# มณฑลจี๋หลิน
จี๋หลิน  เป็นหนึ่งในสามมณฑลทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศจีน เมืองหลวงและเมืองใหญ่สุดคือ ฉางชุน มณฑลจี๋หลินมีอาณาเขตทางทิศตะวันออกติดกับประเทศเกาหลีเหนือ (นครราซ็อน จังหวัดฮัมกย็องเหนือ จังหวัดรยังกัง และจังหวัดชากัง) และประเทศรัสเซีย (ดินแดนปรีมอร์สกี) ทิศเหนือติดกับมณฑลเฮย์หลงเจียง ทิศใต้ติดกับมณฑลเหลียวหนิง และทิศตะวันตกติดกับเขตปกครองตนเองมองโกเลียใน ชื่อของมณฑล "จี๋หลิน" มาจากวลีภาษาแมนจู girin ula หมายถึง "ไปตามลำน้ำ"

ชาวแมนจูเคยอาศัยอยู่ในพื้นที่ของมณฑลจี๋หลิน จึงทำให้มณฑลจี๋หลินเป็นส่วนหนึ่งของแคว้นแมนจูเรียในประวัติศาสตร์ พื้นที่แห่งนี้เคยมีการต่อสู้แย่งชิงและตกอยู่ภายใต้การปกครองของรัฐต่าง ๆ ที่ไม่ใช่ของชาวฮั่น ได้แก่ รัฐกลุ่มชนซฺยงหนู, รัฐเซียนเปย์, ราชวงศ์เหลียวของชาวชี่ตัน, ราชวงศ์จินของกลุ่มชนนฺหวี่เจิน, และราชวงศ์หยวนของชาวมองโกลHistory of Mongolia, Volume II, 2003 ประชากรส่วนใหญ่ในมณฑลพูดภาษาจีนกลาง เนื่องด้วยการรับเอาวัฒนธรรมฮั่นและภาษาจีนมาใช้โดยชาวแมนจู ทำให้ภาษาแมนจูถือเป็นภาษาที่ใกล้สูญพันธุ์ มณฑลนี้มีชาวเกาหลีอยู่ประมาณร้อยละ 4 ของประชากรทั้งหมด เนื่องจากตั้งอยู่ใกล้กับคาบสมุทรเกาหลี

เช่นเดียวกันกับมณฑลอื่น ๆ ทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือของจีน จี๋หลินได้ผ่านช่วงแรกของการพัฒนาอุตสาหกรรม อย่างไรก็ตาม เศรษฐกิจของมณฑลจี๋หลิน ซึ่งเด่นด้านอุตสาหกรรมหนัก ได้ประสบปัญหากับการโอนกิจการของรัฐเป็นของเอกชน สิ่งนี้กระตุ้นให้รัฐบาลกลางดำเนินการรณรงค์ที่เรียกว่า "แผนฟื้นฟูพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ" นอกจากนี้ มณฑลจี๋หลินยังมีแหล่งหินน้ำมันเป็นจำนวนมาก

 ภูมิศาสตร์ 
มณฑลจี๋หลินมีพื้นที่ติดต่อดังนี้ 
 ทิศเหนือ ติดต่อกับ มณฑลเฮย์หลงเจียง ประเทศจีน 
 ทิศใต้ ติดต่อกับ ประเทศเกาหลีเหนือ
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับ ประเทศรัสเซีย
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับ เขตปกครองตนเองมองโกเลียใน และมณฑลเหลียวหนิง ประเทศจีน

ลักษณะภูมิประเทศเป็นที่ราบสูงทิศตะวันออกเฉียงใต้พื้นที่สูงบริเวณเทือกเขาฉางไป๋ซันซึ่งมีความสูงเหนือระดับน้ำทะเลมากกว่า 1,000 เมตร ส่วนทิศตะวันตกบริเวณที่ราบซงเหลียว เป็นพื้นที่ค่อนข้างต่ำจึงเหมาะเป็นเขตทำปศุสัตว์ที่สำคัญของมณฑล

