wannaphong/clean_thaiwikipedia huggingface dataset:
# แมคโดนัลด์
แมคโดนัลด์  เป็นบริษัทที่ทำธุรกิจเครือร้านอาหารจานด่วนที่ใหญ่ที่สุดในโลก

 ประวัติ 
แมคโดนัลด์ก่อตั้งเมื่อปี พ.ศ. 2491 โดยสองพี่น้องแมคโดนัลด์เปิดเป็นร้านแฮมเบอร์เกอร์ชื่อว่า "แมคโดนัลด์" เป็นแบบไดรฟ์ทรูในแซนเบอร์นาร์ดีโน ซึ่งเป็นเมืองเล็ก ๆ ในรัฐแคลิฟอร์เนีย แต่เริ่มนำระบบการบริการอย่างรวดเร็วเข้ามาใช้ในปี พ.ศ. 2491 ภายหลังทั้งสองได้ขายกิจการให้กับ นายเรย์ คร็อก เพื่อนำไปขยายสาขา และเป็นต้นกำเนิดของร้านอาหารแบบฟาสต์ฟู้ดตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา อย่างไรก็ตามปัจจุบันบริษัทแมคโดนัลด์ได้นับเอาการเปิดร้านแฟรนไชส์สาขาแรก เมื่อปี พ.ศ. 2498 เป็นวันก่อตั้งบริษัท

ปัจจุบันแมคโดนัลด์มีสาขากว่า 30,000 สาขาใน 121 ประเทศทั่วโลกรวมถึงประเทศไทย ให้บริการลูกค้ามากกว่า 50 ล้านคนต่อวัน เครือแมคโดนัลด์ยังประกอบธุรกิจร้านอาหารยี่ห้ออื่น และธุรกิจอื่น ๆ นอกเหนือไปจากร้านอาหาร เช่น ร้านสะดวกซื้อ เป็นต้น มีผลประกอบการ 20.46 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ และกำไรสุทธิ 2.6 พันล้านดอลลาร์สหรัฐต่อปี (ตัวเลขปี พ.ศ. 2548)

รูปแบบทั่วไปของร้านแมคโดนัลด์คือแบบเคาน์เตอร์และแบบไดรฟ์ทรูหรือขับรถเข้าไปซื้อโดยไม่ต้องลงจากรถ อาหารหลักที่ขายทั่วไปคือ แฮมเบอร์เกอร์ ชีสเบอร์เกอร์ เฟรนช์ฟรายส์ ไก่ทอด สลัด ชุดอาหารเช้า ชุดอาหารสำหรับเด็กชื่อ แฮปปี้มีล และของหวานอีกหลายชนิด เช่น ไอศกรีม พาย เป็นต้น

แมคโดนัลด์กลายเป็นสัญลักษณ์ของวัฒนธรรมอเมริกันและทุนนิยม การเปิดสาขาของร้านแมคโดนัลด์ในประเทศต่าง ๆ มักถูกมองเป็นการบุกรุกของวัฒนธรรมอเมริกัน นอกจากนี้อาหารของแมคโดนัลด์ยังได้รับการวิจารณ์ในเรื่องผลกระทบต่อสุขภาพอีกด้วย

 แมคโดนัลด์ในประเทศไทย 
thumb|โรนัลด์ แมคโดนัลด์ มาสคอตของร้านแมคโดนัลด์ในประเทศไทย
แมคโดนัลด์เปิดสาขาแรกในประเทศไทยเมื่อ พ.ศ. 2528 โดยนายเดช บุลสุข ซึ่งประทับใจในอาหารของแมคโดนัลด์สมัยเป็นนักเรียนแลกเปลี่ยน AFS ที่สหรัฐอเมริกา นับเป็นประเทศที่ 35 และสาขาแรกอยู่ที่ห้างโซโก้ หรือเกษรอัมรินทร์ในปัจจุบัน

แมคโดนัลด์สาขาถนนราชดำเนิน ติดกับโรงเรียนสตรีวิทยา เป็นแมคโดนัลด์สาขาแรกในโลกที่ป้ายหน้าร้านใช้พื้นสีน้ำตาล แทนที่จะเป็นสีแดงเหมือนสาขาอื่น ๆ ในขณะนั้น เพื่อปรับให้เข้ากับภูมิสถาปัตยกรรมของอาคารริมถนนราชดำเนิน

จากข้อมูลในปี พ.ศ. 2566 แมคโดนัลด์ประเทศไทยมีจำนวนสาขาทั้งหมด 228 สาขา

 สวัสดิภาพสัตว์ 
แมคโดนัลด์ประกาศบนเว็บไซต์ทางการว่า ตนเป็นบริษัทที่ “…เชื่อว่าการปฏิบัติต่อสัตว์ด้วยความห่วงใยและความเคารพเป็นสิ่งสำคัญ เพื่อให้เราเสิร์ฟอาหารที่ปลอดภัยให้กับผู้บริโภค สัตว์ที่สุขภาพดีย่อมนำมาซึ่งอาหารที่ปลอดภัย” (... believe treating animals with care and respect is an integral part of our commitment to serving McDonald’s customers safe food. Healthy animals provide safe food.)

