wannaphong/clean_thaiwikipedia huggingface dataset:
# ภาษาชาบากาโน
ภาษาชาบากาโน (,) เป็นภาษาครีโอลในประเทศฟิลิปปินส์ที่มีที่มาจากภาษาสเปน คำว่า chabacano ซึ่งเป็นที่มาของชื่อชาบากาโน (Chavacano) เป็นภาษาสเปน หมายถึง รสชาติแย่ สามัญ หรือหยาบ

ผู้พูดภาษาชาบากาโนส่วนใหญ่อยู่ในเมืองซัมโบวังกาซิตี จังหวัดซัมโบวังกา บาซีลัน จาไวต์ และบางบริเวณในดาเวาและโจตาบาโต มีผู้พูด 607,200 คนเมื่อ พ.ศ. 2543 มีผู้พูดภาษานี้ในเซ็มปอร์นา รัฐซาบะฮ์ มาเลเซีย ทางเหนือของเกาะบอร์เนียว ซึ่งเคยเป็นอาณานิคมของสเปนมาก่อน ชนกลุ่มน้อยชาวมุสลิมในซัมโบวังกา เช่นชาวเตาซุก ชาวซามัลส์ และชาวยากันส์ในบาซีลัน พูดภาษานี้ได้ด้วย ในจังหวัดใกล้เคียงคือ ซูลูและตาวี-ตาวี มีมุสลิมที่พูดภาษาชาบากาโน 
 สำเนียง 
ภาษาชาบากาโนมีหลายสำเนียง สำเนียงที่ใช้ภาษาตากาล็อกเป็นภาษาเริ่มต้นมีสามสำเนียงคือ สำเนียงกาบิเต สำเนียงเตอร์นาตี และสำเนียงเอร์มิตา (สูญแล้ว) สำเนียงอื่น ๆ มีภาษาเซบัวโนเป็นสำเนียงเริ่มต้น สำเนียงซัมโบวังกามีผู้พูดมากที่สุด และเป็นภาษาหลักของเมืองซัมโบวังกา คำศัพท์ส่วนใหญ่มาจากภาษาสเปน แต่ไวยากรณ์ยึดตามภาษาในฟิลิปปินส์เช่นภาษาตากาล็อกและภาษาเซบัวโน ยังใช้ในการศึกษา สื่อตีพิมพ์ โทรทัศน์ และวิทยุ

