wannaphong/clean_thaiwikipedia huggingface dataset:
# ปลาสะตือ
สำหรับ "สะตือ" ในความหมายอื่น ดูที่ สะตือ

ปลาสะตือ  ปลาน้ำจืดชนิดหนึ่ง มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Chitala lopis (/ไค-ตา-ลา-โล-ปิส/) อยู่ในวงศ์ปลากราย (Notopteridae) มีรูปร่างคล้ายปลาชนิดอื่นในสกุลเดียวกันนี้ทั่วไป แต่มีท้ายทอยเว้าลึกและลำตัวมีเกล็ดละเอียดกว่า โคนครีบอกมีแต้มคล้ำ และข้างลำตัวมีจุดประสีคล้ำเล็ก ๆ มีขนาดลำตัวประมาณ 60 เซนติเมตร พบใหญ่ที่สุดได้ถึง 1.5 เมตร นับเป็นปลาชนิดที่ใหญ่ที่สุดในวงศ์นี้เป็นอันดับสองรองจากปลากรายอินเดีย (C. chitala) โดยสถานที่ค้นพบครั้งแรก คือ กรุงจาการ์ตา  บนเกาะชวา ในอินโดนีเซีย และชื่อวิทยาศาสตร์ lopis เป็นชื่อสามัญที่เรียกกันในท้องถิ่นของเมืองเซอมารัง อินโดนีเซีย - Natuurkundig Tijdschrift voor Nederlandsch Indië v. 1: 417-424
Over eenige nieuwe soorten van Megalops, Dussumieria, Notopterus en Astronesthes.

นับเป็นปลาที่หายากอีกชนิดหนึ่ง ในประเทศไทยพบอาศัยเพียงไม่กี่แห่งเท่านั้น คือ แม่น้ำสาละวิน, แม่น้ำโขง พบน้อยที่แม่น้ำเจ้าพระยาและสาขา และแม่น้ำตาปี ในต่างประเทศพบที่พม่า, มาเลเซีย และบนเกาะบอร์เนียว โดยอาหารได้แก่ สัตว์น้ำขนาดเล็ก ปัจจุบันสามารถเพาะขยายพันธุ์ได้แล้ว นิยมเลี้ยงเป็นปลาสวยงาม 

มีชื่อเรียกอื่นอีก เช่น "ปลาตองแหล่" ในภาษาอีสาน "ปลาสือ" ในภาษาใต้ หรือเรียกสั้น ๆ ว่า "ปลาตือ" เป็นต้นปลาสะตือ
# วงศ์ปลากราย
{{Taxobox 
| image =  Chitala ornata (Zoo Brno, Czech Republic).jpg
| image_width = 200px
| image_caption =ปลากราย (Chitala ornata)
| regnum = Animalia
| phylum = Chordata
| classis = Actinopterygii
| ordo = Osteoglossiformes
| familia = Notopteridae
| familia_authority = Bleeker, 1859
| subdivision_ranks = สกุล
| subdivision = *Notopterus
ChitalaPapyrocranusXenomystus| species = ดูในรายละเอียด
}}

วงศ์ปลากราย  เป็นปลากระดูกแข็งน้ำจืดที่อยู่ในอันดับ  Osteoglossiformes คือ ปลาที่มีกระดูกแข็งบริเวณส่วนหัวและลิ้น อันเป็นอันดับเดียวกับปลาในวงศ์ปลาตะพัดและปลาไหลผีอะบาอะบา ใช้ชื่อวงศ์ว่า Notopteridae (มาจากภาษากรีกคำว่า noton หมายถึง "หลัง" และ pteron หมายถึง "ครีบ"Greenwood, P.H. & Wilson, M.V. (1998). Paxton, J.R. & Eschmeyer, W.N., ed. Encyclopedia of Fishes. San Diego: Academic Press. pp. 82–83. ISBN 0-12-547665-5.)

เป็นปลาน้ำจืด มีรูปร่างแบนด้านข้างมาก และเรียวไปทางด้านท้าย ครีบหลังเล็ก ครีบก้นและครีบหางยาวติดกัน จึงใช้ครีบก้นที่ยาวติดกันนี้โบกพริ้วในเวลาว่ายน้ำ ครีบท้องมีขนาดเล็กมาก ปากกว้าง เกล็ดเป็นแบบขอบบางเรียบ  และมีขนาดเล็กละเอียด  บางครั้งอาจจะขึ้นมาผิวน้ำเพื่อฮุบอากาศโดยไม่ต้องผ่านซี่กรองเหงือกเหมือนเช่นปลาทั่วไปอื่น ๆ เนื่องจากเป็นปลาที่มีอวัยวะพิเศษพัฒนามาจากถุงลมใช้ในการหายใจได้โดยตรง  เป็นปลากินเนื้อที่ออกหากินในเวลากลางคืน

มีจุดเด่นคือ ครีบก้นที่ต่อกับครีบหาง มีก้านครีบทั้งหมด 85-141 ก้าน เป็นครีบที่ปลาในวงศ์นี้ใช้ในการว่ายน้ำมากที่สุด ไม่ว่าจะเคลื่อนที่ไปทิศทางใด ส่วนที่อยู่เหนือครีบก้นขึ้นไปจะเป็นกล้ามเนื้อหนาทำหน้าที่เช่นเดียวกับครีบก้น ซึ่งส่วนของกล้ามเนื้อตรงนี้ มีชื่อเรียกกันในภาษาพูดว่า "เชิงปลากราย" จัดเป็นส่วนที่มีรสชาติอร่อยมาก

พฤติกรรมเมื่อวางไข่ตัวผู้และตัวเมียช่วยกันดูแลไข่ ไข่เป็นก้อนสีขาวทึบ ติดเป็นกลุ่มกับวัสดุใต้น้ำเช่นตอไม้หรือเสาสะพาน เลี้ยงดูลูกจนโต

พบกระจายพันธุ์ตั้งแต่ทวีปแอฟริกา, เอเชียใต้จนถึงเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ มีทั้งสิ้น 4 สกุล  10 ชนิด  ได้แก่ 

การจำแนก
สกุล Chitala มี 6 ชนิดChitala blanciChitala borneensisChitala chitalaChitala hypselonotusChitala lopisChitala ornataสกุล Notopterus มีชนิดเดียวNotopterus notopterusสกุล Xenomystus มีชนิดเดียวXenomystus nigriสกุล Papyrocranus มี 2 ชนิดPapyrocranus  aferPapyrocranus congoensis''

