wannaphong/clean_thaiwikipedia huggingface dataset:
# ออมทรัพย์ แหลมฟ้าผ่า
ออมทรัพย์ แหลมฟ้าผ่า หรือนายออมทรัพย์ จันทรีย์ เกิดเมื่อ พ.ศ. 2476 เสียขีวิตเมื่อ พ.ศ. 2523 รวมอายุได้ 47 ปีสถิติการชก 11 ครั้ง ชนะ 2 แพ้ 9 

เกียรติประวัติ

| style="text-align:center;" colspan="9"|ชนะ 2 ครั้ง (ชนะน็อค 0 ครั้ง, ชนะคะแนน 2 ครั้ง), แพ้ 9 ครั้ง (แพ้น็อค 7 ครั้ง, แพ้คะแนน 2 ครั้ง) เสมอ 1 ครั้งสถิติ
|- align=center
| style="text-align:center;" colspan="9"|แชมป์ OPBF รุ่นไลท์เวท (2498)
|- align=center
|ชิง
|ชนะ
|12-7-3
|align=left| กาเบรียล อิลอร์เด
|
|
|
|align=left|
|align=left|
|- align=center
|เสียแชมป์
|แพ้
|73-27-8
|align=left| มิซาอิ อากิยามา
|
|
|
|align=left|
|align=left|
|- align=center
| style="text-align:center;" colspan="9"|แชมป์ OPBF รุ่นไลท์เวท  (2500)
|- align=center
|ชิง
|ชนะ
|39-12-2
|align=left| แฟลซ อีลอสเด้ 
|
|
|
|align=left|
|align=left|
|- align=center
|เสียแชมป์
|แพ้
|55-16-1
|align=left| ฮิโรชิ โอกาว่า
|
|
|
|align=left|
|align=left|
|- align=center
| style="text-align:center;" colspan="9"|เคยชิงแชมป์ต่อไปนี้แต่ไม่สำเร็จ
|- align=center
|ชิงแชมป์ OPBF รุ่นไลท์เวท
|แพ้
|12-1-1
|align=left| เลียว อลอนโซ่ 
|
|
|
|align=left|
|align=left|
|- align=center
|ชิงแชมป์ OPBF รุ่นจูเนียร์เวลเตอร์เวท
|แพ้
|11-4-1 
|align=left| เบิร์ต โซโมดิโอ
|
|
|
|align=left|
|align=left|
# ซิกมา
ซิกมา (, ตัวใหญ่ , ตัวเล็ก , ตัวเล็กท้ายคำ) เป็นอักษรกรีกตัวที่ 18 และมีค่าของเลขกรีกเท่ากับ 200 ในคณิตศาสตร์ทั่วไป Σ ตัวใหญ่ใช้แทนผลรวม สำหรับอักษรรูปนี้  จะใช้เมื่อซิกมาตัวเล็กเป็นอักษรตัวสุดท้ายของคำเท่านั้น เช่น  (Odysseus) มีอักษรซิกมาตัวเล็ก 2 ตัว ซิกมา (σ) ตรงกลางแตกต่างจากซิกมา (ς) ตัวท้าย S ของอักษรละตินมาจากซิกมา ส่วน Es ของอักษรซีริลลิกมาจากอักษรนี้ในรูปเสี้ยวพระจันทร์
 ประวัติ 
รูปร่าง (Σς) และตำแหน่งอักษรซิกมามาจากอักษรฟินิเชีย  (shin)

ชื่อเดิดขิงซิกมาอาจเป็น san แต่เนื่องด้วยความซับซ้อนของประวัติศาสตร์ชุดตัวอักษรกรีกโบราณช่วงต้น san ได้รับการระบุเป็นอักษรเฉพาะในชุดตัวอักษรกรีก แทนอักษร Ϻ
เฮโรโดตุสรายงานว่า "san" เป็นชิ่อที่ชาวดอเรียนตั้งให้กับอักษรเดียวกันที่ชาวไอโอเนียเรียกว่า "ซิกมา""the same letter, which the Dorians call "san", but the Ionians 'sigma'..." [translated from Ancient Greek: ""] (Herodotus 1.139) Herodotus, Histories 1.139 — Everson, Michael and Nicholas Sims-Williams. 2002. "Non-Attic letters, " transcribed by N. Nicholas. Archived from the original 2020-06-28.

ตามทฤษฎีหนึ่ง ชื่อ "sigma" อาจมาจาก samekh  อักษรของฟินิเชีย โดยผ่านทางอักษร xi ของกรีกที่เขียนเป็น Ξ ในทางกลับกัน ชื่อนี้อาจเป็นชื่อที่ประดิษฐ์ขึ้นในกรีก ซึ่งหมายถึง 'เสียงฟ่อ' จากรากของคำว่า  (จากภาษากรีกดั้งเดิม *sig-jō 'ฉันส่งเสียงฟ่อ') 

 ซิกมารูปเสี้ยวพระจันทร์ 

 การใช้งาน 
 ภาษาและภาษาศาสตร์ 
 ในภาษากรีกโบราณและสมัยใหม่ ซิกมาแทนเสียงเสียดแทรก ปุ่มเหงือก ไม่ก้อง  ในภาษากรีกสมัยใหม่ เสียงนี้กลายเป็นเสียงก้องถึงเสียงเสียดแทรก ปุ่มเหงือก ก้อง  เมื่ออยู่หน้าเสียง , , ,  หรือ .
 ในสัทวิทยา σ แทนพยางค์
 ในภาษาศาสตร์, Σ แทนชุดสัญลักษณ์ที่อยู่ในชุดตัวอักษร (ดูเพิ่มที่วิทยาการคอมพิวเตอร์)

 วิทยาศาสตร์และคณิตศาสตร์ 

 คณิตศาสตร์ 
 ในคณิตศาสตร์ทั่วไป σ ตัวเล็กโดยทั่วไปแทนองศาที่ไม่ทราบค่า และรูปย่อของ "นับได้" ส่วน Σ โดยทั่วไปใช้แทนผลรวม เช่น:

 ชีววิทยา สรีรวิทยา และแพทยศาสตร์ 
 ในวรรณกรรมสรีรวิทยาต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20 σ ใช้แทนมิลลิวินาที

 เคมี 
 พันธะซิกมา (σ bonds) เป็นพันธะโคเวเลนต์ทางเคมีประเภทที่แข็งแรงที่สุด
 ในการเล่นแร่แปรธาตุ Σ บางครั้งใช้แทนน้ำตาล

 รหัสตัวอักษร 

 ซิกมากรีก 

ตารางรหัสยูนิโคด: Greek and Coptic (Range: 0370-03FF)