 ประวัติ 
 สำเนียงซัมโบวังกา 
เมื่อ 23 มิถุนายน พ.ศ. 2178 ซัมโบวังกาเป็นอาณานิคมของสเปนอย่างสมบูรณ์ การจู่โจมของสุลต่านแห่งมินดาเนาและการตัดสินใจเผยแพร่ศาสนาคริสต์ลงไปทางใต้ของฟิลิปปินส์ทำให้ทางกองทัพตัดสินใจนำเข้าแรงงานจากลูซอนและวิซายา ทำให้บริเวณนั้น ประกอบไปด้วยกลุ่มคนที่หลากหลายคือ คือทหารจากสเปนและเม็กซิโก ประชาชนจากเซบูและอีโลอีโล และคนหลายเผ่าพันธุ์ในซัมโบวังกา ความแตกต่างทางด้านสำเนียงและวัฒนธรรม ทำให้คนแต่ละกลุ่มยากที่จะสื่อสารกัน ภาษาที่ใช้เป็นทางการคือภาษาสเปนแต่คนส่วนใหญ่ไม่ได้เรียนภาษาสเปน แต่จำเป็นต้องใช้ในการสื่อสาร จึงเกิดภาษาผสมและกลายเป็นภาษาลูกผสมไปอย่างสมบูรณ์ และกลายเป็นภาษากลางในซัมโบวังกาในปัจจุบัน
 สำเนียงกาบิเต/เตอร์นาตี 
ชาวเมร์ดิกาสเป็นชนเผ่าในเตอร์นาตีในหมู่เกาะโมลุกกะที่มีอาณานิคมขนาดเล็กของสเปน เตอร์นาตีเคยเป็นอาณานิคมของโปรตุเกสมาก่อนที่สเปนจะเข้ามาปกครอง ใน พ.ศ. 2117 อาสาสมัครชาวเมร์ดิกาสได้ไปสู่กาวิเตเพื่อสนับสนุนสเปน ต่อต้านโจรสลัดชาวจีนที่เรียกลิมาฮอง ชาวเมร์ดิกาสเข้าไปตั้งรกรากในบริเวณบาร์ราเด มารากอนดอนซึ่งอยู่ใกล้ปากแม่น้ำมารากอนดอน ปัจจุบัน บริเวณนี้เรียกเตอร์นาตี และชุมชนของชาวเมร์ดิกาสยังใช้ภาษาสเปนลูกผสมที่ได้รับอิทธิพลจากภาษาโปรตุเกสซึ่งเรียกว่าสำเนียงเตร์นาเตญโญ
 สรรพนาม 
คำสรรพนามภาษาชาบากาโนมีพื้นฐานมาจากภาษาตากาล็อก ภาษาเซบัวโน และภาษาสเปน เฉพาะสำเนียงซัมโบวังกาเท่านั้นที่แยกระหว่างสรรพนามบุรุษที่หนึ่งพหูพจน์รวม (kita) กับไม่รวมผู้ฟัง (kame) ยกเว้นในรูปเป็นทางการที่ใช้ nosotros ทั้งสองกรณี ต่อไปนี้เป็นตารางแสดงสรรพนามแทนบุคคลในภาษาชาบากาโนสำเนียงต่าง ๆ
 สำเนียงซัมโบวังกาสำเนียงกาบิเตสำเนียงเตอร์นาตี บุรุษที่ 1 เอกพจน์iyoyo yo บุรุษที่ 2 เอกพจน์evo(s) (ทั่วไป)vo(s) (ทั่วไป)tu (เป็นกลาง ๆ)uste(d) (ทางการ)tuvoustevousteบุรุษที่ 3 เอกพจน์elele eliบุรุษที่ 1 พหูพจน์kame (ไม่รวมผู้ฟัง)kita (รวมผู้ฟัง)nosotros (ทางการ)nisosmijotromotroบุรุษที่ 2 พหูพจน์kamo (ทั่วไป)vosotros (เป็นกลาง ๆ)ustedes  (ทางการ)vusosusteditediบุรุษที่ 3 พหูพจน์sila (ทั่วไป & เป็นกลาง ๆ)ellos (ทางการ)iloslojotrolotro
# ไบคิวโพลาห้าเหลี่ยมไจโรอีลองเกต
ไบคิวโพลาห้าเหลี่ยมไจโรอีลองเกต  เป็นทรงหลายหน้า (polyhedron) ที่เกิดจากการนำไบคิวโพลาห้าเหลี่ยม (pentagonal bicupola) ซึ่งไม่ว่าจะเป็นออร์โทไบคิวโพลาห้าเหลี่ยม (pentagonal orthobicupola: J30) หรือไจโรไบคิวโพลาห้าเหลี่ยม (pentagonal gyrobicupola: J31) ก็ตาม มาแทรกแอนติปริซึมสิบเหลี่ยม (decagonal antiprism) ลงไประหว่างกลาง และบิดปลายข้างหนึ่งเล็กน้อยให้เข้ามุมกับแอนติปริซึม (18 องศา) ซึ่งทำให้รูปทรงนี้เป็นรูปทรงที่มี 2 แบบเกลียว คือเกลียวที่สามารถหมุนปลายไปทางซ้ายและทางขวา รูปทรงนี้มีหน้ารูปสามเหลี่ยมด้านเท่า 30 หน้า หน้ารูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส 10 หน้า และหน้ารูปห้าเหลี่ยมปรกติ 2 หน้า รวม 42 หน้า มี 30 จุดยอด 70 ขอบ และเป็นทรงตันจอห์นสันหมายเลข 46 (Johnson solid: J46)
# คิวโพลาโรทันดาห้าเหลี่ยมไจโรอีลองเกต
คิวโพลาโรทันดาห้าเหลี่ยมไจโรอีลองเกต  เป็นทรงหลายหน้า (polyhedron) ที่เกิดจากการนำคิวโพลาโรทันดาห้าเหลี่ยม (pentagonal cupolarotunda) ซึ่งไม่ว่าจะเป็นออร์โทคิวโพลาโรทันดาห้าเหลี่ยม (pentagonal orthocupolarotunda: J32) หรือไจโรคิวโพลาโรทันดาห้าเหลี่ยม (pentagonal gyrocupolarotunda: J33) ก็ตาม มาแทรกแอนติปริซึมสิบเหลี่ยม (decagonal antiprism) ลงไประหว่างกลาง และบิดปลายข้างหนึ่งเล็กน้อยให้เข้ามุมกับแอนติปริซึม (18 องศา) ซึ่งทำให้รูปทรงนี้เป็นรูปทรงที่มี 2 แบบเกลียว คือเกลียวที่สามารถหมุนปลายไปทางซ้ายและทางขวา รูปทรงนี้มีหน้ารูปสามเหลี่ยมด้านเท่า 35 หน้า หน้ารูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส 5 หน้า และหน้ารูปห้าเหลี่ยมปรกติ 7 หน้า รวม 47 หน้า มี 35 จุดยอด 80 ขอบ และเป็นทรงตันจอห์นสันหมายเลข 47 (Johnson solid: J47)
# ไบคิวโพลาสี่เหลี่ยมจัตุรัสไจโรอีลองเกต
ไบคิวโพลาสี่เหลี่ยมจัตุรัสไจโรอีลองเกต  เป็นทรงหลายหน้า (polyhedron) ที่เกิดจากการนำไบคิวโพลาสี่เหลี่ยมจัตุรัส (square bicupola) ซึ่งไม่ว่าจะเป็นออร์โทไบคิวโพลาสี่เหลี่ยมจัตุรัส (square orthobicupola: J28) หรือไจโรไบคิวโพลาสี่เหลี่ยมจัตุรัส (square gyrobicupola: J29) ก็ตาม มาแทรกแอนติปริซึมแปดเหลี่ยม (octagonal antiprism) ลงไประหว่างกลาง และบิดปลายข้างหนึ่งเล็กน้อยให้เข้ามุมกับแอนติปริซึม (22.5 องศา) ซึ่งทำให้รูปทรงนี้เป็นรูปทรงที่มี 2 แบบเกลียว คือเกลียวที่สามารถหมุนปลายไปทางซ้ายและทางขวา รูปทรงนี้มีหน้ารูปสามเหลี่ยมด้านเท่า 24 หน้า หน้ารูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส 10 หน้า รวม 34 หน้า มี 24 จุดยอด 56 ขอบ และเป็นทรงตันจอห์นสันหมายเลข 45 (Johnson solid: J45)
# ท่าอากาศยานลอนดอนสแตนสเต็ด
ท่าอากาศยานลอนดอนสแตนสเต็ด  ตั้งอยู่ที่เมืองอัตเติลฟอร์ด ในเอสเซกซ์ ประเทศอังกฤษ ห่างจากตัวเมืองลอนดอนไปทางตะวันออกเฉียงเหนือประมาณ 48 กิโลเมตร (30 ไมล์)

 สายการบิน 
 เชคแอร์ไลน์
 ซันเอกซ์เพรส
 เซ็นทรัลวิงส์
 ไซปรัสเตอร์กิสแอร์ไลน์
 ไซปรัสแอร์เวย์
 เตอร์กิชแอร์ไลน์
 ทรานซาเวียดอตคอม
 นอร์ดิกเรจินัล
 นอร์เวเจียนแอร์ชัตเทิล
 บลูวัน
 ฟลายโกลบสแปน
 ฟลายยิบรอลตา
 เฟรช์!
 แมกซ์เจ็ตแอร์เวย์
 เยอรมันวิงส์
 ไรอันแอร์
 วิซซ์แอร์
 สกายยุโรป
 อัลแบเนียนแอร์ไลน์
 อิสแรร์
 อีซีย์เจ็ต
 อีออสแอร์ไลน์
 อูริกนีแอร์เซอร์วิส
 เอลอัล
 เอมิเรตส์
 แอตลาสเจ็ต
 แอตแลนติกแอร์เวย์
 แอร์เบอร์ลิน
 แอร์มอลโดวา
 แอร์มอลตา
 แอร์อิตาลี
 ไอซ์แลนด์เอกซ์เพรส

