# กระสวยอวกาศโคลัมเบีย
กระสวยอวกาศโคลัมเบีย (Orbiter Vehicle Designation: OV-102) เป็นกระสวยอวกาศลำแรกที่ใช้งานจริงของนาซา ซึ่งภารกิจแรกในเที่ยวบิน STS-1 เมื่อวันที่ 12 เมษายน ถึง 14 เมษายน ในปี พ.ศ. 2524 (ค.ศ.1981) จนมาถึงวันที่ 1 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2546 กระสวยอวกาศโคลัมเบียได้เกิดอุบัติเหตุระเบิดขึ้นเหนือรัฐเท็กซัสขณะกลับสู่โลก หลังภารกิจครั้งที่ 28 เสร็จสิ้น ทำให้ลูกเรือในยานทั้ง 7 คนเสียชีวิต

 ประวัติ 

การสร้างยานโคลัมเบียเริ่มต้นขึ้นในปี พ.ศ. 2518 ที่ ในเมือง Palmdale รัฐแคลิฟอร์เนีย โคลัมเบียเป็นชื่อตั้งตามหลังจากเรือใบ honored Columbia ของฐานเรือใบเมืองBoston โดยกัปตันเรือ Robert Grey ชาวอเมริกันได้ทำการเดินทางสำรวจแปซิฟิกตะวันตกเฉียงเหนือและเป็นชาวอเมริกันคนแรกที่ใช้เรือใบสำรวจของโลก และชื่อจากโมดูลสั่งการของยานอพอลโล 11 หลังสร้างยานเสร็จยานได้ถูกส่งมาที่ศูนย์อวกาศจอห์น เอฟ. เคนเนดี ในวันที่ 25 มีนาคม พ.ศ. 2522 สู่การเตรียมยิงปล่อยครั้งแรก ในวันที่ 19 มีนาคม พ.ศ. 2524 ในระหว่างเตรียมทดสอบ ground ได้มีสองคนงานเกิดการสลบจากการขาดอากาศขณะที่กำลังทำการล้างไนโตรเจน จนทำให้ทั้งสองเสียชีวิต

|thumb|left|220px|ลูกเรือโคลัมเบีย Thomas K. Mattingly และ Henry W. Hartsfield ทำความเคารพประธานาธิบดี โรนัลด์ เรแกน และ แนนซี หลังลงสู่พื้น ในปี 2525

ในปี พ.ศ. 2526 (ค.ศ. 1983) ยานโคลัมเบียได้เข้าร่วมปฏิบัติภารกิจลำกับสอง (STS-9 ในตอนนั้นมีนักท่องอวกาศหกคน หนึ่งในนั้นเป็นนักท่องอวกาศต่างชาติบนกระสวยอวกาศคือ Ulf Merbold และเมื่อมีการนำดิสคัฟเวอรีและ แอตแลนติสเข้ามาร่วม โคลัมเบียจึงไม่ได้ถูกนำมาใช้เป็นเวลาสามปี

โคลัมเบียได้กลับสู่อวกาศในวันที่ 12 มกราคม พ.ศ. 2529 ซึ่งถูกปล่อยในเที่ยวบิน STS-61-C ในภารกิจนี้มี Dr. Franklin R. Chang-Diaz กับ Bill Nelson สมาชิกของสภาผู้แทนราษฎรแห่งสหรัฐอเมริกา ลองไปอวกาศด้วย

ต่อมาของภารกิจกระสวยถูกให้ชาเลนเจอร์ปฏิบัติ โดยกำหนดวันปล่อยในวันที่ 28 มกราคม พ.ศ. 2529 (ค.ศ.1986) 10 วันหลังเที่ยวบิน STS-61-C ถึงสู่โลก ภารกิจสิ้นสุดเมื่อเกิดการระเบิดหลังจากปล่อย จนเป็นปัญหากับตารางเวลากระสวยของนาซายุ่งเหยิง และโคลัมเบีย จึงไม่ได้บินอีกครั้งตั้งแต่ 2532 (ในเที่ยวบิน STS-28) ซิ่งหลังจากมันกลับเข้าที่โรงเก็บกระสวยอวกาศ

เที่ยวบิน STS-93 ถูกปล่อยในวันที่ 23 กรกฎาคม พ.ศ. 2542 (ค.ศ. 1999) โดยมีผู้สั่งการคือ Lt. Col. Eileen Collins

thumb|230px|left|โคลัมเบีย บนฐานปล่อยก่อนเริ่มปฏิบัติภารกิจแรก

 เที่ยวบิน 
กระสวยอวกาศโคลัมเบียใช้ปฏิบัติภารกิจมาแล้ว 28 ครั้ง รวมเวลาในอวกาศ 300.74 วัน โคจรรอบโลก 4,808 รอบ เป็นระยะเดินทางรวม 201,497,772 กิโลเมตร

โคลัมเบียไม่ได้ถูกใช้งานเทียบท่าสถานีอวกาศใน โครงการกระสวยอวกาศ–เมียร์ (Shuttle-Mir) และโครงการสถานีอวกาศนานาชาติ เช่นเดียวกับ ชาเลนเจอร์ ซึ่งประสบอุบัติเหตุก่อน และกระสวยอวกาศเอนเทอร์ไพรซ์ ซึ่งยังไม่เคยถูกใช้งานในอวกาศ
ขณะที่กระสวยดิสคัฟเวอรี แอตแลนติส และ เอนเดฟเวอร์ เคยใช้ติดต่อกับสถานีอวกาศทั้งหมด

