wannaphong/clean_thaiwikipedia huggingface dataset:
# สู่สวรรค์
สู่สวรรค์  เป็นนิยายวิทยาศาสตร์ของ อาร์เทอร์ ซี. คลาร์ก ที่ตีพิมพ์เป็นครั้งแรกในปี พ.ศ. 2521 เนื้อเรื่องกล่าวถึงโครงการก่อสร้างลิฟต์อวกาศ ขึ้นบนยอดเขาแห่งหนึ่ง บนเกาะกลางทะเลของประเทศศรีลังกา  ในคริสต์ศตวรรษที่ 22 เพื่อใช้ในการขนส่งวัสดุขึ้นสู่วงโคจรของโลก แทนการใช้จรวด

นวนิยายเรื่องนี้ ได้รับรางวัลนวนิยายดีเด่น รางวัลเนบิวลา ประจำปี พ.ศ. 2522 และรางวัลฮิวโก ประจำปี พ.ศ. 2523  ได้รับการแปลเป็นภาษาไทยในปี พ.ศ. 2528 โดย คมสันติ์ โดยณัฐ ศาสตร์ส่องวิทย์ เป็นบรรณาธิการ ใช้ชื่อไทยว่า สู่สวรรค์ อาร์เทอร์ ซี. คลาร์ก, คมสันติ์ แปลและเรียบเรียง, สู่สวรรค์, สำนักพิมพ์ดอกหญ้า, พิมพ์ครั้งที่สอง พ.ศ. 2541, 291 หน้า, ISBN 974-89602-9-3  

ตอนเริ่มเขียนครั้งแรก คลาร์กประมาณการว่า การสร้างลิฟต์อวกาศจะสำเร็จได้ประมาณคริสต์ศตวรรษที่ 22 แต่เมื่อตีพิมพ์หนังสือออกไป คลาร์กพบว่ามีการเสนอแนวคิดในทำนองเดียวกัน โดยนักวิทยาศาสตร์รัสเซีย เขาจึงคาดว่าการก่อสร้างอาจจะเป็นไปได้ภายในคริสต์ศตวรรษที่ 21  ชัยวัฒน์ คุประตกุล, ลิฟต์อวกาศ, สำนักพิมพ์สารคดี, พ.ศ. 2547, 104 หน้า, ISBN 974-484-099-4

ฉากหลังในนวนิยาย คลาร์กระบุว่า ลิฟต์อวกาศสร้างบนยอดเขาศรีกานดา ใจกลางของประเทศทาโพรเบน ใกล้กับซากปรักหักพังของปราสาท Yakkagala ที่สร้างในคริสต์ศตวรรษที่ 5 โดยกษัตริย์กาลิทาส ซึ่งใกล้เคียงกับยอดเขาศรีบาทาและเมืองสีคิริยะที่สร้างโดยพระเจ้ากัสสปะ
# ภัยพิบัติต่อสิ่งแวดล้อม
ภัยพิบัติต่อสิ่งแวดล้อม (อังกฤษ : environmental disaster) หมายถึงภัยพิบัติที่เกิดจากกิจกรรมของมนุษย์ซึงไม่รวมถึงภัยพิบัติธรรมชาติ ในกรณีนี้ ผลกระทบที่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงระบบนิเวศทำให้เกิดความเสียที่ตามมาเป็นวงกว้างหรือที่ใช้เวลานาน ผลกระทบดังกล่าวรวมถึงการตายของสัตว์ (รวมทั้งมนุษย์) และระบบพืชพันธุ์ หรืออาจมีผลกระทบรุนแรงต่อการดำรงชีวิตของมนุษย์ที่อาจทำให้ต้องอพยพสู่ที่ปลอดภัยที่อื่น

 ความยุ่งยากในการจำแนกประเภท 
กรณีตัวอย่างเช่นการมองว่าปัญหาการสร้างเขื่อน "เขื่อนซานเสียต้าป้า" หรือเขื่อนสามผา (Three Gorges Dam) นับเป็นภัยพิบัติต่อสิ่งแวดล้อมซึ่งทำให้ต้องอพยพผู้คน 1 ล้านคนออกจากเขตน้ำท่วม ในขณะที่บางคนมองว่าเกิดประโยชน์เนื่องจากการช่วยป้องกันภัยพิบัติธรรมชาติที่เกิดจากน้ำท่วมได้

บางคนอาจมองว่าการทำลายป่าในอเมริกาเหนือมีประโยชน์เนื่องจากเป็นการเพิ่มพื้นที่เกษตรกรรมและการใช้ที่ดินที่มีประโยชน์อื่นๆ ในไอร์แลนด์ การถากถางทำลายป่าทำให้เกิดพรุ (bogs) ที่มีผู้ชื่นชอบในความงามเฉพาะของมัน รวมทั้งยังเป็นที่เกิดพิตมอส (peat moss) ที่จะนำมาใช้ประโยชน์ได้ แต่ก็มีผู้มองในอีกด้านหนึ่งว่าเป็นการทำลายป่าซึ่งมีผลทางลบ

อีกตัวอย่างหนึ่งที่อาจเป็นการถากถางไม่เป็นกลางนักได้แก่การที่ซัดดัม ฮุสเซนคิดว่าการระบายน้ำออกจากหนองน้ำอัลฮาวิซห์ (Al-Hawizeh marsh) จะเป็นการกำจัดชนชาวมาดานเนืองจากพวกนี้เข้าข้างสหรัฐ ในสงครามอ่าวครั้งแรก อีกตัวอย่างหนึ่งได้แก่การลดจำนวนประชากรควายไบซันอเมริกันซึ่งเป็นความคิดของนายพลวิลเลียม เชอร์มานและพวกว่าเป็นวิธีที่ดีในการกำจัดชาวอินเดียนแดงที่อาศัยอยู่ใน “ที่ราบใหญ่” (Great Plains) ที่สามารถใช้เป็นที่รองรับการตั้งถิ่นฐานประชากรอเมริกันที่กำลังเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว นอกจากนี้ยังมีการโต้เถียงกันว่าการถล่มของอาคารแฝดเวิร์ลเทรดในนิวยอร์กที่ทำให้เกิดฝุ่นละเอียดที่มีความเป็นพิษฟุ้งกระจายไปทั่วบริเวณว่าควรนับเป็นภัยพิบัติต่อสิ่งแวดล้อม หรือเป็นภัยพิบัติทางอุตสาหกรรม

