 เมืองโบโลญญาได้รับผลกระทบจากความไม่มั่นคงทางการเมือง เมื่อตระกูลที่มีชื่อเสียงที่สุดต่อสู้เพื่อควบคุมเมืองอย่างไม่หยุดหย่อน คอมมูนนี้อ่อนแอลงอย่างมากจากการต่อสู้ภายในกันมานานหลายทศวรรษ ทำให้พระสันตปาปาสามารถบังคับใช้การปกครองของคาร์ดินัลเบอร์ทรานด์ ดู ปูเจต์ ผู้แทนพระองค์ได้เบ็ดเสร็จ ค.ศ. 1327 แต่เขาถูกโค่นล้มในอีกเจ็ดปีให้หลัง จากการกบฏของประชาชน และโบโลญญาก็กลายเป็นซิญอเรีย (หน่วยงานปกครองของนครรัฐในสมัยนั้น) ภายใต้การนำของ Taddeo Pepoli ใน ค.ศ. 1334 ในช่วงเวลานั้น เมืองนี้มีประชากรกว่า 40,000 ถึง 50,000 คน ก่อนจะลดลงกว่าครึ่งหนึ่่งหลังการมาเยือนของกาฬมรณะ

ใน ค.ศ. 1350 เมืองโบโลญญาถูกพิชิตโดยอาร์ชบิชอปโจวานนี วิสคอนติ ขุนนางคนใหม่ของมิลาน แต่หลังจากการกบฏของผู้ว่าราชการเมืองซึ่งเป็นสมาชิกนอกรีตของตระกูลวิสคอนติ เมืองโบโลญญาจึงถูกยึดครองโดยพระสันตปาปาใน ค.ศ. 1363 โดยคาร์ดินัล กิล อัลวาเรซ การ์ริโย เด อัลบอร์นอซ หลังจากการเจรจาอันยาวนานซึ่งเกี่ยวข้องกับการชดใช้ค่าเสียหายจำนวนมากที่จ่ายให้กับเบอร์นาโบ วิสคอนติ ทายาทของโจวานนี ซึ่งเสียชีวิตใน ค.ศ. 1354 ใน ค.ศ. 1376 โบโลญญาได้ก่อกบฏต่อการปกครองของพระสันตปาปาอีกครั้งและเข้าร่วมกับฟลอเรนซ์ในสงครามแปดนักบุญแต่ไม่ประสบความสำเร็จ อย่างไรก็ตาม การต่อสู้ภายในอาสนวิหารศักดิ์สิทธิ์อย่างรุนแรงภายหลังการแตกแยกของนิกายตะวันตกทำให้พระสันตปาปาไม่สามารถฟื้นคืนอำนาจเหนือโบโลญญาได้ จึงทำให้โบโลญญายังคงเป็นอิสระในระดับหนึ่งในฐานะสาธารณรัฐที่ปกครองโดยกลุ่มผู้ปกครองเป็นเวลาต่อมาอีกหลายทศวรรษ ใน ค.ศ. 1401 โจวานนีที่ 1 เบนติโวกลิโอ ได้ยึดอำนาจด้วยการรัฐประหารโดยได้รับการสนับสนุนจากมิลาน แต่หลังจากหันหลังให้กับพวกเขาและผูกมิตรกับฟลอเรนซ์ ชาวมิลานจึงยกทัพไปยังโบโลญญาและสังหารโจวานนีในปีถัดมา ใน ค.ศ. 1442 ฮันนิบาลที่ 1 เบนติโวกลิโอ หลานชายของโจวานนี ได้ยึดโบโลญญาคืนมาจากชาวมิลาน แต่ถูกลอบสังหารในแผนการสมคบคิดของสมเด็จพระสันตปาปายูจีนที่ 4 ในสามปีต่อมา แต่หลังจากนั้น ตระกูลเบนติโวกลิโอก็ได้รับการสถาปนาขึ้นอย่างมั่นคง และอำนาจก็ตกไปอยู่ในมือของซานเต เบนติโวกลิโอ ซึ่งเป็นลูกพี่ลูกน้องของเขาซึ่งปกครองจนถึงปี ค.ศ. 1462 ตามด้วยโจวานนีที่ 2 จิโอวานนีที่ 2 สามารถต้านทานแผนการขยายอำนาจของเชซาเร บอร์เจียได้เป็นระยะเวลาหนึ่ง แต่ในวันที่ 7 ตุลาคม ค.ศ. 1506 สมเด็จพระสันตะปาปายูลิอุสที่ 2 ได้ออกประกาศบัญญัติปลดเบนติโวลลิโอออกจากอำนาจ และสั่งแบนเมืองทั้งหมด เมื่อกองทหารของพระสันตปาปาพร้อมด้วยกองกำลังที่ส่งมาโดยพระเจ้าหลุยส์ที่ 12 แห่งฝรั่งเศส ยกพลขึ้นบกเพื่อโจมตีโบโลญญา เบนติโวกลิโอและครอบครัวของเขาจึงหลบหนี และจูเลียสที่ 2 ได้รับชัยชนะในวันที่ 10 พฤศจิกายน

