# มหาวิทยาลัยเดอรัม
มหาวิทยาลัยเดอรัม  เป็นมหาวิทยาลัยวิจัยของรัฐในเมืองเดอรัม ประเทศอังกฤษ สหราชอาณาจักร ก่อตั้งขึ้นโดยพระราชบัญญัติ (Act of Parliament) ในปี ค.ศ. 1832 และได้รับการรับรองโดยกฎบัตรพระราชทาน (Royal Charter) ในปี ค.ศ. 1837 มหาวิทยาลัยเดอรัมเป็นมหาวิทยาลัยแรกใน 600 ปี ที่ได้รับการยอมรับและได้รับสถานะมหาวิทยาลัยในประเทศอังกฤษ หลังจากมหาวิทยาลัยอ๊อกซฟอร์ดและมหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ จึงมีสถานะเป็นมหาวิทยาลัยที่เก่าแก่ที่สุดเป็นอันดับสามของประเทศอังกฤษ

มหาวิทยาลัยเดอรัมเป็นมหาวิทยาลัยที่มีระบบวิทยาลัย (collegiate) หน้าที่หลักจะถูกแบ่งระหว่างภาควิชา (department) ของมหาวิทยาลัยและวิทยาลัย (colleges) ทั้ง 17 แห่ง โดยทั่วไปแล้ว ภาควิชาการจะทำการวิจัยและดำเนินการจัดการเรียนการสอนแก่นักศึกษา ในขณะที่วิทยาลัยรับผิดชอบในเรื่องที่พักอาศัยและสวัสดิการของนักศึกษา

มหาวิทยาลัยเป็นสมาชิกของกลุ่มรัสเซล (Russell Group) ซึ่งเป็นกลุ่มของมหาวิทยาลัยวิจัยในประเทศอังกฤษ และยังเป็นพันธมิตรกับ N8 Research Partnership ในระดับภูมิภาค รวมถึงกลุ่มมหาวิทยาลัยนานาชาติ เช่น Matariki Network of Universities และกลุ่มกูอิงบรา (Coimbra Group) อีกด้วย

มหาวิทยาลัยเดอรัมประกอบไปด้วยอาคารที่มีชื่อเสียงจำนวน 83 แห่ง ตั้งแต่ปราสาทเดอรัมในศตวรรษที่ 11 ไปจนถึงอาคารสหภาพนักศึกษา (Durham Student Union) แบบบรูทาลิสต์ในทศวรรษ 1960 มหาวิทยาลัยยังเป็นเจ้าของและบริหารจัดการแหล่งมรดกโลกเดอรัมร่วมกับอาสนวิหารเดอรัม (Durham Cathedral) โดยแหล่งมรดกโลกที่มหาวิทยาลัยเป็นเจ้าของประกอบด้วยปราสาทเดอรัม พาเลซกรีน (Palace Green) และอาคารโดยรอบ รวมถึงห้องสมุดบิชอปจอห์น คอสซิน (Bishop Cosin Library)

มหาวิทยาลัยเดอรัมได้รับการยกย่องให้เป็นมหาวิทยาลัยชั้นสูง ได้รับการจัดให้เป็นหนึ่งในมหาวิทยาลัยที่ดีที่สุดในสหราชอาณาจักรของการจัดอันดับมหาวิทยาลัยในประเทศอย่างสม่ำเสมอ และเป็นหนึ่งในตัวเลือกของผู้สมัครที่ต้องการเข้าศึกษาต่อที่ Oxford และ Cambridge โดยได้รับการจัดอันดับเป็นมหาวิทยาลัยแห่งปี (University of The Year) จากหนังสือ The Times Good University Guide ในปี 2005