 ซิกมาคอปติก 

 ซิกมาคณิตศาสตร์ 
อักษรเหล่านี้ใช้เป็นสัญลักษณ์ทางคณิตศาสตร์เท่านั้น ข้อความภาษากรีกที่มีลักษณะเฉพาะควรเข้ารหัสโดยใช้อักษรกรีกปกติ พร้อมมาร์กอัปและการจัดรูปแบบเพื่อระบุแบบข้อความ
# แซมไพ
แซมไพ, ไดซิกมา  หรือ ซัมปี (, ตัวใหญ่ , ตัวเล็ก) เป็นอักษรกรีกที่เคยใช้ในเลขกรีกโดยมีค่าเท่ากับ 900 ปัจจุบันเลิกใช้แล้ว อักษรแซมไพมีสองรูปแบบคือ "แซมไพแบบโบราณ"  ใช้ในการเขียนหนังสือ และ "แซมไพแบบตัวเลข"  ใช้แทนตัวเลขและการอ้างอิงเอกสาร ความหมายตามตัวอักษรแปลว่า "เหมือนพาย" สำหรับชื่ออื่นของอักษรนี้คือ ไดซิกมา เนื่องจากใช้แทนหน่วยเสียง  หรือ
# สติกมา
สติกมา (, ตัวใหญ่ , ตัวเล็ก) เป็นอักษรรวมระหว่างอักษรกรีก ซิกมากับเทา ปัจจุบันใช้แทนค่าของเลขกรีกซึ่งมีค่าเท่ากับ 6 อักษรสติกมาตัวเล็กมีรูปร่างคล้ายซิกมาตัวเล็กที่อยู่ท้ายคำ  แต่ห่วงข้างบนมีขนาดใหญ่กว่าและขยายออกไปทางขวามากกว่า

สติกมา ยังเป็นอีกชื่อหนึ่งของอักษรไดแกมมาเมื่อเขียนด้วยลายมือ ซึ่งใช้แทนค่าเลขกรีกเท่ากับ 6 เหมือนกัน แต่สำหรับชื่อในปัจจุบันเป็นการเข้าใจผิด เนื่องจากในอดีตไม่เคยมีหลักฐานว่ามีการใช้อักษรรวมระหว่างซิกมากับเทาเลย (ใช้แยกกันมาโดยตลอด)
# ภาษากอย ซันจัก ซูรัต
ภาษากอย ซันจัก ซูรัต เป็นภาษาแอราเมอิกใหม่หรือภาษาซีเรียค ผู้พูดภาษานี้เรียกง่าย ๆ ว่า ซูรัต (มาจาก 'Syriac') ใช้พูดในเมืองกอย ซันจัต เขตผู้ว่าการอาร์บิล ทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือของอิรัก ส่วนมากนับถือศาสนาคริสต์นิกายคาทอลิกคัลเดีย  ใกล้เคียงกับภาษาเซนายาที่ใช้พูดโดยชาวคริสต์กลุ่มคัลเดีย ที่อยู่ทางตะวันออกของเมืองกอย ซันจัต สันนิษฐานว่า ภาษากอย ซันจัต ซูรัต อาจจะพัฒนามาจากภาษาของชาวคัลเดียในซานันดาซ ภาษานี้ไม่อาจเข้าใจกันได้กับภาษาแอราเมอิกใหม่คัลเดียหรือภาษาของชาวยิวในบริเวณนั้น เขียนด้วยอักษรซีเรียค แต่ก็มีการใช้ภาษาซีเรียคที่เป็นภาษาทางศาสนาเป็นภาษาเขียนด้วย
# พระยายมราช (หมัด)
พระยายมราช (หมัด)  หรือ จุ้ย หรือบ้างก็เรียกว่า "พระยายมราชแขก" เป็นบุตรของเจ้าพระยาจักรี (หมุด) เกิดเมื่อปีใดไม่ปรากฏ ได้เข้ารับราชการในสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีพร้อมบิดา ถูกประหารชีวิตในปลายรัชกาลซึ่งเป็นช่วงที่เชื่อกันว่าสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีทรงเสียพระสติ

 พระยาอภัยรณฤทธิ์ 
ในครั้งที่ดำรงตำแหน่งพระยาอภัยรณฤทธิ์ ได้ร่วมไปกับทัพเรือของบิดาที่เข้าตีเมืองพุทไธมาศ เมื่อ พ.ศ. 2314 และราชการสงครามอื่น ๆ อีกมาก

 พระยายมราช 
เมื่อบิดาเสียชีวิต พระยาอภัยรณฤทธิ์ (หมัด) ได้เลื่อนขึ้นเป็นพระยายมราช และมีส่วนร่วมในราชการสงครามอีกหลายครั้ง เช่น รบกับอะแซหวุ่นกี้ที่เมืองพิษณุโลกเมื่อ พ.ศ. 2318 โดยท่านเป็นผู้คุมทัพหลวงตามขึ้นไปหลังจากเจ้าพระยาจักรี (ทองด้วง) ยกไปตั้งรับที่พิษณุโลก ทัพของท่านถูกพม่าโอบเข้าด้านหลังตีค่ายแตก แต่ท่านชิงค่ายคืนได้ เมื่อเจ้าพระยาจักรีและเจ้าพระยาสุรสีห์ตีหักออกจากเมืองพิษณุโลกไปตั้งมั่นที่เพชรบูรณ์ ประกอบกับอะแซหวุ่นกี้ยกทัพกลับเพราะปัญหาภายในอังวะ พระยายมราชเป็นผู้คุมทัพไปตามทัพพม่าถึงด่านแม่ละเมา ยิงทหารพม่าล้มตายและจับเป็นเชลยได้มาก

