# มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ
มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ  ถือกำเนิดจาก โรงเรียนฝึกหัดครูชั้นสูง ประสานมิตร ซึ่งก่อตั้งเมื่อ พ.ศ. 2492 และต่อมาได้พัฒนาขึ้นเป็นลำดับจนเป็น "วิทยาลัยวิชาการศึกษา" เมื่อ พ.ศ. 2497 และได้รับการยกฐานะขึ้นเป็น "มหาวิทยาลัย" เมื่อ พ.ศ. 2517 นับเป็นมหาวิทยาลัยแห่งที่ 11 ของประเทศไทย โดยมหาวิทยาลัยได้ทำการเรียนการสอนมาแล้วกว่า  ปี มีรองศาสตราจารย์ ดร.ชลวิทย์ เจียรจิตต์ เป็นอธิการบดีมหาวิทยาลัยคนปัจจุบัน

มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒเป็นอีกหนึ่งมหาวิทยาลัยที่ใช้คำว่า "นิสิต" เรียกผู้เข้าศึกษา โดยคำว่า "นิสิต" มีความหมายว่า "ผู้อยู่อาศัยชายคา" โดยคำว่า "นิสิต" ได้เริ่มใช้ครั้งแรกในจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ในช่วงที่เป็นโรงเรียนข้าราชการพลเรือนของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และได้รับการสถาปนาเป็นจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยนั้น ที่ตั้งของมหาวิทยาลัยถือว่าอยู่นอกเมือง การคมนาคมเพื่อมาศึกษาเป็นการยากลำบาก ดังนั้น ผู้ที่มาเรียนส่วนใหญ่จำเป็นต้องพักภายในหอพักของมหาวิทยาลัย และเรียกบุคคลที่อาศัยในห้องปฏิบัติการว่านิสิตเช่นเดียวกันด้วย ซึ่งในภายหลังมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, มหาวิทยาลัยนเรศวร, มหาวิทยาลัยบูรพา, มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, มหาวิทยาลัยทักษิณ และมหาวิทยาลัยพะเยา ได้เปิดอยู่นอกเมือง และผู้ที่มาศึกษาก็จำเป็นต้องอยู่หอพักเช่นเดียวกัน จึงได้ใช้คำว่า "นิสิต" เช่นเดียวกัน ในปัจจุบันนี้ ถึงแม้ว่าผู้ที่มาเรียนจะไม่ได้พักในหอพักเหมือนในสมัยก่อนแล้วก็ตาม แต่ก็ยังนิยมเรียกว่า "นิสิต"ทำไมจึงเรียก นิสิต มศว สืบค้นเมื่อ 11 กรกฎาคม 2563 สำหรับมหาวิทยาลัยดังกล่าว

 ประวัติ 
200px|thumb|มศว ประสานมิตรเมื่อครั้งยังเป็นโรงเรียนฝึกหัดครูชั้นสูง ถนนประสานมิตร|left

เริ่มแรกนั้นมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒจัดตั้งเป็นโรงเรียนฝึกหัดครูชั้นสูง สังกัดกระทรวงศึกษาธิการ ซึ่งผลักดันโครงการโดยหม่อมหลวงปิ่น มาลากุล ปลัดกระทรวงศึกษาธิการในขณะนั้น โดยจัดตั้งเมื่อวันที่ 28 เมษายน พ.ศ. 2492 เพื่อผลิตวิชาชีพครู ซึ่งกำลังประสบปัญหาขาดแคลนเป็นจำนวนมากในขณะนั้น โดยเป็นการจัดการศึกษาในระดับวุฒิประกาศนียบัตรครูประถมศึกษา และประกาศนียบัตรครูมัธยมศึกษาครั้งแรกของประเทศไทย มีผู้อำนวยการโรงเรียนคนแรกคือ หลวงสวัสดิสารศาสตรพุทธิ (สวัสดิ์ สุมิตร)

ในกาลต่อมา พ.ศ. 2496 สาโรช บัวศรี ผู้อำนวยการโรงเรียนฝึกหัดครูชั้นสูงในขณะนั้น ได้เสนอต่อกระทรวงศึกษาธิการให้ก่อตั้งวิทยาลัยวิชาการศึกษา ในยุคสมัยนั้นวิชาชีพครูสูงสุดแค่วุฒิ ป.ม. (ประกาศนียบัตรประโยคครูมัธยม) ซึ่งรับนักเรียกจากระดับมัธยมศึกษาปีที่ 3 มาศึกษาต่อเทียบเท่ากับอนุปริญญาเท่านั้น ทำให้ปัญญาชนในสมัยนั้นหันไปเรียนวิชาชีพอื่นที่ได้รับใบปริญญา สาโรชเป็นบุคคลที่ได้รับมอบหมายให้เข้าชี้แจงให้คณะรัฐมนตรีจอมพล ป. พิบูลสงคราม เข้าใจถึงเหตุและผลที่จะดำเนินการและสิ่งที่เกิดขึ้น หากให้สามารถเปิดสอนครูถึงระดับปริญญาและสามารถชี้แจงจนเข้าใจร่วมกันได้ ซึ่งในที่สุดที่ประชุมจึงได้มีมติยอมรับ และผ่านพระราชบัญญัติวิทยาลัยวิชาการศึกษาออกมา แต่กว่าที่จะได้มีการยอมรับนั้นค่อนข้างพบอุปสรรคพอสมควร