 สมัยใหม่ 
thumb|โบโลญญาในทศวรรษ 1640 
นักประวัติศาสตร์ส่วนใหญ่มองว่าช่วงเวลาที่พระสันตปาปาทรงครองอำนาจเหนือเมืองโบโลญญา (ค.ศ. 1506–1796) เป็นช่วงเวลาที่เสื่อมถอยอย่างรุนแรง อย่างไรก็ตาม เรื่องนี้ไม่ปรากฏให้เห็นในช่วงคริสตศตวรรษที่ 16 ซึ่งมีการพัฒนาที่สำคัญบางประการเกิดขึ้นในเมืองโบโลญญา ใน ค.ศ. 1530 จักรพรรดิคาร์ลที่ 5 แห่งจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ ได้รับการสถาปนาที่เมืองโบโลญญา ซึ่งถือเป็นจักรพรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์พระองค์สุดท้ายที่ได้รับการสวมมงกุฎโดยพระสันตปาปา ใน ค.ศ. 1564 ได้มีการสร้าง Piazza del Nettuno และ Palazzo dei Banchi ร่วมกับ Archiginnasio ซึ่งเป็นอาคารหลักของมหาวิทยาลัย ในช่วงที่พระสันตปาปาปกครอง ได้มีการสร้างโบสถ์และศาสนสถานอื่น ๆ มากมาย รวมทั้งมีการบูรณะโบสถ์เก่า ๆ ด้วย ในช่วงเวลานี้ เมืองโบโลญญามีคอนแวนต์ 96 แห่ง ซึ่งมากกว่าเมืองอื่น ๆ ในอิตาลี จิตรกรที่ทำงานในเมืองโบโลญญาในช่วงเวลานี้ได้ก่อตั้งโรงเรียนศิลปะโบโลญญาซึ่งประกอบด้วย อันนีบาเล การ์รัชชี, โดเมนีกีโน และ กูเออร์ชิโน และอื่น ๆ ที่มีชื่อเสียงในยุโรป

ในช่วงปลายศตวรรษที่ 16 สัญญาณแห่งความเสื่อมโทรมเริ่มปรากฏให้เห็นอย่างชัดเจน โรคระบาดหลายครั้งในช่วงปลายศตวรรษที่ 16 ถึงต้นศตวรรษที่ 17 ทำให้ประชากรในเมืองลดลงจากประมาณ 72,000 คนในช่วงกลางศตวรรษที่ 16 เหลือเพียง 47,000 คนใน ค.ศ. 1630 ในช่วงที่เกิดโรคระบาดในอิตาลีใน ค.ศ. 1629–1631 เมืองโบโลญญาสูญเสียประชากรไปมากถึงหนึ่งในสาม ในช่วงกลางศตวรรษที่ 17 จำนวนประชากรคงที่อยู่ที่ประมาณ 60,000 คน และเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ เป็นประมาณ 70,000 คนในช่วงกลางศตวรรษที่ 18 เศรษฐกิจของเมืองโบโลญญาเริ่มแสดงสัญญาณของการตกต่ำอย่างรุนแรง เนื่องจากศูนย์กลางการค้าของโลกย้ายไปยังมหาสมุทรแอตแลนติก อุตสาหกรรมผ้าไหมแบบดั้งเดิมตกอยู่ในภาวะวิกฤต มหาวิทยาลัยกำลังสูญเสียนักศึกษาซึ่งครั้งหนึ่งเคยมาจากทั่วทุกมุมยุโรป เนื่องจากทัศนคติที่ไม่เสรีนิยมของคริสตจักรต่อวัฒนธรรม (โดยเฉพาะอย่างยิ่งหลังจากการพิจารณาคดีกาลิเลโอ) โบโลญญายังคงประสบกับภาวะอุตสาหกรรมที่ลดลงอย่างต่อเนื่องในศตวรรษที่ 18 เช่นกัน

