wannaphong/clean_thaiwikipedia huggingface dataset:
# รูด็อล์ฟ ดีเซิล
รูด็อล์ฟ คริสทีอัน รูด็อล์ฟ ดีเซิล (18 มีนาคม ค.ศ. 1858 – 30 กันยายน ค.ศ. 1913) เป็นชาวเยอรมันคนแรกที่นำเครื่องจักรดีเซลแรงอัดสูงมาใช้  ดีเซิลเริ่มพัฒนาเครื่องจักรเป็นชื่อของตนเอง ในปี ค.ศ. 1892 และได้รับสิทธิบัตรเครื่องยนต์สันดาปภายในที่ใช้น้ำมันเป็นเชื้อเพลิงชนิดใหม่ ซึ่งเป็นการจุดระเบิดโดยความร้อนจากการอัดอากาศในโมเลกุลมีความหนาแน่นขึ้นในกระบอกสูบ เมื่อโฝเลกุลถูกบีบอัดก็จะเกิดพลังงานความร้อนขึ้น และฉัดน้ำมันเพื่อให้เกิดการสันดาป โดยไม่ใช้ประกายไฟหรือหัวเทียน เครื่องยนต์ดีเซลต้นแบบสร้างเสร็จในปี ค.ศ. 1897 ได้รับความสนใจจากทั่วโลก ภายหลังมีการตั้งโรงงานผลิตเครื่องยนต์ที่เมืองเอาคส์บวร์ค ซึ่งมีการปรับปรุงในการออกแบบและมีการนำโลหะผสมที่น้ำหนักเบามาช่วยแก้ไขข้อบกพร่องอีกด้วย

 ประวัติ 
รูด็อล์ฟ ดีเซิล เกิดเมื่อวันที่ 18 มีนาคม ค.ศ. 1858 ในกรุงปารีส ฝรั่งเศส พ่อแม่ของเขาย้ายมาจากเยอรมนี เขาเกิดมาในครอบครัวที่มีฐานะจึงได้รับการศึกษาที่ดี เขาได้เข้ามาศึกษาที่ประเทศอังกฤษ และในระดับอุดมศึกษาเขาได้ศึกษาต่อที่โรงเรียนอาชีวศึกษาที่เมืองเอาคส์บวร์ค และราชวิทยาลัยเทคนิคบาวาเรียแห่งมิวนิก สาขาวิศวกรรมศาสตร์

หลังจากจบการศึกษาจากราชวิทยาลัยเทคนิคบาวาเรียแห่งมิวนิก ดีเซิลได้เดินทางกลับบ้านเกิดที่กรุงปารีส และได้เข้าทำงานในโรงงานประกอบเครื่องทำน้ำแข็งของศาสตราจารย์คาร์ล ฟ็อน ลินเดอ ซึ่งเป็นอาจารย์ของเขาเองที่วิทยาลัย การทำงานในโรงงานแห่งนี้ ดีเซิลต้องทำงานในหลายตำแหน่งหน้าที่ ได้แก่ ตัวแทนซื้อขาย คนคุมงาน ประดิษฐ์ซ่อมเครื่องกล ผู้อำนวยการและที่ปรึกษา ต่อมาเมื่อลินเดอเปิดโรงงานประกอบเครื่องทำน้ำแข็งขึ้นในเมืองมิวนิก ดีเซิลได้ขอลินเดอย้ายไปทำงานที่นั่น

ในระหว่างนี้เอง ดีเซิลได้ศึกษาเกี่ยวกับเครื่องจักร และสามารถประดิษฐ์เครื่องยนต์ที่ใช้ก๊าซแอมโมเนียแทนการใช้พลังงานไอน้ำได้ และเครื่องยนต์ที่อาศัยหลักการสันดาป แต่ผลงานที่สร้างชื่อเสียงให้กับเขามากที่สุดก็คือ เครื่องยนต์แบบใช้อากาศอัด แต่เครื่องยนต์ชนิดใหม่ที่ดีเซิลได้ประดิษฐ์ขึ้นก็ยังมีข้อเสียอยู่ที่ผนังกระบอกสูบไม่แข็งแรงพอที่จะต่อความดันอากาศสูง ๆ ได้ ดังนั้นเขาจึงหันมาปรับปรุงการประดิษฐ์กระบอกสูบ เครื่องยนต์ของดีเซิลประสบความสำเร็จในปี ค.ศ. 1897 โดยเขาได้ใช้เวลาในการค้นคว้านานถึง 5 ปี ดีเซิลได้ตั้งชื่อเครื่องยนต์ตามชื่อของเขาว่า "ดีเซิล" (ดีเซล) ตามคำแนะนำของภรรยา

สิทธิบัตรเครื่องยนต์ดีเซล|thumb|150px|right

ต่อมาในเดือนตุลาคมปีเดียวกันนั้นเอง ดีเซิลได้ตั้งบริษัทขึ้นเพื่อผลิตเครื่องยนต์ดีเซลออกจำหน่าย โดยตั้งชื่อบริษัทแห่งนี้ว่า ไรซิงเกอร์ไมเยอร์ และรูด็อล์ฟ ดีเซิล บริษัทของเขาได้ดำเนินกิจการไปได้ด้วยดี นอกจากนี้เขายังได้รับปริญญาดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์จากมหาวิทยาลัยอีกหลายแห่ง แต่ในไม่ช้าดีเซิลก็ต้องพบกับความเดือดร้อนแสนสาหัส เนื่องจากในขณะนั้นกฎหมายเรื่องสิทธิบัตร ยังมีความละหลวมอยู่มาก ทำให้ดีเซิลต้องเสียเงินทองเป็นจำนวนมากในการฟ้องร้องเพื่อเรียกร้องในสิทธิบัตรเครื่องยนต์ของเขา อีกทั้งสุขภาพของเขายังเสื่อมโทรมลงเรื่อย ๆ เพราะความเหน็ดเหนื่อยทั้งทางกายและทางใจจากการต่อสู้ในเรื่องสิทธิบัตร และต่อมาบริษัทของเขาก็ต้องประสบกับภาวะการขาดทุนอย่างรุนแรง

