wannaphong/clean_thaiwikipedia huggingface dataset:
# ไก่ฟ้าพญาลอ
ไก่ฟ้าพญาลอ  เป็นนกขนาดกลางในวงศ์ไก่ฟ้าและนกกระทา (Phasianidae) มีขนสวยงาม พบในประเทศไทย, กัมพูชา, ลาว และเวียดนาม

 ลักษณะทั่วไป 
thumb|left|หน้ากากสีแดงบนหน้าของตัวผู้

ไก่ฟ้าพญาลอเป็นไก่ฟ้าที่มีความสวยงามที่สุดชนิดหนึ่งของประเทศไทย เป็นไก่ขนาดกลาง ยาวประมาณ 80 ซม. ตัวผู้มีหน้ากากสีแดงสด บนหัวมีเส้นขนแตกพุ่มตรงปลายสีดำเหลือบน้ำเงินยาวโค้งไปด้านหลัง ปากสีเหลืองขุ่น รอบคางใต้หน้ากากลงมามีขนสีดำ ลำตัวด้านบน อก คอ และปีกมีสีเทา ลักษณะเด่นคือ ขนตอนท้ายของลำตัวใกล้โคนหางจะมีสีเหลืองแกมสีทองเห็นได้ชัดเจนขณะกระพือปีกขนคลุมโคนหางมีสีดำเหลือบน้ำเงินขอบสีแดงอิฐซ้อนกันหลายชั้น หางมีสีดำเหลือบเขียวยาวและโค้งลง ขนคลุมปีกมีลายสีดำขอบขาว ท้องสีดำ แข้งสีแดงมีเดือย ตัวเมียหน้าสีแดง บริเวณหน้าอก คอ หลังมีสีน้ำตาลแกมแดง ท้องมีลายเกล็ดน้ำตาลแดงขอบสีขาว ปีกมีสีดำสลับด้วยลายสีขาวตามแนวขวาง หางคู่บนสีดำสลับขาวส่วนคู่ล่างถัดลงมา สีน้ำตาลแกมแดง แข้งสีแดงไม่มีเดือย

 การกระจายพันธุ์และถิ่นอาศัย 
ไก่ฟ้าพญาลอพบในประเทศไทย, กัมพูชา, ลาว และเวียดนาม ในประเทศไทยพบทางภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และภาพตะวันออกเฉียงใต้ อาศัยตามป่าทึบเช่นป่าดงดิบแล้ง ป่าดงดิบชื้น และป่าดงดิบเขา แต่บางครั้งพบอยู่ตามป่าโปร่ง เช่นป่าเต็งรังป่าเบญจพรรณ ในระดับความสูงไม่เกิน 800 เมตรจากระดับน้ำทะเล

 พฤติกรรม 
ในธรรมชาติไก่ฟ้าพญาลอมีนิสัยป้องกันอาณาเขต ตัวผู้ชอบอาศัยอยู่โดดเดี่ยวหรือจับคู่หากินกับตัวเมียในฤดูผสมพันธุ์ ออกหากินตอนกลางวันและขึ้นคอนนอนตามต้นไม้สูงในเวลากลางคืน เป็นไก่ฟ้าที่เลี้ยงง่ายที่สุด ไม่ขี้อาย มักพบเห็นได้ง่ายตามถนนที่ผ่านป่า

 อาหาร 
ไก่ฟ้าพญาลอกิน ตัวหนอน แมลงต่าง ๆ ไส้เดือน สัตว์ขนาดเล็ก เมล็ดหญ้า เมล็ดพืช เมล็ดข้าวชนิดต่างๆ ยกตัวอย่างเช่น ข้าวไรซ์เบอร์รี่ ข้าวเจ้าหอมนิล และข้าวขาวดอกมะลิ ผลไม้สุกที่หล่นตามพื้น เช่นลูกไทร และพวกขุยไผ่ เป็นอาหาร และชอบกินพวกสัตว์มากกว่าพืช ถ้าเลี้ยงในกรงสามารถเลี้ยงด้วยอาหารสำเร็จรูบสำหรับไก่เนื้อหรือไก่ไข่ตามช่วงอายุต่างๆที่มีขายตามท้องตลาดแล้วเสริมด้วยอาหารจำพวก หนอนนก ปลวก รวมทั้งผลไม้และวิตามินสำหรับละลายในน้ำ ไก่ฟ้าพยาลอโตเต็มวัยกินอาหารสำเร็จรูปเฉลี่ย 35.00กรัม/ตัว/วัน

 การผสมพันธุ์ 
thumb| ไข่ของไก่ฟ้าพญาลอ
กล่าวกันว่า ไก่ฟ้าพญาลอในธรรมชาติเป็นสัตว์ที่จับคู่ประเภทผัวเดียวเมียเดียว ซึ่งต่างจากการนำมาเลี้ยงในกรงที่ตัวผู้ตัวเดียวสามารถผสมพันธุ์กับตัวเมียได้หลายตัว ฤดูผสมพันธุ์อยู่ระหว่างเดือนกุมภาพันธ์ถึงเดือนกรกฎาคม ตัวผู้เกี้ยวตัวเมียโดยใช้วิธียืดอก กางปีก และกระพือปีกถี่ๆ การผสมพันธุ์ตัวเมียจะหมอบลงกับพื้น  ตัวผู้ขึ้นเหยียบหลังใช้ปากจิกหัวตัวเมียแล้วผสมพันธุ์อย่างรวดเร็ว  การวางไข่แต่ละฟองไม่คงที่ขนาดและรูปร่างไข่จะอ้วนป้อมคล้ายลูกข่าง ไม่เรียวยาวเหมือนไก่ฟ้าชนิดอื่น ไข่ใช้เวลาฟัก 23-25 วันไก่ฟ้าพญาลอ  คลังปัญญาไทย สามารถแยกเพศได้ตั้งแต่แรกเกิดโดยตัวผู้จะมีขอบหนังหน้ากากเด่นชัดกว่าตัวเมีย แต่จะแยกเพศได้แน่นอนจากรูปร่างและสีขนเมื่อมีอายุประมาณ 4-5 สัปดาห์ สามารถผสมพันธุ์และวางไข่ได้เมื่ออายุประมาณ 2 ปี

