wannaphong/clean_thaiwikipedia huggingface dataset:
# อำเภอสองแคว
สองแคว  เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดน่าน

 ที่ตั้งและอาณาเขต 
อำเภอสองแควมีอาณาเขตติดต่อกับอำเภอข้างเคียง ดังนี้
 ทิศเหนือ ติดต่อกับแขวงไชยบุรี (ประเทศลาว)
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอทุ่งช้างและอำเภอเชียงกลาง 
 ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอท่าวังผา และอำเภอปง (จังหวัดพะเยา)
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอปงและอำเภอเชียงคำ (จังหวัดพะเยา)

 ประวัติ 
ท้องที่อำเภอสองแควเดิมนั้นเป็นส่วนหนึ่งของตำบลนาไร่หลวง ของอำเภอทุ่งช้าง จังหวัดน่าน วันที่ 24 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2471 และตำบลยอด ของอำเภอปง จังหวัดเชียงราย (ปัจจุบันเป็นจังหวัดพะเยา) ต่อมาพื้นที่ตำบลนาไร่หลวงได้ย้ายขึ้นกับกิ่งอำเภอเชียงกลางในปี พ.ศ. 2511 วันที่ 18 มิถุนายน พ.ศ. 2511 และอำเภอเชียงกลางในปี พ.ศ. 2514 วันที่ 16 พฤศิกายน พ.ศ. 2514 ในวันที่ 2 พฤษภาคม พ.ศ. 2515 ได้มีการเปลี่ยนแปลงเขตจังหวัดเชียงรายกับจังหวัดน่าน โดยโอนท้องที่ตำบลยอด อำเภอปง จังหวัดเชียงราย มาขึ้นกับอำเภอเชียงกลาง จังหวัดน่าน วันที่ 2 พฤษภาคม พ.ศ. 2515 เข้ามาสมทบในพื้นที่ และในวันที่ 13 มิถุนายน พ.ศ. 2521 มีประกาศกระทรวงมหาดไทยให้แยกหมู่ 1, 3–5, 7–8, 12 และหมู่ 15 (ในขณะนั้น) ของตำบลนาไร่หลวง รวมตั้งเป็นตำบลชนแดน วันที่ 13 มิถุนายน พ.ศ. 2521

เมื่อปี พ.ศ. 2534 ราษฎรในพื้นที่ได้ยื่นเรื่องราวต่อราชการ ร่วมกับกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน รวม 3 ตำบล ได้พิจารณาว่าสภาพทางภูมิศาสตร์ ลักษณะความเป็นอยู่ การประกอบอาชีพ แนวโน้มมีความเจริญในอนาคต และความเห็นชอบของคณะกรรมการหมู่บ้าน สภาตำบล หัวหน้าส่วนราชการประจำอำเภอ จังหวัด สภาจังหวัด สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร และกระทรวงมหาดไทย ต่อมาเมื่อวันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2535 จีงได้ประกาศเขตท้องที่อำเภอเชียงกลางแยกตำบลนาไร่หลวง ตำบลชนแดน และตำบลยอด ออกจากอำเภอเชียงกลางและรวมจัดตั้งเป็น กิ่งอำเภอสองแคว วันที่ 22 เมษายน พ.ศ. 2535 โดยใช้ชื่อ  กิ่งอำเภอสองแคว ตั้งอยู่ที่บ้านสองแคว หมู่ที่ 5 ตำบลนาไร่หลวง ซึ่งคำว่า “สองแคว” มีความหมายว่า ลำน้ำสองสายไหลมาบรรจบกัน คือ ลำน้ำยาวและลำน้ำยอด และเมื่อถึงวันที่ 11 ตุลาคม พ.ศ. 2540 จึงได้มีพระราชกฤษฎีกายกฐานะขึ้นให้เป็น อำเภอสองแคว จนถึงปัจจุบัน วันที่ 26 กันยายน พ.ศ. 2540

 การแบ่งเขตการปกครอง 
 การปกครองส่วนภูมิภาค 
อำเภอสองแควแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 3 ตำบล 25 หมู่บ้าน ได้แก่
 ที่   ชื่อตำบล  ตัวเมือง อักษรโรมัน  จำนวนหมู่บ้าน จำนวนประชากร
(ธันวาคม 2565)1.นาไร่หลวง43pxNa Rai Luang106,2962.ชนแดน33pxChon Daen93,3213.ยอด23pxYot62,783

 การปกครองส่วนท้องถิ่น 
ท้องที่อำเภอสองแควประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 3 แห่ง ได้แก่
 เทศบาลตำบลยอด ครอบคลุมพื้นที่ตำบลยอดทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลนาไร่หลวง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาไร่หลวงทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลชนแดน  ครอบคลุมพื้นที่ตำบลชนแดนทั้งตำบล

 สถานที่ท่องเที่ยว 
 อุทยานแห่งชาติถ้ำสะเกิน
 จุดผ่อนปรนไทย-ลาว บ้านใหม่ชายแดน
 ดอยภูโว
 น้ำตกห้วยหาด
 น้ำตกผาธาร
 น้ำตกตาดแฉ่ง
 น้ำตกตาดทอง
 น้ำตกน้ำกอม
 น้ำตกน้ำเสน
 น้ำตกห้วยตาด
 น้ำตกน้ำพัน
 ถ้ำเวียงแก
 ถ้ำผาหลัก
 สำนักสงฆ์ถ้ำผาหลัก
 น้ำตกหงษ์เวียงจันทร์
# ยูกิฮิโระ
ยูกิฮิโระ เป็นชื่อบุคคลญี่ปุ่น สามารถหมายถึง
 ยูกิฮิโระ (นักดนตรี) - นักดนตรีชาวญี่ปุ่น
 ยูกิฮิโระ มัตสึโมะโตะ - โปรแกรมเมอร์ชาวญี่ปุ่น
 ยูกิฮิโระ ทาคาฮาชิ - นักร้องและนักดนตรีชาวญี่ปุ่น
 ยูกิฮิโระ โทริคาอิ - นักเศรษฐศาสตร์และนักเขียนชาวญี่ปุ่น
 ยูกิฮิโระ ยามาเสะ - นักฟุตบอลชาวญี่ปุ่น
# หมากแดง
หมากแดง เป็นปาล์มกอ มีขนาดลำต้นประมาณ 2–2.5 นิ้ว สูงได้ถึงประมาณ 4 เมตร ชอบขึ้นในที่ชื้นแฉะ ดินมีอินทรีย์วัตถุมาก ๆ เช่น ป่าพรุในภาคใต้ ในธรรมชาติพบได้แถวป่าพรุโต๊ะแดงในจังหวัดนราธิวาส ปัจจุบันหายาก แต่จะหาได้ตามร้านขายไม้ประดับ เพราะนิยมขยายพันธุ์เป็นไม้ประดับ  สำหรับจัดสวนทั่วไป

