# แอนน์ ไฮด์
แอนน์ ไฮด์ (อังกฤษ: Anne Hyde; 12 มีนาคม ค.ศ. 1637 – 31 มีนาคม ค.ศ. 1671) เป็นสตรีชาวอังกฤษผู้มีบทบาทสำคัญในประวัติศาสตร์ ราชวงศ์สจวต ช่วงศตวรรษที่ 17 แม้ว่าเธอจะไม่ได้เป็นสมเด็จพระราชินีแห่งอังกฤษ แต่บทบาทของเธอมีความสำคัญอย่างยิ่ง เธอเป็นพระชายาคนแรกของ พระเจ้าเจมส์ที่ 2 แห่งอังกฤษ (James II of England) ขณะนั้นยังทรงเป็น ดยุกแห่งยอร์ก (Duke of York) และเป็นพระมารดาของสมเด็จพระราชินีนาถสองพระองค์ คือ สมเด็จพระราชินีนาถแมรีที่ 2 (Mary II of England) และ สมเด็จพระราชินีนาถแอนน์แห่งบริเตนใหญ่ (Anne of Great Britain) การอภิเษกสมรสของเธอถือเป็นการเชื่อมโยงชนชั้นสูงกับราชวงศ์อย่างไม่ธรรมดาในยุคนั้น และการเปลี่ยนศาสนาของเธอเป็น โรมันคาทอลิก ก็ส่งผลกระทบทางการเมืองอย่างมาก

 ชีวิตช่วงต้นและครอบครัว 
แอนน์ ไฮด์ ถือกำเนิด เมื่อวันที่ 12 มีนาคม ค.ศ. 1637 ที่เมืองวินด์เซอร์ มณฑลบาร์กเชียร์ ราชอาณาจักรอังกฤษ ณ ช่วงเวลาที่ประเทศกำลังเข้าสู่ความวุ่นวายทางการเมืองอย่างรุนแรง เธอเป็นบุตรสาวคนโตของเอ็ดเวิร์ด ไฮด์ (Edward Hyde) อดีตทนายความผู้มีความสามารถ ซึ่งต่อมาจะเป็นที่รู้จักในฐานะเอิร์ลแห่งแคลเรนดอนที่ 1 (1st Earl of Clarendon) และหนึ่งในนักการเมืองผู้ทรงอิทธิพลที่สุดในประวัติศาสตร์อังกฤษ โดยเฉพาะ ในช่วงการฟื้นฟูราชบัลลังก์ ส่วนมารดาของเธอคือ ฟรานเซส แอเลสเบอรี (Frances Aylesbury) ลูกสาวของเซอร์โธมัส แอเลสเบอรี (Sir Thomas Aylesbury, 1st Baronet) 

ในวัยเยาว์ แอนน์ ไฮด์ ได้รับการเลี้ยงดูในสภาพแวดล้อมที่เคร่งครัดและมีการศึกษาที่ดีตามฐานะครอบครัว แม้ว่าครอบครัวของเธอจะไม่ได้มาจากตระกูลขุนนางเก่าแก่ แต่บิดาของเธอเป็นบุรุษผู้มีความสามารถและซื่อสัตย์ต่อราชวงศ์สจวตอย่างยิ่ง ยุคสมัยที่แอนน์ไฮด์เติบโตขึ้นนั้นเป็นช่วงเวลาของ สงครามกลางเมืองอังกฤษ  ซึ่งปะทุขึ้น ในปี ค.ศ. 1642 ทำให้ครอบครัวไฮด์ ต้องเผชิญกับความยากลำบากและภัยคุกคามจากการจงรักภักดีต่อฝ่ายกษัตริย์นิยม ในปี ค.ศ. 1646 เมื่อพระเจ้าชาลส์ที่ 1 พ่ายแพ้และฝ่ายรัฐสภาเข้าควบคุมอำนาจ บิดาของแอนน์พร้อมด้วยเชื้อพระวงศ์และผู้ภักดีหลายคน รวมถึงครอบครัของแอนน์ ไฮด์ ต้องลี้ภัยไปยังทวีปยุโรป