 สถานภาพ 
ปัจจุบันในธรรมชาตหายากมากกฎหมายจัดให้ไก่ฟ้าพญาลอเป็นสัตว์ป่าคุ้มครองและเป็นสัตว์ป่าที่มีแนวโน้มจะสูญพันธุ์ จึงมีผู้สนใจนำเข้าพ่อแม่พันธุ์จากต่างประเทศซึ่งมีราคาค่อนข้างแพงมาก ปัจจุบันราชการได้มีการส่งเสริมให้มีการเพาะเลี้ยง โดยมีผู้ได้รับอนุญาตอย่างถูกต้องตามกฎหมายไก่ฟ้าจากสัตว์ป่าสู่สัตว์เศรษฐกิจ  ศูนย์รวมข่าวสารการเกษตร
# เครือรัฐเอกราช
เครือรัฐเอกราช  เป็นองค์กรระหว่างประเทศที่ตั้งขึ้นหลังจากที่สหภาพโซเวียตล่มสลายลง โดยมีประเทศสมาชิกเป็นประเทศที่ประกาศเอกราชจากสหภาพโซเวียต (ยกเว้นกลุ่มประเทศบอลติก)

 ประเทศสมาชิก 
center|800px
สมาชิกปัจจุบัน
 ประเทศ ข้อตกลง/สัตยาบัน กฎบัตรให้สัตยาบัน หมายเหตุ    สมาชิกผู้ก่อตั้ง       สมาชิกผู้ก่อตั้ง    สมาชิกผู้ก่อตั้ง    สมาชิกผู้ก่อตั้ง       สมาชิกผู้ก่อตั้ง       สมาชิกผู้ก่อตั้ง

ผู้ให้สัตยาบันข้อตกลงการก่อตั้ง
 ประเทศ ข้อตกลง/สัตยาบัน กฎบัตรให้สัตยาบัน หมายเหตุ   ไม่ได้ให้สัตยาบัน "สมาชิกผู้ก่อตั้ง" ไม่เคยเป็นสมาชิกเต็มรูปแบบ เป็น "รัฐภาคี" ตั้งแต่ปี 2005   ไม่ได้ให้สัตยาบัน "สมาชิกผู้ก่อตั้ง" ไม่เคยเป็นสมาชิกเต็มรูปแบบ เป็น "รัฐภาคี" ตั้งแต่ปี 1994 ถึง 2018 ส่วนใหญ่ไม่เข้าร่วมในเครือรัฐเอกราช ตั้งแต่ปี 2014 และถอนตัวแทนออกจากหน่วยงานตามกฎหมายทั้งหมดของเครือรัฐเอกราช ในปี 2018 อันเป็นผลมาจากสงครามรัสเซีย–ยูเครน

รัฐสังเกตการณ์
 ประเทศ ได้รับสถานะผู้สังเกตการณ์ กฎบัตรให้สัตยาบัน หมายเหตุ  สาธารณรัฐอิสลามอัฟกานิสถาน 2006 ไม่ได้ให้สัตยาบัน เข้าร่วมเป็นรัฐผู้สังเกตการณ์ในปี 2006 สถานะที่เป็นปัญหาตั้งแต่การยึดอัฟกานิสถานโดยกลุ่มตอลิบานในเดือนสิงหาคม 2021  2008 ไม่ได้ให้สัตยาบัน 

อดีตสมาชิก
 ประเทศ ข้อตกลง/สัตยาบัน กฎบัตรให้สัตยาบัน ลาออก มีผล หมายเหตุ      ลาออกในช่วงสงครามรัสเซีย-จอร์เจีย ปี 2008
# ไก่ป่า
thumb
thumb
ไก่ป่า หรือ ไก่เถื่อน  อยู่ในวงศ์ไก่ฟ้าและนกกระทา (Phasianidae) จัดเป็นนกมีขนาดเล็กถึงขนาดกลาง ขนาดลำตัว 46-73 เซนติเมตร พบการกระจายอยู่ในเขตศูนย์สูตรโดยมีการกระจายตั้งแต่ประเทศอินเดียจนถึงเวียดนาม และประเทศจีนตอนใต้ จนไปถึงเกาะต่าง ๆ ในประเทศอินโดนีเซีย  จัดเป็นไก่สายพันธุ์ดั้งเดิมและเป็นต้นตระกูลของไก่บ้านที่เลี้ยงกันเป็นสัตว์เศรษฐกิจในปัจจุบันนี้ 

 อนุกรมวิธาน 

ชนิดย่อยของ Gallus gallus มีจำนวนมาก ซึ่งรวมไปถึง:
 G. g. gallus – จากเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
 G. g. bankiva – จากเกาะชวาและเกาะสุมาตรา
 G. g. jabouillei – จากเวียดนาม
 G. g. murghi – จากบังกลาเทศ, อินเดีย และปากีสถาน 
 G. g. spadiceus – จากพม่าและไทย

 พฤติกรรม 
thumb|วิดีโอไก่ป่าเพศผู้
อาศัยตามป่าไผ่ ป่าดิบแล้ง และป่ารอยต่อระหว่างป่าดิบแล้งและป่าเต็งรัง หากินเป็นกลุ่มเล็ก ๆ อยู่ตามพื้นป่า ตัวผู้ไม่ชอบร้องเหมือนตัวเมีย ในฝูงหนึ่งจะมีตัวผู้คุมตัวเมียหลายตัว ตัวผู้มักขันเป็นระยะ ๆ โดยเฉพาะในช่วงตอนเช้าและพลบค่ำ หากินเวลากลางวัน ตามพื้นดิน บินได้ไม่ไกลและไม่สูงมาก 

ไก่ป่าผสมพันธุ์ในฤดูร้อน สร้างรังอยู่ตามพื้นดินตามกอหญ้า กอไผ่ วางไข่ 6 - 12 ฟอง ระยะฟักไข่ 21 วัน ลูกไก่แรกเกิดมีขนอุยสีเหลืองสลับลายดำทั่วลำตัว เมื่อขนแห้งก็เดินตามแม่ไปหากินได้ทันที  โดยทั่วไปไก่ป่าเพศผู้จะเริ่มสืบพันธุ์ได้เมื่ออายุ 2 ปี แต่ในเพศเมียจะสืบพันธุ์ได้ตั้งแต่อายุ  1 ปี โดยมีช่วงการผสมพันธุ์ตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน ถึงเดือนพฤษภาคม ในช่วงนี้ไก่ป่าเพศผู้จะมีสีสันสวยงามมาก