ห่วงโซ่อุปทานของแมคโดนัลด์ ใช้ไข่ไก่จากฟาร์มปลอดกรงแล้วในหลายๆ ประเทศ ได้แก่ออสเตรเลีย (ตั้งแต่ พ.ศ 2560)Dear AFN Reader เบลเยี่ยม (ตั้งแต่ พ.ศ 2556)McDonald's ฝรั่งเศส (ตั้งแต่ พ.ศ 2562)McDonald's restaurants to open at the Louvre และเยอรมนี (ตั้งแต่ พ.ศ 2560)

เมื่อวันที่ 9 กันยายน พ.ศ. 2558 แมคโดนัลด์ได้เผยแพร่คำประกาศเจตนารมณ์ว่าจะใช้ไข่ไก่จากฟาร์มไร้กรงเท่านั้น 100 เปอร์เซ็นต์ในทวีปอเมริกาเหนือ และจะดำเนินการเปลี่ยนระบบให้เสร็จสิ้นภายในปี พ.ศ. 2568

เมื่อเดือนตุลาคม พ.ศ. 2559 อาร์คอส ดอราดอส บริษัทผู้ถือแฟรนไชส์แมคโดนัลด์ที่ใหญ่ที่สุดในทวีปอเมริกาใต้ ได้ประกาศเจตนารมณ์ ว่าจะใช้ไข่ไก่จากฟาร์มปลอดกรงเท่านั้นภายในปี พ.ศ. 2568Arcos Dorados to exclusively source cage-free eggs

มาตรฐานสวัสดิภาพสัตว์ที่เช่นเดียวกันนี้ ยังไม่มีการประกาศใช้โดยแมคโดนัลด์ประเทศใด ๆ เลยในทวีปเอเชีย รวมถึงประเทศไทยด้วย
# 11
11 (สิบเอ็ด) เป็นจำนวนธรรมชาติที่อยู่ถัดจาก 10 (สิบ) และอยู่ก่อนหน้า 12 (สิบสอง) นับเป็นจำนวนแรกที่ไม่สามารถใช้นิ้วมือนับได้ตามปกติ การใช้นิ้วมือระบุจำนวนสิบเอ็ด จึงนิยมกำมือข้างหนึ่งแทนจำนวน 10 แล้วยกนิ้วมืออีกข้างหนึ่งหนึ่ง แทนจำนวน 1 นอกจากนี้แล้ว 11 ยังเป็นจำนวนแรกที่ใช้คำว่า "เอ็ด" แทนคำว่า "หนึ่ง" (จำนวนถัดไปคือ 21, 31, 41, ...)

 คำเติมนำหน้า 
 ภาษากรีก Hendeca-
 ภาษาละติน Undeci-

 ความหมาย 
 ปี พ.ศ. 11 และ ค.ศ. 11
 ยานอพอลโล 11 เป็นยานอวกาศลำแรกลงจอดบนดวงจันทร์
 11 เป็น เลขอะตอม ของโซเดียม
 กีฬา ฟุตบอล คริกเกตและ อเมริกันฟุตบอล มีผู้เล่น ฝั่งละ 11 คนในสนาม
 เกมแข่งขันฟุตบอลชื่อ วินนิงอีเลฟเวน
 ภาพยนตร์ชื่อ โอเชียนอีเลฟเวน นำแสดงโดย จอร์จ คลูนีย์ และ แบรด พิตต์
 สถานีวิทยุโทรทัศน์แห่งประเทศไทย ช่อง 11 กรมประชาสัมพันธ์ (ปัจจุบัน NBT HD 2)

 ในทางคณิตศาสตร์
# เทียนจิน
เทียนจิน หรือ เทียนสิน (พินอินระบบไปรษณีย์: Tientsin) เป็นหนึ่งในสี่นครปกครองโดยตรงของประเทศจีน ตั้งอยู่ทางภาคเหนือของประเทศ ติดชายฝั่งทะเลปั๋วไห่ เป็นหนึ่งในนครศูนย์กลางแห่งชาติทั้งเก้าแห่งของประเทศจีน มีประชากรในปี ค.ศ. 2016 ประมาณ 15,621,200 คน ใจกลางเมืองของเทียนจินมีผู้อาศัยในปี ค.ศ. 2016 อยู่ราว 12,491,300 คน เป็นกลุ่มประชากรที่ใหญ่เป็นอันดับที่ 29 ของโลก (อยู่ระหว่างเฉิงตูและรีโอเดจาเนโร) และเป็นนครที่มีประชากรมากเป็นอันดับที่ 11 ของโลก

เทียนจินปกครองแบบนครที่อยู่ภายใต้การบริหารโดยตรงของรัฐบาลกลางสาธารณรัฐประชาชนจีน ซึ่งเทศบาลนครเป็นเขตการปกครองที่มีระดับเทียบเท่ากับมณฑล อาณาเขตของเทียนจินถูกล้อมรอบโดยมณฑลเหอเป่ย์ทั้งทางทิศเหนือ ทิศตะวันตก และทิศใต้ ติดต่อกับปักกิ่งทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ และติดต่อกับทะเลปั๋วไห่ทางทิศตะวันออก ในแง่ของจำนวนประชากรเฉพาะในเขตเมือง เทียนจินเป็นนครที่ใหญ่เป็นอันดับที่ 4 ของประเทศจีน รองจากเซี่ยงไฮ้ ปักกิ่ง และกว่างโจว ส่วนในแง่จำนวนประชากรตามเขตเทศบาลนคร จะอยู่ในอันดับที่ 5 ของประเทศ เทียนจินเป็นส่วนหนึ่งของขอบเศรษฐกิจปั๋วไห่ (Bohai Economic Rim)

เมืองเทียนจินและกำแพงเมืองสร้างขึ้นในปี ค.ศ. 1404 ต่อมาหลังจากที่เปิดให้มีการค้าต่างประเทศในปี ค.ศ. 1860 เทียนจินได้กลายเป็นเมืองท่าที่สำคัญและเป็นประตูสู่ปักกิ่ง ในเวลานั้น มีการก่อสร้างอาคารและคฤหาสน์ที่มีสถาปัตยกรรมแบบยุโรปจำนวนมาก ซึ่งหลายแห่งก็ได้รับการบำรุงรักษามาจนถึงปัจจุบัน หลังจากก่อตั้งสาธารณรัฐประชาชนจีน เทียนจินประสบกับภาวะเศรษฐกิจตกต่ำอันเนื่องมาจากนโยบายของรัฐบาลกลาง อีกทั้งมาจากเหตุการณ์แผ่นดินไหวในถังชาน ซึ่งเป็นเมืองทางตะวันออกเฉียงเหนือของเทียนจิน แต่ก็ได้รับการฟื้นฟูในทศวรรษ 1990 ปัจจุบัน เทียนจินเป็นนครที่มีศูนย์กลางสองแห่ง ได้แก่ ศูนย์กลางแห่งที่หนึ่งอยู่ในเขตเมือง (รวมถึงเมืองเก่าด้วย) ตั้งอยู่ริมแม่น้ำไห่ ซึ่งเป็นแม่น้ำที่เชื่อมต่อกับแม่น้ำหวงและแม่น้ำแยงซีผ่านทางคลองใหญ่ และศูนย์กลางแห่งที่สองคือ เขตปินไห่ เป็นพื้นที่เมืองใหม่ที่ตั้งอยู่ริมฝั่งทะเลปั๋วไห่ ซึ่งอยู่ทางตะวันออกของเมืองเก่า ตั้งแต่ปี ค.ศ. 2010 ย่านการเงินยฺหวีเจียพู่ของเทียนจินกลายเป็นที่รู้จักในนาม แมนฮัตตันของจีน