ชีวิตในต่างแดนของแอนน์จึงเริ่มต้นขึ้นในราชสำนักผลัดถิ่นของพระเจ้าชาลส์ที่ 2 ซึ่งย้ายไปมาระหว่างเมืองต่างๆ เช่น แซงต์-แชร์แมง-อ็อง-แล (Saint-Germain-en-Laye) ในฝรั่งเศส และท้ายที่สุดคือเมืองเบรดา (Breda) ในเนเธอร์แลนด์ แม้จะเป็นช่วงเวลาที่ราชสำนักไม่มีความมั่นคงทางการเงิน แต่แอนน์ก็ได้รับการอบรมสั่งสอนให้มีคุณสมบัติที่เหมาะสมกับสตรีชนชั้นสูง เธอได้เรียนรู้ภาษาฝรั่งเศส และพัฒนาทักษะทางสังคมที่จำเป็น สำหรับการใช้ชีวิตในราชสำนัก ด้วยความเฉลียวฉลาด มีไหวพริบ และบุคลิกที่โดดเด่น เธอจึงได้รับการแต่งตั้งให้เป็นนางสนองพระโอษฐ์  ของ เจ้าหญิงแมรี่่ พระราชกุมารี (Princess Mary, Princess Royal) พระเชษฐภคินีของเจ้าชายเจมส์ ดยุกแห่งยอร์ก ซึ่งเป็นตำแหน่งที่ทำให้เธอได้ใกล้ชิดกับศูนย์กลางของราชวงศ์สจวต และนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงครั้งยิ่งใหญ่ในชีวิตของเธอในเวลาต่อมา

left|thumb|267x267px|พระราชวังวินด์เซอร์ สถานที่ประสูติของแอนน์ ไฮด์

 การพบปะและการอภิเษกสมรสกับเจ้าชายเจมส์ 
โชคชะตานำพาให้แอนน์ ไฮด์ได้พบกับ เจ้าชายเจมส์ ดยุกแห่งยอร์ก (James, Duke of York) พระอนุชาในพระเจ้าชาลส์ที่ 2 ในช่วงเวลาที่ทั้งคู่ประทับอยู่ในต่างแดน เจ้าชายเจมส์ผู้ซึ่งเป็นชายหนุ่มรูปงามและมีเสน่ห์ ได้ทรงหลงใหลในความเฉลียวฉลาด ไหวพริบ และความมั่นใจในตนเองของแอนน์อย่างมาก ซึ่งคุณสมบัติเหล่านี้แตกต่างจากสตรีในราชสำนักคนอื่นๆ ที่มักจะถูกจำกัดบทบาทอยู่ในกรอบประเพณีอันเคร่งครัด ความสัมพันธ์ของทั้งคู่พัฒนาไปอย่างรวดเร็วและลึกซึ้งขึ้นเรื่อยๆ จนกระทั่งถึงจุดที่แอนน์ตั้งครรภ์

เมื่อทราบข่าวการตั้งครรภ์ เจ้าชายเจมส์ได้ทรงให้คำมั่นสัญญาว่าจะอภิเษกสมรสกับแอนน์ โดยพิธีอภิเษกสมรสอย่างลับๆ ได้ถูกจัดขึ้น ณ เมืองเบรดา ประเทศเนเธอร์แลนด์ เมื่อวันที่ 24 พฤศจิกายน ค.ศ. 1659 ในพิธีนี้มีเพียงพยานไม่กี่คนเท่านั้นที่รับรู้ ถือเป็นการกระทำที่กล้าหาญและแหกขนบธรรมเนียมอย่างมาก เนื่องจากสถานะของแอนน์ในฐานะสามัญชนที่ไม่มีเชื้อสายราชวงศ์ ทำให้การแต่งงานนี้เป็นเรื่องที่ไม่เหมาะสมอย่างร้ายแรงในสายตาของสมาชิกราชวงศ์และขุนนางชั้นสูงส่วนใหญ่

