wannaphong/clean_thaiwikipedia huggingface dataset:
# อู๋ อี๋
มาดามอู๋ อี๋ (ภาษาจีน : 吴仪 ,พินอิน : Wú Yí) เกิดเมื่อ พ.ศ. 2481 ในอู่ฮั่น สาธารณรัฐประชาชนจีน เป็นหนึ่งในสี่รองนายกรัฐมนตรีของจีน นอกจากนี้ นิตยสารฟอบส์ (Forbes) จัดให้เป็นสตรีที่ทรงอำนาจอันดับสองของโลก ทั้งในปี พ.ศ. 2547 และ พ.ศ. 2548 (รองจากกอนโดลีซซา ไรซ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ สหรัฐอเมริกา)

เมื่อเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2505 อู๋ อี๋ได้เข้าร่วมเป็นสมาชิกพรรคคอมมิวนิสต์จีน และเดือนสิงหาคมปีเดียวกัน ก็จบการศึกษาสาขาการกลั่นปิโตรเลียม จากสถาบันปิโตรเลียมปักกิ่ง โดยได้รับปริญญาวิศวกรรมปิโตรเลียม หลังจบการศึกษาได้ทำงานส่วนใหญ่ด้านปิโตรเลียม ในที่สุดได้เป็นผู้ช่วยผู้จัดการและเลขานุการ ที่บริษัทปิโตรเคมีในปักกิ่ง

อู๋ อี๋ได้รับเลือกเป็นรองนายกเทศมนตรีกรุงปักกิ่ง เมื่อ พ.ศ. 2531 และทำงานในตำแหน่งดังกล่าวกระทั่ง พ.ศ. 2534 หลังจากมีเหตุการณ์รุนแรงที่จัตุรัสเทียนอันเหมิน เมื่อ พ.ศ. 2532 อู๋ อี๋ได้ชักชวนคนงานเหมืองถ่านหินให้ผละงาน หลังจากเพื่อนร่วมงานจำนวนหนึ่งของพวกเขาถูกฆ่าตาย หลังจากปี พ.ศ. 2534 จนถึง พ.ศ. 2541 เธอได้รับตำแหน่งรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการค้าและความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจระหว่างประเทศ, รัฐมนตรีว่าการกระทรวงความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการพาณิชย์ระหว่างประเทศ และเป็นกรรมการในคณะกรรมการกลางพรรคคอมมิวนิสต์ คณะที่ 14 และ 15 

ในสมัยของนายกรัฐมนตรีจู หรงจี อู๋ อี๋ได้รับการสนับสนุนจากจู หรงจี ให้ดำรงตำแหน่งสภาชิกสภาแห่งรัฐ เมื่อ พ.ศ. 2541 และได้รับแต่งตั้งเป็นรองประธานสภาแห่งรัฐ เมื่อเดือนมีนาคม พ.ศ. 2547 เธอได้ช่วยต่อรองให้สาธารณรัฐประชาชนจีนได้เข้าเป็นสมาชิกองค์การการค้าโลก และจัดระเบียบการให้บริการด้านภาษีศุลกากร หลังจากสหรัฐตำหนิเรื่องปัญหาด้านการละเมิดทรัพย์สินทางปัญญาที่เกิดขึ้นอย่างกว้างขวาง นอกจากนี้อู๋ อี๋ยังได้ลงนามข้อตกลงกับประเทศในเอเชียหลายประเทศ นอกจากนี้ยังได้เดินทางไปสังเกตการณ์ในภูมิภาคตอนใต้หลายแห่งของประเทศด้วย

