wannaphong/clean_thaiwikipedia huggingface dataset:
# ดาราศาสตร์วิทยุ
ดาราศาสตร์วิทยุ  เป็นสาขาหนึ่งของดาราศาสตร์เชิงสังเกตการณ์ที่เฝ้าศึกษาวัตถุท้องฟ้าในช่วงความถี่ของคลื่นวิทยุ การตรวจจับคลื่นวิทยุจากวัตถุท้องฟ้าครั้งแรกเกิดขึ้นในปี 1933 เมื่อ คาร์ล แจนสกี (Karl Jansky) จากห้องปฏิบัติการเบลล์ (Bell Telephone Laboratories) รายงานว่ามีรังสีมาจากทางช้างเผือก จากการสังเกตการณ์ในเวลาต่อมาพบแหล่งกำเนิดคลื่นวิทยุที่แตกต่างกันหลายแหล่ง การตรวจจับพบคลื่นวิทยุจากวัตถุทางดาราศาสตร์ (ในทางช้างเผือก) เป็นครั้งแรกเกิดขึ้นในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1930 ต่อมาหลังสงครามโลกครั้งที่สองจึงมีความคืบหน้าในการแยกแยะแหล่งกำเนิดคลื่นวิทยุในอวกาศที่แตกต่างกัน คือจากดาวฤกษ์ ดาราจักร และวัตถุท้องฟ้าประเภทใหม่ๆ ที่ค้นพบเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ เช่น ดาราจักรวิทยุ พัลซาร์ และเมเซอร์ การค้นพบการแผ่รังสีไมโครเวฟพื้นหลังของจักรวาลนับเป็นการค้นพบที่สำคัญที่สุด ซึ่งถือเป็นหลักฐานของทฤษฎีบิกแบง เกิดขึ้นโดยผ่านวิชาดาราศาสตร์วิทยุ

การสังเกตการณ์ดาราศาสตร์วิทยุสามารถทำได้โดยกล้องโทรทรรศน์วิทยุเดี่ยวๆ หรือใช้การเชื่อมต่อกล้องโทรทรรศน์หลายตัวและทำงานร่วมกันก็ได้ วิธีหลังจะทำให้สามารถจับภาพของแหล่งกำเนิดคลื่นวิทยุได้โดยไม่ต้องกำหนดมุมสังเกตการณ์เสียก่อน

 ประวัติ 
thumb|คาร์ล แจนสกี และเสาอากาศที่กำลังหมุนหาทิศทางของเขา (ต้นทศวรรษปี 1930) ในเมืองโฮล์มเดล รัฐนิวเจอร์ซี (Holmdel, New Jersey) กล้องโทรทรรศน์วิทยุตัวแรกของโลก ซึ่งใช้ค้นพบการแผ่คลื่นวิทยุจากทางช้างเผือก

ก่อนที่แจนสกีจะสำรวจทางช้างเผือกในช่วงทศวรรษที่ 1930 นักฟิสิกส์คาดเดาว่าคลื่นวิทยุสามารถสังเกตได้จากแหล่งกำเนิดทางดาราศาสตร์ ในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1860 สมการของเจมส์ เคลิร์ก แมกซ์เวลล์แสดงให้เห็นว่ารังสีแม่เหล็กไฟฟ้ามีความเกี่ยวข้องกับไฟฟ้าและแม่เหล็ก และสามารถมีอยู่ได้ที่ความยาวคลื่นใดๆ ก็ได้ มีความพยายามหลายครั้งในการตรวจจับการแผ่คลื่นวิทยุจากดวงอาทิตย์ รวมถึงการทดลองของนักฟิสิกส์ดาราศาสตร์ชาวเยอรมัน โยฮันเนส วิลซิง (Johannes Wilsing) และจูเลียส ไชเนอร์ (Julius Scheiner) ในปี ค.ศ. 1896 และอุปกรณ์ตรวจวัดการแผ่รังสีคลื่นเซนติเมตรที่จัดตั้งโดยโอลิเวอร์ ลอดจ์ (Oliver Lodge) ระหว่างปี 1897 ถึงปี 1900 ความพยายามเหล่านี้ไม่สามารถตรวจจับการแผ่รังสีใดๆ ได้เนื่องจากข้อจำกัดทางเทคนิคของเครื่องมือ การค้นพบชั้นไอโอโนสเฟียร์ที่สะท้อนคลื่นวิทยุในปี 1902 ทำให้นักฟิสิกส์สรุปได้ว่า ชั้นนี้จะสะท้อนการส่งสัญญาณวิทยุทางดาราศาสตร์กลับไปสู่อวกาศ ทำให้ไม่สามารถตรวจจับได้ 

 เทคนิค 
นักดาราศาสตร์วิทยุจะใช้เทคนิคต่าง ๆ เพื่อสังเกตวัตถุในช่วงสเปกตรัมคลื่นวิทยุ เครื่องมืออาจถูกชี้ไปที่แหล่งกำเนิดคลื่นวิทยุที่มีพลังงานเพื่อวิเคราะห์การแผ่รังสีของมัน

 แหล่งกำเนิดคลื่นวิทยุในจักรวาล
# ดาราศาสตร์อินฟราเรด
ดาราศาสตร์อินฟราเรด  คือสาขาหนึ่งของการศึกษาดาราศาสตร์และฟิสิกส์ดาราศาสตร์ที่เกี่ยวข้องกับวัตถุอันสามารถมองเห็นได้ในคลื่นอินฟราเรด การแผ่รังสีในช่วงคลื่นที่ตามองเห็นโดยทั่วไปอยู่ระหว่าง 400 นาโนเมตร (สีน้ำเงิน) ไปจนถึง 700 นาโนเมตร (สีแดง) คลื่นที่มีความยาวคลื่นมากกว่า 700 นาโนเมตรแต่ต่ำกว่าคลื่นไมโครเวฟนี้ เป็นช่วงคลื่นที่เรียกว่า "อินฟราเรด"

นักวิทยาศาสตร์จัดประเภทการสังเกตการณ์ดาราศาสตร์อินฟราเรดว่าเป็นส่วนหนึ่งของดาราศาสตร์เชิงแสง เพราะการตรวจวัดและสังเกตการณ์อาศัยเครื่องมือกลุ่มเดียวกัน (คือกระจก เลนส์ และ solid state digital detectors)

