# อำเภอดอนมดแดง
ดอนมดแดง เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดอุบลราชธานี ตั้งอยู่บริเวณตอนกลางของจังหวัดอุบลราชธานี เป็นเมืองทางประวัติศาสตร์ของจังหวัดอุบลราชธานี มีสภาพพื้นที่เป็นเขตเกษตรกรรม มีลำน้ำล้อมรอบทั้งสี่ด้านของอำเภอ ดังนี้ ทิศใต้มีแม่น้ำมูลไหลผ่าน ทิศตะวันออกและทิศเหนือมีลำเซบกไหลผ่าน ทิศตะวันตกมีลำห้วยนาคำไหลผ่าน  

 ที่ตั้งและอาณาเขต 
อำเภอดอนมดแดงตั้งอยู่ทางตอนกลางของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้
 ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอตระการพืชผล
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอตาลสุม
 ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอสว่างวีระวงศ์
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอเมืองอุบลราชธานีและอำเภอเหล่าเสือโก้ก

 ประวัติ 
พ.ศ. 2311 พระวอ พระตา ได้ตั้งเมืองนครเขื่อนขันธ์กาบแก้วบัวบาน พระเจ้าสิริบุญสารได้ยกทัพมาตีเมืองนครเขื่อนขันธ์ฯ พระวอ พระตา จึงอพยพประชาชนและครอบครัวมาที่บ้านดู่บ้านแก (เวียงดอนกอง) อาณาจักรล้านช้างจำปาศักดิ์ ต่อมาอพยพมาที่เมืองดอนมดแดง พ.ศ. 2326 ได้เกิดน้ำท่วมเมืองบริเวณเกาะดอนมดแดงซึ่งเป็นที่ตั้งเมือง พระปทุมวรราชสุริยวงส์จึงอพยพไปที่ดงอู่ผึ้ง ขอพึ่งพระบรมโพธิสมภารสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช และขอตั้งดงอู่ผึ้งเป็นเมืองอุบลราชธานีศรีวนาลัยประเทศราช

ท้องที่อำเภอดอนมดแดง ได้รับการจัดตั้งเป็นกิ่งอำเภอ เพื่อเตรียมความพร้อมการเป็นอำเภอ เมื่อวันที่ 27 ธันวาคม พ.ศ. 2533 โดยมีผลตั่งแต่วันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2534ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง แบ่งเขตท้องที่อำเภอเมืองอุบลราชธานี จังหวัดอุบลราชธานี ตั้งเป็นกิ่งอำเภอดอนมดแดง เล่มที่ ๑๐๘ ตอนที่  ๑๕ ง ประกาศวันที่ ๓๑ มกราคม พ.ศ. ๒๕๓๔ หน้าที่ ๑๐๖๔  โดยตั้งเป็น กิ่งอำเภอดอนมดแดง ขึ้นกับอำเภอเมืองอุบลราชธานี 

อำเภอดอนมดแดง ได้รับการประกาศจัดตั้งโดยแยกพื้นที่จากอำเภอเมืองอุบลราชธานี ขึ้นเป็นอำเภอลำดับที่ 19 ของจังหวัดอุบลราชธานีพระราชกฤษฎีกาตั้งอำเภอเหนือคลอง อำเภอนายายอาม อำเภอท่าตะเกียบ อำเภอขุนตาล อำเภอแม่ฟ้าหลวง อำเภอแม่ลาว อำเภอรัษฎา อำเภอพุทธมณฑล อำเภอวังน้ำเขียว อำเภอเจาะไอร้อง อำเภอชำนิ อำเภอโนนดินแดง อำเภอปางมะผ้า อำเภอสนธิ อำเภอหนองม่วง อำเภอเบญจลักษ์ อำเภอโพนนาแก้ว อำเภอบุ่งคล้า อำเภอดอนมดแดง และอำเภอลืออำนาจ พ.ศ. ๒๕๓๙  เล่มที่ ๑๑๓ ตอนที่ ๖๒ ก ประกาศวันที่  ๒๐ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๓๙ หน้าที่ ๕  โดยมีผลตั่งแต่วันที่ 5 ธันวาคม พ.ศ. 2539

 ภูมิศาสตร์ 
อำเภอดอนมดแดงมีสภาพพื้นที่เป็นที่ราบอุดมสมบูรณ์ตลอดทั้งปี บางแห่งเป็นเนินเขาเล็ก ๆ พื้นที่ทางด้านทิศใต้มีหนองน้ำขนาดใหญ่และมีเกาะดอนมดแดงสถานที่สำคัญของอำเภอ 

 การแบ่งเขตการปกครอง 
 การปกครองส่วนภูมิภาค 
อำเภอดอนมดแดงประกอบไปด้วย 4 ตำบล 47 หมู่บ้าน ได้แก่
1.ดอนมดแดง(Don Mot Daeng)14 หมู่บ้าน2.เหล่าแดง(Lao Daeng)13 หมู่บ้าน3.ท่าเมือง(Tha Mueang)10 หมู่บ้าน4.คำไฮใหญ่(Kham Hai Yai)10 หมู่บ้าน

 การปกครองส่วนท้องถิ่น 
ท้องที่อำเภอดอนมดแดงประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 4 แห่ง ได้แก่ 

 องค์การบริหารส่วนตำบลคำไฮใหญ่ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลคำไฮใหญ่ทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลดอนมดแดง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลดอนมดแดงทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลท่าเมือง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าเมืองทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลเหล่าแดง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเหล่าแดงทั้งตำบล

 การคมนาคม 
อำเภอดอนมดแดงห่างจากตัวจังหวัดอุบลราชธานี 32 กิโลเมตร
 ทางถนนอุบลราชธานี-ตระการพืชผล 20 กิโลเมตร
 ทางถนนแต้ใหม่-ดงบัง 6 กิโลเมตร
 ทางถนนคำไฮใหญ่-ท่าศิลา 6 กิโลเมตร

 โรงเรียน 
โรงเรียนมัธยม สพฐ.
 โรงเรียนดอนมดแดงวิทยาคม

โรงเรียนประถม สพฐ.
 โรงเรียนบ้านเหล่าแดง
โรงเรียนดอนมดแดง (บ้านดงบัง)
โรงเรียนบ้านคำไฮใหญ่
โรงเรียนบ้านท่าเมือง
โรงเรียนบ้านวังพระวังไฮ
โรงเรียนบ้านยาง
โรงเรียนบ้านหนองแล้ง
โรงเรียนบ้านหนองหิน
โรงเรียนบ้านแคน (สมเด็จอุปถัมภ์)
โรงเรียนบ้านกุดกั่ว