 ภูมิศาสตร์ 
เทียนจิน ตั้งอยู่ทางด้านตะวันตกเฉียงเหนือติดกับปักกิ่ง ด้านตะวันออกติดกับอ่าวป๋อไห่ (Bohai Bay) มีสถานภาพเป็น "เทศบาลเมือง" (Special Municipality) ซึ่งการปกครองขึ้นตรงต่อรัฐบาลกลาง ห่างจากเมืองปักกิ่งซึ่งเป็นเมืองหลวง ประมาณ 120 กิโลเมตร

พื้นที่เมืองของเทียนจินตั้งอยู่ตามแม่น้ำไห่เหอ (Hai He River) ท่าเรือที่อยู่ห่างไกลตั้งอยู่บนอ่าวป๋อไห่ (Bohai Gulf) บนมหาสมุทรแปซิฟิก เทศบาลนครเมียนจินมีพรมแดนติดต่อกับเหอเป่ย ไปทางเหนือ ใต้ และ ตะวันตก ติดต่อกับเทศบาลนครปักกิ่งในส่วนเล็ก ๆ ทางตะวันตกเฉียงเหนือ และติดต่อกับอ่าวป๋อไห่ไปทางตะวันออก

 เศรษฐกิจ 
เทียนจิน นอกจากจัดเป็นเมืองท่าที่ใหญ่เป็นอันดับ 3 ของประเทศจีนท่าเรือเทียนจินมีสินค้าเข้าออกราว 160 ล้านตัน โดยสินค้าที่ผ่านท่าเรือแห่งนี้กว่า 80% เป็นถ่านหิน แร่ธาตุ และผลิตภัณฑ์น้ำมัน จึงนับเป็นศูนย์ท่าเรือใหญ่ริมทะเลป๋อไห่ทางภาคเหนือของประเทศ ยังเป็นเมืองอุตสาหกรรมที่สำคัญและเป็นศูนย์กลางทางการค้า การขนส่งการสื่อสารที่สำคัญของจีนตอนเหนือ มีชายฝั่งทะเลยาว 133 กม.ทางฝั่งตะวันออก อุดมด้วยทรัพยากรทางทะเล และยังเป็นเขตเมืองท่าและฐานอุตสาหกรรมทางทะเลที่สำคัญของประเทศ โดยเฉพาะอุตสาหกรรมปิโตรเคมีในมหาสมุทร

 วัฒนธรรม 
สภาพภายในเมืองยังมีสถาปัตยกรรมแบบตะวันตกปรากฏให้เห็นอยู่ทั่วไป ซึ่งตกค้างมาตั้งแต่สมัยศตวรรษที่ 19 ในยุคล่าอาณานิคม
# ปาล์ม
ปาล์ม อาจหมายถึง
 ปาล์ม (พืช) พืชในวงศ์ปาล์ม
 วงศ์ปาล์ม (Arecaceae)
 ไวน์ปาล์ม ไวน์ที่ทำจากปาล์ม
 คอมพิวเตอร์และซอฟต์แวร์
 ปาล์ม (พีดีเอ) (Palm PDAs) อุปกรณ์คอมพิวเตอร์พกพายี่ห้อปาล์ม (พาล์ม)
 ปาล์มโอเอส (พาล์มโอเอส) (Palm OS) ระบบปฏิบัติการสำหรับอุปกรณ์พกพา
 ปาล์มซอร์ส บริษัทผลิตซอฟต์แวร์ปาล์มโอเอส
 ปาล์ม (อิงค์) บริษัทผลิตเครื่องคอมพิวเตอร์ปาล์ม
 หมู่เกาะปาล์ม เป็นหมู่เกาะในเมืองดูไบ ประเทศสหรัฐอาหรับ อิมิเรสต์
 ปาล์มบอล ในการเล่นเบสบอล เป็นการขว้างลูกเบสบอลชนิดหนึ่ง โดยลูกบอลจะเปลี่ยนความเร็วฉับพลันในขณะที่เคลื่อนที่

ชื่อที่ใกล้เคียง ได้แก่
 ปาล์มบีช เป็นชื่อของเคาน์ตีในสหรัฐอเมริกาตั้งอยู่ในรัฐฟลอริดา
 อีฟ ปานเจริญ  นักร้องหญิง ลูกครึ่งชาวไทย-เบลเยียม
 ปรียวิศว์ นิลจุลกะ (ชื่อเล่น ปาล์ม) นักร้องนำวงอินสติงต์
# เดวิด เฟรากัต
พลเรือเอกเดวิด กลาสโกว์ ฟาร์รากัต (พ.ศ. 2344-2413) ผู้บัญชาการกองทัพเรือสหรัฐอเมริกา เกิดใกล้เมืองนอกซ์วิลล์ รัฐเทนเนสซี เข้าเป็นนักเรียนทำการนายเรือในปี พ.ศ. 2353 เมื่ออายุยังไม่ถึง 10 ขวบดี ฟาร์รากัตได้เข้าร่วมรบกับฝ่ายอังกฤษ เมื่อ พ.ศ. 2355 และได้รับมอบหมายให้เป็นนายเรือและบังคับบัญชาเรือของข้าศึกที่เรือยูเอสเอส เอสเซกซ์ยึดได้และนำเรือแล่นฝ่าสมรภูมิไปจอดเทียบท่าได้อย่างปลอดภัยเมื่อมีอายุเพียง 12 ปี และต่อมาในปี พ.ศ. 2363 ได้เข้าร่วมสู้รบกับพวกโจรสลัด 