 การค้นพบ 
หลังจากที่ เซอร์ ไอแซก นิวตัน ค้นพบการใช้งานปริซึมในการแยกสีของสเปกตรัม ต่อมาในปี ค.ศ. 1800 วิลเลียม เฮอร์เชล ได้ค้นพบว่าส่วนที่ร้อนที่สุดของแถบแสงจากดวงอาทิตย์อยู่เลยช่วงแสงสีแดงที่สุดขอบของสเปกตรัม ซึ่งเขาเชื่อว่า "รังสีความร้อน" ที่พบนี้จะต้องเป็นส่วนหนึ่งอยู่ในเส้นสเปกตรัมด้วยอย่างแน่นอน ต่อมาในปี ค.ศ. 1856 ชาลส์ ปิอัซซี สมิธ ตรวจพบการแผ่รังสีอินฟราเรดในแสงที่มาจากดวงจันทร์

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 รู้จักกับอินฟราเรด  โดย แคลเทค
# จักรวาลวิทยาเชิงกายภาพ
จักรวาลวิทยาเชิงกายภาพ หรือ ฟิสิกส์จักรวาลวิทยา  คือสาขาวิชาหนึ่งของการศึกษาดาราศาสตร์ เป็นการศึกษาเกี่ยวกับโครงสร้างขนาดใหญ่ของจักรวาลและพลศาสตร์ของเอกภพของเรา ตลอดจนถึงความเกี่ยวข้องกับปัญหาพื้นฐานในแง่การกำเนิดและวิวัฒนาการของเอกภพ การศึกษาจักรวาลวิทยาเป็นการศึกษาเกี่ยวกับการเคลื่อนที่ของวัตถุท้องฟ้าต่าง ๆ และสาเหตุเริ่มต้นของการเคลื่อนที่เหล่านั้น มีพื้นฐานมาจากแนวคิดของโคเปอร์นิคัส ที่ว่าวัตถุท้องฟ้าทุกชนิดย่อมอยู่ภายใต้กฎทางฟิสิกส์เดียวกันกับกฎทางฟิสิกส์ที่ใช้บนโลก ส่วนกลศาสตร์นิวตันเป็นการนำเสนอทฤษฎีที่จะทำความเข้าใจกับการเคลื่อนที่ ปัจจุบันเรียกกลศาสตร์ทั้งหมดนี้รวม ๆ กันว่า กลศาสตร์ท้องฟ้า (celestial mechanics) สำหรับการศึกษาจักรวาลวิทยาเชิงกายภาพในยุคปัจจุบันเริ่มขึ้นจากการพัฒนาทฤษฎีใหม่ของอัลเบิร์ต ไอน์สไตน์ ในคริสต์ศตวรรษที่ 20 คือ ทฤษฎีสัมพัทธภาพทั่วไป รวมถึงข้อมูลการสังเกตการณ์วัตถุที่อยู่ไกลมาก ๆ ในจักรวาลของเรา

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 Cosmology 101 โดย องค์การนาซา
# โครงสร้างขนาดใหญ่ในเอกภพ
สำหรับจักรวาลวิทยาเชิงกายภาพ โครงสร้างขนาดใหญ่ในเอกภพ  หมายถึงคุณลักษณะการกระจายตัวที่สังเกตได้ของสสารและแสงในจักรวาลในระดับมหภาค (โดยมากในระดับที่วัดกันเป็นหน่วย พันล้านของปีแสง) การสำรวจท้องฟ้าและการจัดทำแผนที่โดยอาศัยช่วงคลื่นการแผ่รังสีแม่เหล็กไฟฟ้าในระดับต่าง ๆ กันช่วยทำให้เราได้ทราบข้อมูลเกี่ยวกับองค์ประกอบและลักษณะของโครงสร้างเอกภพ หากจะจัดลำดับชั้นของโครงสร้าง ระดับที่สูงที่สุดได้แก่ ซูเปอร์คลัสเตอร์ และ ใยเอกภพ ในระดับที่สูงกว่านี้ดูจะไม่มีโครงสร้างต่อเนื่องที่แน่ชัด ลักษณะเช่นนี้เรียกชื่อกันว่า จุดสิ้นสุดของความยิ่งใหญ่ (End of Greatness)
# เจน ซีมอร์ (แก้ความกำกวม)
เจน ซีมอร์ สามารถหมายถึง
 เจน ซีมอร์ (ราว ค.ศ. 1508 –1537), พระราชินีแห่งอังกฤษ พระอัครมเหสีในพระเจ้าเฮนรีที่ 8
 เลดีเจน ซีมอร์ (ราว ค.ศ. 1541–1561), นักเขียน พระภาติยะของเจน ซีมอร์พระราชินีอังกฤษ
 เจน ซีมอร์ (นักแสดง) (ค.ศ. 1951), นักแสดงและนักเขียนชาวอังกฤษ
 เจน ซีมอร์ (นักแสดงชาวแคนาดา) (1893–1956), นักแสดงชาวแคนาดา-อเมริกัน
 เจน ซีมอร์ (เดอะทิวดอร์), ตัวละครในซีรีส์ เดอะทิวดอร์ อิงพระราชประวัติพระราชินีอังกฤษ
# ดาราศาสตร์รังสีเอ็กซ์
ดาราศาสตร์รังสีเอกซ์  คือการสังเกตการณ์ทางดาราศาสตร์ในช่วงคลื่นของรังสีเอกซ์ที่แผ่ออกมาจากวัตถุท้องฟ้าต่างๆ รังสีเอกซ์นี้สามารถถูกชั้นบรรยากาศของโลกดูดซับไปได้ ดังนั้นในการสังเกตการณ์ในช่วงคลื่นนี้จึงต้องทำที่ชั้นบรรยากาศรอบนอก หรือในอวกาศ ในปัจจุบันมีโครงการการศึกษาดาราศาสตร์รังสีเอกซ์ในห้องวิจัยอวกาศและอุปกรณ์ตรวจจับรังสีเอกซ์ในดาวเทียมต่างๆ จำนวนมาก