ลักษณะเด่น คือ กาบที่หุ้มใบเป็นสีส้มเข้มจนถึงสีแดงใบเป็นรูปก้างปลาสีเขียวเข้ม มีลักษณะผลเป็นทะลาย ผลเมื่ออ่อนจะเป็นสีเขียว เมื่อแก่จะเป็นสีน้ำตาล เมื่อสุกเต็มที่พร้อมที่จะเพาะพันธุ์ได้จะมีเปลือกสีดำ สามารถขยายพันธุ์ได้ทั้งวิธีการแยกหน่อ และการเพาะเมล็ด
left|thumb|240x240px|ภาพหมากแดง
# อามาเนะ
อามาเนะ เป็นชื่อบุคคลญี่ปุ่น อาจหมายถึง

 บุคคล 
 อามาเนะ นิชิ - นักปรัชญาชาวญี่ปุ่น
 อามาเนะ กูบีนา - นักวิ่งชาวเอธิโอเปีย

 ตัวละครการ์ตูนและภาพยนตร์ 
 อามาเนะ มิสะ - ตัวละครจากการ์ตูนเรื่อง เดธโน้ต
 บาคุระ อามาเนะ - ตัวละครจากการ์ตูนเรื่อง เกมกลคนอัจฉริยะ
 คาอุนัก อามาเนะ - ตัวละครจากการ์ตูนเรื่อง Tenchi Muyo! GXP
 โอโตริ อามาเนะ - ตัวละครจากการ์ตูนเรื่อง Strawberry Panic!
 คาโอรุ อามาเนะ - ตัวละครจากภาพยนตร์เรื่อง Midnight Sun
 อามาเนะ มิโกะ - ตัวละครจากการ์ตูน(นิยาย)เรื่อง ประธานเหมี้ยวเฮี้ยวกว่าเสื้อ
# พระไภษัชยคุรุ
พระไภษัชยคุรุ (, , , ,) หรือ พระไภษชฺยคุรุไวฑูรฺยปฺรภาราช (, ,) เป็นพระพุทธเจ้าที่พบเฉพาะในนิกายมหายาน ไม่พบในฝ่ายเถรวาท พระนามของท่านหมายถึงพระตถาคตเจ้าผู้เป็นบรมครูแห่งยารักษาโรค ผู้มีรัศมีสีน้ำเงินดังไพลิน พระนามอื่นๆของท่านคือ พระไภษัชยคุรุตถาคต พระมหาแพทย์ราชาพุทธเจ้า พระมหาไภษัชยราชพุทธเจ้า เป็นที่นิยมนับถือในหมู่ชาวจีนและชาวทิเบต

 รูปลักษณ์ 
ในความเชื่อของชาวจีน รูปของพระองค์อยู่ในท่านั่งสมาธิ มีรัตนเจดีย์วางบนพระหัตถ์ บ้างถือกระปุกยา ส่วนในความเชื่อของชาวทิเบต พระองค์มีกายสีน้ำเงินเข้ม นั่งขัดสมาธิ พระหัตถ์ขวาถือยาสมุนไพร (ทางจีนนิยมเป็นเห็ดหลินจือ) พระหัตถ์ซ้ายถือบาตรวางบนพระเพลา ถือกันว่าเป็นพระพุทธเจ้าที่สามารถรักษาโรคทางกายและโรคทางกรรมของสัตว์โลก

 หลักฐานจากพระสูตร  

พระสูตรที่กล่าวถึงพระไภษัชยคุรุพุทธเจ้าโดยเฉพาะ พระองค์เดียว คือ  

 ไภษัชยคุรุไวฑูรยประภาตถาคตปูรวปณิธานสูตร เดิมเขียนด้วยภาษาสันสกฤต ต่อมาแปลเป็นภาษาจีนโดยพระถังซำจั๋ง หรือพระสมณะเสวียนจั้ง ในสมัยราชวงศ์ถังของจีน
 ไภษัชยคุรุไวฑูรยประภาสัปตพุทธปูรวปณิธานวิเศษสูตร ต่อมาแปลเป็นภาษาจีนโดยพระสมณะอี้จิง ในสมัยถังของจีน แต่กล่าวถึงพระพุทธเจ้า 7 พระองค์ โดยพระไภษัชยคุรุพุทธเจ้า เป็นพระองค์ลำดับที่ 7 กล่าวถึงปณิธาน 12 ข้อของพระไภษัชยคุรุพุทธเจ้าคือ
 ช่วยให้สรรพสัตว์บรรลุโพธิญาณโดยเร็ว
 ช่วยให้สรรพสัตว์ตื่นจากความโง่เขลา
 ช่วยให้สรรพสัตว์ถึงพร้อมด้วยของใช้ทั้งปวง
 ช่วยให้สรรพสัตว์หันมานับถือมหายานธรรม มุ่งสู่ความเป็นพระพุทธเจ้า
 ช่วยให้สรรพสัตว์มีศีลบริสุทธิ์
 ช่วยให้สรรพสัตว์มีกายสมบูรณ์
 ช่วยให้สรรพสัตว์พ้นจากความยากจน
 ช่วยให้สตรีได้เป็นบุรุษตามปรารถนา
 ช่วยให้สรรพสัตว์พ้นจากอุบายของมาร
 ช่วยให้สรรพสัตว์พ้นจากโทษทัณฑ์ทางอาญา
 ช่วยให้สรรพสัตว์พ้นจากการทำชั่วเพื่อเลี้ยงชีพ
 ช่วยให้สรรพสัตว์พบกับความสมบูรณ์ทั้งสิ้น

