# จงประสาทความยุติธรรม แม้ฟ้าจะถล่มก็ตามที
จงประสาทความยุติธรรม แม้ฟ้าจะถล่มก็ตามทีกูเกิล, 2552 : ออนไลน์.  เป็นภาษิตภาษาละตินทางกฎหมายซึ่งบ่งบอกถึงความเชื่อว่า ความยุติธรรมจักต้องมีอยู่ไม่ว่าในสถานการณ์รูปแบบใดก็ตาม โดยชาลส์ ซัมเมอร์  นักการเมืองผู้รณรงค์ให้เลิกทาสแห่งคริสต์ศตวรรษที่ 19 กล่าวว่าภาษิตนี้ไม่ได้มีที่มาจากสมัยคลาสสิกแต่อย่างใดCharles Summer, 1875 : 507. แม้จะเชื่อกันว่าเป็นคำของ ลูเชิส คาลเพอร์นิเอิส พิโซ ซีโซนิเนิส  รัฐบุรุษในสมัยโรมันโบราณผู้เป็นสสุระของจูเลียส ซีซาร์ ก็ตาม

 สมัยคลาสสิก 

 การอุปมาด้วยฟ้าถล่มในสมัยโบราณ 

สันนิษฐานกันว่าการอุปมาด้วย "ฟ้าถล่ม"  เป็นปรกติในสมัยคลาสสิก ดังที่ปรากฏหลายครั้งในวรรณกรรมแห่งยุค อาทิ งานเขียนของ พูบลิอุส เทเรนทิอุส อาเฟอร์  นักเขียนบทละครแห่งสาธารณรัฐโรมัน เช่นในบทว่า "ผู้ขลาดหวาดฟ้าว่าจะพัง ฉะนี้หวังพึ่งได้ไฉนเล่า" Edward St. John Parry, 1857 : Act IV, sence 3, 719.

เช่นเดียวกับเรียงความของ ลูชิอูส ฟลาวิอูส อาร์ริอานูส  เรื่อง "แคมเพนส์อ็อฟอเล็กซานเดอร์" (, "ยุทธรณรงค์แห่งพระเจ้าอเล็กซานดอร์") บรรพที่ 1 บทที่ 4 ว่า พระเจ้าอเล็กซานเดอร์มีพระราชปุจฉาไปยังทูตานุทูตแห่งเคลต์ ซึ่งล้วนประกอบด้วยกายาอันกำยำ กิริยาอันทะนงยโส และมาจากทะเลเอดรีอาทิก  ว่า "ในโลกนี้ สิ่งไรเล่าที่ท่านทั้งหลายเกรงกลัวเป็นที่สุด" และทูตานุทูตสนองพระราชปุจฉาว่า "ข้าพระองค์ทั้งหลายเกรงว่าฟ้าจะร่วงลงสู่ศีรษะแห่งเรา" ฝ่ายพระเจ้าอเล็กซานเดอร์ซึ่งมีพระราชประสงค์จะได้ยินว่าเขาทั้งหลายเกรงกลัวพระองค์เป็นที่สุด ก็ไม่ทรงสมพระราชหฤทัย และทรงตระหนักโดยปริยายว่า หามีอำนาจของมนุษย์ใดในใต้หล้าจะทำอันตรายพวกเขาได้ เว้นแต่อำนาจของพิบัติภัยทางธรรมชาติโดยแท้

ทำนองเดียวกับในบทร้อยกรองกำสรดบทหนึ่งของ เธอ็อกนิสแห่งเมเกรา  กวีชาวกรีก ซึ่งว่า "แม้นข้ามิภักดิ์ผู้รักข้า หรือขุ่นโกรธาปรปักษ์ไซร้ จงฟ้าโรจน์ร่วงลงตรงเกไศ (นี้ชนในใต้หล้าล้วนแสยง)" Théognis de Mégare, 2007 : en ligne.