 สายการเช่าเหมาลำ 
 ดาร์วินแอร์ไลน์
 ธอมสัมฟลาย
 โธมัสคุกแอร์ไลน์
 บีเอชแอร์
 ปาล์มแอร์
 เฟิร์สชอยส์แอร์เวย์
 มายทราเวลแอร์เวย์
 เอกซ์แอลแอร์เวย์

 สายการบินขนส่งสินค้า 
 เฟดเอกซ์
 ยูพีเอส
 รอยัลจอร์แดเนียน
 เอเชียน่าแอร์ไลน์
# ไบโรทันดาห้าเหลี่ยมไจโรอีลองเกต
ไบโรทันดาห้าเหลี่ยมไจโรอีลองเกต  เป็นทรงหลายหน้า (polyhedron) ที่เกิดจากการนำไบโรทันดาห้าเหลี่ยม (pentagonal birotunda) ซึ่งไม่ว่าจะเป็นออร์โทไบโรทันดาห้าเหลี่ยม (pentagonal orthobirotunda: J34) หรือทรงสามสิบสองหน้าปรกติ (regular icosidodecahedron) ก็ตาม มาแทรกแอนติปริซึมสิบเหลี่ยม (decagonal antiprism) ลงไประหว่างกลาง และบิดปลายข้างหนึ่งเล็กน้อยให้เข้ามุมกับแอนติปริซึม (18 องศา) ซึ่งทำให้รูปทรงนี้เป็นรูปทรงที่มี 2 แบบเกลียว คือเกลียวที่สามารถหมุนปลายไปทางซ้ายและทางขวา รูปทรงนี้มีหน้ารูปสามเหลี่ยมด้านเท่า 40 หน้า หน้ารูปห้าเหลี่ยมปรกติ 12 หน้า รวม 52 หน้า มี 40 จุดยอด 90 ขอบ และเป็นทรงตันจอห์นสันหมายเลข 48 (Johnson solid: J48)
# หุ่นยนต์ตำรวจ
หุ่นยนต์ตำรวจ เป็นหุ่นยนต์ที่ออกแบบเพื่อทำงานแทนตำรวจในงานตระเวนตรวจอาชญากรรม งานรักษาความปลอดภัย และการตรวจจับการเคลื่อนไหวของผู้บุกรุก 

 การนำมาใช้งาน 

ที่เมืองเพิร์มทางภาคตะวันออกของรัสเซีย ได้ทดลองออกนำใช้หุ่นยนต์ ชื่อว่า อาร์ บอท 001 (R BOT 001)  มีรูปทรงเหมือนไข่ สูง 6 ฟุต แล่นได้ด้วยล้อ 4 ล้อ ติดทั้งกล้องถ่ายวิดีโอ 5ตัว และตัวรับสัญญาณในตัว สามารถส่งภาพและข้อมูลรายงานไปถึงสถานี ตำรวจ แต่ประสบปัญหาเนื่องจากฝน [http://www.thairath.co.th/news.php?section=technology&content=51034 หุ่นยนต์ตำรวจตัวแรกทำหน้าแตก เจอฝนวงจร ไฟฟ้าถึงช็อตไหม้  19 มิ.ย. 50 - 00:36
# แอมเบอร์ บริคิช
แอมเบอร์ นิโคล บริคิชเป็นผู้เข้าแข่งขันรายการเซอร์ไวเวอร์ออสเตรเลียถูกโหวต
ออกเป็นคนที่11 เป็นลูกขุนคนที่สี่และเธอได้ไปแข่งขันต่อในเซอร์ไวเวอร์รวมดารา
แล้วเธอพัฒนาจนเป็นผู้ชนะได้ในที่สุดปัจจุบันเธออายุ 27 ปี เป็นนักร้อง
(เธอแข่งขันฤดูกาลแรกตอนอายุ 22 ปี และอีกฤดูกาลนึงตอนอายุ 25 ปี)
# จันทร์
จันทร์ อาจหมายถึง
 ดวงจันทร์ ดาวบริวารของโลก
 พระจันทร์ เทวดานพเคราะห์องค์หนึ่ง
 วันจันทร์ วันหนึ่งในสัปดาห์

 พระจันทร์
 ถนนพระจันทร์ ถนนเลียบกำแพงพระราชวังบวรสถานมงคลด้านทิศใต้ 
 ป้อมพระจันทร์ ป้อมรอบกำแพงพระนคร
 ท่าพระจันทร์ ท่าเรือในถนนพระจันทร์

 บุคคล
 หม่อมเจ้าจันทร์จิรายุวัฒน์ รัชนี บางครั้งเรียกว่า ท่านจันทร์
 สมณะเพาะพุทธ จนฺทเสฏฺโฐ บางครั้งเรียกว่า ท่านจันทร์
 จันทร์ ขนนกยูง ผู้ก่อตั้งวัดพระธรรมกาย 

ความหมายอื่น
 จันทรา (แก้ความกำกวม)
# อังคาร
อังคาร อาจหมายถึง
 วันอังคาร - วันที่ 3 ในสัปดาห์
 ดาวอังคาร - ดาวเคราะห์ลำดับที่ 4 ในระบบสุริยะ
 พระอังคาร - เทวดานพเคราะห์องค์หนึ่ง
 เถ้ากระดูก
 อังคาร กัลยาณพงศ์
# การขาดแคลน
การขาดแคลน หรือ ภาวะขาดแคลน เป็นภาวะหรือสถานการณ์ที่มีอุปทานไม่เพียงพอต่ออุปสงค์ ในเรื่องของเศรษฐศาสตร์ หรือ ภาวะที่มีบางอย่างไม่เพียงพอต่อความต้องการ เช่น การขาดแคลนสารอาหาร

