wannaphong/clean_thaiwikipedia huggingface dataset:
# กอลไจแอปพาราตัส
กอลไจแอปพาราตัสศัพท์บัญญัติราชบัณฑิตยสถาน อังกฤษ-ไทย [พฤกษศาสตร์ ๑๘ ก.พ. ๒๕๔๕] จาก (หรือทับศัพท์เป็น กอลจิแอพพาราตัส, กอลจิแอพพาราตัส) หรือ กอลไจคอมเพล็กซ์ (หรือทับศัพท์เป็น กอลจิคอมเพล็กซ์), กอลไจบอดี (หรือทับศัพท์เป็นกอลจิบอดี) หรือเรียกสั้น ๆ ว่า กอลไจ (หรือทับศัพท์เป็น กอลจิ) ออร์แกเนลล์ที่พบในเซลล์ยูคารีโอตส่วนใหญ่ กอลไจนั้นถือเป็นส่วนหนึ่งของระบบเอนโดเมมเบรน (endomembrane system) ในไซโทพลาสซึม มีหน้าที่ในการบรรจุโปรตีนเป็นเวซิเคิลมีเยื่อหุ้มภายในเซลล์ก่อนที่เวซิเคิลจะถูกส่งไปยังจุดหมายปลายทาง กอลไจมีความสำคัญเป็นพิเศษในการจัดการโปรตีนสำหรับการหลั่ง ภายในประกอบด้วยชุดของเอนไซม์สำหรับการไกลโคซีเลชั่น (glycosylation) ซึ่งจะเติมมอนอเมอร์น้ำตาลต่าง ๆ ไปติดบนโปรตีนต่างๆ ที่เคลื่อนที่ผ่านโครงสร้างของกอลไจ กอลไจมีการนิยามขึ้นครั้งแรกในปี 1897 โดยนักวิทยาศาสตร์ชาวอิตาลี กามีลโล กอลจี (Camillo Golgi) และได้รับการตั้งชื่อตามกอลจี (Golgi) ในปี 1898
# โรเจอร์ เอสปาโนรา
โรเจอร์ เอสปาโนรา  นักมวยสากลชาวฟิลิปปินส์ เกิดเมื่อ 19 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2519 สถิติการชก 27 ครั้ง ชนะ 16 (น็อค 10) เสมอ 1 แพ้ 10

 ประวัติ 
เอสปาโนรา ขึ้นชกมวยสากลครั้งแรกเมื่อ 19 มกราคม พ.ศ. 2535 แพ้น็อค เบนจี้ ดูรัน ยก 3 การชกในช่วงแรกมีทั้งแพ้และชนะ จนกระทั่ง 14 พฤษภาคม พ.ศ. 2537 เอสปาโนราได้มาชิงแชมป์โลกรุ่นมินิฟลายเวท IBFแพ้น็อค รัตนพล ส.วรพิน ยก 6 จากนั้นไปชกชนะน็อค แจ๊ค รัสเซล ยก 9 ที่ออสเตรเลีย จากนั้นมาชกแพ้คะแนน สุรชัย แสงมรกตเมื่อ พ.ศ. 2537 จากนั้น เอสปาโนราได้ไปชิงแชมป์โลกรุ่นฟลายเวท IBO ที่แคนาดาเมื่อ 9 ธันวาคม พ.ศ. 2537 ปรากฏว่าแพ้คะแนน สกอตตี โอลสัน ไม่ได้แชมป์ เอสปาโนรามาประสบความสำเร็จในการการชิงแชมป์เมื่อ 2 พฤษภาคม พ.ศ. 2538 ชนะน็อค โอมิงกุส ซิวาเลตเต ยก 7 ที่อินโดนีเซีย ได้ครองแชมป์เงารุ่นมินิมัมเวท IBF จากนั้น เอสปาโนรามาชิงแชมป์โลกรุ่นฟลายเวท WBF เมื่อ 5 สิงหาคม พ.ศ. 2538 แพ้คะแนน ฟ้าลั่น ศักดิ์กรีรินทร์ จากนั้นมาชิงแชมป์ PABA รุ่นจูเนียร์ฟลายเวท แพ้น็อค พิชิต ช.ศิริวัฒน์ ยก 12 เมื่อ 7 ตุลาคม พ.ศ. 2538 หลังจากนั้น เอสปาโนราขึ้นชกอีกเพียงครั้งเดียว แพ้น็อค รูดี้ อีดาโน่ ยก 6 จากนั้นก็แขวนนวมไป
 เกียรติประวัติ 

 แชมป์เงารุ่นมินิฟลายเวท IBF 
 ชิง  2 พฤษภาคม 2538 ชนะน็อค โดมิงกุส ซิวาเลตเต้ ยก 7 ที่ อินโด
 เคยชิงแชมป์ต่อไปนี้แต่ไม่สำเร็จ
 ชิงแชมป์โลกรุ่นมินิฟลายเวท IBF เมื่อ 14 พฤษภาคม 2537 แพ้น็อค รัตนพล ส.วรพิน ยก 6 ที่ สระบุรี
 ชิงแชมป์โลกรุ่นฟลายเวท WBF เมื่อ 5 สิงหาคม 2538 แพ้คะแนน ฟ้าลั่น ศักดิ์กรีรินทร์ ที่ สมุทรสาคร
 ชิงแชมป์ PABA รุ่นจูเนียร์ฟลายเวทเมื่อ 7 ตุลาคม 2538 แพ้น็อค พิชิต ช.ศิริวัฒน์ยก 12 ที่ กทม.
# โอสการ์ โฟลเรส
โอสการ์ อัลฟอนโซ โฟลเรส (Oscar Alfonso Flores) นักมวยสากลชาวโคลัมเบีย สถิติการชก 25 ครั้ง ชนะ 15 (น็อค 14) เสมอ 2 แพ้ 8 

 เกียรติประวัติ 

 แชมป์โคลัมเบียรุ่นจูเนียร์ฟลายเวท (2535)
 เคยชิงแชมป์ต่อไปนี้แต่ไม่สำเร็จ
 ชิงแชมป์ WBA Fedelatin รุ่นไลท์ฟลายเวทเมื่อ 26 พฤศจิกายน 2536 แพ้น็อค คาร์ลอส อัลเบอร์โต โรดริเกวซ ยก 1 ที่ เวเนซุเอล่า
 ชิงแชมป์โลกรุ่นมินิฟลายเวท IBF เมื่อ 20 พฤษภาคม 2538 แพ้น็อค รัตนพล ส.วรพิน ยก 2 ที่ เชียงใหม่
# มอยเซส กัสโตร
มอยเซส โอโตนิเอล กัสโตร กาเรย์  นักมวยสากลชาวนิการากัว