ในระหว่างสงครามกลางเมืองอเมริกัน ฟาร์รากัตได้เป็นผู้นำกองกำลังฝ่ายสหภาพเข้ายึดนิวออร์ลีนส์ เมื่อ พ.ศ. 2405 มีส่วนร่วมในการเข้ายึดวิกส์เบิร์กในปีต่อมาและในปี พ.ศ. 2407 ถัดมาได้เข้ายึดอ่าวโมบิลล์ รัฐอัลลาบามา 

เดวิด ฟาร์รากัตได้รับการเลื่อนยศเป็นพลเรือเอก (Admiral) คนแรกของสหรัฐฯ แต่เนื่องจากสุขภาพที่เสื่อมลง บทบาทในกองทัพเรือของฟาร์รากัตจึงลดน้อยลงมากในภายหลัง
# ไอน้ำ
ไอน้ำ มักจะหมายถึงน้ำที่ระเหย ซึ่งมีลักษณะบริสุทธิ์และไม่มีสีซึ่งมีลักษณะใกล้เคียงกับหมอก ที่ความดันปกติ น้ำจะกลายเป็นไอน้ำ ที่อุณหภูมิ 100 องศาเซลเซียส และมีปริมาตรขยายเพิ่มประมาณ 1,600 เท่าของปริมาตรน้ำ ไอน้ำสามารถมีอุณหภูมิได้สูงมาก (มากกว่า 100 องศาเซลเซียส) ซึ่งจะถูกเรียกว่า ไอน้ำซูเปอร์ฮีต (superheated steam)

เมื่อน้ำในสภาวะของเหลวได้มีการสัมผัสกับวัตถุที่มีความร้อนสูง เช่นโลหะร้อน หรือลาวา น้ำสามารถกลายเป็นไอทันที
# J
J (เจ) เป็นอักษรละติน ในลำดับที่ 10 เป็นตัวอักษรตัวสุดท้ายที่ถูกเพิ่มเข้ามาในอักษรละติน

 ชื่อเรียก 
 ในภาษาอังกฤษ เรียกว่า "เจ" (ออกเสียง [dʒeɪ] ซึ่งใกล้เคียงกับคำว่า เจ)
 ในภาษาสเปน เรียกว่า "โฆตา" ออกเสียง  (หรือ "โฮตา" ออกเสียง  ในบางภาษาถิ่น) เช่น คำว่า juan ออกเสียงว่า /ฆวน/ หรือ /ฮวน/
 ในภาษาเยอรมัน เรียกว่า "ยอท" (Jott) ออกเสียงใกล้เคียงกับ ย.ยักษ์ ในภาษาไทย เช่น คำว่า Jahn ออกเสียงว่า /ยาน/
 ในภาษาฝรั่งเศส เรียกว่า "ฌี"
 ในภาษาอิตาลี เรียกว่า "อีลุงกา" (J เป็นอักษรละตินที่ไม่มีใช้ในภาษาอิตาลี)

 ประวัติ 
J เดิมเป็นตัวอักษรใหญ่ (capital) ของ I

 ความหมาย 
 ในทางดาราศาสตร์ J เป็นสัญลักษณ์แทน ดาวพฤหัส (Jupiter)
 ภาษาเจ เป็นภาษาโปรแกรมในทางคอมพิวเตอร์
 j เป็นสัญลักษณ์ คู่กับ i สำหรับจำนวนเชิงซ้อน
 J เป็นสัญลักษณ์ของ จูล หน่วยพลังงานในทางฟิสิกส์
 เครื่องยนต์ JZ เป็นเครื่องยนต์ที่พัฒนาโดยโตโยต้า ในประเทศไทยบางครั้งเรียกย่อว่า เครื่องเจ
# I
I เป็นอักษรละติน ในลำดับที่ 9

 ชื่อเรียก 
 ในภาษาอังกฤษ เรียกว่า "ไอ"
 ในภาษาเยอรมัน ฝรั่งเศส สเปน และอิตาลีเรียกว่า "อี"
 Egyptian hieroglyph  Phoenician yodh Etruscan I Ii Greek Iota D36 ไฟล์:PhoenicianI-01.png ไฟล์:EtruscanI-01.png 75px

 ความหมาย 
 I เป็นสัญลักษณ์ของธาตุไอโอดีน
 ในการเขียน เลขโรมัน I มีค่าเท่ากับ 1
 i เป็นชื่อต้นรหัสสินค้า ของแอปเปิล บางรุ่น เช่น ไอพอด (iPod) ไอโฟน (iPhone) และไอแมค (iMac) รวมถึงซอฟต์แวร์ ไอทูนส์ (iTunes) ไอไลฟ์ (iLife) และ ไอเวิร์ก (iWork)
 สัญลักษณ์ทางฟิสิกส์
 ในทางไฟฟ้า I ใช้แทน กระแสไฟฟ้า
 ในทางกลศาสตร์ I ใช้แทน โมเมนต์ความเฉื่อย
 ในทางคณิตศาสตร์  แทนส่วนจินตภาพ ของจำนวนเชิงซ้อน โดยที่
# เจ
เจ หรือ เจย์ อาจหมายถึง

 J หรือ j ตัวอักษรละติน ในลำดับที่ 10 ในภาษาอังกฤษ
 เทศกาลกินเจ
 เจ มาร์ท บริษัทธุรกิจอุปกรณ์โทรศัพท์มือถือ
 เจ-ป็อป แนวดนตรีของญี่ปุ่น

