# หอคอยบาเบล
หอคอยบาเบล (;) เป็นตำนานต้นกำเนิดและนิทานคติสอนใจในหนังสือปฐมกาลเพื่ออธิบายว่าทำไมถึงมีภาษาและวัฒนธรรมหลายแบบ11:1–9

ในเรื่องราวนี้ มนุษยชาติที่พูดภาษาเดียวกัน อพยพกันเป็นกลุ่มไปที่ชินาร์ (เมโสโปเตเมียตอนล่าง) โดยทั้งหมดตกลงกันสร้างเมืองใหญ่ที่มีหอคอยสูงเทียมฟ้า พระยาห์เวห์ทรงสังเกตความพยายามเหล่านี้ และแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับพลังของมนุษยชาติในความสามัคคี ทำให้คำพูดของพวกเขาสับสนจนไม่สามารถเข้าใจกันได้อีกต่อไป และทำให้พวกเขากระจัดกระจายไปทั่วโลก ทิ้งเมืองนี้ไว้โดยที่ยังสร้างไม่เสร็จ

นักวิชาการสมัยใหม่บางคนเชื่อมโยงหอคอยบาเบลเข้ากับโครงสร้างและบันทึกทางประวัติศาสตร์ที่มีอยู่ โดยเฉพาะข้อมุลจากเมโสโปเตเมียโบราณ อาคารที่มีการยอมรับมากที่สุดคือเอเตเมนอันกี ซิกกูแรตที่อุทิศแด่เทพเจ้ามาร์ดุกในบาบิโลน ซึ่งในภาษาฮีบรูเรียกว่า บาเบล เรื่องราวที่คล้ายกันก็พบในตำนานซูเมอร์โบราณชื่อ เอ็นเมร์การ์และเจ้าแห่งอารัตตา ซึ่งอธิบายเหตุการณ์และสถานที่ในเมโสโปเตเมียตอนใต้

 ศัพทมูลวิทยา 
วลี "หอคอยบาเบล" ไม่ปรากฏในหนังสือปฐมกาลหรือในคัมภีร์ไบเบิล แต่ใช้คำว่า "เมืองกับหอคอยนั้น" หรือสั้น ๆ แค่ "เมืองนั้น" เสมอ ที่มาของชื่อบาเบล ซึ่งเป็นชื่อภาษาฮีบรูของบาบิโลน ยังไม่มีคำตอบที่ชัดเจน ชื่อเมืองในภาษาแอกแคดคือ บาบ-อิลิม หมายถึง "ประตูของพระเจ้า" อย่างไรก็ตาม รูปแบบและการตีความนั้นโดยทั่วไปคาดว่าได้รับมาจากนิรุกติศาสตร์พื้นบ้านภาษาแอกแคด เพื่อใช้กับชื่อ "บาบิลลา" ที่ไม่ทราบความหมายและน่าจะมีต้นตอที่ไม่ได้มาจากกลุ่มภาษาเซมิติกDietz Otto Edzard: Geschichte Mesopotamiens. Von den Sumerern bis zu Alexander dem Großen, Beck, München 2004, p. 121. 

ตามเรื่องราวในหนังสือปฐมกาล เมืองนี้ได้รับ "บาเบล" จากคำกริยาฮีบรู  หมายถึง ทำให้ปนเปหรือสับสน หลังจากพระยาห์เวห์ทรงบิดเบือนภาษาสามัญของมนุษยชาติ Encyclopædia Britannica ระบุว่า คำนี้สะท้อนถึงการเล่นคำ เนื่องจากคำว่าบาบิโลนและ "สับสน" ในภาษาฮีบรูออกเสียงคล้ายกัน

 ในไบเบิล 

 การวิเคราะห์ 
thumb|upright|ภาพวาดการก่อสร้างหอคอยสมัยกลางตอนปลายในเยอรมนี จากเอกสารตัวเขียนของ Rudolf von Ems' Weltchronik, cgm 5 fol. 29r 

 ประเภท 
หอคอยบาเบลเป็นตำนานประเภทสมุฏฐานวิทยาที่ใช้อธิบายต้นกำเนิดความหลากหลายของภาษา ความสับสนของภาษา (confusio linguarum) เป็นผลจากการก่อสร้างหอคอยบาเบล ทำให้ภาษาของมนุษย์แตกออกเป็นเสี่ยง ๆ: พระเจ้าทรงกังวลว่ามนุษย์ดูหมิ่นพระเจ้าด้วยการสร้างหอคอยเพื่อหลีกเลี่ยงน้ำท่วมครั้งที่สอง ดังนั้น พระเจ้าจึงสร้างภาษาต่าง ๆ ขึ้นมาหลายภาษา ทำให้มนุษย์ไม่สามารถเข้าใจกันได้