 เกียรติประวัติ 

 แชมป์ WBA Fedelatin รุ่นแบนตัมเวท
 ชิง 17 พฤษภาคม 2545 ชนะทีเคโอ เอดัวร์โด ปาเชโก ยก 2 ที่ นิการากัว
 ป้องกันแชมป์ครั้งที่ 1, 5 กรกฎาคม 2545 ชนะคะแนน โฮเซ ซานฮัวเนโล ที่ นิการากัว
 ป้องกันแชมป์ครั้งที่ 2, 22 พฤษภาคม 2546 ชนะคะแนน เอบัง การ์ซิอา เอร์นันเดซ ที่ นิการากัว
 เสียแชมป์ (และเป็นการชิงแชมป์ PABA ไม่สำเร็จด้วย) 29 สิงหาคม 2546 แพ้น็อก พูนสวัสดิ์ กระทิงแดงยิม ยก 9 ที่ ขอนแก่น
 
 เคยชิงแชมป์ต่อไปนี้แต่ไม่สำเร็จ
 ชิงแชมป์ WBA Fedelatin รุ่นซูเปอร์แบนตัมเวทเมื่อ 20 เมษายน 2544 แพ้คะแนน อันโตนิ มาร์ติเนซ ที่ คอสตาริกา
 ชิงแชมป์เงา IBF รุ่นแบนตัมเวท เมื่อ 20 ธันวาคม 2546 เสมอกับ มารัต มาซิมบาเอฟ ที่ รัสเซีย
 ชิงแชมป์เงา WBA รุ่นแบนตัมเวท เมื่อ 12 กุมภาพันธ์ 2547 แพ้คะแนน วอลอดือมือร์ ซืยดอเรนโค ที่ เยอรมนี
 ชิงแชมป์ WBA Fedecentro รุ่นซูเปอร์แบนตัมเวท เมื่อ 17 กันยายน 2547 แพ้ทีเคโอ โตมัส โรฆัส ยก 10 ที่ นิการากัว
 ชิงแชมป์เฉพาะกาล WBO Latino รุ่นไลท์เวท เมื่อ 8 สิงหาคม 2552 แพ้คะแนน ฆอร์เฆ โรดริโก บาร์ริโอส ที่ อาร์เจนตินา
 ชิงแชมป์ประเทศปานามารุ่นไลท์เวท เมื่อ 4 กุมภาพันธ์ 2555 แพ้คะแนน วิสตัน กัมโปส ที่ นิการากัว
 ชิงแชมป์ WBC International Silver รุ่นซูเปอร์เฟเธอร์เวท เมื่อ 19 มกราคม 2556 แพ้ทีเคโอ เซร์ฆิโอ โตมซัน ยก 5 ที่ เม็กซิโก
# เปาลิโน บิยาโลโบส
พอลลีโน วิลลาโลโบส (Paulino Villalobos) นักมวยสากลชาวเม็กซิโก เกิดเมื่อ 22 มิถุนายน พ.ศ. 2514 ที่ เวราครูซ ประเทศเม็กซิโก สถิติการชก 66 ครั้ง ชนะ 26 (น็อค 16) เสมอ 2 แพ้ 38 

 เกียรติประวัติ 

 เคยชิงแชมป์ต่อไปนี้แต่ไม่สำเร็จ
 ชิงแชมป์โลกรุ่นจูเนียร์ฟลายเวท WBF เมื่อ 24 มกราคม 2540 แพ้คะแนน มงคล จ.เจริญ ที่ หนองคาย
 ชิงแชมป์ NABF รุ่นไลท์ฟลายเวทเมื่อ 28 กุมภาพันธ์ 2541 แพ้น็อค ออสการ์ อันดราเด้ ยก 6 ที่ เม็กซิโก
 ชิงแชมป์ WBC Continental Americas รุ่นไลท์ฟลายเวทเมื่อ 12 พฤษภาคม 2544 แพ้น็อค อันโตนีโอ ทอร์เรส ยก 11 ที่เม็กซิโก
 ชิงแชมป์ WBC Continental Americas รุ่นฟลายเวทเมื่อ 17 สิงหาคม 2544 แพ้คะแนน เอวาริสโต ปริเมโร ที่ เม็กซิโก
 ชิงแชมป์ NABF รุ่นฟลายเวทเมื่อ 20 ตุลาคม 2544 แพ้คะแนน เมลชอร์ ค็อบ คัสโตร ที่ เม็กซิโก
 ชิงแชมป์ WBC FECARBOX รุ่นไลท์ฟลายเวทเมื่อ 11 ธันวาคม 2545 แพ้คะแนน อีริค ออร์ติซ ที่ เม็กซิโก
 ชิงแชมป์ WBC Continental Americas รุ่นไลท์ฟลายเวทเมื่อ 30 พฤษภาคม 2546 แพ้คะแนน มานูเอล วาร์กัส ที่ เม็กซิโก
# พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นณรงค์หริรักษ์
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นณรงค์หริรักษ์ (9 กรกฎาคม พ.ศ. 2335 - 13 กันยายน พ.ศ. 2389) มีพระนามเดิมว่า พระองค์เจ้าดวงจักร ประสูติเมื่อวันจันทร์ เดือน 8 แรม 6 ค่ำ ปีชวด จัตวาศก จุลศักราช 1154 ตรงกับวันที่ 9 กรกฎาคม พ.ศ. 2335 เป็นพระราชโอรสพระองค์ที่ 35 ในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช ประสูติแต่เจ้าจอมมารดาปาน และเป็นองค์ต้นราชสกุล ดวงจักร
ราชสกุลดวงจักร

ปี พ.ศ. 2367 พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ สถาปนาขึ้นเป็น "กรมหมื่นณรงค์หริรักษ์" และโปรดให้กำกับกรมช่างหล่อ 

พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นณรงค์หริรักษ์ สิ้นพระชนม์เมื่อวันอาทิตย์ เดือน 10 แรม 8 ค่ำ ปีมะเมีย อัฐศก จุลศักราช 1208 ตรงกับวันที่ 13 กันยายน พ.ศ. 2389 สิริพระชันษา 54 ปี