ในช่วงบั้นปลายชีวิตของดีเซิล เขาท้อแท้ใจอย่างมากเพราะสิ่งที่เขาทุ่มเทอย่างหนักมาตลอดระยะเวลาต้องล้มเหลวลงอย่างไม่เป็นท่า ดังนั้นในปี ค.ศ. 1913 เขาได้เดินทางไปยังประเทศอังกฤษและไม่ได้เดินทางกลับมาอีกเลย ซึ่งภายหลังมีข่าวว่าเขาได้หายไปในช่องแคบอังกฤษ แม้ว่าดีเซิลจะเสียชีวิตไปแล้ว แต่สิ่งที่เขาได้ทิ้งไว้สร้างคุณประโยชน์ให้กับนักประดิษฐ์รุ่นหลังเป็นอย่างมากก็คือ เครื่องยนต์ดีเซล ที่มีประสิทธิภาพในการใช้งาน
# โรงเรียนวชิรวิทย์
โรงเรียนวชิรวิทย์ เป็นโรงเรียนเอกชน ที่อยู่ที่ ถ.ช้างคลาน ต.ช้างคลาน อ.เมืองเชียงใหม่ จ.เชียงใหม่

 ประวัติ 

โรงเรียนวชิรวิทย์ เชียงใหม่ ก่อตั้งเมื่อปี พ.ศ. 2540 จากแนวคิดของผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.สุกานดา ตปนียางกูร และนายวัชระ ตันตรานนท์ นักธุรกิจชาวจังหวัดเชียงใหม่ โดยได้รับความร่วมมือ สนับสนุนจากบุคลากรในแวดวงวิชาการ โดยมีผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.สุกานดา ตปนียางกูร และคณะฯ เป็นที่ปรึกษาในการขออนุญาตเปิดการสอนเป็นโรงเรียนเอกชน สอนตามหลักสูตรของกระทรวงศึกษาธิการ ประเภทสามัญศึกษา แบบสหศึกษา ตั้งแต่ชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ถึงชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 

โรงเรียนวชิรวิทย์ ได้รับอนุญาตไห้เปิดดำเนินการสอน ตั้งแต่บัดนั้นเป็นต้นมา ตั้งอยู่เลขที่ 168/1 ถนนช้างคลาน อำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่ บนเนื้อที่ 8 ไร่ 1 งาน 13 ตารางวา โดยมีนายวัชระ ตันตรานนท์ เป็นผู้รับใบอนุญาตและผู้จัดการรร.วชิรวิทย์ เชียงใหม่ ห่วงใยบุคลากรให้ตรวจหาเชื้อ COVID-19 และอาจารย์เจษฎา บุญรติวงค์ เป็นครูใหญ่เปิดทำการสอน ในปีแรกเพียง 3 ชั้น คือ ประถมศึกษาปีที่ 1 มัธยมศึกษาปีที่ 1 และมัธยมศึกษาปีที่ 4 รวม 15 ห้องเรียน มีนักเรียนรวมกันประมาณ 600 คน ตั้งอยู่ในเขตชุมชน

 หลักสูตรการศึกษา
# І
I (І, і) หรือบางครั้งก็เรียกว่า Decimal I หรือ Dotted I เป็นอักษรหนึ่งในอักษรซีริลลิก มีใช้เฉพาะในภาษาเบลารุส ภาษาคาซัก และภาษายูเครน ใช้แทนเสียงสระ // (อี) เหมือนอักษร И ของภาษารัสเซีย

อักษรนี้มีพัฒนาการมาจากอักษรกรีก ไอโอตา ชื่อเดิมของอักษรนี้คือ i และมีค่าของเลขซีริลลิกเท่ากับ 10

อักษร І เคยใช้เป็นอักษรในภาษารัสเซีย จนถึง พ.ศ. 2461 (ค.ศ. 1918) ได้เกิดการปฏิวัติอักขรวิธีโดยสหภาพโซเวียต อักษรนี้จึงถูกยกเลิกไป แต่ยังคงมีการใช้ในบางประเทศที่แยกตัวออกจากสหภาพโซเวียต

 การเปรียบเทียบอักษร 
 ภาษา  //  //  //  // ภาษารัสเซีย  —  И,и  —  Й,й ภาษาเซอร์เบีย  —  И,и  —  Ј,ј ภาษาเบลารุส  —  І,і  —  Й,й ภาษายูเครน  Ї,ї  І,і  И,и  Й,й

 ตำแหน่งอักขระ
# โหน่ง เท่ง นักเลงภูเขาทอง
โหน่ง เท่ง นักเลงภูเขาทอง เป็นภาพยนตร์ไทยเรื่องแรกของ เวิร์คพอยท์ เอ็นเทอร์เทนเมนท์ ร่วมกับ สหมงคลฟิล์ม โดยร่วมก่อตั้งบริษัท หัวฟิล์ม ท้ายฟิล์ม โดยนำ เท่ง เถิดเทิง และ โหน่ง ชะชะช่า ดาวตลกชื่อดังเป็นพระเอก กำกับภาพยนตร์โดย พาณิชย์ สดสี  ออกฉายครั้งแรกวันที่ 30 มีนาคม พ.ศ. 2549 ภาพยนตร์ได้รับรางวัลพระราชทานพระสุรัสวดี ในส่วนรางวัลกำกับศิลป์ยอดเยี่ยม ประจำปี 2549

 เนื้อเรื่องย่อ 

 นักแสดง 
 ภาพยนตร์ รับบทเป็น  นักแสดงนำโดยบุญเท่งพงษ์ศักดิ์ พงษ์สุวรรณเสือน้อยโหน่ง / น้อยโหน่งชูศักดิ์ เอี่ยมสุขคุณนวลจันทร์ สุขอนันต์นิกัลยา ดุลยาลิ้นจี่อิสรีย์ สงฆ์เจริญนายแดงอุดม ชวนชื่นหลวงสมัยอภิชาติ ชูสกุลเฮนรี่ไซม่อน แอสแซฟเดลแอนโธนี่ ดอนเนลลี่นางสุดารัตน์ บุตรพรมเต่านุ้ย เชิญยิ้มตาโฬนกิ๊ฟ โคกคูนโทนโทน ชวนชื่นห้อยชาติ ชวนชื่นเทพภูมิพันธ์ กลิ่นรอด รับบทเป็น  นักแสดงรับเชิญพระยาทองสุก สุขอนันต์ (พ่อของคุณนวลจันทร์)ครรชิต ขวัญประชาท่านพระยาปัญญา นิรันดร์กุลท่านผู้หญิงมยุรา เศวตศิลาผู้สมัครเป็นนักแสดงในภาพยนตร์เรื่อง "นางสาวสุวรรณ"เพ็ชรทาย วงษ์คำเหลาลุงดินสีเทา เพ็ชรเจริญ
# รังสิต ศิรนานนท์
รังสิต ศิรนานนท์ (เกิด 14 สิงหาคม พ.ศ. 2527) ชื่อเล่น อ้วน เป็นนักแสดงชาวไทย มีชื่อเสียงจากซิตคอมเรื่อง คู่กิ๊กพริกกะเกลือ ปัจจุบันเขาเป็นนักแสดงในสังกัดสถานีวิทยุโทรทัศน์ไทยทีวีสีช่อง 3อ้วน รังสิต เนื้อหอมผู้จัดแห่จองคิวหลังรู้เซ็นสัญญาช่อง 3  mthai.com