ในช่วงกลางคริสต์ศตวรรษที่ 18 สมเด็จพระสันตปาปาเบเนดิกต์ที่ 14 ซึ่งเป็นชาวโบโลญญา ทรงพยายามพลิกกลับสถานการณ์ที่เสื่อมโทรมของเมืองด้วยการปฏิรูปที่มุ่งหมายที่จะกระตุ้นเศรษฐกิจและส่งเสริมศิลปะ อย่างไรก็ตาม การปฏิรูปเหล่านี้ประสบผลสำเร็จเพียงเล็กน้อยเท่านั้น ความพยายามของสมเด็จพระสันตปาปาในการกระตุ้นอุตสาหกรรมสิ่งทอที่กำลังเสื่อมโทรมนั้นประสบความสำเร็จเพียงเล็กน้อย ในขณะที่พระองค์ประสบความสำเร็จมากกว่าในการปฏิรูประบบภาษี การเปิดเสรีทางการค้า และผ่อนปรนระบบการเซ็นเซอร์ที่กดขี่ ความตกต่ำทางเศรษฐกิจและประชากรของเมืองโบโลญญาเริ่มเห็นได้ชัดเจนยิ่งขึ้นตั้งแต่ช่วงครึ่งหลังของศตวรรษที่ 18 ในปี 1790 เมืองนี้มีประชากร 72,000 คน ซึ่งถือเป็นเมืองที่มีประชากรมากเป็นอันดับสองในรัฐพระสันตปาปา อย่างไรก็ตาม ตัวเลขดังกล่าวไม่เปลี่ยนแปลงมาหลายทศวรรษ ในช่วงเวลานี้ นโยบายเศรษฐกิจของพระสันตปาปาได้แก่ การเก็บภาษีศุลกากรที่เข้มงวดและการให้สัมปทานผูกขาดแก่ผู้ผลิตรายเดียว

จักรพรรดินโปเลียนที่ 1 เดินทางมาถึงเมืองนี้ในวันที่ 19 มิถุนายน ค.ศ. 1796 นโปเลียนได้ฟื้นฟูรูปแบบการปกครองแบบเก่าขึ้นชั่วคราว โดยมอบอำนาจให้แก่วุฒิสภา ซึ่งอย่างไรก็ตาม วุฒิสภาจะต้องสาบานว่าจะจงรักภักดีต่อสาธารณรัฐซิสปาดาเนซึ่งก่อตั้งขึ้นเป็นรัฐบริวารของสาธารณรัฐฝรั่งเศสที่ 1 ในการประชุมเรจจิโอ (27 ธันวาคม ค.ศ. 1796 – 9 มกราคม ค.ศ. 1797) แต่ได้รับความสำเร็จสืบต่อโดยสาธารณรัฐซิสอัลไพน์ในวันที่ 9 กรกฎาคม ค.ศ. 1797 ต่อมาด้วยสาธารณรัฐอิตาลี และในที่สุดก็คือราชอาณาจักรอิตาลี การประชุมใหญ่แห่งเวียนนาซึ่งเกิดขึ้นภายหลังจากการล่มสลายของนโปเลียน ได้มีมติคืนเมืองโบโลญญาให้กับรัฐสันตะปาปา การปกครองของพระสันตปาปาถูกท้าทายในเหตุการณ์ลุกฮือเมื่อ ค.ศ. 1831 จังหวัดที่ก่อกบฏมีแผนที่จะรวมกันเป็นจังหวัดอิตาลี โดยมีโบโลญญาเป็นเมืองหลวง สมเด็จพระสันตปาปาเกรกอรีที่ 16 ทรงขอความช่วยเหลือจากออสเตรียในการต่อสู้กับกลุ่มกบฏ เมทเทอร์นิชได้เตือนพระเจ้าหลุยส์-ฟีลิปที่ 1 แห่งฝรั่งเศสไม่ให้เข้าแทรกแซงกิจการของอิตาลี และในฤดูใบไม้ผลิของ ค.ศ. 1831 กองทัพออสเตรียได้เดินทัพข้ามคาบสมุทรอิตาลี และปราบกบฏได้สำเร็จในวันที่ 26 เมษายน