 พระโอรส-พระธิดา 
หม่อมเจ้าหญิงใหญ่ ดวงจักร (พ.ศ. 2357 - 29 ธันวาคม พ.ศ. 2421)
หม่อมเจ้าชายดิศ ดวงจักร (ต่อมาคือ พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประดิษฐวรการ ; พ.ศ. 2361 - 9 ตุลาคม พ.ศ. 2428) มีโอรส-ธิดา คือ
หม่อมราชวงศ์หญิงดวงแข ดวงจักร สมรสกับพระยารัตนสมบัติ (หม่อมราชวงศ์เสนาะ อิศรางกูร)
หม่อมราชวงศ์จำเริญ ดวงจักร
หม่อมเจ้าหญิงสังวาล ดวงจักร (พ.ศ. 2362 - 9 เมษายน พ.ศ. 2439)
หม่อมเจ้าหญิงนัดดา ดวงจักร
หม่อมเจ้าชายสุบรรณ ดวงจักร (พ.ศ. 2373 - 7 ตุลาคม พ.ศ. 2442)

 พงศาวลี
# เจ้าฟ้ากุณฑล
เจ้าฟ้ากุณฑลคำให้การขุนหลวง วัดประดู่ทรงธรรม, ประชุมคำให้การกรุงศรีอยุธยา รวม 3 เรื่อง, หน้า 285 หรือ เจ้าฟ้าขวันตงคำให้การชาวกรุงเก่า, ประชุมคำให้การกรุงศรีอยุธยา รวม 3 เรื่อง, หน้า 175 เป็นพระราชธิดาในสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ กับเจ้าฟ้าสังวาลย์ พระองค์เป็นพระเชษฐภคินีร่วมพระชนกชนนีกับเจ้าฟ้ามงกุฎ และเป็นพระขนิษฐาต่างพระมารดาของเจ้าฟ้าธรรมธิเบศไชยเชษฐ์สุริยวงศ์ โดยเจ้าฟ้ากุณฑลทรงพระนิพนธ์ ดาหลัง (อิเหนาใหญ่) โดยดัดแปลงจากนิทานอิงพงศาวดารชวา

 พระประวัติ 
เจ้าฟ้ากุณฑลเป็นพระราชธิดาในสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ ประสูติแต่เจ้าฟ้าสังวาลย์พระมเหสีฝ่ายซ้าย  คำให้การขุนหลวงวัดประดู่ทรงธรรม ระบุว่าเจ้าฟ้ากุณฑลมีพระอนุชาและพระขนิษฐาอีกสามพระองค์ได้แก่ เจ้าฟ้าอาภรณ์, เจ้าฟ้ามงกุฎ และเจ้าฟ้าสังคีตคำให้การขุนหลวง วัดประดู่ทรงธรรม, ประชุมคำให้การกรุงศรีอยุธยา รวม 3 เรื่อง, หน้า 286 ส่วน "บาญชีพระนามเจ้านาย" ที่มีอยู่ใน คำให้การชาวกรุงเก่า ระบุว่าเจ้าฟ้ากุณฑลมีพระอนุชาและพระขนิษฐา คือ เจ้าฟ้าอัมพร (คือเจ้าฟ้าอาภรณ์) และเจ้าฟ้าหญิงไม่ทราบพระนาม (คือเจ้าฟ้ามงกุฎ)

เจ้าฟ้ากุณฑลและเจ้าฟ้ามงกุฎมักจะฟังนิทานปรัมปราหรือเรื่องเล่าจากยายยะโว (ยะโวคือคำว่ายาวอหรือยะวาแปลว่าชาวชวา) นางพระกำนัลซึ่งเป็นเชลยจากเมืองปัตตานีบุหงาปัตตานี คติชนมุสลิมชายแดนภาคใต้, หน้า 174-175 ซึ่งยายยะโวได้เล่านิทานอิงพงศาวดารชวาถวายเจ้าฟ้าทั้งสอง เจ้าฟ้ากุณฑลทรงพระนิพนธ์บทละคร ดาหลัง หรืออิเหนาใหญ่ ส่วนเจ้าฟ้ามงกุฎทรงพระนิพนธ์บทละคร อิเหนาเล็ก มาตั้งแต่นั้น ซึ่งคำชวาและมลายูที่ปรากฏมักลงท้ายด้วยเสียงสูงอันแสดงให้เห็นถึงอิทธิพลจากผู้เล่าที่มีสำเนียงใต้เป็นสำคัญ หลังการเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่สอง ต้นฉบับของวรรณคดีก็สูญหายไปบางส่วน เจ้าฟ้ากุณฑลและเจ้าฟ้ามงกุฎถูกกวาดต้อนไปยังกรุงอังวะ ในขณะที่ทั้งสองพระองค์นิราศในต่างแดน ก็ทรงเผยแพร่นาฏศิลป์อย่างอยุธยาให้แก่ราชสำนักพม่า และส่งอิทธิพลตกทอดถึงนาฏศิลป์พม่าในยุคปัจจุบัน 

หลังการสถาปนากรุงรัตนโกสินทร์ในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชซึ่งเป็นยุคฟื้นฟูศิลปวัฒนธรรม พระองค์จึงทรงรวบรวมบทละครเรื่อง ดาหลัง และ อิเหนาเล็ก พระนิพนธ์เดิมของเจ้าฟ้ากุณฑลและเจ้าฟ้ามงกุฎมาเรียบเรียงใหม่ โดยมีเนื้อหาในพระราชนิพนธ์ อิเหนา ฉบับรัชกาลที่ 1 ความว่า

ในวัฒนธรรมสมัยนิยม
ละครโทรทัศน์อิงประวัติศาสตร์เรื่อง จากเจ้าพระยาสู่อิรวดี ออกฉายครั้งแรกทางสถานีโทรทัศน์ไทยพีบีเอส มีตัวละครหนึ่งชื่อ "เจ้าฟ้ากุณฑล" รับบทโดยเพ็ญพักตร์ ศิริกุลละคร จากเจ้าพระยาสู่อิรวดี

 พงศาวลี
# แจ็ก ซียาฮายา
แจ็ก ซียาฮายา (Jack Siahaya) นักมวยสากลชาวอินโดนีเซีย สถิติการชก 12 ครั้ง ชนะ 4 (น็อค 1) แพ้ 7 เสมอ 1