ความเสียหายของการเกิดดินเค็มในพื้นที่นา สืบเนื่องจากนากุ้งที่อยู่บนแผ่นดินระบายน้ำเสียที่เป็นน้ำเค็มสู่พื้นที่ทำนา และการทำลายป่าชายเลนเป็นจำนวนมากเพื่อทำนากุ้งในประเทศไทยนับเป็นตัวอย่างที่ดีของภัยพิบัติต่อสิ่งแวดล้อมที่เกิดจากกิจกรรมเกษตรผิดประเภทและผิดวิธี
# กล้วยไข่
กล้วยไข่ เป็นชื่อของผลไม้ชนิดหนึ่งที่อยู่ในตระกูลกล้วย (Musaceae) โดยมีชื่อสามัญในภาษา, , กล้วยชนิดนี้สามารถปลูกได้ทุกภาคของประเทศไทย ถือว่าเป็นพืชเศรษฐกิจสำคัญอย่างหนึ่งที่สามารถนำรายได้เข้าประเทศได้ เป็นสินค้าขึ้นชื่อของจังหวัดกำแพงเพชร นิยมรับประทานกับกระยาสารท 

งานวิจัยของสำนักโภชนาการ กรมอนามัย พบว่า กล้วยไข่มีประโยชน์สูง โดยมีวิตามินอี เบตาแคโรทีน และวิตามีนซี ซึ่งเป็นสารต้านอนุมูลอิสระที่เป็นสาเหตุของโรคมะเร็ง การอักเสบ รวมทั้งโรคตาต้อกระจกได้ ผลการวิจัยพบว่าใน 1 ผล ซึ่งมีน้ำหนักประมาณ 40 กรัม มีเบตาแคโรทีน 108 ไมโครกรัม, วิตามินอี 0.19 มิลลิกรัม, วิตามินซี 4 มิลลิกรัม และให้พลังงาน 44 กิโลแคลอรี ในการกินนั้น แนะนำให้รับประทานแทนข้าวได้ 2 ผล เด็กกินได้ 1–2 ผล โดยต้องลดปริมาณข้าวลงเพราะกล้วยไข่ 2 ผลเท่ากับข้าว 1 ทัพพี

 เศรษฐกิจ 
 ประเทศไทย 
กล้วยไข่เป็นผลไม้ส่งออกที่สำคัญของประเทศไทย มีปริมาณ และมูลค่าการส่งออกเพิ่มขึ้นทุกปี ข้อมูลจากสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตรในปี พ.ศ. 2550 รายงานว่ามีปริมาณการส่งออก 15,000 ตัน มูลค่า 100 ล้านบาท แต่ข้อมูลที่ได้รับฟังจากผู้ส่งออกมีปริมาณสูงกว่าทางราชการประมาณ 2-3 เท่า และมูลค่าการส่งออกนับพันล้านบาท ทำนองเดียวกับพื้นที่ปลูกกล้วยไข่ ซึ่งยังไม่ทราบแน่ชัด เพราะกล้วยไข่มีปลูกทั้งเป็นพืชเชิงเดี่ยวและปลูกแซมในสวนผลไม้ ข้อมูลในปี พ.ศ. 2546 รายงานว่ามีพื้นที่ปลูก 75,177 ไร่ แต่ปัจจุบันพื้นที่ปลูกกล้วยไข่มีการเปลี่ยนแปลงไปมาก แหล่งปลูกกล้วยไข่เชิงเดี่ยว เช่น จังหวัดกำแพงเพชร ตาก นครสวรรค์ ลดพื้นที่ปลูกลง เพราะปัญหาลมพายุทำให้ผลผลิตเสียหาย ขณะเดียวกันก็มีพืชอื่นที่มีราคาดีเช่น อ้อย มันสำปะหลัง และข้าวโพด จึงได้มีการนำมาปลูกแทน ทำให้พื้นที่ปลูกกล้วยไข่ลดลง ตรงกันข้ามกับในภาคตะวันออกนั้นได้มีการขยายพื้นที่ปลูกเพิ่มขึ้น เช่น ที่จังหวัดจันทบุรี ระยอง และตราด ปลูกแซมในสวนผลไม้ ทำให้ลดปัญหาการโค่นล้มจากลมพายุ ทางภาคใต้มีการปลูกมากที่จังหวัดชุมพร ซึ่งสามารถผลิตกล้วยไข่ออกสู่ตลาดได้ตลอดทั้งปี
# มาซูกิซี มาราลี
มาซูกิซี มาราลี (Mzukisi Marali) นักมวยสากลชาวแอฟริกาใต้ สถิติการชก 22 ครั้ง ชนะ 15 (น็อค 10) แพ้ 7 

 เกียรติประวัติ 

 แชมป์เงารุ่นฟลายเวท WBO
 ชิง 19 ตุลาคม 2540 ชนะน็อค ซิมฟิเว บรุกเว ยก 6 ที่ แอฟริกาใต้
 เคยชิงแชมป์ต่อไปนี้แต่ไม่สำเร็จ
 ชิงแชมป์โลกรุ่นไลท์ฟลายเวท WBC เมื่อ 31 พฤษภาคม 2540 แพ้น็อค สมาน ส.จาตุรงค์ ยก 4 ที่ เพชรบูรณ์
 ชิงแชมป์โลกรุ่นฟลายเวท WBU เมื่อ24 ตุลาคม 2541 ชนะน็อค ปีเตอร์ คัลชอร์ ยก 7 ที่ อังกฤษ
# ยูรา ดิมาร์
ยูรา ดิมาร์ (Yura Dima) นักมวยสากลชาวมองโกเลีย เกิดเมื่อ 14 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2521 สถิติการชก 16 ครั้ง ชนะ 11 (น็อค 7) เสมอ 1 แพ้ 4 