 ถูกประหาร 
ใน พ.ศ. 2322 เกิดกบฏมหาดา โดยมหาดาที่บวชอยู่ที่อยุธยาตั้งตัวเป็นพระเจ้าแผ่นดิน ตั้งข้าราชการครบตำแหน่ง สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีจึงให้ข้าหลวงไปจับตัวมหาดาและผู้ที่มหาดาแต่งตั้งเป็นขุนนางลงมาจำไว้ ก่อนจะนำไปประหารที่ป้อมวิชัยประสิทธิ์ พระยายมราช (หมัด) ถูกจำและประหารพร้อมกับกลุ่มกบฏนี้ด้วย โดยไม่ทราบสาเหตุแน่ชัด ในพระราชพงศาวดารฉบับพระราชหัตถเลขา ระบุว่าในปี พ.ศ. 2322 พระยายมราชแขกเป็นโทษต้องพระราชอาญาในเรือนจำแต่ไม่ระบุสาเหตุ หลักฐานบางแห่งกล่าวว่า เป็นเพราะสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีเสียพระสติ เมื่อทราบว่ามหาดาตั้งขุนนางครบทุกตำแหน่ง ขาดแต่พระยายมราช จึงให้นำตัวพระยายมราชไปจำให้ครบตำแหน่งขุนนางแล้วประหารเสียพร้อมกัน
# อุตริมนุสธรรม
อุตริมนุสธรรม แปลว่า ธรรมของมนุษย์ผู้ยวดยิ่ง ได้แก่ คุณวิเศษซึ่งมนุษย์ธรรมดาไม่สามารถมีหรือเป็นได้ มิใช่วิสัยของมนุษย์ทั่วไป แต่เป็นวิสัยของผู้บรรลุธรรมขั้นสูงแล้ว ซึ่งก็คือ ฌาน วิโมกข์ สมาธิ สมาบัติ มรรค และผล

การที่ภิกษุแสดงตนหรือพูดให้ผู้อื่นเข้าใจว่าตนได้ฌานชั้นนั้นชั้นนี้ ตนได้บรรลุวิโมกข์ ได้สมาธิ สามารถเข้าสมาบัติได้ หรือสำเร็จมรรคสำเร็จผลอย่างนั้นอย่างนี้ เรียกว่า กล่าวอวดอุตริมนุสธรรม
# วิโมกข์
วิโมกข์ แปลว่า ความพ้น, ความหลุดพ้นวิเศษ มีความหมายเช่นเดียวกับ วิมุตติ

วิโมกข์ หมายถึงสภาพที่จิตพ้นจากกิเลสและอาสวะทั้งปวง การพ้นจากโลกีย์ การขาดจากความพัวพันแห่งโลก ความเป็นพระอรหันต์ ใช้หมายถึงพระนิพพานก็ได้

วิโมกข์ มี 3 อย่าง คือ
 สุญญตวิโมกข์ ความพ้นที่เกิดจากปัญญาพิจารณาเห็นไตรลักษณ์คืออนัตตา
 อนิมิตตวิโมกข์ ความพ้นที่เกิดจากปัญญาพิจารณาเห็นไตรลักษณ์คืออนิจจัง
 อัปปณิหิตวิโมกข์ ความพ้นที่เกิดจากปัญญาพิจารณาเห็นไตรลักษณ์ทุกขัง
# นิโรธสมาบัติ
นิโรธสมาบัติ (อ่านว่า นิโรดสะมาบัด, นิโรดทะ-) แปลว่า การเข้านิโรธ, การเข้าถึงความดับ หมายถึงการเข้าถึงความดับสัญญา (ความจำ) และเวทนา (ความรับอารมณ์) ทั้งหมด ซึ่งสามารถดับได้ถึง 7 วัน เรียกว่าเข้านิโรธสมาบัติ เรียกย่อว่า เข้านิโรธ เรียกเต็มว่า เข้าสัญญาเวทยิตนิโรธ

นิโรธสมาบัติ ต้องเป็นพระอรหันต์และพระอนาคามีผู้ได้สมาบัติ 8 จึงจะสามารถเข้าได้ ถือกันมาว่าผู้ได้ถวายอาหารแด่พระสงฆ์ผู้ออกจากนิโรธสมาบัติมื้อแรกจะได้รับอานิสงส์ในปัจจุบันทันตา ทั้งนี้เพราะเป็นอาหารมื้อสำคัญหลังจากที่ท่านอดมาถึง 7 วัน ร่างกายจึงต้องการอาหารมากเป็นพิเศษ
# ภาษาการากัลปัก
ภาษาการากัลปัก  เป็นภาษากลุ่มเตอร์กิก พูดโดยชาวการากัลปักที่อยู่ในสาธารณรัฐการากัลปักสถาน ประเทศอุซเบกิสถาน ใกล้เคียงกับภาษาคาซัคและภาษาโนไก คำศัพท์และไวยากรณ์ส่วนใหญ่ได้รับอิทธิพลจากภาษาอุซเบก เป็นภาษารูปคำติดต่อที่มีการเปลี่ยนเสียงสระเช่นเดียวกับภาษาฮังการีและภาษาตุรกี ไม่มีการแบ่งเพศทางไวยากรณ์ เรียงประโยคแบบประธาน-กรรม-กริยา

เริ่มแรกภาษานี้เขียนด้วยอักษรอาหรับจนถึง พ.ศ. 2471 แล้วเปลี่ยนมาใช้อักษรละตินจนถึง พ.ศ. 2483 หลังจากนั้นใช้อักษรซีริลลิกจนกระทั่งอุซเบกิสถานได้รับเอกราชใน พ.ศ. 2534 จึงกลับมาเขียนด้วยอักษรละตินอีกครั้ง

 การกระจายตามเขตภูมิศาสตร์ 
ภาษาการากัลปักนี้พูดเป็นส่วนใหญ่ในสาธารณรัฐปกครองตนเองการากัลปักสถานของอุซเบกิสถาน ผู้คนประมาณ 2,000 คนในอัฟกานิสถานและผู้พลัดถิ่นกลุ่มเล็ก ๆ ผู้คนในในพื้นที่ของรัสเซีย คาซัคสถาน ตุรกี และส่วนอื่น ๆ ของโลกสามารถพูดภาษาคารากัลปักได้

 สถานะทางการ 
ภาษาการากัลปักมีสถานะเป็นทางการในสาธารณรัฐปกครองตนเองการากัลปักสถาน

 ตัวอย่างข้อความ 
ข้อแรกของปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน
อักษรซีริลลิกอักษรละตินคำแปลҲәмме адамлар өз қәдир-қымбаты және ҳуқықларында еркин ҳәм тең болып туўылады. Оларға ақыл ҳәм ҳүждан берилген болып, бир-бирине туўысқанлық руўхындағы қатнаста болыўы тийис.Hámme adamlar óz qádir-qımbatı jáne huqıqlarında erkin hám teń bolyp tuwıladı. Olarǵa aqıl hám hújdan berilgen bolıp, bir-birine tuwısqanlıq ruwxındaǵı qatnasta bolıwı tiyis.มนุษย์ทั้งปวงเกิดมามีอิสระและเสมอภาคกันในศักดิ์ศรีและสิทธิ ต่างในตนมีเหตุผลและมโนธรรม และควรปฏิบัติต่อกันด้วยจิตวิญญาณแห่งภราดรภาพ
# สมาบัติ
สมาบัติ แปลว่า การเข้าถึงฌาน, การบรรลุฌาน, ธรรมที่พึงเข้าถึงฌาน