 ประวัติ 
รังสิตเป็นบุตรคนที่สามจากทั้งหมดสี่คนของสมศักดิ์และอุสรา ศิรนานนท์ เขาชื่นชอบในการเล่นกีฬาโดยเฉพาะบาสเก็ตบอล สำเร็จการศึกษาระดับมัธยมปลายจากโรงเรียนชลราษฎรอำรุง และสำเร็จการศึกษาปริญญาตรีสาขาการตลาด คณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

รังสิตเข้าพิธีอุปสมบทเมื่อวันที่ 10 เมษายน พ.ศ. 2555 ณ วัดบึงบวรสถิตย์ จังหวัดชลบุรี มีฉายาทางธรรมว่า "จันทโสภโน" แปลว่า "ผู้งามอย่างพระจันทร์"

รังสิตเคยคบกับชรัฐฐา อิมราพร หรือแจม นักร้องวงเนโกะ จัมพ์ แต่เลิกราเพราะการดำเนินชีวิตของทั้งสองต่างกัน รังสิตสมรสกับพัค ฮยอนซอน (ชื่อเล่นไทยว่า มะม่วง) นางแบบชาวเกาหลีใต้ เมื่อวันที่ 5 พฤศจิกายน พ.ศ. 2560 ณ เมืองพูช็อน ประเทศเกาหลีใต้อ้วน รังสิต จูงมือ ปาร์ค ฮยอนซอน วิวาห์เรียบง่ายตามแบบฉบับเกาหลีthairath.co.th มีบุตรชายด้วยกัน 1 คนชื่อ โรฮา ศิรนานนท์ หรือ พัค โรฮา เกิดเมื่อวันที่ 17 สิงหาคม พ.ศ. 2563 ก่อนหน้านี้ภรรยาเคยตั้งครรภ์แต่แท้งมาแล้วสองครั้ง

 ผลงาน 
 ละครโทรทัศน์ 
 พ.ศ.  เรื่อง  รับบท  ออกอากาศ 2549  อมฤตาลัย  ไวทูรย์ ช่อง 3 2549  อยากจะรักเดี๋ยวจัดให้  ดชา ช่อง 7 2550  อภิมหึมามหาเศรษฐี  เบิ้มบุพเพเล่ห์รัก  หมอธนัช 2551 ดาวเปื้อนดิน  ธัชพงษ์ คู่กิ๊กพริกกะเกลือ (ละครซิทคอม)  เซียนพลิกฟ้าล่าตะวัน  ลันเตาศัตรูคู่ขวัญ ภูมิพงษ์ 2552 สวย แสบ ซิ่ง  ทนงนิทานทะลุมิติ วัลลภ 2553 เรือนซ่อนรัก  ผู้หมวดเมืองใหญ่สูตรรัก กับดักหัวใจ โชค เงาหัวใจ  ไวณิก 2554 หวานใจท้ายครัว การินคู่แค้นแสนรัก  เผด็จศึกในรอยรัก  กุเทพ 2555  สาวน้อยร้อยเล่มเกวียน  มณฑล แม่ปูเปรี้ยว  นนทพัทธ์ (นนท์) 2556   โคกอีเลิ้งเริงร่า  ปลัดโอมชนะ วิวาห์ป่าช้าแตก  สนธยา ช่อง 8 2557   ยมบาลเจ้าขาตอน...เงามรณะ   ดนัย (รับเชิญ) ช่อง 7 เงา  อิศรา 2558  หลวงพี่ดิจิตอล  ไท ช่อง 8พันล้านพนันรัก  บดินทร์ True4U 2560  สายลับจับแอ๊บ  ชยุต ช่อง 3 HD สายธารหัวใจ  เกียรติศักดิ์ ทรัพย์ธนสารไพบูลย์ 2561  เงินปากผี  เอ (รับเชิญ) ข้ามสีทันดร  ชีวาตม์ 2562  กลลวงทวงหนี้รัก  อัศวิน มลกานต์วิทย์ (วิน) รักจังเอย  ทิวา เขาวานให้หนูเป็นสายลับ  เอกสิทธิ์ 2564  สองเสน่หา  (รับเชิญ) 2567  เรือนทาส พระยาธรรมานุรักษ์ (คุณธรรม)     

 ภาพยนตร์ 
 ปี  เรื่อง  รับบท  2548  วัยอลวน 4 : ตั้ม-โอ๋ รีเทิร์น   วิชาญ

 ละครสั้น 
 พ.ศ.  ละคร   รับบท  หมายเหตุ  2556  Club Friday The Series 2 ตอน เรื่องเล่าวันเศร้าใจ   นนท์  เสาร์ที่ 18 และ 25 พฤษภาคม เวลา 19.00 น. ทางช่อง กรีน แชนแนล

 มิวสิกวิดีโอ 
 ตะเกียงของเธอ ของจีน
 ใช่ฉันหรือเปล่า ของกะลา
 ปั่นจักรยาน (Bike for Dad)

 ซิทคอม
 วงษ์คำเหลา เดอะซีรีส์ รับบท ปิกัสโซ (รับเชิญ)
# ฟิสิกส์ดาราศาสตร์
ฟิสิกส์ดาราศาสตร์ (อังกฤษ: Astrophysics) เป็นแขนงวิชาทางดาราศาสตร์ ว่าด้วยสมบัติทางกายภาพของวัตถุในอวกาศ ไม่ว่าจะเป็นดาวฤกษ์ ดาราจักร และเอกภพทั้งหมดนั้นจะเน้นศึกษาแขนงวิชาที่กล่าวมาข้างต้น มากกว่าศึกษาตำแหน่งหรือการเคลื่อนที่ของวัถตุต่าง ๆ ในอวกาศ วิชาฟิสิกส์ดาราศาสตร์จะศึกษาเกี่ยวกับดวงอาทิตย์, ดาวฤกษ์ต่าง ๆ, กาแล็กซีต่าง ๆ, ดาวเคราะห์นอกระบบ, มวลสารระหว่างดาว, รังสีไมโครเวฟพื้นหลังของจักรวาล สาขาวิชานี้จะตรวจสอบและศึกษาอย่างละเอียดเกี่ยวกับสเปกตรัมแม่เหล็กไฟฟ้า และปัจจัยต่าง ๆ อาทิ กำลังส่องสว่าง, ความหนาแน่น, อุณหภูมิ และสารประกอบเคมี เนื่องจากวิชาฟิสิกส์ดาราศาสตร์นั้นครอบคลุมเนื้อหาและแขนงวิชาต่าง ๆ ในบริเวณกว้าง จึงสามารถรวมอีกหลายแขนงวิชาเข้ามาในวิชาฟิสิกส์ดาราศาสตร์นี้ได้ด้วย อาทิ กลศาสตร์, การศึกษาแรงแม่เหล็กไฟฟ้า, กลศาสตร์สถิติ, อุณหพลศาสตร์, กลศาสตร์ควอนตัม, ทฤษฎีสัมพันธภาพ, ฟิสิกส์นิวเคลียร์, ฟิสิกส์อะตอม โมเลกุล และทัศนศาสตร์