 ความเชื่อ 
พระไภษัชยคุรุเป็นที่นับถืออย่างแพร่หลายในหมู่ชาวพุทธมหายาน แต่ไม่มีนิกายเป็นของตนเองอย่างพระอมิตาภะพุทธะ ทรงมีแดนศุทธิไวฑูรย์ที่เหมือนกับแดนสุขาวดีของพระอมิตาภะ นอกจากนี้ในคัมภีร์ไภษัชยคุรุไวฑูรยประภาสัปตพุทธปูรวปณิธานสูตร กล่าวว่าทรงเป็นหนึ่งในพระไภษัชยคุรุทั้ง 7 มีพระโพธิสัตว์เป็นสาวก 2 องค์ คือ พระสุริยประภาโพธิสัตว์  และพระจันทรประภาโพธิสัตว์ 

ดังนั้น จึงเป็นที่มาของพระกริ่งปวเรศ ที่มีการจัดสร้างขึ้นเฉพาะในราชอาณาจักรไทยแต่เพียงผู้เดียว เพราะพุทธลักษณะของพระกริ่งคล้ายคลึงกับพระไภษัชยคุรุพุทธเจ้ามาก

 ระเบียงภาพ
# องค์กรยุวชนเพื่อความยุติธรรม
องค์กรยุวชนเพื่อความยุติธรรม (Angkatan Pemuda Insaf) เป็นองค์กรที่แยกตัวออกมาจากพรรคชาตินิยมมลายูเมื่อเดือนธันวาคม พ.ศ. 2489 เป็นกลุ่มที่ดำเนินนโยบายแบบหัวรุนแรง บทบาทของกลุ่มนี้เริ่มเด่นชัดในสงครามโลกครั้งที่ 2 โดยเป็นกลุ่มที่ให้ความร่วมมือกับญี่ปุ่นในฐานะผู้ปลดแอกมลายูจากอังกฤษ และยังติดต่อกับพรรคคอมมิวนิสต์มาลายาที่เป็นฝ่ายต่อต้านญี่ปุ่นอย่างลับๆ เป้าหมายที่แท้จริงของกลุ่มนี้คือต้องการรวมมาเลเซียเข้ากับอินโดนีเซียเป็นสมาพันธ์ของชาวมลายู 

ใน พ.ศ. 2488 เริ่มมีแนวโน้มว่าญี่ปุ่นจะแพ้สงคราม กลุ่มชาตินิยมหัวรุนแรงจึงตั้งองค์กรสหภาพชาวอินโดนีเซียแห่งคาบสมุทรเพื่อประกาศเอกราชร่วมกันแต่ไม่สำเร็จ อินโดนีเซียภายใต้การนำของซูการ์โนประกาศเอกราชต่างหาก ส่วนอังกฤษกลับมาครอบครองคาบสมุทรมาลายาตามเดิม กลุ่มชาตินิยมหัวรุนแรงจึงตั้งพรรคชาตินิยมมลายูขึ้น

การเมืองในมาลายาหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 เต็มไปด้วยความขัดแย้งทางด้านเชื้อชาติ แผนการตั้งสหภาพมาลายาที่ให้โอกาสชนกลุ่มอื่นๆที่ไม่ใช่ชาวมลายูและกีดกันสิทธิของชนชั้นปกครองเดิมคือสุลต่านถูกชาวมลายูคัดค้าน จนต้องล้มเลิกไป หันมาใช้รูปแบบสหพันธรัฐมาลายาแทน เกิดกลุ่มการเมืองใหม่ที่เรียกว่าพรรคแนวร่วมชาตินิยมมลายูหรืออัมโน เมื่ออังกฤษดำเนินนโยบายเอียงไปทางกลุ่มสุลต่านและอัมโน บางส่วนของพรรคชาตินิยมมลายูได้แยกตัวออกมาเพื่อประสานงานกับกลุ่มฝ่ายซ้ายอื่นๆและเพื่อต่อรองกับกลุ่มอนุรักษนิยม