สำหรับในประเทศไทยพบทั้งสิ้น 4 ชนิด (4 ชนิดแรกในด้านบน) โดยในภาษาไทยมักจะเรียกรวม ๆ กันทั้งหมดว่า  "ปลาตอง"
# ปลากราย
ปลากราย  ปลาน้ำจืดชนิดหนึ่ง อยู่ในวงศ์ปลากราย (Notopteridae) มีปากกว้างมาก มุมปากอยู่เลยขอบหลังลูกตา ในตัวเต็มวัยส่วนหน้าผากจะหักโค้ง ส่วนหลังโก่งสูง ในปลาวัยอ่อนมีสีเป็นลายเสือคล้ายปลาสลาด แต่จะเปลี่ยนเป็นสีเทาเงินและมีจุดกลมใหญ่สีดำขอบขาวที่ฐานครีบก้นตั้งแต่ 3-20 ดวง ซึ่งมีจำนวนและขนาดแตกต่างกันออกไปในแต่ละตัว มีขนาดโดยเฉลี่ย 60 เซนติเมตร ขนาดใหญ่สุดที่พบคือ 1 เมตร น้ำหนักได้ถึง 15 กิโลกรัม

มักอาศัยอยู่ในบริเวณที่มีกิ่งไม้ใต้น้ำหรือพืชน้ำค่อนข้างหนาแน่น อยู่รวมกันเป็นฝูงเล็ก อาหารได้แก่ ปลาและสัตว์น้ำขนาดเล็ก พบในแหล่งน้ำทั้งแหล่งน้ำนิ่งและแม่น้ำทั่วประเทศไทย รวมถึงในประเทศใกล้เคียง แต่ปัจจุบันพบน้อยลงมาก

ปลากรายนับเป็นปลาน้ำจืดอีกชนิดหนึ่งที่คนไทยนิยมบริโภค โดยเฉพาะใช้เป็นวัตถุดิบผลิตทอดมันหรือลูกชิ้น ราคาขายในตลาดจึงสูง ส่วนบริเวณเนื้อเชิงครีบก้น เรียกว่าเชิงปลากราย เป็นส่วนที่นิยมมาปรุงอาหารโดยนำมาทอดกระเทียมหรือชุบแป้งทอด แม้ว่าเนื้อจะมีก้างมาก แต่ก็เป็นที่นิยมเพราะมีรสชาติอร่อย นอกจากใช้เป็นอาหารแล้ว ยังนิยมเลี้ยงเป็นปลาเศรษฐกิจ เช่น เลี้ยงในท้องร่องสวน และนิยมเลี้ยงเป็นปลาสวยงามด้วย ที่เลี้ยงง่าย อดทน และจะมีราคาแพงยิ่งขึ้นในตัวที่จุดเยอะ หรือตัวที่สีกลายเป็นสีเผือก หรือสีทองคำขาว หรือในตัวที่เป็นปลาพิการ ลำตัวสั้นกว่าปกติ มีชื่อเรียกอื่น เช่น "ปลาหางแพน" ในภาษากลาง "ปลาตอง" ในภาษาอีสาน "ปลาตองดาว" ในภาษาเหนือ เป็นต้น
รูปภาพ
thumb|200px|ปลากรายในตลาดสดที่เชียงรายthumb|200px|เชิงปลากรายทอดกระเทียมthumb|200px|ปลากรายในช่วงวัยรุ่น
 อ้างอิง
# แคนนอน (แก้ความกำกวม)
แคนนอน สามารถหมายถึง
 แคนนอน  (Canon)  - บริษัทผลิตเครื่องพิมพ์ และกล้องถ่ายรูปจากประเทศญี่ปุ่น
 แคนนอน มิลส์ - บริษัทผลิตผ้าปูที่นอน และผ้าเช็ดตัว จากรัฐนอร์ทแคโรไลนา สหรัฐอเมริกา เจ้าของผลิตภัณฑ์ แคนนอน  (Cannon) 
 ดอน แคนนอน - โปรดิวเซอร์ชาวอเมริกัน
 นิค แคนนอน - นักแสดงชาวอเมริกัน
 แคนนอน (รัฐมินนิโซตา) - เมืองในรัฐมินนิโซตา สหรัฐอเมริกา
 เคาน์ตีแคนนอน - เคาน์ตีในรัฐเทนเนสซี สหรัฐอเมริกา
 ภูเขาแคนนอน - ภูเขาในรัฐนิวแฮมเชียร์ สหรัฐอเมริกา
 แม่น้ำแคนอน - แม่น้ำในรัฐมินนิโซตา สหรัฐอเมริกา
 แคนนอน (ซีรีส์) - รายการโทรทัศน์ในสหรัฐอเมริกา

นอกจากนี้ คำว่าแคนนอน (cannon) ในภาษาอังกฤษหมายถึงปืนใหญ่
# โอเอกซ์
ทิก-แทก-โท  หรือ เอ็กซ์โอ  เป็นเกมกระดานชนิดหนึ่ง เนื่องจากวิธีการเล่นผู้เล่นแต่ละฝ่ายจะผลัดกันเขียนรูปวงกลม (O) และกากบาท (X) บนกระดาษ ชาวไทยจึงนิยมเรียกว่าโอเอกซ์

 กติกาการเล่น 
ให้ผู้เล่นเขียนตารางขนาด 3×3 บนกระดาษ (กว้าง 3 ช่อง ยาว 3 ช่อง) โดยความกว้างของช่องๆ หนึ่งนั้นจะกว้างเท่าไหร่ก็ได้ (ปกติมักจะเขียนเป็นช่องเล็กๆ พอให้ใส่เครื่องหมาย O หรือ X ได้พอดี) จากนั้นผู้เล่นทั้ง 2 คนจะกำหนดกันเองว่าใครจะเป็นฝ่ายได้เล่นก่อน คนที่เล่นก่อนจะเขียนเครื่องหมาย O (หรือ X ก็ได้แล้วแต่) จากนั้นอีกคนหนึ่งก็จะเขียนเครื่องหมายตรงข้ามกับผู้เล่นก่อนหน้านี้ทำไว้ โดยที่ผู้เล่นห้ามเขียนเครื่องหมายของตัวเองซ้ำช่องที่มีคนเขียนก่อนหน้านี้ จากนั้นทั้ง 2 ฝ่ายก็จะผลัดกันเขียนเครื่องหมายของตัวเองจนเต็มกระดาน 3×3 ดังกล่าว

 วิธีการตัดสินหาผู้ชนะ 
เกมนี้จะมีผู้ชนะก็ต่อเมื่อมีผู้เล่นคนหนึ่งเขียนเครื่องหมายของตัวเองเรียงเป็นแนวตรงหรือแนวทแยงต่อกัน 3 อัน เพราะฉะนั้นผู้เล่นแต่ละฝ่ายควรจะพยายามที่จะวางเครื่องหมายของตัวเองให้ได้ตามแนว ในขณะเดียวกันก็ควรจะวางเครื่องหมายของตัวเองกั้นแนวที่ผู้เล่นอีกฝ่ายที่กำลังสร้างด้วย แต่ถ้าเล่นกันจนจบแล้วไม่มีผู้เล่นฝ่ายใดสามารถที่จะวางเครื่องหมายให้เรียงไปตามแนวได้ ถือว่าเสมอกัน