สมาบัติ โดยทั่วไปหมายถึงทั้งฌานและการเข้าฌาน ที่กล่าวว่า เข้าสมาบัติ ก็คือ เข้าฌาน นั่นเอง

สมาบัติ มี 8 อย่าง เรียกว่า สมาบัติ 8 ได้แก่ รูปฌาน 4, อรูปฌาน 4, เรียกแยกว่า รูปสมาบัติ อรูปสมาบัติ เรียกรวมว่า ฌานสมาบัติ

นิโรธสมาบัติ หรือ สัญญาเวทยิตนิโรธ เป็นสมาบัติที่มีลำดับต่อจากสมาบัติที่ 8 ซึ่งมีสภาวะที่ละเอียดที่สุดสุขุมกว่าอรูปฌาน เมื่อรวมกับสมาบัติ 8 ข้างต้นก็จะเป็นสมาบัติที่ 9 มีคำเรียกต่างหากว่า อนุปุพพวิหารสมาบัติ ซึ่งผู้จะเข้านิโรธสมาบัติได้ คือ พระอนาคามีและพระอรหันต์ ผู้ได้สมาบัติ 8 เท่านั้น

ผลสมาบัติ สมาบัติอีกประเภทหนึ่ง อันได้แก่ การเข้าสมาบัติโดยการมีพระนิพพานเป็นอารมณ์ของพระอริยบุคคลทั้งหลาย แบ่งออกเป็น 3 อย่าง คือ สุญญตาสมาธิ เข้าผลสมาบัติด้วยการเห็นอนัตตาเป็นอารมณ์ อนิมิตตสมาธิ เข้าผลสมาบัติด้วยการเห็นอนิจจังเป็นอารมณ์ อัปปณิหิตสมาธิ เข้าผลสมาบัติด้วยการเห็นทุกขังเป็นอารมณ์

ผลสมาบัติต่างจากนิโรธสมาบัติ ตรงผลสมาบัติมีนิพพานเป็นอารมณ์แต่ยังมีวิถีจิต (จิตสำนึก) อยู่ ไม่ได้มีอะไรดับหายไปแบบนิโรธสมาบัติ เพียงแต่หน่วงความดับไป เช่น ภังคญาณ (ญาณที่เห็นความดับไปอย่างเดียว) เป็นอารมณ์ของพระนิพพาน เป็นต้น

อนุปุพพนิโรธ 9 หรือ การดับตามลำดับของสมาบัติ 9 ได้แก่
กามสัญญาดับ เข้าสู่ปฐมฌาน
วิตกวิจารดับ เข้าสู่ทุติยฌาน
ปีติดับ เข้าสู่ตติยฌาน
ลมหายใจเข้าออกดับ เข้าสู่จตุตถฌาน
รูปสัญญาดับ เข้าสู่อากาสานัญจายตนะ
อากาสานัญจายตนะสัญญาดับ เข้าสู่วิญญาณัญจายตนะ
วิญญาณัญจายตนะสัญญาดับ เข้าสู่อากิญนัญจายตนะ
อากิญนัญจายตนะสัญญาดับ เข้าสู่เนวสัญญานาสัญญายตนะ
เวทนาและสัญญาดับ เข้าสู่นิโรธสมาบัติ
# กำไรเกินปกติ
กำไรเกินปกติ  คือ กำไรที่เกินมาจาก รายได้หลังหักต้นทุนทางเศรษฐศาสตร์ทั้งหมดแล้ว โดยปกติแล้ว กำไรเกินปกติจะมาจากการผูกขาด เช่น ผูกขาดทรัพยากร ผูกขาดพื้นที่ ผูกขาดข้อมูล เป็นต้น กำไรเกินปกติอาจได้มาจากหลายทาง เช่น
 การได้อภิสิทธิ์
 การรู้ข้อมูลภายใน (inside information)
# อนาคามี
อนาคามี แปลว่า ผู้ไม่มาเกิดอีก หมายความว่าจะไม่กลับมาเกิดในกามาวจรภูมิอีก แต่จะเกิดใน พรหมโลก อีกครั้งเดียวหรือหลายครั้งก็ได้ (เกิดในพรหมโลกหลายครั้ง เช่น อุทธังโสโต อกนิฏฐคามี) แล้วจะบรรลุอรหันต์แล้วนิพพานบนพรหมโลกนั้น

 การละสังโยชน์ 
อนาคามี เป็นชื่อเรียกพระอริยบุคคลขั้นที่ 3 จากทั้งหมด 4 ขั้น ได้แก่ โสดาบัน สกทาคามี อนาคามี อรหันต์ พระอนาคามีเป็นผู้ละสังโยชน์เบื้องต่ำ (โอรัมภาคิยสังโยชน์) ทั้ง 5 ประการได้แล้ว ยังเหลือสังโยชน์เบื้องสูง (อุทธัมภาคิยสังโยชน์) อีก 5 ประการ คือ
 รูปราคะ หมายถึง ความพอใจในรูปฌาน หรือ รูปธรรมอันประณีต หรือ ความพอใจในรูปภพ
 อรูปราคะ หมายถึง ความพอใจในอรูปฌาน หรือ พอใจในอรูปธรรม เช่น ความรู้ เป็นต้น หรือ ความพอใจในอรูปภพ
 มานะ หมายถึง ความสำคัญตนว่าเป็นนั่นเป็นนี่ เช่น เป็นพระอนาคามี (แม้ว่าจะเป็นจริง ๆ) เป็นต้น
 อุทธัจจะ คือ ความฟุ้งของจิต
 อวิชชา คือ ความไม่รู้แจ้ง
อนึ่งพึงเข้าใจว่า แม้สังโยชน์เบื้องสูงบางข้อจะมีชื่อเหมือนกิเลสอย่างหยาบที่ยังมีในปถุชน (ผู้ยังไม่เป็นบรรลุเป็นพระอริยบุคคล) เช่น มานะ อุทธัจจะ หรือ อวิชชา แต่สังโยชน์เบื้องสูงอันเป็นกิเลสที่ยังหลงเหลืออยู่ในจิตใจของพระอนาคามีนั้น เป็นกิเลสที่ละเอียดกว่าของปถุชนอย่างมาก