แนวทางขององค์กรยุวชนด้วยความยุติธรรมเป็นไปด้วยความรุนแรงกว่าพรรคชาตินิยมมลายู หัวหน้ากลุ่มคืออาหมัด โบเอสตามานที่เคยเป็นสมาชิกกลุ่มยุวชนภายใต้การสนับสนุนของญี่ปุ่นในสมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 คำขวัญประจำองค์กรคือ Merdeka Dengan Durah (เสรีภาพที่ได้มาด้วยเลือด) ด้วยการเน้นการต่อสู้ด้วยความรุนแรง ทำให้อังกฤษเห็นว่ากลุ่มนี้เป็นภัยต่อประเทศ องค์กรยุวชนฯจึงถูกประกาศให้เป็นกลุ่มนอกกฎหมายเมื่อ พ.ศ. 2490 สมาชิกของกลุ่มพยายามรวมตัวกันอีกครั้งในชื่อ กลุ่มยุวชนมลายูหัวรุนแรงหรือกลุ่มปาริม เพื่อต่อต้านการตั้งสหพันธรัฐมาลายา กลุ่มนี้สลายตัวไปหลังเหตุการณ์การก่อจลาจลของพรรคคอมมิวนิสต์เมื่อเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2491
# สรุปเหรียญโอลิมปิกฤดูร้อน 1948
1  382719842  161117443  10613294  10512275  8118276  875207  642128  623119  51052010  5782011   5 2 9 1612  (เจ้าภาพ)  3 14 6 2313  3 3 1 714  2 6 5 1315  2 2 3 716  2 2 1 517  2 1 2 518  2 1 1 419  1 3 3 720  1 2 0 321  1 0 3 422  1 0 0 1  1 0 0124  0 2 0 225  0 1 2 326  0 1 1 2  0 1 1228  0 1 0 1  0 1 01  0 1 0 1  0 1 0 132  0 0 2 2  0 0 2234  0 0 1 1  0 0 11  0 0 1 1  0 0 11รวม138135138411
# พรรคอิสลามแห่งมาเลเซีย
พรรคอิสลามแห่งมาเลเซีย หรือ พรรคปาส  เป็นพรรคการเมืองในมาเลเซียที่นิยมแนวทางทางศาสนาอิสลาม พยายามต่อสู้เพื่อผลักดันให้รัฐธรรมนูญเพิ่มหลักการของศาสนาอิสลามเข้าไปด้วย พรรคนี้ประสบความสำเร็จในการทำให้สภานิติบัญญัติของรัฐกลันตัน อนุมัติให้ใช้กฎหมายอิสลามได้ใน พ.ศ. 2536

จุดกำเนิดของพรรคเริ่มจากการตั้งพรรคอิสลามมาลายาทั้งมวลเมื่อ พ.ศ. 2494 ซึ่งเป็นพรรคที่เคร่งศาสนาและมีอิทธิพลทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศ พรรคปาสเข้าเป็นพันธมิตรกับบารีซัน นาซิยนนัลเมื่อ พ.ศ. 2516 แต่ถูกขับออกมาเมื่อ พ.ศ. 2520 หลังจากนันพรรคมีการเปลี่ยนผู้นำ เน้นนโยบายฟื้นฟูศาสนาอิสลามและจัดตั้งรัฐอิสลาม ทำให้ประนีประนอมกับกลุ่มที่ไม่ใช่มุสลิมได้ยาก และกลายเป็นคู่แข่งทางการเมืองของพรรคอัมโนที่เป็นพรรครัฐบาล
	
ผลจากคดีการจับกุมนายอันวาร์ อิบราฮิม ทำให้พรรคปาสได้รับความนิยมมากขึ้น สามารถควบคุมสภานิติบัญญัติของรัฐกลันตันและรัฐตรังกานูได้ในการเลือกตั้งเมื่อ พ.ศ. 2542 และหัวหน้าพรรคคือนายฟัดซัล โนช์ได้เป็นผู้นำฝ่ายค้านในสภาสหพันธรัฐ
# กองทัพเสรีชาติกัมพูชา
กองทัพเสรีชาติกัมพูชา (กงทัพเสรีชาติกมฺพุชา) เป็นขบวนการต่อต้านคอมมิวนิสต์ ก่อตั้งเมื่อ 21 มิถุนายน พ.ศ. 2532 โดย ชุน ยาสิท ที่ปอยเปตใกล้กับชายแดนไทย กองบัญชาการใหญ่อยู่ที่รัฐแคลิฟอร์เนียร์ สหรัฐอเมริกา มีสมาชิกในสหรัฐราว 500 คน และมีผู้สนับสนุนในกัมพูชาราว 20,000 คน

กองทัพเสรีชาติกัมพูชาปฏิเสธไม่เข้าร่วมการเลือกตั้งในกัมพูชาและปฏิเสธรัฐบาลของฮุนเซน โดยกล่าวอ้างว่ารัฐบาลนี้มีพรรคคอมมิวนิสต์เวียดนามหนุนหลัง กลุ่มนี้ได้รับการสนับสนุนจากชุชนชาวเขมรในสหรัฐและชาวเขมรที่ลี้ภัยในยุโรป

เมื่อ 24 พฤศจิกายน พ.ศ. 2543 กองทัพเสรีชาติกัมพูชาก่อการจลาจลกลางกรุงพนมเปญและเกิดการปะทะกับเจ้าหน้าที่ตำรวจ เมื่อเหตุการณ์สงบลงมีผู้เสียชีวิต 8 คน และผู้ก่อเหตุถูกจับกุมราว 200 คน รวมทั้ง ริชาร์ด กิรีกิม ชาวอเมริกันเชื้อสายเขมร ศาลอาญาของกัมพูชามีคำพิพากษาเมื่อ 22 มิถุนายน พ.ศ. 2544 ให้จำคุกแกนนำผู้ก่อความไม่สงบจำนวน 24 คน เป็นเวลา 3 – 20 ปี
# พระจุฬาราชมนตรี (สอน อหะหมัดจุฬา)
พระจุฬาราชมนตรี นามเดิม สอน อหะหมัดจุฬา เป็นบุตรพระยาจุฬาราชมนตรี (สัน อหะหมัดจุฬา) กับคุณหญิงถนอม เกิดเมื่อวันที่ 17 กรกฎาคม พ.ศ. 2437 ต่อมาได้เข้ารับราชการในกรมท่าขวา เป็นหลวงราชเศรษฐีเมื่อ พ.ศ. 2456 ได้รับการแต่งตั้งเป็นจุฬาราชมนตรีเมื่อ พ.ศ. 2473 ถือเป็นจุฬาราชมนตรีคนสุดท้ายในสมัยสมบูรณาญาสิทธิราชย์ เป็นจุฬาราชมนตรีลำดับที่ 9 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์และเป็นคนที่ 13 แห่งราชอาณาจักรไทยกระทั่งลาออกจากบรรดาศักดิ์ในปี พ.ศ. 2482ชีวประวัติ พระจุฬา (สอน อหะหมัดจุฬา) ถึงแก่กรรมเมื่อ 12 พฤศจิกายน พ.ศ. 2493 รวมอายุได้ 56 ปี ศพของท่านฝังอยู่ที่มัสยิดต้นสน
# แนวร่วมปลดปล่อยแห่งชาติโมโร
แนวร่วมปลดปล่อยแห่งชาติโมโร  เป็นองค์กรทางการเมืองของฟิลิปปินส์ที่ก่อตั้งใน ค.ศ. 1972 และมีอำนาจในเขตปกครองตนเองมุสลิมในมินดาเนา