 โอเอกซ์ในรูปแบบอื่นๆ 
ในปัจจุบันโอเอกซ์มีรูปแบบหลากหลายกว่าที่จะเป็นเพียงแค่กระดาน 3×3 ในเกมคอมพิวเตอร์อาจจะมีรูปแบบกระดานที่มีช่องกว้างกว่า 3×3 ส่วนกติกาที่ใช้ในการตัดสินหาผู้ชนะอาจแตกต่างกันออกไป เช่น ในเกม Link 5 ที่อยู่ในโทรศัพท์มือถือ โนเกีย จะมีกระดานขนาด 15×15 แล้วผู้เล่นที่สามารถวางเครื่องหมายของตัวเองเรียงกันในแนวตรงหรือแนวทแยงเรียงต่อกัน 5 อันก่อนจะเป็นผู้ชนะ

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 เล่นโอเอกซ์ทางอินเทอร์เน็ต
# ปลาตองลาย
ปลาตองลาย  ปลาน้ำจืดชนิดหนึ่ง  อยู่ในวงศ์ปลากราย (Notopteridae) มีรูปร่างเหมือนปลาทั่วไปในวงศ์นี้ แต่มีส่วนหลังและหน้าผากลาดชันน้อยกว่าปลากราย (C. ornata) ซึ่งเป็นปลาที่อยู่ในสกุลเดียวกัน สีลำตัวเป็นสีเงินแวววาว ลำตัวด้านท้ายมีลายจุดและขีดจำนวนไม่แน่นอนคาดเฉียงค่อนข้างเป็นระเบียบ มีขนาดประมาณ 60 เซนติเมตร ใหญ่สุด 1 เมตร

เป็นปลาที่พบได้เฉพาะแม่น้ำโขงและลำน้ำสาขาที่ไหลสู่แม่น้ำโขง โดยมีรายงานพบเมื่อปี พ.ศ. 2510 และมีรายงานพบที่แม่น้ำน่านด้วยเมื่อไม่นานมานี้ ซึ่งถือว่าเป็นมีแค่เพียงสองแหล่งนี้ในโลกเท่านั้น เป็นปลาที่หายากชนิดหนึ่ง โดยมีชื่อติดอยู่ในบัญชีแดงของสหภาพเพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติ (IUCN Red List) เมื่อปี พ.ศ. 2537 ด้วย โดยอยู่ในระดับหายาก (R)แต่ปัจจุบันสามารถเพาะขยายพันธุ์ได้แล้ว นิยมเลี้ยงเป็นปลาสวยงาม

โดยการเพาะขยายพันธุ์สำเร็จเป็นครั้งแรกที่สถานีประมงน้ำจืดจังหวัดชัยนาท โดยพ่อแม่ปลาเป็นปลาที่จับมาจากแม่น้ำโขง เมื่ออายุประมาณ 1 ปี น้ำหนักประมาณ 100-120 กรัม ใช้เวลาในการเลี้ยงประมาณ 3 ปี ในตู้กระจก จนปลามีความสมบูรณ์เต็มที่เมื่อถึงวัยเจริญพันธุ์พบว่าตัวผู้มีน้ำหนัก 1.8 กิโลกรัม ตัวเมียหนัก 2.1 กิโลกรัม โดยตัวผู้มีความยาวครีบท้องมากกว่าตัวเมียถึงสองเท่า 

เมื่อจับคู่ผสมพันธุ์วางไข่ ปลาจะมีนิสัยดุร้ายก้าวร้าว จะมีพฤติกรรมไล่กัดปลาตัวอื่นที่มาข้องแวะหรือมาอยู่ใกล้ ๆ ฤดูวางไข่ของปลาตองลายอยู่ที่เดือนกุมภาพันธ์-มีนาคม แม่ปลาวางไข่ครั้งทั้งหมด 5 ครั้ง ครั้งละประมาณ 200-400 ฟอง การวางไข่แต่ละครั้งห่างกันราว 2-8 วัน ไข่มีลักษณะเป็นไข่จมเกาะติดกับวัสดุใต้น้ำ มีเส้นผ่าศูนย์กลาง 3 มิลลิเมตร ฟักเป็นตัวใช้เวลาประมาณ 3-4 วัน ที่อุณหภูมิ 23-26 องศาเซลเซียส ลูกปลาจะเจริญเติบโตได้ดีและมีอัตราการรอดตายสูงที่อุณหภูมิประมาณ 29-31 องศาเซลเซียส
# ปลาสลาด
ปลาสลาด หรือ ปลาฉลาด เป็นปลาน้ำจืดชนิดหนึ่ง มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Notopterus notopterus อยู่ในวงศ์ปลากราย (Notopteridae) มีปากกว้างไม่เกินลูกตาเหมือนปลาในวงศ์นี้ชนิดอื่น ๆ  พื้นลำตัวมีสีเรียบ ยกเว้นปลาวัยอ่อนจะมีลายบั้งเหมือนปลากราย (Chitala ornata) วัยอ่อน จมูกมีสองคู่ คู่หน้ายื่นออกมาคล้ายหลอดหรือหนวด  มีขนาดโตเต็มที่ประมาณ 20-30 เซนติเมตร จัดเป็นปลาที่เล็กที่สุดชนิดหนึ่งของวงศ์นี้  และเป็นเพียงชนิดเดียวที่อยู่ในสกุล Notopterus

พบในแม่น้ำและแหล่งน้ำนิ่งทั่วประเทศไทย ในต่างประเทศพบได้ที่ภูมิภาคเอเชียใต้และเอเชียอาคเนย์ไปจนถึงเกาะสุมาตราและชวาหรือบอร์เนียว เป็นปลาที่หาง่าย มักอยู่รวมเป็นฝูงใหญ่  อาหารได้แก่ ลูกกุ้ง ลูกปลา สัตว์น้ำขนาดเล็ก เป็นปลาที่มีความสำคัญทางเศรษฐกิจชนิดหนึ่ง และนิยมนำเนื้อไปทำทอดมัน (ปัจุบันเนื้อปลาฉลาดหายากและแพงจึงนิยมนำเนื้อปลากลายมาทำแทน)นอกจากนี้ยังแปรรูปเป็นอาหารอื่น ๆ ได้อีก เช่น ลูกชิ้นสับนก หรือรมควัน เป็นต้น และยังนิยมเลี้ยงเป็นปลาสวยงามอีก โดยเฉพาะปลาที่กลายสีเป็นสีเผือก