 ปัญหาการขาดแคลนทางเศรษฐศาสตร์ 
 การขาดแคลนพลังงาน เช่น การขาดแคลนน้ำมันเชื้อเพลิง
 การขาดแคลนทรัพยากร เช่น ขาดแคลนน้ำ
 การขาดแคลนบุคลากร เช่น การขาดแคลนครู การขาดแคลนแพทย์ การขาดแคลนแรงงาน
# อาทิตย์
อาทิตย์ อาจหมายถึง
 ดวงอาทิตย์ ดาวฤกษ์ศูนย์กลางของระบบสุริยะที่โลกของเราอาศัยอยู่
 พระอาทิตย์ เทวดานพเคราะห์องค์หนึ่ง
 อาทิตย์ ใช้แทนความหมายของ สัปดาห์ หรือรอบเจ็ดวัน
 วันอาทิตย์ วันแรกของสัปดาห์
 ถนนพระอาทิตย์ ถนนในกรุงเทพมหานคร
 บ้านพระอาทิตย์ วังเก่าตั้งอยู่ที่ถนนพระอาทิตย์ ปัจจุบันเป็นสำนักงานของหนังสือพิมพ์ผู้จัดการ
 อาทิตย์อับแสง เพลงพระราชนิพนธ์ใน พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ภูมิพลอดุลยเดช
 อาทิตย์อุทัย ภาษาพูดหมายถึงประเทศญี่ปุ่น

 บุคคล 
 พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอาทิตย์ทิพอาภา ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดล เป็นพระโอรสในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงชุมพรเขตอุดมศักดิ์
 พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอทิตยาทรกิติคุณ พระธิดาใน สมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมพระศรีสวางควัฒน วรขัตติยราชนารี
 พล.อ.อาทิตย์ กำลังเอก อดีตผู้บัญชาการทหารบกของกองทัพไทย
 ดร.อาทิตย์ อุไรรัตน์ อธิการบดีมหาวิทยาลัยรังสิต อดีตรัฐมนตรีหลายสมัย
 อาทิตย์ อัสสรัตน์ ผู้กำกับภาพยนตร์ชาวไทย
 อาทิตย์ จิตรพล ศิลปินนักร้องชาวไทย
 อาทิตย์ ดาวสว่าง นักฟุตบอลชาวไทย
 อาทิตย์ สุนทรพิธ นักฟุตบอลชาวไทย
 อาทิตย์ ตั้งวิบูลย์พาณิชย์ (แบงค์) นักแสดงชาวไทย
 อาทิตย์ ตั้งสวัสดิ์รัตน์ (ริว) นักร้องและนักแสดงชาวไทย
# นกอ้ายงั่ว
นกอ้ายงั่ว หรือ นกคองูนกคองู จาก siamensis.org  เป็นนกน้ำชนิดหนึ่ง อยู่ในวงศ์นกอ้ายงั่ว (Anhingidae) ในอันดับนกกระทุง (Pelecaniformes) (แต่บางข้อมูลจัดให้อยู่ในอันดับ Suliformes) ในประเทศไทยพบเพียงชนิดเดียวเท่านั้น

ขนาดลำตัวยาวประมาณ  90-95 เซนติเมตร  ปากตรง ปลายปากแหลม หัวเล็กคอยาวมาก ปีกยาว ปลายปีกค่อนข้างมน ขนปลายปีกเส้นที่ 2 และ 3 นับจากด้านนอกยาวที่สุด หางยาวแข็ง ปลายหางเป็นหางพลั่ว มีขนหาง 12 เส้น ขาค่อนข้างสั้นแต่ใหญ่ มีพังผืดนิ้วเป็นแบบตีนพัดเติม ทั้งสองเพศมีลักษณะและสีเหมือนกัน ตัวเต็มวัยหัวและคอสีน้ำตาล มีลายสีขาวคาดจากคางจนถึงข้างคอ ลำตัวสีดำ ช่วงไหล่ คอด้านบน และลำตัวด้านบนมีลายขีดสีเทาแกมสีเงิน ตัวไม่เต็มวัยสีจางกว่าตัวเต็มวัย หัวและคอสีขาว ลำตัวสีน้ำตาล มีลักษณะเด่น คือ มีลำคอยาวเรียวดูคล้ายงู จนได้อีกชื่อหนึ่งว่า "นกคองู" เพราะขณะว่ายน้ำ ลำตัวทั้งหมดจะจมลงใต้น้ำ ชูเฉพาะคอและหัวขึ้นเหนือน้ำ ดูคล้ายกับงูที่อยู่ในน้ำมาก

อยู่เป็นกลุ่มตามแหล่งน้ำ เช่น บึง, อ่างเก็บน้ำ, เขื่อน หรือแหล่งน้ำขนาดใหญ่ และอาจอยู่รวมกับนกและสัตว์ชนิดอื่น ว่ายน้ำและดำน้ำได้ดีมาก นอกจากนี้ยังบินได้ดี และชอบเกาะตามกิ่งไม้แห้งใกล้กับแหล่งน้ำหากินหรือบริเวณแหล่งอาศัย เพื่อผึ่งแดดหรือไซ้ขนหลังจากว่ายน้ำและดำน้ำหาอาหาร 