ข่าวการตั้งครรภ์และการแต่งงานแบบลับๆ สร้างความตกตะลึงและไม่พอใจอย่างรุนแรงในหมู่พระบรมวงศานุวงศ์อังกฤษ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง พระราชินีอ็องเรียต มารี (Henrietta Maria) ผู้ทรงเป็นพระมารดาของเจ้าชายเจมส์ พระองค์ทรงโกรธเคืองอย่างมากและมีพระประสงค์ให้การแต่งงานนี้เป็นโมฆะโดยเร็วที่สุด ทรงพยายามกดดันให้เจ้าชายเจมส์ปฏิเสธความสัมพันธ์และให้แอนน์ออกไปจากราชสำนัก โดยมองว่าการแต่งงานนี้จะนำมาซึ่งความอับอายและลดทอนศักดิ์ศรีของราชวงศ์สจวตอย่างที่ไม่เคยมีมาก่อน

อย่างไรก็ตาม แอนน์ ไฮด์แสดงให้เห็นถึงความเข้มแข็งและยืนกรานในสิทธิ์ของตนเองอย่างไม่หวั่นเกรง พร้อมกับการสนับสนุนจากบิดาของเธอ เอ็ดเวิร์ด ไฮด์ ซึ่งในขณะนั้นกำลังจะได้รับตำแหน่งสำคัญในราชอาณาจักร การที่แอนน์กำลังตั้งครรภ์กับองค์ดยุกแห่งยอร์ก ทำให้สถานการณ์มีความซับซ้อนและละเอียดอ่อนอย่างยิ่ง หากเจ้าชายเจมส์ปฏิเสธการแต่งงานนี้ อาจนำไปสู่เรื่องอื้อฉาวที่จะส่งผลกระทบต่อภาพลักษณ์และความชอบธรรมของราชวงศ์ที่กำลังจะได้รับการฟื้นฟู

ในที่สุด หลังจากที่ พระเจ้าชาลส์ที่ 2 (Charles II of England) ผู้เป็นพระเชษฐาของเจ้าชายเจมส์ ได้รับการฟื้นฟูราชบัลลังก์อังกฤษในปี ค.ศ. 1660 พระองค์ทรงเข้ามาไกล่เกลี่ยในสถานการณ์ที่ตึงเครียดนี้ ด้วยความเข้าใจในสถานการณ์และคำนึงถึงผลประโยชน์ของราชวงศ์ พระเจ้าชาลส์ที่ 2 ทรงตัดสินพระทัยยอมรับการแต่งงานของเจ้าชายเจมส์และแอนน์ ไฮด์ โดยถือว่าเป็นการกระทำที่จำเป็นเพื่อหลีกเลี่ยงเรื่องอื้อฉาวที่อาจบั่นทอนความมั่นคงของราชบัลลังก์ที่เพิ่งฟื้นฟู

ดังนั้น พิธีอภิเษกสมรสอย่างเป็นทางการจึงถูกจัดขึ้นอีกครั้งอย่างเปิดเผย ณ พระราชวังไวต์ฮอลล์ กรุงลอนดอน ในวันที่ 3 กันยายน ค.ศ. 1660 ซึ่งเป็นเวลาเพียงไม่กี่เดือน หลังจากการฟื้นฟูราชวงศ์ ด้วยการอภิเษกสมรสครั้งนี้ แอนน์ ไฮด์จึงได้รับการสถาปนาขึ้นเป็น ดัชเชสแห่งยอร์ก  อย่างเป็นทางการ และได้ก้าวเข้าสู่ตำแหน่งสำคัญในราชสำนักอังกฤษอย่างเต็มตัว ซึ่งนับเป็นจุดเริ่มต้นของบทบาทที่โดดเด่นของเธอในประวัติศาสตร์อังกฤษ
left|thumb|200x200px|แอนน์ ไฮด์ ดัชเชสแห่งยอร์ก โดย เซอร์ปีเตอร์ เลลี (ราว ค.ศ. 1662)
center|thumb|200x200px|เอ็ดเวิร์ด ไฮด์, เอิร์ลแห่งแคลเรนดอนที่ 1 บิดาของแอนน์ ไฮด์
left|thumb|277x277px|เจ้าชายเจมส์ ดยุกแห่งยอร์ก และแอนน์ ไฮด์ โดย เซอร์ปีเตอร์ เลลี
center|thumb|297x297px|โบสถ์ Grote Kerk  (โบสถ์ใหญ่ หรือ โบสถ์แม่พระ)  ในเมืองเบรดา เนเธอร์แลนด์ ซึ่งเป็นเมืองที่แอนน์ ไฮด์ พบและอภิเษกสมรสกับเจ้าชายเจมส์อย่างลับๆ
left|thumb|230x230px|พระราชวังไวต์ฮอลล์ ลอนดอน สถานที่อภิเษกสมรสอย่างเป็นทางการของแอนน์ ไฮด์กับเจ้าชายเจมส์

