wannaphong/clean_thaiwikipedia huggingface dataset:
# ลูเปอร์คาเลีย
ลูเปอร์คาเลีย (Lupercalia) เป็นประเพณีของชาวโรมันซึ่งจัดขึ้นเพื่อบูชาเทพเจ้าแห่งความรัก จัดขึ้นระหว่าง วันที่ 13-15 กุมภาพันธ์ โดยในวันก่อนมีเทศกาลหนึ่งวัน จะมีการจับฉลากของหนุ่มสาว ใครได้ชื่อ ใครจะได้คนคนนั้นเป็นเพื่อนร่วมเที่ยวตลอดช่วงเทศกาล ซึ่งเป็นที่มาของการพบปะของหนุ่มสาวและเกิดรักกัน

ภายหลังคริสเตียนได้เข้ามามีบทบาทมากขึ้น จึงจัดการเปลี่ยนเทศกาลนอกรีดนี้ให้มาอยู่ในศาสนา ชื่อจึงถูกเปลี่ยนเป็น วันวาเลนไทน์ (Valentine's Day) และจัดในวันที่ 14 กุมภาพันธ์ เรื่อยมาจนถึงปัจจุบัน

 ประวัติศาสตร์ 
เดือนกุมภาพันธ์เป็นเดือนที่มีมาแต่โบราณและอาจมีต้นกำเนิดมาจากชาวซาบีนหลังจากที่เดือนกุมภาพันธ์ถูกเพิ่มเข้าไปในปฏิทินโรมัน จากพิธีกรรมต่างๆ พิธีกรรมที่สำคัญที่สุดคือพิธีผกรรมลูเปอร์คาเลีย
# กลุ่มธุรกิจสหกรณ์
กลุ่มธุรกิจสหกรณ์ หมายถึง การรวมกลุ่มธุรกิจอย่างเป็นระบบของสหกรณ์ วิสาหกิจชุมชน หรือผู้ประกอบการ ซึ่งมีความเชื่อมั่น ศรัทธา และมีเป้าหมายในการดำเนินธุรกิจในทิศทางของการเป็นองค์การธุรกิจฐานสังคม  การเข้ามาเป็นสมาชิกของกลุ่ม อยู่บนพื้นฐานของความเชื่อถือไว้วางใจ และพึ่งพาร่วมมือกัน อันจะนำไปสุ่การรวมชื้อ การรวมขาย การร่วมมือกันทำการตลาด และคิดค้นนวัตกรรมในการทำงานร่วมกันอย่างต่อเนื่องเพื่อบรรลุประโยชน์ร่วมกันของสมาชิกและชุมชน กลุ่มธุรกิจสหกรรณ์ ควรมีองค์ประกอบที่จะทำให้การขับเคลื่อนการทำงานของกลุ่มเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ และเกิดประโยชน์ ได้แก่ การมีระบบการบริหารจัดการของกลุ่มธุรกิจ การมีเงื่อนไขสำหรับการทำงาน เพื่อการนำมาซึ่งประโยชน์ร่วมกัน มีบรรยากาศของการเป็นสังคมเรียนรู้ รวมถึงสมาชิกกลุ่มมีอุดมการณ์ และเป้าหมายของการดำเนินธุรกิจไปในทิศทางเดียวกันกับกลุ่มธุรกิจ

แผนธุรกิจ  แผนธุรกิจในที่นี้เป็นเอกสารที่จัดทำขึ้นเพื่อใช้เป็น แนวทางการทำแผนงานขององค์กร หน่วยงานธุรกิจ ซึ่งปรียบเสมือน พิมพ์เขียวที่ผู้เกี่ยวข้องกับองค์กรจะได้นำมาใช้ในการปฏิบัติภารกิจของตนเพื่อการบรรลุเป้าหมายร่วม อีกทั้งยังเป็นประโยชน์ในการสนับสนุนของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องโดยมีองค์ประกอบของแผนธุรกิจคือ
 บทสรุปผู้บริหาร
 ความเป็นมาของธุรกิจ
 เจ้าของและการบริหาร
 การวิเคราะห์สภาพแวดล้อมทางธุรกิจ
 การวิเคราะห์ด้านการตลาด
 แผนการดำเนินงาน
 แผนการเงิน
 ความเสี่ยงและโอกาส
 ภาคผนวก
# ยุทธการที่โมฮาช
ยุทธการที่โมฮาช (, ,) เป็นยุทธการที่เกิดขึ้นที่เมืองโมฮาช (Mohács) ทางภาคใต้ของประเทศฮังการีในปัจจุบัน โดยยุทธการนี้เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 29 สิงหาคม ค.ศ. 1526 ระหว่างฝ่ายจักรวรรดิออตโตมันที่นำโดยสุลต่านสุลัยมาน และฝ่ายราชอาณาจักรฮังการีที่นำโดยพระเจ้าหลุยส์ที่ 2 แห่งฮังการี, โครเอเชีย, ราชอาณาจักรโบฮีเมีย, จักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์, อาณาจักรพระสันตะปาปา และ ราชอาณาจักรโปแลนด์ โดยสงครามจบลงด้วยชัยชนะอย่างสมบูรณ์ของจักรวรรดิออตโตมัน นำมาซึ่งความสิ้นสุดของสงครามออตโตมัน-ฮังการี แต่เป็นการเริ่มสงครามออตโตมัน-ฮับส์บูร์ก ชัยชนะครั้งนี้ทำให้ฮังการีถูกแบ่งแยกระหว่างจักรวรรดิออตโตมัน, ราชวงศ์ฮับส์บูร์กแห่งออสเตรีย และราชรัฐทรานสซิลเวเนีย อยู่มากกว่าร้อยปิ การสวรรคตของพระเจ้าหลุยส์ที่ 2 แห่งฮังการีขณะที่กำลังพยายามหลบหนีจากสนามรบเป็นการสิ้นสุดของราชวงศ์ยากิลโลน (Jagiellon dynasty) และสิทธิในราชบัลลังก์ฮังการีนั้น ได้ถูกผนวกเข้ากับราชวงศ์ฮับส์บวร์กโดยการเสกสมรสของพระขนิษฐาของพระเจ้าหลุยส์ที่ 2
# พระเจ้าลอโยชที่ 2 แห่งฮังการี
พระเจ้าลอโยชที่ 2 แห่งฮังการี (; ; ; 1 กรกฎาคม ค.ศ. 1506 – 29 สิงหาคม ค.ศ. 1526) เป็นพระมหากษัตริย์แห่งราชอาณาจักรฮังการีผู้ครองราชย์ระหว่าง ค.ศ. 1516 จนเสด็จสวรรคตเมื่อวันที่ 29 สิงหาคม ค.ศ. 1526Louis II. (2009). In Encyclopædia Britannica. Retrieved April 24, 2009, from Encyclopædia Britannica Online: http://www.britannica.com/EBchecked/topic/348775/Louis-II  ในยุทธการที่โมฮาช 