 เกียรติประวัติ 

 แชมป์ PABA รุ่นไลท์ฟลายเวท 
 ชิง 15 สิงหาคม 2541 ชนะคะแนน พิเศษ ว.สุรพล ที่ จีน
 ป้องกันแชมป์ครั้งที่ 1, 22 สิงหาคม 2542 ชนะน็อค ยก 2 รามิล อันนิโต ที่ จีน
 ป้องกันแชมป์ครั้งที่ 2, 5 พฤศจิกายน 2542 ชนะน็อค ยก 2 รัตนพล ส.วรพิน ที่ นครสวรรค์
 สละแชมป์
 เคยชิงแชมป์ต่อไปนี้แต่ไม่สำเร็จ
 ชิงแชมป์ PABA รุ่นไลท์ฟลายเวทเมื่อ 20 มีนาคม 2541 แพ้คะแนน ลิงลม พ.ธวัชชัย ที่ สนามกีฬาโรงเรียนบ้านท่าข้าม ตรงข้ามที่ว่าการอำเภอฮอด จ.เชียงใหม่
 ชิงแชมป์ PABA รุ่นฟลายเวทเมื่อ 7 มกราคม 2542 แพ้คะแนน เด่นเก้าแสน เก้าวิชิต ที่ กระบี่
# ศาลและสุสานบังทอง
ศาลและสุสานบังทอง หรือชื่ออื่น ๆ ว่า ศาลมังกรและหงส์ และ เนินหงส์ร่วง เป็นศาลและสุสานที่ตั้งอยู่ในเมืองไป๋หม่ากวัน (白馬關鎮) เขตหลัวเจียง นครเต๋อหยาง มณฑลเสฉวน ประเทศจีน ศาลเจ้าและสุสานสร้างเพื่ออุทิศแก่บังทอง (ค.ศ. 179–214) ที่ปรึกษาของเล่าปี่ จักรพรรดิผู้ก่อตั้งรัฐจ๊กก๊กในยุคสามก๊ก ในวันที่ 25 พฤษภาคม ค.ศ. 2006 ศาลและสุสานกลายเป็นส่วนหนึ่งของสถานที่ท่องเที่ยวทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมที่ได้รับความคุ้มครองในระดับชาติชุดที่หก

 ภูมิหลัง 
บังทองเป็นชาวเมืองซงหยง (襄陽郡 เซียงหยางจวิ้น; ปัจจุบันคือนครเซียงหยาง มณฑลหูเป่ย์) เริ่มรับราชการเป็นเจ้าหน้าที่ในเมืองลำกุ๋น (南郡 หนานจวิ้น; ปัจจุบันอยู่บริเวณนครจิงโจว มณฑลหูเป่ย์) ก่อนมาเป็นที่ปรึกษาของขุนศึกเล่าปี่ในปี ค.ศ. 209 ครั้นเมื่อราวปี ค.ศ. 210 ได้ติดตามเล่าปี่เข้าร่วมในการศึกเพื่อเข้ายึดมณฑลเอ๊กจิ๋ว (มีพื้นที่ครอบคุลมมณฑลเสฉวนและนครฉงชิ่งในปัจจุบัน) จากขุนศึกเล่าเจี้ยง บังทองเสียชีวิตเพราะถูกยิงด้วยเกาทัณฑ์ในศึกที่อำเภอลกเสีย (雒縣 ลั่วเซี่ยน; ปัจจุบันอยู่ทางเหนือของนครกว่างฮั่น มณฑลเสฉวน) ในปี ค.ศ. 214จดหมายเหตุสามก๊ก เล่มที่ 37.

การเสียชีวิตของบังทองได้มีการเสริมเติมดัดแปลงในนวนิยายอิงประวัติศาสตร์ในศตวรรษที่ 14 เรื่องสามก๊ก ในนิยาย เตียวหยิมขุนพลของเล่าเจี้ยงจัดให้มีกองซุ่มอยู่นอกอำเภอลกเสีย ด้านเล่าปี่มอบม้าของตนคือเต๊กเลาให้บังทองขี่ก่อนเริ่มศึก บังทองนำกองทหารเข้าโจมตีอำเภอลกเสียและผ่านไปยังพื้นที่ที่มีการดักซุ่ม เตียวหยิมเห็นม้าเต๊กเลาก็เข้าใจว่าผู้ขี่คือเล่าปี่ สั่งให้ทหารยิงเกาทัณฑ์ใส่ผู้ขี่ บังทองถูกเกาทัณฑ์หลายดอกและเสียชีวิต ณ ที่นั้น สถานที่ที่บัวทองเสียชีวิตนั้นเรียกว่า "ลกห้องโห" (落鳳坡 ลั่วเฟิ่งพัว) หรือ "เนินหงส์ร่วง"สามก๊ก ตอนที่ 63.

 ประวัติของสุสานและศาล 
เล่าปี่ให้สร้างสุสานและศาลของบังทองในปี ค.ศ. 214 หลังการเสียชีวิตของบังทอง มีอีกชื่อเรียกว่า "วัดไป๋หม่า" (白馬寺; แปลว่า "วัดม้าขาว") เพราะตั้งอยู่ในเมืองไป๋หม่ากวาน (白馬關鎮; แปลว่า "เมืองประตูม้าขาว") และยังมีชื่อเรียกอื่นว่า "ศาลมังกรและหงส์" เพราะมีรูปปั้นของบังทองและจูกัดเหลียงอยู่ข้างใน บังทองและจูกัดเหลียงมีฉายานามว่า "หงส์อ่อน" (ฮองซู) และ "มังกรหลับ" (ฮกหลง) ตามลำดับ และทั้งคู่เป็นที่ปรึกษาของเล่าปี่

ศาลและสุสานผุพังไปตามกาลเวลาแต่ได้รับการบูรณะในปี ค.ศ. 1691 ในรัชสมัยของจักรพรรดิคังซีแห่งราชวงศ์ชิง ในปัจจุบัน ศาลมีประตูใหญ่ โถงกลาง โถงข้างสองแห่ง และศาลา โดยสุสานตั้งอยู่ข้าง ๆ  มีต้นสนขนาดใหญ่สองต้นภายในศาลซึ่งกล่าวกันว่าปลูกโดยเตียวหุย ขุนพลของเล่าปี่ มีกลอนคู่คู่หนึ่งอยู่ที่ประตูความว่า "แม้ว่าเป็นที่แน่ชัดว่าจักรพรรดิองค์ก่อน (เล่าปี่) ทรงโปรดหงส์ที่ร่วงหล่น (บังทอง) แต่มังกรหลับ (จูกัดเหลียง) ยังได้โอกาสเป็นเสนาบดีที่ครองตำแหน่งยาวนาน" ชีวประวัติบังทองที่เขียนโดยตันซิ่วในศตวรรษที่ 3 มีการสลักบนกำแพงศิลาในโถงกลาง

ในวันที่ 25 พฤษภาคม ค.ศ. 2006 ศาลและสุสานได้กลายเป็นส่วนหนึ่งของสถานที่สำคัญทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมที่ได้รับการคุ้มครองในระดับชาติชุดที่หก
# กรมบริจาภักดีศรีสุดารักษ์
กรมบริจาภักดีศรีสุดารักษ์ มีพระนามเดิมว่า เจ้าหญิงฉิม เป็นพระธิดาของเจ้าพระยานครศรีธรรมราช (หนู) เจ้าผู้ครองนครศรีธรรมราช และเป็นพระมเหสีฝ่ายซ้ายในสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี

 พระประวัติ 
กรมบริจาภักดีศรีสุดารักษ์ หรือพระนามเดิมว่าเจ้าหญิงฉิม เป็นพระธิดาในเจ้าพระยานครศรีธรรมราช (หนู) เจ้าผู้ครองนครศรีธรรมราชซึ่งตั้งตนเป็นรัฐอิสระหลังการเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่สองเรียกว่าก๊กเจ้าเมืองนคร และมิได้มีพื้นเพเป็นชาวนครศรีธรรมราชนิธิ เอียวศรีวงศ์. การเมืองไทยสมัยพระเจ้ากรุงธนบุรี. กรุงเทพฯ : มติชน, 2559, หน้า 160 เจ้านครศรีธรรมราชมีพระธิดาสามองค์ที่ประสูติแต่หม่อมทองเหนี่ยว พระชายา ผู้มีเชื้อสายจีนในเมืองนครศรีธรรมราช ได้แก่ เจ้าหญิงชุ่ม (หรือนวล), เจ้าหญิงฉิม และเจ้าหญิงปราง (หรือ หนูเล็ก) ในราชสำนักนครศรีธรรมราชออกพระนามว่า ทูลกระหม่อมฟ้าหญิงใหญ่, ทูลกระหม่อมฟ้าหญิงกลาง และทูลกระหม่อมฟ้าหญิงเล็กตามลำดับ และมีพระขนิษฐาต่างมารดาอีกองค์หนึ่งคือเจ้าหญิงยวน (หรือจวน)สุดารา สุจฉายา. ประวัติศาสตร์สมัยธนบุรี. นนทบุรี : สารคดี, 2560, หน้า 113 นิธิ เอียวศรีวงศ์สันนิษฐานว่ากรมบริจาภักดีศรีสุดารักษ์น่าจะประสูติใน พ.ศ. 2302 ขึ้นไปเป็นอย่างช้านิธิ เอียวศรีวงศ์. การเมืองไทยสมัยพระเจ้ากรุงธนบุรี. กรุงเทพฯ : มติชน, 2559, หน้า 161

เมื่อสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีทรงปราบปรามชุมนุมเจ้านครศรีธรรมราชได้เมื่อปี พ.ศ. 2312 เจ้านครศรีธรรมราชยอมสวามิภักดิ์ สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีก็ไม่ทรงถือว่าเจ้านครศรีธรรมราชเป็นกบฏ จึงโปรดเกล้าฯ ให้เข้าไปรับราชการในกรุงธนบุรี และทรงแต่งตั้งเจ้านราสุริวงษ์ พระเจ้าหลานเธอครองนครศรีธรรมราชแทนสุดารา สุจฉายา. ประวัติศาสตร์สมัยธนบุรี. นนทบุรี : สารคดี, 2560, หน้า 58 ด้วยเหตุนี้เจ้านครจึงถวายธิดาคือเจ้าหญิงฉิมเป็นพระสนมสนองพระเดชพระคุณโดยมีเจ้าหญิงปรางติดตามไปด้วย

ขณะที่เจ้าหญิงฉิมรับราชการเป็นพระสนมนั้น ได้สนองพระเดชพระคุณประสูติกาลพระโอรสคือเจ้าฟ้าทัศพงษ์ (ราว พ.ศ. 2319) ปีต่อมาจึงประสูติกาลพระโอรสอีกคือเจ้าฟ้าทัศไพ จึงมีนามเป็นเจ้าจอมมารดาฉิม ตำแหน่งพระสนมเอกจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว, พระบาทสมเด็จพระ. พระราชวิจารณ์ ใน พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เรื่องจดหมายความทรงจำของพระเจ้าไปยิกาเธอ กรมหลวงนรินทรเทวี (เจ้าครอกวัดโพธิ์). กรุงเทพฯ : ศรีปัญญา, 2562, หน้า 81 หลังการประสูติกาลพระโอรสเป็นมารดาเจ้า สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีทรงยกเจ้าจอมมารดาฉิมขึ้นเป็นกรมบริจาภักดีศรีสุดารักษ์ เป็นมเหสีฝ่ายซ้ายจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว, พระบาทสมเด็จพระ. พระราชวิจารณ์ ใน พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เรื่องจดหมายความทรงจำของพระเจ้าไปยิกาเธอ กรมหลวงนรินทรเทวี (เจ้าครอกวัดโพธิ์). กรุงเทพฯ : ศรีปัญญา, 2562, หน้า 36, 86 มีพระราชโอรส-ธิดาด้วยกัน 4 พระองค์ ได้แก่
 เจ้าฟ้าทัศพงษ์ (ต่อมาถูกถอดพระยศเป็นพระพงษ์นรินทร์) เป็นต้นสกุลพงษ์สิน
 เจ้าฟ้าทัศไพ (ต่อมาถูกถอดพระยศเป็นพระอินทร์อภัย) เป็นบิดาของเจ้าจอมมารดาน้อย ในรัชกาลที่ 4 ต้นราชสกุลนพวงศ์และสุประดิษฐ์
 เจ้าฟ้านเรนทรราชกุมาร (ต่อมาถูกถอดพระยศเป็นพระนเรนทรราชา) เป็นต้นสกุลรุ่งไพโรจน์
 เจ้าฟ้าปัญจปาปี (ต่อมาถูกลดพระยศเป็นหม่อมปัญจปาปี) เป็นหม่อมในสมเด็จพระสัมพันธวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมขุนอิศรานุรักษ์ ต้นราชสกุลอิศรางกูร

กรมบริจาภักดีศรีสุดารักษ์สิ้นพระชนม์เมื่อใดไม่เป็นที่ปรากฏ
# เอริก โมเรล
เอริก โมเรล  มีชื่อเต็มว่า เอริก อาร์ตูโร โมเรล (Eric Arturo Morel) นักมวยสากลอาชีพชาวปวยร์โตรีโก

ก่อนชกมวยสากลอาชีพ โมเรลเคยผ่านการชกมวยสากลสมัครเล่นมาก่อน โดยเข้าแข่งขันในโอลิมปิก 1996 ที่แอตแลนตา สหรัฐอเมริกา ในรุ่นฟลายเวท ในนามทีมชาติสหรัฐอเมริกา แต่แพ้ต่อ ไมโคร โรเมโร นักมวยสากลสมัครเล่นจากคิวบาไป 12-24 หมัด ตกรอบแรก ซึ่งต่อมาโรเมโรได้ครองเหรียญทองในรุ่นนี้