เพื่อพัฒนาความรู้ทางด้านการศึกษาให้เป็นวิชาชีพที่มีระบบแบบแผนมากขึ้น พร้อมทั้งได้เปิดการเรียนการสอนครอบคลุมทั้งในระดับบัณฑิต มหาบัณฑิต และดุษฎีบัณฑิต โดยมีหม่อมหลวงปิ่นดำรงตำแหน่งอธิการ และสาโรชดำรงตำแหน่งหัวหน้าคณะวิชาการศึกษา หลังจากนั้น จึงได้ดำรงตำแหน่งอธิการวิทยาลัยวิชาการศึกษา ในระยะนี้ได้มีการตั้งโรงเรียนสาธิต (Demonstration School) เพื่อให้เป็นแปลงทดลองค้นคว้าในระบบการศึกษาพื้นฐานสมัยใหม่ พร้อมกับมีการขยายวิทยาลัยวิชาการศึกษาไปยังส่วนภูมิภาคต่าง ๆ โดยขยายวิทยาเขตปทุมวัน วิทยาเขตบางแสน วิทยาเขตพิษณุโลก วิทยาเขตมหาสารคาม วิทยาเขตสงขลา วิทยาเขตพระนคร และวิทยาเขตพลศึกษา โดยมีวิทยาเขตประสานมิตรเป็นศูนย์กลางการบริหาร

ในปี พ.ศ. 2516 ก่อนหน้าเหตุการณ์ 14 ตุลา ในช่วงเวลาที่สุดใจ เหล่าสุนทร ดำรงตำแหน่งอธิการวิทยาลัยวิชาการศึกษา คณาจารย์ นิสิต และข้าราชการ ได้ร่วมกันเรียกร้องต่อรัฐบาลให้ปรับฐานะวิทยาลัยวิชาการศึกษาเป็นมหาวิทยาลัย และย้ายสังกัดจากกระทรวงศึกษาธิการไปขึ้นกับทบวงมหาวิทยาลัยของรัฐ ท่ามกลางการปกครองที่เข้มงวดรุนแรงของรัฐบาลทหารในขณะนั้น เพื่อความคล่องตัวในการพัฒนาโครงสร้าง การบริหาร และการเรียนการสอนที่จำกัด ไปสู่การเป็นมหาวิทยาลัยและการขยายตัวที่มีความหลากหลายวิชาชีพ 

ดังนั้น เมื่อวันที่ 6 มีนาคม พ.ศ. 2517 พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร จึงพระราชทานชื่อมหาวิทยาลัยให้กับวิทยาลัยวิชาการศึกษาว่า มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ หมายถึง "มหาวิทยาลัยที่เจริญเป็นศรีสง่าแก่มหานคร" และวิทยาลัยวิชาการศึกษาได้รับการสถาปนาขึ้นเป็นมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒอบ่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 29 มิถุนายน พ.ศ. 2517 โดยมีสุดใจเป็นอธิการบดีคนแรกของมหาวิทยาลัย 

มหาวิทยาลัยมีระบบบริหารจัดการในรูปวิทยาเขตมาจนถึง พ.ศ. 2533 รวมเป็นระยะเวลา 16 ปี และวิทยาเขตในสังกัดตามภูมิภาค ทั้ง 5 แห่ง ได้เจริญขึ้นสมดั่งในเจตนารมณ์ ที่พระราชทานนาม "ศรีนครินทรวิโรฒ" และเริ่มแยกออกไปเป็นมหาวิทยาลัยอิสระ โดยมีการบริหารจัดการและงบประมาณเป็นของตนเอง เพื่อขยายการศึกษาให้คล่องตัวนำความเจริญก้าวหน้าสอดคล้องไปกับบริบทพื้นที่ทุกภูมิภาค ขณะที่มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒหลักนั้นก็ขยายตัวเองออกไปที่ อำเภอองครักษ์ จังหวัดนครนายก ในปี พ.ศ. 2539 จากยุคก่อตั้ง 7 คณะในอดีตประกอบด้วย คณะศึกษาศาสตร์ คณะมนุษยศาสตร์ คณะศิลปกรรมศาสตร์ คณะสังคมศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์ คณะพลศึกษาวิทยาเขตปทุมวัน และบัณฑิตวิทยาลัย เข้าสู่ยุคเป็นมหาวิทยาลัยพาหุศาสตร์ ที่จะเป็นมหาวิทยาลัยสมบูรณ์ที่มีการจัดการศึกษาให้ครบถ้วนทุกสาขาวิชา ภายหลังจึงผลักดันพัฒนาขึ้นอย่างต่อเนื่องไม่หยุดนิ่งมาจนถึงปัจจุบัน มีการจัดตั้งคณะสายวิทยาศาสตร์ประยุกต์และวิทยาศาสตร์สุขภาพอย่างครบถ้วน ประกอบด้วย คณะแพทยศาสตร์ คณะวิศวกรรมศาสตร์ คณะทันตแพทยศาสตร์ คณะเภสัชศาสตร์ คณะสหเวชศาสตร์(คณะกายภาพบำบัด) คณะพยาบาลศาสตร์ จวบจนปัจจุบัน มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ประกอบไปด้วยคณะวิชาทั้งสิ้นจำนวน 20 คณะ 3 วิทยาลัย 1 บัณฑิตวิทยาลัย มีหน่วยงานภายใต้มหาวิทยาลัยที่สถานภาพเทียบเท่าเสมอกับ สหกรณ์, สำนัก, ศูนย์, โรง สถาบัน และ คลีนิค จำนวนทั้งหมด 16 หน่วยงาน