อาหารได้แก่ปลาชนิดต่าง ๆ ที่ขนาดไม่เล็กไม่ใหญ่เกินไป โดยใช้ปากแทงทะลุตัวปลา จากนั้นจะชูหัวและลำคอขึ้นเหนือน้ำ โยนปลาขึ้นไปในอากาศพร้อมกับอ้าปากรับ แล้วกลืนเข้าไปทั้งตัว แต่ถ้าปลาตัวใหญ่เกินไปก็อาจจะนำขึ้นมากินบนกิ่งไม้ นกอ้ายงั่วผสมพันธุ์ในช่วงฤดูฝนหรือระหว่างเดือนกรกฎาคมถึงเดือนตุลาคม ทำรังรวมกันเป็นกลุ่มตามต้นไม้สูง (ไม่ต่ำกว่า 20 เมตร) รังเป็นแบบง่าย ๆ ใช้กิ่งไม้มาวางซ้อนกันตามง่ามไม้ขนาดใหญ่ รังมีไข่ 3-5 ฟอง ทั้งคู่ผลัดกันฟักไข่ เนื่องจากนกอ้ายงั่ววางไข่ครั้งละไม่กี่ฟอง จึงมีความเสี่ยงที่จะถูกศัตรูของนกอ้ายงั่ว เช่น งู, หนู และนกล่าเหยื่อ ชนิดต่าง ๆ ซึ่งจะทำให้เสี่ยงต่อการสูญพันธุ์อย่างยิ่ง รวมทั้งการรบกวนของมนุษย์ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญอย่างยิ่งต่อการสูญพันธุ์
thumb|200px|left|คอที่ยาวคล้ายงู ขณะจับปลา
นกอ้ายงั่ว จัดเป็นดัชนีชี้วัดความสมบูรณ์ของธรรมชาติได้ดีอย่างหนึ่ง เพราะอาศัยอยู่ในบริเวณที่มีความอุดมสมบูรณ์ทั้งปริมาณของอาหาร และสภาพแวดล้อมต่าง ๆ จัดเป็นนกประจำถิ่นในประเทศไทย แต่อยู่ในภาวะถูกคุกคาม ในประเทศจัดให้เป็นสัตว์ป่าคุ้มครอง ปัจจุบันพบเพียงไม่กี่จังหวัดเท่านั้น เช่น เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าภูเขียว จังหวัดชัยภูมิและจังหวัดสระแก้วในภาคตะวันออกมาทำความรู้จักนกอ้ายงั่วกันเถอะ
# พฤหัสบดี
พฤหัสบดี อาจหมายถึง

 วันพฤหัสบดี - วันที่ 5 ในสัปดาห์
 ดาวพฤหัสบดี - ดาวเคราะห์ลำดับที่ 5 ในระบบสุริยะ
 พระพฤหัสบดี - เทวดานพเคราะห์องค์หนึ่ง
# ศุกร์
ศุกร์ อาจหมายถึง
 วันศุกร์ - วันที่ 6 ในสัปดาห์
 ดาวศุกร์ - ดาวเคราะห์ลำดับที่ 2 ในระบบสุริยะ
 พระศุกร์ - เทวดานพเคราะห์องค์หนึ่ง
# พุธ
พุธ อาจหมายถึง
 วันพุธ - วันที่ 4 ในสัปดาห์ โดยนับตั้งแต่วันอาทิตย์
 ดาวพุธ - ดาวเคราะห์ลำดับที่ 1 ในระบบสุริยะ
 พระพุธ - เทวดานพเคราะห์องค์หนึ่ง
# เสาร์
เสาร์ อาจหมายถึง
 วันเสาร์ - วันที่ 7 ในสัปดาห์
 ดาวเสาร์ - ดาวเคราะห์ลำดับที่ 6 ในระบบสุริยะ
 พระเสาร์ - เทวดานพเคราะห์องค์หนึ่ง
# ฟ้ารุ่ง ยุติธรรม
ฟ้ารุ่ง ยุติธรรม  (เกิดวันที่ 6 เมษายน พ.ศ. 2530) มิสไทยแลนด์ยูนิเวิร์ส 2550 ฟ้ารุ่งมีความสามารถในการเล่นเปียโนและเคยเป็นครูสอนเปียโนที่ รร.ดนตรีสยามกลการ ฟ้ารุ่งได้เล่นละคร เดินแบบ ถ่ายแบบ เป็นผู้ประกาศข่าวบันเทิง ทางช่อง 11 

ปัจจุบันเปิดโรงเรียนสอนบุคลิกภาพ FPD Trainingและได้ทำธุรกิจโมเดลลิ่ง เอวันโมเดลส์ และบริษัทผลิตภาพโฆษณา INTERPLAY PRODUCTIONS ร่วมกับ Andrian Zahariev แฟนหนุ่มนักธุรกิจลูกครึ่งบัลแกเรีย-รัสเซีย

 ประวัติ 
ฟ้ารุ่ง ยุติธรรม เกิดเมื่อวันที่ 6 เมษายน พ.ศ. 2530 ศึกษาระดับ มัธยมตอนต้นที่โรงเรียนปทุมวิไล มัธยมตอนปลายที่โรงเรียนคณะราษฎร์บำรุงปทุมธานี ระดับปริญญาตรี ที่คณะศิลปศาสตร์ เอกภาษาอังกฤษเพื่อการสื่อสารสากล มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี ระดับปริญญาโท คณะบริหารธุรกิจ สาขาการจัดการทั่วไป มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี และกำลังศึกษาปริญญาเอก คณะรัฐศาสตร์  มหาวิทยาลัยนอร์ทกรุงเทพ หลักสูตรพัฒนาสัมพันธ์ผู้บริหารทหารเรือ รุ่นที่ 10

ฟ้ารุ่งเข้าประกวด มิสทีนไทยแลนด์ ปี พ.ศ. 2546 ช่วงอยู่ประมาณ ม.4 ผ่านเข้ารอบ 12 คนสุดท้าย เข้าประกวดและได้ตำแหน่ง มิสยูลีก ปี พ.ศ. 2548 ตอนเรียนมหาวิทยาลัยปี 1 จากนั้นเข้าประกวดมิสไทยแลนด์ยูนิเวิร์ส ปี พ.ศ. 2550 สามารถคว้ามงกุฎมาครองได้ และเข้าประกวดนางงามจักรวาล 2007 ณ ประเทศเม็กซิโก ได้เข้ารอบ 15 คนสุดท้าย