ลอโยชเป็นพระราชโอรสของพระเจ้าวลาดิสเลาส์ที่ 2 แห่งฮังการี (Vladislas II of Bohemia and Hungary) และพระอัครมเหสีองค์ที่สามอานแห่งฟัว-คานเดล หลังจากที่พระราชบิดาเสด็จสวรรคตในปี ค.ศ. 1516 แล้วลอโยชก็เสด็จขึ้นครองราชย์เป็นกษัตริย์แห่งโบฮีเมียและฮังการี พระองค์ทรงได้รับการอุปถัมภ์เป็นพระราชโอรสบุญธรรมของจักรพรรดิมัคซีมีลีอานที่ 1 แห่งจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ในปี ค.ศ. 1515 เมื่อจักรพรรดิมัคซีมีลีอานเสด็จสวรรคตในปี ค.ศ. 1519 เกออร์ค ฟ็อน โฮเอินท์ซ็อลเลิร์น มาร์คกราฟแห่งบรันเดินบวร์ค-อันส์บัคผู้เป็นผู้พิทักษ์ตามกฎหมายก็รับเลี้ยงลอโยชต่อ
# ภาษาแอราเมอิกใหม่กลาง
ภาษาแอราเมอิกใหม่ตอนกลาง (Central Neo-Aramaic) เป็นคำที่มีความหมายต่างกันในกลุ่มของนักเซมิติกวิทยา ความหมายอย่างกว้างหมายถึงภาษากลุ่มแอราเมอิกใหม่ทั้งหมด ยกเว้นภาษาแอราเมอิกใหม่ตะวันตกและภาษามันดาอิกใหม่ ความหมายที่แคบกว่า หมายถึง เฉพาะภาษาตูโรโยและภาษามลาโซรวมทั้งภาษาใกล้เคียงที่ยังค้นไม่พบ ความหมายที่เคยใช้มาก่อนหน้านี้หมายถึงภาษาแอราเมอิกใหม่ตะวันออกเฉียงเหนือ เพื่อป้องกันความสับสน บางครั้งเรียกกลุ่มที่เล็กกว่าว่าภาษาแอราเมอิกใหม่ตะวันตกเฉียงเหนือ เมื่อรวมกับภาษาแอราเมอิกใหม่ตะวันออกเฉียงเหนือจึงเรียกว่าภาษาแอราเมอิกใหม่เหนือ

ภาษาแอราเมอิกใหม่ตอนกลางหรือภาษาแอราเมอิกใหม่ตะวันตกเฉียงเหนือใช้พูดโดยชาวคริสต์ที่อยู่ในบริเวณตูร์ อับดิน ของตุรกีตะวันออกเฉียงใต้ และบริเวณรอบๆ ภาษาตูโรโยเองเป็นสำเนียงที่ใกล้เคียงกับสำเนียงที่ใช้พูดในตูร์ อับดิน ในขณะที่ภาษามลาโซเป็นภาษาที่ตายแล้ว เคยใช้พูดทางเหนือของจังหวัดดียาร์บากึร ภาษาใกล้เคียงอื่นๆเป็นภาษาที่ตายแล้วและไม่มีบันทึกไว้ ผู้พูดภาษาเหล่านี้ส่วนใหญ่ได้อพยพสู่อัล-ยาซีราในซีเรีย มีผู้พูดภาษาตูโรโยบางส่วนอพยพไปอยู่สวีเดน

ภาษาแอราเมอิกใหม่ตอนกลางมีลูกหลานแยกออกไปสองทาง ส่วนใหญ่แยกไปเป็นภาษาแอราเมอิกตะวันออกที่มีผู้พูดในตูร์อับดินและบริเวณรอบๆเป็นเวลานับพันปี และได้รับอิทธิพลจากภาษาซีเรียคคลาสสิก ซึ่งเป็นภาษาแอราเมอิกตะวันออกที่ขยายไปทางตะวันตกจนถึงเอเดสซา วิวัฒนาการที่แยกออกจากกันเห็นได้ชัดเจนในภาษาตูโรโยและภาษามลาโซ ภาษามลาโซมีไวยากรณ์ใกล้เคียงกับภาษาคลาสสิกและยังใช้ระบบกาลใกล้เคียงกัน ภาษาตูโรโยมีลักษณะใกล้เคียงกับภาษาซีเรียคคลาสสิก มีการพัฒนาไวยากรณ์ที่ต่างไป มีลักษณะบางส่วนใกล้เคียงกับภาษาแอราเมอิกใหม่ตะวันออกเฉียงเหนือ

ทั้งสองภาษาเรียกภาษาของตนเองว่าภาษาซีเรียค (ܣܘܪܝܝܐ Sūryoyo) และเรียกภาษาซีเรียคคลาสสิกว่า Edessan (ܐܘܪܗܝܐ Ūrhoyo) หรือภาษาเขียน (ܟܬܒܢܝܐ Kthobonoyo)
หมวดหมู่:กลุ่มภาษาแอราเมอิก
หมวดหมู่:ภาษาในตะวันออกกลาง
# ลุบนา ฮุสเซน
ลุบนา อะห์เหม็ด อัล-ฮุสเซน   เป็นนักข่าวหญิงชาวซูดาน ที่ทำงานด้านสื่อสารมวลชนให้กับปฏิบัติการขององค์การสหประชาชาติในประเทศซูดาน   เป็นที่รู้จักจากเขียนคอลัมน์ "Men Talk" วิพากษ์วิจารณ์รัฐบาลซูดาน เรื่องสิทธิสตรีและการเลือกปฏิบัติไม่เท่าเทียมกันต่อเพศหญิง เมื่อเปรียบเทียบกับเพศชาย ตีพิมพ์ในหนังสือพิมพ์ฉบับภาษาอาหรับ อัล-ซาฮาฟา