ในช่วงวิกฤตโรคซารส์ (SARS) อู๋อี๋ได้เข้ามาเป็นรัฐมนตรีกระทรวงสาธารณสุข แทนนายจาง เหวินคัง (ซึ่งถูกปลดออก) โดยได้เข้าเป็นประธานกรรมการแก้วิกฤตดังกล่าว ด้วยการทำงานอย่างโปร่งใส ตรงไปตรงมา ทำให้นิตยสารไทม์ตั้งสมญานามว่า “เทพีแห่งความโปร่งใส” ในฐานะที่ทำหน้าที่ผู้นำในภาวะวิกฤตโรคซารส์ และจัดเป็นหนึ่งใน 100 บุคคลที่ทรงอิทธิพลที่สุดในปี พ.ศ. 2547 ในช่วงที่พบโรคซารส์นี้ อู๋ได้เป็นปฏิเสธอย่างรุนแรง ในการมีส่วนร่วมขององค์การอนามัยโลกในจีน ระหว่างการประชุมสามัญขององค์การอนามัยโลก ทั้งยังมีการออกอากาศภาพข่าวอย่างกว้างขวางในไต้หวัน ที่อู๋ อี๋และคณะอย่างเป็นทางการของเธอได้ปฏิเสธคำถามของตัวแทนจากไต้หวัน ในช่วงที่สื่อมวลผลไต้หวันเข้าสัมภาษณ์

สื่อมวลชนจีนบางรายเรียกอู๋ อี๋ ว่า สตรีเหล็กแห่งจีน ถือว่าเป็นผู้ที่หนักแน่น เด็ดขาด ตรงไปตรงมา แม้ผมจะเริ่มหงอกขาว แต่ก็ไม่ยอมย้อมผมเหมือนเพื่อนร่วมงานคนอื่นๆ ทั้งยังครองสถานภาพโสดจนปัจจุบัน
# พีระมิด (แก้ความกำกวม)
พีระมิด (pyramid) อาจหมายถึง
 พีระมิด (สิ่งก่อสร้าง) สิ่งก่อสร้างขนาดใหญ่ ที่มีจุดยอดรวมอยู่ที่เดียวกัน โดยแต่ละด้านจะมีลักษณะเป็นสามเหลี่ยมประกอบ
 พีระมิดอียิปต์
 พีระมิด รูปทรงทางเรขาคณิต
# เวิลด์ไวด์เว็บคอนซอร์เทียม
เวิลด์ไวด์เว็บคอนซอร์เทียม หรือ ดับเบิลยูทรีซี  คือองค์กรระหว่างประเทศที่นำโดยทิม เบอร์เนิร์ส-ลี ทำหน้าที่จัดระบบมาตรฐานที่ใช้งานบนเวิลด์ไวด์เว็บ (WWW หรือ WPC) โดยมีจุดมุ่งหมาย ที่จะเป็นแกนนำทางด้านพัฒนาโพรโทคอล และวิธีการใช้งานสำหรับเวิลด์ไวด์เว็บทั้งหมด นอกจากนี้ทาง WPC มีการบริการทางการศึกษา การพัฒนาซอฟต์แวร์ และเปิดให้ใช้ฟอรัมในการปรึกษาเกี่ยวกับเรื่องเว็บ  ตาม W3C มีสมาชิกองค์กร 462 องค์กร
# วัสดุผสม
วัสดุผสม  คือวัสดุที่ถูกสร้างขึ้นมาจากวัสดุตั้งแต่ 2 ชนิดขึ้นไป เพื่อใช้ประโยชน์เฉพาะงาน โดยไม่ได้เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติการผสมกันของวัสดุเหล่านี้จะไม่เป็นเนื้อเดียวกันแต่จะแยกกันเป็นเฟสที่เห็นได้อย่างเด่นชัด เฟสแรกเรียกว่า เนื้อพื้น (matrix) ซึ่งจะอยู่ด้วยกันอย่างต่อเนื่องและล้อมรอบอีกเฟสซึ่งเรียกว่า เฟสที่กระจาย หรือ ตัวเสริมแรง (reinforcement) คุณสมบัติของวัสดุผสมที่ได้จะเป็นฟังชั่นหรือขึ้นกันกับคุณสมบัติและปริมาณของสารตั้งต้นเหล่านี้ และรูปทรงทางเรขาคณิตของเฟสที่กระจายตัว

 ประเภทของวัสดุผสม 
วัสดุผสมสามารถแบ่งเป็น 3 กลุ่มดังนี้
 วัสดุผสมที่เสริมแรงด้วยอนุภาค (particle-reinforced)
 วัสดุผสมที่เสริมแรงด้วยเส้นใย (fiber-reinforced)
 วัสดุผสมโครงสร้าง (structural)

