# เดอะ เมทริกซ์ (แฟรนไชส์)
เดอะ เมทริกซ์  เป็นสื่อแฟรนไชส์อเมริกัน สร้างโดยผู้เขียนบทและผู้กำกับ พี่น้องวาชอวสกี และผู้อำนวยการสร้าง โจเอล ซิลเวอร์ ภาพยนตร์ชุดประกอบด้วยภาพยนตร์สี่เรื่อง โดยเริ่มต้นจาก เดอะ เมทริกซ์ เพาะพันธุ์มนุษย์เหนือโลก 2199 (ค.ศ. 1999) และตามมาด้วยภาพยนตร์ภาคต่ออีกสามเรื่อง ได้แก่ เดอะ เมทริกซ์ รีโหลดเดด สงครามมนุษย์เหนือโลก กับ เดอะ เมทริกซ์ เรฟโวลูชั่นส์ ปฏิวัติมนุษย์เหนือโลก (ทั้งสองเรื่องฉายในปี ค.ศ. 2003) และ เดอะ เมทริกซ์ เรเซอเร็คชั่นส์ (ค.ศ. 2021) ภาพยนตร์สามเรื่องแรกกำกับและเขียนบทโดยพี่น้องวาชอวสกี และผู้อำนวยการสร้างโดย โจเอล ซิลเวอร์ ขณะที่เรื่องที่สี่กำกับโดย ลานา วาชอวสกี และเขียนบทโดย วาชอวสกี, เดวิด มิตเชลล์และอเล็กซานดาร์ เฮมอน วอร์เนอร์บราเธอส์ เป็นเจ้าของแฟรนไชส์ โดยจัดจำหน่ายภาพยนตร์ร่วมกับ วิลเลจโรดโชว์พิกเชอส์ ซึ่งร่วมสร้างภาพยนตร์กับ ซิลเวอร์พิกเชอส์ ในสามเรื่องแรก

ภาพยนตร์ชุดนำเสนอเรื่องราวแนวไซเบอร์พังก์ของการล่มสลายทางเทคโนโลยีของมนุษยชาติ ซึ่งการสร้างปัญญาประดิษฐ์นำไปสู่การแข่งขันของเครื่องจักรที่ตระหนักในตนเอง โดยกักขังมนุษยชาติเอาไว้ในระบบความเป็นจริงเสมือนที่มีชื่อว่า เดอะ เมทริกซ์ เพื่อเอาไว้เป็นแหล่งพลังงาน ในบางโอกาส ผู้ต้องขังบางคนสามารถหลุดพ้นจากระบบและถูกไล่ล่าโดยปัญญาประดิษฐ์ทั้งภายในและภายนอก เพราะถือว่าเป็นภัยคุกคาม ภาพยนตร์เน้นไปที่ชะตากรรมของนีโอ (คีอานู รีฟส์), ทรินิตี (แคร์รี-แอนน์ มอสส์) และมอร์เฟียส (ลอเรนซ์ ฟิชเบิร์น) ที่พยายามปลดปล่อยมนุษยชาติออกจากระบบในขณะที่ถูกผู้ปกครองของมันไล่ล่า เช่น เจ้าหน้าที่สมิธ (ฮิวโก วีฟวิง) เรื่องราวประกอบด้วยการอ้างอิงถึงแนวคิดทางปรัชญา, ศาสนาหรือจิตวิญญาณ ท่ามกลางประเด็นอื่น ๆ ของทางเลือกหรือการควบคุม, สมองในภาชนะผ่านการทดลองทางความคิด, ลัทธิมาซีอานและแนวคิดเรื่องการพึ่งพาอาศัยกันและความรัก อิทธิพลรวมถึงหลักการของตำนาน, อนิเมะและภาพยนตร์โลดโผนฮ่องกง (โดยเฉพาะแนว "วีรบุรุษนองเลือด" และภาพยนตร์ศิลปะการต่อสู้) ภาพยนตร์ชุดมีความโดดเด่นในเรื่องการใช้ฉากโลดโผนที่ออกแบบอย่างหนักและเอฟเฟกต์สโลว์โมชัน "เวลากระสุน" ซึ่งเป็นการปฏิวัติภาพยนตร์โลดโผนที่ตามมาในภายหลัง

ตัวละครและสถานที่ดำเนินเรื่องในภาพยนตร์ได้รับการสำรวจเพิ่มเติมในสื่ออื่น ๆ ที่ตั้งอยู่ในจักรวาลสมมติเดียวกัน ได้แก่ แอนิเมชัน, การ์ตูนและวิดีโอเกม การ์ตูน "บิตส์แอนด์พีซส์ออฟอินฟอร์เมชัน" และภาพยนตร์สั้นตอน ยุคฟื้นฟูศิลปวิทยาที่สอง ใน ดิ แอนิแมทริคซ์ เจาะจินตนาการทะลุโลก มีเนื้อเรื่องก่อนหน้าภาพยนตร์ชุด โดยอธิบายว่าสถานที่ดำเนินเรื่องของแฟรนไชส์มีความเป็นมาอย่างไร วิดีโอเกม เอนเทอร์เดอะเมทริกซ์ เชื่อมโยงเรื่องราวกับภาพยนตร์สั้น เที่ยวบินสุดท้ายของโอซิริส ใน แอนิแมทริคซ์ และเหตุการณ์ใน รีโหลดเดด ขณะที่วิดีโอเกมออนไลน์ เดอะเมทริกซ์ออนไลน์ มีเนื้อเรื่องต่อจาก เรฟโวลูชั่นส์ โดยทั่วไปแล้วสิ่งเหล่านี้จะถูกเขียน, ว่าจ้างหรืออนุมัติโดยพี่น้องวาชอวสกี