ชื่อของลุบนา ฮุสเซนถูกกล่าวถึงในระดับนานาชาติ หลังจากเธอถูกตำรวจซูดานจับกุมเมื่อวันที่ 3 กรกฎาคม พ.ศ. 2552 ที่ Kawkab Elsharq Hall กลางกรุงคาร์ทูม พร้อมกับหญิงอื่นอีก 12 คน ด้วยข้อหาละเมิดชารีอะห์ และรัฐธรรมนูญของซูดาน มาตราที่ 152 เนื่องจาก "ประพฤติผิดศีลธรรม หรือแต่งกายไม่เหมาะสมในที่สาธารณะ" โดยขณะถูกจับกุม หญิงทั้ง 13 คนสวมใส่กางเกง  

ตามกฎหมายซูดาน ผู้ประพฤติผิดจะต้องถูกลงโทษโดยการเฆี่ยนเป็นจำนวน 40 ครั้งพร้อมกับเสียค่าปรับ โดยสตรีที่ถูกจับกุมในครั้งนี้จำนวน 10 คน ยอมรับสารภาพฟิด และรับโทษเฆี่ยนคนละ 10 ครั้ง แต่ลุบนา ฮุสเซนและสตรีอีกสองคนไม่ยอมรับผิด และต้องการให้เรื่องเข้าพิจารณาคดีในศาล เธอได้ปฏิเสธข้อเสนอของศาลที่จะยกฟ้องคดีนี้ โดยต้องการให้เรื่องขึ้นสู่ศาลรัฐธรรมนูญของซูดาน เพื่อให้พิจารณาถึงการปฏิบัติต่อสตรีไม่เท่าเทียมกับบุรุษ  ในการพิจารณาคดีของศาล เมื่อวันที่ 4 สิงหาคม พ.ศ. 2552 ได้มีสตรีชาวซูดานชุมนุมประท้วงบริเวณหน้าที่ทำการของศาล และเจ้าหน้าที่ได้ยิงแกสน้ำตาเพื่อสลายการชุมนุม  นอกจากนี้เธอยังปฏิเสธการยกเว้นการพิจารณาคดี ในฐานะเจ้าหน้าที่บรรเทาทุกข์ขององค์การสหประชาชาติ
# ราชวงศ์ออตโตมัน
ราชวงศ์ออตโตมัน หรือ ราชวงศ์ออสมัน (,) เป็นราชวงศ์ที่ปกครองจักรวรรดิออตโตมันระหว่าง ค.ศ. 1299 ถึง ค.ศ. 1922 โดยมี สุลต่านออสมันที่ 1 แห่งจักรวรรดิออตโตมันเป็นปฐมสุลต่าน (ไม่รวมพระราชบิดา Ertuğrul) แม้ว่าจะมิได้ประกาศว่าเป็นราชวงศ์อย่างเป็นทางการมาจนกระทั่งถึงรัชสมัยของพระราชโอรสของพระองค์--สุลต่านออร์ฮันที่ 1 (Orhan I)Iznik: List of Ottoman Sultans ผู้ประกาศพระองค์เป็นสุลต่าน ก่อนหน้านั้นราชวงศ์หรือเผ่าชนกลุ่มนี้ก็อาจจรู้จักกันว่า Söğüt แต่ได้รับการเปลี่ยนชื่อเป็น “ออสมันลิ” (Osmanlı) เพื่อเป็นเกียรติแก่สุลต่านออสมัน (หรือ “Ottoman” ในภาษาอังกฤษ) 

สุลต่านเป็นตำแหน่งเดียวและเป็นตำแหน่งที่มีอำนาจเด็ดขาด เป็นประมุขของรัฐและของรัฐบาลของจักรวรรดิอย่างน้อยก็อย่างเป็นทางการ แต่บางครั้งอำนาจก็อาจจะตกไปอยู่ในมือของข้าราชสำนักอื่น (ซึ่งโดยระบบมีตำแหน่งที่ขึ้นกับสุลต่าน) โดยเฉพาะของอัครเสนาบดี (Grand Vizier) ผู้ที่มีวังที่เรียกกันในรัฐบาลออตโตมันว่า “ประตูหลัก” (High Porte) ส่วนพระราชวังทอปคาปึ (Topkapı Palace) ของสุลต่านเป็นเพียงที่ประทับอาศัยของพระราชฐานฝ่ายใน (Seraglio) หรือ ฮาเร็ม
# ภาษาต่างประเทศ
ภาษาต่างประเทศ คือภาษาอื่น ๆ ที่บุคคลหนึ่งไม่ได้ใช้สื่อสารพูดคุยในเวลาปกติ สำหรับผู้ที่ใช้ภาษาใดภาษาหนึ่งหรือมากกว่าเป็นหลัก จะถือว่าภาษาอื่นเป็นภาษาต่างประเทศ ไม่เพียงเฉพาะภาษาอังกฤษที่อาจนับเป็นภาษาต่างประเทศตามความหมายข้างต้น แต่ก็ยังมีรูปแบบอื่นของภาษาต่างประเทศด้วย เช่นภาษาญี่ปุ่นโบราณถือเป็นภาษาต่างประเทศในประเทศญี่ปุ่น เพราะไม่ได้ใช้สื่อสารในเวลาปกติ ภาษาต่างประเทศยังหมายถึงภาษาที่มิใช่ภาษาประจำประเทศบ้านเกิดของผู้ที่กล่าวถึง เช่นผู้ที่พูดภาษาอังกฤษแต่ไปอาศัยอยู่ที่ประเทศญี่ปุ่น อาจกล่าวได้ว่าภาษาญี่ปุ่นเป็นภาษาต่างประเทศของบุคคลนั้น อย่างไรก็ดีคำอธิบายดังกล่าวก็ไม่ได้ครอบคลุมความหมายทั้งหมดของคำว่าภาษาต่างประเทศ และการแบ่งประเภทเช่นนี้ก็มักทำให้เกิดความเข้าใจผิดอยู่มาก