 ประวัติ 
ซียาฮายาขึ้นชกมวยสากลอาชีพครั้งแรกเมื่อ 10 กันยายน พ.ศ. 2534 ชนะน็อคอาร์เนล บาโรตีโญ ยก 5 ที่อินโดนีเซีย จากนั้นเดินทางมากนอกรอบในประเทศไทยเมื่อ พ.ศ. 2537 แพ้น็อคฉัตรชัย สาสกุล ยก 5 และได้มีโอกาสชิงแชมป์โลก WBA รุ่นจูเนียร์แบนตัมเวท เมื่อ 10 พฤศจิกายน พ.ศ. 2539 แพ้น็อคหยกไท ศิษย์ อ. ยก 2 และได้ชิงแชมป์ PABA รุ่นจูเนียร์แบนตัมเวทเมื่อ 12 มกราคม พ.ศ. 2540 แพ้คะแนนหนึ่งอุบล ศิษย์เลิศชัย และได้ชิงแชมป์ OPBF รุ่นซูเปอร์ฟลายเวทเมื่อ 20 พฤษภาคม พ.ศ. 2543 แพ้น็อคมาซาโทริ โทกูยาม่า ไปแค่ ยกที่ 2 หลังจากนั้น ซาเฮียยาขึ้นชกชนะที่อินโดนีเซีย 2 ครั้ง รวมทั้งชนะคะแนนกุมารทอง ป.ปลื้มกมล ด้วย แต่หลังจากที่ชกแพ้น็อคเปเดอริโต ลอเรนเต ยก 4 เมื่อ 24 พฤษภาคม พ.ศ. 2545 ซียาฮายาก็แขวนนวมไป ดูรายละเอียดใน boxrec.com

 เกียรติประวัติ 
 เคยชิงแชมป์ต่อไปนี้แต่ไม่สำเร็จ
 ชิงแชมป์โลก WBA รุ่นจูเนียร์แบนตัมเวท เมื่อ 10 พฤศจิกายน 2539 แพ้น็อค หยกไท ศิษย์ อ. ยก 2 ที่ พิจิตร
 ชิงแชมป์ PABA รุ่นจูเนียร์แบนตัมเวทเมื่อ 12 มกราคม 2540 แพ้คะแนน หนึ่งอุบล ศิษย์เลิศชัย ที่ ฉะเชิงเทรา
 ชิงแชมป์ OPBF รุ่นจูเนียร์แบนตัมเวทเมื่อ 20 พฤษภาคม 2543 แพ้น็อค มาซาโมริ โทกูยามะ ยก 2 ที่ ญี่ปุ่น
# กลองชาตรี
กลองชาตรี เป็นกลองสองหน้า มีรูปร่างเหมือนกลองทัดทุกอย่างแต่ขนาดย่อส่วนเปรียบเหมือนแม่กับลูก กลองชาตรีเป็นลูก มีเส้นผ่านศูนย์กลางยาวประมาณ 20 ซม. และสูง 24 ซม.ใช้เป็นคู่เช่นเดียวกัน ใช้ทำหน้าทับในวงปี่พาทย์เครื่องห้า หรือวงปี่พาทย์ชาตรี ประกอบการแสดงละครโนรา ใช้เล่นคู่กับโทนชาตรี
 อ้างอิง
# โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย ปทุมธานี
โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย  ปทุมธานี ตั้งอยู่ เลขที่ 51 หมู่ 6 ตำบลบ่อเงิน อำเภอลาดหลุมแก้ว จังหวัดปทุมธานี เป็นโรงเรียนที่เน้นการสอนด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อม ประกาศจัดตั้งเมื่อวันที่ 31 กรกฎาคม 2538 โดยเป็นหนึ่งในโรงเรียนที่จัดตั้งขึ้นเพื่อเฉลิมพระเกียรติ สมเด็จพระเจ้าน้องนางเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี กรมพระศรีสวางควัฒน วรขัตติยราชนารี เนื่องในโอกาสพระราชพิธีฉลองพระชนมายุ 3 รอบ พ.ศ. 2536

 ความหมายของชื่อโรงเรียน 

 จุฬาภรณ หมายถึง พระนามของสมเด็จพระเจ้าน้องนางเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี กรมพระศรีสวางควัฒน วรขัตติยราชนารี
 ราช หมายถึง สถาบันของพระมหากษัตริย์
 วิทยา หมายถึง วิชาความรู้
 อาลัย หมายถึง สถานที่หรือความระลึกถึง

รวมคำว่า จุฬาภรณราชวิทยาลัย จึงหมายถึงสถานที่แห่งวิชาความรู้ที่สร้างขึ้นด้วยความระลึกถึงพระกรุณาธิคุณของสมเด็จพระเจ้าน้องนางเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี กรมพระศรีสวางควัฒน วรขัตติยราชนารี   

 ปรัชญาประจำโรงเรียน 

ปญฺา ยตฺถํ วิปสฺสติ

คนย่อมเห็นเนื้อความด้วยปัญญา

หมายความว่า ปัญญาเกิดได้ด้วยเหตุ 3 ประการ ดังนี้

 สุตฺตมยปัญฺญา ปัญญาที่สำเร็จได้ด้วยการฟัง
 จินฺตมยปัญฺญา ปัญญาที่สำเร็จได้ด้วยการนึกคิด
 ภาวนามยปัญฺญา ปัญญาที่สำเร็จได้ด้วยการฝึก

 เอกลักษณ์ของโรงเรียน 
เป็นผู้นำด้านนวัตกรรมและโครงงาน บนพื้นฐาน STEM ยกกำลังสอง

 อัตลักษณ์ของโรงเรียน 
วิชาการเลิศล้ำ คุณธรรมยอดเยี่ยม เต็มเปี่ยมด้วยทักษะชีวิต

 เพลงมาร์ชโรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย 
        ราชวิทยาลัยอันใหญ่ยิ่ง               งามเพริศพริ้งคุณธรรมเลิศล้ำค่า
ทั้งศาสตร์ศิลปเลิศล้ำทางปัญญา           มุ่งศึกษาวิทยาศาสตร์ให้ก้าวไกล
        ชูเชิดเทิดพระเกียรติแห่งเจ้าฟ้า     องค์จุฬาภรณพระนามยิ่งใหญ่
เจ้าฟ้านักวิทยาศาสตร์ของชาติไทย        ก้องเกริกไกรลือเลื่องกระเดื่องนาม
        สีแสดประเสริฐเจิดจ้าองค์ฟ้าหญิง  น้ำเงินมิ่งกษัตริยาฟ้าสยาม
มงคลสถิตอยู่คู่เขตคาม                       ปรากฏนามจุฬาภรณราชวิทยาลัย
        มุ่งส่งเสริมสร้างสรรค์จรรโลงชาติ   สร้างนักวิทยาศาสตร์ให้ยิ่งใหญ์
สร้างเกียรตฺยศชื่อเสียงให้เกรียงไกร        นำชาติไทยก้าวหน้าชั่วฟ้าดิน

 วันสถาปนาโรงเรียน 

ชาวจุฬาภรณราชวิทยาลัย กำหนดให้วันที่ 4 กรกฎาคม ซึ่งเป็นวันคล้ายวันประสูติของสมเด็จพระเจ้าน้องนางเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี กรมพระศรีสวางควัฒน วรขัตติยราชนารี ของทุกปีเป็นวันคล้ายวันสถาปนาโรงเรียน 