ภาพยนตร์เรื่องแรกประสบความสำเร็จทั้งในด้านรายได้และคำวิจารณ์ โดยได้รับรางวัลออสการ์สี่รางวัล ก่อให้เกิดสัญลักษณ์ในวัฒนธรรมประชานิยม เช่น ยาเม็ดสีแดงและเม็ดสีฟ้าและอิทธิพลต่อการสร้างภาพยนตร์โลดโผน ทำให้ภาพยนตร์ได้รับการเก็บรักษาในหอทะเบียนภาพยนตร์แห่งชาติ ภาพยนตร์ภาคต่อเรื่องแรกก็ประสบความสำเร็จในด้านรายได้เช่นกัน กลายเป็นภาพยนตร์เรต R ที่ทำเงินสูงสุดในประวัติศาสตร์ จนกระทั่ง เดดพูล ทำเงินแซงไปในปี ค.ศ. 2016 ณ ปี ค.ศ. 2006 แฟรนไชส์ทำเงิน 3 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ ภาพยนตร์ เมทริกซ์ เรื่องที่สี่ เดอะ เมทริกซ์ เรเซอเร็คชั่นส์ กำหนดฉายวันที่ 22 ธันวาคม ค.ศ. 2021 โดยมี ลานา วาชอวสกี อำนวยการสร้าง, เขียนบทร่วมและกำกับ โดยมีคีอานู รีฟส์และแคร์รี-แอนน์ มอสส์ กลับมารับบทเดิม

ภาพยนตร์
 ภาพยนตร์ วันฉายในสหรัฐ กำกับโดย เขียนบทโดย อำนวยการสร้างโดย เดอะ เมทริกซ์ เพาะพันธุ์มนุษย์เหนือโลก 2199 พี่น้องวาชอวสกี โจเอล ซิลเวอร์ เดอะ เมทริกซ์ รีโหลดเดด สงครามมนุษย์เหนือโลก เดอะ เมทริกซ์ เรฟโวลูชั่นส์ ปฏิวัติมนุษย์เหนือโลก เดอะ เมทริกซ์ เรเซอเร็คชั่นส์ ลานา วาชอวสกี ลานา วาชอวสกี, เดวิด มิตเชลล์กับอเล็กซานดาร์ เฮมอน เจมส์ แม็กทีก, ลานา วาชอวสกีกับแกรนต์ ฮิลล์