ปลาสลาด ยังมีชื่อเรียกอย่างอื่นอีก เช่น "ปลาตอง" หรือ "ปลาตองนา"

ดูเพิ่ม
ปลาตอง
# ประเทศแกมเบีย
แกมเบีย  หรือชื่ออย่างเป็นทางการว่า สาธารณรัฐแกมเบีย  เป็นประเทศในแอฟริกาตะวันตก จัดเป็นประเทศที่เล็กที่สุดในแผ่นดินใหญ่ของทวีปแอฟริกา ถูกล้อมด้วยเซเนกัลสามด้าน ยกเว้นด้านตะวันตกติดกับมหาสมุทรแอตแลนติก มีเมืองหลวงชื่อบันจูล แต่เมืองที่ใหญ่ที่สุดในประเทศคือเซเรกุนดา ประเทศนี้ตั้งอยู่ริมสองฝั่งแม่น้ำแกมเบีย ซึ่งเป็นแม่น้ำที่ไหลผ่านกลางประเทศไปลงมหาสมุทรแอตแลนติก มีพื้นที่ 10,500 ตารางกิโลเมตร และมีประชากรราว 1,700,000 คน

ประวัติศาสตร์ของแกมเบียเกี่ยวข้องกับการค้าทาสในอดีตเช่นเดียวกับประเทศในแอฟริกาตะวันตกอื่น ๆ ทำให้เกิดอาณานิคมในบริเวณแม่น้ำแกมเบีย โดยครั้งแรกถูกยึดครองโดยโปรตุเกส ต่อมาจึงถูกยึดครองโดยอังกฤษ อาชีพหลักของประชากรคือเกษตรกรรม การประมงและการท่องเที่ยว ประชากรส่วนใหญ่มีฐานะยากจน วันที่ 18 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2508 แกมเบียได้รับเอกราชจากสหราชอาณาจักร และเข้าร่วมเครือจักรภพแห่งชาติ
# ปลาช่อน
ปลาช่อน  ปลาน้ำจืดชนิดหนึ่ง อยู่ในวงศ์ปลาช่อน (Channidae) มีส่วนหัวค่อนข้างโต รูปร่างทรงกระบอกยาว ครีบหางเรียวปลายมน ปากกว้าง ภายในปากมีฟันเขี้ยวบนเพดาน ลำตัวสีคล้ำอมมะกอกหรือน้ำตาลอ่อน มีลายเส้นทแยงสีคล้ำตลอดทั้งลำตัว 6-7 เส้น ด้านท้องสีจางตัดกับด้านบน ครีบสีคล้ำมีขอบสีเหลืองอ่อน ครีบท้องจาง มีขนาดลำตัวประมาณ 30-40 เซนติเมตร ใหญ่สุดได้ถึง 1 เมตร

โดยปลาช่อนชนิดนี้มีความพิเศษไปกว่าปลาช่อนชนิดอื่น ๆ คือ สามารถแถกไถตัวคืบคลานไปบนบกเพื่อหาที่อยู่ใหม่ได้  รวมทั้งสามารถหลบอยู่ใต้ดินในฤดูฝนแล้งเพื่อรอฝนมาได้เป็นแรมเดือน โดยสะสมพลังงานและไขมันไว้  ที่เรียกว่า "ปลาช่อนจำศีล" พบอาศัยอยู่ในแหล่งน้ำทั่วประเทศไทย พบไปจนถึงเอเชียใต้, พม่า และอินโดนีเซีย นิยมนำมาบริโภค ปรุงเป็นอาหารได้หลากหลายทั้งสดและตากแห้ง เป็นปลาน้ำจืดเศรษฐกิจที่สำคัญจนอาจเรียกได้ว่าเป็นปลาน้ำจืดเศรษฐกิจอันดับหนึ่ง เลี้ยงได้ทั้งในบ่อและกระชังตามริมแม่น้ำ นอกจากนี้ยังนิยมเลี้ยงเป็นปลาสวยงามด้วย โดยเฉพาะตัวที่สีกลายเป็นสีเผือกหรือปลาที่พิการตัวสั้นกว่าปกติ

ปลาช่อนในบางพื้นที่ เช่น ที่จังหวัดสิงห์บุรี ขึ้นชื่อมาก เรียกกันว่า "ปลาช่อนแม่ลา" มีประเพณีพื้นถิ่นคือเทศกาลกินปลา โดยลักษณะเฉพาะของปลาช่อนแม่ลา คือ มีครีบหูหรือครีบอกสีชมพู  ส่วนหางจะมีลักษณะมนเหมือนใบพัด ลำตัวอ้วน แต่หัวหลิม ไม่เหมือนปลาช่อนทั่วไป โดยเป็นปลาช่อนที่อาศัยอยู่ในแม่น้ำลา อยู่ระหว่างแม่น้ำเจ้าพระยากับแม่น้ำน้อย ในเขตจังหวัดสิงห์บุรี เป็นแหล่งน้ำที่น้ำนิ่ง มีความอุดมสมบูรณ์ของแหล่งอาหารตามธรรมชาติ ใต้ท้องน้ำปกคลุมไปด้วยพืชน้ำและวัชพืช ทำให้น้ำเย็น ดินก้นลำน้ำยังเป็นโคลนตมที่มีอินทรียวัตถุ แร่ธาตุที่ไหลมารวมกัน สิ่งเหล่านี้เป็นปัจจัยที่ทำให้ปลาช่อนแม่ลาถึงมีรสชาติดีกว่าปลาช่อนที่อื่น ๆ ซึ่งปัจจุบันด้วยสภาพแวดล้อมที่เปลี่ยนไป มีการสร้างเขื่อนและประตูเปิด-ปิดน้ำ ทำให้แม่น้ำลาตื้นเขิน ปลาช่อนแม่ลาที่เคยขึ้นชื่อใกล้จะสูญพันธุ์ แต่ปัจจุบัน กรมประมงสามารถเพาะขยายพันธุ์ได้แล้ว และมีการปล่อยคืนสู่ธรรมชาติเพื่อเป็นการอนุรักษ์

ปลาช่อน มีชื่อเรียกตามภาษาถิ่นในแต่ละภาคว่า "ปลาหลิม" ในภาษาเหนือ "ปลาค้อ" หรือ "ปลาก๊วน" ในภาษาอีสาน เป็นต้น

และเมื่อไม่นานมานี้มีการค้นพบว่าเนื้อปลาช่อนมีสารที่เป็นส่วนหนึ่งของคอลลาเจน มีฤทธิในการห้ามเลือดและระงับความเจ็บปวดได้คล้ายมอร์ฟีน จึงเหมาะอย่างยิ่งแก่การปรุงเป็นอาหารของผู้ป่วยหรือผู้ที่เพิ่งได้รับการผ่าตัดBorneo, "Bite Me with Dr. Mike". สารคดีทางดิสคัฟเวอรีแชนแนล เอชดี ทางทรูวิชั่นส์: อังคารที่ 8 เมษายน 2557