 ในประเทศไทย 
สำหรับในประเทศไทยแล้วพบไก่ป่า 2 ชนิดย่อย คือ 

1. ไก่ป่าตุ้มหูขาว (Gallus gallus gallus)  มีการกระจายพันธุ์อยู่ทางภาคตะวันออกของไทย, เวียดนาม, ลาว, กัมพูชา 

2. ไก่ป่าตุ้มหูแดง  (Gallus gallus spadiceus) พบการกระจายพันธุ์ในพม่า, มณฑลยูนาน ในประเทศจีน ในประเทศไทย ยกเว้นทางภาคตะวันออก, ลาวบางส่วน, มาเลเซีย และทางตอนเหนือของเกาะสุมาตรา 

ทั้งสองชนิดย่อยมีข้อแตกต่างตรงที่ไก่ป่าตุ้มหูขาวนั้นจะมีลักษณะของขนบริเวณคอยาว และเนื้อบริเวณติ่งหูมีขนาดใหญ่มีแต้มสีขาว ส่วนในไก่ป่าตุ้มหูแดงนั้นลักษณะของขนคอจะยาวปานกลาง เนื้อบริเวณตุ้มหูมีขนาดเล็กและมักจะมีสีแดง Delacour, J. (1997). The pheasants of the world. 2nd ed. English: Spur Publication and the world Pheasant Association. pp. 160-178. ซึ่งตามหลักฐานทางชีวโมเลกุล แล้วพบว่าไก่ป่าตุ้มหูขาวนั้นเป็นบรรพบุรุษของไก่บ้านทั้งหลาย Fumihito, A., Miyake, T. and Sumi, S. 1994. One subspecies of the red junglefowl (Gallus gallus gallus) suffices as the matriarchic ancestor of all domestic breeds. Proc. Nat. Acad. Sci. 91: 12505 – 12509.

 สถานภาพ 
ปัจจุบัน ไก่ป่าจัดเป็นสัตว์ป่าคุ้มครอง ตามพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พุทธศักราช 2562
# ไก่ฟ้าหน้าเขียว
ไก่ฟ้าหน้าเขียว  เป็นไก่ฟ้าที่มีความสวยงาม มีลักษณะเด่นคือมีแผ่นหนังที่หน้าสีฟ้า ต่างจากไก่ฟ้าชนิดอื่นๆที่มีแผ่นหนังสีแดง พบในประเทศไทย มาเลเซีย บอร์เนียว และสุมาตรา

 อนุกรมวิธาน 
มี 4 ชนิดย่อย
L. i ignita  พบในบอร์เนียวและเกาะบังกา ตัวผู้มีขนหางตรงกลางสีน้ำตาล ขาขาว ตีนแดง ตัวเมียมีหางออกดำเข้ม ขาขาว
L. i. nobilis พบในบอร์เนียวและเกาะบังกา ตัวผู้มีขนหางตรงกลางสีน้ำตาล ขาขาว ตีนแดง ตัวเมียมีสีหางออกดำเข้ม ขาขาว
L. i. rufa  พบในไทย มาเลเซียตะวันตก และสุมาตรา ตัวผู้มีขนหางตรงกลางสีขาว ขาแดง ตีนดำออกน้ำเงินมีลายขาว ตัวเมียมีหางสีน้ำตาลแดง ขาแดง
L. i. macartneyi พบในทางตะวันออกเฉียงใต้ของสุมาตรา ตัวผู้มีขนหางสีขาว ขาขาว ตีนออกแดง

 ลักษณะทั่วไป 
เป็นไก่ฟ้าขนาดกลาง มีแผ่นหนังที่หน้าสีฟ้า ขาสีแดง ตัวผู้ยาว 67 - 72 ซม. มีขนหงอนบนหัว ขนที่คอหน้าอกและหลังตอนบนมีสีเหลือบเขียวอมน้ำเงิน ส่วนล่างของหลังมีสีแดงแกมน้ำตาล ขนหางคู่กลาง 2 คู่มีสีขาว คู่ต่อมาครึ่งด้านในเป็นสีขาว ครึ่งด้านนอกเป็นสีดำ คู่ต่อ ๆ มาสีดำ ตัวเมียยาว 57 - 60 ซม. ขนส่วนใหญ่มีสีน้ำตาลแกมแดง ขนใต้ท้องสีน้ำตาลแกมดำมีขอบขาว

การกระจายพันธุ์และถิ่นอาศัย 
มีถิ่นกำเนิดในตอนใต้ของไทยตลอดจนถึงมาเลเซีย บอร์เนียวและสุมาตราCrested fireback  ARKive.org ในประเทศไทยมีเฉพาะภาคใต้เท่านั้น พบในป่าดงดิบที่เป็นป่าต่ำ ไม่ชอบออกหากินตามป่าโปร่งหรือที่โล่งเตียน ชอบอยู่ป่าต่ำมากกว่าป่าสูง 

 พฤติกรรม 
ไก่ฟ้าหน้าเขียวอยู่รวมกันเป็นฝูงเล็ก ๆ มีตัวผู้เป็นจ่าฝูง หากินตอนกลางวันตามป่าดงดิบชื้นที่ทึบในระดับที่ไม่สูงมากนัก อาจพบใกล้ลำธาร ไม่ค่อยออกมาในที่โล่ง เมื่อเห็นศัตรูจะวิ่งหนีเข้าซ่อนตามพุ่มไม้ บางครั้งจะบินหนีไปใกล้ ๆ แล้วลงเดินวิ่งต่อไป กินแมลงต่าง ๆ ตัวหนอน ยอดหญ้า พืชอ่อน ๆ เมล็ดพืช และผลไม้บางชนิดเป็นอาหาร