เด็กบางคนอาจเรียนรู้มากกว่าหนึ่งภาษาตั้งแต่เกิดหรือตั้งแต่อายุยังน้อย เด็กกลุ่มนี้จัดอยู่ในกลุ่มบุคคลสองภาษาหรือหลายภาษา ซึ่งมีภาษาแม่หลายภาษา และไม่มีภาษาใดที่เป็นภาษาต่างประเทศสำหรับพวกเขาเลย แม้ว่าภาษาเหล่านั้นอาจเป็นภาษาต่างประเทศสำหรับคนส่วนใหญ่ในประเทศที่เด็กเกิดก็ตาม
# โรคระบาดยุสตินิอานุส
thumb|เชื้อ Yersinia pestis ก่อให้เกิดการตายเฉพาะส่วนที่มือ (ภาพจากเหยื่อกาฬโรคใน ค.ศ. 1975)

โรคระบาดยุสตินิอานุส (ค.ศ. 541–549) เป็นการระบาดครั้งใหญ่ครั้งแรกของโรคระบาดทั่วครั้งแรก และโรคระบาดทั่วของกาฬโรคในโลกเก่าครั้งแรก โรคติดต่อนี้มีที่มาจากแบคทีเรียสายพันธุ์ Yersinia pestis โรคนี้แพร่เชื้อไปทั่วบริเวณเมดิเตอร์เรเนียน, ยุโรป และตะวันออกใกล้ ส่งผลกระทบอย่างหนักต่อจักรวรรดิซาเซเนียนและจักรวรรดิไบแซนไทน์ โดยเฉพาะเมืองหลวงคอนสแตนติโนเปิล กาฬโรคนี้ตั้งชื่อตามจักรพรรดิยุสตินิอานุสที่ 1 (ครองราชย์ ค.ศ. 527–565) จักรพรรดิไบแซนไทน์ในคอนสแตนติโนเปิลที่Procopius นักประวัติศาสตร์ในราชสำนักรายงานว่าพระองค์ติดเชื้อและหายจากโรคนี้ใน ค.ศ. 542 ซึ่งอยู่ในช่วงสูงสุดที่ฆ่าประชากรในเมืองหลวงประมาณหนึ่งส่วนห้า โรคติดต่อเดินทางมาถึงอียิปต์ของโรมันใน ค.ศ. 541 แล้วแพร่ไปทั่วทะเลเมดิเตอร์เรเนียนจนถึง ค.ศ. 544 และยังคงมีอยู่ในยุโรปเหนือและคาบสมุทรอาหรับจนถึง ค.ศ. 549

ใน ค.ศ. 2013 นักวิจัยยืนยันความคิดแรกที่ว่าสาเหตุของโรคระบาดยุสตินิอานุสมาจาก Yersinia pestis แบคทีเรียเดียวกันที่มีส่วนเกี่ยวข้องในกาฬมรณะ (ค.ศ. 1347–1351) สายพันธุ์ Yersinia pestis ในสมัยโบราณและสมัยใหม่มีความคล้ายกับบรรพบุรุษของสายพันธุ์โรคระบาดยุสตินิอานุสที่พบในเทียนชาน เทือกเขาในชายแดนประเทศคีร์กีซสถาน, คาซัคสถาน และจีน ซึ่งกล่าวแนะว่าโรคระบาดยุสตินิอานุสมีต้นกำเนิดในหรือใกล้บริเวณนี้
# การล้อมเมืองโรดส์ (แก้ความกำกวม)
__NOTOC__
การล้อมเมืองโรดส์ อาจจะหมายถึงการล้อมเมืองโรดส์ (Rhodes, Greece) บนเกาะโรดส์ครั้งใดครั้งหนึ่งข้างล่าง:

 การล้อมเมืองโรดส์ ระหว่างปี 305 ถึงปี 304 ก่อนคริสต์ศักราช - เป็นการล้อมโดยดีเมเทรียส โปลิออร์เซทีส
 การล้อมเมืองโรดส์ (ค.ศ. 1480) - การล้อมครั้งแรกของจักรวรรดิออตโตมันเพื่อกำจัดอัศวินฮอสพิทาลเลอร์ออกจากเกาะ
 การล้อมเมืองโรดส์ (ค.ศ. 1522) - การล้อมครั้งที่สองของจักรวรรดิออตโตมันเพื่อกำจัดอัศวินฮอสพิทาลเลอร์ออกจากเกาะ

หรืออาจจะหมายถึง
 การล้อมเมืองโรดส์ (อุปรากร) - อุปรากรที่เขียนโดยวิลเลียม เดฟนันท์ที่ได้รับแรงบันดาลใจจากการล้อมเมืองโรดส์ ในปี ค.ศ. 1522
# ความหนืด
ความหนืด คือค่าบ่งชี้คุณสมบัติความต้านทานการไหลในตัวของไหล ซึ่งทำให้เกิดการเปลี่ยนรูปจากการกระทำของความเค้นเฉือนหรือความเค้นภายนอก ความหนืดนี้อธิบายถึงความสามารถในการต้านทานการไหลภายในตัวของไหล และอาจจะถูกพิจารณาให้เป็นตัวชี้วัดความเสียดทานของไหลได้ ยิ่งของไหลมีความหนืดต่ำมากเท่าไร มันก็จะยิ่งมีความสามรถในการเปลี่ยนรูปได้มากเท่านั้นสำหรับคำเรียกใช้โดยทั่วไป อาจจะใช้คำว่า "ความหนา" ตัวอย่างเช่น น้ำ ที่มีความหนืดต่ำอาจจะถูกเรียกว่า "บาง" ในขณะที่น้ำผึ้งซึ่งมีความหนืดสูงนั้นอาจจะถูกเรียกว่า "หนา" สำหรับของไหลในความเป็นจริงนั้น (ยกเว้น ซูเปอร์ฟลูอิด) จะมีค่าความหนืดในตัว แต่อย่างไรก็ตาม ในทางอุดมคติ ของไหลอาจจะถูกสมมติให้ไร้ความหนืด เรียกว่า ของไหลในอุดมคติ หรือ ของไหลไร้ความหนืด สำหรับวิชาที่ศึกษาเกี่ยวกับของไหลคือ วิทยาศาสตร์การไหล