นอกจากนี้แล้วในหลายพื้นที่ของไทย เช่น อำเภอศรีเทพ จังหวัดเพชรบูรณ์, อำเภอสูงเนิน จังหวัดนครราชสีมา รวมถึงในพื้นที่ตำบลหัวดวง อำเภอเมืองพิจิตร จังหวัดพิจิตร และอำเภอสันกำแพง จังหวัดเชียงใหม่ มีความเชื่อของผู้คนที่อาศัยอยู่ที่นั้นว่า ปลาช่อนสามารถขอฝนได้ โดยต้องทำตามพิธีตามแบบแผนโบราณ ซึ่งจะกระทำกันในช่วงเกิดภาวะแห้งแล้ง ด้วยการเจริญพระพุทธมนต์ของพระสงฆ์เบื้องหน้าองค์พระประธาน และมีการโยงสายสิญจน์กับอ่างที่มีปลาช่อน 9 ตัว และสวดคาถาปลาช่อน เชื่อกันว่าระหว่างทำพิธี หากปลาช่อนดิ้นกระโดดขึ้นมา เป็นสัญญาณว่าฝนจะตกลงมาในเร็ววันนี้

นอกจากนี้แล้ว ที่อินเดียก็มีความเชื่อและพิธีกรรมที่คล้ายคลึงแบบนี้เหมือนกัน
# หยาดน้ำค้าง
หยาดน้ำค้าง อาจหมายถึง
ตัวอักษรไทย: นิคหิต หรือ นฤคหิต หรือ หยาดน้ำค้าง
สกุลพืช: สกุลหยาดน้ำค้าง
ปรากฏการณ์: น้ำค้าง
เพลงหยาดน้ำค้าง: เพลงของสุภาพ รัศมิทัต นักร้องวงดนตรีสุนทราภรณ์
# ตีนคู้
ตีนคู้ (◌ู) ใช้เป็นสระอู เมื่ออยู่ใต้พยัญชนะต้น ถ้าพยัญชนะต้นเป็น ญ หรือ ฐ เชิงของอักษรเหล่านั้นจะถูกตัดออก กลายเป็น ญู และ ฐู

 การประสมรูป 
 การประสมรูป  ปรากฏ  ใช้เป็นสระ  สัทอักษรสากล (พยัญชนะต้น) + ตีนคู้  –ู  อู  

-ู
# ตีนเหยียด
ตีนเหยียด (◌ุ) ใช้เป็นสระอุ เมื่ออยู่ใต้พยัญชนะต้น ถ้าพยัญชนะต้นเป็น ญ หรือ ฐ เชิงของอักษรเหล่านั้นจะถูกตัดออก กลายเป็น ญุ และ ฐุ

 การประสมรูป 
 การประสมรูป  ปรากฏ  ใช้เป็นสระ  สัทอักษรสากล (พยัญชนะต้น) + ตีนเหยียด  –ุ  อุ  

-ุ
# ไม้โอ
ไม้โอ (โ) ใช้เป็นสระ โอ เมื่ออยู่หน้าพยัญชนะต้น และใช้ประสมสระ โอะ แบบไม่มีพยัญชนะสะกด

 การประสมรูป 
 การประสมรูป  ปรากฏ  ใช้เป็นสระ  สัทอักษรสากล ไม้โอ + (พยัญชนะต้น)  โ–  โอ   ไม้โอ + (พยัญชนะต้น) + วิสรรชนีย์  โ–ะ  โอะ (ไม่มีตัวสะกด)  

โ
# ฝนทอง
ฝนทอง (') มีลักษณะเป็นเส้นตั้งสั้น ๆ คล้ายไม้เอก ไม่สามารถใช้โดด ๆ ได้ ใช้ประสมบนพินทุ์อิ (–ิ) กลายเป็นสระอี เอียะ และเอีย

 การประสมรูป 
 การประสมรูป  ปรากฏ  ใช้เป็นสระ  สัทอักษรสากล (พยัญชนะต้น) + พินทุ์อิ + ฝนทอง  –ี  อี   ไม้หน้า + (พยัญชนะต้น) + สระอี + ตัวยอ  เ–ีย  เอีย   ไม้หน้า + (พยัญชนะต้น) + สระอี + ตัวยอ + วิสรรชนีย์  เ–ียะ  เอียะ  

'
# ลากข้าง
ลากข้าง (า) ใช้เป็นสระ อา เมื่ออยู่หลังพยัญชนะต้น และใช้ประสมสระ เอาะ อำ และ เอา

สำหรับรูปสระที่ประกอบใน ฤๅ และ ฦๅ จะเรียกว่า ลากข้างยาว (ๅ)"ลากข้างยาว" เป็นชื่อที่ปรากฏใน TIS-620 และยูนิโคด ภาษาไทยไม่มีการเรียกรูปอักษรตัวนี้ แต่ไม่ถือเป็นรูปสระอย่างโดดๆ เนื่องจาก ฤๅ และ ฦๅ เป็นรูปสระในตัวเองอยู่แล้ว ในแป้นพิมพ์ภาษาไทย ลากข้างยาว อยู่บนปุ่มเดียวกับเลข "1" (จะพิมพ์ได้เฉพาะหลัง ฤ และ ฦ เท่านั้น)

 การประสมรูป 
 การประสมรูป  ปรากฏ  ใช้เป็นสระ  สัทอักษรสากล (พยัญชนะต้น) + ลากข้าง  –า  อา   (พยัญชนะต้น) + นิคหิต + ลากข้าง  –ำ  อำ   ไม้หน้า + (พยัญชนะต้น) + ลากข้าง  เ–า  เอา   ไม้หน้า + (พยัญชนะต้น) + ลากข้าง + วิสรรชนีย์  เ–าะ  เอาะ (ไม่มีตัวสะกด)  

 เชิงอรรถ 

า
# ไม้มลาย
ไม้มลาย (ไ) ใช้เป็นสระ ไอ เมื่ออยู่หน้าพยัญชนะต้น

 การประสมรูป 
 การประสมรูป  ปรากฏ  ใช้เป็นสระ  สัทอักษรสากล ไม้มลาย + (พยัญชนะต้น)  ไ–  ไอ  

คำที่ประสมด้วยสระไอส่วนใหญ่ออกเสียงเหมือน อัย แต่ก็มีบางคำที่นิยมออกเสียงเหมือน อาย เช่น ได้ (ด้าย), ไม้ (ม้าย), ร้องไห้ (ร้องห้าย) เป็นต้น

หรืออาจมาจากการพูดรวบคำ พยางค์หน้าของคำจะสั้นกว่าพยางค์ท้าย เช่น ไม้ไต่คู้ (มั้ยตั่ยคู้), ไม่ได้ (มั่ยด้าย), ได้สิ (ดั้ยสิ)