ในขณะที่ อริสโตเติล  กล่าวในผลงานของเขาเรื่อง "ฟิสิกส์" (, "กายภาพ") บรรพที่ 4 ว่า ความเชื่อที่ว่าท้องฟ้าตั้งอยู่บนบ่าของยักษ์แอตเลิส  และจะถล่มลงหากแอตเลิสผละจากไปนั้น เป็นความคิดในยุคแรกเริ่มของชนชาติที่โง่เขลา

 ความยุติธรรมของพิโซ 

left|200px|thumb|ลูชิอูส แอนเนอูส เซเนเกาเกิด: ประมาณ 4 ปีก่อน ค.ศ. (พ.ศ. 140)ตาย: ค.ศ. 65 (พ.ศ. 608)

ในผลงานของ ลูชิอูส แอนเนอูส เซเนเกา  ประเภทบทสนทนา เรื่อง "เดอีรา" ("บนความพิโรธ") บรรพที่ 1 บทที่ 18 ว่า  ทหารนายหนึ่งกลับมาจากการลาหยุดโดยมิได้พาเพื่อนผู้ติดตามกลับมาด้วยตามวินัยทหาร  กเนอูส พิโซ  ผู้ว่าการรัฐและผู้บัญญัติกฎหมาย จึงสั่งด้วยความพิโรธโกรธาให้ประหารชีวิตทหารผู้นั้นทันที บนเหตุผลว่าทหารติดตามคนนั้นหายไป แสดงว่าถูกทหารผู้เพิ่งกลับมานั้นฆ่าแล้วเป็นแน่ ในขณะจ่อคอเข้าสู่คมดาบประหาร ปรากฏว่าาทหารติดตามคนที่สันนิษฐานว่าถูกฆ่าตายแล้วปรากฏตัวขึ้น ประธานการประหารจึงสั่งให้หยุดการ แล้วพาทหารที่ถูกกล่าวหาไปพบกเนอูส พิโซ เพื่อขอให้งดโทษเสีย แต่กเนอูสกลับสั่งให้ประหารชีวิตทหารนายนั้นตามเดิมบนเหตุผลว่าได้มีคำตัดสินไปแล้ว และสั่งให้ประหารชีวิตประธานการประหารผู้นั้นด้วยบนเหตุผลว่าไม่ปฏิบัติหน้าที่ตามที่ได้รับมอบหมาย และสุดท้ายก็สั่งให้ประหารทหารติดตามที่สันนิษฐานว่าถูกฆ่าตายแล้วคนนั้นอีก บนเหตุผลว่าเป็นเหตุให้ผู้บริสุทธิ์ต้องจบชีวิตลงถึงสองคน

และด้วยการเล่าขานสืบต่อ ๆ กันมาถึงกรณีข้างต้นนี้ เกิดเป็นหลักการที่เรียกว่า "ความยุติธรรมของพิโซ"  ซึ่งมีว่า คำตัดสินใดที่มีไปโดยเจตนาตอบโต้ความผิดย่อมถือว่าถูกต้องในทางเทคนิค แต่ไม่ถูกต้องในทางศีลธรรม ซึ่งหลักการเช่นนี้อาจนับว่าเป็นการตีความภาษิต "จงประสาทความยุติธรรม แม้ฟ้าจะถล่มก็ตามที" ไปในทางลบ

กระนั้น แม้อันที่จริงแล้วบทสนทนาเรื่อง "เดอีรา" มิได้ปรากฏถ้อยคำของภาษิตดังกล่าวเลย แต่พจนานุกรมของบริวเวอร์ว่าด้วยวลีและนิทาน  ระบุว่ามีการปรากฏของภาษิตนี้E. Cobham Brewer, 1898 : Online.

อนึ่ง ยังเชื่อกันว่าสำนวน "จงประสาทความยุติธรรม แม้ฟ้าจะถล่มก็ตามที" เป็นคำของพิโซ แต่เป็นพิโซอีกคนหนึ่ง คือ ลูเชิส คาลเพอร์นิเอิส พิโซ ซีโซนิเนิส  รัฐบุรุษในสมัยโรมันโบราณผู้เป็นสสุระของจูเลียส ซีซาร์ ซึ่งคาดว่าจะเป็นการสับสนกับกรณีพิโซในบทสนทนา "เดอีรา" นี้