 เกียรติประวัติ 

 แชมป์โลก WBA รุ่นฟลายเวท 
 ชิง 5 สิงหาคม 2543 ชนะคะแนน ศรพิชัย พิษณุราชันย์ ที่สหรัฐ
 ป้องกันแชมป์ครั้งที่ 1, 7 ตุลาคม 2543 ชนะคะแนน อัลเบร์โต ออนติเบรอส ที่สหรัฐ
 ป้องกันแชมป์ครั้งที่ 2, 15 ธันวาคม 2543 ชนะคะแนน ฆิลเบร์โต เกบ บาอัส ที่สหรัฐ
 ป้องกันแชมป์ครั้งที่ 3, 8 มิถุนายน 2545 ชนะอาร์ทีดี โฆเซ เด เฮซุส โลเปซ ยก 8 ที่สหรัฐ
 ป้องกันแชมป์ครั้งที่ 4, 12 ตุลาคม 2545 ชนะทีเคโอ เด่นเก้าแสน เก้าวิชิต ยก 11 ที่สหรัฐ
 ป้องกันแชมป์ครั้งที่ 5, 28 มิถุนายน 2546 ชนะคะแนน อิซิโดร การ์ซิอา ที่ปวยร์โตรีโก
 เสียแชมป์ 6 ธันวาคม 2546 แพ้คะแนน โลเรนโซ ปาร์รา ที่ปวยร์โตรีโก
 แชมป์ WBO NABO รุ่นซูเปอร์ฟลายเวท
 ชิง 20 มีนาคม 2547 ชนะคะแนน เฮซุส โรฮัส ที่ปวยร์โตรีโก
 ป้องกันแชมป์ครั้งที่ 1, 29 มกราคม 2548 ชนะคะแนน ฮวน อัลฟอนโซ เกบ บาอัส ที่ปวยร์โตรีโก
 เคยชิงแชมป์ต่อไปนี้แต่ไม่สำเร็จ
 ชิงแชมป์โลก WBA รุ่นซูเปอร์ฟลายเวทเมื่อ 19 มีนาคม 2548 แพ้คะแนน มาร์ติน กัสติโย ที่สหรัฐ
 ชิงแชมป์เงา WBO รุ่นแบนตั้มเวทเมื่อ 30 สิงหาคม 2551 แพ้คะแนน เอริเบร์โต รุยซ์ ที่ปวยร์โตรีโก
 ชิงแชมป์เฉพาะกาล WBO รุ่นแบนตั้มเวทเมื่อ 13 กุมภาพันธ์ 2553 แพ้คะแนน เจอร์รี่ พีญาโลซา ที่สหรัฐ
 ชิงแชมป์โลก WBC รุ่นซูเปอร์แบนตั้มเวทเมื่อ 21 เมษายน 2555 แพ้คะแนน อับเนร์ มาเรส ที่สหรัฐ
 ชิงแชมป์โลก IBF รุ่นแบนตั้มเวทเมื่อ 15 กันยายน 2555 แพ้อาร์ทีดี เลโอ ซานตา กรุซ ยก 5 ที่สหรัฐ
# Anastasius Bibliothecarius
Anastasius Bibliothecarius เป็นบรรณารักษ์ และผู้ที่ได้ชื่อว่าพระสันตะปาปาปลอม (antipope) ในมุมมองของนิกายโรมันคาทอลิก
# หมีหมา
หมีหมา หรือ หมีคน (อีสาน: เหมือย) 

 ลักษณะ 
หมีหมาเป็นหมีที่มีขนาดเล็กที่สุดในโลก ลำตัวยาวประมาณ 1 เมตร ขนตามตัวสั้นสีดำปนสีน้ำตาล ขนบริเวณอกโค้งเป็นรูปตัว U สีขาวนวล บริเวณหน้าตั้งแต่ตาไปถึงปลายจมูกสีค่อนข้างขาว หรือน้ำตาลอ่อน
ปกติหมีหมาหากินกลางคืน บางครั้งก็ออกหากินกลางวัน มักหากินเป็นคู่ อยู่ในป่าทึบ ไม่ชอบอยู่ตามเขา ดุร้ายและขึ้นต้นไม้เก่งกว่าหมีควาย (U. thibetanus) มีอุปนิสัยโมโหง่าย      ชอบนอนบนต้นไม้หรือตามโพรงไม้สูง ๆ ไม่ชอบนอนพื้นดิน บางครั้งร้องคล้ายเสียงสุนัขเห่ากระโชก จึงเรียกว่า หมีหมา เมื่อยืน 2 ขา จะยืนตัวตรง จึงเรียกอีกชื่อว่า หมีคน

 ถิ่นอาศัย 
หมีหมา พบในพม่า, อินโดจีน, ไทย, มาเลเซีย, สุมาตรา, บอร์เนียว, ภาคใต้ของจีน ในประเทศไทยพบมากทางภาคใต้

 อาหาร 
หมีหมา  ชอบกินลูกไม้ ใบไม้อ่อน สัตว์เล็ก ๆ แมลงรวมทั้งไส้เดือน ที่ชอบมาก คือน้ำผึ้ง นอกจากนี้ยังชอบกินเนื้ออ่อนของมะพร้าว
 การสืบพันธุ์ 
หมีหมา  มีการผสมพันธุ์ได้ตลอดทั้งปี ตั้งท้องประมาณ 95–96 วัน ปกติออกลูกครั้งละ 1–2 ตัว อายุยืนถึง 20 ปี

 สถานภาพปัจจุบัน 
สัตว์ป่าคุ้มครอง ตามพระราชบัญญัติสงวน และคุ้มครองสัตว์ป่า พุทธศักราช 2535
# บาร์บารา บุช
บาร์บารา เพียซ บุช (8 มิถุนายน พ.ศ. 2468 – 17 เมษายน พ.ศ. 2561) เป็นภรรยาของประธานาธิบดีคนที่ 41 แห่งสหรัฐอเมริกา คือ จอร์จ เอช. ดับเบิลยู. บุช เมื่อปีกลายได้เป็นสุภาพสตรีหมายเลขหนึ่งแห่งสหรัฐอเมริกาตั้งแต่ พ.ศ. 2524 ถึง พ.ศ. 2533 เธอเป็นมารดาของประธานาธิบดีของอเมริกา คือ จอร์จ ดับเบิลยู บุช และอดีตผู้ว่าการรัฐฟลอริดาคือ เจ็บ บุช