 ข้อมูลเพิ่มเติม
# YI
Yi หรือ yi สามารถหมายถึง
 Yi ชื่อของอักษรซีริลลิกตัวหนึ่ง
 อักษรอี้ (Yi syllabary)
 ภาษายิ (Yi language) ภาษาที่เขียนด้วยอักษรอี้
 ภาษายิดดิช (Yiddish language) ใช้รหัสภาษา yi
# เจ้าหญิงเลอา
เลอา ออร์กานา โซโล (อังกฤษ: Leia Organa Solo) คือตัวละครตัวหนึ่งในมหากาพย์ภาพยนตร์แนววิทยาศาสตร์ สตาร์ วอร์ส (Star Wars) แสดงโดยแคร์รี ฟิชเชอร์ มีบทบาทเป็นตัวละครสำคัญในไตรภาคเดิมของภาพยนตร์ชุดนี้และเนื้อหาในจักรวาลขยายอีกจำนวนมาก 

เลอาเป็นลูกสาวของอัศวินเจได อนาคิน สกายวอล์คเกอร์ และสมาชิกวุฒิสภาแพดเม่ อมิดาลาแห่งนาบู และเป็นน้องสาวของลุค สกายวอล์คเกอร์ ทันทีหลังจากเกิดเธอก็ถูกรับไปเลี้ยงเป็นลูกสาวของเบล ออร์กานา และราชินีเบรฮาแห่งอัลเดอราน ทำให้เธอกลายเป็น เจ้าหญิงแห่งอัลเดอราน ออร์กานาเป็นสมาชิกวุฒิสภาที่ประสบความสำเร็จด้วยความเป็นผู้นำอันแข็งแกร่งของเธอระหว่างสงครามกลางเมืองกาแลกติกและความขัดแย้งอื่นๆ ในกาแลกซี ทำให้เธอกลายเป็นวีรสตรีที่ยิ่งใหญ่ที่สุดคนหนึ่ง ภายหลังเธอได้สมรสกับฮัน โซโล ในสตาร์ วอร์ส ไตรภาคต่อ เธอเป็นแม่ของไคโล เร็น หรือชื่อเดิม เบน โซโล

เลอาคงไม่ได้เป็นบุคคลสำคัญคนหนึ่งในสงครามกลางเมืองกาแลกติดและสาธารณรัฐใหม่เช่นนี้ และคงกลายเป็นเพียงผู้อาศัยคนหนึ่งในกาแลกซี ถ้าเธอไม่ถูกเบล ออร์กานา รับไปเลี้ยงดู เธอเป็นทั้งนักการเมือง นักสู้ และสายลับ ที่มีบุคลิกภาพที่มีพลังหนักแน่นและปัญญาเฉียบแหลม ซึ่งเป็นคุณสมบัติที่เธอมีมาตั้งแต่ยังเยาว์ เธอจึงเป็นผู้สนับสนุนกองกำลังกบฏที่แข็งแกร่ง เป็นสมาชิกวุฒิสภาที่อายุน้อยที่สุดในจักรวรรดิกาแลกติกด้วยอายุสิบแปดปีมาตรฐาน และเป็นสมาชิกราชวงศ์อัลเดอราน หลังจากที่ร่วมต่อสู้กับฝ่ายกบฏมาเป็นเวลายาวนาน เธอได้เป็น 1ใน สมาชิกวุฒิสภาแห่งสาธารณรัฐใหม่ ในปีที่ 5 หลังยุทธการยาวิน แต่ในอีก 
26ปีต่อมา เธอต้องถูกบังคับให้ลาออกจากตำแหน่งหลังจากที่มีการเผยเแพร่ข่าวทั่วกาแลคซี่ว่า ดาร์ธ เวเดอร์ ผู้โหดเหี้ยมคือพ่อของเธอ หลังจากที่เธอพ้นตำแหน่งสมาชิกวุฒิสภา และลูกชายของเธอเข้าสู่ด้านมืด เธอจึงแยกทางกับ ฮาน โซโล ผู้เป็นสามี และตั้งองค์กรฝ่ายต่อต้านขึ้น เพื่อต่อสู้กับฝ่ายปฐมภาคี โดยมีตำแหน่งเป็นนายพล เธอได้ออกคำสั่งให้ โพ ดาเมรอน ไปดาวแจ้คคูเพื่อแผนที่สำหรับหาตัว ลุค ผู้เป็นพี่ให้เจอ ,สั่งให้กองบินฝ่ายต่อต้าน ทำลายฐานทัพสตาร์คิวเลอร์ และให้เรย์หาตัว ลุคให้เจอ แต่สุดท้ายเธอก็ได้พบฮานอีกครั้ง และแสดงความรู้สึกที่แท้จริงว่าเธอยังคงรักเขาอยู่เช่นเดิม ก่อนจะสั่งให้สามีไปพาตัวลูกชายกลับมา โดยหารู้ไม่ว่านั่นคือครั้งสุดท้ายที่เธอจะได้พบฮาน

แม้จะถูกเลี้ยงดูมาในสิ่งแวดล้อมที่ทำให้เธอมีอภิสิทธิ์พิเศษบนดวงดาวที่กำจัดอาวุธออกจากวัฒนธรรมทั้งหมด แต่ด้วยความเป็นยุคมืดนั้นเองที่ทำให้เธอเข้ารับการฝึกฝนการต่อสู้ทั้งด้วยปืนแสงและมือเปล่า เลอาได้ใช้ความรู้ที่ได้จากการฝึกฝนนี้ในสงครามและความขัดแย้งที่สั่นสะเทือนกาแลกซีมานับครั้งไม่ถ้วนตลอดชีวิตของเธอ

จักรวาลเลเจนส์ (Star War Legend)
ในจักรวาลขยายเธอเป็นแม่ของลูกสามคน ได้แก่ไจนา, จาเซน และอนาคิน โซโล ในช่วงเริ่มต้นของสงครามสวอร์มเลอาได้กลายเป็นคุณย่าโดยไม่รู้ตัวเมื่ออัลลานา ลูกสาวของจาเซน ได้ถือกำเนิดขึ้น ส่วน