วัสดุที่สามารถนำมาใช้งานได้โดยที่ไม่ต้องนำไปดัดแปลงมากมายโดยการพัฒนาการทางเคมี เราสามารถนำวัสดุมาใช้โดยการนำเคมีที่เราสามารถหาได้โดยทั่วไปมาเป็นส่วนประกอบเพื่อแยกส่วนประกอบต่าง ๆ ของวัสดุที่เราคิดเปลี่ยนสภาพได้เร็ว โดยใช้สารเคมีมาเป็นตัวแยกส่วนประกอบออกมาให้ได้หลายแขนง ฉะนั้น การที่เราจะนำโลหะที่ไม่สามารถแยกตัวประกอบได้นั้นเราสามารถทำได้โดยการใช้สารเคมีมาเป็นส่วนประกอบ  เพื่อแยกการแตกตัวของงานโลหะชิ้นนั้น  โดยใช้หลักการการกัดกร่อนของสารเคมี
# นาโน
นาโน (nano) สามารถหมายถึงสิ่งต่อไปนี้
 คำอุปสรรคใน หน่วยเอสไอ มีค่าเท่ากับ 10−9 หรือหนึ่งในพันล้าน
 นาโนเมตร หน่วยความยาวในระบบเอสไอ มีค่าเท่ากับหนึ่งในพันล้านเมตร
 นาโนเทคโนโลยี เทคโนโลยีที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการจัดการในระดับนาโนเมตร
 วัสดุนาโน วัสดุที่ถูกสังเคราะห์ขึ้นมาโดยการดัดแปลงการจัดเรียงตัวของอะตอมในช่วงขนาด 1-100 นาโนเมตร 
 นาโนอิเล็กทรอนิกส์
 ไอพอดนาโน เครื่องเล่นเพลงดิจิทัล
 นาโน (nano) โปรแกรมแก้ไขข้อความบนยูนิกซ์
# กรันตูริสโม
กรันตูริสโม (หรือเรียกย่อ ๆ ว่า GT) หรือ แกรนทูริสโม  ตามการออกเสียงในภาษาอังกฤษ เป็นเกมจำลองการขับรถยนต์เสมือนจริง พัฒนาโดยบริษัทโพลีโฟนีดิจิตัล และจัดจำหน่ายโดยโซนี่ อินเตอร์แอ็กทีฟ เอนเตอร์เทนเมนต์ นับตั้งแต่เปิดตัวแฟรนไชส์ในปี 1997 ชุดเกมมียอดขายมากกว่า 80.4 ล้านเครื่องทั่วโลกสำหรับ เพลย์สเตชัน เพลย์สเตชัน 2 เพลย์สเตชัน 3 เพลย์สเตชัน 4 เพลย์สเตชัน 5 และ เพลย์สเตชัน พอร์เทเบิล ทำให้เป็นแฟรนไชส์วิดีโอเกมที่มียอดขายสูงสุดภายใต้แบรนด์เพลย์สเตชัน
 รายชื่อเกม
ชุดเกม กรันตูริสโม นำเสนอโดยเกมภาคหลัก 8 เกม โดยที่สำหรับเพลย์สเตชันมี 2 เกม สำหรับเพลย์สเตชัน 2 มี 2 เกม สำหรับเพลย์สเตชัน 3 มี 2 เกม สำหรับเพลย์สเตชัน 4 มี 2 เกม และสำหรับเพลย์สเตชัน 5 มี 1 เกม ชุดเกมนี้ยังมีเกมสำหรับเพลย์สเตชัน พอร์เทเบิล และเกมภาครองอื่น ๆ อีกมากมายบนเพลย์สเตชัน 2 และเพลย์สเตชัน 3
 การวางจำหน่าย 