 ภาษาโปรแกรม
 ภาษาเจ (J)
 ภาษาเจชาร์ป (J#)
 ภาษาเจพลัสพลัส (J++)
 เจสคริปต์

 บุคคล
 เจตริน วรรธนะสิน (เจ) นักร้องชาวไทย
 ชนาธิป สรงกระสินธ์ (เจ) นักฟุตบอลชาวไทย
 มณฑล จิรา (เจ) นักร้องชาวไทย
 เจย์ โจว นักร้องชาวไต้หวัน
 เจสสิก้า เจย์ นักร้องแนวแดนซ์
 เจย์-ซี นักร้องแนวแร็ปชาวอเมริกัน
 เจ. เค. โรว์ลิ่ง ผู้แต่งแฮร์รี่ พอตเตอร์
 เจ พัก นักร้องวงดนตรีเกาหลีใต้ เดย์ซิกซ์
 เจ สมาชิกเกิร์ลกรุปเกาหลีใต้ สเตย์ซี

ตัวละคร
 เจ (โปเกมอน) - ตัวละครในการ์ตูนโปเกมอน
 เจย์ (เทรเชอร์มาสเตอร์) - ตัวละครในการ์ตูนล่าขุมทรัพย์สุดขอบฟ้า
 เจ โจนาห์ เจมส์สัน - ตัวละครในการ์ตูนสไปเดอร์-แมน
 เจย์ วอล์คเกอร์ - ตัวละครในการ์ตูนตัวต่อนินจา แสบซ่าส์มหากาฬ
 ซาวารากิ เจ - ตัวละครในการ์ตูนแบทเทิลสปิริตส์ บะชิน ทอปปะ
# ไอ
ไอ อาจหมายถึง
 I หรือ i ตัวอักษรละตินตัวที่ 9 ในภาษาอังกฤษ
 ไอ (สสาร) สสารในรูปแบบแก๊สที่เกิดการควบแน่นที่อุณหภูมิต่ำกว่า
 ไอน้ำ ลักษณะของน้ำที่ระเหยเป็นไอ
 อาการไอ

 ชื่อบุคคล 
 ไอ โนนากะ นักร้องและนักพากย์หญิงชาวญี่ปุ่น
 ไอ อีจิมะ นักแสดงภาพยนตร์เอวีชาวญี่ปุ่น
 ไอ อินเด็น นักกีฬาวอลเลย์บอลหญิงชาวญี่ปุ่น
 ไอ ทากาฮาชิ นักร้องและนักแสดงหญิงชาวญี่ปุ่น
 ไอ ฟูริฮาตะ นักพากย์และนักร้องชาวญี่ปุ่น
 ไอ นางาโนะ นักพากย์หญิงชาวญี่ปุ่น
 ไอ มิยาซาโตะ นักกอล์ฟหญิงชาวญี่ปุ่น
 ไอ มาเอดะ (นักพากย์) นักพากย์และนักร้องชาวญี่ปุ่น
 ไอ โอกูระ นักแข่งรถมอเตอร์ไซค์ชาวญี่ปุ่น
 ไอ ชิโนซากิ ดาราไอดอลชาวญี่ปุ่น
 ไอ คูโรโงะ นักวอลเลย์บอลหญิงชาวญี่ปุ่น
 ไอ คาวาชิมะ นักร้องและนักแต่งเพลงชาวญี่ปุ่น
 อาอิ คาโงะ นักร้องและนักแสดงหญิงชาวญี่ปุ่น
 อาอิ คายาโนะ นักพากย์การ์ตูนชาวญี่ปุ่น
 อาอิ คากูมะ นักพากย์หญิงชาวญี่ปุ่น

 ชื่อตัวละครการ์ตูน 
 ไอ ตัวละครในการ์ตูนอินุยาฉะ เทพอสูรจิ้งจอกเงิน เดอะมูฟวี่4 : เปลวเพลิงแห่งเกาะลี้ลับ
 ไอ หรือ หวัง ไอ ลิง ตัวละครจากการ์ตูน Stitch & Ai
 ไอ (อาเรีย) ตัวละครในการ์ตูนอาเรีย
 ไอ (ดิจิมอนเทมเมอร์ส) ตัวละครในการ์ตูนดิจิมอนเทมเมอร์ส
 ไอ (โดกิโดกิ! พรีเคียว) ตัวละครในการ์ตูนโดกิโดกิ! พรีเคียว
 ไอ (ยูกิโอ VRAINS) ตัวละครในการ์ตูนยูกิโอ VRAINS
 ไฮบาระ ไอ (Ai Haibara) ตัวละครในการ์ตูนยอดนักสืบจิ๋วโคนัน
 คิสึนะ ไอ (Ai Kizuna)
 ซึโอโตเมะ ไอย์ (Ai Suotome) ตัวละครในการ์ตูนเครยอนชินจัง
 โฮชิโนะ ไอ (Ai Hoshino) ตัวละครในการ์ตูนเกิดใหม่เป็นลูกโอชิ

 ในภาษาอื่น 
 ในภาษาอังกฤษ I มีความหมายถึงสรรพนามบุรุษที่ 1 ซึ่งหมายถึง ฉัน ข้าพเจ้า
 愛 (あい, ไอ หรือ อะอิ) ในภาษาญี่ปุ่น หมายถึง ความรัก

 คำที่สะกดใกล้เคียง 
 ไอส์ ชื่อการ์ตูนญี่ปุ่น วาดโดย มาซาคาสึ คัตสึระ

 เกี่ยวข้อง 
 AI (แก้ความกำกวม)
# R
R (อาร์) เป็นอักษรละติน อักษรละติน ในลำดับที่ 18 ในอักษรละติน

 ชื่อเรียก 
 ในภาษาอังกฤษ เรียกว่า "อาร์" (ซึ่งเสียง [r] จะแตกต่างกับเสียงของตัวอักษร ร ในภาษาไทย)
 ในภาษาเยอรมัน เรียกว่า "แอร์"
 ในภาษาฝรั่งเศส (สำเนียงทางเหนือและปารีส) เรียกว่า "แอร์" (เป็นเสียง  หรือ  ซึ่งจะแตกต่างกับเสียงของตัวอักษร ร ในภาษาไทย)
 ในภาษาฝรั่งเศส (สำเนียงทางใต้) เรียกว่า "แอร์" (ซึ่งเสียง [r] จะเหมือนกับเสียงของตัวอักษร ร ในภาษาไทย)
 ในภาษาสเปน เรียกว่า "เอเร"
 ในภาษาอิตาลี เรียกว่า "แอร์เร"
 Egyptian hieroglyph  tp Phoenician  resh Etruscan R Greek  Rho Later Etruscan R D1 ไฟล์:PhoenicianR-01.png 44px 60px 44px

