# ลตา มังเคศกร
ลตา มังเคศกร (, ; ชื่อเกิด เหมา มังเคศกร; 28 กันยายน ค.ศ. 1929 – 6 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2022) เป็นนักร้องและนักแต่งเพลงชาวอินเดีย เธอได้รับการกล่าวถึงอย่างกว้างขวางว่าเป็นหนึ่งในนักร้องที่ยิ่งใหญ่ที่สุดและมีอิทธิพลมากที่สุดในอินเดีย เธอมีส่วนร่วมในอุตสาหกรรมดนตรีอินเดียเป็นเวลาแปดทศวรรษ ซึ่งทำให้เธอได้รับฉายาต่าง ๆ เช่น "ราชินีแห่งเสียงเพลง", "ไนติงเกลแห่งอินเดีย" และ "เสียงแห่งสหัสวรรษ"

ลตาบันทึกเสียงเพลงในภาษาอินเดียมากกว่า 36 ภาษา และภาษาต่างชาติบางภาษา ส่วนใหญ่บันทึกในภาษามราฐี ฮินดี และเบงกอล ส่วนภาษาต่างชาติ ได้แก่อังกฤษ รัสเซีย ดัตช์ เนปาล และสวาฮีลี เธอได้รับรางวัลและเครื่องอิสริยาภรณ์หลายตำแหน่ง โดยใน ค.ศ 1989 รัฐบาลอินเดียได้ให้รางวัล Dadasaheb Phalke Award แก่เธอ จากนั้นใน ค.ศ. 2001 เธอได้รับรางวัลภารตรัตนะ รางวัลพลเมืองชั้นสูงสุดของอินเดีย โดยเป็นสตรีคนที่สองที่ได้รับรางวัลนี้ (คนแรกที่ได้รับคือ M. S. Subbulakshmi) The Hindu ทางฝรั่งเศสได้ให้เครื่องอิสริยาภรณ์เลฌียงดอเนอร์ชั้นเจ้าพนักงานแก่เธอใน ค.ศ. 2007

เธอได้รับรางวัล National Film Awards 3 รางวัล, Bengal Film Journalists' Association Awards 15 รางวัล, Filmfare Best Female Playback Award 4 รางวัล, Filmfare Special Award 2 รางวัล, Filmfare Lifetime Achievement Award และอื่น ๆ ใน ค.ศ. 1974 เธอเป็นหนึ่งในนักร้อง playback ชาวอินเดียคนแรกที่แสดงในรอยัลอัลเบิร์ตฮอลล์ในลอนดอน สหราชอาณาจักร เพลงบันทึกสุดท้ายของเธอคือ "Saugandh Mujhe Is Mitti ki" ที่เผยแพร่ในวันที่ 30 มีนาคม ค.ศ. 2019 เพื่ออุทิศแด่กองทัพบกและชาติอินเดีย

ณ จุดหนึ่ง ทางบันทึกสถิติโลกกินเนสส์จัดให้เธอเป็นศิลปินที่มีการบันทึกเสียงมากที่สุดในประวัติศาสตร์ช่วง ค.ศ. 1948 ถึง 1987

 อาชีพนอกจากการร้องเพลง 

 นักแต่งเพลง 
ลตา มังเคศกรแต่งเพลงครั้งแรกใน ค.ศ. 1955 ให้กับภาพยนตร์ภาษามราฐี Ram Ram Pavhane จากนั้นในคริสต์ทศวรรษ 1960 เธอได้แต่งเพลงในภาพยนตร์ภาษามราฐีหลายเรื่องภายใต้นามแฝง Anand Ghan
 1950 – Ram Ram Pavhana
 1963 – Maratha Tituka Melvava
 1963 – Mohityanchi Manjula
 1965 – Sadhi Manase
 1969 – Tambadi Mati

เธอได้รับรางวัลผู้กำกับเพลงดีเด่นในภาพยนตร์ Sadhi Manase จากรัฐบาลรัฐมหาราษฏระ ส่วนเพลง "Airanichya Deva Tula" จากภาพยนตร์เดียวกันก็ได้รับรางวัลเพลงดีเด่น

 ผู้ผลิต 
ลตา มังเคศกรผลิตภาพยนตร์สี่เรื่อง:
 1953 – Vaadal (มราฐี)
 1953 – Jhaanjhar (ฮินดี) ร่วมกับ ซี. รามจันทรา
 1955 – Kanchan Ganga (ฮินดี)
 1990 – Lekin... (ฮินดี)

