# โจวันนี ปีซาโน
thumb|right|220px|แท่นเทศน์ในมหาวิหารปิซา
จิโอวานนี ปิซาโน (ภาษาอังกฤษ: Giovanni Pisano)  (ราวปี ค.ศ. 1250 – ราวปี ค.ศ. 1315) เป็นประติมากร จิตรกร และ สถาปนิกชาวอิตาลีผู้เป็นลูกของประติมากรผู้มีชื่อเสียงอีกคนหนึ่งของอิตาลี--นิโคลา ปิซาโน จิโอวานนีได้รับการศึกษาและฝึกฝนในเวิร์คช็อพของพ่อ

 ชีวิตและงาน 
ระหว่างปี ค.ศ. 1265 ถึงปี ค.ศ. 1268 ปิซาโนทำงานแกะสลักแท่นเทศน์ในมหาวิหารเซียนนาร่วมกับพ่อ  โครงการต่อมาที่ทำร่วมกับพ่ออีกชิ้นหนึ่งก็คือการแกะสลักน้ำพุ  “ฟอนทานา มายอเร” และฐานรอบน้ำพุที่เปรูเจีย เมื่อใกล้จะจบโครงการในปี ค.ศ. 1278 พ่อของปิซาโนอาจจะเสียชีวิตไปแล้วก็ได้ หรืออาจจะมาเสียชีวิตในปี ค.ศ. 1284 เมื่อจิโอวานนีย้ายไปตั้งบ้านเรือนอยู่ที่เซียนนา งานชิ้นแรกเป็นงานที่มีลักษณะคล้ายงานของนิโคลาซึ่งทำให้แยกได้ยากใครเป็นคนทำส่วนใด แต่งาน “พระแม่มารีและพระบุตร” เป็นงานที่บ่งได้แน่นอนว่าเป็นงานของจิโอวานนีเพราะเป็นงานที่แสดงลักษณะใหม่ที่แสดงความสัมพันธ์ระหว่างพระแม่มารีและพระบุตร

งานชิ้นต่อมาเป็นงานที่ปิซาเป็นงานแกะสลักรูปสองแถวบนหน้าบันฉลุบนด้านหน้าของหอศีลจุ่ม (ค.ศ. 1277-ค.ศ. 1284) ความมีชีวิตชีวาของรูปสลักเป็นการย้ำให้เห็นว่าลักษณะงานของจิโอวานนีแยกตัวมาจากลักษณะงานแกะสลักที่สงบสำรวมตามแบบของนิโคลาอย่างเต็มตัว

จิโอวานนีได้รับแต่งตั้งให้เป็นหัวหน้าสถาปนิกที่มหาวิหารเซียนนาระหว่างปี ค.ศ. 1287 ถึงปี ค.ศ. 1296 ซึ่งทำให้ต้องเดินทางไปๆ มาๆ ระหว่างเซียนนาและปิซาบ่อยๆ งานแกะสลักที่หรูหราและลักษณะสถาปัตยกรรมด้านหน้ามหาวิหารเซียนนาแสดงให้เห็นแนวโน้มในการผสมระหว่างศิลปะกอธิคและบางส่วนของศิลปะกรีกโรมันที่ยังหลงเหลืออยู่บ้าง  ลักษณะงานทำให้เฮนรี มัวร์ (Henry Moore) สถาปนิกชาวอังกฤษเรียกจิโอวานนีว่าเป็น “ประติมากรสมัยใหม่คนแรก”

ในปี ค.ศ. 1296 ปิซาโนย้ายกลับไปปิซาและเริ่มงานที่วัดซานจิโอวานนี ในปี [[ค.ศ. ค.ศ. 1301 ปิซาโนก็แกะสลักแท่นเทศน์แห่งเซนต์แอนดรูว์สำหรับวัดซานอันเดรียที่พิสโตเอียที่เริ่มไว้ในปี ค.ศ. 1297 ต่อ ภาพแกะนูนห้าแผงบนแท่นเทศน์เป็นฉาก การประกาศของเทพและการกำเนิดของพระเยซู; การชื่นชม, แมไจฝัน และ เทวดาเตือนโจเซฟ;  การสังหารเด็กบริสุทธิ์; พระเยซูตรึงกางเขน; พระกระยาหารมื้อสุดท้าย