คาดการณ์ว่า รังสีเอกซ์จะเกิดจากแหล่งกำเนิดที่มีแก๊สร้อน อุณหภูมิระหว่าง 1-100 ล้านเคลวิน กล่าวโดยทั่วไปคือเกิดในวัตถุที่มีพลังงานในอะตอมและอิเล็กตรอนสูงมาก การค้นพบแหล่งกำเนิดรังสีเอกซ์ในอวกาศครั้งแรกเกิดขึ้นในปี ค.ศ. 1962 โดยบังเอิญ แหล่งกำเนิดนั้นคือ Scorpius X-1 ซึ่งเป็นแหล่งกำเนิดรังสีเอกซ์แห่งแรกที่พบในกลุ่มดาวแมงป่อง ใกล้กับบริเวณศูนย์กลางของทางช้างเผือก ผลจากการค้นพบครั้งนี้ทำให้ ริคคาร์โด จิอัคโคนิ ได้รับรางวัลโนเบลสาขาฟิสิกส์ ในปี ค.ศ. 2002 ในเวลาต่อมาจึงมีการค้นพบว่า การแผ่รังสีเอกซ์จากแหล่งกำเนิดดังกล่าวมีปริมาณมากกว่าการเปล่งแสงในคลื่นปกติถึงกว่า 10,000 เท่า และพลังงานจากการแผ่รังสีเอกซ์นี้คิดเป็น 100,000 เท่าของการแผ่รังสีรวมทั้งหมดจากดวงอาทิตย์ในทุกๆ คลื่นความถี่ ปัจจุบันเราทราบแล้วว่า แหล่งกำเนิดรังสีเอกซ์ดังกล่าวคือดาวที่เล็กและอัดแน่นมากๆ เช่นดาวจำพวกดาวนิวตรอน และหลุมดำ แหล่งกำเนิดพลังงานเหล่านี้เป็นพลังงานแรงโน้มถ่วง ซึ่งเกิดจากการที่แก๊สมีความร้อนเพิ่มสูงขึ้นเมื่อมีวัตถุตกลงไปในสนามแรงโน้มถ่วงเข้มข้นของแหล่งกำเนิดนั้น

ในปัจจุบันมีการค้นพบแหล่งกำเนิดรังสีเอกซ์ในอวกาศแล้วนับได้หลายพันแห่ง นอกจากนี้ยังพบว่า ในช่องว่างระหว่างดาราจักรในแต่ละกระจุกดาราจักร มีแก๊สร้อนอุณหภูมิระหว่าง 10-100 ล้านเคลวินอยู่ ปริมาณรวมของแก๊สร้อนเหล่านี้นับเป็น 5-10 เท่าของมวลรวมของดาราจักรที่เราสามารถมองเห็นได้ทั้งหมด
# ดาราศาสตร์รังสีอัลตราไวโอเลต
ดาราศาสตร์รังสีอัลตราไวโอเลต  คือการสังเกตการณ์ดาราศาสตร์ในช่วงคลื่นความถี่ระดับอัลตราไวโอเลต คือคลื่นแสงที่มีความยาวคลื่นระหว่าง 10-320 นาโนเมตร แสงในระดับความยาวคลื่นนี้มักถูกชั้นบรรยากาศของโลกดูดซับไป ดังนั้นการสังเกตการณ์ในช่วงความยาวคลื่นนี้จึงต้องทำที่ชั้นบรรยากาศรอบนอก หรือในอวกาศA. N. Cox, editor (2000). Allen's Astrophysical Quantities. New York: Springer-Verlag. ISBN 0-387-98746-0.

การตรวจวัดเส้นสเปกตรัมอัลตราไวโอเลตสามารถช่วยในการแยกแยะองค์ประกอบทางเคมี ความหนาแน่น และอุณหภูมิของสสารระหว่างดาวได้ รวมถึงองค์ประกอบและอุณหภูมิของดาวฤกษ์อายุเยาว์ที่ร้อนจัด นอกจากนี้ยังช่วยในการศึกษาวิวัฒนาการของดาราจักรด้วย

การเฝ้ามองเอกภพในรังสีอัลตราไวโอเลตจะได้ภาพที่แตกต่างไปจากการสังเกตการณ์ในแสงปกติ ดาวฤกษ์ส่วนใหญ่มักเป็นวัตถุที่ค่อนข้างเย็น เมื่อเทียบกับการแผ่รังสีคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าในแสงปกติ การแผ่รังสีอัลตราไวโอเลตจะเกิดจากวัตถุที่มีอุณหภูมิสูงมาก ซึ่งโดยมากจะยังอยู่ในช่วงต้นของเส้นทางวิวัฒนาการของมัน 