 ที่มาของคำ 

 อ่านเพิ่ม
# เอ็นดน มะฮ์มุด
ตุน เอ็นดน บินตี มะฮ์มุด อัมบัก (24 ธันวาคม ค.ศ. 1940 — 20 ตุลาคม ค.ศ. 2005) เป็นอดีตสุภาพสตรีหมายเลขหนึ่งของประเทศมาเลเซีย โดยเป็นภรรยาคนแรกของอับดุลละฮ์ อะฮ์มัด บาดาวี เธอเสียชีวิตเมื่อวันที่ 20 ตุลาคม ค.ศ. 2005 ด้วยโรคมะเร็งทรวงอก

 ประวัติ 
เอ็นดน มะฮ์มุด เกิดเมื่อวันที่ 24 ธันวาคม ค.ศ. 1940 ที่เมืองกลัง รัฐเซอลาโงร์ โดยเป็นบุตรีของดาโต๊ะ มะฮ์มุด อัมบัก ชาวมลายู กับดาติน มาเรียม อับดุลละฮ์ ชาวญี่ปุ่น เธอมีพี่น้อง 10 คน โดยรวมไปถึงน้องสาวฝาแฝดชื่อ โนไรนี และมีน้องสาวคนอื่นเช่น นนนี, ระฮ์มะฮ์ และอาอีชะฮ์

บิดาของเธอทำงานในเหมืองแร่ และต่อมาได้ย้ายทำในรัฐเประเพื่อดูแลเหมือง 60 แห่งในเขตเมืองกัมปาร์ เอ็นดนจึงใช้ชีวิตในวัยเด็กของเธอในเมืองกัมปาร์ และได้รับการศึกษาครั้งแรกที่โรงเรียนอังกฤษ-จีน (Anglo-Chinese School) ซึ่งปัจจุบันคือโรงเรียนประถมนานาชาติเมโธดิสต์ (Methodist National Type Primary School) ต่อมาเธอได้ศึกษาต่อที่โรงเรียนมัธยมเซนต์แมรี (St Mary’s secondary school) ในกัวลาลัมเปอร์

เอ็นดนพบกับอับดุลละฮ์ เมื่อ ค.ศ. 1960 ในขณะที่เธอทำงานในสำนักงาน Federal Establishment Office ซึ่งปัจจุบันคือหน่วยบริการมหาชน (Public Service Department) และทั้งคู่ได้แต่งงานกันในปี ค.ศ. 1965 ซึ่งต่อมาเอ็นดนจึงลาออกจากงานใน ปี ค.ศ. 1976 

อับดุลละฮ์ และเอ็นดนมีบุตรธิดาด้วยกันสองคน โดยบุตรคนแรกเป็นชาย คือ ดาโต๊ะกามาลุดดิน อับดุลละฮ์ ปัจจุบันได้สมรสแล้วกับอัซรีน อับดุลละฮ์ ส่วนบุตรสาวชื่อ โนรี อับดุลละฮ์ ปัจจุบันได้สมรสแล้วกับไครี จามาลุดดิน โดยมีหลานให้แก่อับดุลละฮ์และเอ็นดนรวมกัน 4 คน

 งานช่วยเหลือด้านสังคม 
เอ็นดนได้บันทึกงานช่วยเหลือของเธอเกี่ยวกับงานศิลปะบนเนื้อผ้าแบบดั้งเดิม อย่างผ้าบาติก (Batik) และซงเกต (Songket) เธอได้ปล่อยโฆษณาและการแสดง "Batik Extravaganza" ในเดือนธันวาคม ค.ศ. 2003 และการเคลื่อนไหวของผู้ผลิตบาติกในมาเลเซีย "Creation For The World" และเธอเป็นผู้อุปถัมภ์ภาพยนตร์อีกด้วย

 การต่อสู้กับโรคร้าย 
เอ็นดนได้ตรวจพบมะเร็งทรวงอกในปี ค.ศ. 2003 ขณะที่น้องสาวฝาแฝดโนไรนีที่เป็นมาก่อนได้เสียชีวิตลงก่อนในเดือนมกราคม ค.ศ. 2003
ต่อมาเอ็นดนได้ไปรักษาตัวที่ศูนย์การแพทย์เซนต์จอห์น (St. John’s Medical Centre) ที่เมืองลอสแอนเจลิส รัฐแคลิฟอร์เนีย สหรัฐอเมริกา ก่อนที่จะกลับมายังประเทศมาเลเซีย โดยพำนักอยู่ในบ้านซรีเปอร์ดานา (Sri Perdana) ก่อนจะเข้ารักษาตัวในโรงพยาบาลปูตราจายาอีก 2 สัปดาห์

ในเวลา 07.55 นาฬิกา ของวันที่ 20 ตุลาคม ค.ศ. 2005 เธอได้เสียชีวิตลงหลังจากต่อสู้กับโรคร้ายนี้มายาวนาน โดยศพพักอยู่ที่บ้านพักของนายกรัฐมนตรี และมัสยิดปูตราจายา และฝังที่กุโบร์ในตามันสลาตัน 20 ปูตราจายา