thumb|ศูนย์การแพทย์สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ|left
เมื่อวันที่ 21 เมษายน พ.ศ. 2559 พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้ประกาศว่า โดยที่เป็นการสมควรปรับปรุงกฎหมายว่าด้วยมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒพระราชบัญญัติ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ พ.ศ. ๒๕๕๙, ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๓๓ ตอนที่ ๓๓ ก หน้า ๑๐ ๒๑ เมษายน ๒๕๕๙ ได้ส่งผลให้มหาวิทยาลัยปรับโครงสร้างเดิมในพระราชบัญญัติรูปแบบมหาวิทยาลัยของรัฐ เป็นสถาบันอุดมศึกษาในกำกับของรัฐ หรือ "มหาวิทยาลัยรัฐออกนอกระบบ" ตามราชกิจจานุเบกษาเมื่อพ้นกำหนด 30 วัน โดยนับแต่วันที่ 21 เมษายน พ.ศ. 2559 เป็นวันประกาศในราชกิจจานุเบกษา หรือมีผลบังคับแปรสภาพฯ อย่างสมบูรณ์ในวันที่ 20 พฤษภาคม พ.ศ. 2559 เป็นต้นไป

 สัญลักษณ์ 

 ตราสัญลักษณ์
ได้มาจากกราฟที่เขียนแทนสมการทางคณิตศาสตร์ Y = ex หมายถึง การเพิ่มหรือการงอกงาม ซึ่งตรงกับปรัชญาของมหาวิทยาลัยที่ว่า การศึกษาคือความเจริญงอกงาม (สิกขา วิรุฬฺ หิ สมฺปตฺตา)

 ชื่อมหาวิทยาลัย
มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ มีความหมายว่า "มหาวิทยาลัยที่เจริญเป็นศรีสง่าแก่มหานคร"
"วิโรฒ" มาจากคำว่า "วิโรฒ" ในภาษาสันสกฤต แปลว่า ความงอกงามหรือเจริญ
มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ (อ่านว่า สี-นะ-คะ-ริน-วิ-โรด) มีชื่อย่อว่า "มศว" (ไม่มีจุด) เขียนอักษรโรมันว่า "Srinakharinwirot University" มีชื่อย่อเป็นภาษาอังกฤษว่า SWU (อ่านว่า สะ-วู)

 สีประจำมหาวิทยาลัย
 สีเทา คือ สีของสมอง หมายถึง ความคิดหรือสติปัญญา

 สีแดง คือ สีของเลือด หมายถึง ความกล้าหาญ

สีเทา-แดง จึงหมายถึง มีความกล้าหาญที่จะคิด และมีความคิดอย่างกล้าหาญ

 การศึกษา 
thumb|มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ประสานมิตร
ตามประกาศมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ เรื่อง การจัดตั้งส่วนงานของมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ได้ระบุประเภทและหน่วยงานภายในมหาวิทยาลัย ซึ่งเป็นหน่วยงานที่มีหน้าที่ผลิตบัณฑิต บัณฑิตเฉพาะด้าน หรือเน้นด้านบัณฑิตศึกษา วิจัย บริการวิชาการ ทะนุบำรุงศิลปะและวัฒนธรรมและหน้าที่อื่นตามที่สภามหาวิทยาลัย สภาวิชาการ และอธิการบดีมอบหมาย ซึ่งสามารถแบ่งออกเป็นกลุ่มคณะได้ ดังนี้
 คณะกลุ่มมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ 
 คณะศึกษาศาสตร์
 คณะพลศึกษา
 คณะศิลปกรรมศาสตร์
 คณะมนุษยศาสตร์
 คณะวัฒนธรรมสิ่งแวดล้อมและการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ
 คณะสังคมศาสตร์
 คณะบริหารธุรกิจเพื่อสังคม
 คณะเศรษฐศาสตร์
 วิทยาลัยนานาชาติเพื่อศึกษาความยั่งยืน
 วิทยาลัยโพธิวิชชาลัย
 คณะกลุ่มวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 
 คณะวิทยาศาสตร์
 คณะวิศวกรรมศาสตร์
 คณะเทคโนโลยีและนวัตกรรมผลิตภัณฑ์การเกษตร
 วิทยาลัยนวัตกรรมสื่อสารสังคม
 วิทยาลัยอุตสาหกรรมสร้างสรรค์
 คณะกลุ่มวิทยาศาสตร์สุขภาพ 
 คณะแพทยศาสตร์
 คณะทันตแพทยศาสตร์
 คณะเภสัชศาสตร์
 คณะพยาบาลศาสตร์
 คณะกายภาพบำบัด
 ระดับบัณฑิตศึกษา 
 บัณฑิตวิทยาลัย