 รายชื่อกล้องโทรทรรศน์รังสีอัลตราไวโอเลต 
 Orbiting Astronomical Observatory 
 Astronomical Netherlands Satellite 
 International Ultraviolet Explorer 
 Astron-1 
 กล้องโทรทรรศน์อวกาศฮับเบิล 
 FUSE 
 กล้องโทรทรรศน์อวกาศ GALEX 
 Swift Gamma-Ray Burst Mission 
 Extreme ultraviolet Imaging Telescope
# ดาราศาสตร์รังสีแกมมา
ดาราศาสตร์รังสีแกมมา  เป็นการศึกษาวัตถุทางดาราศาสตร์ในช่วงความยาวคลื่นที่สั้นที่สุดของสเปกตรัมแม่เหล็กไฟฟ้า โดยใช้กล้องโทรทรรศน์รังสีแกมมา เช่น กล้องโทรทรรศน์อวกาศคอมป์ตัน แหล่งกำเนิดรังสีแกมมาที่ตรวจจับได้โดยมากมาจากการเกิดแสงวาบรังสีแกมมา ซึ่งเป็นรังสีแกมมาที่แผ่ออกจากวัตถุเพียงชั่วไม่กี่มิลลิวินาทีหรืออาจนานหลายพันวินาทีก่อนที่มันจะสลายตัวไป แหล่งกำเนิดรังสีแกมมาชั่วคราวเช่นนี้มีจำนวนกว่า 90% ของแหล่งกำเนิดรังสีแกมมาทั้งหมด มีแหล่งกำเนิดรังสีแกมมาเพียง 10% เท่านั้นที่เป็นแหล่งกำเนิดแบบถาวร ได้แก่ พัลซาร์ ดาวนิวตรอน และวัตถุที่อาจกลายไปเป็นหลุมดำได้ เช่น นิวเคลียสดาราจักรกัมมันต์
# ดาวฤกษ์ก่อนเกิด
ดาวฤกษ์ก่อนเกิด  คือวัตถุขนาดใหญ่ที่ก่อตัวขึ้นจากการรวมกลุ่มกันของแก๊สในเมฆโมเลกุลขนาดยักษ์ซึ่งอยู่ในสสารระหว่างดาว ช่วงการก่อตัวนี้เป็นขั้นตอนเริ่มต้นของกระบวนการก่อตัวของดาวฤกษ์ สำหรับดาวฤกษ์ที่มีมวลขนาดดวงอาทิตย์ ช่วงเวลาในการก่อตัวนี้ใช้เวลาประมาณ 100,000 ปี โดยค่อยๆ เพิ่มความหนาแน่นที่แกนกลางภายในเมฆโมเลกุล แล้วจึงก่อตัวเป็นดาวฤกษ์แบบ ที วัว จากนั้นจึงจะวิวัฒนาการไปสู่ดาวฤกษ์ในแถบลำดับหลัก
# การเดินเรือดาราศาสตร์
การเดินเรือดาราศาสตร์ (บ้างเรียกว่า Astronavigation) เป็นเทคนิคการกำหนดตำแหน่งและทิศทางสำหรับกะลาสี ซึ่งใช้ในการเดินทางข้ามมหาสมุทรซึ่งไม่มีจุดสังเกตอื่น การเดินเรือดาราศาสตร์อาศัยการตรวจวัดมุม (มุมมองจากสายตา) ระหว่างเส้นขอบฟ้ากับวัตถุทางดาราศาสตร์ที่เป็นสากล วัตถุอ้างอิงที่นิยมมากที่สุดคือ ดวงอาทิตย์ นักเดินเรือที่มีความชำนาญอาจใช้ดวงจันทร์ ดาวเคราะห์ หรือดาวนำทาง 57 ดวงสำหรับเป็นจุดสังเกตเพื่อกำหนดทิศทางและตำแหน่งได้

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 http://www.celestialnavigation.net/
# รังสีคอสมิก
รังสีคอสมิก  เป็นรังสีพลังงานสูงอย่างยิ่งที่ส่วนใหญ่กำเนิดนอกระบบสุริยะ อาจทำให้เกิดการสาดอนุภาครองซึ่งทะลุทะลวงและมีผลกระทบต่อบรรยากาศของโลกและบ้างมาถึงผิวโลกได้ รังสีคอสมิกประกอบด้วยโปรตอนและนิวเคลียสอะตอมพลังงานสูงเป็นหลัก มีที่มาลึกลับ ข้อมูลจากกล้องโทรทรรศน์อวกาศแฟร์มี (2556) ถูกตีความว่าเป็นหลักฐานว่าส่วนสำคัญของรังสีคอสมิกปฐมภูมิกำเนิดจากมหานวดารา(supernova) ของดาวฤกษ์ขนาดยักษ์ ทว่า คาดว่ามหานวดารามิใช่แหล่งเดียวของรังสีคอสมิก นิวเคลียสดาราจักรกัมมันต์อาจผลิตรังสีคอสมิกด้วย

รังสีคอสมิกถูกเรียกว่า "รังสี" เพราะทีแรกเข้าใจผิดว่าเป็นคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า ในการใช้ทางวิทยาศาสตร์ทั่วไป อนุภาคพลังงานสูงที่มีมวลในตัว เรียก รังสี "คอสมิก" และโฟตอน ซึ่งเป็นควอนตัมของรังสีแม่เหล็กไฟฟ้า (จึงไม่มีมวลในตัว) ถูกเรียกด้วยชื่อสามัญ เช่น "รังสีแกมมา" หรือ "รังสีเอ็กซ์" ขึ้นกับความถี่ 

รังสีคอสมิกดึงดูดความสนใจอย่างมากในทางปฏิบัติ เนื่องจากความเสียหายที่รังสีกระทำต่อไมโครอิเล็กทรอนิกส์ และชีวิตนอกเหนือการป้องกันจากบรรยากาศและสนามแม่เหล็ก และในทางวิทยาศาสตร์ เพราะมีการสังเกตว่า พลังงานของรังสีคอสมิกพลังงานสูงอย่างยิ่ง (ultra-high-energy cosmic rays, UHECRs) ที่มีพลังงานมากที่สุดเฉียด 3 × 1020 eV หรือเกือบ 40 ล้านเท่าของพลังงานของอนุภาคที่ถูกเครื่องเร่งอนุภาคขนาดใหญ่เร่ง ที่ 50 จูล รังสีคอสมิกพลังงานสูงอย่างยิ่งมีพลังงานเทียบเท่ากับพลังงานจลน์ของลูกเบสบอลความเร็ว 90 กิโลเมตรต่อชั่วโมง ด้วยผลการค้นพบเหล่านี้ จึงมีความสนใจสำรวจรังสีคอสมิกเพื่อหาพลังงานที่สูงกว่านี้ ทว่า รังสีคอสมิกส่วนมากไม่มีพลังงานสูงสุดขีดเช่นนั้น การกระจายพลังงานของรังสีคอสมิกสูงสุดที่ 0.3 กิกะอิเล็กตรอนโวลต์ (4.8×10−11 J)

ในบรรดารังสีคอสมิกปฐมภูมิซึ่งกำเนิดนอกบรรยากาศของโลก ราว 99% เป็นนิวเคลียสของอะตอม ในส่วนของนิวเคลียส 90% เป็นโปรตอนหรือนิวเคลียสไฮโดรเจน อีก 9% เป็นอนุภาคแอลฟา(หรือนิวเคลียสของฮีเลียม) และ 1% เป็นนิวเคลียสของธาตุหนักกว่าอื่น ๆ และอีก 1% ที่เหลือจาก 99% เป็นอิเล็กตรอนเดี่ยว ๆ คล้ายอนุภาคบีตา ส่วนน้อยมากเป็นอนุภาคปฏิสสารที่เสถียร เช่น โพสิตรอนและแอนติโปรตอน ธรรมชาติที่แน่ชัดของส่วนที่เหลือนี้เป็นขอบเขตการวิจัยที่กำลังดำเนินอยู่ การแสวงอนุภาคอย่างแข็งขันจากวงโคจรโลกยังไม่พบแอนติแอลฟา