 คำขวัญประจำโรงเรียน 

รักศักดิ์ศรี  มีคุณธรรม  นำวิชาการ  สืบสานงานพระราชดำริ    

 สีและดอกไม้ประจำโรงเรียน 

สีประจำโรงเรียนคือ สีน้ำเงิน-แสด
 สีน้ำเงิน หมายถึง สถาบันกษัตริย์
 สีแสด หมายถึง สีประจำวันประสูติของสมเด็จพระเจ้าน้องนางเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี กรมพระศรีสวางควัฒน วรขัตติยราชนารี
ดอกไม้ประจำโรงเรียนคือ ดอกแคแสด

 การยกฐานะขึ้นเป็นโรงเรียนวิทยาศาสตร์ภูมิภาค 
เมื่อวันที่ 25 พฤศจิกายน พ.ศ. 2553 คณะรัฐมนตรีได้เห็นชอบ ข้อเสนอของกระทรวงศึกษาธิการ ให้ยกฐานะของโรงเรียนจุฬาภรณราชวิทยาลัย ทั้ง 12 แห่ง ขึ้นเป็นโรงเรียนวิทยาศาสตร์ภูมิภาค เพื่อเพิ่มโอกาสให้กับผู้มีความสามารถพิเศษด้านคณิตศาสตร์และวิทยาศาสตร์ซึ่งมีกระจายอยู่ในทุก ภูมิภาคทั่วประเทศ โดยเน้นการให้โอกาสกับผู้มีความสามารถพิเศษที่ขาดแคลนทุนทรัพย์ในภูมิภาค โดยมีการพัฒนา ปรับปรุง ส่งเสริม ให้โรงเรียนจุฬาภรณราชวิทยาลัยทั้ง 12 แห่ง มีมาตรฐานเทียบเท่าโรงเรียนวิทยาศาสตร์ชั้นนำของโลก

 ผู้อำนวยการโรงเรียน 
ดร.สมร ปาโท
# พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นศรีสุเทพ
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นศรีสุเทพ  (30 มิถุนายน พ.ศ. 2335 - พ.ศ. 2391) มีพระนามเดิมว่า พระองค์เจ้าดารากร ประสูติเมื่อวันเสาร์ เดือน 8 ขึ้น 12 ค่ำ ปีชวด จัตวาศก จุลศักราช 1154 ตรงกับวันที่ 30 มิถุนายน พ.ศ. 2335 เป็นพระราชโอรสในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช ประสูติแต่เจ้าจอมมารดาเพ็งใหญ่ และเป็นองค์ต้นราชสกุล ดารากร
ราชสกุลดารากร

ในปี พ.ศ. 2367 พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ สถาปนาขึ้นเป็น กรมหมื่นศรีสุเทพ และโปรดให้กำกับกรมช่างสิบหมู่ 

พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นศรีสุเทพ สิ้นพระชนม์เมื่อปีวอก สัมฤทธิศก จุลศักราช 1210 ตรงกับปี พ.ศ. 2391 สิริพระชันษา 56 ปี

 พระโอรส-พระธิดา 
หม่อมเจ้าหญิงใหญ่ ดารากร
หม่อมเจ้าหญิงถัด ดารากร
หม่อมเจ้าหญิงทิน ดารากร
หม่อมเจ้าชายสิริ ดารากร (พ.ศ. 2368 - 28 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2420)
หม่อมเจ้าชายน้อย ดารากร (พ.ศ. 2375 - 5 พฤศจิกายน พ.ศ. 2434)
หม่อมเจ้าชายจันทร์ ดารากร (ต่อมาคือ พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจันทรสุเทพ; 31 พฤษภาคม พ.ศ. 2387 - 8 สิงหาคม พ.ศ. 2454) มีบุตร ดังนี้
พระยาราชสีหยศ (หม่อมราชวงศ์เพิก ดารากร) สมรสกับคุณหญิงราชสีหยศ (คุณหญิงเล็ก ดารากร) มีบุตร-ธิดา ดังนี้
หม่อมหลวงเชื้อ ดารากร สมรสกับ หม่อมเจ้าพันธุประวัติ เกษมสันต์
หม่อมหลวงโชติ ดารากร 
เจ้าพระยาศรีพิพัฒน์ (หม่อมราชวงศ์มูล ดารากร) สมรสกับคุณหญิงประไพ ไกรฤกษ์ มีบุตร-ธิดา ดังนี้
หม่อมหลวงแสงโสม (ดารากร) กฤษนามระ สมรสกับคุณ อาภรณ์ กฤษณามระ มีบุตร 
  อุภาศรี กฤษณามระ
 นะเพ็งพาแสง กฤษณามระ
หม่อมหลวงดวงเดือน ดารากร
หม่อมหลวงเหมือนจันทร์ ประวิตร สมรสกับ หม่อมเจ้าจิตร์ปรีดี ประวิตร มีโอรส-ธิดา ดังนี้
พลตำรวจตรี [หม่อมราชวงศ์เจตจันทร์ ประวิตร] สมรสกับ สุปรียา ประวิตร ณ อยุธยา มีบุตร ดังนี้
หม่อมหลวงกิติบดี ประวิตร
หม่อมหลวงสุปรีดี ประวิตร สมรสกับ มัลลิกา ประวิตร ณ อยุธยา
หม่อมราชวงศ์สุชาติจันทร์ ประวิตร สมรสกับ สมรัก ประวิตร ณ อยุธยา มีบุตร-ธิดา ดังนี้
หม่อมหลวงภัทรชาติ ประวิตร
หม่อมหลวงกัลยาณรัก ประวิตร
หม่อมหลวงกมลชาติ ประวิตร
หม่อมหลวงธนชาติ ประวิตร
หม่อมราชวงศ์ธวัชจันทร์ ประวิตร สมรสกับ ปิยะธิดา สุจริตกุล มีบุตร ดังนี้
หม่อมหลวงปิยะจันทร์ ประวิตร
หม่อมหลวงนัดดาจันทร์ ประวิตร
ท่านผู้หญิงเหมือนจิต ภิรมย์ภักดี สมรสกับ วาปี ภิรมย์ภักดี มีบุตร ดังนี้
สรวิช ภิรมย์ภักดี
ปีย์จิต โอสถานนท์
ปวิณ ภิรมย์ภักดี
หม่อมหลวงฉันแข ดารากร
 มีบุตรบุญธรรมที่รับรองตามกฎหมาย นายณรงค์ทัศน์ ดารากร ณ อยุธยา
หม่อมหลวงแพร่จันทร์ศรี ดารากร
หม่อมหลวงจันทร์บดีเทพ ดารากร
หม่อมหลวงอำภา ดารากร
 หม่อมราชวงศ์ศุข ดารากร
 หม่อมเจ้าก้อน ดารากร (ไม่มีข้อมูล - พ.ศ. 2427)
หม่อมเจ้าหญิงโกสุมภ์ สุริยกุล (ดารากร) (พ.ศ. 2391 - พ.ศ. 2455)
หม่อมเจ้าหญิงใหญ่ ดารากร