ในปี 2024 มหาวิทยาลัยได้รับการจัดอันดับจาก Times and Sunday Times Good University Ranking The Complete University Guide และ The Guardian ให้อยู่ลำดับที่ 7 ของมหาวิทยาลัยที่ดีที่สุดในสหราชอาณาจักร และอยู่ในลำดับที่ 89 ของโลกจากการจัดอันดับของ QS World University Ranking โดยมหาวิทยาลัยได้รับการจัดลำดับให้ 3 สาขาวิชาอยู่ในลำดับต้น ๆ ของมหาวิทยาลัยทั่วโลก ได้แก่ สาขาวิชาโบราณคดี ในลำดับที่ 5 ของโลก สาขาวิชาคลาสสิกและประวัติศาสตร์สมัยโบราณ ในลำดับที่ 6 ของโลก และสาขาวิชาเทววิทยาและศาสนา ในลำดับที่ 7 ของโลก นอกไปจากนั้นสาขาวิชาภูมิศาสตร์ มานุษยวิทยา การศึกษาภาษาอังกฤษ ปรัชญา ประวัติศาสตร์ โลกศาสตร์ และ นิติศาสตร์ อยู่ในลำดับ 50 อันดับสูงสุดอีกด้วย 

ปัจจุบัน อธิการบดีของมหาวิทยาลัยคือฟิโอน่า ฮิลล์ (Fiona Hill) ซึ่งเป็นผู้เชี่ยวชาญด้านการต่างประเทศที่มีชื่อเสียง นักเขียน และอดีตที่ปรึกษาประธานาธิบดีให้กับจอร์จ ดับเบิลยู. บุช บารัค โอบามา และดอนัลด์ ทรัมป์ เธอทำงานในสภาข่าวกรองแห่งชาติของสหรัฐอเมริกา (National Intelligence Council) ระหว่างปี 2006 ถึง 2009 และเป็นสมาชิกของสภาความมั่นคงแห่งชาติสหรัฐระหว่างปี 2017 ถึง 2019

 ประวัติ 

 รากฐานยุคกลางและความพยายามในการก่อตั้งมหาวิทยาลัย 
ชาวเดอรัมมีบทบาทสำคัญในพัฒนาการของการศึกษาระดับสูงในอังกฤษก่อนที่จะมีการก่อตั้งมหาวิทยาลัยเดอรัมอย่างเป็นทางการ อัครพันธบริกรวิลเลียมแห่งเดอรัมได้ก่อตั้งวิทยาลัยแรกในออกซ์ฟอร์ดที่ชื่อว่า เดอรัมฮอลล์ (Durham Hall) ซึ่งปัจจุบันคือวิทยาลัยยูนิเวอร์ซิตี้ คอลเลจ (University College) ของ มหาวิทยาลัยออกซ์ฟอร์ด ตามมาด้วยจอห์น เดอ บัลลิออล ที่ก่อตั้งวิทยาลัยที่สองของเมืองนี้ที่ชื่อว่า วิทยาลัยบัลลิออล (Balliol College) ในเวลาต่อมา

อย่างไรก็ตาม การมีส่วนร่วมโดยตรงของอาสนวิหารเดอรัมกับการศึกษาระดับสูงเริ่มต้นตั้งแต่การก่อตั้งเดอรัมฮอลล์ที่อ็อกซ์ฟอร์ดในช่วงประมาณปี ค.ศ. 1286 ซึ่งพระนักบวชของแอบบีเดอรัมสามารถไปศึกษาได้ที่มหาวิทยาลัยออกซ์ฟอร์ด ซึ่งวิทยาลัยนี้ได้รับการสนับสนุนจากบิชอปโธมัส แฮตฟิลด์ แห่งเดอรัมในช่วงประมาณปี ค.ศ. 1380 จนกลายเป็นวิทยาลัยเดอรัม (Durham College) ที่มหาวิทยาลัยอ็อกซ์ฟอร์ด ซึ่งประกอบด้วยพระแปดรูป โดยหนึ่งในนั้นทำหน้าที่เป็นเจ้าหน้าที่ดูแล และนักศึกษาทั่วไปอีก 8 คน วิทยาลัยนี้ยังคงเป็นส่วนหนึ่งของแอบบีเดอรัมมากกว่าที่จะเป็นสถาบันอิสระ จนกระทั่งเกิดการปฏิรูปศาสนาในปี ค.ศ. 1540 วิทยาลัยนี้ถูกยุบและงบประมาณต่าง ๆ ถูกโอนไปยังอธิการและคณะกรรมการใหม่ของอาสนวิหารเดอรัม