 รางวัล 
 มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีมาเลเซีย (Universiti Teknologi Malaysia) ได้มอบปริญญากิตติมาศักดิ์สาขามานุษยศาสตร์ในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 2004
 ได้รับรางวัลฟาติมะฮ์ ตุน (Fatimah Tun) โดยองค์กรสภาสตรีแห่งชาติ (National Council of Women's Organisation) เมื่อวันที่ 24 สิงหาคม ค.ศ. 2004 สำหรับงานบริการชุมชน
 ชื่อของเอ็นดนได้ถูกพิมพ์หลังบัตรมรณะกรรมซึ่งได้รับจากคำสั่งมงกุฏมาเลเซียหรือเซอรีเซอเตียมะฮ์โกตามาเลเซีย [Seri Setia Mahkota Malaysia (SSM)] มีคำว่า "ตุน" (Tun) นำหน้าโดยยังดีเปอร์ตวนอากงสมเด็จพระราชาธิบดีสุลต่าน มีซัน ไซนัล อาบีดิน
# อาเซอร์ไบจาน (ประเทศอิหร่าน)
อาเซอร์ไบจาน หรือ อาเซอร์ไบจานอิหร่าน หรือ อาเซอร์ไบจานเปอร์เซียJames Minahan. "Miniature Empires", Published by Greenwood Publishing Group, 1998. (, ,) คือภูมิภาคทางตะวันตกเฉียงเหนือของอิหร่าน หรือที่รู้จักกันในประวัติศาสตร์ว่า “แอโทรพาทีนี” (Atropatene) และ “อาโตรปัตกัน” (Aturpatakan)  บางครั้งบริเวณนี้ก็เรียกว่า “อาเซอร์ไบจานใต้”Encyclopaedia Iranica: "Azerbaijan", viii "Azerbaijan Turkish", Doerfer, G. page 246, (LINK)Brown, Cameron S. 2002 (Dec.). "Observations from Azerbaijan." Middle East Review of International Affairs: v. 6, no. 4, (LINK) แต่ผู้เชี่ยวชาญและแหล่งข้อมูลบางแหล่งมีความเห็นว่าคำหลังนี้มีความหมายเป็นนัยยะถึงโอกาสในการผนวกดินแดน (irredentist)Michael P. Croissant, "The Armenia-Azerbaijan Conflict: Causes and Implications", Praeger/Greenwood, 1998. excerpt from pg 61: "During the Soviet-era historical revisionism and myth-building intended to denounce imperialism, the notion of a "northern" and "southern" Azerbaijan was created and propogated throughout USSR.  It was charged that the "two Azerbaijanis" once united were separated artificially by conspiracy between imperial Russia and Iran". Ethnic Conflict and International Security, Edited by Michael E. Brown, Princeton University Press, 1993 Bert G. Fragner, ‘Soviet Nationalism’: An Ideological Legacy to the Independent Republics of Central Asia ’ in” in Van Schendel, Willem(Editor) . Identity Politics in Central Asia and the Muslim World: Nationalism, Ethnicity and Labour in the Twentieth Century. London , GBR: I. B. Tauris & Company, Limited, 2001.  Excerpt from pg 24: "Under Soviet auspices and in accordance with Soviet nationalism, historical Azerbaijan proper was reinterpreted as 'Southern Azer­baijan', with demands for liberation and, eventually, for 're'-unification with Northern (Soviet) Azerbaijan a breathtaking manipulation. No need to point to concrete Soviet political activities in this direc­tion, as in 1945-46 etc. The really interesting point is that in the independent former Soviet republics this typically Soviet ideological pattern has long outlasted the Soviet Union."
# เลขอักษร
เลขอักษร  คือประโยคหรือคำจารึกที่ตัวอักษรบางตัวเมื่อมารวมเข้าด้วยกันแล้วกลายเป็นเลขของปีใดปีหนึ่งโดยเฉพาะ คำว่า “Chronogram” แปลว่า “การเขียนเวลา” ที่มาจากภาษากรีกสองคำรวมกัน คำแรก “Chrono” แปลว่า “เวลา” และ “gramma” ที่แปลว่า “อักษร”

การเขียน “เลขอักษรบริสุทธิ์” (pure chronogram) แต่ละคำจะมีอักษรตัวหนึ่งที่เป็นตัวเลข แต่การเขียน “เลขอักษรธรรมชาติ” (natural chronogram) จะแสดงตัวเลขของปีตามลำดับที่ถูกต้อง เช่น
AMORE MATVRITAS = MMVI = ค.ศ. 2006

 เลขโรมัน 
การเขียนเลขอักษรเริ่มขึ้นในปลายสมัยจักรวรรดิโรมันและมานิยมกันมากในยุคฟื้นฟูศิลปวิทยาที่มักจะใช้ในคำจารึกบนหินประดับหลุมศพ (headstone) หรือศิลาฤกษ์ที่บ่งวันเดือนปีของวันที่ฉลอง เช่น:

 My Day Closed Is In Immortality เป็นเลขอักษรที่แสดงปีที่สมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 1 แห่งอังกฤษเสด็จสวรรคต อักษรตัวแรกของแต่ละคำถอดออกมาเป็น MDCIII ที่ตรงกับปี ค.ศ. 1603 ที่เสด็จสวรรคต
# ลั้ล...ลา (เพลง)
อัลบั้มของภคมน บุณยะภูติในชื่อเรียกเดียวกันนี้ ดูบทความที่ ลั้ล...ลา

"ลั้ล...ลา" คือซิงเกิลชื่อเดียวกันกับอัลบั้มของภคมน บุณยะภูติ หรือ ลูกโป่ง นักร้องหญิงชาวไทยจากรายการทรู อะคาเดมี่ แฟนเทเชีย ซีซั่นที่ 4 ได้แต่งขึ้นโดยวีณา ประมาพันธ์ และผลิตขึ้นโดยมุรธา ร่วมรักษ์สำหรับอัลบั้มเดี่ยวชุดที่สองของลูกโป่ง และมิวสิกวิดีโอเพลง "ลั้ล...ลา" ได้ถ่ายทำที่สตูดิโอในพัทยา ได้มีการเปิดครั้งแรกทางช่องทรู มิวสิก เมื่อวันที่ 11 เมษายน พ.ศ. 2552

"ลั้ล...ลา" ได้มีกำหนดเปิดตามคลื่นวิทยุอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 23 มีนาคม พ.ศ. 2552 โดยเป็นซิงเกิลแรกจากอัลบั้ม  เพลงนี้สามารถขึ้นไปสู่อันดับ 12 ของชาร์ตทรู มิวสิกท็อป 20 และอันดับ 10 ของชาร์ตแชนแนลวีไทยแลนด์ สยามท็อป 20 ได้ ซึ่งถือว่าเป็นเพลงของลูกโป่งที่สามารถขึ้นไปในชาร์ตแชนแนลวีไทยแลนด์ได้สูงที่สุด