 พงศาวลี
# ฟังก์ชันเครื่องหมาย
ในทางคณิตศาสตร์ ฟังก์ชันเครื่องหมาย  คือฟังก์ชันทางคณิตศาสตร์อย่างหนึ่งที่ดึงเครื่องหมายออกมาจากจำนวนจริง เขียนแทนด้วย sgn และเพื่อไม่ให้สับสนกับฟังก์ชันไซน์ (sine) ซึ่งออกเสียงเหมือนกันในภาษาอังกฤษ ฟังก์ชันนี้จึงเรียกอีกชื่อหนึ่งว่า ซินยุม หรือ ซิกนัม (signum) มาจากภาษาละติน

 นิยาม 
นิยามของฟังก์ชันเครื่องหมายมีดังนี้ เมื่อ x เป็นจำนวนจริง

 สมบัติต่าง ๆ 
สำหรับจำนวนจริง x ใด ๆ สามารถแสดงให้อยู่ในรูปผลคูณระหว่างค่าสัมบูรณ์กับฟังก์ชันเครื่องหมาย

จากสมการดังกล่าว เราจะได้ความหมายของฟังก์ชันเครื่องหมายอีกอย่างหนึ่ง เมื่อ x ไม่เท่ากับ 0

ฟังก์ชันเครื่องหมาย คือ อนุพันธ์ของฟังก์ชันค่าสัมบูรณ์ (ซึ่งประเมินค่าไม่ได้ที่ 0)

ฟังก์ชันเครื่องหมายสามารถหาอนุพันธ์ได้ทุกจุดยกเว้นจุด 0 แต่สำหรับการหาอนุพันธ์ในทฤษฎีการกระจาย อนุพันธ์ของฟังก์ชันเครื่องหมายมีค่าเป็นสองเท่าของฟังก์ชันเดลตาของดิแร็ก (Dirac delta function)

ฟังก์ชันเครื่องหมายมีความสัมพันธ์กับฟังก์ชันขั้นบันไดของเฮฟวีไซด์ (Heaviside step function) H1/2(x) นั่นคือ

เมื่อเลข 1/2 ของฟังก์ชันขั้นบันไดหมายถึง H1/2(0) = 1/2 ฟังก์ชันเครื่องหมายยังสามารถเขียนโดยใช้สัญกรณ์วงเล็บเหลี่ยมของอีเวอร์สัน (Iverson bracket) ดังนี้

สำหรับ k ≫ 0 การประมาณค่าโดยละเอียดของฟังก์ชันขั้นบันไดดังกล่าวหาได้จาก

 ฟังก์ชันบนจำนวนเชิงซ้อน 
ฟังก์ชันเครื่องหมายสามารถอธิบายบนจำนวนเชิงซ้อน z ใด ๆ ยกเว้น 0 ได้ดังนี้

ซึ่งจะให้ผลลัพธ์เป็นจุดจุดหนึ่งบนวงกลมหนึ่งหน่วยที่อยู่ใกล้กับ z มากที่สุดบนระนาบเชิงซ้อน นั่นคือ

โดยที่ arg z คือ อาร์กิวเมนต์จำนวนเชิงซ้อนของ z
เนื่องจากเหตุผลของความสมมาตร และเพื่อรักษานัยทั่วไปที่สมบูรณ์ของฟังก์ชันเครื่องหมายบนจำนวนจริง ดังนั้นบนจำนวนเชิงซ้อนก็มีการกำหนดให้ sgn 0 = 0 ด้วย

การวางนัยทั่วไปอีกแบบหนึ่งของฟังก์ชันเครื่องหมายสำหรับทั้งจำนวนจริงและจำนวนเชิงซ้อน คือ csgnMaple V documentation. May 21 1998 ซึ่งนิยามโดย

ซึ่งเราจะได้สมบัติดังนี้ (ยกเว้นค่า z = 0)

 ฟังก์ชันเครื่องหมายแบบนัยทั่วไป 
ที่จำนวนจริง x เราสามารถสร้างฟังก์ชันเครื่องหมายในรูปแบบของฟังก์ชันนัยทั่วไป (generalized function) คือ  โดยนิยามให้  บนทุกๆ ค่าของ x รวมทั้งจุดที่ x = 0 (ซึ่งต่างกับ sgn คือ) และถึงแม้ว่าฟังก์ชันนัยทั่วไปนี้สามารถทำให้เกิดพีชคณิตของฟังก์ชันได้ แต่จะเสียสมบัติการสลับที่ไป โดยเฉพาะฟังก์ชันเดลตาของดิแร็กที่เป็นคู่ต่างสลับที่ของฟังก์ชันนี้

นอกจากนั้น  ไม่สามารถประเมินค่าได้ที่ x = 0 ดังนั้นความหมายของ  จึงสำคัญที่จะแยกแยะออกจากฟังก์ชัน sgn (นั่นคือ  ไม่นิยาม แต่ในขณะที่ sgn(0) = 0)
# ทากาชิ โคชิโมโตะ
ทากาชิ โคชิโมโตะ  นักมวยสากลชาวญี่ปุ่น เกิดเมื่อ 5 มกราคม พ.ศ. 2514 ที่เมืองฟูกูโอกะ ประเทศญี่ปุ่น สถิติการชก 43 ครั้ง ชนะ 39 เสมอ 2 แพ้ 2 