 ประวัติ 

ในช่วง พ.ศ. 2513 MNLF จัดตั้งโดย นูร์ มิสวารี เพื่อเรียกร้องเอกราขให้ชาติโมโร การต่อสู้ของกลุ่มนี้เป็นการดึงเอาการต่อสู้อิงแนวทางศาสนาอิสลามเข้ามาในฟิลิปปินส์เป็นกลุ่มแรก มีการเจรจาสันติภาพกับรัฐบาลเมื่อ พ.ศ. 2519 แต่ไม่สำเร็จ การต่อสู้จึงดำเนินต่อไป 

MNLF ยังคงต่อสู้เพื่อเอกราชด้วยความรุนแรงจน พ.ศ. 2524 มีการแยกตัวออกเป็นกลุ่มแนวร่วมปลดปล่อยอิสลามโมโร พ.ศ. 2529 MNLF กับรัฐบาลฟิลิปปินส์ได้เจรจาสันติภาพกันสำเร็จ รัฐบาลยอมให้ตั้งเขตปกครองตนเองในบริเวณที่ชาวมุสลิมเป็นชนส่วนใหญ่ บริเวณดังกล่าวคือเขตปกครองตนเองมุสลิมมินดาเนา
# สุภาพร กิตติขจร
สุภาพร กิตติขจร (23 กันยายน พ.ศ. 2483 — 17 มีนาคม พ.ศ. 2548) เป็นบุตรคนที่ 3 ของจอมพล ประภาส จารุเสถียร และท่านผู้หญิง ไสว จารุเสถียร และเป็นอดีตภริยาพันเอกณรงค์ กิตติขจร

 ประวัติ 
คุณสุภาพร กิตติขจร เป็นบุตรคนที่ 3 ของจอมพลประภาส จารุเสถียรและท่านผู้หญิงไสว จารุเสถียร เกิดเมื่อวันที่ 23 กันยายน พ.ศ. 2483 เมื่อเยาว์วัยเข้าเรียนชั้นอนุบาลในโรงเรียนกรมทหารสื่อสาร เขตบางซื่อ ในขณะที่จอมพลประภาส รับราชการที่กรมทหารราบที่ 11 รักษาพระองค์ (ที่ตั้งเดิม ปัจจุบันเป็น ร.1 พัน 3 รอ.) ซึ่งอยู่ใกล้กับโรงเรียน เมื่อจอมพลประภาสย้ายไปเป็น ผบ.ร.1 รอ.ซึ่งตั้งอยู่ที่สวนเจ้าเชตุ ตรงข้ามวัดโพธิ์ (ปัจจุบันเป็นที่ตั้งกรมรักษาดินแดน) ครอบครัวก็ย้ายตามไปหมด คุณสุภาพรจึงย้ายไปเรียนชั้นประถมที่โรงเรียนซันตาครู๊ซ แล้วย้ายมาเรียนชั้นประถมตอนปลายที่โรงเรียนราชินีบน  (บางกระบือ) จนจบมัธยมบริบูรณ์ แล้วจึงไปเรียนต่อในไฮสคูล ที่ลอเร้นโต้ คอนแวนต์ เมืองซิมล่า ประเทศอินเดีย หลังจากจบลอเร็นโต้กำลังจะไปศึกษาต่อในประเทศอังกฤษ  แต่  ร้อยตรีณรงค์  กิตติขจร (ยศในขณะนั้น) ซึ่งรู้จักคุ้นเคยกับคุณสุภาพรมาตั้งแต่อายุได้ 5-6 ขวบ  ซึ่งรู้จักกันตั้งแต่เยาว์วัย ได้ขอแต่งงานเมื่อคุณสุภาพรอายุได้เพียง 18 ปีเท่านั้น โดยมีบุตร - ธิดารวม 4 คน ได้แก่
 พลเอก ประกาศคุณวุฒิเกริกเกียรติ กิตติขจร อดีตผู้ทรงคุณวุฒิพิเศษสำนักงานปลัดกระทรวงกลาโหม
 นาย กรกาจ กิตติขจร (เสียชีวิตแล้ว) ใน เดือน พฤษภาคม พ.ศ. 2557 สมรส กับ ประพจนีย์ กิตติขจร มีบุตร ชื่อ กิตติพจน์ กิตติขจร
 พลตรี กิจก้อง กิตติขจร ปัจจุบัน ดำรงตำแหน่ง ผู้ทรงคุณวุฒิสำนักงานปลัดกระทรวงกลาโหม
 นาง กรองกาญจน์ ดิศกุล ณ อยุธยา สมรสกับ พันเอก หม่อมหลวงกุลชาต ดิศกุล ผู้บังคับการกรมทหารปืนใหญ่ที่ 1 รักษาพระองค์

 ชีวิตส่วนตัว 

พันโทณรงค์และคุณสุภาพร กิตติขจรอยู่กันมาเป็นระยะเวลาถึง 47 ปี แม้ว่า พันโทณรงค์ กิตติขจร ต้องไปปฏิบัติหน้าที่ราชการสงครามในต่างประเทศหรือขณะที่ พันโทณรงค์ ถูกมรสุมทางการเมือง ต้องไปอยู่ในประเทศเยอรมนีก็ตาม