ฟ้ารุ่งมีผลงานละครเรื่อง เสาร์ 5 ทางช่อง 7  กำกับโดยฉลอง ภักดีวิจิตร ทั้งยังได้รับรางวัลท็อปอวอร์ด สาขาดาวรุ่งหญิงยอดเยี่ยม และเป็นผู้ประกาศข่าวบันเทิงช่องเอ็นบีที

 ผลงานละคร 
 ละครออกอากาศทางช่อง 7
 ปี พ.ศ.  เรื่อง  รับบทเป็น 2552  เสาร์ 5  ร้อยเอกแพทย์หญิง บุษกร บุญยะรัตน์ (นุ่น) 2554  เสาร์ 5 ตอนทับทิมสยาม

 รางวัลที่ได้รับ 
 มิสยูลีกปี 2005
 มิสไทยแลนด์ยูนิเวิร์ส 2550
 ผ่านเข้ารอบ 15 คนสุดท้ายในการประกวดมิสยูนิเวิร์ส 2007
# มนุษย์หินฟลิ้นท์สโตนส์
มนุษย์หินฟลิ้นท์สโตนส์  เป็นการ์ตูนอเมริกัน สร้างโดย ฮันนา-บาร์เบอราโปรดักชัน  เรื่องราวของครอบครัวยุคหินในจินตนาการที่มีการผสมผสานวัตถุและวิถีชีวิตสมัยปัจจุบันลงไป เช่นการใช้รถแบบวิ่งเอง การเลี้ยงไดโนเสาร์แทนสุนัข ชื่อสกุลของตัวละครเอกในเรื่อง (ฟลิ้นท์สโตนส์) แปลว่า หินเหล็กไฟ ส่วนชื่อสกุล รับเบิล แปลว่าเศษหินหรือเศษอิฐ

 ภาพรวม 
อันที่จริง ภาพชีวิตและสังคมของครอบครัวยุคหินในการ์ตูนเรื่องนี้ก็คือสังคมของชาวอเมริกันในช่วงยุคประมาณทศวรรษที่ 1960 นั่นเอง ไม่ใช่สังคมมนุษย์ยุคหินจริงๆ เพียงแต่ในการ์ตูนได้แปลงเทคโนโลยีทุกอย่างให้มีกลิ่นอายของ "ยุคหิน" แม้ว่าจะไม่ใช่ของยุคหินจริงๆ ตามประวัติศาสตร์ เช่น เฟรดและบาร์นี่ย์ขับรถยนต์ (แบบการ์ตูนยุคหิน คือไม่มีเครื่องยนต์) มีโทรศัพท์ใช้ มีกล้องถ่ายรูป วิลม่าและเบ็ตตี้มีเครื่องซักผ้าขับเคลื่อนโดยพลังงานจากสัตว์เลี้ยง สังคมยุคนั้นมีเครื่องบินและสนามบิน เพียงแต่เป็นเครื่องบินที่เป็นตัวทีโรแด็กทิลหรือไดโนเสาร์ประเภทนกยักษ์โบราณ บนถนนมีไฟสัญญาณจราจร มีตำรวจจราจรที่ขี่จักรยานยนต์ เฟรดทำงานในบริษัทขุดเหมืองหิน มีเจ้านายเป็นนักธุรกิจที่มีเลขานุการส่วนตัว เช่นเดียวกับนักธุรกิจยุคปัจจุบัน ยามว่างเฟรดก็เล่นโบว์ลิ่ง เพียงแต่อุปกรณ์ต่างๆ ถูกแปลงให้ดูเป็นของยุคหิน (ในการ์ตูน) เท่านั้น

การ์ตูนอีกเรื่องหนึ่งของฮันน่า-บาร์เบอร์ร่าที่สะท้อนสังคมทุนนิยมแบบอเมริกันในช่วงทศวรรษ 1960 ในลักษณะคล้ายกับเรื่องมนุษย์หินฟลิ้นท์สโตนส์และผลิตออกมาในเวลาใกล้เคียงกันคือเรื่องครอบครัวเจ้ทสัน (The Jetson Family)ซึ่งผูกเรื่องเป็นของโลกอนาคต แต่แท้จริงแล้วก็เป็นวิถีชีวิตของชาวอเมริกันในยุค 1960 นั่นเอง   

 ตัวละครหลัก 
 บ้านฟลินท์สโตน 
คาแรคเตอร์บทบาทเฟรดเดอริค "เฟรด" ฟลินท์สโตนชายหนุ่มวัยกลางคน เป็นคนใจร้อน ขี้โวยวาย เอาแต่ใจตนเอง มีทิฐิในบางครั้งแต่รักลูกและภรรยามาก รักพอๆ กับกลัวภรรยาวิลม่า ฟลินท์สโตนภรรยาของเฟรด เป็นคนใจเย็นคอยแก้ปัญหาของเฟรดเป็นประจำเพ็บเบิ้ล ฟลินท์สโตน รับเบิลลูกสาวคนเดียวของเฟรด และ วิลม่า มีนิสัยเอาแต่ใจตนเองเหมือนกับเฟรด ภายหลังแต่งงานกับแบม แบม และมีลูกแฝด (ชื่อ เพ็บเบิล แปลว่าก้อนกรวด หรือหินก้อนเล็กๆ)ดีโน่ ไดโนเสาร์สัตว์เลี้ยงของบ้านฟลิ้นท์สโตน