 รายชื่อเพลง 
ดิจิตอลดาวน์โหลด
 "ลั้ล...ลา" — 3:21

ซิงเกิลวิทยุ
 "ลั้ล...ลา" — 3:21
 "บอกฉันซิ" — 5:08

 คณะอำนวยการสร้าง 
 โปรดิวเซอร์/ทำนอง/เรียบเรียง - มุรธา ร่วมรักษ์
 เนื้อร้อง - วีณา ประมาพันธ์
 มิกซ์ดาวน์ - วงศกร คุณางศ์
 เปียโน/คีย์บอร์ด - ศุภวิญญ์ มุ่งมาตร, เกรียงศักดิ์ เกรียงไกรนิยม
 กีต้าร์ - ชินพัฒน์ หงส์อัมพร 
 Backing Vocal - ภคมน บุณยะภูติ

 ชาร์ต  
ชาร์ต (2552)ลั๊ล...ลา ติด True Music Top 20 แล้ว LPong.comเพลงที่คนเปิดฟังเยอะที่สุด ! LPong.comอันดับสูงสุดทรู มิวสิกท็อป 2012ทรู มิวสิกท็อป 20 เอ็มวีฮิตส์1420 เพลงไทยที่ถูกเปิดฟังมากที่สุด (ทรู มิวสิก)16แชนแนลวีไทยแลนด์ สยามท็อป 2010ชาร์ตสิ้นปี (2552)แชนแนลวีไทยแลนด์ สยามท็อป 100 เยยร์เอ็นด์ชาร์ต92
# หอเอนปิซา
หอเอนเมืองปิซา (อิตาลี: Torre pendente di Pisa หรือ La Torre di Pisa; อังกฤษ: Leaning Tower of Pisa) ตั้งอยู่ที่เมืองปิซา ประเทศอิตาลี ในจัตุรัสเปียซซา เดล ดูโอโม (Piazza Del Duomo) เป็นหอระฆังของศาสนาคริสต์นิกายโรมันคาทอลิก มีลักษณะเป็นหอทรงกระบอก 8 ชั้น สร้างด้วยหินอ่อนสีขาว สูง 183.3 ฟุต (55.86 เมตร) น้ำหนักรวมประมาณ 14,500 ตัน มีบันไดรวมทั้งสิ้น 293 ขั้น เอียง 3.97 องศา ยอดของหอห่างจากแนวตั้งฉาก 3.9 เมตร

  ประวัติ 
เริ่มสร้างเมื่อวันที่ 9 สิงหาคม ค.ศ. 1173 และสร้างเสร็จเมื่อปี ค.ศ. 1350 ใช้เวลาสร้างประมาณ 175 ปี แต่การก่อสร้างนั้นมีการหยุดชะงักถึง 2 ครั้ง ครั้งแรกหยุดสร้าง เมื่อสร้างไปได้ถึงชั้น 3 เนื่องจากพื้นใต้ดินเป็นพื้นดินที่นิ่ม ทำให้หอมีการยุบตัว โดยตอนแรกหอเอนปิซาได้เอนไปทางทิศเหนือ และต่อมาในปี ค.ศ. 1272 จีโอแวนนี่ ดี สิโมน สร้างให้เอนกลับไปอีกด้านหนึ่งเพื่อให้เกิดความสมดุล โดยการสร้างถ่วงไปทางทิศใต้ แต่การก่อสร้างในครั้งนี้ ก็ต้องหยุดชะงักลงอีกครั้งเนื่องจากเกิดสงคราม ภายหลังได้มีการสร้างหอต่อขึ้นอีก ทำให้หอมีความสูงทั้งหมด 7 ชั้น ในปี ค.ศ. 1319 แต่หอเอนนี้ถูกสร้างเสร็จในปี ค.ศ. 1372  หลังจากนั้น ในปี ค.ศ. 1990-2001 หอเอนปีซาได้รับการปรับปรุงฐานให้แข็งแรงยิ่งขึ้น เพื่อป้องกันไม่ให้หอล้มลงมา และปัจจุบัน ในทุก ๆ 20 ปี หอจะเอนลง 1 นิ้ว(ไปทางทิศใต้) โดยมีการคาดเดาว่า หอจะล้มลงมาในปี ค.ศ. 2220 ถ้าหากไม่มีการป้องกันใด ๆ ปัจจุบันได้มีการคิดค้นสปริงลูกตุ้มไปถ่วงอีกฝั่ง เพื่อชะลอการถ่วงลงมานั่นเอง

 สมุดภาพ
# ราชวงศ์ออเรนจ์-นัสเซา
ราชวงศ์ออเรนจ์-นัสเซา  คือราชวงศ์ยุโรปที่เป็นสาขาของราชวงศ์นัสเซา เป็นราชวงศ์ปกครองที่สำคัญในแวดวงการเมืองและรัฐบาลของราชอาณาจักรเนเธอร์แลนด์ บางช่วงในประวัติศาสตร์ยังเป็นราชวงศ์สำคัญในแวดวงการเมืองยุโรปด้วย โดยเฉพาะครั้งที่วิลเลิมที่ 1 แห่งออเรนจ์ (เป็นที่รู้จักกันในนาม "วิลเลียมผู้นิ่งเงียบ" และ "บิดาแห่งปิตุภูมิ") เป็นผู้นำชาวดัตช์ก่อกำเริบต่อสเปนผู้ปกครอง ซึ่งหลังจากสงครามแปดสิบปีสิ้นสุดลง ก่อให้เกิดรัฐเอกราชของชาวดัตช์ขึ้นในที่สุด

ในช่วงระหว่างและหลังสงครามนี้เองที่สมาชิกราชวงศ์หลายพระองค์ดำรงตำแหน่งเป็นผู้ว่าราชการหรือสตัดเฮาเดอร์ในสาธารณรัฐดัตช์ อย่างไรก็ตามในปี ค.ศ. 1815 ประเทศเนเธอร์แลนด์ก็ได้ล้มเลิกระบอบสาธารณรัฐที่ใช้มาอย่างยาวนานและสถาปนาระบอบราชาธิปไตยภายใต้ราชวงศ์ออเรนจ์-นัสเซาขึ้นมาแทน