 ชีวิตในราชสำนัก 
ในฐานะ ดัชเชสแห่งยอร์ก  แอนน์ ไฮด์ได้ก้าวเข้าสู่ศูนย์กลางของราชสำนักอังกฤษที่เพิ่งฟื้นฟูขึ้นมาใหม่ หลังจากช่วงสงครามกลางเมือง การอภิเษกสมรสของเธอกับเจ้าชายเจมส์ แม้จะเริ่มต้นด้วยความลับและการต่อต้านอย่างรุนแรงจากราชวงศ์ ก็ทำให้เธอมีตำแหน่งสำคัญในลำดับชั้นทางสังคมและเป็นจุดสนใจของสาธารณชน เธอเป็นที่รู้จักในฐานะสตรีที่มีบุคลิกเข้มแข็ง มีไหวพริบเฉลียวฉลาด และมีความมั่นใจในตนเองสูง ซึ่งคุณสมบัติเหล่านี้ทำให้เธอโดดเด่นในแวดวงชนชั้นสูง และเป็นที่ยอมรับในความสามารถในการวางตัวในราชสำนัก

ดัชเชสแอนน์มีบทบาทสำคัญในการเป็นเจ้าภาพและจัดการกิจการต่าง ๆ ในพระตำหนักของดยุกแห่งยอร์ก เธอเป็นที่ปรึกษาที่ใกล้ชิดของพระสวามี และมีอิทธิพลอย่างมากต่อการตัดสินใจส่วนตัวและทางการเมืองของเจ้าชายเจมส์ ผู้คนในราชสำนักต่างรับรู้ถึงอำนาจและอิทธิพลของเธอ อย่างไรก็ตาม ตำแหน่งของเธอยังคงถูกวิพากษ์วิจารณ์จากกลุ่มผู้ที่เชื่อในศักดิ์ศรีของราชวงศ์ที่มองว่าเธอเป็นเพียงสามัญชนที่มาอภิเษกสมรสกับเชื้อพระวงศ์ แม้จะมีความท้าทายเหล่านี้ แอนน์ก็ยังคงรักษาความสง่างามและพยายามพิสูจน์ตนเองในฐานะสมาชิกคนหนึ่งของราชวงศ์สจวต

 บุตรธิดา 
แอนน์ ไฮด์ให้กำเนิดบุตรธิดาทั้งหมด 8 คนกับเจ้าชายเจมส์ ดยุกแห่งยอร์ก แม้ว่าจะมีเพียง 2 คนเท่านั้นที่รอดชีวิตจนเติบโตเป็นผู้ใหญ่และขึ้นครองราชย์เป็นสมเด็จพระราชินีแห่งอังกฤษในเวลาต่อมา ซึ่งสะท้อนถึงอัตราการเสียชีวิตของทารกและเด็กที่สูงมากในยุคนั้น บุตรธิดาของเธอได้แก่:

 ชาร์ลส์, ดยุกแห่งเคมบริดจ์ (Charles, Duke of Cambridge) (ประสูติ 22 ตุลาคม ค.ศ. 1660 – สิ้นพระชนม์ 5 พฤษภาคม ค.ศ. 1661) : พระโอรสองค์แรก สิ้นพระชนม์ขณะมีพระชนมายุไม่ถึงหนึ่งขวบ
 เจ้าหญิงแมรี่ (Princess Mary) (ประสูติ 30 เมษายน ค.ศ. 1662 – สิ้นพระชนม์ 28 ธันวาคม ค.ศ. 1694): ต่อมาคือ สมเด็จพระราชินีนาถแมรี่ที่ 2 แห่งอังกฤษ ผู้ทรงครองราชย์ร่วมกับพระเจ้าวิลเลียมที่ 3 หลังการปฏิวัติอันรุ่งโรจน์ 
 เจมส์, ดยุกแห่งเคมบริดจ์ (James, Duke of Cambridge) (ประสูติ 12 กรกฎาคม ค.ศ. 1663 – สิ้นพระชนม์ 20 มิถุนายน ค.ศ. 1667): สิ้นพระชนม์ในวัยเยาว์
 เจ้าหญิงแอนน์ (Princess Anne) (ประสูติ 6 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1665 – สิ้นพระชนม์ 1 สิงหาคม ค.ศ. 1714): ต่อมาคือ สมเด็จพระราชินีนาถแอนน์แห่งบริเตนใหญ่ พระมหากษัตริย์พระองค์แรกของราชอาณาจักรบริเตนใหญ่ 
 ชาร์ลส์, ดยุกแห่งเคนดัล (Charles, Duke of Kendal) (ประสูติ 4 กรกฎาคม ค.ศ. 1666 – สิ้นพระชนม์ 22 พฤษภาคม ค.ศ. 1667): สิ้นพระชนม์ในวัยเยาว์
 เอ็ดการ์, ดยุกแห่งเคมบริดจ์ (Edgar, Duke of Cambridge) (ประสูติ 14 กันยายน ค.ศ. 1667 – สิ้นพระชนม์ 8 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1671) : สิ้นพระชนม์ในวัยเยาว์
 เจ้าหญิงเฮนเรียตตา (Princess Henrietta) (ประสูติ 13 มกราคม ค.ศ. 1669 – สิ้นพระชนม์ 15 พฤศจิกายน ค.ศ. 1669) : สิ้นพระชนม์ในวัยเยาว์
 เจ้าหญิงแคทเธอริน (Princess Catherine) (ประสูติ 9 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1671 – สิ้นพระชนม์ 5 กันยายน ค.ศ. 1671) : สิ้นพระชนม์ในวัยเยาว์

การสูญเสียบุตรธิดาเกือบทั้งหมดเป็นเรื่องที่น่าเศร้าสำหรับแอนน์ ไฮด์ อย่างไรก็ตาม การที่พระธิดาสองพระองค์คือแมรี่และแอนน์รอดชีวิตมาได้และต่อมาได้ขึ้นครองราชย์ ถือเป็นมรดกที่สำคัญที่สุดของเธอ และทำให้สายเลือดของราชวงศ์สจวตที่ถูกโค่นล้มสามารถกลับมาสืบราชสันตติวงศ์อังกฤษได้อีกครั้ง
left|thumb|200x200px|สมเด็จพระราชินีนาถแมรี่ที่ 2 แห่งอังกฤษ
center|thumb|300x300px|สมเด็จพระราชินีนาถแอนน์แห่งบริเตนใหญ่

 การเปลี่ยนศาสนา 
แอนน์ ไฮด์ได้รับการเลี้ยงดูมาในนิกาย เชิร์ชออฟอิงแลนด์ ซึ่งเป็นนิกายโปรเตสแตนต์ประจำชาติของอังกฤษมาตั้งแต่เกิด เช่นเดียวกับสมาชิกส่วนใหญ่ของราชวงศ์สจวตและขุนนางผู้จงรักภักดี อย่างไรก็ตาม ตลอดช่วงเวลาที่พำนักอยู่ในราชสำนักผลัดถิ่นในต่างประเทศ และหลังจากกลับมายังอังกฤษ แอนน์ได้เริ่มให้ความสนใจและศึกษาหลักคำสอนของ นิกายโรมันคาทอลิก  อย่างลึกซึ้งขึ้นเรื่อย ๆ