 วิธีเขียน 
เริ่มที่เขียนเป็นวงกลม จากนั้นลากเส้นขึ้นไปด้านบน แล้วลากเส้นทแยงล่างซ้าย แล้วลากทแยงขึ้นบนซ้าย

ไ
# ไม้หันอากาศ
ไม้หันอากาศ, ไม้ผัด หรือ หางกังหันพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒  (สืบค้นออนไลน์) (–ั) ใช้เป็นสระอะลดรูปเมื่อมีพยัญชนะสะกด และใช้ประสมสระ อัวะ และ อัว

แต่เดิมในศิลาจารึกพ่อขุนรามคำแหงมิได้ใช้ไม้หันอากาศหรือสัญลักษณ์อื่น เมื่อต้องการสะกดสระอะที่มีพยัญชนะสะกด จะซ้อนพยัญชนะสะกดเข้าไปอีกตัวหนึ่งเช่น ,  รวมไปถึงสระอัวก็ใช้ ว ซ้อนสองตัวเช่น ,   ไม้หันอากาศเริ่มปรากฏใช้ในจารึกหลักที่ 5 ในรัชสมัยพระยาลิไท เมื่อ พ.ศ. 1904 จารึกภาพชาดกวัดศรีชุม (อัตถัสสทวารชาดก)

 การประสมรูป 
 การประสมรูป  ปรากฏ  ใช้เป็นสระ  สัทอักษรสากล (พยัญชนะต้น) + ไม้หันอากาศ + (พยัญชนะสะกด)  –ั–  อะ (มีตัวสะกด)   (พยัญชนะต้น) + ไม้หันอากาศ + ตัววอ  –ัว  อัว (ไม่มีตัวสะกด)   (พยัญชนะต้น) + ไม้หันอากาศ  + ตัววอ + วิสรรชนีย์  –ัวะ  อัวะ
# นิคหิต
นิคหิต (निग्गहीत) หรือ นฤคหิต (นิคฺฤหีต) หรือ หยาดน้ำ (-อฺ) มีลักษณะเป็นวงกลม
หยาดน้ำค้าง (-อํ) มีลักษณะวงกลมเล็ก ๆ ใช้ประสมสระ อึ และ อำ

ในการเขียนภาษาบาลี ภาษาสันสกฤต และภาษาเขมรด้วยอักษรไทย ใช้นิคหิตเติมเหนือพยัญชนะแทนเสียง ง และ ม เช่น เช่น จํหัน อ่านว่า จังหัน, ชุํนุํ อ่านว่า ชุมนุม นอกจากนี้ในภาษาสันสกฤตจะใช้นิคหิตแทนเสียง อะ, อิ, อุ  อีกด้วย ตัวอย่างเช่น อมตะ → อมฤต, นิคหิต → นฤคหิต, ปุจฉา → ปฤจฉา 

ในภาษาสันสกฤตเรียกว่า อนุสวาร (เทวนาครี अनुस्वार, อนุสฺวาร (अनु- อนุ- + स्वार สฺวาร) หมายถึง เสียงข้างหลัง) เป็นเครื่องหมายที่ใช้กำกับเสียงนาสิก การออกเสียงขึ้นกับสระที่อยู่ข้างหน้า เช่น ผลํ ออกเสียง ผะลัม, ปุรึ/ปุริํ/ปุริ ออกเสียง ปุริม, มีมำสา ออกเสียง มีมามสา เป็นต้น

ในภาษาอินเดียจำนวนหนึ่ง มีการใช้เครื่องหมายดังกล่าว โดยมากเป็นวงกลมขนาดเล็กวางไว้เหนือพยัญชนะ แต่อาจใช้รูปแบบอื่น ๆ ได้ตามชนิดของอักษร และการออกเสียงแตกต่างกันไปตามแต่ระบบเสียงในภาษานั้น ๆ

 การประสมรูป 
 การประสมรูป  ปรากฏ  ใช้เป็นสระ  สัทอักษรสากล (พยัญชนะต้น) + นิคหิต  ◌ํ  อัง, อัม (ภาษาบาลี)   (พยัญชนะต้น) + นิคหิต + ลากข้าง  ◌ำ  อำ   (พยัญชนะต้น) + พินทุ์อิ + นิคหิต  ◌ึ  อึ  

คำที่ประสมด้วยสระอำส่วนใหญ่ออกเสียงเหมือน อัม แต่ก็มีบางคำที่นิยมออกเสียงเหมือน อาม เช่น น้ำ (น้าม) เป็นต้น

-ํ
# ฟันหนู
ฟันหนู หรือ มูสิกทันต์พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒  (สืบค้นออนไลน์) (") มีลักษณะเป็นเส้นตั้งสั้น ๆ สองเส้น ไม่สามารถใช้โดด ๆ ได้ ใช้ประสมสระ อือ เอือะ และ เอือ

 การประสมรูป 
 การประสมรูป  ปรากฏ  ใช้เป็นสระ  สัทอักษรสากล (พยัญชนะต้น) + พินทุ์อิ + ฟันหนู + (พยัญชนะสะกด)  –ื–  อือ (มีตัวสะกด)   (พยัญชนะต้น) + สระอือ + ตัวออ  –ือ  อือ (ไม่มีตัวสะกด)   ไม้หน้า + (พยัญชนะต้น) + สระอือ + ตัวออ  เ–ือ  เอือ   ไม้หน้า + (พยัญชนะต้น) + สระอือ + ตัวออ + วิสรรชนีย์  เ–ือะ  เอือะ
# ฦ
ฦ หรือ ตัวลึ สามารถใช้เป็นสระลอย ในพจนานุกรมไทย ให้ลำดับไว้หลัง ล และก่อนหน้า ฦๅ, ว อักษรนี้มีที่มาจากภาษาสันสกฤต ऌ/ॢ เสียงอ่านดั้งเดิมคือ "ลฺริ"

ปัจจุบัน ไม่นิยมใช้ตัว ฦ คำต่าง ๆ ที่เคยใช้ ฦ ได้เปลี่ยนไปใช้ ฤ หรือ "ลึ" แทน เช่น
 †[น้ำ]ฦก → [น้ำ]ลึก
 †รฦก → ระลึก
 †รำฦก → รำลึก
 †พรรฦก,†พันฦก → พันลึก
# ฤ
ฤ หรือ ตัวรึ สามารถใช้เป็นสระลอย ในพจนานุกรมไทย ให้ลำดับไว้หลัง ร และก่อนหน้า ฤๅ, ล อักษรนี้มีที่มาจากภาษาสันสกฤต ऋ/ृ เสียงอ่านดั้งเดิมคือ "ริ"