ในปี ค.ศ. 1541 พระเจ้าเฮนรี่ที่ 8 แห่งอังกฤษ ได้เสนอให้ใช้เงินทุนจากวิทยาลัยที่ถูกยุบนี้เพื่อก่อตั้งมหาวิทยาลัยในภาคเหนือของอังกฤษที่เมืองเดอรัม แต่แผนการดังกล่าวถูกลดขนาดลงจากการก่อตั้งวิทยาลัยที่มีอธิการบดีและศาสตราจารย์ในวิชาเทววิทยา กรีก ฮีบรู และการแพทย์ มาเป็นเพียงโรงเรียนมัธยม (grammar school) ที่มีครูใหญ่และผู้ช่วยครูที่ได้รับเงินเดือนจากทุนของมหาวิหาร นอกจากนั้นยังมีความพยายามอยู่ช่วงหนึ่งในการที่จะสืบทอดวิทยาลัยในอ็อกซ์ฟอร์ดให้เป็นสถาบันทางโลก แต่อยู่ได้ไม่ถึงหนึ่งปี ที่ดินของวิทยาลัยจึงถูกขายให้กับ เซอร์โธมัส โพพ (Sir Thomas Pope) ในปี ค.ศ. 1555 และถูกใช้ในการก่อตั้ง วิทยาลัยทรินิตี้ อ็อกซ์ฟอร์ด (Trinity College, Oxford)

 รากฐานในยุคเครือจักรภพแห่งอังกฤษ 
ความพยายามครั้งต่อมาในการก่อตั้งมหาวิทยาลัยในเดอรัมเกิดขึ้นภายใต้โอลิเวอร์ ครอมเวลล์ ในปี ค.ศ. 1649 มหาวิหารต่าง ๆ ในอังกฤษถูกยุบตามพระราชบัญญัติของรัฐสภา ทำให้ปราสาทเดอรัมซึ่งเป็นที่พักของบิชอป อาสนวิหาร และวิทยาลัย (พื้นที่ใกล้อาสนวิหาร) ถูกทิ้งร้างว่างเปล่า ซึ่งได้มีคำร้องหลายฉบับถูกยื่นให้ครอมเวลล์ให้ออกหนังสือตราตั้ง (letter patents) เพื่อก่อตั้ง วิทยาลัยเดอรัม (Durham College) ขึ้น จนกระทั่งได้มีการออกหนังสือตราตั้งดังกล่าวในปี 1657

วิทยาลัยเดอรัมในยุคนั้นได้มี ฟิลิป ฮันตัน ถูกเสนอชื่อให้เป็นอธิการบดี พร้อมด้วยผู้สอนศาสนาสองคน ศาสตราจารย์สี่คน ติวเตอร์สี่คน และครูสี่คน โดยวิทยาลัยได้รับมอบที่ดินที่เคยเป็นของอาสนวิหาร รวมถึงอาคารของวิทยาลัยและห้องสมุดของอาสนวิหารด้วย อย่างไรก็ตาม หนังสือตราตั้งในปี ค.ศ. 1657 ดังกล่าวนั้น ไม่ได้ให้สิทธิ์แก่วิทยาลัยในการเป็นสถานะมหาวิทยาลัย โดยได้มีคำร้องเพิ่มเติมถึงครอมเวลล์ในปี ค.ศ. 1658 แต่ไม่มีการดำเนินการใด ๆ ก่อนที่เขาจะเสียชีวิตลง