ด้านตะวันออกค่อนข้างรับอิทธิพลจากทะเลหวงไห่ และทะเลญี่ปุ่น จึงมีสภาพอากาศแบบชุ่มชื้น มีฝนตกชุก ด้านตะวันตกรับอิทธิพลจากที่ราบสูงมองโกล ทำให้อากาศแห้งแล้งทั้งมณฑลมีลักษณะอากาศเฉพาะแบบมรสุม  เกษตรกรรม เป็นแหล่งวัตถุดิบประเภทข้าวที่สำคัญแห่งหนึ่งของประเทศ มีผลผลิตต่าง ๆ ได้แก่ ถั่วเหลือง ข้าวโพด

 เขตการปกครอง 
มณฑลจี๋หลินแบ่งออกเป็นเขตการปกครองระดับจังหวัดทั้งหมด 9 แห่ง ประกอบด้วย 8 นครระดับจังหวัด (เป็นนครระดับกิ่งมณฑล 1 แห่ง) และ 1 จังหวัดปกครองตนเอง

เขตการปกครองของมณฑลจี๋หลิน   ชื่อ  อักษรจีน  พินอิน นครฉางชุน     นครจี๋หลิน     นครซื่อผิง     นครเหลียวเยฺหวียน     นครทงฮว่า     นครไป๋ชาน     นครซงเยฺหวียน     นครไป๋เฉิง     จังหวัดปกครองตนเองชนชาติเกาหลี หยันเปียน    

เขตการปกครองระดับจังหวัดทั้ง 9 แห่งนี้ แบ่งย่อยอีกเป็นเขตการปกครองระดับอำเภอ จำนวน 60 แห่ง (ประกอบด้วย 21 เขต, 20 นครระดับอำเภอ, 16 อำเภอ, และ 3 อำเภอปกครองตนเอง) ณ ปลายปี 2017 มีประชากรทั้งสิ้น 27.17 ล้านคน

 การเมือง 
thumb|รูปปั้นเหมา เจ๋อตง ในมณฑลจี๋หลิน

การเมืองของมณฑลจี๋หลินมีโครงสร้างเป็นระบบพรรค-รัฐบาล เหมือนกับสถาบันการปกครองในมณฑลอื่น ๆ ในจีนแผ่นดินใหญ่

ผู้ว่าการมณฑลจี๋หลินเป็นตำแหน่งสูงสุดในหน่วยงานบริหารมณฑลจี๋หลิน อย่างไรก็ตาม ในระบบพรรค-รัฐบาลนี้ ผู้ว่าการมณฑลมีอำนาจน้อยกว่าเลขาธิการคณะกรรมการพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศจีนประจำมณฑลจี๋หลิน หรือเรียกสั้น ๆ ว่า "หัวหน้าพรรคมณฑลจี๋หลิน"

 อุตสาหกรรม 
มีฐานอุตสาหกรรมที่แข็งแกร่งและระบบอุตสาหกรรมที่สมบูรณ์มากมีบริษัทอุตสาหกรรมมากกว่า 14,000 แห่ง อุตสาหกรรมหลัก คือ อุตสาหกรรมวิศวกรรม เคมีภัณฑ์ ปิโตรเคมี อาหารและยา 

 การคมนาคม 
 ทางรถไฟ - เส้นทางรถไฟสายหลักปักกิ่ง-ฮาร์บินผ่ากลางมณฑล ทำให้เชื่อมต่อเมืองทางเหนือกับใต้ 
และยังมีเส้นทางตรงถึงฮาร์บิน เซิ่นหยัง ต้าเหลียน ปักกิ่ง เทียนจิน สือเจียจวง จี่หนัน หนันจิง (นานกิง) และเซี่ยงไฮ้ เป็นต้น ทางหลวง จากสถิติเมื่อปลายปี 2004 ทั่วมณฑลจี๋หลินมีถนนหลวง 47,255 กิโลเมตร จากฉางชุนต่อไปยังเมืองสำคัญได้ทั่วมณฑล
 ทางน้ำ - แม่น้ำที่เป็นเส้นทางคมนาคมทางน้ำที่สำคัญ ได้แก่ แม่น้ำเนิ่นเจียง(嫩江) ซงฮัวเจียง (松花江) ถูเหมินเจียง (图们江) และยาลู่เจียง (鸭绿江) 
 ทางอากาศ - สนามบินหลักคือ สนามบินเมืองฉางชุน