 ป่วยและเสียชีวิต 
ณ วันที่ 8 มกราคม ค.ศ. 2022 มังเคศกรมีผลตรวจโควิด-19 เป็นบวก พร้อมกับอาการไม่รุนแรง และถูกส่งตัวไปรักษาในโรงพลาบาลบรีช แคนดีที่มุมไบ เธอยังคงอยู่ในห้องแผนกผู้ป่วยหนัก พร้อมกับสัญญาณที่ "ดีขึ้นเล็กน้อย" จากนั้นในวันที่ 28 มกราคม คุณหมอถอดเครื่องช่วยหายใจ หลังสุขภาพของเธอ "ดีขึ้นเล็กน้อย" อย่างไรก็ตาม เธอกลับต้องใช้เครื่องช่วยหายใจอีกครั้งในวันที่ 5 กุมภาพันธ์ หลังสุขภาพเธอแย่ลง และอยู่ภายใต้ "การบำบัดเชิงรุก"

thumb|left|พิธีศพของมังเคศกรใน ค.ศ. 2022
มังเคศกรเสียชีวิตจากกลุ่มอาการการทำหน้าที่ผิดปกติของหลายอวัยวะในวันที่ 6 กุมภาพันธ์ 2022 ด้วยอายุ 92 ปี เธอได้รับการรักษาจากโรคปอดอักเสบกับโควิด-19 อย่างต่อเนื่องเป็นเวลา 28 วัน

thumb|นายกรัฐมนตรี นเรนทระ โมที พบปะกับ Asha Bhosle หลังเดินทางไปเยี่ยมศพลตา มังเคศกรที่มุมไบ

รัฐบาลอินเดียประกาศไว้อาลัยเป็นเวลาสองวัน และลงธงชาติครึ่งเสาในวันที่ 6 ถึง 7 กุมภาพันธ์ทั่วประเทศ จากนั้นในวันที่ 10 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2022 Usha ผู้เป็นน้องสาว กับ Adinath Mangeshkar ผู้เป็นหลานชาย แช่อัฐิของมังเคศกรในแม่น้ำโคทาวรีที่ Ramkund นาศิก

 ข้อโต้แย้ง 
ใน ค.ศ. 1974 บันทึกสถิติโลกกินเนสส์จัดให้ลตา มังเคศกรเป็นศิลปินที่มีการบันทึกเสียงมากที่สุดในประวัติศาสตร์ โดยระบุว่า เธอรายงานว่าบันทึก "เพลงเดี่ยว เพลงคู่และประสานเสียงมากกว่า 25,000 เพลงในภาษาอินเดีย 20 ภาษา" ในช่วง ค.ศ. 1948 ถึง 1974 Mohammad Rafi โต้แย้งสถิติของเธอ โดยอ้างว่าเขาร้องเพลงประมาณ 28,000 เพลง หลังการเสียชีวิตของ Rafi บันทึกสถิติโลกกินเนสส์ฉบับ ค.ศ. 1984 ระบุชื่อเธอว่า "บันทึกเสียงมากที่สุด" แต่ก็ระบุข้ออ้างของ Rafi ด้วย บันทึกสถิติโลกกินเนสส์ฉบับภายหลังระบุว่าเธอร้องเพลงไม่น้อยกว่า 30,000 เพลงในช่วง ค.ศ. 1948 ถึง 1987

บันทึกสถิติโลกกินเนสส์ฉบับ ค.ศ. 1991 ยกเลิกหมวดนี้โดยไม่อธิบายสาเหตุ ในขณะที่ข้อมูลบางส่วนยังคงอ้างว่าเธอบันทึกเพลงพันกว่าเพลง โดยมีการประมาณการจำนวนเพลงสูงถึง 50,000 เพลง อย่างไรก็ตาม แม้แต่ข้ออ้าง 25,000 เพลง (ช่วง ค.ศ. 1948 ถึง 1974) ของกินเนสส์ ก็มีคนอื่นบางส่วนพิพาทและอ้างว่าจำนวนเพลงที่เธอร้องในภาพยนตร์ภาษาฮินดีจนถึง ค.ศ. 1991 มีเพียง 5,025 เพลง มังเคศกรกล่าวว่าเธอไม่ได้บันทึกจำนวนเพลงที่เธอร้องบันทึกไว้ และเธอไม่รู้ว่าทางบันทึกสถิติโลกกินเนสส์เอาข้อมูลมาจากไหนBhatt, Punita. "A controversy in the making". Filmfare magazine. 1–15 June 1987. ใน ค.ศ. 2011 ทางกินเนสส์ได้ฟื้นฟูหมวดนี้ โดยให้เครดิต Asha Bhosle น้องสาวของเธอ เป็นศิลปินที่มีการบันทึกเสียงมากที่สุดในประวัติศาสตร์ "ด้วยเพลงเดี่ยว เพลงคู่และประสานเสียงสูงถึง 11,000 เพลงในภาษาอินเดียมากกว่า 20 ภาษาตั้งแต่ ค.ศ. 1947" นับตั้งแต่ ค.ศ. 2016 สถิติปัจจุบันตกเป็นของ P. Susheela ด้วยบันทึกเพลงอย่างน้อย 17,695 เพลงใน 6 ภาษา ซึ่งไม่รวมบันทึกช่วงแรกที่สูญหาย