# อำเภอเรณูนคร
เรณูนคร เป็นอำเภอหนึ่งในจังหวัดนครพนม เดิมเป็นท้องที่ของอำเภอธาตุพนม ประกาศจัดตั้งเป็นกิ่งอำเภอ โดยแยกตำบลเรณู ตำบลโพนทอง และตำบลท่าลาด จากอำเภอธาตุพนมในวันที่ 5 พฤษภาคม พ.ศ. 2513  

แต่ยังไม่สามารถจัดตั้งเป็นอำเภอใหม่ได้ เนื่องจากไม่เข้าหลักเกณฑ์ในการจัดตั้งอำเภอใหม่ คือ ต้องมี 4 ตำบลขึ้นไป จึงได้แยกการปกครองออกดังนี้

 แยก 9 หมู่บ้านของตำบลเรณู และจัดตั้งเป็น ตำบลโคกหินแฮ่
 แยก 5 หมู่บ้านของตำบลนาถ่อน และจัดตั้งเป็น ตำบลโพนแพง
 แยก 7 หมู่บ้านของตำบลบ้านค้อ อำเภอคำชะอี (จังหวัดมุกดาหารปัจจุบัน) และจัดตั้งเป็น ตำบลโพนงาม รวมทั้งโอนพื้นที่ไปยังการปกครองของกิ่งอำเภอเรณูนคร 

ซึ่งต่อมาได้ยกฐานะเป็นอำเภอในวันที่ 21 สิงหาคม 2518

ต่อมาในปี พ.ศ. 2531 บ้านหนองย่างชิ้น หมู่ที่ 15 และอีก 7 หมู่บ้านได้ขอแยกตั้งตำบลใหม่ เป็นตำบลหนองย่างชิ้น

พ.ศ.2532 ตำบลเรณูได้แยกการปกครองของ 9 หมู่บ้าน และจัดตั้งเป็น ตำบลเรณูใต้ และบ้านนาขาม หมู่ที่ 2 และอีก 8 หมู่บ้านได้ขอแยกการปกครองออกจากตำบลท่าลาด โดยตั้งเป็นตำบลนาขาม ทำให้อำเภอเรณูนครมีการปกครอง 8 ตำบลจนถึงปัจจุบันนี้

ภายหลังได้มีการกำหนดการปกครองใหม่ในปี พ.ศ. 2540 โดยที่

 ตำบลเรณู มี 13 หมู่บ้าน
 ตำบลโพนทอง มี 10 หมู่บ้าน
 ตำบลนางาม มี 14 หมู่บ้าน
 ตำบลโคกหินแฮ่ มี 15 หมู่บ้าน
 ตำบลท่าลาด มี 8 หมู่บ้าน
 ตำบลหนองย่างชิ้น มี 8 หมู่บ้าน
 ตำบลเรณูใต้ มี 13 หมู่บ้าน
 ตำบลนาขาม มี 9 หมู่บ้าน

 ประวัติศาสตร์ 
เมื่อ พ.ศ. 2369 (ก่อนสงครามเจ้าอนุวงศ์) ตรงกับในสมัยรัชกาลที่ 3 ที่เมืองวังมีความวุ่นวาย เกิดขัดแย้งภายในของกลุ่มผู้ไท ที่มีเมืองวังเป็นเมืองหลัก ได้มีไทครัวผู้ไทกลุ่มหนึ่งอพยพมาตั้งบ้านเรือนในฝั่งขวาแม่น้ำโขง มีนายไพร่ รวม 2,648 คน ต่อมาได้ตั้งบ้านเรือนอยู่ที่บ้านบุ่งหวาย ในปี พ.ศ. 2373 พระสุนทรราชวงษา เจ้าเมืองยโสธร ว่าราชการอยู่เมืองนครพนมได้มีใบบอกขอตั้งบ้านดงหวายเป็นเมือง "เรณูนคร" ต่อมา ร.3 ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ยกบ้านบุ่งหวาย ขึ้นเป็นเมืองเรณูนคร และตั้งให้ ท้าวสาย หัวหน้าไทครัวผู้ไทเป็น "พระแก้วโกมล" เจ้าเมืองเรณูนคร คนแรก ขึ้นเมืองนครพนม(ในปี พ.ศ. 2387) ซึ่งคือท้องที่ อำเภอเรณูนคร จังหวัดนครพนมในปัจจุบันนั่นเอง (จากเอกสาร ร.3 จ.ศ.1206 เลขที่ 58 หอสมุดแห่งชาติ) ชาวผู้ไทเรณูนคร จึงเป็นชาวผู้ไทกลุ่มแรกที่อพยพมาอยู่ในเขตฝั่งขวาแม่น้ำโขง(หมายถึงผู้ไทที่เป็นบรรพบุรุษของคนผู้ไทในอิสานปัจจุบัน)

 ที่ตั้งและอาณาเขต 
อำเภอเรณูนครมีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้
 ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอปลาปาก อำเภอเมืองนครพนม และอำเภอธาตุพนม
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอธาตุพนม
 ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอธาตุพนม และอำเภอนาแก
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอนาแก และอำเภอปลาปาก

 การแบ่งเขตการปกครอง 
 การปกครองส่วนภูมิภาค 
อำเภอเรณูนครแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 8 ตำบล 91 หมู่บ้าน ได้แก่
ลำดับอักษรไทยอักษรโรมันจำนวนหมู่บ้านจำนวนประชากร(ธันวาคม 2565)1.เรณูRenu2.โพนทองPhon Thong3.ท่าลาดTha Lat4.นางามNa Ngam5.โคกหินแฮ่Khok Hin Hae6.หนองย่างชิ้นNong Yang Chin7.เรณูใต้Renu Tai8.นาขามNa Kham

 การปกครองส่วนท้องถิ่น 
ท้องที่อำเภอเรณูนครประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 9 แห่ง ได้แก่
 เทศบาลตำบลเรณูนคร ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลเรณูและตำบลโพนทอง
 องค์การบริหารส่วนตำบลเรณู ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเรณู (นอกเขตเทศบาลตำบลเรณูนคร)
 องค์การบริหารส่วนตำบลโพนทอง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโพนทอง (นอกเขตเทศบาลตำบลเรณูนคร)
 องค์การบริหารส่วนตำบลท่าลาด ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าลาดทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลนางาม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนางามทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลโคกหินแฮ่ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโคกหินแฮ่ทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลหนองย่างชิ้น ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองย่างชิ้นทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลเรณูใต้ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเรณูใต้ทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลนาขาม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาขามทั้งตำบล