 ช่วงต้นของชีวิต 
บาร์บารา เพียซ เป็นบุตรีคนที่ 3 ของนางพอลีน โรบินสันก่อนหน้านี้ พอลีน กับ สามีของเธอ มาร์วิน เพียซผู้ซึ่งภายหลังเป็นประธานบริษัทแม็คคอล คอเปอเรชั่น ผู้ผลิตนิตยสารสตรี บาร์บาราเกิดที่นิวยอร์กและได้ไปอยู่ที่ชานเมือง บาร์บาราได้เข้าเรียนที่โรงเรียนรายน์ ครันทรี เดย์ จากนั้นเข้าเรียนที่ แอชลีย์ ฮอลล์ ในเมืองชาล์สตัน เซาท์แคโรไรนา
บาร์บาราเป็นนักกีฬาในวัยสาว และชอบ ว่ายน้ำ เล่นเทนนิส และขี่จักรยาน ช่วงแรกเธอมีความสนใจในการอ่าน
บรรพบุรุษของเธอ คือ โธมัส เพียซ แต่ก่อนเป็นผู้ไปอาศัยในอาณานิคมอังกฤษ และบรรพบุรุษของเธอ แฟรงคลิน เพียซเป็นประธานาธิบดีคนที่ 14 แห่งสหรัฐอเมริกา เธอเป็นลูกหลานของเจมส์ เพียซ จูเนียร์ผู้ซึ่งเป็นหลานคนที่ 4 ของแฟรงคลิน เพียซ แม่ของเธอเสียชีวิตด้วยอุบัติเหตุทางรถยนต์ในเดือนกันยายน พ.ศ. 2492
# วิรัช ลิ้มวิชัย
นายวิรัช ลิ้มวิชัย (13 ตุลาคม พ.ศ. 2490 -) อดีตประธานศาลฎีกาและประธานศาลรัฐธรรมนูญ  (ปัจจุบันดำรงตำแหน่งผู้พิพากษาอาวุโส)

นายวิรัชสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรี นิติศาสตรบัณฑิต คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และเนติบัณฑิตไทย (สอบได้อันดับที่ 3 ของรุ่นที่ 24) เมื่อปี พ.ศ. 2516 เริ่มรับราชการสอบได้เป็นผู้ช่วยผู้พิพากษา จากนั้น ได้ดำรงตำแหน่งเป็นผู้พิพากษาประจำกระทรวง และผู้พิพากษาศาลจังหวัดนครศรีธรรมราช และศาลจังหวัดเพชรบุรี

ปี พ.ศ. 2526 จึงได้ขึ้นเป็นผู้พิพากษาหัวหน้าศาลประจำกระทรวง ผู้พิพากษาหัวหน้าคณะในศาลภาษีอากรกลาง และผู้พิพากษาหัวหน้าคณะในศาลอาญาธนบุรี โดยได้เป็นรองอธิบดีผู้พิพากษาศาลอาญาธนบุรี ปี 2537 รองอธิบดีผู้พิพากษาศาลแพ่งกรุงเทพใต้ ปี 2539 จากนั้น ได้ดำรงตำแหน่งสำคัญในศาลสูง ได้เป็นประธานศาลอุทธรณ์ ภาค 8 ปี 2546 และประธานแผนกคดีเยาวชนและครอบครัวในศาลฎีกา 

ในปี พ.ศ. 2548 นายวิรัชดำรงตำแหน่งรองประธานศาลฎีกา และได้รับความไว้วางใจจากนายปัญญา ถนอมรอด ประธานศาลฎีกา แต่งตั้งเป็นประธานคณะกรรมการตรวจสอบข้อเท็จจริง กรณีร้องเรียนว่ามีข้าราชการพยายามเสนอสินบนตุลาการรัฐธรรมนูญ ในการพิพากษาคดียุบพรรคการเมือง 

นายวิรัชดำรงตำแหน่งประธานศาลฎีกาเมื่อวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2550 สืบต่อจากนายปัญญา ถนอมรอด

 เครื่องราชอิสริยาภรณ์  
ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ , เล่ม ๑๑๔ ตอนที่ ๒๗ ข หน้า ๕, ๓ ธันวาคม ๒๕๔๐
ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ , เล่ม ๑๐๙ ตอนที่ ๑๕๔ ง ฉบับพิเศษ หน้า ๑๑, ๔ ธันวาคม ๒๕๓๕
ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเหรียญจักรมาลาและเหรียญจักรพรรดิมาลา, เล่ม ๑๑๖ ตอนที่ ๓ ข หน้า ๔๐๓, ๒๙ มกราคม ๒๕๔๒
# ดุจดั่งอวตาร
ดุจดั่งอวตาร  เป็นนิยายวิทยาศาสตร์ที่เขียนโดย อาร์เทอร์ ซี. คลาร์ก ตีพิมพ์ครั้งแรกในปี พ.ศ. 2515  และได้รับรางวัลเนบิวลา ในปี พ.ศ. 2516 และ รางวัลฮิวโกและรางวัลจูปิเตอร์ ในปี พ.ศ. 2517

Rendezvous with Rama กล่าวถึงยานอวกาศลึกลับ รูปทรงกระบอกขนาดความยาว 30 ไมล์  จากอารยธรรมอื่น ที่เดินทางเข้ามาในระบบสุริยะ และถูกสำรวจโดยทีมนักบินอวกาศชาวโลก ซึ่งตั้งชื่อยานลึกลับลำนี้ว่า ราม (RAMA)  นวนิยายกล่าวถึงมุมมองของนักสำรวจ ที่พบกับสิ่งที่ไม่เคยพบเห็น และกล่าวถึง "การติดต่อครั้งแรก" (first contact) ระหว่างสองอารยธรรมที่แตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง  เหตุการณ์ในเรื่อง เกิดขึ้นในคริสต์ศตวรรษที่ 22 (ค.ศ. 2130)

Rendezvous with Rama  เป็นนวนิยายเรื่องแรก จาก 4 เรื่อง ในชุด RAMA ของคลาร์ก ซึ่งประกอบด้วย
 Rendezvous with Rama (1972)
 Rama II (1989) คลาร์ก เขียนร่วมกับ เจนทรี ลี (Gentry Lee)
 The Garden of Rama (1991) คลาร์ก เขียนร่วมกับ เจนทรี ลี
 Rama Revealed (1993) คลาร์ก เขียนร่วมกับ เจนทรี ลี

ต่อมา เจนทรี ลี ยังได้เขียนนวนิยายภาคต่อมาอีก 2 เรื่อง คือ  Bright Messengers (1995) และ  Double Full Moon Night (1999)

Rendezvous with Rama  ได้รับการแปลเป็นภาษาไทยโดย ธนพงษ์ สิงห์ประเสริฐ เมื่อ พ.ศ. 2524 ตีพิมพ์โดย ออบิท ใช้ชื่อไทยว่า ดุจดั่งอวตาร ชื่อภาษาไทยตั้งโดย "บรรยงก์"  อาร์เธอร์ ซี. คลาร์ก, ธนพงษ์ สิงห์ประเสริฐ แปล, ดุจดั่งอวตาร, โปรวิชั่น, พิมพ์ครั้งที่สอง พ.ศ. 2546, 288 หน้า, ISBN 974-7823-61-6 ตีพิมพ์ครั้งที่สองในปี พ.ศ. 2546