 การสืบพันธุ์ 
ผสมพันธุ์ประมาณเดือนเมษายนถึงมิถุนายน ทำรังใต้พุ่มเตี้ย ๆ ที่รกทึบ ทำรังด้วยใบไม้และใบหญ้าแห้ง ๆ วางไข่ครั้งละประมาณ 4 - 8 ฟอง ตัวเมียจะฟักไข่หลังจากออกไข่ฟองสุดท้ายแล้ว ใช้เวลาฟักไข่ทั้งสิ้น 24 - 25 วัน ลูกไก่ฟ้าหน้าเขียว แรกเกิดมีขนอุยคลุมทั่วตัว เมื่อลืมตาลุกขึ้นยืนเดินได้ ก็จะเดินตามแม่ไปหาอาหารได้หลังออกจากไข่ 3 - 4 ชั่วโมง
# ด้วงเจาะเปลือกไม้สน
ด้วงเจาะเปลือกไม้สน เป็นชื่อสามัญสำหรับวงศ์ย่อยของด้วง Scolytinae ก่อนหน้านั้นเคยจัดให้เป็นวงศ์เฉพาะ (Scolytidae) แต่ปัจจุบันเข้าใจว่าเป็นเคลดเฉพาะในวงศ์ "ด้วงงวงแท้" (Curculionidae)

 อนุกรมวิธาน 
มีด้วงเจาะเปลือกไม้สนที่ได้รับการบรรจุประมาณ 6,000 ชนิดใน 246 สกุล ซึ่งจัดอยู่ใน 26 เผ่าเฉพาะ
# ด้วงไฟ
ด้วงไฟ  เป็นด้วงในวงศ์ Meloidae ที่เรียกเช่นนี้มาจากการหลั่งสารป้องกันตุ่มน้ำ cantharidin มีชนิดเท่าที่รู้จักทั่วโลกประมาณ 7,500 ชนิด

 ประวัติวิวัฒนาการ 
คาดการณ์ว่าวงศ์ที่เริ่มแยกจากกันในช่วงยุคครีเทเชียสตอนต้น ฟอสซิลที่เก่าแก่ที่สุดของกลุ่มนี้คือตัวอ่อน (triangulin) แบบ phoretic บนแมลง schizopterid จากอำพันพม่ายุคครีเทเชียสตอนกลาง อายุประมาณ 99 ล้านปีก่อน
# ด้วงงวง
ด้วงงวง เป็นด้วงในวงศ์ใหญ่ Curculionoidea ลักษณะเป็นแมลงกินพืชขนาดเล็ก ยาวประมาณ 6 มิลลิเมตร มีด้วงงวงประมาณ 97,000 ชนิดที่เป็นที่รู้จัก ซึ่งส่วนใหญ่อยู่ในวงศ์ Curculionidae ด้วงเจาะเปลือกไม้สนซึ่งแม้จะมีลักษณะทางสัณฐานวิทยาต่างจากด้วงงวงก็จัดอยู่ในวงศ์นี้เช่นกัน แต่อยู่ในวงศ์ย่อย Scolytinae ด้วงงวงมีชื่อสามัญในภาษาอังกฤษคือ weevil ซึ่งมีรากศัพท์มาจากภาษาอังกฤษโบราณ wifel ที่แปลว่า "ด้วง" แมลงบางชนิดใช้ชื่อ weevil แต่ไม่ได้เกี่ยวข้องกับด้วงงวง เช่น มอดสมุนไพร (biscuit weevil, Stegobium paniceum) อยู่ในวงศ์ Ptinidae

ด้วงงวงมีลักษณะเด่นคือ งวง (rostrum) ซึ่งใช้กัดกินเมล็ดพืช ต่างจากท่องวง (proboscis) ที่แมลงอย่างผีเสื้อ ผึ้งและยุงใช้เจาะหรือดูดอาหาร ด้วงงวงส่วนใหญ่บินได้ เช่น ด้วงงวงข้าว (Sitophilus oryzae) แต่บางส่วน เช่น ด้วงงวงสกุล Otiorhynchus บินไม่ได้Warner, R. E. & F. B. Negley. 1976. The genus Otiorhynchus in America north of Mexico (Coleoptera: Curculionidae). Proceedings of the Entomological Society of Washington 78 (3): 240-262.Bright, D. E. & P. Bouchard. The Insects and Arachnids of Canada, Part 25: Coleoptera. Curculionidae. Entiminae. Weevils of Canada and Alaska. Vol. 2. Ottawa, NRC Research Press, 2008. . P. 111-131.

ด้วงงวงส่วนใหญ่ถือเป็นสัตว์รังควานเนื่องจากเป็นศัตรูพืช ด้วงงวงข้าวสาลี (Sitophilus granarius) ทำลายเมล็ดธัญพืช ส่วนด้วงงวงเจาะสมอฝ้าย (Anthonomus grandis) กัดกินดอกฝ้าย อย่างไรก็ตามเกษตรกรใช้ด้วงงวงบางชนิดในการควบคุมพืชรุกราน

ด้วงงวงชนิด Austroplatypus incompertus เป็นหนึ่งในแมลงไม่กี่ชนิดนอกอันดับแตน (Hymenoptera) และอันดับย่อยปลวก (Isoptera) ที่มีระบบสังคมแบบพึ่งพาอาศัย
# ด้วงยีราฟ
ด้วงยีราฟ (Trachelophorus giraffa) เป็นชนิดของด้วงงวงขนาดเล็กที่พบได้เฉพาะในประเทศมาดากัสการ์

นักล่า
การวิจัยยังไม่พบนักล่าที่มุ่งเป้าไปที่ด้วงยีราฟโดยเฉพาะ นักล่าทั่วไปในป่ามาดากัสการ์ที่ล่าด้วงและตัวอ่อนของด้วงโดยทั่วไปคือ นกและสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดเล็ก เช่น ลีเมอร์และฟอสซา
# กาโรตาจีอีปาเนมา
"กาโรตาจีอีปาเนมา" หรือ "เดอะเกิร์ลฟอร์มอีปาเนมา" (, , เด็กสาวจากอีปาเนมา) เป็นเพลงในแนวบอสซาโนวา ที่มีชื่อเสียงที่สุด เป็นเพลงฮิตไปทั่วโลกในช่วงกลางทศวรรษ 1960 และได้รับรางวัลแกรมมี่ในปี ค.ศ. 1965

เพลงกาโรตาจีอีปาเนมาต้นฉบับแต่งขึ้นในปี ค.ศ. 1962 ทำนองโดยแอนโตนิโอ คาร์ลอส โจบิม คำร้องภาษาโปรตุเกส ต้นฉบับโดยวินิเชียส เดอ มอเรียน ส่วนคำร้องภาษาอังกฤษในชื่อ The Girl from Ipanema แต่งขึ้นในภายหลังโดยนอร์แมน กิมเบล