 ประเภท 
พระอนาคามี มีอยู่ 5 ประเภท ได้แก่
 1. อันตราปรินิพพายี ผู้ปรินิพพานในระหว่าง คือ เกิดในสุทธาวาสภพใดภพหนึ่งแล้ว อายุยังไม่ถึงกึ่ง ก็ปรินิพพานโดยกิเลสปรินิพพาน
 2. อุปหัจจปรินิพพายี ผู้จวนจะถึงจึงปรินิพพาน คือ อายุพ้นกึ่งแล้ว จวนจะถึงสิ้นอายุจึงปรินิพพาน 
 3. อสังขารปรินิพพายี ผู้ปรินิพพานโดยไม่ต้องใช้แรงชักจูง คือ ปรินิพพานโดยง่าย ไม่ต้องใช้ความเพียรนัก
 4. สสังขารปรินิพพายี ผู้ปรินิพพานโดยใช้แรงชักจูง คือ ปรินิพพานโดยต้องใช้ความเพียรมาก
 5. อุทธังโสโต อกนิฏฐคามี ผู้มีกระแสในเบื้องบนไปสู่อกนิฏฐภพ คือ เกิดในสุทธาวาสภพใดภพหนึ่งแล้วก็ตาม จะเกิดเลื่อนต่อขึ้นไปจนถึงอกนิฏฐภพแล้วจึงปรินิพพาน
# กำธร ทัพคัลไลย
กำธร ทัพคัลไลย (23 พฤศจิกายน พ.ศ. 2484 - 12 กรกฎาคม พ.ศ. 2544) นักแสดง และผู้กำกับภาพยนตร์ มีชื่อเสียงจากการเป็นผู้สร้างภาพยนตร์ตลกจำนวน 12 เรื่อง โดยที่มีชื่อเสียงที่สุดคือเรื่อง ทายาทป๋องแป๋ง และ มาดามยี่หุบ ภาพยนตร์ที่กำธรกำกับจะมีอดีตภรรยา คือ ปิยะมาศ โมนยะกุล ร่วมแสดงด้วยทุกเรื่อง

 ประวัติ 
กำธร ทัพคัลไลย เกิดที่ตำบลบ้านชุ้ง อำเภอนครหลวง จังหวัดพระนครศรีอยุธยา มีพี่ชายชื่อ กมล ทัพคัลไลย เริ่มทำงานหลังจากเรียนจบชั้นมัธยม เป็นช่างเขียนป้ายคัตเอาต์ และรับราชการในกระทรวงการต่างประเทศ และธนาคารแห่งประเทศไทย ก่อนจะลาออกมาทำงานธุรกิจชิปปิ้ง เริ่มเข้าสู่วงการภาพยนตร์เมื่อปี พ.ศ. 2514 โดยเข้าประกวดเป็นดาราหน้าใหม่กับผลิตภัณฑ์น้ำมันใส่ผมยี่ห้อหนึ่ง แสดงละครโทรทัศน์และภาพยนตร์

กำธรตั้งบริษัท สยามสตาร์โปรดักชั่น เมื่อ พ.ศ. 2518 สร้างภาพยนตร์เรื่องแรก ทายาทป๋องแป๋ง นำแสดงโดย สมบัติ เมทะนี และปิยะมาศ โมนยะกุล ออกฉายเมื่อ พ.ศ. 2521 ภาพยนตร์ทำรายได้สูงเป็นประวัติการณ์ โดยส่วนหนึ่งเนื่องจากแผนประชาสัมพันธ์ มีของเล่นเกี่ยวกับหนังแจกให้กับผู้ชม เพื่อดึงดูดผู้ชมวัยเด็ก กำธรได้สร้างภาพยนตร์ต่อมาอีก 11 เรื่อง จนถึง พ.ศ. 2537 ทุกเรื่องมีของเล่นแจกจนเป็นเอกลักษณ์

หลังกำธรเลิกสร้างภาพยนตร์ เขากลับมาเล่นละครโทรทัศน์ เรื่องที่มีชื่อเสียงคือเรื่อง หงส์เหนือมังกร (2542)

กำธร สมรสกับปิยะมาศ โมนยะกุล ซึ่งเป็นนักแสดง แต่ไม่มีบุตรด้วยกัน ต่อมาได้หย่าร้างกันในปี พ.ศ. 2543 เนื่องจากกำธรไปมีภรรยาใหม่คือ ชลดา สีราวี มีบุตรด้วยกันหนึ่งคนชื่อ ศกุลตลา ทัพคัลไลย

กำธร ทัพคัลไลย เสียชีวิตเมื่อวันที่ 12 กรกฎาคม พ.ศ. 2544 ด้วยโรคมะเร็งตับและปอด อายุได้ 59 ปี

 ผลงานภาพยนตร์ 

 ไม่รักไม่สน (2517) รับบท ดำรงค์
ทายาทป๋องแป๋ง (2521)
 แผ่นดินวิปโยค (2521)
 เขยใหม่ปึ๋งปั๋ง (2522)
 เต้าฮวยไล้เหลี่ยว (2523)
 ไอ๊หยา อาตือ (2524)
 มาดามยี่หุบ (2525)
 น.ส.เย็นฤดี (2526)
 สวัสดีคุณนาย (2527)
 ตะวันยิ้มแฉ่ง (2528)
 แหม่มกะปิ (2529)
 อีจู้กู้ปู่ป้า (2531)
 แฝดแบบว่า (2533)
 มาดามยี่หุบ ภาค 2 จากอังกฤษถึงประเทศไทย ไปบางปลาม้า มากรุงเทพฯ (2537)

 อำนวยการสร้าง 

ทายาทป๋องแป๋ง (2521)
 เต้าฮวยไล้เหลี่ยว (2523)
 ไอ๊หยา อาตือ (2524)
 มาดามยี่หุบ (2525)
 สวัสดีคุณนาย (2527)
 ตะวันยิ้มแฉ่ง (2528)
 แหม่มกะปิ (2529)

 ผลงานละครโทรทัศน์ 
 ตุ๊กตาเสียกบาล (2519) ช่อง 3
 นานา (โรค)จิตตัง (2520) ช่อง 3
 วิมานมะพร้าว (2537) ช่อง 7 รับเชิญ 
บ้านไร่ชายทุ่ง (2538) ช่อง 3
แม่นาคพระนคร (2539) ช่อง 7
 รักผู้พันแถมเรือพ่วง (2540) ช่อง 5
 รอยอดีต (2540) ช่อง 7 รับเชิญ
 ภูตคนอลเวง (2540) ช่อง 7
 ชุมทางเขาชุทอง (2540) ช่อง 5 รับเชิญ
เพลงรักจากบ้านนา (2540) ช่อง 9
ชมรมขนหัวลุก FRIDAY ตอน ทัศนาจรทัวร์ป่าช้าเฮี้ยน (2540) ช่อง 5 รับเชิญ
 การะเกด (2540) ช่อง 7
 คืนของฉัน วันของเธอ (2540) ช่อง 5
 ม่วยจ๋า (2541) ช่อง 7
 สะดุดรักสะดุดฝัน (2541) ช่อง 7
 คู่อันตรายดับเครื่องชน (2542) ช่อง 7
กองร้อย 501 (2542) ช่อง 7
 หงส์เหนือมังกร (2543) ช่อง 5
 กำแพงรัก (2543) ช่อง 3
 เงา (2543) ช่อง 5
 มิติใหม่หัวใจเดิม (2543) ช่อง 7 รับเชิญ
 เจ้าสัวน้อย (2543) ช่อง 7 รับเชิญ
 ตะวันตัดบูรพา (2544) ช่อง 5
 ทายาทอสูร (2544) ช่อง 7
 สุสานคนเป็น (2545) ช่อง 7 รับเชิญ 

