# เถา-ยฺเหวียน
เถา-ยฺเหวียน  เป็นนครปกครองโดยตรง ตั้งอยู่ทางตะวันตกเฉียงเหนือของไต้หวัน ติดกับนครซินเป่ย์ (ไทเปใหม่), เทศมณฑลซินจู๋, และเทศมณฑลอี๋หลาน มีศูนย์กลางการปกครองอยู่ที่เขตเถา-ยฺเหวียน โดยเขตนี้กับเขตจงลี่ประกอบกันเป็นเขตมหานครขนาดใหญ่ เถา-ยฺเหวียนได้พัฒนาจากเมืองบริวารของเขตมหานครไทเป จนกลายเป็นเขตมหานครที่ใหญ่เป็นอันดับ 4 และนครที่มีประชากรมากเป็นอันดับ 5 ของประเทศ เนื่องจากการเดินทางไปยังนครไทเปนั้นมีความสะดวกรวดเร็ว ทำให้ในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา เถา-ยฺเหวียนมีอัตราการเติบโตของประชากรมากที่สุดในบรรดาเมืองทุกเมืองในประเทศ

"เถา-ยฺเหวียน" ในภาษาจีนหมายถึง "สวนลูกท้อ" เพราะบริเวณนี้เคยมีต้นท้อจำนวนมาก เมืองนี้เป็นที่ตั้งของนิคมอุตสาหกรรมและสำนักงานใหญ่ของบริษัทเทคโนโลยีหลายแห่ง และยังเป็นที่ตั้งของท่าอากาศยานนานาชาติไต้หวันเถา-ยฺเหวียน ซึ่งเป็นท่าอากาศยานที่ให้บริการในไทเป และพื้นที่อื่น ๆ ทางตอนเหนือของไต้หวัน

ประวัติศาสตร์

ช่วงต้น
ในสมัยโบราณ ที่ราบสูงเถา-ยฺเหวียนเป็นที่อยู่ของชาวอะบอริจินที่ราบไต้หวัน ในสมัยก่อนประวัติศาสตร์ ได้มีชาวเกอตากาลันตั้งรกรากอยู่ในพื้นที่ที่เรียกว่า  ในช่วงปีแรก ๆ ของการล่าอาณานิคมของดัตช์, การล่าอาณานิคมของสเปน, และเจิ้งเหอแห่งราชวงศ์หมิง ยังไม่มีการเพาะปลูกหรือกิจกรรมทางอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ใด ๆ ในพื้นที่นี้ ต่อมาในสมัยราชวงศ์ชิง ได้มีผู้คนจำนวนมากจากมณฑลฝูเจี้ยนและมณฑลกวางตุ้ง เริ่มอพยพมาที่นี่เพื่อเพาะปลูก โดยเฉพาะต้นท้อ ซึ่งจะบานสะพรั่งเต็มที่ในฤดูใบไม้ผลิ ทำให้บรรยากาศรอบ ๆ สวยงามมากจนผู้คนตั้งชื่อบริเวณนี้ว่า Toahong [เทออ๊าหึง] 

จักรวรรดิญี่ปุ่น
thumb|สถานีเถา-ยฺเหวียนในช่วงการปกครองของญี่ปุ่น
ในเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 1901 ในสมัยการปกครองของญี่ปุ่น มีการจัดตั้งสำนักงานการปกครองท้องถิ่นขึ้น ชื่อว่า โทชิเอ็งโจ  และเปลี่ยนชื่อเป็น โทเอ็งโจ  ใน ค.ศ. 1905 ต่อมาใน ค.ศ. 1920 พื้นที่ โทเอ็ง ได้ถูกรวมเข้าเป็นส่วนหนึ่งของจังหวัดชินจิกุ

ในสมัยของญี่ปุ่น จากนโยบายการอพยพ ทำให้เถา-ยฺเหวียนพัฒนาเป็นเมืองที่มีหลายวัฒนธรรม

สาธารณรัฐจีน
หลังญี่ปุ่นยกไต้หวันคืนแก่สาธารณรัฐจีนในวันที่ 25 ตุลาคม ค.ศ. 1945 พื้นที่ปัจจุบันของนครเถา-ยฺเหวียนในตอนนั้นอยู่ภายใต้การปกครองของเทศมณฑลซินจู๋ ต่อมาใน ค.ศ. 1950 ได้มีการก่อตั้งเทศมณฑลเถา-ยฺเหวียนขึ้น โดยแยกออกมาจากเทศมณฑลซินจู๋ ในวันที่ 21 เมษายน ค.ศ. 1971 นครเถา-ยฺเหวียนได้รับการแต่งตั้งให้เป็นศูนย์กลางการปกครองของเทศมณฑลเถา-ยฺเหวียน ในตอนนั้น เทศมณฑลเถา-ยฺเหวียนแบ่งการปกครองออกเป็น 6 นคร, 1 เมือง และ 6 ตำบล

ในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 2009 สภาบริหารได้อนุมัติแผนการยกสถานะเถา-ยฺเหวียนจากเทศมณฑลไปเป็นนครภายใต้การปกครองโดยตรงของรัฐบาลกลาง และในวันที่ 25 ธันวาคม ค.ศ. 2014 เทศมณฑลเถา-ยฺเหวียนก็ได้ยกระดับไปเป็นนครปกครองโดยตรงเถา-ยฺเหวียน 

ภูมิศาสตร์
เถา-ยฺเหวียนตั้งอยู่ทางตะวันตกเฉียงใต้ของไทเปประมาณ  และกินพื้นที่  ประกอบด้วยที่ราบลุ่ม ภูเขาและที่ราบสูงที่เชื่อมต่อถึงกัน รูปร่างของนครเถา-ยฺเหวียนค่อนข้างยาวและแคบ จากทิศตะวันออกเฉียงใต้ลาดลงไปยังทิศตะวันตกเฉียงเหนือ โดยทางตะวันออกเฉียงใต้มีเทือกเขาเสฺว่ชาน (雪山山脈) และปลายสุดเป็นชายฝั่งติดกับช่องแคบไต้หวัน

ในบริเวณที่ราบสูงเถา-ยฺเหวียนมีบ่อชลประทานจำนวนมาก ซึ่งทำให้เถา-ยฺเหวียนมีชื่อเล่นว่า "เมืองหนึ่งพันบ่อ" 

ภูมิอากาศ

ประชากร

ปี1981198219831984198519861987198819891990ประชากร1,093,6211,129,5761,160,7091,189,7521,211,2491,232,2091,259,5031,288,6261,320,3591,355,175ปี1991199219931994199519961997199819992000ประชากร1,385,1651,415,5461,448,1861,483,9551,524,1271,570,4561,614,4711,650,9841,691,2921,732,617ปี2001200220032004200520062007200820092010ประชากร1,762,9631,792,6031,822,0751,853,0291,880,3161,911,1611,934,9681,958,6861,978,7822,002,060ปี2011201220132014201520162017201820192020ประชากร2,013,3052,030,1612,044,0232,058,3282,105,7802,147,7632,188,0172,220,8722,249,0372,245,162

 หมายเหตุ 
 คำในภาษาแม่