การตัดสินใจเปลี่ยนศาสนาของแอนน์ไม่ใช่เรื่องที่เกิดขึ้นอย่างฉับพลัน แต่เป็นกระบวนการที่ค่อยเป็นค่อยไป โดยมีปัจจัยหลายอย่างเข้ามาเกี่ยวข้อง เธอเริ่มอ่านหนังสือเกี่ยวกับศาสนาคาทอลิก และสนทนากับนักบวชคาทอลิกหลายรูป รวมถึงบุคคลที่มีแนวคิดคาทอลิกในราชสำนักของเจ้าชายเจมส์ ซึ่งอาจรวมถึง บาทหลวงจอห์น ฮุดเดิลสตัน (John Huddleston)  ความศรัทธาของเธอต่อหลักคำสอนและพิธีกรรมของคาทอลิกเติบโตขึ้นอย่างเงียบ ๆ ท่ามกลางบรรยากาศทางศาสนาที่ละเอียดอ่อนของอังกฤษ หลังการฟื้นฟูราชบัลลังก์ ซึ่งยังคงมีความหวาดระแวงต่อคาทอลิกอย่างมากจากประสบการณ์ในอดีต

ท้ายที่สุด แอนน์ ไฮด์ได้ตัดสินใจเปลี่ยนไปนับถือนิกายโรมันคาทอลิกอย่างลับ ๆ เมื่อประมาณปี ค.ศ. 1668 การกระทำนี้สร้างความตกใจอย่างมากในหมู่ชนชั้นนำทางการเมือง เมื่อเรื่องราวเริ่มแพร่กระจายออกไป แม้ว่าเธอจะพยายามเก็บเป็นความลับเพื่อหลีกเลี่ยงข้อขัดแย้งสาธารณะ แต่ข่าวลือเกี่ยวกับการเปลี่ยนศาสนาของดัชเชสแห่งยอร์กก็เริ่มแพร่สะพัดในราชสำนัก การเปลี่ยนศาสนาของแอนน์นั้นมีความสำคัญอย่างยิ่ง เนื่องจากเธอเป็นภรรยาของบุคคลสำคัญอันดับสองในราชบัลลังก์อังกฤษ และเป็นพระมารดาของรัชทายาทในอนาคต

สิ่งที่น่าสังเกตคือ การตัดสินใจของแอนน์ ไฮด์นี้เชื่อกันว่ามีอิทธิพลอย่างมากต่อ เจ้าชายเจมส์ ดยุกแห่งยอร์ก พระสวามีของเธอด้วย เจ้าชายเจมส์เอง ก็ทรงมีความโน้มเอียงไปทางนิกายโรมันคาทอลิกมาเป็นเวลานาน แต่ยังคงพยายามเก็บเป็นความลับเพื่อประโยชน์ทางการเมือง การเปลี่ยนศาสนาของพระชายา อาจเป็นแรงผลักดันสำคัญที่ทำให้พระองค์ตัดสินใจประกาศเปลี่ยนศาสนาเป็นคาทอลิกอย่างเปิดเผยในเวลาต่อมาไม่นาน (ประมาณปี ค.ศ. 1668-1669) ซึ่งการกระทำนี้ได้นำไปสู่ความตึงเครียดทางการเมืองและศาสนาอย่างที่ไม่เคยมีมาก่อนในอังกฤษ เป็นชนวนเหตุสำคัญหนึ่งที่นำไปสู่ความหวาดกลัวคาทอลิก และท้ายที่สุดก็มีส่วนทำให้เกิดการปฏิวัติอันรุ่งโรจน์ (Glorious Revolution) ที่ขับไล่พระเจ้าเจมส์ที่ 2 ออกจากราชบัลลังก์ในภายหลัง
left|thumb|250x250px|พระเจ้าเจมส์ที่ 2 แห่งอังกฤษ ผู้ทรงเปลี่ยนมานับถือคาทอลิกเช่นเดียวกับแอนน์ ไฮด์