 ผล 

 การเปลี่ยนแปลงเคมีบรรยากาศ 
รังสีคอสมิกทำให้โมเลกุลไนโตรเจนและออกซิเจนในบรรยากาศกลายเป็นไอออน ซึ่งนำไปสู่ปฏิกิริยาเคมีจำนวนหนึ่ง มีปฏิกิริยาหนึ่งส่งผลให้เกิดการพร่องโอโซน รังสีคอสมิกยังมีผลต่อการผลิตไอโซโทปไม่เสถียรจำนวนหนึ่งในบรรยากาศของโลกอย่างต่อเนื่อง เช่น คาร์บอน-14 ผ่านปฏิกิริยา

 n + 14N → p + 14C

รังสีคอสมิกรักษาระดับคาร์บอน-14 ในบรรยากาศเกือบคงที่ (70 ตัน) เป็นเวลาอย่างน้อย 100,000 ปีที่ผ่านมา กระทั่งการเริ่มการทดสอบอาวุธนิวเคลียร์เหนือพื้นดินในช่วงต้นคริสต์ทศวรรษ 1950 เป็นข้อเท็จจริงสำคัญที่ใช้ในการหาอายุคาร์บอนรังสีในโบราณคดี
# บี-บอย
บี-บอย  หรือ บี-เกิร์ล  คือคนที่ชื่นชอบในวัฒนธรรมฮิปฮอป โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การเต้นเบรกแด๊นซ์ ที่มาของคำมาจากดีเจฮิปฮอปที่ชื่อ ดีเจ คู เฮิร์ก  ที่สังเกตว่ามีการตอบรับของกลุ่มนักเต้นในขณะที่เขาเปิดเพลงอยู่ โดยได้ตั้งชื่อพวกเขาว่าเป็น บีต-บอย  หรือ บี-บอย 

กลุ่มบี-บอย สังเกตได้จากการแต่งกาย รสนิยมการฟังเพลง หรือวิถีชีวิต แต่ในปีหลัง ๆ จะดูเฉพาะเจาะจงเฉพาะกลุ่มนักเต้น

การเต้นของนักเต้นบี-บอย จะมี 4 องค์ประกอบพื้นฐาน เริ่มจาก ท็อปร็อก  องค์ประกอบที่ 2 คือ ดาวน์ร็อก  หรือ ฟุตเวิร์ก   องค์ประกอบที่ 3 คือ ฟรีซ  และองค์ประกอบสุดท้ายคือ พาวเวอร์ 
 ประวัติ 
เบรกกิ้ง (Breaking) หรือ บี-บอยอิ่ง (b-boying) โดยทั่วไปจะเรียกกันในชื่อ Breakdance (เบรกแดนซ์)  เป็นรูปแบบการเต้นที่พัฒนา ในส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมฮิปฮอป ในกลุ่มวัยรุ่นผิวสีและละตินอเมริกา ในเซาท์บรองซ์ในช่วงต้น ค.ศ. 1970 คำว่า บี-บอย มาจากคำว่า เบรกบอย (break boy) ด้วยเหตุผลที่พวกเขาจะเป็นพวกเต้นโดยเฉพาะ. โดยจะเต้นทั้งในแนวเพลงฮิปฮอป, ฟังค์ และ แนวเพลงอื่น ๆ ด้วยที่มักเป็นดนตรีรีมิกซ์ ที่คั่นระหว่างเพลงพัก

4 องค์ประกอบเบื้องต้นมาจากรากฐานในการเต้น เบรกกิ้ง (Breaking) องค์ประกอบแรกคือ ท๊อปร็อก (TopRock) คำศัพท์ที่ว่านี้จะหมายถึง เป็นการเต้นที่ มีรูปแบบเป็นลักษณะยืนเต้นซึ่งแปลตรงตัวเลยตามคำคือ Top แปลว่าด้านบน Rock คือการเขย่าหรือโยก นั่นเอง องค์ประกอบที่ 2 ดาวน์ร็อก (Downrock) แปลตรงตัวอีกเช่นกัน คือ Down แปลว่า ด้านล่าง Rock แปลว่าเขย่าหรือโยก แปลรวมกันคือ การเต้นแบบด้านล่าง ซึ่งจะเรียกกันอีกอย่างว่า ฟุตเวิร์ก (Footwork) เป็นการเต้นลงบนพื้น องค์ประกอบที่ 3 คือ ฟรีซ (Freeze) เป็นท่าจบ โดยจะ หยุดโพสท่าต่างๆ เมื่อต้องการที่จะทำการจบการเต้น หรือ ต้องการหยุดตามจังหวะเพลง อาจจะเป็นท่าโพสท่าแบบธรรมดา หรือ เป็นท่าที่ผาดโผนก็ได้ เช่น โพสแบบกลับหัว  องค์ประกอบที่ 4 คือ พาวเวอร์มูฟ (Powermove) เป็นท่าที่ใช้พลังของ ร่างกายและแรงเหวี่ยง โดยส่วนใหญ่จะเป็นการเล่นท่าที่ผาดโผนในการเคลื่อนไหว ทำท่าหมุนบนพื้นหรือบนอากาศ 