เพลงนี้ถูกบันทึกเสียงวางจำหน่ายเป็นครั้งแรกในปี 1962 โดยเปรี รีเบย์รู (Pery Ribeiro) แต่ฉบับที่เป็นที่นิยมที่สุด ขับร้องโดย แอสทรูด กิลแบร์โต ในผลงานชุด เก็ตส์/ชิลเบร์ตู ของสแตน เก็ตส์ และจาว กิลแบร์โต บันทึกเสียงที่นิวยอร์ก ในเดือนเมษายน 1963 ซึ่งได้รางวัลแกรมมี่ด้วย

จนถึงปัจจุบัน เพลงนี้ถูกบันทึกเสียงใหม่โดยศิลปินมากมาย อาทิเช่น แนท คิง โคล, เอลลา ฟิทซ์เจอรัลด์, เพ็กกี ลี, ไดอานา ครอลล์, ออสการ์ พีเตอร์สัน, ลู รอว์ลส, แฟรงค์ สินาตรา, ซาราห์ วอห์น, มาดอนน่า, ไมเคิล โบลตัน รวมทั้งถูกนำไปตีความใหม่ด้วยดนตรีแนวอื่น ๆ ทั้งแจ๊ซ ร็อค บลูส์ ในบางครั้ง หากศิลปินที่นำมาร้องเป็นผู้หญิง ก็อาจเปลี่ยนชื่อเพลงเป็น The Boy from Ipanema (เด็กหนุ่มจากอีปาเนมา)

thumb|อีปาเนมา จากมุมสูง

 สาวน้อยจากอีปาเนมา 
thumb|left|หาดอีปาเนมา
อีปาเนมา เป็นตำบลหนึ่งอยู่ทางตอนใต้ของรีโอเดจาเนโร บราซิล มีชื่อเสียงเรื่องชายหาดที่งดงามในยามพระอาทิตย์ตก ซึ่งทอม โจบิม และวินิเชียส พักอาศัยอยู่ในย่านนี้ ขณะแต่งเพลงนี้

มีเรื่องเล่าว่า ทุกวันขณะที่ ทอม โจบิม และ วินิเชียส นั่งอยู่ที่บาร์ชื่อ "เวโลโซ" (Veloso) จะมีสาวน้อยวัย 15 ปีคนหนึ่งซึ่งพักอาศัยอยู่ที่ถนนมอนเทเนโกร เดินผ่านบาร์ที่ทั้งสองนั่งอยู่ ไปที่ชายหาดอีปาเนมา จนเป็นแรงบันดาลใจให้แต่งเพลงนี้ขึ้นมา สาวน้อยคนนี้มีชื่อว่า เฮโลอีซา เอเนอีดา เมเนเซส ปาเอส พินโต (ปัจจุบันใช้ชื่อว่า เฮโลอีซา พินเฮอีโร)

thumb|right|150px|เฮโลอีซา พินเฮอีโร
ในเอกสารบางแหล่งกล่าวว่า จริง ๆ แล้ว เพลงนี้เป็นเพลงที่วินิเชียสแต่งขึ้นสำหรับละครเพลง ใช้ชื่อว่า "Menina que Passa" ("The Girl Who Passes by") ส่วนเรื่องเล่าที่ว่า โจบิมและวินิเชียส นั่งอยู่ที่บาร์แล้วมีสาวสวยเดินผ่านไปลงทะเลนั้น เป็นเรื่องที่นำมาโยงในภายหลัง

ปัจจุบัน บาร์เวโลโซ และ ถนนมอนเทเนโกร รวมถึงชายหาดอีปาเนมา จัดเป็นสถานที่ท่องเที่ยวชั้นนำของบราซิล ผู้คนจำนวนมากเดินทางมาที่นี่ เพื่อค้นหา สาวน้อยจากอีปาเนมา อันเป็นผลมาจากมาความโด่งดังของเพลงนี้ แม้กระทั่งถนนมอนเทเนโกร ปัจจุบันก็เปลี่ยนชื่อเป็น ถนน วินิเชียส เดอ มอเรียน และบาร์เวโลโซ ก็เปลี่ยนชื่อเป็น บาร์ กาโรตาจีอีปาเนมา

ส่วน เฮโลอีซา พินเฮอีโร ซึ่งถูกอ้างอิงตลอดมาว่า เป็นแรงบันดาลใจให้เกิดเพลงนี้ ได้เปิดร้านขายเสื้อผ้าบูติก ใช้ชื่อว่า กาโรตาจีอีปาเนมา ปรากฏว่าถูกทายาทของโจบิม และวินิเชียส ฟ้องร้องว่าละเมิดลิขสิทธิ์ และบังคับให้เปลี่ยนไปใช้ชื่ออื่น
# ค็อทบุส
ค็อทบุส (, ; ซอร์เบียล่าง: ,) เป็นเมืองหนึ่งในรัฐบรันเดินบวร์ค ประเทศเยอรมนี อยู่ห่างจากเบอร์ลินไปทางตะวันออกเฉียงใต้ประมาณ 125 ก.ม. บนแม่น้ำชเปร มีประชากร 106,415 คน สำรวจเมื่อสิ้นปี พ.ศ. 2548Berlin-Brandenburg Statistik  , 31 ธันวาคม พ.ศ. 2548

ตั้งแต่ ค.ศ. 1949 จนถึงการรวมประเทศเยอรมนีใน ค.ศ. 1990 ค็อทบุสเป็นส่วนหนึ่งของประเทศเยอรมนีตะวันออก

 ประชากร 

 วัฒนธรรมและการศึกษา 
ค็อทบุส (Chośebuz) เป็นศูนย์กลางวัฒนธรรมของชนกลุ่มน้อยซอร์เบียล่าง ป้ายสัญลักษณ์จำนวนมากในเมืองมีสองภาษา และมี Gymnasium (โรงเรียนมัธยมศึกษาแบบยุโรป) ที่สอนเป็นภาษาซอร์เบียล่าง แต่ภาษาซอร์เบียนั้นไม่ค่อยพบใช้กันในที่ทั่วไปนัก

