# อภิวันท์ วิริยะชัย
พันเอก อภิวันท์ วิริยะชัย (8 สิงหาคม พ.ศ. 2492 – 6 ตุลาคม พ.ศ. 2557) เป็นนายทหารและนักการเมืองชาวไทย เคยดำรงตำแหน่งรองประธานสภาผู้แทนราษฎร และสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร แบบบัญชีรายชื่อ สังกัดพรรคเพื่อไทย

 ประวัติ 
พันเอก อภิวันท์ วิริยะชัย มีชื่อเล่นว่า "เปีย" เกิดเมื่อวันที่ 8 สิงหาคม พ.ศ. 2492 ที่อำเภอไทรน้อย จังหวัดนนทบุรี เป็นบุตรคนสุดท้องของนายฟูม กับนางซิวหง วิริยะชัย มีพี่น้อง 3 คน และเป็นวิศวกรออกแบบและควบคุมการก่อสร้าง อาคารสมเด็จย่า ๙๐ โรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้า กรุงเทพมหานคร

ในด้านการเมือง เป็น ส.ส.จังหวัดนนทบุรีครั้งแรก เมื่อ พ.ศ. 2544 ในนามพรรคไทยรักไทย และเป็นอดีตคนสนิทของ เสนาะ เทียนทอง เมื่อครั้งดำรงตำแหน่งประธานที่ปรึกษาพรรคไทยรักไทย หลังจากนายเสนาะลาออกจากพรรคจึงเข้าร่วมกับกลุ่มคนสนิทของศาสตราจารย์พิเศษทักษิณ ชินวัตร อดีตนายกรัฐมนตรีและหัวหน้าพรรค

พ.อ.อภิวันท์ เริ่มเป็นที่รู้จักในสังคมจากการเข้าร่วมเป็นแกนนำแนวร่วมประชาธิปไตยขับไล่เผด็จการ (นปก.) ซึ่งเป็น 1 ใน 9 ผู้ถูกจับกุมจากการไปร่วมปราศรัยหน้าบ้านสี่เสาเทเวศร์ ที่พลเอก เปรม ติณสูลานนท์ พักอาศัยอยู่ เมื่อวันที่ 22 กรกฎาคม พ.ศ. 2550 และยังเป็นผู้ตั้งฉายาบ้านพักสี่เสาฯ ว่าเป็น วิมานสีม่วง ต่อมาเมื่อช่วงต้น พ.ศ. 2551 เป็นรองประธานสภาผู้แทนราษฎรคนที่สองโดยการสนับสนุนจากแกนนำ นปช.หลายคนในพรรคพลังประชาชนขณะนั้น ต่อมา พ.อ.อภิวันท์ ได้ย้ายมาสังกัดพรรคเพื่อไทย หลังจากศาลรัฐธรรมนูญมีมติให้ยุบพรรคพลังประชาชน

ในเหตุการณ์รัฐประหารในประเทศไทย พ.ศ. 2557 พันเอก อภิวันท์ วิริยะชัย ได้ถูกคณะรักษาความสงบแห่งชาติ เรียกไปรายงานตัว เขาเดินทางไปพบตามสถานที่ที่กำหนดและภายหลังจากนั้นเขาเลือกที่จะเดินทางออกนอกประเทศ เนื่องจากคาดว่าจะถูกดำเนินคดีใน ความผิดตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 112

ต่อมาในเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2557 ศาลอาญาได้อนุมัติออกหมายจับ ในความผิดตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 112 จากกรณีขึ้นปราศรัยเวที นปช.กล่าวพาดพิงสถาบันพระมหากษัตริย์ ในท้องที่ สน.ชนะสงครามศาลอนุมัติหมายจับ "พ.อ.อภิวันท์" อดีตรองปธ.สภา และแกนนำนปช. คดีหมิ่นเบื้องสูง