 ภาพยนตร์ 
ในปี พ.ศ. 2546 มอร์แกน ฟรีแมน  นักแสดงชาวอเมริกัน ได้ประกาศว่าจะสร้างภาพยนตร์จากนวนิยายเรื่องนี้  กำกับโดย เดวิด ฟินเชอร์ ภาพยนตร์มีกำหนดฉายในปี พ.ศ. 2552  ต่อมาเดวิด ฟินเชอร์ได้ประกาศเมื่อปี พ.ศ. 2551 ว่ามีแนวโน้มที่ภาพยนตร์เรื่องนี้จะไม่ได้สร้าง เนื่องจากปัญหาด้านสุขภาพของฟรีแมน  ส่วนหน้า IMDb ของโครงการภาพยนตร์เรื่องนี้ได้ถูกถอดออกไป

แนวคิดของ "การติดต่อครั้งแรก" ในภาพยนตร์เรื่อง Alien (1979) และ Star Trek: The Motion Picture (1979) ได้รับอิทธิพลมาจากนวนิยายเรื่องนี้ David Fincher and Quint talk about everything from A(lien3) to Z(odiac)!!! - Ain't It Cool News: The best in movie, TV, DVD, and comic book news

ในปี พ.ศ. 2564 มีการประกาศสร้างภาพยนตร์จากนวนิยายเรื่องนี้อีกครั้ง โดย เดอนี วิลเนิฟว์ รับหน้าที่ผู้กำกับภาพยนตร์ ลิขสิทธิ์ในการสร้างภาพยนตร์ยังอยู่กับเรเวเลชั่น เอ็นเตอร์เทนเมนต์ ของมอร์แกน ฟรีแมน กับ ลอรี แมคเครียรี ซึ่งจะสร้างหนังร่วมกับ อัลคอน เอ็นเตอร์เทนเมนต์ ที่จะออกทุนสร้างให้ภาพยนตร์เรื่องนี้ และเคยร่วมงานกับวิลเนิฟมาตั้งแต่ภาพยนตร์เรื่อง Prisoners และ Blade Runner 2049
# สมจริง ศรีสุภาพ
สมจริง ศรีสุภาพ (เกิด 8 มิถุนายน พ.ศ. 2506) ชื่อเล่น คิง เป็นผู้กำกับภาพยนตร์และผู้จัดละครชาวไทย มีผลงานกำกับภาพยนตร์กับค่ายไท เอ็นเตอร์เทนเมนต์ อย่าง รักแรกอุ้ม (2531),พริกขี้หนูกับหมูแฮม (2532), กลิ้งไว้ก่อน พ่อสอนไว้ (2534), ปีหนึ่งเพื่อนกันและวันอัศจรรย์ของผม (2536), 303 กลัว/กล้า/อาฆาต (2541) และ แม่เบี้ย (2544) ผลงานกำกับละคร ปฐพีเล่ห์รัก (2553)

 ประวัติ 
สมจริง ศรีสุภาพ  จบการศึกษาระดับปริญญาตรี คณะนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย แผนกภาพยนตร์และภาพนิ่ง ปี พ.ศ. 2527 เคยทำงานในกองบรรณาธิการ นิตยสาร เรา จากนั้นเป็นผู้ช่วยผู้กำกับ ยุทธนา มุกดาสนิท เรื่อง ผีเสื้อและดอกไม้ เป็นผู้ช่วยผู้กำกับเรื่อง ปลื้ม โปรดทราบคิดถึงมาก ดีแตก มีผลงานกำกับภาพยนตร์เรื่องแรกในปี พ.ศ. 2531 เรื่อง รักแรกอุ้ม และได้กำกับภาพยนตร์อีกหลายเรื่องในสังกัด ไท เอ็นเทอร์เทนเมนท์ ต่อมาจึงหันมาเป็นผู้กำกับละครโทรทัศน์ โดยก่อตั้งบริษัทผู้ผลิตละครชื่อ ทูอินวัน ในเครือโพลีพลัสร่วมกับ นิด-อรพรรณ วัชรพล ต่อมาได้ลาออกจากบริษัทโพลีพลัสออกมาเปิดบริษัทผลิตละครภายใต้ชื่อบริษัทกู๊ดฟีลลิ่งจำกัด ผลิตละครให้กับช่อง 3

 ผลงาน 
 ผลงานกำกับภาพยนตร์ 
 รักแรกอุ้ม (2531)
 พริกขี้หนูกับหมูแฮม (2532)
 กลิ้งไว้ก่อน พ่อสอนไว้ (2534)
 ปีหนึ่งเพื่อนกันและวันอัศจรรย์ของผม (2536)
 303 กลัว/กล้า/อาฆาต (2541)
 แม่เบี้ย (2544)
 ซาไกยูไนเต็ด (2547)
 30 กำลังแจ๋ว (2554)

 ผลงานกำกับละคร 
 รักแท้แค่ขอบฟ้า (2540)
 ไม่ย่อท้อมรสุม (2540)
 รักเล่ห์เพทุบาย (2542)
 ตกกะไดหัวใจพลอยโจน (2545)
 ชิชา สาวน้อยมหัศจรรย์ (2548)
 ไฟโชนแสง (2552)
 4 หัวใจแห่งขุนเขา ตอน ปฐพีเล่ห์รัก (2553)
 หนุ่มบ้านไร่กับหวานใจไฮโซ (2555)
 สุภาพบุรุษจุฑาเทพ ตอน คุณชายปวรรุจ (2556)
 รักออกฤทธิ์ (2557)
 สายลับจับแอ๊บ (2560)
 ดวงใจในไฟหนาว (2561)
 ปดิวรัดา (2559)
 ทุ่งเสน่หา (2563)
 กะรัตรัก (2564)
 ผมกับผีในห้อง (2565)
 ดวงใจเทวพรหม ตอน พรชีวัน (2567)
 ใจขังเจ้า (2568)