ค็อทบุสเป็นที่ตั้งของมหาวิทยาลัยเทคนิคแห่งบรันเดินบวร์ค (BTU) และโรงเรียนคณิตศาสตร์และวิทยาศาสตร์ Max-Steenbeck-Gymnasium ซึ่งเป็นหนึ่งในโรงเรียนที่ดีที่สุดของเยอรมนีในการแข่งขันนานาชาติ

 เมืองพี่น้อง 
ค็อทบุสเป็นเมืองพี่น้องกับเมืองดังนี้:

 มงเทรย์ ประเทศฝรั่งเศส (1959)
 กรอสเซโต ประเทศอิตาลี (1967)
 ลีเปตสค์ ประเทศรัสเซีย (1974)
 แชลอนากูรา ประเทศโปแลนด์ (1975)
 ทอร์กอวีชเต ประเทศบัลแกเรีย (1975)
 กอชิตเซ ประเทศสโลวาเกีย (1978)
 ซาร์บรึคเคิน ประเทศเยอรมนี (1987)
 เก็ลเซินเคียร์เชิน ประเทศเยอรมนี (1995)
 นูเนียตันแอนด์เบดเวิร์ท ประเทศอังกฤษ สหราชอาณาจักร (1999)
# เจเน็ต แจ็กสัน
เจเน็ต แจ็กสัน  มีชื่อจริงว่า เจเน็ต ดามิตา โจ แจ็กสัน  เกิดเมื่อวันที่ 16 พฤษภาคม ค.ศ. 1966 เป็นนักร้องเพลงป็อป อาร์แอนด์บี น้องสาวของไมเคิล แจ็กสัน
เธอเริ่มจากการแสดงละครโทรทัศน์ในช่วงเด็ก เรื่อง Diff'rent Strokes (ค.ศ. 1980 - 1984) จากนั้นก็ออกอัลบั้มในช่วงต้นยุค 80 คืออัลบั้ม Janet Jackson และ Dream Street จากนั้นจึงได้มาร่วมงานกับโปรดิวเซอร์อย่าง Jimmy Jam และ Terry Lewis ในช่วงกลางยุค 80 จึงประสบความสำเร็จกับอัลบั้ม Control (1986) ต่อมาคืออัลบั้ม Rhythm Nation 1814 (1989) ซึ่งอัลบั้มนี้เธอก็ได้รับรางวัลแกรมมี่  , janet (1993) , The Velvet Rope (1997) , All for You (2001) ,Damita Jo (2004) และ 20 Y.O. (2006)

เจเน็ต อยู่ในอันดับ 9 ของการจัดอันดับของศิลปินที่ประสบความสำเร็จที่สุดในยุคร็อกแอนด์โรลล์ จัดโดยนิตยสารบิลบอร์ด
ในปี 2006 กินเนสส์บุ๊คประกาศว่า เจเน็ต แจ็กสันถือเป็นคนที่ถูกเสิร์ชบนอินเทอร์เน็ตมากที่สุดในประวัติศาสตร์Star-studded 2007 edition of Guinness World Records released และในปี 2007 เธออยู่ในอันดับ 7 ของ บุคคลในวงการดนตรีที่รวยที่สุด จัดโดยนิตยสาร Forbes Magazinehttp://www.cbsnews.com/stories/2007/01/19/ap/entertainment/mainD8MOH3080.shtml

ในปี 2008 Billboard จัดให้เธออยู่ในอันดับที่ 7 ในรายการ Hot 100 All-Time Top Artists และในปี 2010 อันดับที่ 5 ของเธอใน "50 อันดับศิลปิน R&B/Hip-Hop ยอดนิยมในช่วง 25 ปีที่ผ่านมา" ในเดือนธันวาคม 2559 นิตยสารได้เสนอชื่อให้เธอเป็นศิลปินในคลับเต้นรำที่ประสบความสำเร็จมากที่สุดเป็นอันดับสองรองจากมาดอนน่า รางวัลที่เธอได้รับ ได้แก่ รางวัลแกรมมี 5 รางวัล รางวัลเพลงบิลบอร์ด 11 รางวัล รางวัลเพลงอเมริกัน 11 รางวัล ดาวบน Hollywood Walk of Fame และรางวัล Guinness World Records แปดรายการ ในปี 2019 เธอได้รับการแต่งตั้งให้เข้าสู่ Rock and Roll Hall of Fame

 สตูดิโอ อัลบั้ม 
 1982: Janet Jackson 
 1984: Dream Street 
 1986: Control 
 1989: Janet Jackson's Rhythm Nation 1814 
 1993: janet. 
 1995: Design of a Decade 1986/1996 
 1997: The Velvet Rope 
 2001: All For You 
 2004: Damita Jo 
 2006: 20 Y.O.
 2008: Discipline
 2015: Unbreakable
# เบอร์ลินตะวันออก
{{Infobox former subdivision
|native_name = Ost-BerlinВосточный Берлин Berlin (Ost)
|conventional_long_name =  เบอร์ลินตะวันออก
|common_name =  เบอร์ลินตะวันออก
|nation = เบอร์ลิน
|status_text = เขตยึดครองโซเวียตในเบอร์ลิน (โดยนิตินัย); เมืองหลวงของเยอรมนีตะวันออก (โดยพฤตินัย)
|era = สงครามเย็น
|event_start = 
|date_start = 
|year_start = 1949
|event_end = กลับมารวมอีกครั้ง
|date_end = 3 ตุลาคม
|year_end = 1990
|p1 = เยอรมนีภายใต้การยึดครองของสัมพันธมิตร
|s1 = เยอรมนี
|s2 = เบอร์ลิน
|flag_p1 = Flag of Germany (1946-1949).svg
|flag_s1 = Schwarz Rot Gold.svg
|flag_s2 = Flag of Berlin.svg
|image_flag = Flag of East Berlin (1956-1990).svg
|image_coat = Coat of arms of Berlin (1935).svg
|image_map = West & East Berlin (1945-1990).png
|image_map_caption = เขตยึดครองในกรุงเบอร์ลินของสี่มหาอำนาจสีแดงคือเบอร์ลินตะวันออก
|title_leader = นายกเทศมนตรี
|leader1 = ฟรีดริช เอเบิร์ท จูเนียร์ (SED)
|leader2 = Thomas Krüger (SDP)
|year_leader1 = 1948-1967 (คนแรก)
|year_leader2 = 1991 (คนสุดท้าย)
|stat_area1 = 409
|stat_year1 = 1989
|stat_pop1 = 1279212
|footnotes = 
}}

thumb|250px|เบอร์ลินตะวันออก ฤดูร้อน ค.ศ. 1989เบอร์ลินตะวันออก' เป็นชื่อที่เรียกส่วนตะวันออกของเบอร์ลินระหว่างปี ค.ศ. 1949 ถึง 1990 ประกอบด้วยเขตเบอร์ลินใต้ปกครองของโซเวียตซึ่งก่อตั้งใน ค.ศ. 1945  ส่วนเขตใต้ปกครองของสหรัฐอเมริกา สหราชอาณาจักร และฝรั่งเศสนั้นรวมกัน "โดยพฤตินัย" เป็นเบอร์ลินตะวันตก