 เกียรติประวัติ 

 แชมป์ญี่ปุ่นรุ่นเฟเธอร์เวท (2539 – 2541)
 แชมป์ OPBF รุ่นเฟเธอร์เวท
 ชิง 30 กันยายน 2544 ชนะคะแนน ดอนนี่ ซูราติน ที่ ญี่ปุ่น
 ป้องกันแชมป์ครั้งที่ 1, 10 กุมภาพันธ์ 2545 ชนะคะแนน แสงสี ป.ชัยวัฒน์ ที่ ญี่ปุ่น
 ป้องกันแชมป์ครั้งที่ 2, 11 พฤษภาคม 2545 ชนะคะแนน โทชิกาเงะ คิมูระ ที่ ญี่ปุ่น
 ป้องกันแชมป์ครั้งที่ 3, 13 ตุลาคม 2545 ชนะคะแนน เจฟฟรี โอนาเต้ ที่ ญี่ปุ่น
  ป้องกันแชมป์ครั้งที่ 4, 23 มีนาคม 2546 ชนะคะแนน ไฮเม่ บาร์เซโลนา ที่ ญี่ปุ่น
 ป้องกันแชมป์ครั้งที่ 5, 3 สิงหาคม 2546 ชนะน็อค แสงสี ป.ชัยวัฒน์ ยก 3 ที่ ญี่ปุ่น
 ป้องกันแชมป์ครั้งที่ 6, 8 สิงหาคม 2547 ชนะคะแนน แช ซึง-กน ที่ ญี่ปุ่น
 ป้องกันแชมป์ครั้งที่ 7, 30 มกราคม 2548 ชนะน็อค เจฟฟรี โอนาเต้ ยก 9 ที่ ญี่ปุ่น
 สละแชมป์
 แชมป์โลกรุ่นเฟเธอร์เวท WBC
 ชิง 29 มกราคม 2549 ชนะคะแนน ชี อินจิน ที่ ญี่ปุ่น
 เสียแชมป์ 30 กรกฎาคม 2549 แพ้น็อค โรดอลโฟ โลเปซ ยก 7 ที่ ญี่ปุ่น
 เคยชิงแชมป์ต่อไปนี้แต่ไม่สำเร็จ
 ชิงแชมป์โลกรุ่นเฟเธอร์เวท WBA เมื่อ 30 มกราคม 2543 แพ้น็อค เฟรดดี นอร์วูด ยก 9 ที่ ญี่ปุ่น
# โพรแคริโอต
โพรแคริโอต  เป็นสิ่งมีชีวิตที่ไม่มีออร์แกเนลล์ที่มีเยื่อหุ้มและไม่มีเยื่อหุ้มนิวเคลียสจึงถือว่าไม่มีนิวเคลียส มักเป็นสิ่งมีชีวิตเซลล์เดียว คำว่า prokaryotes มาจาก ภาษากรีกโบราณ προ (pro-) ก่อน + κάρυον (karyon) เมล็ด ซึ่งหมายถึงนิวเคลียส  + ปัจจัย -otos, พหูพจน์ -otesCampbell, N. "Biology:Concepts & Connections". Pearson Education. San Francisco: 2003. ตัวอย่างของเซลล์กลุ่มนี้ได้แก่ 
 แบคทีเรีย ประกอบด้วยเยื่อหุ้มเซลล์ และไซโทพลาสซึม โดยในไซโทพลาสซึมจะมีไรโบโซม (ribosom) ไม่มีนิวเคลียส ส่วน DNA จะเป็นรูปวงแหวนพันอยู่กับโปรตีน อยู่ในไซโทพลาสซึมเรียกว่านิวคลีออยด์ (neucleoid)  ด้านนอกของเยื่อหุ้มเซลล์ จะมีผนังเซลล์ประกอบด้วยเปบทิโดไกลแคน แบคทีเรียแกรมลบจะมีเยื่อหุ้มด้านนอกผนังเซลล์ (outer membrane) อีกชั้น แต่แบคทีเรียแกรมบวกไม่มี  ทำให้ย้อมติดสีแกรมต่างกัน
 อาร์เคีย เป็นแบคทีเรียที่พบในสภาพแวดล้อมที่ผิดธรรมชาติเช่น เป็นกรดจัด อุณหภูมิสูง องค์ประกอบของเยื่อหุ้มเซลล์และผนังเซลล์ต่างจากแบคทีเรียทั่วไป
 ไซยาโนแบคทีเรีย เป็นโพรแคริโอตที่สังเคราะห์แสงได้
# ไซโทสเกเลตัน
สารโครงร่างของเซลล์ หรือนิยมทับศัพท์เป็น ไซโทสเกเลตอน, ไซโทสเกเลตัน  เป็นเครือข่ายที่ซับซ้อนและมีพลวัต (dynamic) ของฟิลาเมนต์โปรตีนที่เชื่อมต่อกัน อยู่ภายในไซโทพลาซึมของทุกเซลล์ รวมถึงพวกแบคทีเรียและอาร์เคีย ไซโทสเกเลตันนั้นครอบคลุมส่วนต่าง ๆ ของเซลล์จากนิวเคลียสของเซลล์ไปถึงเยื่อหุ้มเซลล์ และประกอบด้วยโปรตีนที่คล้ายคลึงกันในสิ่งมีชีวิตต่าง ๆ ในยูแคริโอต ประกอบด้วยองค์ประกอบหลักสามอย่าง คือ ไมโครฟิลาเมนต์, อินเทอร์มีเดียตฟีลาเมนต์ และไมโครทิวบูล ซึ่งทั้งหมดสามารถเจริญเติบโตหรือถูกตอนสั้นลงได้อย่างรวดเร็ว ตามความต้องการของเซลล์

หน้าที่หลักของไซโทสเกเลตันคือเพื่อให้เซลล์คงรูปและมีความทนทานเชิงกลต่อการเปลี่ยนรูปร่างของเซลล์ แล้วด้วยการร่วมกับเนื้อเยื่อเกี่ยวพันอื่น ๆ ช่วยคงเสถียรภาพให้กับเซลล์ต่าง ๆ ที่ประกอบกันเป็นเนื้อเยื่อ ไซโทสเกเลตันสามารถหดตัวได้ ดังนั้นสามารถเปลี่ยนรูปร่างของเซลล์และสภาพแวดล้อมของเซลล์ ซึ่งทำให้เซลล์สามารถเคลื่อนอพยพ (cell migration) นอกจากนี้ไซโทสเกเลตันยังมีหน้าที่ในวิถีการส่งสัญญาณของเซลล์ (cell signaling), ในกระบวนการนำเข้าสารจากนอกเซลล์ผ่านทางเอนโดไซโทซิส, ในการดึงแยกโครโมโซมระหว่างการแบ่งเซลล์, ในขั้นไซโทคิเนซิสของการแบ่งเซลล์, ในฐานะนั่งร้านในการจัดการกับองค์ประกอบในเซลล์ และในการเคลื่อนย้ายสารภายในเซลล์ (เช่น การเคลื่อนย้ายเวซิเคิล และออร์แกเนลล์ต่าง ๆ ภายในเซลล์) และเป็นแม่แบบในการสร้างผนังเซลล์ นอกไปจากนี้ไซโทสเกเลตันยังสามารถช่วยประกอบสร้างโครงสร้างพิเศษ เช่น แฟลกเจลลา, ซิเลีย, ลาเมลลีโพเดีย และ โพโดโซม โครงสร้าง หน้าที่ และลักษณะพลวัต (dynamic) ของไซโทสเกเลตันนั้นสามารถแตกต่างกันไปตามลักษณะและหน้าที่ของเซลล์ แม่แต่ภายในเซลล์เดียวกัน ไซโทสเกเลตันยังสามารถเปลี่ยนไปตามหน้าที่หรือความเกี่ยวข้องกับโปรตีนอื่นหรือแม้แต่ประวัติในอดีตของโครงข่ายนั้น ๆ