 บั้นปลายชีวิต 

คุณสุภาพร กิตติขจร เริ่มป่วยในเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2547 ได้รับการรักษาจากคณะแพทย์และพยาบาลโรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้าฯ ในเบื้องต้น และคณะแพทย์พยาบาลโรงพยาบาลกรุงเทพ โดยเฉพาะ นพ.นิพนธ์ ลิ้มตระกูล ได้พยายามรักษาพยาบาลอย่างเต็มความสามารถจนกลับบ้านได้ในครั้งแรก ต่อมาภายหลังมีอาการไม่ค่อยดี จึงเข้ารับการรักษาที่โรงพยาบาลกรุงเทพอีกครั้ง และมีอาการทรุดลงเรื่อย ๆ จนสุดจะเยียวยาได้และจากไปอย่างสงบเมื่อวันที่ 17 มีนาคม พ.ศ. 2548
# ยุคที่สองแห่งอาร์ดา
ยุคที่สอง แห่งอาร์ดา เป็นช่วงเวลาหนึ่งในจักรวาลของเจ. อาร์. อาร์. โทลคีน  เริ่มนับตั้งแต่การจับกุมคุมขังเทพอสูรมอร์กอธไว้ในสุญญภูมิ หลังจากการล่มจมสมุทรของแผ่นดินเบเลริอันด์ ซึ่งเป็นผลจากสงครามแห่งความโกรธา อันเป็นสงครามระหว่างปวงเทพแห่งแดนประจิมกับมอร์กอธ การรุ่งเรืองและล่มสลายของอาณาจักรนูเมนอร์ ไปจนถึงการปราบปรามเซารอนลงสำเร็จในสงครามแห่งพันธมิตรครั้งสุดท้าย  กินเวลายาวนานถึง 3,441 ปี

เหตุการณ์ในยุคที่สองของอาร์ดา มิได้มีการบรรยายไว้โดยละเอียดเหมือนยุคที่หนึ่ง ซึ่งปรากฏเนื้อหาอยู่ในตำนานเรื่อง ซิลมาริลลิออน แต่ได้มีการบรรยายสรุปโดยย่ออยู่ในภาคผนวกของหนังสือเดอะลอร์ดออฟเดอะริงส์ และในตำนานอคัลลาเบธ อันเป็นตำนานว่าด้วยการรุ่งเรืองและล่มสลายของอาณาจักรนูเมนอร์ นอกจากนี้ยังมีเนื้อหาจำนวนมากที่โทลคีนประพันธ์ค้างไว้ และคริสโตเฟอร์ โทลคีน ได้รวบรวมไว้ในหนังสือ Unfinished Tales

เหตุการณ์สำคัญในยุคที่สอง
 ปี 1697 - เอลรอนด์ก่อตั้งอาณาจักรริเวนเดลล์ ที่เชิงเขาฟากตะวันตกของเทือกเขามิสตี้

ดูเพิ่ม

ตารางเวลาแห่งอาร์ดา
อคัลลาเบธ
# อาวุธอานุภาพทำลายล้างสูง
อาวุธที่มีอานุภาพทำลายล้างสูง (, ย่อ WMD) คืออาวุธที่สามารถสังหารมนุษย์, สัตว์หรือพืชในจำนวนมาก และอาจทำลายสภาพแวดล้อมของโลกอย่างมหาศาล ซึ่งจำแนกได้เป็นอาวุธหลายประเภทด้วยกันได้แก่ อาวุธปรมาณู, อาวุธชีวภาพ, อาวุธเคมี รวมไปถึงอาวุธกัมมันตภาพรังสี (ต่างจากอาวุธปรมาณูตรงที่ให้แรงระเบิดน้อยกว่ามาก แต่แพร่กัมมันตรังสีในปริมาณที่เทียบเท่าหรือใกล้เคียงกับอาวุธปรมาณู) ที่กำลังได้รับความนิยมมากขึ้นจากกองกำลังที่มีอำนาจทางการเงินและเทคโนโลยีที่ด้อยกว่า (เช่น ผู้ก่อการร้าย) เป็นที่โต้เถียงกันว่าศัพท์นี้ (ในภาษาอังกฤษ ส่วนในภาษาไทยนั้น ไม่ค่อยพบเห็นการใช้คำนี้มากนัก) ถูกใช้ครั้งแรกเมื่อใด โดยนิยามนี้อาจถูกใช้ครั้งแรกใน พ.ศ. 2480 (เมื่ออ้างอิงถึงการทิ้งระเบิดที่เกร์นิกาในสเปนด้วยการใช้เครื่องบินทิ้งระเบิดในสงครามกลางเมืองสเปน) หรือใน พ.ศ. 2488 (เมื่ออ้างอิงถึงการที่สหรัฐอเมริกาใช้อาวุธปรมาณูกับเมืองฮิโรชิมาและนางาซากิในญี่ปุ่น) และเมื่อสงครามเย็นสิ้นสุดลง ศัพท์นี้ก็ถูกใช้กับอาวุธอื่นนอกจากอาวุธตามปกติมากขึ้น แต่คำนี้ถูกใช้มากที่สุดในการบุกครองอิรัก พ.ศ. 2546 ที่มีสหรัฐฯ เป็นผู้นำการโจมตี (โดยอ้างเหตุในการรุกรานว่าอิรักนั้นครอบครองอาวุธที่มีอานุภาพทำลายล้างสูง)

 สัญลักษณ์ทั่วไปของอาวุธที่มีอานุภาพทำลายล้างสูง 
ประเภทสัญลักษณ์ สัญลักษณ์ยูนิโค้ดรูปภาพ สัญลักษณ์สารพิษ☠U+262080px|กะโหลกไขว้ สัญลักษณ์อาวุธกัมมันภาพตรังสี☢U+262280px|กัมมันภาพตรังสี สัญลักษณ์อาวุธชีวภาพ☣U+262380px|อาวุธชีวภาพ
# ทูริน ทูรัมบาร์
ทูริน ทูรัมบาร์  เป็นตัวละครเอกตัวหนึ่งในจินตนิยายชุดมิดเดิลเอิร์ธ ของ เจ. อาร์. อาร์. โทลคีน ปรากฏตัวครั้งแรกในหนังสือซิลมาริลลิออน และต่อมาได้เป็นตัวละครเอกในนิยายเรื่อง ตำนานบุตรแห่งฮูริน 