การก่อตั้งราชวงศ์ออเรนจ์-นัสเซาเป็นผลผวงจากการเสกสมรสระหว่างเฮนรีที่ 3 แห่งนัสเซา-เบรอดาจากเยอรมนี และโคลเดียแห่งชาล็อง-โอร็องจ์ (ออเรนจ์) จากภูมิภาคบูร์กอญในฝรั่งเศส ในปี ค.ศ. 1515 ซึ่งโอรสของทั้งสองนามว่า "เรเน" ได้สืบทอดราชสมบัติของราชรัฐออเรนจ์จากพระปิตุลา (พระเชษฐาของพระมารดา) ฟีลีแบร์แห่งชาล็อง และเป็นสมาชิกราชวงศ์นัสเซาพระองค์แรกที่ได้อิสริยยศเป็นเจ้าชายแห่งออเรนจ์ ทั้งนี้เจ้าชายเรเนสามารถเปลี่ยนชื่อราชวงศ์เป็น "ออเรนจ์-นัสเซา" ก็ได้ แต่พระองค์และพระปิตุลากลับประสงค์ที่จะใช้ชื่อราชวงศ์ชาล็อง-โอร็องจ์ต่อไป ดังนั้นในประวัติศาสตร์จึงขนานนามพระองค์ว่า "เรเนแห่งชาล็อง" ต่อมาหลังจากที่สิ้นพระชนม์ในปี ค.ศ. 1544 พระญาตินามว่าวิลเลิมแห่งนัสเซา-ดิลเลินบูร์ก ได้สืบทอดราชสมบัติและที่ดินต่อจากเจ้าชายเรเนทั้งหมด และเฉลิมพระนามใหม่เป็น "วิลเลิมที่ 1 แห่งออเรนจ์" หรือเป็นที่รู้จักในชื่อภาษาอังกฤษว่า "วิลเลียมผู้นิ่งเงียบ" (William the Silent) ทรงเป็นผู้สถาปนาราชวงศ์ออเรนจ์-นัสเซาขึ้นมาอย่างเป็นทางการ

สมาชิกพระราชวงศ์
พระบรมวงศ์
 สมเด็จพระราชาธิบดีและสมเด็จพระราชินี
 เจ้าหญิงแห่งออเรนจ์ (พระราชธิดาพระองค์ใหญ่)
 เจ้าหญิงอะเลกซียา (พระราชธิดาพระองค์รอง)
 เจ้าหญิงอารียาน (พระราชธิดาพระองค์เล็ก)
 เจ้าหญิงเบียทริกซ์ (พระราชชนนี)
 เจ้าชายคอนสตันตินและเจ้าหญิงลอเรนทีน (พระอนุชาพระองค์เล็กและพระชายา)
 เจ้าหญิงมาร์ครีตและคุณปีเตอร์ ฟัน โฟลเลินโฮเฟิน (พระมาตุจฉาและพระสวามี)

พระอนุวงศ์
 เจ้าหญิงมาเบล (พระชายาม่ายในเจ้าชายฟริโซแห่งออเรนจ์-นัสเซา)
 เคาน์เตสลูอานาแห่งออเรนจ์-นัสเซา (พระราชภาติยะ)
 เคาน์เตสซาเรียแห่งออเรนจ์-นัสเซา (พระราชภาติยะ)
 เคาน์เตสอิโลอีสแห่งออเรนจ์-นัสเซา (พระราชภาติยะ)
 เคานต์เคลาส์-คาร์ซีมีร์แห่งออเรนจ์-นัสเซา (พระราชภาติยะ)
 เคาน์เตสเลโอนอร์แห่งออเรนจ์-นัสเซา (พระราชภาติยะ)
 เจ้าหญิงไอรีน (พระมาตุจฉา)
 พระโอรสในเจ้าหญิงมาร์ครีตแห่งเนเธอร์แลนด์ และพระชายา:
 เจ้าชายเมาริทส์และเจ้าหญิงมาริแลนน์ (พระภาดาและพระชายา)
 เจ้าชายแบร์นาร์ดและเจ้าหญิงอันเนตต์ (พระภาดาและพระชายา)
 เจ้าชายปีเตอร์-คริสเตียนและเจ้าหญิงอานิตา (พระภาดาและพระชายา)
 เจ้าชายฟลอริสและเจ้าหญิงไอเม (พระภาดาและพระชายา)
# เอสเอฟ
เอสเอฟ (SF) อาจหมายถึง
 เอส เอฟ ซีเนม่า ซิตี้ บริษัทธุรกิจโรงภาพยนตร์ในประเทศไทย
 สยามฟิวเจอร์ ดีเวลอปเมนท์ บริษัทพัฒนาและบริหารศูนย์การค้าในประเทศไทย
 ซานฟรานซิสโก สหรัฐอเมริกา
 นิยายวิทยาศาสตร์
 เลขนัยสำคัญ
 ตารางฟุต
 กรุงโซเฟีย เมืองหลวงของ ประเทศบัลแกเรีย
 หน่วยรบพิเศษ
 สเปเชียล ฟอร์ซ เกมออนไลน์
# อัลวะลีดที่ 1
อัลวะลีด อิบน์ อับดุลมะลิก อิบน์ มัรวาน  รู้จักกันในพระนาม อัลวะลีดที่ 1  เป็นกาหลิบแห่งจักรวรรดิกาหลิบอุมัยยะฮ์ ผู้ปกครองจักรวรรดิระหว่าง ค.ศ. 705 จนเสียชีวิตในปี ค.ศ. 715 อัลวะลีดที่ 1 เป็นบุตรของอับดุลมะลิก (Abd al-Malik) ผู้ดำเนินการขยายดินแดนของจักรวรรดิที่เริ่มโดยอับดุลมะลิกต่อไปอีกกว้างไกล และเป็นประมุขผู้มีความสามารถ
# มูซา อิบน์ นุศ็อยร์
มูซา อิบน์ นุศ็อยร์ อัลบะละวี (ค.ศ. 640 -  716) เป็นมุสลิมชาวซีเรียผู้มีตำแหน่งเป็นข้าหลวงและขุนพลผู้มีหน้าที่ปกครองจังหวัดมุสลิมในแอฟริกาเหนือ (อิฟรีกียะฮ์) ภายใต้การนำของกาหลิบอัลวะลีดที่ 1แห่งราชวงศ์อุมัยยะฮ์ นอกจากนั้น มูซา อิบน์ นุศ็อยร์ ยังเป็นผู้นำในการพิชิตราชอาณาจักรวิซิกอทในฮิสเปเนียอีกด้วย