ในช่วงกลางทศวรรษ 1840 อัตราการว่างงานสูงมากและอุตสาหกรรมแบบดั้งเดิมก็ซบเซาหรือหายไป โบโลญญาจึงกลายเป็นเมืองที่เศรษฐกิจที่เต็มไปด้วยความไม่เท่าเทียมกัน โดยประชากร 10 % แรกใช้ชีวิตด้วยการเช่าบ้าน อีก 20 % ประกอบอาชีพหรือค้าขาย และ 70 % ทำงานรับจ้างที่มีรายได้ต่ำและมักไม่มั่นคง สำมะโนประชากรของพระสันตปาปาในปี 1841 รายงานว่ามีขอทานกว่า 10,000 คน และอีก 30,000 คน (จากประชากรทั้งหมด 70,000 คน) อาศัยอยู่ในความยากจน ต่อมาใน การปฏิวัติ ค.ศ. 1848 กองทหารออสเตรียซึ่งควบคุมเมืองในนามของพระสันตปาปาถูกขับไล่ออกไปชั่วคราว แต่ในที่สุดก็กลับมาและปราบปรามพวกปฏิวัติได้ การปกครองของพระสันตปาปาสิ้นสุดลงในที่สุดภายหลังสงครามประกาศเอกราชครั้งที่สองของอิตาลี เมื่อกองทหารฝรั่งเศสและปิเอมอนเตสขับไล่ชาวออสเตรียออกจากดินแดนของอิตาลี ในวันที่ 11 และ 12 มีนาคม ค.ศ. 1860 เมืองโบโลญญาลงคะแนนเสียงเพื่อเข้าร่วมในราชอาณาจักรอิตาลีแห่งใหม่ ในช่วงทศวรรษสุดท้ายของศตวรรษที่ 19 เมืองโบโลญญาเจริญรุ่งเรืองทั้งทางเศรษฐกิจและสังคมอีกครั้ง ใน ค.ศ. 1863 เมืองเนเปิลส์เชื่อมต่อกับกรุงโรมโดยทางรถไฟ และในปีถัดมา เมืองโบโลญญาก็เชื่อมต่อกับฟลอเรนซ์ ชนชั้นสูงเกษตรกรสายกลางชาวโบโลญญาซึ่งสนับสนุนการก่อกบฏของกลุ่มเสรีนิยมต่อต้านพระสันตปาปา และชื่นชมระบบการเมืองของอังกฤษและการค้าเสรี ต่างมองเห็นภาพรัฐชาติที่เป็นหนึ่งเดียวซึ่งจะเปิดตลาดที่ใหญ่ขึ้นสำหรับการผลิตทางการเกษตรจำนวนมหาศาลบนที่ราบเอมีเลียน โบโลญญาได้มอบนายกรัฐมนตรีคนแรกของประเทศให้กับประเทศอิตาลี นั่นคือ มาร์โก มิงเกตติ

หลังสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง โบโลญญาได้มีส่วนร่วมอย่างมากในการลุกฮือของพรรคสังคมนิยม Biennio Rosso เป็นผลให้กลุ่มชนชั้นนำที่ยึดมั่นในแนวทางสายกลางในเมืองหันหลังให้กับกลุ่มหัวก้าวหน้าและหันไปสนับสนุนขบวนการฟาสซิสต์ที่กำลังเติบโตขึ้นของเบนิโต มุสโสลินี ดีโน กรานดี เจ้าหน้าที่ระดับสูงของพรรคฟาสซิสต์และกระทรวงการต่างประเทศ ซึ่งเป็นที่รู้จักในฐานะผู้ชื่นชอบอังกฤษ มาจากโบโลญญา ในช่วงระหว่างสงคราม โบโลญญาได้พัฒนาให้กลายเป็นศูนย์กลางการผลิตที่สำคัญสำหรับการแปรรูปอาหาร เครื่องจักรกลการเกษตร และงานโลหะ ระบอบฟาสซิสต์ทุ่มเงินลงทุนมหาศาล เช่น การจัดตั้งโรงงานผลิตยาสูบขนาดใหญ่ในปี 1937
thumb|ช่างซ่อมบำรุงรถไฟของบริษัทบำรุงรักษารถไฟอินเดียแห่งที่ 136 กำลังซ่อมแซมความเสียหายอย่างหนักในลานรถไฟเมื่อ ค.ศ. 1945
 สงครามโลกครั้งที่สอง 
โบโลญญาได้รับความเสียหายอย่างหนักในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 ความสำคัญเชิงยุทธศาสตร์ของเมืองในฐานะศูนย์กลางอุตสาหกรรมและทางรถไฟที่เชื่อมต่อภาคเหนือและภาคกลางของอิตาลีทำให้เมืองนี้ตกเป็นเป้าหมายของกองกำลังฝ่ายสัมพันธมิตร เมื่อวันที่ 24 กรกฎาคม 1943 การโจมตีทางอากาศครั้งใหญ่ได้ทำลายส่วนสำคัญของใจกลางเมืองประวัติศาสตร์และคร่าชีวิตผู้คนไปประมาณ 200 ราย สถานีรถไฟหลักและพื้นที่ใกล้เคียงได้รับผลกระทบอย่างรุนแรง และอาคาร 44% ในใจกลางเมืองได้รับการขึ้นบัญชีว่าถูกทำลายหรือเสียหายอย่างรุนแรง เมืองนี้ถูกทิ้งระเบิดอย่างหนักอีกครั้งในวันที่ 25 กันยายน การโจมตีครั้งนี้ไม่ได้จำกัดอยู่แค่ใจกลางเมืองเท่านั้น ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิต 2,481 รายและบาดเจ็บ 2,000 ราย เมื่อสิ้นสุดสงคราม อาคารทั้งหมด 43% ในเมืองโบโลญญาถูกทำลายหรือได้รับความเสียหาย