คำว่า เบรกแดนซ์ซิ่ง (breakdancing)  จะยังไม่เป็นที่ยอมรับในวัฒนธรรมฮิปฮอป เพราะเป็นคำที่แต่งขึ้นมาโดยสื่อมวลชนเพื่ออธิบาย การเต้นเบรกกิ้ง หรือ บี-บอย ผู้บุกเบิกรูปแบบศิลปะส่วนใหญ่และผู้ฝึกที่โด่งดัง เรียกท่าเต้นดังกล่าว ว่า บี-บอยอิ้ง (b-boying)Klopman, Alan (January 1, 2007). Interview with Popin' Pete & Mr. Wiggles at Monsters of Hip Hop - July 7-9, 2006, Orlando, Florida . DancerUniverse.com (Dancer Publishing). Retrieved 2009-09-09
# ประเพณีแห่ผ้าขึ้นธาตุ
ประเพณีแห่ผ้าขึ้นธาตุ หมายถึง การนำผ้าผืนยาวขึ้นไปห่มองค์พระบรมธาตุเจดีย์ในวันสำคัญทางศาสนา ชาวนครได้ร่วมมือร่วมใจกันบริจาคเงินตามกำลังศรัทธานำเงินที่ได้ไปซื้อผ้ามาเย็บต่อกันเป็นแถวยาวนับพันหลา แล้วจัดเป็นขบวนแห่ผ้าขึ้นห่มพระบรมธาตุเจดีย์ ผ้าที่ขึ้นไปห่มองค์พระบรมธาตุเจดีย์เรียกว่า “ผ้าพระบฎ” (หรือ พระบต) นิยมใช้สีขาว สีเหลือง สีแดง สำหรับผ้าสีขาวนิยมเขียนภาพเนื้อหาเกี่ยวกับพุทธประวัติตั้งแต่ประสูติ เสด็จออกบรรพชา ตรัสรู้ ปฐมเทศนา และปรินิพพาน ประเพณีแห่ผ้าขึ้นธาตุเป็นเอกลักษณ์ประจำเมืองนครศรีธรรมราช แก่นแท้อยู่ที่การบูชาพระพุทธเจ้าอย่างใกล้ชิด โดยใช้องค์พระบรมธาตุเจดีย์เป็นตัวแทน

ตามตำนานประเพณีแห่ผ้าขึ้นธาตุมีว่า ในสมัยที่พระเจ้าสามพี่น้อง คือ พระเจ้าศรีธรรมโศกราช พระเจ้าจันทรภาณุ และพระเจ้าพงษาสุระ กำลังดำเนินการสมโภชพระบรมธาตุอยู่นั้น คลื่นได้ซัดผ้าแถบยาวชิ้นหนึ่ง ซึ่งมีลายเขียนเรื่องราวพุทธประวัติ (เรียกว่า พระบฎ หรือ พระบต) ขึ้นที่ชายหาดปากพนัง จึงนำผ้าผืนนั้นไปถวายพระเจ้าศรีธรรมโศกราช พระองค์จึงรับสั่งให้ซักจนสะอาด แต่ลายเขียนพุทธประวัติก็ไม่ลบเลือนยังคงสมบูรณ์ดีทุกประการ จึงรับสั่งให้ประกาศหาเจ้าของ ได้ความว่าชาวพุทธกลุ่มหนึ่ง จะเดินทางไปลังกา เพื่อนำพระบฎไปถวายเป็นพุทธบูชาพระทันตธาตุ คือ พระเขี้ยวแก้ว แต่เรือถูกมรสุมซัดแตกที่ชายฝั่งเมืองนครมีรอดชีวิต 10 คน ส่วนพระบฏถูกคลื่นซัดขึ้นฝั่งปากพนัง  พระเจ้าศรีธรรมโศกราชทรงพิจารณาเห็นว่าควรจะนำขึ้นไปห่มพระบรมธาตุเจดีย์เนื่องในโอกาสสมโภชพระบรมธาตุ เจ้าของพระบฎที่รอดชีวิตก็ยินดีด้วย จึงโปรดให้ชาวเมืองนครจัดเครื่องประโคมแห่แหนผ้าห่มโอบฐานพระบรมธาตุเจดีย์ จึงเป็นประเพณีประจำเมืองนครสืบมาจนทุกวันนี้

ในสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย ได้มีการแห่ผ้าขึ้นธาตุในวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 6 คือ วันวิสาขบูชา เรียกว่า “แห่พระบฎขึ้นธาตุ” มีการเวียนเทียนรอบองค์พระบรมธาตุ ต่อมาในสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้โปรดให้มีการแห่ผ้าขึ้นธาตุ ในวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 3  คือ วันมาฆบูชา เพื่อให้พุทธศาสนิกชนที่อยู่ห่างไกลหรือไม่มีโอกาสกระทำพุทธบูชาในวันวิสาขบูชาได้มีโอกาสแห่ผ้าขึ้นธาตุในวันมาฆบูชาตามศรัทธาด้วย ประเพณีแห่ผ้าขึ้นธาตุของเมืองนครจึงมีปีละ 2 ครั้ง คือ ในวันเพ็ญเดือน 3 (วันมาฆบูชา) และในวันเพ็ญเดือน 6 (วันวิสาขบูชา)  สืบมาจนทุกวันนี้

เดิมการแห่ผ้าขึ้นธาตุกระทำกันโดยพร้อมเพรียงเป็นขบวนที่เอิกเกริกเพียงขบวนเดียว ต่อมา ประชาชนมาจากหลายทิศหลายทาง แต่ละคนต่างเตรียมผ้ามาเองทำให้การแห่ผ้าขึ้นธาตุไม่พร้อมเพรียงเป็นขบวนเดียวกัน เพราะใครจะแห่ผ้าขึ้นธาตุในเวลาใดก็ได้ตามสะดวกตลอดทั้งวัน เมื่อขบวนแห่มาถึงวัดพระบรมธาตุวรมหาวิหาร ก็แห่ทักษิณาวัตรรอบองค์พระบรมธาตุเจดีย์ 3 รอบ แล้วนำผ้าเข้าสู่วิหารม้า ซึ่งมีบันไดขึ้นสู่ลานภายในกำแพงแก้วล้อมฐานพระบรมธาตุเจดีย์ เพื่อนำผ้าขึ้นห่มโอบฐานพระบรมธาตุเจดีย์ซึ่งบรรจุพระบรมสารีริกธาตุ ถือว่าเป็นการบูชาพระพุทธเจ้าอย่างใกล้ชิด
# เตอูเบเอ อินเตร์นาซิโอนัล
TVE Internacional เป็นสถานีโทรทัศน์แห่งชาติแห่งประเทศสเปน แพร่ภาพด้วยภาษาสเปน ดำเนินการโดย บรรษัทการกระจายเสียงและแพร่ภาพแห่งสเปน รายการจากช่อง TVE มีดังนี้ รายการข่าว รายการสนนาวาที ละคร และสารคดีจากช่อง TVE ทั้ง TVE1 และ TVE2 ซึ่งเป็นแม่ข่ายจากประเทศสเปน ช่อง TVE Internacional เริ่มออกอากาศครั้งแรกเมื่อปี 2531 เป็นการแพร่ภาพและส่งสัญญาณจากประเทศสเปนไปยังทั่วโลก (บางส่วนในอเมริกากลาง, อเมริกาใต้, ประเทศกินี รวมไปถึงภูมิภาคเอเชีย)