หน่วยงานภายในมหาวิทยาลัย
 สำนักงานสภามหาวิทยาลัย 
สำนักงานสภามหาวิทยาลัยเป็นหน่วยงานที่มีหน้าที่สนับสนุนการดำเนินงานของสภามหาวิทยาลัยและคณะกรรมการต่าง ๆ ของสภามหาวิทยาลัย และหน้าที่อื่นตามที่สภามหาวิทยาลัยหรือนายกสภามหาวิทยาลัยมอบหมาย

 สำนักงานอธิการบดี 
สำนักงานอธิการบดีเป็นหน่วยงานที่มีหน้าที่สนันสนุนการบริหารงานของมหาวิทยาลัยเพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์และพันธกิจของมหาวิทยาลัย และหน้าที่อื่นตามที่อธิการบดีมอบหมาย
 สถาบัน 
เป็นหน่วยงานที่มีหน้าที่สนับสนุนการวิจัย หรือพันธกิจเฉพาะด้านและหน้าที่อื่นตามที่สภามหาวิทยาลัย สภาวิชาการ และอธิการบดีมอบหมาย ซึ่งสถาบันตามประกาศมหาวิทยาลัยมีดังนี้
 สถาบันยุทธศาสตร์ทางปัญญาและวิจัย
 สถาบันวัฒนธรรมและศิลปะ
 สถาบันวิจัย พัฒนา และสาธิตการศึกษา
 สถาบันวิจัยพฤติกรรมศาสตร์

 อันดับและมาตรฐานมหาวิทยาลัย 
อันดับมหาวิทยาลัย

{| class="wikitable" style="text-align:center;" width="24%" align="right"
|-
! colspan ="75" style="background-color: Red" | อันดับมหาวิทยาลัย 
|-
! colspan ="25" style="background-color: gray" |อันดับในประเทศ(อันดับนานาชาติ)
|-
| width=12% |สถาบันที่จัด/ปีการศึกษาที่จัด || width=5% |อันดับ
|-  
| width="10%" |RUR (2020)|| width="5%" |-
|-  
| width="10%" |RUR (2018)|| width="5%" |-
|-
| width="10%" |CWUR  (2016)|| width="5%" |-
|-
| width="10%" |QS (Asia) (2022) || width="5%" |11(351-400)
|-
| width="10%" |QS (World) (2020)|| width="5%" |13
|-  
| width="10%" |Webometrics (2022)|| width="5%" |14
|-  
| width="10%" |Webometrics (2017)|| width="5%" |13(1270)
|-
| width="10%" |UI Green Metric (2019) || width="5%" |15(236)
|-
| width="10%" |SIR (2020) || width="5%" |9(749)
|-
| width="10%" |SIR (2019) || width="5%" |7(690)
|-
| width=12% |THE (World) (2022) || width=5% |15(1201+)
|-
| width=12% |<small>THE (World) (2019)</small> || width=5% |-
|-
| width=12% |uniRank (2019) || width=5% |9
|-
| width=10% |URAP (2018)|| width=5% |-
|- 
| width=10% |U.S. News (2017)|| width=5% |-