ทูรินเป็นตัวละครที่โทลคีนสร้างขึ้นในลักษณะ anti-hero แบบหนึ่ง คือเป็นวีรบุรุษในโศกนาฏกรรม เขาเป็นมนุษย์ ที่มีชีวิตอยู่ในยุคที่หนึ่งของอาร์ดา บิดาของทูรินคือ ฮูริน ประมุขของตระกูลฮาดอร์ เขาถูกมอร์กอธจับตัวไปได้หลังจากสงครามเนียร์นายธ์อาร์นอยดิอัด แต่ฮูรินไม่ยอมจำนนต่อมอร์กอธ ทำให้มอร์กอธสาปแช่งตระกูลของฮูรินทั้งตระกูลให้ประสบหายนะ 

 ที่มาของตัวละคร 
โทลคีนกล่าวถึงตัวละคร ทูริน ในจดหมายฉบับหนึ่งของเขา สื่อว่าเขาได้รับแรงบันดาลใจมาจากตำนานนอร์สโบราณ เรื่อง ซีกุร์ด เดอะ โวลซุง (Sigurd the Volsung) และจากตัวละคร คุลแลร์โว (Kullervo) จากมหากาพย์คาเลวาลา (Kalevala) ของชาวฟินแลนด์ อันเป็นตัวละครที่ประสบเคราะห์กรรมร้ายกาจในชีวิต

 ประวัติ 
ทูรินเป็นบุตรชายคนเดียวของ ฮูริน ธาลิออน ประมุขแห่งตระกูลฮาดอร์ ซึ่งเป็นผู้ครองแคว้นดอร์-โลมิน มารดาของเขาคือ มอร์เวน แห่งตระกูลเบออร์ เขามีน้องสาวสองคน หนึ่งคืออัวร์เวน หรือลาไลธ์ ซึ่งเสียชีวิตตั้งแต่ยังเด็ก และสองคือ นิเอนอร์ นีนิเอล ผู้ต้องประสบชะตากรรม ตกในบ่วงคำสาปร่วมกันกับเขา

เมื่อทูรินอายุได้ 8 ปี เอลฟ์และมนุษย์ร่วมกันจัดทัพยกไปหมายจะปราบปรามมอร์กอธให้สิ้นซาก แต่เหตุการณ์กลับตาลปัตร กลายเป็นสงครามเนียร์นายธ์อาร์นอยดิอัด ทัพเอลฟ์และมนุษย์แตกพ่ายยับเยิน กษัตริย์ฟิงกอนสิ้นพระชนม์ แว่นแคว้นของฮูรินก็ถูกพวกอีสเตอร์ลิงเข้ามายึดครอง มอร์เวนจำต้องส่งทูรินให้หนีไปเสียเพื่อมิให้ตกเป็นทาส ทูรินกับผู้ติดตามสองคนจึงเดินทางไปสู่ราชสำนักโดริอัธ ขอความอุปถัมภ์จากกษัตริย์ธิงโกลและเทพีเมลิอัน

ที่โดริอัธ ทูรินได้เป็นศิษย์และสหายของเบเล็กจอมธนู นายทหารเอลฟ์ผู้เก่งกาจ ต่อมาทูรินมีเหตุวิวาทจนซายรอส คู่กรณีเสียชีวิต ทูรินจึงหนีออกจากโดริอัธไปใช้ชีวิตเป็นโจรอยู่กับพวกกองโจรในป่าทางตะวันตกของโดริอัธ วันหนึ่งกองโจรจับตัวคนแคระมีมได้ และให้แลกอิสรภาพกับที่อยู่อาศัย คนแคระมีมจึงยกบ้านของตนบนเขาหัวโล้นหรืออะมอนรูธให้แก่พวกโจร

ธิงโกลส่งคนออกติดตามหาทูริน หลังจากสอบถามพยานหลักฐานต่าง ๆ แล้วว่า ทูรินไม่มีความผิดในการตายของซายรอส แต่ไม่มีใครหาทูรินเจอ จนกระทั่งเบเล็กเที่ยวออกติดตามไปนอกเขตอาณาจักรและเจอทูรินในที่สุด แต่ทูรินก็ไม่ยอมหวนกลับโดริอัธ เบเล็กจึงพำนักอยู่กับทูรินและพวกโจร

วันหนึ่งพวกออร์คจับตัวมีมได้ และบังคับให้มีมทรยศต่อกองโจรของทูริน พวกออร์คสังหารคนของทูรินจนหมดแล้วจับตัวทูรินไป คงเหลือแต่เบเล็กที่ได้รับบาดเจ็บสาหัส เบเล็กออกติดตามทูรินไปจนถึงป่าเทาร์-นู-ฟูอิน ได้พบกวินดอร์ แห่งนาร์โกธรอนด์ที่นั่น ทั้งสองคนลอบเข้าค่ายออร์ค ชิงเอาตัวทูรินคืนมาได้ แต่แล้วทูรินกลับสังหารเบเล็กด้วยความเข้าใจผิดคิดว่าเป็นศัตรู

กวินดอร์พาทูรินที่เศร้าโศกจนไม่มีสติกลับมายังนาร์โกธรอนด์ เมื่อทูรินกลับฟื้นดีขึ้นแล้ว ก็ไม่ยอมใช้ชื่อเดิม ปกปิดความจริงไว้ด้วยหวาดกลัวในชะตากรรมของตนเองและผู้อยู่ใกล้