ด้วยสัมผัสแห่งพลังที่อยู่ในสายเลือด เลอาได้กลายเป็นอัศวินเจไดในนิกายเจไดใหม่ ได้รับการฝึกฝนเล็กน้อยจากพี่ชายของเธอ และหลังจากนั้นจึงได้รับการฝึกจากซาบา เซบาไทน์ ซึ่งประกาศว่าเธอเป็นอัศวินเจไดเต็มตัวในช่วงสิ้นสุดของสงครามสวอร์ม การฝึกฝนนี้ช่วยเธอได้มากในก้าวย่างที่ไม่มั่นคงของกาแลกซีบนขอบเหวของการล่มสลายลงไปสู่สงครามกลางเมืองครั้งใหม่ในการจลาจลคอเรลเลียนครั้งที่สอง แม้จะทำให้ข้อกล่าวหาของเธอซับซ้อนมากขึ้นก็ตาม

 ผังครอบครัว
# Ї
Yi (Ї, ї) เป็นอักษรหนึ่งในอักษรซีริลลิก มีใช้เฉพาะภาษายูเครน และภาษารูซิน ใช้แทนเสียงสระ // (ยี)

 การเปรียบเทียบอักษร 
 ภาษา  //  //  //  // ภาษารัสเซีย  —  И,и  —  Й,й ภาษาเซอร์เบีย  —  И,и  —  Ј,ј ภาษาเบลารุส  —  І,і  —  Й,й ภาษายูเครน  Ї,ї  І,і  И,и  Й,й

 ตำแหน่งอักขระ
# ทาทูอีน
ในจักรวาลสตาร์วอร์ส ทาทูอีนเป็นดาวเกิดของครอบครัวสกายวอล์คเกอร์ เป็นฉากของเรื่องราวจำนวนมากในภาพยนตร์และนิยายที่เกี่ยวข้อง และเป็นดาวที่เป็นสัญลักษณ์สำคัญที่สุดดวงหนึ่งในบรรดาดาวทุกดวงในสตาร์ วอร์ส ซึ่งถูกเห็นหรือกล่าวถึงในภาพยนตร์ทั้งหกตอน

ทาทูอีนเป็นดาวเคราะห์ทะเลทรายของระบบดาวคู่ในอาร์คานิสเซกเตอร์ของขอบนอกของกาแลกซี เป็นที่อยู่ของคนยากจนและส่วนใหญ่ทำฟาร์มความชื้นเพื่อการใช้ชีวิต กิจกรรมอื่นๆ เช่นการค้าขายอุปกรณ์เก่า ดาวดวงนี้อยู่ในช่องทางขนส่ง 5709-ดีซี เป็นทางแยกเล็กๆ ของเส้นทางการค้าทริลลัส ซึ่งเชื่อมต่อกับเส้นทางการค้าไฮเปอร์สเปซ ไซซาร์ รุน อีกทีหนึ่ง ทาทูอีนอยู่ไม่ห่างจากคอเรลเลียน รุน มากนัก มีระบบนำทางเป็นของตัวเอง อย่างไรก็ดีดาวดวงนี้มีบทบาทสำคัญในเหตุการณ์สำคัญระดับกาแลกซีในฐานะเป็นบ้านเกิดของอนาคิน สกายวอล์คเกอร์ และสถานที่ที่ลุค สกายวอล์คเกอร์ ถูกนำมาซ่อนตัวอยู่จนกว่าจะโตเป็นผู้ใหญ่

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 Tatooine ใน Star Wars Databank
 Tatooine ใน Wookieepedia: The Star Wars Wiki
# แพดเม่ อมิดาลา
แพดเม่ อมิดาลา (, (สกุลเดิม นาเบอร์รี (Naberrie))  เป็นตัวละครสมมติในแฟรนไชส์ สตาร์ วอร์ส ซึ่งปรากฏในไตรภาคต้น แสดงโดย นาตาลี พอร์ตแมน ถูกกล่าวถึงครั้งแรกในภาพยนตร์เรื่อง การกลับมาของเจได เธอได้รับการเปิดตัวในเรื่อง ภัยซ่อนเร้น ในฐานะราชินีวัยเยาว์ของนาบู และหลังจากครองราชย์ เธอได้กลายเป็นวุฒิสมาชิกและนักเคลื่อนไหวต่อต้านสงครามในสภากาแลกติก เธอแอบแต่งงานกับ อนาคิน สกายวอล์คเกอร์ ซึ่งเป็นอัศวินเจได จากนั้นจึงเสียชีวิตขณะคลอดบุตรฝาแฝดชื่อ ลุค สกายวอล์คเกอร์ และเลอา ออร์กานา ความกลัวที่จะสูญเสียแพดเม่ของอนาคินเป็นตัวเร่งให้เขาเข้าสู่ด้านมืดของพลัง และกลายเป็นดาร์ธ เวเดอร์

แพดเม่เกิดในปีที่ 46 ก่อนยุทธการยาวิน เป็นลูกสาวของรูวีและโจบาล นาเบอร์รี และน้องสาวของโซลา นาเบอร์รี ดำรงตำแหน่งเป็นราชินีอมิดาลาแห่งนาบูตั้งแต่ปีที่ 36 ก่อนยุทธการยาวินถึงปีที่ 26 ก่อนยุทธการยาวิน) ภายหลังต่อมาได้สมรสกับอัศวินเจได อนาคิน สกายวอล์คเกอร์ กับทั้งเป็นมารดาของลุค สกายวอล์คเกอร์ และเลอา ออร์กานา โซโล

แพดเม่ขึ้นเป็นราชินีแห่งนาบูจากการแต่งตั้งก่อนที่จะได้รับเลือกเป็นตัวแทนสมาชิกวุฒิสภาแห่งชอมเมลล์เซกเตอร์ในสภากาแลกติก ในฐานะที่เป็นราชินี เธอได้ช่วยปลดปล่อยประชาชนของเธอให้เป็นอิสระและกลายเป็นบุคคลสำคัญทางการเมืองที่เป็นที่เคารพอย่างยิ่งคนหนึ่งในกาแลกซี ตลอดชีวิตที่แสนสั้นของเธอนั้น เธอแสดงบทบาทสำคัญมากในทางการเมืองและเหตุการณ์หลายเหตุการณ์ในสงครามโคลน ซึ่งเธอและสมาชิกวุฒิสภาอีกจำนวนหนึ่งเป็นผู้ก่อตั้งกองกำลังกบฏขึ้น