 ละคร 

 สวัสดีคุณนาย (2545) ช่อง 3
 ไอ้หยาอาตือ (2547) ช่อง 3
# ภาษาอาเซอร์ไบจาน
ภาษาอาเซอรี หรือ ภาษาอาเซอร์ไบจาน เป็นภาษาราชการของประเทศอาเซอร์ไบจาน มีชื่อเรียกในภาษาของตนว่า Azərbaycan dili บางสำเนียงของภาษานี้ใช้พูดในอิหร่าน ซึ่งใช้เป็นภาษากลางระหว่างภาษาส่วนน้อยอื่น ๆ คือ ภาษาเคิร์ด ภาษาอาร์มีเนียและภาษาตาเลชิ มีผู้พูดภาษานี้ในสาธารณรัฐดาเกสถานในรัสเซีย จอร์เจียตะวันตกเฉียงใต้ อิหร่านภาคเหนือ และภาคตะวันออกของตุรกี

เป็นภาษาในภาษากลุ่มอัลไต มีผู้พูดเป็นภาษาแม่ประมาณ 23 – 30 ล้านคน โดยมีราว 16- 23 ล้านคนในอิหร่านและ 7 ล้านคนในอาเซอร์ไบจาน และ 800,000 คน ในที่อื่น ๆ เป็นภาษากลุ่มเตอร์กิก ใกล้เคียงกับภาษาตุรกี ได้รับอิทธิพลจากภาษาเปอร์เซียและภาษาอาหรับ ผู้พูดภาษานี้พอจะเข้าใจกันได้กับผู้พูดภาษากลุ่มเตอร์กิก สาขาโอคุซอื่น ๆ เช่น ภาษาตุรกี ที่ใช้พูดในตุรกี ไซปรัสและแหลมบอลข่าน รวมทั้งภาษาเติร์กเมนด้วย

 ระบบเสียง 
 เสียงพยัญชนะ 
+เสียงพยัญชนะในภาษาอาเซอร์ไบจานมาตรฐานริมฝีปากฟัน(หลัง-)ปุ่มเหงือกเพดานแข็งเพดานอ่อนเส้นเสียงนาสิกหยุด/กักเสียดแทรกไม่ก้องก้องเสียดแทรกไม่ก้องก้องเปิดสะบัดลิ้น

 เสียงสระ 
เสียงสระในภาษาอาเซฮร์ไบจาน เรียงลำดับตามอักษรดังนี้:Householder and Lotfi. Basic Course in Azerbaijani. 1965.Shiralyeva (1971)  ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,  

thumb|right|ตารางเสียงสระภาษาอาเซอร์ไบจานใต้ จาก 
+เสียงสระในภาษาอาเซอร์ไบจานมาตรฐาน หน้า หลัง     ปิด     กลาง    เปิด  

 ตัวอักษร 
ภาษาอาเซอร์ไบจานเหนือในอาเซอร์ไบจานจะใช้อักษรละตินเป็นอักษรทางการ และยังคงใช้อักษรซีริลลิกในการเขียนอยู่บ้าง ส่วนภาษาอาเซอร์ไบจานใต้ในอิหร่านจะใช้อักษรอาหรับเหมือนภาษาเปอร์เซีย

 อักษรละตินเก่า (ฉบับ ค.ศ. 1929–1938; ไม่ใช่งานแล้ว; แทนที่ด้วยฉบับ ค.ศ. 1991) อักษรละตินทางการ (อาเซอร์ไบจาน ตั้งแต่ ค.ศ. 1991) อักษรซีริลลิก (ฉบับ ค.ศ. 1958, เป็นทางการในดาเกสถาน) อักษรเปอร์เซีย-อาหรับ (อิหร่าน; อาเซอร์ไบจานจนถึง ค.ศ. 1929) สัทอักษรสากล A a А а آ / ـا  B в  B b Б б ب  Ç ç  C c Ҹ ҹ ج  C c  Ç ç Ч ч چ  D d Д д د  E e Е е ئ  Ə ə Ә ә ا / َ / ە  F f Ф ф ف  G g Ҝ ҝ گ  Ƣ ƣ  Ğ ğ Ғ ғ غ  H h Һ һ ح / ه  X x Х х خ  Ь ь  I ı Ы ы ؽ  I i  İ i И и ی  Ƶ ƶ  J j Ж ж ژ  K k К к ک ,  Q q Г г ق  L l Л л ل  M m М м م  N n Н н ن  Ꞑ ꞑถอนออกจากชุดตัวอักษรใน ค.ศ. 1938 - - ݣ / نگ  O o О о وْ  Ө ө  Ö ö Ө ө ؤ  P p П п پ  R r Р р ر  S s С с ث / س / ص  Ş ş Ш ш ش  T t Т т ت / ط  U u У у ۇ  Y y  Ü ü Ү ү ۆ  V v В в و  J j  Y y Ј ј ی  Z z З з ذ / ز / ض / ظ  - ʼ ع 

ในอดีตภาษาอาเซอร์ไบจานจะใช้อักษรอาหรับเพียงอย่างเดียวเท่านั้น จนเมื่อปี ค.ศ. 1929 จึงได้เริ่มใช้อักษรละตินในการบันทึกภาษาอาเซอร์ไบจานเหนือ(ซึ่งแตกต่างกับรูปแบบที่ใช้ในปัจจุบัน) และเปลี่ยนมาใช้อักษรซีริลลิกระหว่างปี ค.ศ. 1938 - 1991 และได้กลับมาใช้อักษรละตินอีกครั้งจนถึงปัจจุบัน ส่วนภาษาอาเซอร์ไบจานใต้นั้นยังคงใช้อักษรอาหรับในการบันทึกมาโดยตลอดจนถึงปัจจุบัน