แม้เบอร์ลินตะวันออกจะมีสถานะเป็นเมืองที่ถูกยึดครอง ถึงอย่างไรก็ตามก็ยกให้เป็นเมืองหลวงของประเทศเยอรมนีตะวันออก ตั้งแต่ 13 สิงหาคม ค.ศ. 1961 ถึง 9 พฤศจิกายน ค.ศ. 1989 มันถูกแยกออกจากเบอร์ลินตะวันตกโดยกำแพงเบอร์ลิน

รัฐบาลเยอรมนีตะวันออกเรียกเบอร์ลินตะวันออกเพียงแค่ "เบอร์ลิน" หรือบ่อย ๆ ว่า "Berlin, Hauptstadt der DDR" (เบอร์ลิน เมืองหลวงของเยอรมนีตะวันออก) คำว่า "Democratic Sector" (เขตประชาธิปไตย) ก็มีใช้เช่นกัน จนถึงคริสต์ทศวรรษ 1960

ในวันที่ 3 ตุลาคม ค.ศ. 1990 ประเทศเยอรมนีตะวันตกและประเทศเยอรมนีตะวันออกได้รวมกัน จึงเป็นการสิ้นสุดการมีอยู่ของเบอร์ลินตะวันออกอย่างเป็นทางการ

 ภาพเบอร์ลินตะวันออก 

 ในวัฒนธรรมร่วมสมัย 
 ภาพยนตร์ Good Bye Lenin! (พ.ศ. 2546) ภาพยนตร์ตลกโศกนาฏกรรม เกี่ยวกับความพยายามของลูกชายที่จะป้องกันไม่ให้แม่ของเขารู้ว่า เยอรมนีตะวันออกอันเป็นที่รักของเธอนั้น ไม่มีอยู่อีกต่อไปแล้ว ฉากเกือบทั้งเรื่องอยู่ในเบอร์ลินตะวันออกGood Bye Lenin! (2003), IMDb
 ภาพยนตร์ Das Leben der Anderen (ชื่ออังกฤษ: The Lives of Others ; ชื่อไทย: วิกฤตรักเมืองเบอร์ลิน''The Lives of Others วิกฤตรักเมืองเบอร์ลิน , Popcorn Magazine) (พ.ศ. 2549) ซึ่งเกี่ยวกับชีวิตของสตาซี่ (Stasi - ตำรวจลับเยอรมนีตะวันออก) คนหนึ่ง มีฉากเกือบทั้งเรื่องในเบอร์ลินตะวันออก - ภาพยนตร์เรื่องนี้ได้รับรางวัลออสการ์และรางวัลลูกโลกทองคำ ประจำปี ค.ศ. 2007 (ในสาขาภาพยนตร์ภาษาต่างประเทศยอดเยี่ยม ทั้งสองรายการ) และภาพยนตร์เยอรมันยอดเยี่ยมประจำปี ค.ศ. 2006Das Leben der Anderen (2006), IMDb
# ด้วงหมัดผัก
thumb|Disonycha xanthomelas
thumb|Luperaltica nigripalpis

ด้วงหมัดผัก  เป็นด้วงกระโดดขนาดเล็กจากวงศ์ด้วงใบไม้ (Chrysomelidae) ที่เป็นส่วนหนึ่งของเผ่า Alticini ซึ่งอยู่ในวงศ์ย่อย Galerucinae ในอดีต ด้วงหมัดผักเคยจัดอยู่ในวงศ์ย่อยของตนเอง

สกุลที่เลือกไว้
รายการสกุลนี้ไม่สมบูรณ์ โดยนำมาจาก ITIS บางส่วน และอาจรวมสกุลที่ข้อมูลอื่นจัดให้อยู่ในบริเวณอื่น