|}
นอกจากการจัดอันดับมหาวิทยาลัยโดยหน่วยงานในประเทศไทยแล้ว ยังมีหน่วยงานจัดอันดับมหาวิทยาลัยจากต่างประเทศอีกหลายหน่วยงาน ซึ่งแต่ละหน่วยงานมีเกณฑ์การจัดอันดับและการให้คะแนนที่แตกต่างกัน  ได้แก่
การจัดอันดับโดยเว็บโอเมตริกซ์
การจัดอันดับโดย เว็บโอเมตริกซ์ (Webometrics)[http://www.webometrics.info ซึ่งจัดทำขึ้นเพื่อแสดงความตั้งใจของสถาบันต่าง ๆ ในการเผยแพร่ความรู้สู่เว็บไซต์ และเป็นความริเริ่มเพื่อส่งเสริมการเข้าถึงความรู้อย่างเปิดกว้าง (Open Access) ทั่วโลก โดยบ่งบอกถึงปริมาณและคุณภาพของสิ่งตีพิมพ์อิเล็กทรอนิกส์ของสถาบัน เพื่อใช้ร่วมกับตัวชี้วัดอื่น ๆ ในการประเมินผลงานวิจัยของสถาบัน ซึ่งทางเว็บโอเมตริกซ์ได้จัดอันดับปีละ 2 ครั้งในเดือนมกราคม และกรกฎาคม ล่าสุดเดือนมกราคม พ.ศ. 2560 มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ อยู่ในอันดับที่ 1,270 ของโลก อันดับที่ 478 ของทวีปเอเชีย[http://www.webometrics.info/en/Asia อันดับที่ 33 ของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้[http://www.webometrics.info/en/Asia_Pacifico/South%20East%20Asia อันดับที่ 13  ของมหาวิทยาลัยในประเทศไทย[http://www.webometrics.info/en/Asia/Thailand
 QS University Rankings Asia 2016-17
การจัดอันดับโดย Qs มีเกณฑ์การจัดอันดับ ดังนี้
 ชื่อเสียงทางวิชาการ (30 เปอร์เซนต์) เป้าหมายของตัวชี้วัดนี้เพื่อจะบอกว่ามหาวิทยาลัยใดมีชื่อเสียงในในระดับนานาชาติ
 การสำรวจผู้จ้างงาน (20 เปอร์เซนต์)
 อัตราส่วนของคณะต่อนักศึกษา (15 เปอร์เซนต์) วัดจากอัตราส่วนของบุคลากรทางการศึกษาต่อจำนวนนักศึกษา และการติดต่อและให้การสนับสนุนของบุคลากรที่มีต่อนักศึกษา
 การอ้างอิงในรายงาน (10 เปอร์เซนต์) และผลงานของคณะ (10 เปอร์เซนต์)  เป็นการรวมทั้งงานที่อ้างอิงใน scopusและ การตีพิมพ์ผลงานโดยคณะนั้นๆเอง
 บุคลากรระดับดุษฎีบัณฑิต (5 เปอร์เซนต์)
 สัดส่วนคณะที่เป็นหลักสูตรนานาชาติ (2.5 เปอร์เซนต์) และนักศึกษาต่างชาติ (2.5 เปอร์เซนต์)
 สัดส่วนของรับนักศึกษาและเปลี่ยนที่เข้ามาศึกษา (2.5 เปอร์เซนต์) และการส่งนักศึกษาออกไปแลกเปลี่ยน (2.5 เปอร์เซนต์)QS. QS University Rankings: Asia methodology. 13 June 2016. http://www.topuniversities.com/asia-rankings/methodology (accessed 29 June 2016).
โดยมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ได้รับการจัดให้เป็นมหาวิทยาลัยอันดับ 301-350 ของเอเชีย

 ที่ตั้งมหาวิทยาลัย 
 มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ประสานมิตร 
วิทยาเขตประสานมิตร เป็นวิทยาเขตหลักของมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ  ตั้งอยู่เลขที่ 114 ซอยสุขุมวิท 23 ถนนสุขุมวิท แขวงคลองเตยเหนือ เขตวัฒนา กรุงเทพมหานคร 10110 เป็นที่ตั้งของคณะและหน่วยงานส่วนใหญ่ของมหาวิทยาลัย ได้แก่
 คณะทันตแพทยศาสตร์
 คณะวัฒนธรรมสิ่งแวดล้อมและการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ (เฉพาะสาขาวิชานวัตกรรมการจัดการการท่องเที่ยวเพื่อการพัฒนา)
 คณะวิทยาศาสตร์
 คณะศิลปกรรมศาสตร์
 วิทยาลัยอุตสาหกรรมสร้างสรรค์
 วิทยาลัยนวัตกรรมสื่อสารสังคม
 วิทยาลัยนานาชาติเพื่อศึกษาความยั่งยืน
 คณะเศรษฐศาสตร์
 คณะศึกษาศาสตร์
 คณะแพทยศาสตร์ (ปีที่ 1-3)
 คณะมนุษยศาสตร์
 คณะวิศวกรรมศาสตร์ (ปีที่ 1-2 เฉพาะหลักสูตรนานาชาติ)
 คณะบริหารธุรกิจเพื่อสังคม
 คณะสังคมศาสตร์

 มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ องครักษ์ 
ตั้งอยู่เลขที่ 63 หมู่ที่ 7 ถนนรังสิต-นครนายก คลอง 16 ตำบลองครักษ์ 
อำเภอองครักษ์ จังหวัดนครนายก 26120 โทรศัพท์ 0-2649-5000 โทรสาร 0-3739-5542 ถึง 3 และ 0-3739-5545 ถึง 6 เป็นที่ตั้งของคณะและหน่วยงานได้แก่
 คณะพยาบาลศาสตร์
 คณะพลศึกษา
 คณะกายภาพบำบัด
 คณะเภสัชศาสตร์
 คณะเทคโนโลยีและนวัตกรรมผลิตภัณฑ์การเกษตร
 คณะแพทยศาสตร์ (ปีที่ 4-6)
 วิทยาลัยโพธิวิชชาลัย 
 คณะวิศวกรรมศาสตร์
 คณะวัฒนธรรมสิ่งแวดล้อมและการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ (เฉพาะสาขาวิชาเทคโนโลยีสิ่งแวดล้อมและทรัพยากร)
 คณะศึกษาศาสตร์ (ปีที่ 1-2 เฉพาะสาขาวิชาประถมศึกษา)

 มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ จังหวัดตาก วิทยาลัยโพธิวิชชาลัย 
ตั้งอยู่เลขที่ 209 หมู่ที่ 6 ตำบลแม่ปะ อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก 63110
โทรศัพท์/โทรสาร 0-5550-8975

 มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ จังหวัดสระแก้ว วิทยาลัยโพธิวิชชาลัย 
ตั้งอยู่เลขที่ 9 หมู่ที่ 3 ตำบลหนองหมากฝ้าย อำเภอวัฒนานคร จังหวัดสระแก้ว 27160

 มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ แม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่ 
โรงเรียนสาธิตชุมชนการเรียนรู้สมเด็จย่า วิทยาลัยโพธิวิชชาลัย
ตั้งอยู่เลขที่ 100 หมู่ที่ 17 ตำบลบ้านสันเกี๋ยง อำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่ 50270

 วันสำคัญของมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ 
 วันศรีนครินทรวิโรฒวันที่ 28 เมษายน พ.ศ. 2492 เป็นวันที่กระทรวงศึกษาธิการ ประกาศตั้งโรงเรียนฝึกหัดครูชั้นสูง ที่ถนนประสานมิตร อำเภอพระโขนง จังหวัดพระนคร วันที่ 28 เมษายน จึงเป็นวันมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ และชาวศรีนครินทรวิโรฒ ควรจะรำลึกถึงปูชนียบุคคลที่สำคัญ 2 ท่าน ที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับการก่อตั้งสถานศึกษาแห่งนี้ คือ ศาสตราจารย์ หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล ผู้ดำเนินการซื้อที่ดิน วางผัง บุกเบิกงาน และอีกท่านหนึ่ง ที่ได้ดำเนินการบริหารการศึกษา ได้ดำเนินการบริหารการศึกษาแห่งนี้คู่กันตลอดมาก็คือ หลวงสวัสดิสารศาสตรพุทธิ (สวัสดิ์ สุมิตร) ผู้อำนวยการคนแรกของโรงเรียนฝึกหัดครูชั้นสูง

 วันสาโรช บัวศรีวันที่ 16 กันยายน พ.ศ. 2497 เป็นวันที่พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงลงพระปรมาภิไธยในพระราชบัญญัติ วิทยาลัยวิชาการศึกษา พ.ศ. 2497 (ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 71 ตอนที่ 61) ถือเป็นวันยกฐานะโรงเรียนฝึกหัดครูชั้นสูง เป็นวิทยาลัยวิชาการศึกษา และเป็นวันที่ตรงกับวันเกิดของศาสตราจารย์ ดร.สาโรช บัวศรีด้วย และเพื่อเป็นเกียรติแก่ศาสตราจารย์ ดร.สาโรช บัวศรี จึงเรียกวันที่ 16 กันยายน เป็นวันสาโรช บัวศรี

 วันสุดใจ เหล่าสุนทร'''
วันที่ 29 มิถุนายน พ.ศ. 2517 เป็นวันยกฐานะวิทยาลัยวิชาการศึกษา เป็นมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ตามราชบัญญัติ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ พ.ศ. 2517 มหาวิทยาลัยจึงถือเอาวันที่ 29 มิถุนายน เป็นวันยกฐานะวิทยาลัยวิชาการศึกษา เป็นมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ผู้ที่มีบทบาทสำคัญในการยกฐานะวิทยาลัยวิชาการศึกษา เป็นมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ คือ ศาสตราจารย์ ดร.สุดใจ เหล่าสุนทร และเพื่อเป็นเกียรติแก่ศาสตราจารย์ ดร.สุดใจ เหล่าสุนทร จึงเรียกวันที่ 29 มิถุนายน เป็นวันสุดใจ เหล่าสุนทร

 งานเทางามสัมพันธ์ 
thumb|left|ตราสัญลักษณ์กิจกรรมเทางามสัมพันธ์ ครั้งที่ 25|150px

กิจกรรมเทางามสัมพันธ์ เกิดขึ้นหลังจากมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒวิทยาเขตต่าง ๆ ได้รับการยกฐานะเป็นมหาวิทยาลัยใหม่ ซึ่งประกอบด้วย มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ มหาวิทยาลัยบูรพา มหาวิทยาลัยนเรศวร มหาวิทยาลัยมหาสารคาม และมหาวิทยาลัยทักษิณ  แม้ว่าวิทยาเขตต่าง ๆ จะได้รับการยกฐานะเป็นมหาวิทยาลัยเอกเทศ แต่ด้วยความตระหนักถึงความผูกพันทั้ง 5 มหาวิทยาลัย จึงมีปณิธานที่จะร่วมมือกันในภารกิจอันควรแก่มหาวิทยาลัย ดังนั้นจึงได้ร่วมมือกันจัดงานเทา-งามสัมพันธ์ ขึ้น โดยใช้สี "เทา" ซึ่งเป็นสีประจำโดยรวมของทุกวิทยาเขตเป็นพื้นฐาน และเพิ่มคำว่า "งาม" ซึ่งเป็นคำที่มีความหมายและมีคุณค่ายิ่ง มีความหมายรวมเป็น "เทา-งามสัมพันธ์" ในปี พ.ศ. 2538 มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ วิทยาเขตสงขลา หรือมหาวิทยาลัยทักษิณ เป็นเจ้าภาพโดยมีรูปแบบกิจกรรมที่เน้นด้านกีฬาและด้านศิลปวัฒนธรรมเป็นหลัก