 การแต่งงานกับอนาคิน และความรัก 
หลังจากที่แพดเม่แต่งงานกับอนาคิน สกายวอล์คเกอร์ ซึ่งได้เป็นกลายอัศวินเจไดภายหลัง เป็นการแต่งงานอย่างลับ ๆ ที่มีเพียง อาร์ทูดีทู และ ซีทรีพี่โอ เป็นพยาน โดยที่สภาเจไดไม่มีใครรู้เรื่องนี้ ยกเว้น โอบีวัน เคโนบี ผู้ซึ่งเป็นอาจารย์ของอนาคิน หลังจากเสร็จศึกในยุทธการจีโอโนซิส 

หลังสงครามโคลน แพดเม่ได้เห็นไฟไหม้วิหารเจได ในขณะที่เจไดถูกกวาดล้างโดยอนาคิน เมื่อเธอรู้เรื่องนี้จากโอบีวัน เคโนบี เธอจึงขับยานไปที่ดาวมุสตาฟาในขณะที่เธอตั้งท้อง ซึ่งมีซีทรีพีโอกับอาร์ทูดีดูติดตาม ในขณะที่โอบีวันได้แอบขึ้นยานไปด้วย เธอถูกอนาคินในขณะที่กำลังเข้าสู่ด้านมืดใช้พลังบีบคอจนสลบ

 การเสียชีวิต 
หลังจากการต่อสู้ระหว่างโอบีวันกับอนาคิน โอบีวันได้ช่วยแพดเม่ขึ้นยานไปที่ฐานโปลิสแมสซ่าเพื่อทำการรักษา เธอได้ตรอมใจตายหลังจากที่ให้กำเนิดลูกแฝดอย่างลุค สกายวอล์คเกอร์ และเลอา สกายวอล์คเกอร์ จนลูกทั้งสองเติบโตขึ้นกลายเป็นผู้นำกองกำลังต่อต้านจักรวรรดิกาแลกติกในเวลาต่อมา ลุคได้กลายเป็นอัศวินเจไดเช่นเดียวกับพ่อ ขณะที่เลอาดำรงตำแหน่งเป็นผู้นำกองทัพเหมือนกับแม่ของเธอ
 ผังครอบครัว
# โยดา
โยดา  เป็นตัวละครในเรื่องแต่งชุดสตาร์วอร์สซึ่งปรากฏตัวในภาพยนตร์เกือบทุกภาคยกเว้น สตาร์ วอร์ส เอพพิโซด 4: ความหวังใหม่
เช่นเดียวกับชื่อหลายๆ ชื่อในสตาร์ วอร์ส ชื่อ "โยดา" อาจจะมาจากภาษาโบราณ ในกรณีนี้เช่นภาษาสันสกฤต จากคำว่า "โยธา" หรือภาษาฮิบรู คำว่า yodea

โยดาเป็นหนึ่งในอาจารย์เจไดที่มีชื่อเสียงและทรงพลังที่สุดในกาแลกซี และเป็นหนึ่งในเจไดแห่งสาธารณรัฐกาแลกติกที่รอดชีวิตจากสงครามโคลนและการกวาดล้างเจไดครั้งใหญ่ปฏิบัติหน้าที่เป็นปรมาจารย์เจไดในช่วงสงครามโคลน โยดาได้เป็นนายพลเจไดของกองทัพสาธาธารณรัฐกาแลกติกตั้งแต่ยุทธการจีโอโนซิสและยุทธการคาชี้ค แต่ถูกโคลนทรูปเปอร์ได้เล็งยิงตามคำสั่งที่ 66 แต่ก็รอดมาได้ด้วยการฆ่าพวกเขาและหนีไปร่วมสบทบกับโอบีวันกับเบล ออร์กานา และสามารถช่วยเหลือเหล่าเจไดจากคำสั่งที่ 66 ให้พวกเขาหลบหนีไป ต่อมาโยดา ได้เข้าไปปะทะกับดาร์ธ ซีเดียสที่คอรัสซังแล้วหลังจากนั้นจึงไปหลบซ่อนที่เดโกบาห์และแล้วโยดาได้มีชีวิตตั้งแต่การก่อตั้งจักรวรรดิกาแลกติกและสงครามกลางเมืองกาแลกติก โยดาได้พบกับลุค สกายวอล์คเกอร์ ตามคำแนะนำของสปิริตโอบีวันในช่วงปีที่ 3หลังยุทธการยาวินและหลังยุทธการฮอธ และช่วยสอนลุคให้เป็นเจได ต่อมาในช่วงปีที่ 4หลังยุทธการยาวิน โยดาได้เสียชีวิตลงก่อนสงครามกลางเมืองกาแลกติกจะจบลงด้วยกบฏได้รับชัยชนะ โยดาได้รับการยอมรับว่าเป็นเจไดที่ควรค่าแก่การเคารพและทรงภูมิที่สุดตลอดกาลและไม่มีใครเทียบได้ในความสามารถด้านสัมผัสแห่งพลัง

แต่แค่นั้นยังไม่จบ โยดาได้ปรากฏตัวอีกครั้งในภาพยนตร์สตาร์ วอร์ส: ปัจฉิมบทแห่งเจได เมื่อลุคเตรียมตัวเผาคลังความรู้แห่งเจไดบนดาว แต่ลังเลไปชั่วครู่ ก่อนที่จะได้พบกับวิญญาณพลังของโยดา ผู้ช่วยลุคทำลายคลังความรู้ และชี้แนะว่าลุคควรจะเรียนรู้จากความผิดพลาด

 โยดาในสื่ออื่นๆ 
โยดาและดาร์ธ เวเดอร์ ได้รับการยืนยันว่าจะมาปรากฏตัวมาเป็นตัวละครในเกมโซลคาลิเบอร์ IV โดยโยดาจะปรากฏตัวมาในเครื่องเอ็กซ์บ็อกซ์ 360 ขณะที่ดาร์ธ เวเดอร์จะปรากฏตัวมาในเครื่องเพลย์สเตชัน 3

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 Yoda ใน Star Wars Databank
 Yoda ใน Wookieepedia: The Star Wars Wiki
# มารา เจด สกายวอล์คเกอร์
มารา เจด สกายวอล์คเกอร์ (Mara Jade Skywalker) เป็นตัวละครสมมติในจักรวาลขยายของเรื่องแต่งชุด สตาร์ วอร์ส ปรากฏตัวครั้งแรกในนิยายไตรภาคธรอว์นของทิโมธี ซาห์น และเป็นตัวละครที่ได้รับความนิยมที่สุดจากเรื่องชุดในหนังสือนิยาย จากแบบสำรวจเกี่ยวกับความนิยมในตัวละคร สตาร์ วอร์ส นั้น มาราได้อยู่ในยี่สิบอันดับสูงสุด เอาชนะตัวละครในจักรวาลขยายทั้งหมดและตัวละครจากภาพยนตร์อีกจำนวนหนึ่ง เธอเป็นตัวละครลับในเกมต่อสู้ Star Wars: Master of Teräs Käsi ในเพลย์สเตชัน และเป็นตัวละครที่เลือกเล่นได้ในเกมคอมพิวเตอร์ Star Wars Jedi Knight: Mysteries of the Sith การปรากฏตัวครั้งล่าสุดของเธออยู่ในเกมแนววางแผนแบบเรียลไทม์ Star Wars: Empire at War ซึ่งเธอได้ต่อกรกับกองกำลังกบฏ (รวมทั้งไคล์ คาทาร์น และลุค สกายวอล์คเกอร์ด้วย) ในฐานะของหัตถ์จักรพรรดิ