 ความหมาย 
 ค่าอาร์ (R-value) ในทางสถาปัตยกรรม หมายถึง ค่าที่แสดงถึงคุณสมบัติของฉนวนอุณหภูมิ
 ภาษาอาร์ ภาษาคอมพิวเตอร์
 อาร์ (หน่วยพื้นที่) (are) หน่วยวัดมีค่าเท่ากับ 100 ตารางเมตร
 R ในการเล่นหมากรุกฝรั่ง ใช้แทนตัวเบี้ย รูก
 ® (R ล้อมรอบด้วยวงเล็บ) ใช้แทน เครื่องหมายการค้า เครื่องหมายการค้า
 ภาพยนตร์เรต R ในสหรัฐอเมริกา หมายถึงภาพยนตร์ ที่มีความรุนแรง หรือมีฉากโป๊เปลือย ที่เข้าฉายในโรงภาพยนตร์ เช่น เดอะเมทริกซ์ หรือ เชกสเปียร์อินเลิฟ
 หนังอาร์ ในราชอาณาจักรไทย หมายถึงภาพยนตร์ที่มีฉากโป๊เปลือย
# รูปร้อยเหลี่ยม
ในทางเรขาคณิต รูปร้อยเหลี่ยม หรือ เฮกตากอน(hectagon) คือ รูปหลายเหลี่ยมที่มีมุม 100 มุม  มีด้าน 100 ด้าน สำหรับรูปร้อยเหลี่ยมปกติหรือร้อยเหลี่ยมด้านเท่า จะมีมุมที่เท่ากัน 100 มุม และมีด้านที่เท่ากัน 100 ด้าน

มุมภายในของรูปร้อยเหลี่ยมรวมเท่ากับ 17,640 {คิดจากสูตร 180 (n-2), เมื่อ n หมายถึง จำนวนมุม หรือด้าน ของรูปหลายเหลี่ยมนั้นๆ} การวาดรูปร้อยเหลี่ยมด้านเท่า สามารถวาดโดยใช้วงกลมเป็นหลัก แล้วแบ่งวงกลมเป็น 100 ส่วนเท่ากัน จากนั้น ลากเส้นตรงตัดส่วนโค้ง ณ จุดแบ่งวงกลมจนครบ 100 ด้าน 

รูปร้อยเหลี่ยมหากมีขนาดเล็ก จะมีลักษณะใกล้เคียงกับวงกลม (ดูภาพ) เนื่องจากปรากฏเหลี่ยมให้เห็นน้อย สำหรับรูปร้อยเหลี่ยมปกติ จะมีมุมภายในแต่ละมุมเท่ากับ 176.4 องศา 

การหาพื้นที่รูปร้อยเหลี่ยม ประมาณคร่าวๆ ได้จากสูตรหาพื้นที่วงกลม โดยกำหนดเส้นผ่าศูนย์กลางวงกลม จากเส้นที่ลากจากมุมหนึ่งไปยังมุมตรงข้าม โดยลากผ่านจุดศูนย์กลางของรูปเหลี่ยม 

สำหรับสูตรหาพื้นที่ของรูปร้อยเหลี่ยม ที่มีความยาวด้านเท่ากับ a นั้น จะมีพื้นที่เท่ากับ 

100
# กวม
กวม (ชามอร์โร:) หรือชื่อทางการว่า ดินแดนกวมแห่งสหรัฐ  เป็นเกาะหนึ่งในมหาสมุทรแปซิฟิก และเป็นดินแดนที่ยังไม่ได้ปกครองตนเองของสหรัฐ ประชากรส่วนใหญ่เป็นชาวชามอร์โรซึ่งอพยพมาอยู่ที่เกาะเป็นครั้งแรกเมื่อ 3,500 ปีมาแล้ว

กวมเป็นเกาะที่ใหญ่ที่สุดและอยู่ทางใต้สุดของหมู่เกาะมาเรียนา มีเมืองหลวงคือ ฮากัตญา (Hagåtña) เดิมเรียกว่า "อากาญา" (Agana) รายได้หลักของเกาะมาจากการท่องเที่ยว (โดยเฉพาะจากญี่ปุ่น) และจากการเป็นฐานทัพเรือสหรัฐ สหประชาชาติจัดให้กวมอยู่ในรายชื่อดินแดนที่ไม่ได้ปกครองตนเองและมีประชากรทั้งเกาะประมาณ 173,000 คน

 ภูมิศาสตร์ 
กวมมีพื้นที่ 549 ตารางกิโลเมตร (212 ตารางไมล์) ส่วนเหนือของเกาะเป็นที่ราบหินปูนปะการัง ในขณะที่ทางส่วนใต้มียอดภูเขาไฟ และมีพืดหินปะการังล้อมรอบพื้นที่ส่วนใหญ่ของเกาะ

กวมเป็นเกาะที่อยู่ทางทิศใต้สุดของแนวลูกโซ่มาเรียนาและเป็นเกาะที่ใหญ่ที่สุดในภูมิภาคไมโครนีเซีย ตั้งอยู่ใกล้ร่องลึกก้นสมุทรมาเรียนา ซึ่งเป็นเขตมุดตัวบริเวณขอบของแผ่นธรณีภาคแปซิฟิก แชลเลนเจอร์ดีปเป็นจุดที่ลึกที่สุดของโลก ตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ของกวม มีความลึก 10,911 เมตร (35,797 ฟุต) เกาะกวมประสบกับภัยแผ่นดินไหวเป็นบางครั้ง ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมานี้ เกิดแผ่นดินไหวซึ่งมีจุดศูนย์กลางอยู่ใกล้กับเกาะ มีระดับความสั่นสะเทือน (magnitudes) ตั้งแต่ 7.0 ถึง 8.2