 สมัยปัจจุบัน 
right|thumb|200px|วิลเลียม เมอร์รีย์ เอิร์ลแห่งแมนส์ฟิลด์

ในปัจจุบัน ภาษิต "จงประสาทความยุติธรรม แม้ฟ้าจะถล่มก็ตามที" นี้มีการใช้เพื่อประกันความยุติธรรมสำหรับคนทุกระดับชั้นวรรณะ และเป็นภาษิตที่มีนัยในทางบวก ในวงการกฎหมายอังกฤษ วิลเลียม วัตเซิน  นักบวชคาทอลิกผู้ถูกประหารชีวิตฐานเป็นกบฏ กล่าวในผลงานเรื่อง "เท็นโควดิเบทิเคิลโควเทเชินส์คอนเซิร์นนิงรีลิเจินแอนด์สเตต" (, "สิบพจนาอันน่ารู้เกี่ยวกับศาสนาและรัฐ") เมื่อ ค.ศ. 1601 (พ.ศ. 2144) ว่า "เจ้าละเมิดฝ่าฝืนภาษิตอันเป็นสามัญแห่งกฎหมายภาษิตนั้น คือที่ว่า 'จงประสาทความยุติธรรม แม้ฟ้าจะถล่มก็ตามที' แล้วไซร้""You go against that general maxim in the laws, which is ‘Fiat justitia et ruant coeli." ซึ่งการกล่าวถึงของนักบวชวิลเลียม วัตเซินดังกล่าว เป็นการปรากฏตัวครั้งแรกของภาษิตนี้ในวงวรรณกรรมอังกฤษ

นอกจากนี้ ภาษิตนี้ยังได้รับการกล่าวถึงโดย วิลเลียม ไพรน์  นักกฎหมายชาวอังกฤษ ในผลงานเรื่อง "เฟรชดิสกัฟวะรีอ็อฟพรอดิเจิสว็อนเดอริงนิวเบลซิงสตาส์" (, "การค้นพบครั้งใหม่ซึ่งดารากรอันร้อนแรงที่โคจรไปมาอย่างน่าอัศจรรย์") เมื่อ ค.ศ. 1646 (พ.ศ. 2189), โดย นาเธเนียล เวิร์ด  ใน "ซิมเพิลคอบเบลอร์อ็อฟอกาเวิม" (, "เรื่องงี่เง่าไร้สาระของอกาเวิม") เมื่อ ค.ศ. 1647 (พ.ศ. 2190) และโดยอีกหลาย ๆ คนหลังจากนั้น แต่ครั้งที่เป็นที่กล่าวขวัญถึงมากที่สุดครั้งหนึ่ง ได้แก่ การอ้างถึงใน ค.ศ. 1770 (พ.ศ. 2313) ซึ่งวิลเลียม เมอร์รีย์ เอิร์ลแห่งแมนส์ฟิลด์ ลอร์ดหัวหน้าศาลข้างพระที่นั่ง ใช้ภาษิตนี้อธิบายถึงหน้าที่ของศาลยุติธรรม เพื่อตอบคำอ้างของจอห์น วิลส์  ที่เบิกความในคดีซัมเมอร์เซ็ตต์ว่าหากศาลตัดสินให้ทาสเป็นอิสระอาจจะทำให้เศรษฐกิจของอังกฤษและอาณานิคมพังพินาศ

เช่นเดียวกับใน ค.ศ. 1933 (พ.ศ. 2476) เจมส์ เอ็ดวิน ฮอร์เทิน  ผู้พิพากษาศาลเคลื่อนที่เขต 8  แห่งรัฐแอละแบมา สหรัฐอเมริกา สั่งเพิกถอนคำพิพากษาประหารชีวิตเฮย์วูด แพตเทอร์เซิน  หนึ่งในชายชุดดำเก้านายที่เป็นแพะสำหรับข้อหาข่มขืนกระทำชำเราสตรีผิวขาวสองนางที่รัฐแอละแบมาใน "คดีพ่อหนุ่มสกอตส์โบโร"  โดยกล่าวถึงภาษิต "จงประสาทความยุติธรรม แม้ฟ้าจะถล่มก็ตามที" ประกอบการชี้แจงว่า แม้เขาทราบดีว่าการตัดสินเช่นนี้จะต้องถูกแรงกดดันให้พ้นจากตำแหน่ง แต่จะให้พิพากษาลงโทษผู้บริสุทธิ์นั้นไม่อาจกระทำได้Douglas O. Linder, n.d. : Online.