เมื่อ ฤ ถูกประสมเข้ากับตัวอักษรต่าง ๆ แล้วประกอบเป็นคำในภาษาไทย ฤ จะออกเสียงได้ดังนี้
 ถ้า ฤ เป็นสระลอย คือไม่มีพยัญชนะต้น อ่านได้ทั้ง รึ, ริ และ เรอ เช่น ฤดู (รึ-ดู) ฤทธิ์ (ริด) ฤกษ์ (เริก) สำหรับคำว่าฤกษ์ เป็นเพียงคำเดียวที่ออกเสียง เรอ
 ฤ จะออกเสียงเป็น รึ เมื่อประสมกับพยัญชนะต้นต่อไปนี้ ค น พ ม ห (บทท่อง: คืนนี้พี่มาหา-รึ)
 เช่น คฤหาสน์ (คะ-รึ-หาด) นฤมล (นะ-รึ-มน) พฤหัสบดี (พะ-รึ-หัด-สะ-บอ-ดี) มฤค (มะ-รึก-คะ) หฤทัย (หะ-รึ-ทัย)
 ยกเว้น หฤษฎ์ (หะ-ริด) นฤตย์ (นะ-ริด)
 ฤ จะออกเสียงเป็น ริ เมื่อประสมกับพยัญชนะต้นต่อไปนี้ ก ต ท ป ศ ส (บทท่อง: ไก่ตกท่อเป็ดสุดเศร้า-ริ)
 เช่น กฤษฎา (กฺริด-สะ-ดา) ตฤณมัย (ตฺริน-นะ-มัย) ทฤษฎี (ทฺริด-สะ-ดี) ปฤษฎาง (ปฺริด-สะ-ดาง) ศฤงคาร (สะ-หฺริง-คาน) สฤษดิ์ (สะ-หฺริด)
 ฤ จะออกเสียงเป็น เรอ (เริ+ตัวสะกด) สำหรับคำว่า ฤกษ์
 บางคำออกเสียงได้ทั้ง ริ และ รึ ได้แก่ อมฤต (อะ-มะ-ริด/อะ-มะ-รึด)
 บนแป้นพิมพ์ ตัวอักษร ฤ จะอยู่แป้นเดียวกับ ฟ
# พินทุ์อิ
พินทุ์อิ (–ิ) ใช้เป็นสระ อิ เมื่ออยู่เหนือพยัญชนะต้น ใช้ประสมสระ เออ เปลี่ยนรูปเมื่อมีพยัญชนะสะกด เช่น เกิด และใช้ประสมสระ อี อึ อือ เอียะ เอีย เอือะ และ เอือ

 การประสมรูป 
 การประสมรูป  ปรากฏ  ใช้เป็นสระ  สัทอักษรสากล (พยัญชนะต้น) + พินทุ์อิ  –ิ  อิ   (พยัญชนะต้น) + พินทุ์อิ + ฝนทอง  –ี  อี   (พยัญชนะต้น) + พินทุ์อิ + นิคหิต  –ึ  อึ   (พยัญชนะต้น) + พินทุ์อิ + ฟันหนู + (พยัญชนะสะกด)  –ื–  อือ (มีตัวสะกด)   (พยัญชนะต้น) + พินทุ์อิ + ฟันหนู + ตัวออ  –ือ  อือ (ไม่มีตัวสะกด)   ไม้หน้า + (พยัญชนะต้น) + พินทุ์อิ + (พยัญชนะสะกด)  เ–ิ–  เออะ1, เออ (มีตัวสะกด)   ไม้หน้า + (พยัญชนะต้น) + สระอี + ตัวยอ  เ–ีย  เอีย   ไม้หน้า + (พยัญชนะต้น) + สระอี + ตัวยอ + วิสรรชนีย์  เ–ียะ  เอียะ   ไม้หน้า + (พยัญชนะต้น) + สระอือ + ตัวออ  เ–ือ  เอือ   ไม้หน้า + (พยัญชนะต้น) + สระอือ + ตัวออ + วิสรรชนีย์  เ–ือะ  เอือะ  

 เ–ิ– บางครั้งก็ออกเสียงเป็น เออะ เช่นคำว่า เงิน เปิ่น เกริ่น
# ฤๅ
ฤๅ หรือ ตัวรือ สามารถใช้เป็นสระลอย ไม่มีพยัญชนะสะกด ในพจนานุกรมไทย ให้ลำดับไว้หลัง ร, ฤ และก่อนหน้า ล อักษรนี้มีที่มาจากภาษาสันสกฤต ॠ/ॄ เสียงอ่านดั้งเดิมคือ "รี"

ปัจจุบันมีคำที่สะกดด้วย ฤๅ อยู่น้อยคำ บางคำก็สามารถเปลี่ยนไปใช้ ฤ แทนได้ เช่น
 ฤๅ ↔ ฤ ↔ หรือ
 †หฤๅ → หรือ
 ฤๅชุ ↔ ฤชุ
 ฤๅดี ↔ ฤดี
 ฤๅทัย ↔ ฤทัย
 ฤๅษี ↔ ฤษี

คำที่มีพยัญชนะต้นสะกดด้วยสระ ฤๅ มีอยู่เพียงคำเดียวคือ ตฤๅ (ตรี) อ่านว่า ตรี แปลว่า ปลา (มาจากภาษาเขมร ត្រី)
# ไม้ไต่คู้
ไม้ไต่คู้ (◌็) หรือ สัญญะประกาศ มีลักษณะคล้ายเลขไทย (๘) ปกติใช้แทนสระเสียงสั้นลดรูปเมื่อมีพยัญชนะสะกด เช่น เล็ก แม็กซ์ น็อก เป็นต้น

อักษรเขมรมีรูปสระที่คล้ายไม้ไต่คู้ (៏) เรียกว่า อสฺฎา (แปลว่า แปด) ใช้แสดงการเพิ่มน้ำเสียงสำหรับคำที่มีพยัญชนะตัวเดียวUnicode Character 'KHMER SIGN AHSDA' (U+17CF)

 การประสมรูป 
 การประสมรูป  ปรากฏ  ใช้เป็นสระ  สัทอักษรสากล (พยัญชนะต้น) + ไม้ไต่คู้  –็  เอาะ (เฉพาะคำว่า ก็)   (พยัญชนะต้น) + ไม้ไต่คู้ + ตัวออ + (พยัญชนะสะกด)  –็อ–  เอาะ (มีตัวสะกด)   ไม้หน้า + (พยัญชนะต้น) + ไม้ไต่คู้ + (พยัญชนะสะกด)  เ–็–  เอะ (มีตัวสะกด)   สระแอ + (พยัญชนะต้น) + ไม้ไต่คู้ + (พยัญชนะสะกด)  แ–็–  แอะ (มีตัวสะกด)  