 การแบ่งเขตการปกครอง 
กวมแบ่งออกเป็น 19 หมู่บ้าน ได้แก่
 อากาญาไฮตส์ (Agana Heights)
 อากัต (Agat)
 อาซัน (Asan)
 บาร์ริกาดา (Barrigada)
 ชาลันปาโก-ออร์ดอต (Chalan Pago-Ordot)
 เดเดโด (Dededo)
 อากาญา (Hagatna)
 อินาราจัน (Inarajan)
 มังกิเลา (Mangilao)
 เมริโซ (Merizo)
 โมโนมอง-โตโต-ไมเต (Monomong-Toto-Maite)
 ปิตี (Piti)
 ซันตาริตา (Santa Rita)
 ซินาจานา (Sinajana)
 ตาลาโฟโฟ (Talafofo)
 ตามูนิง (Tamuning)
 อูมาตัก (Umatac)
 ยิโก (Yigo)
 โยนา (Yona)
# รูปหมื่นเหลี่ยม
รูปหมื่นเหลี่ยม หรือ มีเรียกอน (myriagon) ในทางเรขาคณิตหมายถึงรูปหลายเหลี่ยมที่มี 10,000 ด้าน ในรูปหมื่นเหลี่ยมปกติ มุมภายในแต่ละมุมจะมีขนาด 179.964 องศา คำว่า มีเรียกอน มาจากคำภาษากรีกว่า myriad ซึ่งแปลว่า 10,000
# 12
12 (สิบสอง) เป็นจำนวนธรรมชาติที่อยู่ถัดจาก 11 (สิบเอ็ด) และอยู่ก่อนหน้า 13 (สิบสาม)

 คำเติมนำหน้า 
 ภาษากรีก Dodeca-
 ภาษาละติน Duodeci-

 ความหมาย 
 12 หน่วย เท่ากับ 1 โหล
 12 โหล เท่ากับ 1 กุรุส
 12 ชั่วโมงคือเวลาตลอดกลางวัน หรือกลางคืน
 12 ปีนักษัตรเท่ากับ 1 รอบ (รอบปีนักษัตร)
 12 เดือน เป็น 1 ปี
 12 เป็น เลขอะตอม ของแมกนีเซียม

 ในทางคณิตศาสตร์ 
 12 ในระบบเลขต่างๆ 

 Arabic Armenian  Ionian Greek  Attic Greek  Hebrew V20-Z1-Z1 Egyptian Indian (Devanāgarī) Chinese and Japanese Tamil Roman and Etruscan Thai  Chuvash  Urdu Malayalam
# ประเทศซูรินาม
ซูรินาม 1 กันยายน 2565. (,) หรือชื่อทางการว่า สาธารณรัฐซูรินาม  เดิมรู้จักกันในชื่อ "ดัตช์กีอานา" เป็นประเทศที่ตั้งอยู่ทางตอนเหนือของทวีปอเมริกาใต้ และเป็นส่วนหนึ่งของภูมิภาคแคริบเบียนและหมู่เกาะเวสต์อินดีส ซูรินามเป็นประเทศกำลังพัฒนาที่มีดัชนีการพัฒนามนุษย์ในระดับสูง เศรษฐกิจของประเทศพึ่งพาทรัพยากรธรรมชาติที่อุดมสมบูรณ์ ได้แก่ บอกไซต์ ทองคำ ปิโตรเลียม และผลผลิตทางการเกษตร ซูรินามเป็นสมาชิกของประชาคมแคริบเบียน (ซีเออาร์ไอซีโอเอ็ม) องค์การสหประชาชาติ องค์การความร่วมมืออิสลาม และองค์การนานารัฐอเมริกา

มีอาณาเขตติดต่อกับเฟรนช์เกียนาทางทิศตะวันออก กายอานาทางทิศตะวันตก บราซิลทางทิศใต้ และมหาสมุทรแอตแลนติกทางทิศเหนือ พื้นที่ทางใต้สุดของประเทศกำลังเป็นกรณีพิพาทกับกายอานาและเฟรนช์เกียนา

 ประวัติศาสตร์ 
ในปลายศตวรรษที่ 18 อังกฤษได้มาตั้งอาณานิคมริมแม่น้ำซูรินาม ต่อมาเนเธอร์แลนด์ได้ทำความตกลงแลกอาณานิคมกับอังกฤษ โดยที่เนเธอร์แลนด์ได้ครอบครองอาณานิคมซูรินาม ส่วนอังกฤษได้ครอบครองนิวอัมสเตอร์ดัมของเนเธอร์แลนด์ (คือนิวยอร์กในสหรัฐอเมริกาปัจจุบัน)

ในยุคอาณานิคมชาวดัตช์ได้บุกเบิกที่ดินทำไร่ และนำทาสจำนวนมากจากแอฟริกามาใช้ทำงานไร่ ความเป็นอยู่ของทาสในซูรินามนั้นมีความยากลำบากมาก ทาสจำนวนหนึ่งจึงได้หนีเข้าไปตั้งถิ่นฐานในป่าลึก ต่อมาเมื่อมีการเลิกทาส จึงได้มีการนำแรงงานใหม่ที่มีสัญญาจ้างงานมาจากอินโดนีเซีย อินเดีย และจีน แรงงานเหล่านี้ได้กลายเป็นชนกลุ่มน้อยที่มีจำนวนมากของซูรินาม

ต่อมาในปี พ.ศ. 2497 อาณานิคมซูรินามได้รับการยกฐานะให้เป็นส่วนหนึ่งของเนเธอร์แลนด์ สามารถเลือกผู้แทนตนเองเพื่อบริหารกิจการภายใน แต่กิจการต่างประเทศ และการป้องกันประเทศเป็นหน้าที่ของเนเธอร์แลนด์ ต่อมาซูรินามได้รับเอกราชจากเนเธอร์แลนด์ในปี พ.ศ. 2518