 ชื่อต่าง ๆ ของทูริน 
 เนย์ธัน
 กอร์โธล
 อการ์วายน์ บุตรแห่งอูมาร์ธ
 อดาเนเดล
 มอร์เมกิล หรือ จอมดาบดำ
 ธูริน
 ทูรัมบาร์
 ดักเนียร์ เกลารุงกา หรือ ยมทูตแห่งเกลารุง
# นุกูล ประจวบเหมาะ
นุกูล ประจวบเหมาะ (25 กรกฎาคม พ.ศ. 2472 – 5 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2566) อดีตผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม ในรัฐบาลอานันท์ ปันยารชุน

 ประวัติ 
นุกูล ประจวบเหมาะ เกิดที่ตำบลกำเนิดนพคุณ อำเภอบางสะพาน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ เป็นบุตรของนายกอบ-นางดัด ประจวบเหมาะ ศึกษามัธยม 1 ที่โรงเรียนอำนวยศิลป์ จากนั้นเกิดสงครามโลกครั้งที่สอง จึงเดินทางกลับมาเรียนหนังสือต่อที่บ้านเกิด หลังสงครามจึงกลับเข้ามาเรียนต่อในกรุงเทพมหานคร ที่โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา จากนั้นเดินทางไปศึกษาต่อปริญญาตรีเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยเมลเบิร์น ออสเตรเลีย เป็นนักเรียนไทยรุ่นแรก ๆ ในประเทศออสเตรเลีย

หลังจากจบปริญญาตรีเมื่อ พ.ศ. 2496 นุกูล ประจวบเหมาะ ได้เข้ารับราชการที่กองเศรษฐกิจการคลัง กระทรวงการคลัง โดยการชักชวนของ ป๋วย อึ๊งภากรณ์ ซึ่งขณะนั้นดำรงตำแหน่งผู้เชี่ยวชาญการคลัง กระทรวงการคลัง และได้รับคัดเลือกไปฝึกงานที่กองทุนการเงินระหว่างประเทศในระหว่างนั้นได้เข้าศึกษาปริญญาโทเศรษฐศาสตร์ ในช่วงค่ำที่มหาวิทยาลัยจอร์จวอชิงตัน ฉบับพิเศษ. 2556. หน้า 16–19. . และกลับมาทำงานที่ กรมบัญชีกลาง จากนั้นได้ไปทำงานตำแหน่ง ที่ปรึกษาเศรษฐกิจการคลัง สถานเอกอัครราชทูตไทย กรุงวอชิงตัน ต่อมาได้พบกับภรรยา คือ เจนจิรา วิกิตเศรษฐ และสมรสกันเมื่อ เดือนกันยายน พ.ศ. 2505

นุกูล ประจวบเหมาะ เดินทางกลับประเทศไทยเมื่อ พ.ศ. 2507 และได้รับตำแหน่งรองอธิบดีกรมทางหลวง มีหน้าที่บริหารงานติดต่อและบริหารเงินกู้จากธนาคารโลก  ต่อมา พ.ศ. 2517 ย้ายกลับมาดำรงตำแหน่งที่ปรึกษา กระทรวงการคลัง และถูกย้ายไปเป็นอธิบดีกรมธนารักษ์ เมื่อเดือนเมษายน พ.ศ. 2518 เพื่อแก้ปัญหาพนักงานโรงกษาปณ์ประท้วงหยุดงาน และย้ายไปเป็นอธิบดีกรมสรรพากร เมื่อเดือนกันยายน ปีเดียวกัน เพื่อแก้ปัญหารัฐไม่สามารถเก็บภาษีได้ตามเป้า และย้ายไปเป็นอธิบดีกรมบัญชีกลาง เมื่อ พ.ศ. 2521

 ธนาคารแห่งประเทศไทย 
นุกูล ประจวบเหมาะ ได้รับการเสนอชื่อเป็นผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย แทนนายเสนาะ อูนากูล ที่ลาออกจากตำแหน่งด้วยปัญหาสุขภาพ โดยการเสนอชื่อโดยพลเอกเกรียงศักดิ์ ชมะนันทน์ เมื่อเดือนตุลาคม พ.ศ. 2522 และพ้นจากตำแหน่งเมื่อ เดือนกันยายน พ.ศ. 2527 เนื่องจากขัดแย้งกับนายสมหมาย ฮุนตระกูล รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง

หลังจากพ้นจากตำแหน่งในธนาคารแห่งประเทศไทย ได้เข้าทำงานกับบริษัทเอกชนคือสยามกลการ ซึ่งกำลังประสบปัญหาการขาดทุน ระหว่าง พ.ศ. 2529–2531

 งานการเมือง 
หลังปลดเกษียณอายุแล้ว นุกูล ประจวบเหมาะ ได้เข้าดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม ในรัฐบาลอานันท์ ปันยารชุน 2 สมัยราชกิจจานุเบกษา, พระบรมราชโองการ ประกาศ แต่งตั้งรัฐมนตรี (จำนวน ๓๔ ราย), เล่ม 108 ตอนที่ 45 ฉบับพิเศษ หน้า 3, วันที่ 6 มีนาคม 2534ราชกิจจานุเบกษา, พระบรมราชโองการ ประกาศ แต่งตั้งรัฐมนตรี (จำนวน ๒๖ ราย), เล่ม 109 ตอนที่ 69 หน้า 2, วันที่ 14 มิถุนายน 2535 ระหว่าง พ.ศ. 2534–2535 และเป็นผู้เข้ามาตรวจสอบการทุจริตในสัญญาโครงการโฮปเวลล์ และรถไฟฟ้าลาวาลิน จนกระทั่งสั่งยกเลิกสัญญาโครงการดังกล่าว

 เครื่องราชอิสริยาภรณ์ 
ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์, เล่ม 102 ตอนที่ 17 ฉบับพิเศษ หน้า 43, วันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2528
ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์, เล่ม 97 ตอนที่ 63 ฉบับพิเศษ หน้า 35, วันที่ 18 เมษายน 2523