 การใช้ 
 ใช้บนคำว่า ก็ (อ่านว่า เก้าะ) เป็นคำพิเศษ (ภาษาเขมรก็มีคำนี้ (ក៏)Khmer Online Dictionary:)
 ใช้กับคำที่ประสมสระเสียงสั้นเมื่อมีตัวสะกด ได้แก่ เ–ะ, แ–ะ, เ–าะ, –ัวะ, เ–ียะ, เ–ือะ, เ–อะ แปลงรูปเป็น เ–็–, แ–็–, –็อ–, –็ว–, เ–ีย–, เ–ือ–, เ–ิ– ชัยรัตน์ วงศ์เกียรติ์ขจร. พจนานุกรมคำสัมผัส. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2553. ISBN 978-974-03-2471-3 — สามารถพบการสะกดได้จากหน้าสารบัญ
 คำยืมจากภาษาบาลี ภาษาสันสกฤต ไม่ใส่ไม้ไต่คู้ เช่น เบญจ เพชร เพชฌฆาต
 ยกเว้นวิสามานยนาม เช่น โรงเรียนเบ็ญจะมะมหาราช เพ็ชรในนามสกุล
 คำยืมจากภาษาเขมร ภาษาจีน หรือภาษาอื่น ให้เขียนตามพจนานุกรมภาษาไทย ซึ่งมักจะมีไม้ไต่คู้ปรากฏอยู่ เช่น เพ็ญ เสด็จ เก็ง มะเร็ง
 คำยืมจากภาษาอังกฤษ บางคำมีไม้ไต่คู้ เช่น เช็ค แร็กเกต ฮาเร็ม เปอร์เซ็นต์ บางคำก็ไม่มี เช่น เบนซิน เมตร แสตมป์ แบตเตอรี่ แบคทีเรีย ให้เขียนตามพจนานุกรมภาษาไทย
 คำยืมจากภาษาอื่นหากไม่มีกำหนดในพจนานุกรมภาษาไทย ควรเขียนตามหลักเกณฑ์การทับศัพท์ ซึ่งการใส่ไม้ไต่คู้เพื่อให้เห็นแตกต่างจากคำในภาษาไทย หลีกเลี่ยงความหมายแฝง หรือเพื่อช่วยให้ผู้อ่านแยกพยางค์ได้ถูกต้องในกรณีที่อาจสับสน
# ไม้หน้า
ไม้หน้า (เ) ใช้เป็นสระ เอ เมื่ออยู่หน้าพยัญชนะต้น และใช้ประสมสระ เอะ แอะ แอ เอาะ เอียะ เอีย เอือะ เอือ เออะ เออ และ เอา สำหรับยูนิโคดของ เ นั้น คือ U+0E40

ในรหัสคอมพิวเตอร์มีรูปแบบ ไม้หน้าสองรูป (แ) สำหรับใช้แทนสระแอะ-แอโดยตรง ซึ่งพัฒนามาจากอักษรบนแป้นพิมพ์ดีด เพราะหากพิมพ์ไม้หน้าสองครั้ง ตัวหนังสือจะห่างกัน สำหรับยูนิโคดของ แ นั้น คือ U+0E41

 การประสมรูป 
 การประสมรูป  ปรากฏ  ใช้เป็นสระ  สัทอักษรสากล ไม้หน้า + (พยัญชนะต้น)  เ–  เอ   ไม้หน้า + (พยัญชนะต้น) + วิสรรชนีย์  เ–ะ  เอะ (ไม่มีตัวสะกด)   ไม้หน้า + (พยัญชนะต้น) + ไม้ไต่คู้ + (พยัญชนะสะกด)  เ–็–  เอะ (มีตัวสะกด)   ไม้หน้า + (พยัญชนะต้น) + ลากข้าง  เ–า  เอา   ไม้หน้า + (พยัญชนะต้น) + ลากข้าง + วิสรรชนีย์  เ–าะ  เอาะ (ไม่มีตัวสะกด)   ไม้หน้า + (พยัญชนะต้น) + ตัวออ  เ–อ  เออ (ไม่มีตัวสะกด)   ไม้หน้า + (พยัญชนะต้น) + ตัวออ + วิสรรชนีย์  เ–อะ  เออะ (ไม่มีตัวสะกด)   ไม้หน้า + (พยัญชนะต้น) + พินทุ์อิ + (พยัญชนะสะกด)  เ–ิ–  เออะ1, เออ (มีตัวสะกด)   ไม้หน้า + (พยัญชนะต้น) + สระอี + ตัวยอ  เ–ีย  เอีย   ไม้หน้า + (พยัญชนะต้น) + สระอี + ตัวยอ + วิสรรชนีย์  เ–ียะ  เอียะ   ไม้หน้า + (พยัญชนะต้น) + สระอือ + ตัวออ  เ–ือ  เอือ   ไม้หน้า + (พยัญชนะต้น) + สระอือ + ตัวออ + วิสรรชนีย์  เ–ือะ  เอือะ   ไม้หน้า + ไม้หน้า + (พยัญชนะต้น)  แ–  แอ   สระแอ + (พยัญชนะต้น) + วิสรรชนีย์  แ–ะ  แอะ (ไม่มีตัวสะกด)   สระแอ + (พยัญชนะต้น) + ไม้ไต่คู้ + (พยัญชนะสะกด)  แ–็–  แอะ (มีตัวสะกด)  

 เ–ิ– บางครั้งก็ออกเสียงสั้นเป็น เออะ เช่นคำว่า เงิน เปิ่น เกริ่น
# เอเชียนเกมส์ 1958
เอเชียนเกมส์ 1958 เป็น การแข่งขันเอเชียนเกมส์ ครั้งที่ 3 จัดขึ้นที่กรุงโตเกียว ประเทศญี่ปุ่น ระหว่างวันที่ 24 พฤษภาคม - 1 มิถุนายน 2501 มีนักกีฬาเข้าร่วมแข่งขัน 1,820 คน

 สนามแข่งขัน 
 สนามกีฬาแห่งชาติ (โตเกียว) (สนามกีฬาหลัก)

 การแข่งขัน 
 ชนิดกีฬา 
กีฬาที่แข่งขันในเอเชียนเกมส์ 1958

 ประเทศที่เข้าร่วมการแข่งขัน 
center|thumb|320px|คณะกรรมการที่เข้าแข่งขัน
 คณะกรรมการโอลิมปิกแห่งชาติที่เข้าแข่งขัน

 สรุปเหรียญการแข่งขัน 

ด้านล่างนี้เป็นตารางการจัดอันดับของคณะกรรมการโอลิมปิกแห่งชาติ โดยแสดงรายชื่อประเทศที่ได้รับเหรียญทองมากที่สุด 10 อันดับแรก ได้แก่