ในฐานะของหัตถ์จักรพรรดิ มารา เจด ปฏิบัติงานเป็นหนึ่งในมือสังหารส่วนตัวชั้นสูงสุดของจักรพรรดิพัลพาทีน หลังจากนั้นจึงเข้าเป็นรองผู้บังคับบัญชาหัวหน้างานลักลอบขนส่ง ทาลอน คารร์เด และได้แต่งงานกับลุค สกายวอล์คเกอร์ แล้วจึงได้รับตำแหน่งอาจารย์เจได มาราไม่มีบทบาทในภาพยนตร์ สตาร์ วอร์ส ภาคใดเลย แต่เธอถูกแสดงบทโดยนางแบบแชนนอน แมคแรนเดิล ในการ์ดเกม Star Wars Customizable Card Game

นักฆ่าที่ทำงานให้กับจักรพรรดิ พัลพาทีน, ครั้งสุดท้ายของเธอที่จะฆ่า ลุค สกายวอล์คเกอร์ แต่หลังจากที่ต่อสู้กัน สุดท้ายก็ตกหลุมรักกันกับ ลุค สกายวอล์คเกอร์ ในช่วงไม่กี่ปีที่พวกเขาตกอยู่ในความรักและการแต่งงาน เธอใช้ชื่อท้าย ว่า สกายวอล์คเกอร์ และอุทิศตนให้แก่เจไดและท้ายในที่สุด เธอถูกฆ่าตายโดย เจสันหลานชายของเธอ หลังจากที่เธอพบว่าเขาได้หันเข้าไปหาทางด้านมืด Dark Side

ในภาษาฮิบรู คำว่า มารา แปลว่า "bitter" (ขมขื่น รุนแรง ดุเดือด) ซึ่งอธิบายบุคลิกของมาราได้ค่อนข้างตรงตามหนังสือนิยายสตาร์ วอร์ส ในช่วงแรกๆ อย่างไรก็ดีมันยังมีความหมายว่า "myrrh" (ยางไม้หอมชนิดหนึ่ง) หรือ "fragrance" (กลิ่นหอม) ซึ่งบรรยายถึงบุคลิกตัวละครของเธอในหนังสือเล่มหลังๆ มาราเป็นหญิงแกร่งมากความสามารถ มีผมสีแดงเพลิง (fiery red) ดวงตาสีเขียวเข้ม (deep green) และทรวงทรงแบบนักเต้นรำ กล่าวกันว่าเธอค่อนข้างมีบุคลิกตัวละครคล้ายคลึงกับเจ้าหญิงเลอา ซึ่งเป็นน้องสาวฝาแฝดของสามีของเธอ
 แหล่งข้อมูลอื่น 
 Mara Jade Skywalker ใน Star Wars Databank
 Mara Jade Skywalker ใน Wookieepedia: The Star Wars Wiki
# ชวด
ชวด เป็นชื่อปีแรกของรอบปีนักษัตร มีสัญลักษณ์เป็นหนู พุทธศักราชที่ตรงกับปีชวด เช่น พ.ศ. 2503 พ.ศ. 2515 พ.ศ. 2527 พ.ศ. 2539 พ.ศ. 2551 พ.ศ. 2563 พ.ศ. 2575 และ พ.ศ. 2587 เป็นต้น โดยวันที่เริ่มต้นและสิ้นสุดรอบปีนักษัตรไม่แน่นอนเมื่อเทียบกับปฏิทินสากล และนับต่างกันระหว่างแบบจีนกับแบบไทย

ดูเพิ่ม
ปีนักษัตร
หนู
# ลัทธิมอนโร
ลัทธิมอนโร  คือแถลงการณ์ที่ตั้งชื่อตามอดีตประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกา เจมส์ มอนโร ที่ได้แถลงการณ์ไว้เมื่อวันที่ 2 ธันวาคม ค.ศ. 1823 โดยกล่าวถึงจุดมุ่งหมายที่จะนำพาประเทศให้อยู่ในความ สงบ และ โดดเดี่ยว และไม่ต้องการให้ชาติยุโรปเข้ามาแทรกแซงทางด้านการเมือง หรือแสวงหาดินแดนในทวีปอเมริกา ซึ่ง อังกฤษ ฝรั่งเศส ปรัสเซีย รัสเซีย และ จักรวรรดิออสเตรีย-ฮังการี ให้ความช่วยเหลือทางการทหารแก่สเปน ในการปราบกบฏอาณานิคมทั้งในอเมริกาเหนือและอเมริกาใต้ อันเป็นความพยายามของชาติต่าง ๆ ในการแสวงหาโอกาสครองครองดินแดนในแถบนี้

แถลงการณ์ฉบับนี้เป็นนโยบายต่างประเทศของสหรัฐ มีหลักการณ์สำคัญดังนี้

สหรัฐอเมริกาจะไม่ยุ่งเกี่ยวกับอาณานิคมของสเปนในทวีปอเมริกา
ถ้าประเทศใดในทวีปยุโรปเข้ามายุ่งเกี่ยว กดขี่ประเทศในอเมริกา สหรัฐอเมริกาจะถือว่าการกระทำของประเทศนั้น เป็นภัยคุกคามต่อสันติภาพ และ ความปลอดภัยของสหรัฐอเมริกา
สหรัฐอเมริกาจะไม่ยอมให้ประเทศใดในทวีปยุโรปเข้ามาแสวงหาอาณานิคมในทวีปอเมริกาอีกต่อไป
สหรัฐอเมริกาจะไม่ยุ่งเกี่ยวกับกิจการภายในประเทศของทวีปยุโรป
# หมาป่า
หมาป่า สุนัขป่า หรือ หมาป่าสีเทา  เป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนม จัดอยู่ในวงศ์สุนัข (Canidae) โดยเป็นสมาชิกที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในวงศ์สุนัข มีสัตว์ร่วมตระกูลคือ หมาจิ้งจอก หมาใน ไคโยตี หมาบ้านและดิงโก หมาป่าจัดอยู่ในสัตว์ประเภทกินเนื้อที่มีนิสัยค่อนข้างดุร้าย ปราดเปรียว เฉลียวฉลาด มีการออกล่าเป็นทีม มีความอดทนรวมทั้งมีความกล้าหาญและความสามารถในการต่อสู้อย่างดีเยี่ยม หมาป่าอาศัยอยู่อย่างกระจัดกระจายในแถบทวีปยุโรป โดยในอดีตมีถึง 32 สายพันธุ์ และเป็นนักล่าที่มีพลังกัดมหาศาล   