ต่อมาในปี พ.ศ. 2539 ทั้ง 5 มหาวิทยาลัย โดยอธิการบดีร่วมเล็งเห็นความสำคัญต่อภารกิจของมหาวิทยาลัยและประเทศชาติ จึงได้ร่วมลงนามข้อตกลงความร่วมมือมหาวิทยาลัยในเครือเทา-งามสัมพันธ์ เป็นต้นมา ซึ่งมีข้อตกลงชัดเจนใน 4 ด้าน คือ ด้านการวิจัย ด้านการบริหารวิชาการแก่สังคม ด้านการสร้างความสามัคคีระหว่างมหาวิทยาลัยในเครือเทา-งาม ตลอดจนถึงการทะนุบำรุงศิลปวัฒนธรรมและการกีฬา และด้านการพัฒนาองค์กรบริหาร การจัดการและวิชาการ

ในปี พ.ศ. 2565 มหาวิทยาลัยพะเยา เข้าร่วมเป็นสมาชิกเครือเทางามอย่างเป็นทางการ เป็นมหาวิทยาลัยที่ 6 ของกลุ่ม และปัจจุบันมีมหาวิทยาลัยในเครือทั้งสิ้น 6 แห่งด้วยกัน คือ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, มหาวิทยาลัยบูรพา, มหาวิทยาลัยนเรศวร, มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, มหาวิทยาลัยทักษิณ และมหาวิทยาลัยพะเยา (อนึ่ง มหาวิทยาลัยพะเยา เป็นมหาวิทยาลัยเดียวที่ไม่ได้ใช้สีเทาเป็นสีประจำมหาวิทยาลัย และเป็นมหาวิทยาลัยเดียวที่ไม่ได้เกี่ยวข้องในการเป็นวิทยาเขตของมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒโดยตรงเหมือนอีก 4 แห่ง แต่แยกตัวมาจากวิทยาเขตของมหาวิทยาลัยนเรศวร)

 สภามหาวิทยาลัย 
รายนามตำแหน่งประสบการณ์การทำงานชุมพล พรประภานายกสภามหาวิทยาลัยประธานกรรมการ บริษัท เอส.พี.อินเตอร์แนชั่นแนล จํากัด
อดีตนายกสภามหาวิทยาลัยศิลปากร
อดีตประธานกลุ่มอุตสาหกรรมยานยนต์ สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทยศ.พิเศษ เข็มชัย ชุติวงศ์กรรมการสภามหาวิทยาลัยอดีตอัยการสูงสุด
อดีตประธานคณะกรรมการปฏิรูปประเทศด้านกระบวนการยุติธรรม จรัญ วิวัฒน์เจษฎาวุฒิกรรมการสภามหาวิทยาลัยประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท เจ.อาร์ ดับเบิ้ลยู ยูทิลิตี้ จำกัด (มหาชน)
กรรมการสมาคมมิตรภาพไทย-กัมพูชา
กรรมการมูลนิธิสวนสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนีคุณหญิงชฎา   วัฒนศิริธรรมกรรมการสภามหาวิทยาลัยกรรมการและเหรัญญิก สภากาชาดไทย
ประธานกรรมการ บริษัทสยามพารากอนดีเวลลอปเม้นท์ จำกัด 
อดีตกรรมการผู้จัดการใหญ่ ธนาคารไทยพาณิชย์ จำกัด (มหาชน)ชาญชัย  ชลานนท์นิวัฒน์กรรมการสภามหาวิทยาลัยอัยการอาวุโส ทีปรีกษาสํานักงานคดีอาญา สํานักงานอัยการสูงสุดฐิตินันท์  วัธนเวคินกรรมการสภามหาวิทยาลัยกรรมการเเละกรรมการบริหาร ธนาคารเกียรตินาคินภัทร จำกัด (มหาชน)
กรรมการ บริษัท เคเคพี แคปปิตอล จำกัด (มหาชน)ศ.เกียรติคุณ ดร. ภก. ณรงค์   สาริสุตกรรมการสภามหาวิทยาลัย กรรมการสภามหาวิทยาลัยอุบลราชธานี
อดีตคณบดีคณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
อดีตรองคณบดีคณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดลศ.พิเศษ นรนิติ  เศรษฐบุตรกรรมการสภามหาวิทยาลัยกรรมการสภามหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
อดีตอธิการบดีมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
อดีตเลขาธิการสถาบันพระปกเกล้า
อดีตสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ
อดีตคณบดีคณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ดร.รวีพร  คูหิรัญกรรมการสภามหาวิทยาลัยกรรมการอิสระ และกรรมการตรวจสอบ บริษัท กัลฟ์ เอ็นเนอร์จี ดีเวลลอปเมนท์ จำกัด (มหาชน)
อดีตกรรมการตรวจเงินแผ่นดิน
อดีตรองผู้ว่าการสํานักงานการตรวจเงินแผ่นดินศ.เกียรติคุณ นพ.มนตรี  ตู้จินดากรรมการสภามหาวิทยาลัยกรรมการมูลนิธิ จุมภฏ-พันธุ์ทิพย์
อดีตรองอธิการบดีฝ่ายวิชาการ มหาวิทยาลัยมหิดล
อดีตกรรมการสภามหาวิทยาลัยมหาสารคามนพ.วิชัย โชควิวัฒนกรรมการสภามหาวิทยาลัยกรรมการสภามหาวิทยาลัยราชภัฏจันทรเกษม
อดีตเลขาธิการคณะกรรมการอาหารและยา 
อดีตอธิบดีกรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก
อดีตเลขาธิการแพทยสภาโสภณ   สุภาพงษ์กรรมการสภามหาวิทยาลัยกรรมการสภามหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
อดีตสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ
อดีตรองผู้ว่าการการปิโตรเลียมแห่งประเทศไทย
อดีตประธานกรรมการ บริษัท บางจาก คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน)พล.ร.อ.อภิวัฒน์  ศรีวรรธนะกรรมการสภามหาวิทยาลัยรองเลขาธิการคณะกรรมการโอลิมปิกแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ 
อดีตประธานคณะที่ปรึกษากองทัพเรือ
อดีตประธานกรรมการการท่าเรือแห่งประเทศไทย สุรางคณา วายุภาพกรรมการสภามหาวิทยาลัยอดีตผู้อำนวยการสำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์
อดีตสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ

 ทำเนียบผู้อำนวยการ อธิการ และอธิการบดี 
 รายนามผู้บริหาร วาระการดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการโรงเรียนฝึกหัดครูชั้นสูง ถนนประสานมิตร 1. หลวงสวัสดิสารศาสตรพุทธิ 21 เมษายน พ.ศ. 2492 -  31 มีนาคม พ.ศ. 2496 2. ศาสตราจารย์ ดร.สาโรช บัวศรี 1 เมษายน พ.ศ. 2496 - 30 กันยายน พ.ศ. 2496อธิการวิทยาลัยวิชาการศึกษา 2. ศาสตราจารย์ ดร.สาโรช บัวศรี (ผู้อำนวยการ) 1 ตุลาคม พ.ศ. 2496 - 29 กันยายน พ.ศ. 2497 2. ศาสตราจารย์ ดร.สาโรช บัวศรี (อธิการ) 1 เมษายน พ.ศ. 2496 - 30 กันยายน พ.ศ. 2496 3. ศาสตราจารย์ ดร.หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล  30 กันยายน พ.ศ. 2497 - 6 มิถุนายน พ.ศ. 2499 (รักษาการ) 4. ศาสตราจารย์ ดร.สุดใจ เหล่าสุนทร 2 มกราคม พ.ศ. 2512 - 28 มิถุนายน พ.ศ. 2517อธิการบดีมหาวิทยาลัยศรีนคริทรวิโรฒ 4. ศาสตราจารย์ ดร.สุดใจ เหล่าสุนทร 29 มิถุนายน พ.ศ. 2517 - 25 มกราคม พ.ศ. 2522 5. ศาสตราจารย์ ดร.นิพนธ์ ศศิธร 26 มกราคม พ.ศ. 2522 - 25 มกราคม พ.ศ. 2526 6. รองศาสตราจารย์ ดร.ทรงศักดิ์ ศรีกาฬสินธุ์ 17 พฤษภาคม พ.ศ. 2526 - 16 พฤษภาคม พ.ศ. 2530 7. รองศาสตราจารย์ ดร.ชาตรี เมืองนาโพธิ์ 17 พฤษภาคม พ.ศ. 2530 - 16 พฤษภาคม พ.ศ. 2536 8. รองศาสตราจารย์ ดร.พจน์ สะเพียรชัย 17 พฤษภาคม พ.ศ. 2536 - 16 พฤษภาคม พ.ศ. 2540 9. รองศาสตราจารย์ ดร.คุณหญิงสุมณทา พรหมบุญ 8 มิถุนายน พ.ศ. 2540 - 16 พฤษภาคม พ.ศ. 2546 10. ศาสตราจารย์ ดร.วิรุณ ตั้งเจริญ 28 มิถุนายน พ.ศ. 2546 - 27 มิถุนายน พ.ศ. 2554  28 มิถุนายน พ.ศ. 2554 - 25 กันยายน พ.ศ. 2554 (รักษาการ) 11. ผู้ช่วยศาสตราจารย์ นายแพทย์ เฉลิมชัย บุญยะลีพรรณ 26 กันยายน พ.ศ. 2554 - 25 กันยายน พ.ศ. 2558http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2554/E/124/19.PDF ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๒๘ ตอนพิเศษ ๑๒๔ ง หน้า ๑๙ ลงวันที่ ๑๗ ตุลาคม ๒๕๕๔ ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง แต่งตั้งอธิการบดีมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ 12. รองศาสตราจารย์ ดร.สมชาย สันติวัฒนกุล 26 กันยายน พ.ศ. 2558 - 1 สิงหาคม พ.ศ. 2559 (รักษาการ)  2 สิงหาคม พ.ศ. 2559 - 5 ธันวาคม พ.ศ. 2567  13. รองศาสตราจารย์ ดร.ชลวิทย์ เจียรจิตต์ 6 ธันวาคม พ.ศ. 2567 - 1 มิถุนายน พ.ศ. 2568(รักษาการ) 
2 มิถุนายน พ.ศ. 2568 - ปัจจุบัน

 บุคคลที่มีชื่อเสียงจากมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