จะนำเสนอข่าวต่างประเทศในรอบวัน ซึ่งจะออกอากาศในประเทศสเปนและทั่วโลก Telediario (เตเลเดียริโอ) จะเป็นการรายงานข่าวซึ่งจะเป็นการออกอากาศในประเทศสเปนซึ่งจะเป็นการออกอากาศทั่วโลกควบคู่ไปด้วยซึ่งจะออกอากาศทุกวันเวลา 7.00 น.(ตามเวลาในประเทศไทย)

โฆษณาทางช่องรายการของ TVE จะมีข้อจำกัด ซึ่งทางสถานีจะมีการพักในช่วงที่กำลังออกอากาศสดดังกล่าว จะใช้เวลาระยะสั้น ซึ่งส่วนใหญ่จะเป็นโฆษณาส่วนทางราชการ ภาพสัตว์ป่า และ วิวทิวทัศน์ ถึงแม้ว่าจะมีโฆษณาจะปรากฏทางโทรทัศน์แล้วก็ตาม

ในประเทศไทยสามารถรับชมช่องรายการนี้ได้ที่ เอเชียแซท (AsiaSat) ซึ่งจะออกอากาศในทวีปเอเชียรวมอยู่ด้วย

 ตารางการออกอากาศ 
 Listings in Europe, Asia and Africa
 Listings in the United States

 เว็บไซต์อย่างเป็นทางการ 
 Official site
# โนเดาต์
โนเดาต์  เป็นวงสกาพังก์ (เธิร์ดเวฟ สกา) สัญชาติอเมริกัน ก่อตั้งวงในแอนะไฮม์ รัฐแคลิฟอร์เนีย ในปี 1986 ผลงานอัลบั้มชุดแรกของพวกเขา No Doubt เป็นแนวสกา-ป็อป ไม่ประสบความสำเร็จเนื่องจากกระแสความนิยมในดนตรีแนวกรันจ์ในเวลานั้น ต่อมาอัลบั้มชุด Tragic Kingdom ที่มียอดขายระดับแผ่นเสียงระดับเพชร ช่วงทำให้กระแสแนวสกากลับมาในยุคทศวรรษ 1990 ส่วนซิงเกิล "Don't Speak" ซิงเกิลที่ 3 จากอัลบั้มนี้ สร้างสถิติขึ้นอันดับ 1 บนชาร์ทออกอากาศในชาร์ทบิลบอร์ดฮ็อต 100 แอร์เพลย์ ยาวนาน 16 สัปดาห์ ทำลายสถิติก่อนหน้านี้ของวงกูกูดอลส์ เพลง "Iris"

วงออกผลงานอัลบั้มถัดมาคือชุด Return of Saturn ในอีก 4 ปีถัดมา แต่เนื่องจากได้รับคำวิจารณ์ไม่ดี ทำให้อัลบั้มชุดนี้ถูกตัดสินว่าล้มเหลวได้ยอดขาย อีก 15 เดือนต่อมา พวกเขาออกผลงานชุด Rock Steady ที่นำเพลงแนวเร้กเก้ และแด๊นส์ฮอลล์เข้ามาในงานพวกเขาด้วย ซึ่งเพลงส่วนใหญ่บันทึกเสียงในจาเมก้าและร่วมกับศิลปินจาเมก้าอย่างเช่น เบาตี้ คิลเลอร์, สลาย แอนด์ ร็อบบี้ และ เลดี้ ซอว์ อัลบั้มชุดนี้ได้รับ 2 รางวัลแกรมมี่กับซิงเกิล "Hey Baby"  และ "Underneath It All".

โนเดาต์ ออกผลงานรวมเพลงชุด The Singles 1992–2003 และบ็อกซ์เซ็ตชุด Boom Box ในปี 2003 ทั้ง 2 ชุดบรรจุเพลงคัฟเวอร์ของวงทอล์กทอล์ก เพลงแนวซินธ์ป็อป ที่ชื่อ  "It's My Life" ต่อมาหัวหน้าวง เกว็น สเตฟานี ออกผลงานอัลบั้มเดี่ยวของตัวเองในปีถัดมา ร่วมด้วยศิลปินร่วมงานหลายคน รวมทั้งสมาชิกร่วมวงอย่าง โทนี คานอล และ เน็ปจูน ฟาร์เรลล์ ขณะที่มือกีตาร์ ทอม ดูมอนต์มีผลงานไซด์โปรเจกต์ Invincible Overlord ในการทำงานในชื่อ โนเดาต์ วงชนะ 2 รางวัลแกรมมี่ และมียอดขาย 27 ล้านชุดทั่วโลกในขณะนี้MacDonald, Patrick.  "Gwen Stefani: She sings! She designs! She dances ... uh, um, no". The Seattle Times.  November 18, 2005.  Retrieved April 14, 2007.