ต่อมาในปี ค.ศ. 1659 มหาวิทยาลัยออกซ์ฟอร์ดและเคมบริดจ์ได้ยื่นคำร้องต่อริชาร์ด ครอมเวลล์ ผู้สืบทอดตำแหน่งต่อจากโอลิเวอร์ ครอมเวลล์ เพื่อคัดค้านการก่อตั้งมหาวิทยาลัยแห่งที่สามในประเทศอังกฤษ และโดยเฉพาะในเรื่องของการให้สิทธิ์ในการมอบปริญญา อีกทั้งวิทยาลัยยังถูกคัดค้านโดยจอร์จ ฟ็อกซ์และกลุ่มเควกเกอร์ (Quakers) อื่น ๆ 

จนกระทั่ง การฟื้นฟูราชบัลลังก์ในปี ค.ศ. 1660 ทำให้เกิดการก่อตั้งคณะกรรมการของอาสนวิหารขึ้นใหม่อีกครั้ง และทำให้มีการปิดวิทยาลัยเดอรัมลง อย่างไรก็ตาม การส่งเสริมการศึกษาในเดอรัมนั้นไม่ได้ถูกลืมโดยสิ้นเชิง เพราะบิชอปจอห์น คอสซินได้ก่อตั้งห้องสมุดของเขาที่พาเลซกรีนไว้ในปีค.ศ. 1669

 การกำเนิดของสถานะมหาวิทยาลัยในศตวรรษที่ 19 
ในฤดูร้อนปี 1831 ความคิดในการก่อตั้งมหาวิทยาลัยที่เดอรัมได้รับการฟื้นฟูขึ้นอีกครั้งโดยชาร์ลส์ ธอร์ป นักบวชประจำอาสนวิหารเดอรัมและบาทหลวงประจำบ้านของชาลส์ เกรย์ เอิร์ลเกรย์ที่ 2 นายกรัฐมนตรีของอังกฤษในขณะนั้น (และตั้งแต่เดือนธันวาคม 1831 โดยอัครพันธบริกรแห่งเดอรัม) เมื่อวันที่ 28 กันยายน คณะของอาสนวิหารได้ก่อตั้งอย่างเป็นทางการผ่านพระราชบัญญัติ รวมถึงให้มีการจัดตั้งสถาบันการศึกษา และภายในสิ้นปีนั้น สถาบันนี้ได้ถูกโฆษณาภายใต้นามของมหาวิทยาลัยเดอรัม 

ในปี 1832 วิลเลียม แวน มิลเดิร์ต บิชอปแห่งเดอรัม ได้นำเสนอร่างพระราชบัญญัติในรัฐสภาที่มีชื่อว่า "พระราชบัญญัติเพื่อให้อธิการและคณะกรรมการของอาสนวิหารเดอรัมสามารถใช้ทรัพย์สินส่วนหนึ่งของอาสนวิหารของพวกเขาเพื่อการก่อตั้งมหาวิทยาลัยที่เกี่ยวข้องกัน (An Act to enable the Dean and Chapter of Durham to appropriate part of the property of their church to the establishment of a University in connection therewith)" โดยสองประการสำคัญของร่างพระราชบัญญัตินี้คือ: (1) ก่อตั้งมหาวิทยาลัยเป็นทรัสต์การกุศลภายใต้การควบคุมของอธิการและคณะกรรมการของเดอรัมในฐานะผู้ว่าการและผู้ดูแล และบิชอปแห่งเดอรัมในฐานะผู้เยี่ยมเยือน; (2) อนุญาตให้ใช้ทรัพย์สินบางส่วนของอาสนวิหารเพื่อสนับสนุนมหาวิทยาลัยนี้ ร่างพระราชบัญญัตินี้ผ่านการอนุมัติด้วยการสนับสนุนจากรัฐบาลของเอิร์ล เกรย์ และได้รับพระบรมราชานุญาตเมื่อวันที่ 4 กรกฎาคม 1832 ซึ่งถือเป็นวันที่ก่อตั้งมหาวิทยาลัยอย่างเป็นทางการ