 การเสียชีวิต 
สุขภาพของแอนน์ ไฮด์เริ่มทรุดโทรมลงอย่างเห็นได้ชัด ในช่วงไม่กี่ปีสุดท้ายของชีวิต โดยเฉพาะอย่างยิ่ง หลังจากที่เธอให้กำเนิดบุตรธิดาหลายคน การตั้งครรภ์หลายครั้งและการสูญเสียบุตรไปเกือบทั้งหมด ส่งผลกระทบอย่างหนักต่อร่างกายและจิตใจของเธอ เธอเริ่มมีอาการป่วยเรื้อรัง และอาการก็ทรุดลงอย่างต่อเนื่อง ในช่วงปลายทศวรรษ 1660s ท่ามกลางความตึงเครียดที่เพิ่มขึ้นจากการเปลี่ยนศาสนาเป็นโรมันคาทอลิกของเธอและพระสวามี ซึ่งสร้างความขัดแย้งอย่างมาก ในราชสำนักและในหมู่ประชาชน

เธอได้รับการดูแลจากแพทย์ประจำราชสำนักอย่างใกล้ชิด แต่สภาพร่างกายก็ยังคงทรุดลงเรื่อยๆ ในที่สุด แอนน์ ไฮด์ก็เสียชีวิต เมื่อวันที่ 31 มีนาคม ค.ศ. 1671 ณ พระราชวังเซนต์เจมส์ (St. James's Palace) กรุงลอนดอน ในขณะที่เธอมีอายุเพียง 34 ปีเท่านั้น การจากไปของเธอเกิดขึ้นอย่างรวดเร็วและเป็นที่เสียใจของเจ้าชายเจมส์ผู้เป็นพระสวามีอย่างมาก ซึ่งทรงให้ความเคารพและรักแอนน์อย่างแท้จริง การเสียชีวิตของแอนน์ ไฮด์ เกิดขึ้นก่อนที่เจ้าชายเจมส์จะได้ขึ้นครองราชย์เป็นพระเจ้าเจมส์ที่ 2 แห่งอังกฤษ ในปี ค.ศ. 1685 ดังนั้นเธอจึงไม่เคยได้ดำรงตำแหน่งสมเด็จพระราชินีแห่งอังกฤษอย่างเป็นทางการ

พระศพของแอนน์ ไฮด์ได้รับการฝังไว้ที่ห้องนิรภัยของราชวงศ์ใน เวสต์มินสเตอร์แอบบีย์ (Westminster Abbey) ซึ่งเป็นสถานที่ฝังพระศพของพระราชวงศ์อังกฤษหลายพระองค์ การจากไปของเธอเป็นการสิ้นสุดบทบาทอันโดดเด่นของสตรีผู้ไม่ธรรมดาคนหนึ่งในประวัติศาสตร์อังกฤษ ผู้ซึ่งเริ่มต้นชีวิตจากครอบครัวขุนนางที่จงรักภักดี และก้าวขึ้นมามีอิทธิพลอย่างสูงในราชสำนัก แม้จะไม่ใช่เชื้อพระวงศ์โดยกำเนิดก็ตาม
thumb|250x250px|เวสต์มินสเตอร์แอบบีย์ สถานที่ฝังพระศพของแอนน์ ไฮด์
left|thumb|301x301px|พระราชวังเซนต์เจมส์ ลอนดอน สถานที่ที่แอนน์ ไฮด์ เสียชีวิต

 มรดก 
แม้ว่าแอนน์ ไฮด์จะเสียชีวิต ก่อนที่พระสวามีของเธอจะได้ขึ้นครองราชย์เป็นกษัตริย์ ทำให้เธอไม่เคยได้สวมมงกุฎเป็นสมเด็จพระราชินีแห่งอังกฤษอย่างเป็นทางการ แต่มรดกของเธอต่อราชวงศ์อังกฤษและประวัติศาสตร์ของประเทศนั้นมีความสำคัญและยั่งยืนอย่างยิ่ง

มรดกที่สำคัญที่สุดของแอนน์ ไฮด์คือการที่เธอเป็นพระมารดาของสมเด็จพระราชินีนาถแห่งอังกฤษถึงสองพระองค์:

 สมเด็จพระราชินีนาถแมรีที่ 2 (Mary II of England): พระธิดาองค์โตของเธอ ผู้ซึ่งขึ้นครองราชย์ร่วมกับพระสวามี พระเจ้าวิลเลียมที่ 3 แห่งออเรนจ์ ในปี ค.ศ. 1689 หลังเหตุการณ์ การปฏิวัติอันรุ่งโรจน์ (Glorious Revolution) การขึ้นครองราชย์ของแมรี่ที่ 2 และวิลเลียมที่ 3 ถือเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญในประวัติศาสตร์อังกฤษ ที่ได้วางรากฐานของระบอบรัฐธรรมนูญและจำกัดอำนาจของพระมหากษัตริย์ โดยเฉพาะในประเด็นศาสนา
 สมเด็จพระราชินีนาถแอนน์ (Anne of Great Britain): พระธิดาองค์รอง ผู้ซึ่งขึ้นครองราชย์ในปี ค.ศ. 1702 หลังการสวรรคตของพระเจ้าวิลเลียมที่ 3 พระองค์ทรงเป็นพระมหากษัตริย์พระองค์แรกของ ราชอาณาจักรบริเตนใหญ่ (Great Britain) จากการรวมอาณาจักรอังกฤษและสกอตแลนด์เข้าด้วยกัน ตามพระราชบัญญัติสหภาพ ค.ศ. 1707 รัชสมัยของแอนน์จึงมีความสำคัญอย่างยิ่งในการก่อร่างสร้างชาติบริเตนใหญ่และเป็นช่วงเวลาที่อิทธิพลของอังกฤษเพิ่มขึ้นอย่างมาก

การที่บุตรสาวทั้งสองของแอนน์ ไฮด์ได้ขึ้นครองราชย์ แสดงให้เห็นถึงบทบาทสำคัญของเธอในการสืบทอดราชบัลลังก์อังกฤษในสายของโปรเตสแตนต์ หลังจากที่พระเจ้าเจมส์ที่ 2 พระสวามีของเธอถูกโค่นล้มจากราชบัลลังก์ เนื่องจากทรงเป็นโรมันคาทอลิกและทรงพยายามฟื้นฟูอิทธิพลของคาทอลิกในอังกฤษ การมีพระธิดาโปรเตสแตนต์สองพระองค์ที่มีสิทธิ์ในราชบัลลังก์เป็นสิ่งจำเป็นในการรักษาเสถียรภาพทางการเมืองและศาสนาของประเทศในช่วงเวลาที่อ่อนไหวอย่างยิ่ง

นอกจากนี้ การเปลี่ยนศาสนาเป็นโรมันคาทอลิกของแอนน์ ไฮด์ และการมีอิทธิพลต่อพระสวามีให้เปลี่ยนตามนั้น ก็เป็นส่วนหนึ่งของปัจจัยที่นำไปสู่ความตึงเครียดทางศาสนาและนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงทางการเมืองที่สำคัญในที่สุด ดังนั้น แม้ว่าเธอจะจากไปก่อนที่จะได้เห็นผลลัพธ์เหล่านั้น แต่การตัดสินใจและชีวิตของเธอก็เป็นส่วนหนึ่งของการกำหนดทิศทางประวัติศาสตร์ของอังกฤษอย่างปฏิเสธไม่ได้

สุดท้ายนี้ สายเลือดของแอนน์ ไฮด์ ยังคงสืบทอดมาถึงราชวงศ์อังกฤษในปัจจุบัน ผ่านทางพระธิดาทั้งสองของเธอ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ผ่านทาง สมเด็จพระราชินีนาถแอนน์ ซึ่งเป็นผู้ส่งผ่านสายเลือดสจวตไปสู่ราชวงศ์ฮันโนเฟอร์  และ ราชวงศ์วินด์เซอร์   ทำให้ชื่อของแอนน์ ไฮด์ยังคงปรากฏอยู่ในลำดับพงศาวลีของพระมหากษัตริย์อังกฤษจนถึงทุกวันนี้

 พระอิสริยยศ 

 12 มีนาคม ค.ศ. 1637 – 3 กันยายน ค.ศ. 1660: เลดี้แอนน์ ไฮด์ (The Lady Anne Hyde) 
 3 กันยายน ค.ศ. 1660 – 31 มีนาคม ค.ศ. 1671: ดัชเชสแห่งยอร์ก (Her Royal Highness The Duchess of York)