งานระหว่างปี ค.ศ. 1302 ถึงปี ค.ศ. 1310 เป็นงานแกะสลักแท่นเทศน์สำหรับมหาวิหารปิซาที่เป็นงานที่แสดงให้เห็นแนวโน้มที่จิโอวานนีชอบคือทำให้ตัวแบบดูเหมือนไหวและลอยออกมาจากตัวแท่นเทศน์ได้ซึ่งแตกต่างไปจากลักษณะงานของนิโคลาผู้พ่อซึ่งเป็นงานที่ดูแข็งกว่าอย่างเห็นได้ชัด แท่นเทศน์ที่ปิซาประกอบด้วยฉากจาก พันธสัญญาใหม่ 9 ฉากแกะจากหินอ่อนขาว จิโอวานนีแกะทำให้เกิดความตัดกันของแสงเงา (chiaroscuro) ซึ่งยิ่งทำให้ตัวแบบดูลึกมากขึ้น รูปแกะรวมทั้งเฮอร์คิวลีสเปลือยเป็นรูปที่แกะอย่างธรรมชาติ รูป “ความรอบคอบ” บนแท่นเทศน์อาจจะได้รับแรงบันดาลใจจาก “อีฟ” ในภาพเขียน “การขับจากสวนอีเด็น” (The Expulsion from the Garden of Eden) โดยมาซาชิโอ งานแท่นเทศน์ที่ปิซาถือว่าเป็นงานชิ้นเอกของจิโอวานนี หลังจากเหตุเพลิงไหม้ในปี ค.ศ. 1595 แท่นเทศน์ก็ถูกย้ายไปเก็บไว้ที่อื่นระหว่างการซ่อมแซมตกแต่งวัดจนดูเหมือนจะหายสาบสูญไป และเพิ่งมาพบอีกครั้งเมื่อปี ค.ศ. 1926 

วัดซานนิโคลาที่ปิซาได้รับการขยายระหว่างปี ค.ศ. 1297 ถึงปี ค.ศ. 1313 โดยนักบวชลัทธิออกัสติเนียน ซึ่งอาจจะตามแบบที่ออกโดยจิโอวานนี นอกจากนั้นปิซาโนก็ยังเป็นผู้ออกแบบด้านหน้าวัดซานเพาโบ อา รีปา ดาร์โน (San Paolo a Ripa d'Arno)

งานชิ้นใหญ่ชิ้นสุดท้ายเป็นงานที่ได้รับจ้างจากสมเด็จพระจักรพรรดิเฮนรีที่ 7 แห่งจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ (Henry VII, Holy Roman Emperor) ราวปี ค.ศ. 1313 ให้สร้างอนุสาวรีย์เป็นที่ระลึกแก่มาร์กาเร็ตแห่งบราบันท์ (Margaret of Brabant) พระชายาผู้สิ้นพระชนม์ในปี ค.ศ. 1311

ลูกศิษย์คนหนึ่งของจิโอวานนีคือจิโอวานนี ดิ บาลดูชิโอ (Giovanni di Balduccio) ผู้ที่กลายมาเป็นประติมากรคนสำคัญ และสถาปนิกและประติมากร อากอสติโน ดา เซียนนา (Agostino da Siena) นอกจากนั้นปิซาโนก็ยังมีอิทธิพลต่อเปียโตร ลอเร็นเซ็ตตี (Pietro Lorenzetti)  จอร์โจ วาซารีรวมชีวประวัติของจิโอวานนีในหนังสือ “ชีวิตจิตรกร, ประติมากร, และสถาปนิกผู้ดีเด่น”