 หมายเหตุ
# กามคุณ
กามคุณ (อ่านว่า กา-มะ-คุน, กาม-มะ-คุน) ในพระพุทธศาสนาหมายถึง สิ่งที่น่าปรารถนา ชวนให้รักชักให้ใคร่ พาใจให้กำหนัดยินดี มี 5 ชนิด คือ รูป (สิ่งที่ตามองเห็น) เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ (สิ่งที่กายสัมผัส) กามคุณ 5 นี้เป็นอารมณ์ คือสิ่งที่ยึดดึงใจให้ปรารถนา ให้รักใคร่ เป็นต้น จึงเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า "กามารมณ์" แปลว่า อารมณ์คือกามคุณ ไม่ได้หมายถึงอารมณ์ทางเพศเพียงอย่างเดียว"ภาษาธรรม" โดย พระธรรมกิตติวงศ์
# กามราคะ
กามราคะ (อ่านว่า กามะ-, กามมะ-) แปลว่า ความกำหนัดในกาม, ความใคร่ในกาม, ความกำหนัดยินดีด้วยอำนาจกาม ใช้ว่า กามราค (กามะราก) ก็มี

กามราคะ หมายถึงอาการที่จิตยินดีเพลิดเพลินในรูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส ซึ่งเรียกว่ากามคุณ จนหลงใหลไม่ปล่อยวางง่าย และหมายถึงอาการที่จิตยินดีเพลิดเพลินในกามคุณเช่นนั้นด้วยอำนาจกิเลสกาม มีกิเลสกามเป็นเหตุให้ทำ นำให้มีความยินดีเพลิดเพลิน เช่น ยินดีเพลิดเพลินในรูปและเสียงด้วยความอยาก

กามราคะ โดยปกติใช้อธิบายเกี่ยวกับสาเหตุที่ทำให้ผู้คนหมกมุ่น หลงใหล ยินดี ติดอยู่ในเรื่องโลกีย์วิสัยของมนุษย์ เช่นใช้ว่า
# เครื่องราง
เครื่องราง หมายถึง ของที่นับถือว่าป้องกันอันตราย ยิงไม่ออก ฟันไม่เข้าราชบัณฑิตยสถาน, พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554 เฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว, กรุงเทพพฯ : ราชบัณฑิตยสถาน, 2556, หน้า  เช่น ตะกรุด ผ้ายันต์ เหล็กไหล เครื่องรางถือเป็นวัตถุมงคลประเภทหนึ่ง

ของขลัง คือของที่ถือว่าศักดิ์สิทธิ์ มีพลังหรืออำนาจที่อาจบันดาลให้เป็นไป หรืออาจบันดาลสิ่งที่ต้องประสงค์สำเร็จได้

สองคำนี้มักนิยมใช้คู่กันเป็น เครื่องรางของขลัง

เครื่องรางของขลัง ปกติเป็นเรื่องนอกคำสอนของศาสนาพุทธ ถูกจัดอยู่ในประเภทไสยศาสตร์มากกว่า แต่เป็นที่นิยมกันมาแต่โบราณ ด้วยเห็นว่าพลังหรืออำนาจนั้นมาจากพุทธคุณ
# ปัพพาชนียกรรม
ปัพพาชนียกรรม (อ่านว่า ปับพาชะนียะกำ ใช้ว่า บัพพาชนียกรรม ก็ได้) คือการลงโทษพระภิกษุที่กระทำผิดโดยการขับออกจากคณะสงฆ์

ในทางศาสนาพุทธ ปัพพาชนียกรรมหมายถึงการขับภิกษุออกจากหมู่คณะ การไล่ภิกษุออกจากวัด เป็นกรรมอันสงฆ์พึงทำแก่ภิกษุอันจะพึงไล่เสีย จัดเป็นนิคหกรรมคือการลงโทษภิกษุอย่างหนึ่งใน 6 อย่าง วิธีทำกรรมนี้ต้องทำเป็นสังฆกรรม คือ ญัตติจตุตถกรรม

ทรงอนุญาตให้สงฆ์ทำแก่ภิกษุผู้ประพฤติเสียหายอย่างใดอย่างหนึ่ง คือ ก่อการทะเลาะวิวาทบาดหมาง มีอาบัติมาก มีมรรยาทไม่สมควร คลุกคลีกับคฤหัสถ์ เป็นผู้วิบัติทางศีลอาจาระ และทิฐิ กล่าวติเตียนพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ เล่นคะนอง ประพฤติอนาจาร ลบล้างพระบัญญัติ ประกอบมิจฉาชีพ
# ปฏิปทา
ปฏิปทา แปลว่า ทางดำเนิน ข้อปฏิบัติ แนวทางปฏิบัติ ความประพฤติ ในทางธรรมมักปรากฏต่อท้ายคำอื่นๆ เช่น มัชฌิมาปฏิปทาหมายถึงข้อปฏิบัติอันเป็นสายกลาง ทุกขนิโรธปฏิปทาหมายถึงข้อปฏิบัติให้ถึงความดับทุกข์ เป็นต้น 
ส่วนปฏิปทาในทางโลกมักถูกนำมาใช้ในความหมายว่าความประพฤติ และใช้กับความประพฤติที่ดีงาม ไม่ใช้กับความประพฤติที่ไม่ดี เช่นใช้ว่า "เขาเป็นคนมีปฏิปทาอย่างนี้มาแต่ไหนแต่ไรแล้ว" หมายความว่าเขาเป็นคนมีความประพฤติที่ดี เช่น ชอบช่วยเหลือคนอื่น มีอัธยาศัยดี หรือมีอุปนิสัยใจคอตามที่แสดงออกมาเช่นนั้น
# มงคล
มงคล แปลว่า เหตุนำความสุขความเจริญมาให้ คือสิ่งที่นำความโชคดี ความสวัสดี และความสุขมาให้ตามที่ปรารถนา มงคลมี 2 อย่างคือ มงคลทางโลก กับ มงคลทางธรรม

มงคลทางโลก คือสิ่งที่เป็นวัตถุซึ่งชาวโลกถือว่าเป็นมงคล ได้แก่สิ่งของ สัตว์ และต้นไม้บางชนิด เช่น มงคลแฝด ของขลัง ช้างเผือก ใบเงินใบทอง รวมถึงชื่อ อักษร กาลเวลาหรือฤกษ์ยามเป็นต้น เรียกอีกอย่างหนึ่งว่า มงคลนอก