 การเมือง 
ซูรินามมีประธานาธิบดีซึ่งได้รับเลือกจากสภาเป็นทั้งประมุขของประเทศ และหัวหน้ารัฐบาลทำหน้าที่ในการบริหารประเทศ ดำรงตำแหน่งคราวละ 5 ปี ซูรินามได้เป็นสมาชิกองค์การสหประชาชาติใน ปี พ.ศ. 2518

 การแบ่งเขตการปกครอง 
thumb|250px|เขตการปกครองของซูรินาม
ซูรินามมีเขตการปกครอง 10 เขต ได้แก่ 

 โบรโกโปนโด (Brokopondo) 
 โกมเมอไวเนอ (Commewijne) 
 โกโรนี (Coronie) 
 มาโรไวเนอ (Marowijne) 
 นิกเกรี (Nickerie) 
 ปารา (Para) 
 ปารามาริโบ (Paramaribo) 
 ซารามักกา (Saramacca) 
 ซีปาลีวีนี (Sipaliwini) 
 วานีกา (Wanica)

 เศรษฐกิจ 
เศรษฐกิจ ในช่วงที่ซูรินามอยู่ภายใต้การปกครองของคณะทหาร ภาวะความไม่แน่นอนทางการเมือง และความวุ่นวายอันเนื่องมาจากการหยุดงานของกรรมกรอยู่เป็นประจำ รวมทั้งการระงับความช่วยเหลือทางการเงินของเนเธอร์แลนด์ มีผลทำให้ภาวะเศรษฐกิจของประเทศตกต่ำลงไปด้วย ต่อมาเมื่อซูรินามมีการปกครองระบอบประชาธิปไตย เศรษฐกิจของประเทศฟื้นตัวขึ้นอย่างรวดเร็ว และรายได้ประชาชาติก็เพิ่มขึ้นด้วย
# อ้ายซินเจว๋หลัว
อ้ายซินเจว๋หลัว (อักษรจีนตัวเต็ม: 愛新覺羅; อักษรจีนตัวย่อ: 爱新觉罗;  พินอิน: Àixīnjuéluó แมนจู: 18px) เป็นราชตระกูลในราชวงศ์ชิงซึ่งมีเชื้อสายแมนจู ในภาษาแมนจู "อ้ายซิน" มีความหมายว่า "ทอง" ราชวงศ์ชิงมีปฐมกษัตริย์คือหนูเอ่อฮาชื่อ หนูเอ่อฮาชื่อแห่งตระกูลอ้ายซินเจว๋หลัวได้สถาปนาราชวงศ์ชิงขึ้นมา ก่อนจะถูกเปลี่ยนชื่อเป็นราชวงศ์ชิงในสมัยของจักรพรรดิหวงไท่จี๋ ราชวงศ์ชิงครองแผ่นดินจีนจนถึงปี พ.ศ. 2454 ก็เกิดการปฏิวัติซินไฮ่ อันเป็นการปฏิวัติเป็นสาธารณรัฐโดยซุน ยัตเซ็น และใน พ.ศ. 2455 จักรพรรดิผู่อี๋ ผู้ซึ่งเป็นจักรพรรดิองค์สุดท้ายของราชวงศ์ชิงและของจีนได้สละราชสมบัติ ถือเป็นจุดสิ้นสุดของราชวงศ์ชิงและการปกครองระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ของจักรวรรดิจีนในที่สุด

โดยหลังจากนู่เอ่อฮาเช่อ หรือ จักรพรรดิชิงไท่จู่ องค์ปฐมกษัตริย์แห่งราชวงศ์ชิง ได้ทรงสถาปนาพระองค์เองขึ้นครองราชย์สมบัติก็ทรงได้ตั้งพระบรมราชสกุลของพระองค์เองขึ้นมาใหม่ พระนามว่า "อ้ายซินเจว๋หลัว" และตั้งชื่อแผ่นดินที่พระองค์ครอบครองว่า "จักรวรรดิต้าจิน" (ภายหลังเปลี่ยนชื่อเป็นจักรวรรดิต้าชิง)

ระเบียงภาพ
# จักรพรรดิลิกินิอุส
วาเลรีอุส ลิกินีอานุส ลิกินิอุส (; ป. ค.ศ. 265 – 325) เป็นจักรพรรดิโรมันใน ค.ศ. 308 ถึง 324

 สมัยต้น 
ลิกินิอุสมีกำเนิดจากครอบครัวชาวบ้านจากดาเซีย (Dacia) ได้กลายเป็นเพื่อนสนิทและนายทหารคู่ใจของจักรพรรดิกาเลริอุส ได้เข้าร่วมรบในสงครามเปอร์เซียกับพระองค์ในปี พ.ศ. 840 และลิกินิอุสได้รับการแต่งตั้งในตำแหน่งที่สูงขึ้นเป็นลำดับจนได้เป็นจักรพรรดิร่วมกับกาเลริอุส เมื่อจักรพรรดิกาเลริอุสสิ้นพระชนม์ ลิกินิอุสได้ผนวกกรีกและเธรซเข้าไว้ในอาณาจักรโรมัน และได้เข้าร่วมเป็นพันธมิตรกับจักรพรรดิคอนสแตนตินที่ 1 ปราบแมกซิมินได้ในปี พ.ศ. 856 ซึ่งเป็นผลให้ลิกินิอุสเป็นได้ผู้ครอบครองจักรวรรดิด้านตะวันตกคือโรมันตะวันตกแต่เพียงผู้เดียว

ต่อมาในปี พ.ศ. 857 ลิกินิอุสได้บาดหมางกับคอนสแตนติน และเป็นฝ่ายพ่ายแพ้ ต้องยอมยกดินแดนยุโรปที่ครอบครองอยู่ให้แก่คอนสแตนติน ยกเว้นเธรซ อีก 10 ปีต่อมาก็ได้เกิดการสู้รบกันอีกครั้งที่เอเดรียนโนเปิล และที่ครีสโสโปลิส ลิกินิอุสเป็นฝ่ายพ่ายแพ้อีก จึงถูกจับจองจำและถูกประหารชีวิตในที่สุด