 ผลงาน 
 No Doubt (1992) 
 The Beacon Street Collection (1995) 
 Tragic Kingdom (1995) 
 Return of Saturn (2000) 
 Rock Steady (2001)
# อุลตร้าแมน (ตัวละคร)
อุลตร้าแมน เป็นตัวละครยอดมนุษย์จากเรื่องแต่งชุด อุลตร้าซีรีส์ ปรากฏตัวครั้งแรกในตอนที่ 1 ของซีรีส์ อุลตร้าแมน (1966) ชื่อตอนว่า "กำเนิดอุลตร้าแมน" เป็นตัวละครยอดมนุษย์โทคุซัตสึตัวแรก เป็นต้นกำเนิดของอุลตร้าซีรีส์ และเป็นต้นกำเนิดของสึบุราย่าโปรดักชันส์ นอกจากนี้ยังเป็นต้นแบบของแนวเรื่องวีรบุรุษมนุษย์ยักษ์แปลงร่าง ซึ่งต่อมาก็มีซีรีส์เรื่องอื่นๆ ในแนวนี้ผลิตตามมาอีกมากมาย เช่น ก็อดแมน และ ไอรอนคิง

  ประวัติที่มา 

 ข้อมูลจำเพาะ 
ความสูง : 40 เมตร
น้ำหนัก : 35,000 ตัน
ความเร็วในการบิน : 5 มัค (ทว่าเมื่ออยู่ในอวกาศเขาจะกลายเป็นลูกบอลสีแดงแล้วเดินทางด้วยความเร็วแสง)
พลังกระโดด : 800 เมตร
ความเร็วในการเคลื่อนที่ในน้ำ : 120 น็อต
ความเร็วในการวิ่ง : 450 กม./ชม.
ตำแหน่ง : หัวหน้ากองทหารรักษาการณ์ทางช้างเผือก
ดาวบ้านเกิด : ดาวอุลตร้า นครแห่งแสง เนบิวล่า M78

 อุปกรณ์แปลงร่าง 
เบต้าแคปซูล
อุปกรณ์แปลงร่างที่อุลตร้าแมนได้มอบให้แก่ ฮายาตะ ซึ่งภายในนั้นจะบรรจุพลังงานแสงเอาไว้อย่างเต็มเปี่ยมหากไม่มีสิ่งนี้ก็จะแปลงร่างไม่ได้ ฮายาตะจะกด เบต้าแคปซูล ที่ถืออยู่ในมือเพื่อให้มันเปล่งแสงแฟลชออกมา จากนั้น ฮายาตะ ก็จะถูกรายล้อมไปด้วยแสงสว่างอันเจิดจ้าแล้วปรากฏร่างของอุลตร้าแมนขึ้นมา เขาจะไม่สามารถแปลงร่างได้เมื่ออยู่ต่อหน้าผู้อื่น

 ลักษณะทางกายภาพ 

 ความสามารถและท่าโจมตี 
ลำแสงสเปเซี่ยม (スペシウム光線)
ท่าไม้ตายหลักของอุลตร้าแมน เป็นลำแสงทำลายที่ทรงอานุภาพมาก ซึ่งจะปล่อยลำแสงสปาร์คออกมาโดยการไขว่มือขวาที่มีพลังประจุลบและมือซ้ายที่มีพลังประจุบวกเข้าด้วยกัน ลำแสงชนิดนี้จะมีคุณสมบัติเหมือนกับพลังงานจากธาตุสเปเซี่ยมที่มีอยู่บนดาวอังคาร ท่านี้สามารถยิงออกมาได้แม้บินอยู่กลางอากาศ ทั้งยังสามารถยิงแบบต่อเนื่องหรือยิงเป็นเวลานานได้ตามแต่กรณี
อุลตร้าสแลช (ウルトラスラッシュ) หรือ กงจักรแปดเสี้ยว (八つ裂き光輪)
ท่าที่ใช้พลังงานสเปเซี่ยม สร้างเป็นรูปวงแหวนขึ้นมาแล้วเขวี้ยงออกไป ท่านี้ถูกใช้เป็นครั้งแรกในขณะที่ลำแสงสเปเซี่ยมถูกแสงสะท้อนสเปลเก้ของมนุษย์ดาวบัลตั้นรุ่นที่ 2 สะท้อนกลับมา หลังจากนั้นท่านี้ก็ถูกใช้ในศึกปะทะกับกุบิล่า, เรดคิงรุ่นที่ 2, มนุษย์ดาวเมฟิรัส , คีล่าร์ และ เซ็ตต้อน แต่ว่ามักถูกสะท้อนกลับมาได้ซะส่วนใหญ่
ลำแสงอุลตร้าแอทแท็ค (ウルトラアタック光線)
ลำแสงสแลช (スラッシュ光線)
สายธารอุลตร้า (ウルトラ水流)
อุลตร้าสเปเรี่ยล (ウルトラスペリオル)
สเปเรียลมิธแฟลชเชอร์ (スペリオルマイスフラッシャー)
เอ็กเซเลนท์ รีเฟลกชั่น (エクセレント・リフレクション)
# เงาพยาบาท ปีศาจอมตะ
นักแสดง 
 John Malkovich – Murnau
 Willem Dafoe  
 Udo Kier 
 Cary Elwes 
 Catherine McCormack 
 Eddie Izzard 
 John Aden Gillet 
 Nicholas Elliott – Paul
 Ronan Vibert – Muller
 Sophie Langevin – Elke
 Myriam Muller – มาเรีย
# ดีเอสเอ็ม
ดีเอสเอ็ม (DSM) อาจหมายถึง
 Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders หลักเกณฑ์การวินิจฉัยความผิดปกติทางจิตซึ่งจัดทำโดยสมาคมจิตเวชศาสตร์สหรัฐอเมริกา
 ท่าอากาศยานนานาชาติดิมอยน์ (Des Moines International Airport) ในรัฐไอโอวา
# ทางไร้ดอกไม้
ทางไร้ดอกไม้ เป็นนวนิยายไทย กล่าวถึงชีวิตของนักเขียนที่ไม่ได้โรยด้วยกลีบดอกไม้เสมอไป และไม่ใช่เรื่องง่ายที่จะฝ่าฟันกันจนได้เป็นนักเขียน แต่ก็ไม่เกินความพยายามของเรา
นวนิยายเรื่องนี้มีมุมมองที่เป็นเอกลักษณ์ของ ว.วินิจฉัยกุล คือปรัชญาการดำเนินชีวิตอันเรียบง่าย มุมมองการมองโลกที่เป็นจริงและงดงาม
# บทเพลงแห่งคิมหันต์
บทเพลงแห่งคิมหันต์ เป็นนวนิยาย ไพรัชนิยาย(นวนิยายท่องเที่ยวต่างแดน)เป็นนวนิยายขนาดสั้น อันเป็นเรื่องเกี่ยวกับการเดินทางเพื่อพบคุณค่าในตนเอง และคนรัก พร้อมประกอบด้วยภาพประกอบสวยงาม ในประเทศอังกฤษ