นักแสดงและทีมงาน
นักแสดง

 ตัวละคร ภาพยนตร์ วิดีโอเกม ภาพยนตร์แอนิเมชัน เดอะ เมทริกซ์ เพาะพันธุ์มนุษย์เหนือโลก 2199 เดอะ เมทริกซ์ รีโหลดเดด สงครามมนุษย์เหนือโลก เดอะ เมทริกซ์ เรฟโวลูชั่นส์ ปฏิวัติมนุษย์เหนือโลก เดอะ เมทริกซ์ เรเซอเร็คชั่นส์ เอนเทอร์เดอะเมทริกซ์ เดอะเมทริกซ์ออนไลน์ พาธออฟนีโอ เดอะเมทริกซ์อะเวกเคนส์ ดิ แอนิแมทริคซ์ เจาะจินตนาการทะลุโลก 1999 2003 2003 2021 2003 2005 2005 2021 2003 ไซออน / ไอโอ นีโอ คีอานู รีฟส์ คีอานู รีฟส์ คีอานู รีฟส์ rowspan="4"  แอนดรูว์ โบเวน คีอานู รีฟส์ สตีเฟน รอย ทรินิตี แคร์รี-แอนน์ มอสส์ แคร์รี-แอนน์ มอสส์ แคร์รี-แอนน์ มอสส์ เจนนิเฟอร์ เฮล แคร์รี-แอนน์ มอสส์ ซาราห์ แม็กทีก มอร์เฟียส ลอเรนซ์ ฟิชเบิร์น ยาห์ยา อับดุล-มาทีน ที่ 2  ลอเรนซ์ ฟิชเบิร์น ลอเรนซ์ ฟิชเบิร์น   ลอเรนซ์ ฟิชเบิร์น ไซเฟอร์ โจ แพนโทลีอาโน   แทงก์ มาร์คัส ชอง    ไนโอบี   เจดา พิงคิตต์ สมิท จีนา ตอร์เรส คิมเบอร์ลี บรูกส์   ลิงก์   แฮร์โรลด์ แพร์ริโน   แฮร์โรลด์ แพร์ริโน คีธ เฟอร์กูสัน   ผบ. ลอค   แฮร์รี เลนนิกซ์   แฮร์รี เลนนิกซ์   เดอะคิด   เคลย์ตัน วัตสัน   เคลย์ตัน วัตสัน   เคลย์ตัน วัตสัน สมาชิกสภา ฮามานน์   แอนโธนี เซอร์บี   แอนโธนี เซอร์บี   กัปตัน โรแลนด์   เดวิด รอเบิร์ตส์   เดวิด รอเบิร์ตส์   เบน   เอียน บลิส   กิเดียน เอเมอรี   ซี   โนนา เกย์   กัปตัน มิฟูเนะ   นาธาเนียล ลีส   ซิส      แฮดี เบอร์เรส   แฮดี เบอร์เรส บักส์   เจสสิกา เฮนวิก   เซควาญา   โทบี ออนวูเมียร์   เชเพิร์ด   แมกซ์ รีเมลต์   เบิร์ก   ไบรอัน เจ. สมิธ   เล็กซี   เอเรนดิรา อิบาร์รา   เฟรยา   เทลมา ฮอปกินส์   ธาเดียส   เควิน ไมเคิล ริชาร์ดสัน   เควิน ไมเคิล ริชาร์ดสัน ดูโอ   ฟิล ลามาร์   ฟิล ลามาร์ ไคเซอร์   จอห์น ดิมักจิโอ จู   พาเมลา แอดลอน รอบบี   ทอม เคนนี อเล็กซา   เมลินดา คลาร์ก ซานโดร   แจ็ก เฟลตเชอร์ ไครอน   รอดนีย์ ซอลส์เบอร์รี โนนากะ   ดไวต์ โชลซ์ ราอูล   เจมส์ อาร์โนลด์ เทย์เลอร์ รอกซ์   โอลิเวีย ดาโบ สายลับ สายลับ สมิธ ฮิวโก วีฟวิง ฮิวโก วีฟวิง โจนาธาน กรอฟฟ์ ฮิวโก วีฟวิง rowspan="3"  คริสโตเฟอร์ คอรีย์ สมิธ   เอียน บลิส ยาห์ยา อับดุล-มาทีน ที่ 2 ฮิวโก วีฟวิง กิเดียน เอเมอรี สายลับ โจนส์ รอเบิร์ต เทล์เลอร์   สตีเฟน ดันเลวี   เจมส์ เอ็ม. คอนเนอร์   เควิน ไมเคิล ริชาร์ดสัน สายลับ บราวน์ พอล ก็อดดาร์ด   ไมเคิล กอฟ   แมตต์ แม็คเคนซี สายลับ จอห์นสัน   แดเนียล เบิร์นฮาร์ด   แดเนียล เบิร์นฮาร์ด แดเนียล เบิร์นฮาร์ด   เฟรด ทาทาโชเร   สายลับ แจ็กสัน   เดวิด เอ. คิลด์   เดวิด เอ. คิลด์   สตีเฟน สแตนตัน   สายลับ ทอมป์สัน   แมตต์ แมคโคล์ม   แมตต์ แมคโคล์ม   รอบิน แอตกิน ดาวส์   สายลับ ไวต์   อมาเดอิ ไวแลนด์      โปรแกรม  เทพพยากรณ์ กลอเรีย ฟอสเตอร์ แมรี อลิซ กลอเรีย ฟอสเตอร์ แมรี อลิซ   ผู้หญิงในชุดสีแดง ฟิโอนา จอห์นสัน   ดานี สวอน   เซราฟ   คอลลิน โช   คอลลิน โช ไมเคิล กอฟ   เดอะเมโรวินเจียน   แลมเบิร์ต วิลสัน รอบิน แอตกิน ดาวส์   เพอร์เซโฟนี   โมนีกา เบลลุชชี   โมนีกา เบลลุชชี   คีย์เมกเกอร์   แรนดัล ดัก คิม   แรนดัล ดัก คิม   ปีเตอร์ เรนาเดย์   สถาปนิก   เฮลมุท บาไคติส   รามา คันดรา   เบอร์นาร์ด ไวต์   ซาตี   ตันวี เค. แอตวัล ปริยังกา โจปรา โจนาส  ตันวี เค. แอตวัล   ตันวี เค. แอตวัล เทรนแมน   บรูซ สเปนซ์   บรูซ สเปนซ์   นักวิเคราะห์   นีล แพทริก แฮร์ริส   เครื่องจักร  เดวส์เอกส์มาคีนา   เควิน ไมเคิล ริชาร์ดสัน(เสียง)เฮนรี เบลซินเกม(จับการเคลื่อนไหว)   เอกอัครราชทูตเครื่องจักร   เควิน ไมเคิล ริชาร์ดสัน ดิอินสตรักเตอร์   จูเลีย เฟลตเชอร์

หมายเหตุ