 ไซโทสเกเลตันในยูแคริโอต 
เซลล์ยูแคริโอตมีสารไซโทสเกเลตัน (cytoskeletal filaments) อยู่สามชนิด ได้แก่: ไมโครฟีลาเมนต์, ไมโครทิวบูล และอินเทอร์มีเดียตฟีลาเมนต์ ชนิดต่าง ๆ นี้เกิดขึ้นจากการพอลีเมอไรส์ (polymerisation) ของหน่วยย่อยโปรตีนชนิดพิเศษ และมีรูปร่าง ลักษณะ และการกระจายภายในเซลล์ที่ต่างกันไป ไมโครฟีลาเมนต์นั้นเป็นพอลิเมอร์ของโปรตีนแอกติน (actin) และมีเส้นผ่านศูนย์กลาง 7 nm ไมโครทิวบูลนั้นประกอบด้วยทิวบูลิน (tubulin) และมีเส้นผ่านศูนย์กลาง 25 nm ส่วนอินเทอร์มีเดียตฟีลาเมนต์นั้นประกอบด้วยโปรตีนหลายชนิด ขึ้นอยู่กับชนิดของเซลล์ที่พบ โดยทั่วไปแล้วมีเส้นผ่านศูนย์กลาง 8-12 nm
# งักจิ้น
งักจิ้น (เสียชีวิต ค.ศ. 218), ชื่อรอง เหวินเชียน เป็นขุนพลที่รับใช้ขุนศึก โจโฉ ในราชวงศ์ฮั่นตะวันออกตอนปลายของจีน เขามีส่วนร่วมในการทัพช่วงแรกของโจโฉ และประสบความสำเร็จในการทัพต่อลิโป้, เล่าปี่, กบฏโพกผ้าเหลืองที่หลงเหลือ และอ้วนเสี้ยวกับพันธมิตรหลายครั้ง เขาได้รับการยกย่องเป็นพิเศษว่าเป็นกองหน้าที่มีความสามารถ แต่ครั้งที่มีชื่อเสียงมากที่สุดคืกการทำหน้าที่เป็นผู้ป้องกันเหอเฝย์จากกองทัพของซุนกวนในยุทธการที่หับป๋าเมื่อ ค.ศ. 214–215

ตันซิ่ว ผู้เขียนจดหมายเหตุสามก๊ก จัดให้งักจิ้นเป็นหนึ่งในห้าทหารเสือแห่งวุยก๊ก ร่วมกับอิกิ๋ม, เตียวคับ, เตียวเลี้ยว และซิหลง(評曰：太祖建茲武功，而時之良將，五子為先。于禁最號毅重，然弗克其終。張郃以巧變為稱，樂進以驍果顯名，而鑒其行事，未副所聞。或注記有遺漏，未如張遼、徐晃之備詳也。) Sanguozhi vol. 17.

ชีวิตช่วงต้น
งักจิ้นเกิดที่หยางผิงจฺวิ้น  ซึ่งปัจจุบันคือเทศมณฑลชิงเฟิง มณฑลเหอหนาน(樂進字文謙，陽平衞國人也。) Sanguozhi vol. 17. ในราชวงศ์ฮั่นตะวันออกตอนปลาย งักจิ้นเป็นคนรูปร่างเตี้ยและตัวเล็ก แต่จิตใจห้าวหาญ เก่งกาจในเชิงยุทธ์ เมื่อเขาเข้ารับใช้ขุนศึก โจโฉ ในตอนแรก เขาได้รับการแต่งตั้งเป็นเสมียนที่ทำหน้าที่บริหารงานในค่าย(容貌短小，以膽烈從太祖，為帳下吏。) Sanguozhi vol. 17.

ประมาณต้น ค.ศ. 190 เมื่อโจโฉเรียกกองทัพให้เข้าร่วมศึกต่อขุนศึก ตั๋งโต๊ะ ที่ควบคุมรัฐบาลกลางฮั่น งักจิ้นได้รับภารกิจเกณฑ์ทหารเข้าค่ายของโจโฉ ซึ่งเขานำคนจากบ้านเกิดของเขาเข้ากองทัพ 1,000 คน ทำให้เขาได้รับการทดสอบเป็น ซือหม่า  และ เซี่ยนเจิ้นตูเว่ย์ (遣還本郡募兵，得千餘人，還為軍假司馬、陷陣都尉。) Sanguozhi vol. 17.

ประวัติ
รายละเอียดการดำเนินชีวิตของงักจิ้นในตอนต้นของวรรณกรรมสามก๊ก ไม่ปรากฏหลักฐานแน่นอน มีการกล่าวถึงในตอนได้เข้าร่วมกับกองทัพของโจโฉในตำแหน่งนายทหารชั้นผู้น้อย โดยได้รับมอบหมายให้กลับไปรวบรวมผู้คนจำนวนมากที่บ้านเกิด เพื่อให้เข้าร่วมกับกองทัพในการทำศึกสงคราม งักจิ้นสามารถเกณฑ์ผู้คนจำนวนมากกว่าพันคนในการเข้าร่วมกับกองทัพ จึงได้รับความดีความชอบจากโจโฉด้วยการเลื่อนขั้นจากนายทหารชั้นผู้น้อย เป็นนายทหารระดับนายพัน ภายหลังงักจิ้นได้ช่วยทำศึกออกรบร่วมกับโจโฉหลายต่อหลายครั้ง จนได้เลื่อนยศเป็นเจ๋อชงเจียงจวิน หรือ นายทหารระดับนายพล

เสียชีวิต
งักจิ้นเสียชีวิตใน ค.ศ. 218 แต่บันทึกประวัติศาสตร์ไม่ได้บันทึกสาเหตุการเสียชีวิต เขาได้รับตำแหน่งหลังเสียชีวิตเป็น "เวย์โหว" (建安二十三年薨，謚曰威侯。) Sanguozhi vol. 17.