มงคลทางธรรม คือมงคลที่เป็นข้อปฏิบัติ ต้องทำต้องปฏิบัติให้ได้จริงจึงจะเป็นมงคล มี 38 ประการ เช่นไม่คบคนพาล คบแต่บัณฑิต การให้ทาน การประพฤติธรรม ความกตัญญู เป็นต้น เรียกอีกอย่างว่า มงคลใน หรือ มงคล 38 หรือ มงคลชีวิต ก็เรียก
# นิคหกรรม
นิคหกรรม (อ่านว่า นิก-คะ-หะ-กำ) แปลว่า การข่ม เป็นวิธีการลงโทษภิกษุตามพระธรรมวินัยเพื่อให้เข็ดหลาบ นิคหกรรม ใช้สำหรับลงโทษภิกษุผู้ทำเสียหาย เช่นก่อการทะเลาะวิวาทบาดหมาง ทำความอื้อฉาว มีศีลวิบัติ ติเตียนพระรัตนตรัย เล่นคะนอง ประพฤติอนาจาร ลบล้างพระบัญญัติ ประกอบมิจฉาชีพเป็นต้น  นิคหกรรม เป็นกิจที่พึงทำอย่างหนึ่งของผู้ปกครองหมู่คณะ เป็นคำคู่กับปัคหะคือการยกย่อง ทั้งสองอย่างนี้เป็นเครื่องมือในการปกครอง มีความสำคัญเท่าๆ กัน ทั้งนี้เพื่อความอยู่ผาสุกแห่งสงฆ์ เมื่อมีผู้ประพฤติมิชอบ สมควรแก่นิคหกรรม พระพุทธเจ้าก็ทรงประทานอนุญาตให้สงฆ์ทำนิคหกรรมแก่ผู้นั้นตามพระธรรมวินัย

นิคหกรรม ในปัจจุบัน มีกฎของคณะสงฆ์เพื่อการนี้เรียกว่า กฎนิคหกรรม แต่ใช้ในกรณีความผิดที่ร้ายแรง หรือ คุรุกาบัติ และต้องเป็นไปตามพระธรรมวินัยเท่านั้น

 วิธีการตัดสิน 
นิคหกรรม ที่ระบุไว้ในพระธรรมวินัยมี 6 วิธี คือ 
 ตัชนียกรรม ข่มไว้ด้วยการตำหนิโทษ
 นิยสกรรม ถอดยศ ทำให้หมดอำนาจหน้าที่
 ปัพพาชนียกรรม ขับไล่ออกจากหมู่คณะ ให้สึก
 ปฏิสารณียกรรม บังคับให้ขอขมาเมื่อล่วงเกินคฤหัสถ์
 อุกเขปนียกรรม ตัดสิทธิ์ที่จะพึงได้บางอย่าง
 ตัสสาปาปิยสิกากรรม ลงโทษหนักกว่าความผิดฐานให้การกลับไปกลับมา
# อุเบกขา
อุเบกขา (ภาษาบาลี: อุเปกขา ภาษาสันสกฤต: อุเปกษา) แปลว่า ความวางเฉย ความวางใจ เป็นกลาง

อุเบกขา หมายถึง ความวางเฉยแบบวางใจเป็นกลาง ๆ โดยไม่เอนเอียงเข้าข้างเพราะชอบ เพราะชัง เพราะหลงและเพราะกลัว เช่น ไม่เสียใจเมื่อคนที่ตนรักถึงความวิบัติ หรือไม่ดีใจเมื่อศัตรูถึงความวิบัติ มิใช่วางเฉยแบบไม่แยแสหรือไม่รู้ไม่ชี้ ทั้ง ๆ ที่สามารถช่วยเหลือได้เป็นต้น

ลักษณะของผู้มีอุเบกขา คือเป็นคนหนักแน่นมีสติอยู่เสมอ ไม่ดีใจไม่เสียใจจนเกินเหตุ เป็นคนยุติธรรม ยึดหลักความเป็นผู้ใหญ่ รักษาความเป็นกลางไว้ได้มั่นคงไม่เอนเอียงเข้าข้าง ปฏิบัติหน้าที่ด้วยเหตุผลถูกต้องคลองธรรม และเป็นผู้วางเฉยได้เมื่อไม่อาจประพฤติเมตตา กรุณา หรือมุทิตาได้

อุเบกขา เป็นหลักปฏิบัติข้อ 4 ในหลัก พรหมวิหาร 4

 อุเบกขา 10 ประเภท 
ฉฬงฺคุเปกขา อุเบกขาประกอบด้วย องค์ 6 คือ การวางเฉยในอายตนะ ทั้ง 6
พฺรหฺมวิหารุเปกฺขา อุเบกขาในพรหมวิหาร 
โพชฺฌงฺคุเปกฺขา อุเบกขาในโพชฌงค์ คือ อุเบกขาในมานะ คือ วางเฉยไม่ตัดสิน ว่าสิ่งต่าง ๆ นั้น ดีกว่า เลวกว่า แย่กว่า เสมอกัน ปราณีตกว่ากัน เป็นอุเบกขาซึ่งอิงวิราคะ อิงวิเวก 
วิริยุเปกฺขา อุเบกขาใน วิริยะ คือ ทางสายกลางในการทำความเพียร ไม่หย่อนเกินไป ไม่ตึงเกินไป
สงฺขารุเปกขา อุเบกขาในสังขาร คือการไม่ยึดมั่นถือมั่นในขันธ์ 5
เวทนูเปกฺขา อุเบกขาในเวทนา ไม่ใช่ทุกข์ ไม่ใช่สุข
วิปสฺสนูเปกขา อุเบกขาในวิปัสสนา อันเกิดจากเห็นอนิจจัง ทุกขัง อนัตตา
ตตฺรมชูฌตฺตุเปกขา อุเบกขาในเจตสิก หรืออุเบกขา ที่ยังธรรมทั้งหลาย ที่เกิดพร้อมกันให้เป็นไปเสมอกัน 
ฌานุเปกฺขา อุเบกขาในฌาน 
ปาริสุทฺธุเปกฺขา อุเบกขาบริสุทธิ์จากข้าศึก คือมีสติบริสุทธิ์ เพราะอุเบกขาหนังสือ วิสุทธิมรรค 1 / 84 - 89 / 473 - 179
# ทีตา
ทีตา เทตา  (, ; , ตัวใหญ่ , ตัวเล็ก) เป็นอักษรกรีกตัวที่ 8 และมีค่าของเลขกรีกเท่ากับ 9 ปัจจุบันใช้แทนค่ามุมใด ๆ ในทางคณิตศาสตร์ หรือ แทนมุมหักเห มุมตกกระทบ และมุมสะท้อนของแสงในทางวิทยาศาสตร์