หมาป่าเป็นสมาชิกที่ใหญ่ที่สุดของวงศ์สุนัข (Canidae) ตัวผู้มีน้ำหนักเฉลี่ย 40 กิโลกรัม (88 ปอนด์) และตัวเมีย 37 กิโลกรัม (82 ปอนด์) หมาป่ามีความยาวประมาณ 105–160 ซม. (41–63 นิ้ว) และสูงประมาณ 80–85 ซม. (31–33 นิ้ว)  หมาป่ายังมีความแตกต่างจากวงศ์ Canis สายพันธุ์อื่น ด้วยรูปทรงหูและส่วนจมูก-ปาก (muzzle) ที่แหลมน้อยกว่า รวมไปถึงลำตัวที่สั้นกว่าและหางที่ยาวกว่า  อย่างไรก็ตามหมาป่ามีความสัมพันธ์อย่างใกล้ชิดกับสายพันธุ์ Canis ที่มีขนาดเล็ก เช่น โคโยตี และหมาใน และสามารถผสมพันธุ์ข้ามสายพันธุ์กับพวกมัน ขนที่มีแถบสีของหมาป่ามักมีสีขาว สีน้ำตาล สีเทา และสีดำเป็นจุด ๆ แม้ว่าสายพันธุ์ย่อยในภูมิภาคอาร์กติกอาจมีสีขาวเกือบทั้งหมด    

ในบรรดาสมาชิกทั้งหมดของสกุล Canis หมาป่ามีความเชี่ยวชาญมากที่สุดสำหรับการล่าสัตว์ในยุทธวิธีแบบร่วมมือ โดยแสดงให้เห็นจากความสามารถในการปรับตัวทางกายภาพเพื่อจัดการกับเหยื่อขนาดใหญ่, ลักษณะทางสังคมที่มีความซับซ้อน, และพฤติกรรมการแสดงออกขั้นสูง  สุนัขป่ามักเดินทางในหน่วยครอบครัวขนาดเล็ก ซึ่งประกอบด้วยคู่ผสมพันธุ์พร้อมกับลูกหลานของพวกมัน ลูกหลานที่เริ่มมีวุฒิภาวะทางเพศ อาจถูกปล่อยให้ไปตั้งฝูงย่อย (pack) ของตัวเอง เพื่อลดการแย่งชิงอาหารภายในกลุ่ม นอกจากนี้ หมาป่ายังเป็นสัตว์ที่ผูกพันกับอาณาเขต และการต่อสู้ระหว่างหมาป่าด้วยกันเพื่อแย่งชิงและปกป้องอาณาเขตก็เป็นสาเหตุสำคัญของการเสียชีวิต   

หมาป่ามีพฤติกรรมเป็นสัตว์กินเนื้อ โดยมักล่าสัตว์เท้ากีบที่เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดใหญ่ในป่า อาหารรวมไปถึงสัตว์ขนาดเล็ก, ปศุสัตว์, ซากสัตว์, และขยะ  หมาป่าตัวเดียวหรือร่วมกับคู่ผสมพันธุ์ มักจะมีอัตราความสำเร็จในการล่าสูงกว่าการล่าแบบฝูงใหญ่ เชื้อโรคและปรสิตโดยเฉพาะไวรัสโรคพิษสุนัขบ้าอาจติดต่อสู่หมาป่าได้ 

ประชากรหมาป่าทั่วโลกได้รับการประเมินว่ามีประมาณ 300,000 ตัวในปี พ.ศ. 2546 และสหภาพนานาชาติเพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติ (IUCN) ถือว่าเป็นสายพันธุ์มีความเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์น้อย หมาป่ามีประวัติศาสตร์อันยาวนานในการติดต่อสัมพันธ์กับมนุษย์ โดยมักถูกเกลียดชังและถูกล่าจากคนชุมชนที่ดำรงชีพโดยการเลี้ยงปศุสัตว์ ทั้งนี้เพราะหมาป่ามักโจมตีปศุสัตว์ แต่ในทางกลับกัน หมาป่าก็ได้รับความเคารพในสังคมเกษตรกรรมและนักล่าสัตว์ แม้ว่าความกลัวหมาป่าจะยังคงมีอยู่ในสังคมมนุษย์หลายแห่ง แต่โดยปกติแล้วหมาป่าจะไม่นิยมเข้าทำร้ายมนุษย์โดยตรง และการเข้าโจมตีมนุษย์ส่วนใหญ่ก็เป็นผลมาจากสัตว์ที่ติดโรคพิษสุนัขบ้า การเข้าทำร้ายมนุษย์โดยหมาป่านั้นเกิดขึ้นได้ยากเนื่องจากหมาป่ามีจำนวนประชากรน้อย อาศัยอยู่ห่างไกลจากผู้คนและมีความหวาดกลัวมนุษย์
# ฉลู
ฉลู เป็นชื่อปีที่ 2 ของรอบปีนักษัตร มีสัญลักษณ์เป็นวัว พุทธศักราชที่ตรงกับปีฉลู เช่น พ.ศ. 2504 พ.ศ. 2516 พ.ศ. 2528 พ.ศ. 2540 พ.ศ. 2552 พ.ศ. 2564 พ.ศ. 2576 และ พ.ศ. 2588 เป็นต้น โดยวันที่เริ่มต้นและสิ้นสุดรอบปีนักษัตรไม่แน่นอนเมื่อเทียบกับปฏิทินสากล และนับต่างกันระหว่างแบบจีนกับแบบไทย
# มะแม
มะแม เป็นชื่อปีที่ 8 ของรอบปีนักษัตร มีสัญลักษณ์เป็นแพะ พุทธศักราชที่ตรงกับปีมะแม เช่น พ.ศ. 2510 พ.ศ. 2522 พ.ศ. 2534 พ.ศ. 2546 พ.ศ. 2558 พ.ศ. 2570 พ.ศ. 2582 และ พ.ศ. 2594 เป็นต้น โดยวันที่เริ่มต้นและสิ้นสุดรอบปีนักษัตรไม่แน่นอนเมื่อเทียบกับปฏิทินสากล และนับต่างกันระหว่างแบบจีนกับแบบไทย