บ้านรับเบิล
คาแรคเตอร์บทบาทบาร์นี่ รับเบิล เพื่อนสนิทของเฟรด รูปร่างเตี้ยล่ำ ผมสีทอง บาร์นี่เป็นคนมองโลกในแง่ดีและใจเย็น จึงคอยช่วยเหลือเฟรดเสมอๆ เบ็ตตี้ รับเบิล ภรรยาของบาร์นี่ เป็นเพื่อนสนิทของวิลม่าตั้งแต่สมัยเรียนหนังสือแบม แบม รับเบิล ลูกบุญธรรมของบาร์นี่และเบ็ตตี้ มีพลังเหนือเด็กทั่วไป ทำให้บาร์นี่ต้องเจ็บตัวทุกครั้ง
 แหล่งข้อมูลอื่น 
 Museum of Broadcast Communications: The Flintstones 
 Webrock: The Flintstones and Hanna-Barbera Site 
 Stone Trek
 The Flintstones at IMDB
 Flintstone Costumes  - Official site for Flintstone Halloween costumes.
# พระเจ้ามโหตรประเทศ
พระเจ้ามโหตรประเทศ (, พระนามเดิม เจ้ามหาวงส์) เป็นเจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่ องค์ที่ 5 แห่งราชวงศ์ทิพย์จักร ทรงครองราชย์ในระหว่างปี พ.ศ. 2390 ถึงปี พ.ศ. 2397รุ่งพงษ์ ชัยนาม. ประวัติศาสตร์ล้านนา : ประวัติศาสตร์ไทยที่คนไทยไม่ค่อยมีโกาสได้ศึกษา. มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช และทรงเป็นเจ้าผู้ครองนครที่ได้รับพระกรุณาโปรดเกล้าฯ สถาปนาเลื่อนพระเกียรติยศขึ้นเป็น "พระเจ้าประเทศราช" องค์ที่ 4 (16 พฤษภาคม พ.ศ. 2397 - 14 พฤศจิกายน พ.ศ. 2397) ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4

 พระประวัติ 

พระเจ้ามโหตรประเทศมีพระนามเดิมว่า เจ้ามหาวงส์ตำนานพื้นเมืองเชียงใหม่ ฉบับเชียงใหม่ 700 ปี, หน้า 160 หรือเจ้าขนานมหาวงส์ตำนานพื้นเมืองเชียงใหม่ ฉบับเชียงใหม่ 700 ปี, หน้า 149 และอีกสองพระนามที่เรียกกันคือ เจ้าฟ้า และเจ้าบุญทา เป็นราชโอรสในพระยาธรรมลังกา เจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่องค์ที่ 2 กับพระนางฟองสมุทรราชเทวี

ปี พ.ศ. 2369 พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงตั้งพระยาอุปราชพุทธวงศ์เป็นพระยาเชียงใหม่ และตั้งเจ้าขนานมหาวงส์เป็นพระยาอุปราชเมืองเชียงใหม่แทนพงศาวดารโยนก, หน้า 450 หลังจากพระยาเชียงใหม่พุทธวงศ์ถึงแก่อสัญกรรมเมื่อเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2389 พระยาอุปราชมหาวงศ์และเจ้าพิมพิสารแห่งนครเชียงใหม่ได้นำช้างพลายสีประหลาดลงไปถวายพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ครั้งนั้นได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตั้งพระยาอุปราชมหาวงศ์เป็นพระยาเชียงใหม่ และแต่งตั้งเจ้าพิมพิสารเป็นพระยาอุปราชเมืองเชียงใหม่พงศาวดารเมืองนครเชียงใหม่ เมืองนครลำปาง เมืองลำพูนไชย, หน้า 15พงศาวดารโยนก, หน้า 455

ในปีพ.ศ. 2396 พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดฯ ให้พระยาสีหราชฤทธิไกรเชิญพระสุพรรณบัฏกับเครื่องสูงมาพระราชทานถวายพระยาเชียงใหม่มหาวงศ์และโปรดเกล้าฯ สถาปนาขึ้นเป็น พระเจ้ามโหตรประเทศราชาธิบดี นพิสีมหานคราธิฐาน ภูบาลบพิตร สถิตในอุตมชิยางคราชวงศ์ เจ้านครเชียงใหม่พงศาวดารเมืองนครเชียงใหม่ เมืองนครลำปาง เมืองลำพูนไชย, หน้า 17ปราณี ศิริธร. เพชรล้านนา (เชียงใหม่: สุริวงศ์สตอลล์, 2509), 1: หน้า 175-186 ในขณะนั้นยังประชวรอยู่ ครั้นได้เป็นพระเจ้าเชียงใหม่ได้ 5 เดือน 28 วัน ถึงวันเดือนยี่เหนือ แรม 9 ค่ำ ปีจุลศักราช 1216 (ตรงกับวันที่ 14 พฤศจิกายน พ.ศ. 2397) พระโรคกำเริบมากขึ้น พระเจ้ามโหตรประเทศฯ สละราชสมบัติ

พระราชตระกูล
เจ้าพี่น้อง
พระเจ้ามโหตรประเทศ เป็นพระราชบุตรองค์แรก และมีพระอนุชาคือ เจ้ามหาพรหม ซึ่งต่อมาได้เป็นเจ้าราชวงค์

พระโอรส-ธิดา
พระเจ้ามโหตรประเทศ อภิเษกสมรสกับเจ้าพิมพา  อยู่ในราชตระกูลเจ้าเจ็ดตน มีพระนามตามลำดับ ดังนี้
 เจ้ามหาวงส์ หรือเจ้าน้อยมหาวงษ์ เจ้า หลวงเมืองฝาง 
 เจ้าคำตั๋น ต่อมาเป็นเจ้าราชวงค์ เมืองฝาง

 ฐานันดรศักดิ์ 
 ประสูติ - พ.ศ. 2347เจ้ามหาวงศ์
 พ.ศ. 2369 - 2389 พระยาอุปราชเมืองเชียงใหม่
 พ.ศ. 2389 - 2396 พระยาเชียงใหม่
 พ.ศ. 2396 - 2397 พระเจ้าเชียงใหม่

 พงศาวลี
# ญาจาง
ญาจาง (,) เป็นเมืองท่องเที่ยวทางทะเล อยู่ในจังหวัดคั้ญฮหว่า ประเทศเวียดนาม มีชายหาดและทะเลที่เหมาะแก่การดำน้ำ ชื่อญาจาง คนมักอ่านเป็น นาตรัง หรือ หน่าตรัง เพราะเข้าใจว่าอักษรที่เขียนเป็นภาษาอังกฤษ แต่ที่จริงเป็นภาษาเวียดนาม