 ภาคหลัก 

 ชื่อ ปีที่วางจำหน่าย เครื่องเกม จำนวนรถ จำนวนแทร็ก ยอดขาย (ชุด) กรันตูริสโม 1997 เพลย์สเตชัน 140 1110,850,000 กรันตูริสโม 2 1999 650 279,370,000 กรันตูริสโม 3: เอ-สเปค 2001 เพลย์สเตชัน 2 181 3414,890,000 กรันตูริสโม 4 2004 721 5111,760,000 กรันตูริสโม 5 2010 เพลย์สเตชัน 3 1,0741 81311,950,000 กรันตูริสโม 6 2013 1,2472 10035,220,000 กรันตูริสโมสปอร์ต 2017 เพลย์สเตชัน 4 3384 8458,000,000 กรันตูริสโม 7 2022 เพลย์สเตชัน 4เพลย์สเตชัน 5 420+ 90+  หมายเหตุ:
1. รถพรีเมียม 275 คัน และรถสแตนดาร์ด 850 คัน
2. รถพรีเมียม 388 คัน และรถสแตนดาร์ด 838 คัน
3. รวมเครื่องมือแก้ไขแทร็ก
4. 
5. 

 ภาครอง 
 ชื่อ ปีที่วางจำหน่าย เครื่องเกม จำนวนรถ จำนวนแทร็ก ยอดขาย (ชุด) กรันตูริสโม คอนเซ็ปต์: 2001 โตเกียว 2002 เพลย์สเตชัน 2 51 440,000 กรันตูริสโม คอนเซ็ปต์: 2002 โตเกียว-โซล 2002  90,000 กรันตูริสโม คอนเซ็ปต์: 2002 โตเกียว-เจนีวา 2002 100 51,030,000 กรันตูริสโม 4 โปรลอค 2003 50 51,400,000 กรันตูริสโม 4 ออนไลน์ (เวอร์ชันทดลอง) 2006    กรันตูริสโม เอชคอนเซ็ปต์ 2006 เพลย์สเตชัน 3 10 1  กรันตูริสโม 5 โปรลอค 2007 70 65,350,000 กรันตูริสโม  2009 เพลย์สเตชัน พอร์เทเบิล 833 754,670,000

 หมายเหตุ
# อัลเจอร์นอน แบล็กวูด
อัลเจอร์นอน แบล็กวูด (Algernon Henry Blackwood 14 มีนาคม ค.ศ. 1869 – 10 ธันวาคม ค.ศ. 1951) เกิดในชานกรุงลอนดอน แต่ได้เดินทางท่องโลกมาอย่างโชกโชนในช่วงหนุ่มแห่งชีวิตยืนนานของเขา บุตรชายบาทหลวงคนนี้หลงใหลเรื่องเร้นลับเหนือธรรมชาติมานับแต่แตกเนื้อหนุ่มแล้ว แรกทีเดียวเขาไปอยู่แคนาดา แล้วไปเป็นนักข่าวในนิวยอร์ก จากนั้นก็โบกรถตะลุยยุโรปใต้และแอฟริกาเหนือ ก่อนที่จะมาปักหลักอยู่ที่สวิตเซอร์แลนด์พักหนึ่ง โดยทำงานจารกรรมให้แก่อังกฤษในช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง ในช่วงก่อนสงครามโลกครั้งที่สอง ตลอดจนระหว่างและหลังสงครามยุติ เขาทำงานให้วิทยุบีบีซีและสถานีโทรทัศน์ งานของเขาสรุปรวมแล้วมีเรื่องสั้นกว่าสองร้อยเรื่อง     นวนิยายนับสิบเรื่อง มีบทละครสองสามเรื่องและเขียนบทกวีไว้บ้าง ถึงแม้ว่าเขาจะเขียนเรื่องหลากหลายประเภท (ทั้งเรื่องผี เรื่องจินตนาการ และเรื่องสำหรับเด็ก) แต่ว่าความสามารถไม่ค่อยคงเส้นคงวา เรื่องสั้นและนวนิยายเขย่าขวัญที่มีชื่อเสียงที่สุดนั้นเขาเขียนขึ้นในช่วงทศวรรษก่อนสงครามโลกครั้งแรก