 ครั้งที่  วันที่  เที่ยวบิน  ฐานส่ง  ลานลงจอด  หมายเหตุ 1  12 เมษายน พ.ศ. 2524  STS-1  39-A  ฐานทัพอากาศเอ็ดเวิร์ด  เที่ยวบินแรกของกระสวยอวกาศโคลัมเบีย 2  12 พฤศจิกายน พ.ศ. 2524  STS-2  39-A  ฐานทัพอากาศเอ็ดเวิร์ด  ครั้งแรกของการนำยานอวกาศกลับมาใช้ซ้ำ 3  22 มีนาคม พ.ศ. 2525  STS-3  39-A  White Sands Space Harbor  - 4  27 มิถุนายน พ.ศ. 2525  STS-4  39-A  ฐานทัพอากาศเอ็ดเวิร์ด  - 5  17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2525  STS-5  39-A  ฐานทัพอากาศเอ็ดเวิร์ด  ครั้งแรกของการบรรทุกลูกเรือถึง 4 คน 6  28 พฤศจิกายน พ.ศ. 2526  STS-9  39-A  ฐานทัพอากาศเอ็ดเวิร์ด  - 7  12 มกราคม พ.ศ. 2529  STS-61-C  39-A  ฐานทัพอากาศเอ็ดเวิร์ด  - 8  8 สิงหาคม พ.ศ. 2532  STS-28  39-B  ฐานทัพอากาศเอ็ดเวิร์ด  ปล่อยดาวเทียม KH-11 reconnaissance 9  9 มกราคม พ.ศ. 2533  STS-32  39-A  ฐานทัพอากาศเอ็ดเวิร์ด  - 10  2 ธันวาคม พ.ศ. 2533  STS-35  39-B  ฐานทัพอากาศเอ็ดเวิร์ด  - 11  5 มิถุนายน พ.ศ. 2534  STS-40  39-B  ฐานทัพอากาศเอ็ดเวิร์ด  - 12  25 มิถุนายน พ.ศ. 2535  STS-50  39-A  ศูนย์อวกาศเคนเนดี  - 13  22 ตุลาคม พ.ศ. 2535  STS-52  39-B  ศูนย์อวกาศเคนเนดี  - 14  26 เมษายน พ.ศ. 2536  STS-55  39-A  ฐานทัพอากาศเอ็ดเวิร์ด  - 15  18 ตุลาคม พ.ศ. 2536  STS-58  39-B  ฐานทัพอากาศเอ็ดเวิร์ด  - 16  4 มิถุนายน พ.ศ. 2537  STS-62  39-B  ศูนย์อวกาศเคนเนดี  - 17  8 กรกฎาคม พ.ศ. 2537  STS-65  39-A  ศูนย์อวกาศเคนเนดี  - 18  20 ตุลาคม พ.ศ. 2538  STS-73  39-B  ศูนย์อวกาศเคนเนดี  - 19  22 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2539  STS-75  39-B  ศูนย์อวกาศเคนเนดี  - 20  20 มิถุนายน พ.ศ. 2539  STS-78  39-B  ศูนย์อวกาศเคนเนดี  - 21  19 พฤศจิกายน พ.ศ. 2539  STS-80  39-B  ฐานทัพอากาศเอ็ดเวิร์ด  - 22  4 เมษายน พ.ศ. 2540  STS-83  39-A  ศูนย์อวกาศเคนเนดี  - 23  1 กรกฎาคม พ.ศ. 2540  STS-94  39-A  ศูนย์อวกาศเคนเนดี  - 24  19 พฤศจิกายน พ.ศ. 2540  STS-87  39-B  ฐานทัพอากาศเอ็ดเวิร์ด  - 25  13 เมษายน พ.ศ. 2541  STS-90  39-B  ฐานทัพอากาศเอ็ดเวิร์ด  - 26  23 กรกฎาคม พ.ศ. 2542  STS-93  39-B  ศูนย์อวกาศเคนเนดี  ปล่อย กล้องโทรทรรศน์อวกาศจันทรา 27  1 มิถุนายน พ.ศ. 2545  STS-109  39-A  ศูนย์อวกาศเคนเนดี  ปฏิบัติการบำรุงรักษา กล้องโทรทรรศน์อวกาศฮับเบิล ครั้งที่ 3B 28  16 มกราคม พ.ศ. 2546  STS-107  39-A  ไม่ได้ลง (กำหนดลงที่ศูนย์อวกาศเคนเนดี)  ยานถูกทำลายขณะกลับสู่โลก นักบินเจ็ดคนบนยานเสียชีวิตทั้งหมด

 เครื่องหมายภารกิจ 

 เครื่องหมายภารกิจสำหรับเที่ยวบินของโคลัมเบีย center|100x100px center|100x100px center|100x100px center|100x100px center|100x100px center|100x100px  center|100x100px center|100x100px STS 1 STS 2 STS 3 STS 4 STS 5 STS 9 STS 61-C STS 28 center|100x100px center|100x100px center|100x100px center|100x100px center|100x100px center|100x100px center|100x100px center|100x100px STS 32 STS 35 STS 40 STS 50 STS 52 STS 55 STS 58 STS 62 center|110x110px center|110x110px center|100x100px center|100x100px center|100x100px center|100x100px center|100x100px center|100x100px STS 65 STS 73 STS 75 STS 78 STS 80 STS 83 STS 94 STS 87 center|100x100px center|100x100px center|100x100px center|100x100px STS 90 STS 93 STS 109 STS 107

 เที่ยวบินสุดท้าย 
 ดูบทความหลักที่ โศกนาฏกรรมกระสวยอวกาศโคลัมเบีย

right|thumb|250px|โคลัมเบีย ในเวลา 8:56 นาฬิกา 1 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2546 เหนือศูนย์กลางรัฐนิวเม็กซิโก และเศษฝุ่นของปีกซ้ายที่หลุดออกชัดเจน