ก่อนหน้าเหตุการณ์นี้ มนุษยชาติพูดภาษาเดียวกัน แม้ว่าในปฐมกาล 10:5 ระุว่าลูกหลานยาเฟท โกเมอร์ และยาวานกระจายไป "ตามภาษาตามตระกูลตามชาติของพวกเขา" ออกัสตินอธิบายความขัดแย้งที่เห็นได้ชัดนี้ โดยโต้แย้งว่าเรื่องราวนี้ "เล่าย้อนกลับไปว่าเหตุใดภาษาเดียวที่มนุษย์ทุกคนใช้ร่วมกันจึงแตกออกเป็นภาษาหลายภาษาโดยไม่กล่าวถึงเรื่องนั้น" ("without mentioning it, goes back to tell how it came about that the one language common to all men was broken up into many tongues") นักวิชาการสมัยใหม่ถือว่าบททั้งสองนี้เขียนขึ้นจากแหล่งที่มาที่แตกต่างกัน 2 แห่ง อันแรกมาจาก Priestly source และอันหลังมาจาก Jahwist อย่างไรก็ตาม ในช่วงไม่กี่ที่ผ่านมา บรรดานักวิชาการถกเถียงกันเรื่องทฤษฎีนี้

 แก่นเรื่อง 
แก่นเรื่องการแข่งขันระหว่างพระเจ้ากับมนุษย์ปรากฏทั้งหนังสือปฐมกาล เช่น ในเรื่องราวอาดัมกับเอวาในสวนเอเดน

 ความสูง 
หนังสือปฐมกาลไม่ได้ระบุถึงความสูงของหอคอยอย่างชัดเจน วลี "สูงเทียมฟ้า" (v.4) เป็นเพียงสำนวนสำหรับความสูงอันน่าทึ่ง มากกว่าจะสื่อถึงความเย่อหยิ่ง หนังสือยูบิลีกล่าวถึงความสูงของหอคอยที่ 5,433 คิวบิตและ 2 ฝ่ามือ หรือ  ประมาณสามเท่าของความสูงบุรจญ์เคาะลีฟะฮ์ หรือเกือบ 1.6 ไมล๋ (10:21)

องค์ประกอบ
thumb|left|สวนลอยบาบิโลน (ภาพวาดในคริสต์ศตวรรษที่ 19) แสดงหอคอยบาเบลในฉากหลัง

 ความเป็นเจ้าของ 

 ความเป็นประวัติศาสตร์ 
นักวิชาการพระคัมภีร์มองหนังสือปฐมกาลเป็นเรื่องราวปรัมปรา ไม่ใช่บันทึกเหตุการณ์ประวัติศาสตร์ "How much history lies behind the story of Genesis? Because the action of the primeval story is not represented as taking place on the plane of ordinary human history and has so many affinities with ancient mythology, it is very far-fetched to speak of its narratives as historical at all." หนังสือปฐมกาลได้รับการอธิบายว่าเริ่มต้นด้วยตำนานที่เป็นประวัติศาสตร์และจบลงด้วยประวัติศาสตร์ที่เป็นตำนาน ถึงกระนั้น เรื่องราวบาเบลสามารถตีความได้ตามบริบท เช่น ในหนังสือปฐมกาลส่วนอื่น ๆ ระบุไว้ว่าบาเบล (LXX: Βαβυλών) อยู่ในอาณาจักรของนิมโรด ซึ่งอยู่ในเมโสโปเตเมียตอนล่าง คัมภีร์ไบเบิลไม่ได้ระบุเป็นการเฉพาะว่านิมโรดเป็นผู้สั่งให้สร้างหอคอย แต่ข้อมูลอื่น ๆ หลายแห่งเชื่อมโยงกับพระองค์ ปฐมกาล 11:9 อ้างถึงชื่อบาเบลในภาษาฮีบรูมาจากคำกริยา บาลัล ซึ่งแปลว่า ทำให้ปนเปหรือสับสน ฟลาวีอุส โยเซพุส นักเขียนชาวโรมัน-ยิวในคริสต์ศตวรรษที่ อธิบายว่า ชื่อนี้มาจากศัพท์ฮีบรูว่า Babel (בבל) หมายถึง "ความสับสน"Josephus, Antiquities, 1.4.3

 วรรณกรรมยุคหลัง 

หมายเหตุ