ข้อความ "จงประสาทความยุติธรรม แม้ฟ้าจะถล่มก็ตามที" นี้ในภาษาละติน ยังสลักอยู่บนบัลลังก์ศาลสูงสุดประจำรัฐจอร์เจีย  สหรัฐอเมริกา และสลักอยู่บนทับหลังประตูสถานีรถไฟไบรด์เวลการ์ดา  ในกรุงดับลิน ประเทศไอร์แลนด์ ด้วย นอกจากนี้ ข้อความ "จงประสาทความยุติธรรม" ในภาษาละติน ยังปรากฏบนเบื้องล่างภาพเหมือนของ จอห์น มาร์แชล  ประธานศาลสูงสุดแห่งสหรัฐอเมริกา  ซึ่งวาดโดย เรมแบรนต์ พีล  เมื่อ ค.ศ. 1835 (พ.ศ. 2378) และปัจจุบันแขวนอยู่ยังห้องประชุมศาลสูงสุดแห่งสหรัฐอเมริกา

อนึ่ง ภาษิตนี้ยังเป็นคติพจน์ของศาลสูงสุดประจำรัฐเทนเนสซี  โดยปรากฏอยู่บนตราประทับของศาล และเลี่ยมอยู่บนพื้นโถงอาคารศาลซึ่งตั้งอยู่ในเมืองแนชวิลล์ รัฐเทนเนสซี สหรัฐอเมริกา ไม่เท่านี้ ภาษิตดังกล่าวยังเป็นคติพจน์ของกองทัพอากาศแห่งสหราชอาณาจักร  และปรากฏอยู่บนยอดหมวกทหารอากาศแห่งสหราชอาณาจักรด้วย

ทั้งนี้ ในสมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 หมู่ระเบิดที่ 447 แห่งกองทัพอากาศที่แปด ของสหรัฐอเมริกา ยังใช้ภาษิตนี้เป็นคติพจน์ของตน และปรากฏอยู่บนตราประจำตำแหน่งของหมู่ระเบิดนี้ด้วย

 การประยุกต์ภาษิต 

200px|left|thumb|อิมมานูเอิล คานต์เกิด: 22 เมษายน ค.ศ. 1724 (พ.ศ. 2267)ตาย: 12 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1804 (พ.ศ. 2347)

ในภาคพื้นยุโรป โดยเฉพาะในประเทศเยอรมัน มีการประยุกต์ภาษิต "จงประสาทความยุติธรรม แม้ฟ้าจะถล่มก็ตามที" เป็นภาษิตใหม่ว่า "จงมีความยุติธรรม แม้โลกาจะวินาศก็ตามที"  โดยได้รับการใช้เป็นคติพจน์อย่างเป็นทางการของจักรพรรดิเฟอร์ดินันด์ที่ 1 แห่งอาณาจักรโรมันอันศักดิ์สิทธิ์  ซึ่งการประยุกต์นี้สันนิษฐานว่าน่าจะมีที่มาจากหนังสือเรื่อง "โลคีคอมมูเนส"  ของ ฟิลิปป์ เมลันช์เธิน  นักเทววิทยาชาวเยอรมัน เมื่อ ค.ศ. 1521 (พ.ศ. 2064) 

การใช้ภาษิต "จงมีความยุติธรรม แม้โลกาจะวินาศก็ตามที" ครั้งหนึ่งที่มีการกล่าวขานกันมากที่สุดได้แก่การใช้ของ อิมมานูเอิล คานต์  นักปรัชญาชาวเยอรมัน ในงานเขียนของเขาเรื่อง "เพอร์พีชวลพีซ" (, "อนันตสันติ") เมื่อ ค.ศ. 1795 (พ.ศ. 2338) ซึ่งเขาแปลภาษิต "fiat iustitia, pereat mundus" อย่างหลวม ๆ ว่า "ให้ความยุติธรรมนำไป แม้ว่าคนโฉดทั้งหลายในพื้นพิภพจะจบสิ้นลงเพราะเหตุนี้" Immanuel Kant, 1796 : 61. Immanuel Kant, n.d. : Online.

เนื่องจากภาษิต "จงมีความยุติธรรม แม้โลกาจะวินาศก็ตามที" เป็นเครื่องยืนยันเจตนารมณ์ของความยุติธรรมในทุกสภาพการณ์ ในประเทศเยอรมันปัจจุบันนี้ ภาษิตดังกล่าวจึงได้รับการอ้างถึงในทางไม่งาม เพื่อเสียดสีแนวคิดหรือแนวปฏิบัติทางกฎหมายซึ่งต้องการให้ปฏิบัติตามภาษิตนี้ในทุกกรณีแม้ว่าจะส่งผลเสียต่อส่วนรวมก็ตามMuriel Kasper, 2000 : 108.

 เชิงอรรถ