 ผลงานผู้จัดละคร 
 สายสืบดิลิเวอรี่ (2552)
 ไฟโชนแสง (2552)
 วิวาห์ว้าวุ่น (2553)
 4 หัวใจแห่งขุนเขา ตอน ปฐพีเล่ห์รัก (2553)
 ปลาไหลป้ายแดง (2554)
 ลิขิตเสน่หา (2554)
 หนุ่มบ้านไร่กับหวานใจไฮโซ (2555)
 มณีสวาท (2556)
 สุภาพบุรุษจุฑาเทพ ตอน คุณชายปวรรุจ (2556)
 นางร้ายสายลับ (2556)
 รักออกฤทธิ์ (2557)
 หวานใจนายกระจอก (2557)
 หมอผีไซเบอร์ (2558)
 ผู้กองยอดรัก (2558)
 ปดิวรัดา (2559)
 แม่ของแผ่นดิน ตอน ร้อยป่าไว้ด้วยรัก (2560)
 สายลับจับแอ๊บ (2560)
 เสน่ห์รักนางซิน (2561)
 ดวงใจในไฟหนาว (2561)
 เพลิงพรางเทียน (2562) 
 ทุ่งเสน่หา (2563)
 สัญญารัก สัญญาณลวง (2563)
 นับสิบจะจูบ (2564)
 Golden Blood รักมันมหาศาล (2564)
 กะรัตรัก (2564)
 ผมกับผีในห้อง (2565)
 คู่เวร (2565)
 สะใภ้สายสตรอง (2566)
 ดวงใจเทวพรหม ตอน พรชีวัน (2567)
 ธาตรี (256..)
# ปฏิทินสุริยจันทรคติ
ปฏิทินสุริยจันทรคติ (, , yīn yáng lì, , taiin taiyō reki) เป็นคำใช้เรียกรูปแบบการใช้ปฏิทินรูปแบบหนึ่ง มีใช้กันในหลายวัฒนธรรม โดยใช้ดิถีของดวงจันทร์เพื่อบอกข้างขึ้นข้างแรม บอกเดือน ตามแบบปฏิทินจันทรคติ โดยมากจะใช้บอกวันสำคัญทางศาสนา หรือเทศกาลฉลองตามประเพณีดั้งเดิม และมีการกำหนดวันตามแบบปฏิทินสุริยคติ เพื่อบอกเดือน และปี ในรูปแบบผสมนี้มักกำหนดปีตามรอบสุริยคติ คือปีหนึ่งมี 365 วัน หรือ 366 วัน
# โซเฟีย โรตารุ
โซเฟีย โรตารุ (Sofia Rotaru ในชื่อเต็ม Sofia Mihailovna Rotaru-Evdokimenko; มอลโดวา: Sofia Rotaru; ยูเครน: Софiя Ротару) เป็นนักร้อง นักแต่งเพลง โปรดิวเซอร์ นักกีตาร์ ชาวรัสเซีย ยูเครน และ มอลโดวา ที่ประสบความสำเร็จสูงในระดับโลก ได้รับฉายาว่า ราชินีแห่งเพลงป็อป (Queen Of Pop) และ "This is All We Have"
# การโคจร
thumb|การโคจรของดาวยูเรนัส
การโคจร (orbital revolution) คือ การหมุนของวัตถุหนึ่งโดยมีศูนย์กลางอยู่ที่วัตถุอีกชิ้นหนึ่งตามวงโคจร หนึ่ง ๆ โดยวงโคจรนั้นอาจเป็น รูปวงกลม รูปวงรี ไฮเพอร์โบลา หรือ พาราโบลา

ในทางดาราศาสตร์ โดยทั่วไปการโคจรจะใช้เพื่ออธิบายการเคลื่อนที่ของวัตถุท้องฟ้าที่มีมวลน้อยภายใต้อิทธิพลแรงโน้มถ่วงของวัตถุท้องฟ้าที่มีมวลมากกว่า ตัวอย่างเช่น โลก ดาวเคราะห์ ดาวหาง และ วัตถุ อื่น ๆ รอบ ดาวฤกษ์ รวมถึง ดาวบริวาร ดาวเทียม ฯลฯ ที่โคจรรอบดาวเคราะห์ นอกจากนี้ยังใช้กับ ดาราจักรขนาดเล็ก เนบิวลา ฝุ่นคอสมิก ฯลฯ รอบดาราจักรขนาดใหญ่

ในกรอบอ้างอิงที่แตกต่างกัน การโคจรเป็นวงกลมจะปรากฏใน 2 ทิศทางภายใต้มุมการมองที่แตกต่างกัน คือ ทวนเข็มนาฬิกา และตามเข็มนาฬิกา ดังที่แสดงในรูปด้านล่าง ทรงกลมสีส้ม หมุนรอบทรงกลมสีแดงที่อยู่ตรงกลางภาพ ทรงกลมในภาพด้านซ้ายโคจรทวนเข็มนาฬิกา และทรงกลมในภาพด้านขวาโคจรตามเข็มนาฬิกา
+แผนภาพการโคจรรอบทรงกลม โคจรทวนเข็มนาฬิกา โคจรตามเข็มนาฬิกา200x200px200x200px
# หมู่เกาะเวอร์จินของสหรัฐ
หมู่เกาะเวอร์จินของสหรัฐ  เป็นกลุ่มเกาะกลุ่มหนึ่งในทะเลแคริบเบียนซึ่งเป็นพื้นที่เกาะของสหรัฐอเมริกา ในทางภูมิศาสตร์ หมู่เกาะนี้เป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มเกาะเวอร์จินและตั้งอยู่ในหมู่เกาะลีเวิร์ดของภูมิภาคเลสเซอร์แอนทิลลิส

หมู่เกาะเวอร์จินของสหรัฐอเมริกาประกอบด้วยเกาะหลัก 3 เกาะ คือ เกาะเซนต์ครอย (Saint Croix) เกาะเซนต์จอห์น (Saint John) และเกาะเซนต์ทอมัส (Saint Thomas) รวมทั้งเกาะวอเตอร์ (Water Island) และหมู่เกาะเล็ก ๆ โดยรอบอีกเป็นจำนวนหนึ่ง ดินแดนแห่งนี้มีเนื้อที่รวม 346.36 ตารางกิโลเมตร (133.73 ตารางไมล์) จากการสำรวจสำมะโนประชากรปี พ.ศ. 2543 มีจำนวนประชากร 108,612 คน2000 Population Counts for the U.S. Virgin Islands, U.S. Census Bureau.

เกาะหลัก 3 เกาะมีชื่อเล่นซึ่งมักเรียกกันในหมู่คนท้องถิ่น คือ "ร็อกซิตี" (เซนต์ทอมัส) "เลิฟซิตี" (เซนต์จอห์น) และ "ทวินซิตี" (เซนต์ครอย)

 ประวัติศาสตร์ 

 ภูมิศาสตร์ 

 การเมือง 

 เศรษฐกิจ 

 ประชากรศาสตร์ 

 เขตการปกครอง 

 การขนส่ง 

 การศึกษา