 ประวัติการศึกษา 
 โรงเรียนวัดนวลนรดิศ มัธยมศึกษา
 โรงเรียนเตรียมทหาร รุ่นที่ 8
 โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า รุ่นที่ 19 ปริญญาตรีวิทยาศาสตร์บัณฑิต (วทบ.) ทบ. (พ.ศ. 2515) 
 สถาบันเทคโนโลยีแห่งอิลลินอยส์ (ILLINNOIS INSTITUTE OF TECHNOLOGY; IIT.) เมืองชิคาโก รัฐอิลลินอย สหรัฐอเมริกา ในสาขาวิศวกรรมโยธา โดยใช้ทุนของกองทัพบก ในระดับปริญญาโท (พ.ศ. 2519-พ.ศ. 2521) และใช้ทุนของทางมหาวิทยาลัย ในระดับปริญญาเอก (พ.ศ. 2521-พ.ศ. 2524)
 โรงเรียนเสนาธิการทหารบก หลักสูตรหลักประจำ ชุดที่ 64

ครอบครัว
ด้านครอบครัวสมรสกับ นางรัชนี วิริยะชัย (สกุลเดิม:อยู่ญาติวงศ์) มีบุตร 1 คน

 ประสบการณ์ทางการเมือง 
 ประจำสำนักนายกรัฐมนตรี พ.ศ. 2538คำสั่งสำนักนายกรัฐมนตรี ที่ ๑๓๕/๒๕๓๘ เรื่อง แต่งตั้งข้าราชการการเมือง
 สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร แบบบัญชีรายชื่อ พรรคเพื่อไทย
 รองประธานสภาผู้แทนราษฎร คนที่ 2 (พ.ศ. 2551-พ.ศ. 2554)พระบรมราชโองการ ประกาศ แต่งตั้งประธานและรองประธานสภาผู้แทนราษฎร
 รองประธานคณะกรรมาธิการการคมนาคมคนที่หนึ่ง
 สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร จังหวัดนนทบุรี (พ.ศ. 2539, พ.ศ. 2544, พ.ศ. 2548, พ.ศ. 2551)
 ที่ปรึกษารัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ
 ที่ปรึกษารัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม (พ.ศ. 2538-พ.ศ. 2539)
 เลขานุการรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม
 ที่ปรึกษารัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย
 ที่ปรึกษารัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการคลัง (พ.ศ. 2540-พ.ศ. 2541) (นายธวัชวงศ์ ณ เชียงใหม่)
 ที่ปรึกษารัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม (พ.ศ. 2536)
 ข้าราชการการเมือง ประจำสำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี

ในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2557 เขาได้สมัครรับเลือกตั้งในระบบบัญชีรายชื่อ สังกัดพรรคเพื่อไทย ลำดับที่ 23ประกาศคณะกรรมการการเลือกตั้ง เรื่อง รายชื่อผู้สมัครรับเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบบัญชีรายชื่อ (พรรคเพื่อไทย)

ถึงแก่อนิจกรรม
พ.อ.อภิวันท์ วิริยะชัย ได้เข้ารับการรักษาจากอาการป่วยจากโรคปอด และเบาหวาน ก่อนจะเสียชีวิตเนื่องจากภาวะปอดติดเชื้อ เมื่อเวลา 22.00 น. วันที่ 6 ตุลาคม พ.ศ. 2557  ที่ประเทศฟิลิปปินส์ ญาติดำเนินการนำศพกลับมายังไทย โดยนำศพตั้งบำเพ็ญกุศล ที่วัดบางไผ่ อำเภอบางบัวทอง จังหวัดนนทบุรี

 เครื่องราชอิสริยาภรณ์ 
ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือกและเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ประจำปี ๒๕๕๒ , เล่ม ๑๒๖ ตอนที่ ๑๖ ข หน้า ๒, ๔ ธันวาคม ๒๕๕๒
ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือกและเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย , เล่ม ๑๒๕ ตอนที่ ๑๗ ข หน้า ๙, ๑๘ ธันวาคม ๒๕๕๑