ในอดีตเมืองนี้เป็นที่รู้จักกันในชื่อ เกาธาระ (Kauthara) ภายใต้การปกครองของอาณาจักรจามปา เป็นที่ตั้งของปราสาทโพนครที่มีชื่อเสียง ญาจางเป็นเมืองชายฝั่งทะเล เป็นสถานที่ตั้งของสถาบันสมุทรศาสตร์ญาจาง ซึ่งเป็นศูนย์วิทยาศาสตร์ทางทะเลของประเทศ พื้นที่คุ้มครองทางทะเลห่อนมุน (Khu bảo tồn biển Hòn Mun) ขนาดประมาณ 160 กม.2 เป็น 1 ใน 4 พื้นที่คุ้มครองทางทะเลแห่งแรกของโลกที่ IUCN ให้การรับรอง

 ภูมิศาสตร์ 
เมืองญาจางมีพื้นที่ปริมณฑลขนาด 251 ตารางกิโลเมตร (97 ตารางไมล์) มีประชากรประมาณ 500,000 คน เขตแดนติดกับเมืองนิญฮหว่าทางทิศเหนือ, เมืองกามซัญทางตอนใต้, อำเภอเดียนคั้ญทางทิศตะวันตก และทะเลตะวันออกทางทิศตะวันออก เมืองนี้ตั้งอยู่บนอ่าวญาจางที่สวยงาม ล้อมรอบทั้งสามด้านด้วยภูเขา และมีเกาะขนาดใหญ่และอีก 4 เกาะเล็ก ๆ ในมหาสมุทรตรงหน้าพื้นที่หลักของเมือง ซึ่งช่วยป้องกันพายุใหญ่ไม่ให้เข้ามาทำลายเมือง 

ภูมิประเทศของญาจางค่อนข้างซับซ้อน มีความสูงตั้งแต่ 0 ถึง 900 เมตรจากระดับน้ำทะเล แบ่งออกเป็น 3 พื้นที่ มีที่ราบชายฝั่งและชายฝั่งของแม่น้ำก๊าย ประมาณ 81.3 กม.2 คิดเป็น 32.33% ของพื้นที่เมืองทั้งหมด เขตเชื่อมต่อและเนินเขาเตี้ย ๆ ที่มีความลาดชันตั้งแต่ 3° ถึง 15° ส่วนใหญ่ตั้งอยู่ทางตะวันตกและตะวันออกเฉียงใต้หรือบนเกาะเล็ก ๆ คิดเป็น 36.24% ของพื้นที่ พื้นที่ภูเขาที่มีภูมิประเทศสูงชันมากกว่า 15° กระจายอยู่ทางทิศเหนือ และที่จุดสิ้นสุดของเมืองบนเกาะเจ (Hon Tre) ทางทิศใต้ คิดเป็น 31.43% ของพื้นที่เมือง

 ภูมิอากาศ 
ญาจางมีภูมิอากาศแบบทุ่งหญ้าสะวันนา (การแบ่งเขตภูมิอากาศแบบเคิพเพิน: Aw) ซึ่งได้รับอิทธิพลจากภูมิอากาศแบบอบอุ่นชื้นภาคพื้นสมุทร สภาพอากาศของญาจางค่อนข้างเย็นอุณหภูมิเฉลี่ยทั้งปีอยู่ที่ 26.3 ⁰C มีฤดูแล้งที่ยาวนานตั้งแต่เดือนมกราคมถึงเดือนสิงหาคม มีฤดูหนาวที่อากาศหนาวน้อย ฤดูฝนเริ่มตั้งแต่เดือนกันยายนและสิ้นสุดในเดือนธันวาคม ปริมาณน้ำฝนคิดเป็นเกือบ 80% ของปริมาณน้ำฝนรายปี (1,025 มม.) จากอิทธิพลของลมมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือ และในช่วงฤดูฝนอาจมีฝนหนักมากจากพายุไต้ฝุ่น แม้ว่าเมืองจะมีภูมิประเทศที่ป้องกันลมรุนแรง มีประมาณ 10 ถึง 20% ที่ฤดูฝนเริ่มตั้งแต่เดือนกรกฎาคมหรือสิงหาคม และสิ้นสุดในช่วงต้นเดือนพฤศจิกายน เมื่อเทียบกับจังหวัดชายฝั่งตอนกลางตอนใต้ ญาจางเป็นภูมิภาคที่มีสภาพอากาศที่เอื้ออำนวย การแบ่งฤดูกาลที่ค่อนข้างชัดเจน (ฤดูฝนและฤดูแล้ง) และผลกระทบจากพายุน้อยกว่า ทำให้มีนักท่องเที่ยวเกือบตลอดทั้งปี 

 ประวัติศาสตร์ 
บริเวณเมืองเคยเป็นส่วนของอาณาจักรจามปา ซึ่งมีหลักฐานเป็นปราสาทหินแบบจามที่หลงเหลืออยู่

 เศรษฐกิจ 
thumb|right|ญาจาง
เป็นเมืองที่มีรายได้หลักจากการท่องเที่ยว มีสถานพักตากอากาศที่ติดอันดับ 1 ใน 12 สถานพักตากอากาศริมหาดที่หรูที่สุดในโลก

 การคมนาคม 
ญาจางมีท่าอากาศยานกามซัญ (Cam Ranh) ซึ่งจะยกระดับเป็นท่าอากาศยานนานาชาติ และสถานีรถไฟญาจาง ซึ่งเป็นสถานีบนเส้นทางรถไฟระหว่างนครโฮจิมินห์กับกรุงฮานอย

left|thumb|1115px|ภาพพาโนรามาของทางตอนใต้ของเมือง

 เมืองพี่น้อง 
  ท้ายเงวียน, เวียดนาม
  โกตากีนาบาลู, มาเลเซีย
  ด่งนาย, เวียดนาม