 Acallepitrix J.Bechyné, 1956 
 Acrocyum Jacoby, 1885
 Afroaltica Biondi & D'Alessandro, 2007
 Agasicles Jacoby, 1904
 Altica Geoffroy, 1762
 Andersonoplatus Linzmeier & Konstantinov, 2018
 Anthobiodes Weise, 1887
 Aphthona Chevrolat in Dejean, 1836
 Aphthonoides Jacoby, 1885
 Apteropeda Chevrolat in Dejean, 1836
 Argopistes Motschulsky, 1860
 Argopus Fischer von Waldheim, 1824
 Arrhenocoela Foudras, 1861
 Asphaera Duponchel & Chevrolat, 1842
 Aulacothorax Boheman, 1858
 Batophila Foudras, 1860
 Blepharida Chevrolat in Dejean, 1836
 Capraita J.Bechyné, 1957 
 Cerataltica Crotch, 1873
 Chaetocnema Stephens, 1831
 Cornulactica Bechyné, 1955
 Crepidodera Chevrolat in Dejean, 1836
 †Crepidocnema Moskeyko et al., 2010
 Derocrepis Weise, 1886
 Dibolia Latreille, 1829
 Disonycha Chevrolat in Dejean, 1836
 Distigmoptera Blake, 1943
 Dysphenges Horn, 1894
 Epitrix Foudras in Mulsant, 1859
 Glenidion H.Clark, 1860 
 Glyptina J.L.LeConte, 1859 
 Hemiglyptus Horn, 1889
 Hemiphrynus Horn, 1889
 Hermaeophaga Foudras, 1860
 Heyrovskya Madar & Madar, 1968
 Hippuriphila Foudras in Mulsant, 1859
 Hornaltica Barber, 1941
 Kashmirobia Konstantinov & Prathapan, 2006
 Kuschelina J.Bechyné, 1951
 Lanka Maulik, 1926
 Longitarsus Berthold, 1827
 Luperaltica Crotch, 1873
 Lupraea Jacoby, 1885
 Lysathia J.Bechyné, 1957 
 Lythraria Bedel, 1897
 Mantura Stephens, 1831
 Margaridisa J.Bechyné, 1958 
 Minota Kutschera, 1859
 Mniophila Stephens, 1831
 Mniophilosoma Wollaston, 1854
 Monomacra Chevrolat in Dejean, 1836
 Neocrepidodera Heikertinger, 1911
 Nesaecrepida Blake, 1964
 Nisotra Baly, 1864
 Ochrosis Foudras, 1861
 Oedionychis Latreille, 1829
 Omophoita Chevrolat in Dejean, 1836
 Orestia Chevrolat in Dejean, 1836
 Pachyonychis H.Clark, 1860 
 Pachyonychus F.E.Melsheimer, 1847 
 Palaeothona Jacoby, 1885
 Parchicola J.Bechyné and B.Springlová de Bechyné, 1975 
 Phydanis Horn, 1889
 Phyllotreta Chevrolat in Dejean, 1836
 Podagrica Chevrolat in Dejean, 1836
 Pseudodibolia Jacoby, 1891
 Pseudolampsis Horn, 1889
 Pseudorthygia Csiki in Heikertinger and Csiki, 1940 
 Psylliodes Berthold, 1827
 Sphaeroderma Stephens, 1831
 Strabala Chevrolat in Dejean, 1836
 Stuckenbergiana Scherer, 1963
 Syphrea Baly, 1876
 Systena Chevrolat in Dejean, 1836
 Trichaltica Harold, 1876
 Ugandaltica D'Alessandro & Biondi, 2018
# ลุมพินี
ลุมพินี อาจหมายถึง
 ลุมพินีวัน สถานที่ประสูติของพระพุทธเจ้า

 การปกครอง
 รัฐลุมพินี ประเทศเนปาล
 แขวงลุมพินี เขตปทุมวัน กรุงเทพมหานคร

 สถานที่
 สวนลุมพินี สวนสาธารณะในประเทศไทย
 สวนลุมพินี (ไฮเดอราบาด) สวนสาธารณะในประเทศอินเดีย
 สถานีลุมพินี สถานีรถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคล
 สนามมวยเวทีลุมพินี
 อมันตา ลุมพินี คอนโดมิเนียม

 อื่น ๆ
 ลุมพินีกันดั้ม หุ่นยนต์กันดั้มดัดแปลงในรูปของนักมวยไทย
# .tk
.tk เป็นโดเมนอินเทอร์เน็ตระดับบนสุดตามรหัสประเทศ (ccTLD) สำหรับ โตเกเลา
# มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีบรันเดินบวร์ค
มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีบรันเดินบวร์ค  ก่อตั้งเมื่อ พ.ศ. 2534 โดยเป็นมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีแห่งเดียวในรัฐบรันเดินบวร์ค ประเทศเยอรมนี มหาวิทยาลัยตั้งอยู่ในเมืองค็อทบุส จึงได้ชื่อว่า มหาวิทยาลัยเทคนิคค็อทบุส (Technical University of Cottbus)

มหาวิทยาลัยมีศาสตราจารย์ 122 คน นักวิทยาศาสตร์ประมาณ 300 คน และนักศึกษาเกือบ 5,000 คน โดยมากกว่าร้อยละ 20 เป็นนักศึกษาจากต่างชาติ (เมื่อธันวาคม พ.ศ. 2549/มกราคม พ.ศ. 2550Concept and scientific profile , เว็บไซต์ BTU Cottbus, เรียกดูเมื่อ 22 เมษายน พ.ศ. 2550)
# ริตา (เก็นโซซุยโคเด็น)
ริตา  เป็นตัวละครจากเกมเก็นโซซุยโคเด็น ปรากฏตัวในภาค IV และแรพโซเดีย

 ข้อมูลส่วนตัว 
ชื่อ: ริตา 
ดวงดาวประจำตัว: จินเค  (Chinkei) 
บ้านเกิด: ไม่ปรากฏ 
อายุ: 17 ปี 
เผ่าพันธุ์: มนุษย์ 
รูนที่ถือครอง: ไม่ปรากฏ 
ครอบครัว: ไม่ปรากฏ 
สถานะ: นักเสี่ยงโชค (Gambler) 
สถานที่อยู่ปัจจุบัน: ไม่ปรากฏ 
สงครามที่เข้าร่วม: สงครามการขยายพรมแดนทางใต้ของคูลุก 

 ประวัติ 
ริตาเป็นคนที่ชอบเล่นเกมส์มากโดยเฉพาะเกมส์ที่เธอคิดค้นขึ้นมา นอกจากนั้นเธอเป็นคนที่เล่นเกมส์เก่งมากคนหนึ่งแต่เธอก็ไม่สามารถเอาชนะลาสโลได้ด้วยเหตุนี้เธอจึงตัดสินใจเข้าร่วมกับกองทัพ

บนเรือริตาเล่นเกมส์กับผู้คนบนนั้นและเธอได้สารภาพในห้องสารภาพบาปว่าเธอเคยโกงไปครั้งหนึ่งเพราะเธอไม่อยากแพ้ราคุจิและเธอก็รู้สึกไม่ดีกับมันจึงตัดสินใจที่จะไม่ทำอีก ริตากับโนอาห์เป็นเพื่อนสนิทกันซึ่งทั้งสองก็ทำเครื่องรางให้ลาสโลตอนช่วงท้ายสงคราม

หลังจบสงครามเธอได้คิดค้นเกมส์ใหม่ๆที่จะทำเงินให้ตัวเอง ซึ่งคิริลก็มาชนะเธอได้ในเกมส์นี้อีกริต้าที่ประทับใจในตัวเขาจึงตัดสินใจออกเดินทางไปคูลุกร่วมกับกลุ่มของเขาด้วย

 วิธีการนำเป็นพวก 
ซุยโคเด็นภาค IV แข่งมินิเกมส์กับเธอให้ชนะ