ภายหลังการสงบศึกกัสซีบีเล เมืองนี้ได้กลายเป็นศูนย์กลางสำคัญของขบวนการต่อต้านของอิตาลี ในวันที่ 7 พฤศจิกายน 1944 การต่อสู้ที่ดุเดือดรอบ Porta Lame ซึ่งดำเนินการโดยกองพลที่ 7 ของ Gruppi d'Azione Patriottica เพื่อต่อต้านกองกำลังยึดครองฟาสซิสต์และนาซี ไม่ประสบความสำเร็จในการจุดชนวนการลุกฮือทั่วไป แม้ว่าจะเป็นความขัดแย้งในเมืองที่นำโดยกองกำลังต่อต้านที่ใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งในพื้นที่ยุโรปก็ตาม กองกำลังต่อต้านเข้าสู่โบโลญญาในเช้าวันที่ 21 เมษายน 1945 เมื่อถึงเวลานั้น กองทัพเยอรมนีได้ออกจากเมืองไปแล้วเป็นส่วนใหญ่เมื่อเผชิญกับการรุกคืบของฝ่ายสัมพันธมิตร ซึ่งนำโดยกองกำลังโปแลนด์ที่รุกคืบจากทางตะวันออกระหว่างยุทธการที่โบโลญญาซึ่งเกิดขึ้นตั้งแต่วันที่ 9 เมษายน กองทหารราบที่ 87 ของกลุ่มรบ Friuli ภายใต้การนำของนายพล Arturo Scattini ซึ่งเดินทางมาถึงศูนย์กลางเป็นครั้งแรก โดยกองทหารเหล่านี้เดินทางเข้ามาจาก Porta Maggiore ทางใต้ เนื่องจากทหารเหล่านี้สวมชุดแบบอังกฤษ จึงเชื่อกันในตอนแรกว่าพวกเขาเป็นส่วนหนึ่งของกองกำลังสัมพันธมิตร เมื่อชาวเมืองได้ยินว่าทหารเหล่านี้พูดภาษาอิตาลี พวกเขาก็ออกมาเฉลิมฉลองกันบนท้องถนน

 สงครามเย็น 
ในช่วงหลังสงคราม โบโลญญาได้กลายเป็นศูนย์กลางอุตสาหกรรมที่เจริญรุ่งเรือง รวมถึงเป็นฐานที่มั่นทางการเมืองของพรรคคอมมิวนิสต์แห่งอิตาลีระหว่างปี 1945 ถึง 1999 เมืองนี้อยู่ภายใต้การนำของนายกเทศมนตรีจากพรรคคอมมิวนิสต์อิตาลีและผู้สืบทอดตำแหน่งต่อ ๆ กันมา พรรคประชาธิปไตยฝ่ายซ้ายและพรรคประชาธิปไตยฝ่ายซ้าย ซึ่งพรรคแรกคือ Giuseppe Dozza ในช่วงปลายทศวรรษ 1960 เจ้าหน้าที่ของเมืองซึ่งกังวลเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่และการขยายตัวของชานเมือง ได้ขอให้สถาปนิกชื่อดังชาวญี่ปุ่น เค็นโซ ทังเงะ ร่างแผนแม่บทสำหรับเมืองใหม่ทางเหนือของโบโลญญา อย่างไรก็ตาม โครงการที่ออกมาในปี 1970 ได้รับการประเมินว่าทะเยอทะยานเกินไปและมีค่าใช้จ่ายสูงเกินไป ในที่สุด สภาเมืองแม้จะยับยั้งแผนหลักของทังเงะ แต่เขาก็ยังตัดสินใจที่จะเก็บโครงการศูนย์แสดงนิทรรศการและย่านธุรกิจแห่งใหม่ของเขาไว้ ในช่วงปลาย ค.ศ. 1978 ได้มีการเริ่มก่อสร้างอาคารสูงหลายแห่งและอาคารและโครงสร้างต่าง ๆ ใน ค.ศ. 1985 สำนักงานใหญ่ของรัฐบาลภูมิภาคเอมีเลีย-โรมัญญาได้ย้ายไปยังเขตใหม่