 
 ผลงานบางส่วน 
 The Willows 
 A psychical invasion’ 
 The Wendigo 
 The Centaur
 The human chord
 A Descent into Egypt 
 The Regeneration of Lord Ernie 
 The Damned 
 Ancient Sorceries -
 The Insanity of Jones 
 The Man Who Found Out 
 Smith: An Episode in a Lodging House 
 The Glamour of the Snow 
 The Man Whom the Trees Loved
# โปรตอน
โปรตอน (หรือ ภาษากรีก: πρώτον / proton = ตัวแรก) เป็น อนุภาคย่อยของอะตอม สัญลักษณ์ p หรือ p+ มีประจุไฟฟ้าเป็นบวกมีค่าประจุมูลฐาน  เท่ากับ +1e และมีมวลน้อยกว่ามวลของนิวตรอนเล็กน้อย โปรตอนและนิวตรอนแต่ละตัวมีมวลประมาณ 1 หน่วยมวลอะตอม (u) เมื่อโปรตอนและนิวตรอนอยู่รวมกันในนิวเคลียส พวกมันจะทำตัวเป็น "นิวคลีออน" ในนิวเคลียสของอะตอมใด ๆ จะพบโปรตอนอย่างน้อยหนึ่งตัว จำนวนโปรตอนในนิวเคลียสเป็นตัวกำหนดคุณสมบัติและเป็นตัวบอก เลขอะตอม ของธาตุนั้น คำว่าโปรตอนเป็นภาษากรีกแปลว่า "ตัวแรก" ชื่อนี้ถูกกำหนดให้กับนิวเคลียสของไฮโดรเจนโดยนาย Ernest Rutherford ในปี 1920 ในหลายปีก่อนหน้านั้น นายรัทเธอร์ฟอร์ดได้ค้นพบว่านิวเคลียสของไฮโดรเจน (ที่รู้กันว่าเป็นนิวเคลียสที่เบาที่สุด) สามารถสกัดได้จากหลายนิวเคลียสของไนโตรเจนโดยการชนกัน เพราะฉะนั้น โปรตอนจึงเป็นตัวเลือกที่จะเป็นอนุภาคมูลฐานตัวหนึ่งและเป็นกล่องโครงสร้างของไนโตรเจนและนิวเคลียสของอะตอมหนักกว่าอื่น ๆ ทั้งหมด  
 
ใน แบบจำลองมาตรฐาน สมัยใหม่ของฟิสิกส์ของอนุภาค โปรตอนเป็น แฮดรอน หนึ่ง, และก็เหมือนกับ นิวตรอน, นิวคลีออน อื่น (อนุภาคที่ปรากฏอยู่ในนิวเคลียสของอะตอม) จะประกอบด้วย สาม ควาร์ก ถึงแม้ว่าโปรตอนจะได้รับการพิจารณาแต่เดิมว่าเป็น อนุภาคมูลฐาน หรือพื้นฐาน มันก็เป็นที่รู้กันในขณะนี้ว่าจะประกอบด้วยสามควาร์กคือ สอง อัพควาร์ก และหนึ่ง ดาวน์ควาร์ก อย่างไรก็ตาม มวลนิ่งของควาร์กมีส่วนเพียงประมาณ 1% ของมวลของโปรตอนCho, Adiran (2 April 2010). "Mass of the Common Quark Finally Nailed Down". http://news.sciencemag.org . American Association for the Advancement of Science. Retrieved 27 September 2014. มวลขอโปรตอนที่เหลือจะเกิดเนื่องจาก พลังงานจลน์ ของควาร์กทั้งหลายและเนื่องจากพลังงานของสนาม gluon ที่ยึดเหนี่ยวควาร์กทั้งหลายเข้าด้วยกัน เพราะว่าโปรตอนไม่ได้เป็นอนุภาคพื้นฐาน มันจึงมีขนาดทางกายภาพ รัศมีของโปรตอนอยู่ที่ประมาณ 0.84-0.87 fm"Proton size puzzle reinforced!". Paul Shearer Institute. 25 January 2013.

ที่อุณหภูมิต่ำเพียงพอ โปรตอนอิสระจะยึดเหนี่ยวกับ อิเล็กตรอน อย่างไรก็ตามลักษณะของโปรตอนที่มีการยึดเหนี่ยวดังกล่าว ไม่ได้มีการเปลี่ยนแปลง และพวกมันก็ยังคงโปรตอน โปรตอนเร็วที่กำลังเคลื่อนที่ผ่านสสาร จะชะลอความเร็วโดยการมีปฏิสัมพันธ์กับอิเล็กตรอนและนิวเคลียส จนกระทั่งมันถูกจับโดย เมฆอิเล็กตรอน ของอะตอม ผลที่ได้ก็คืออะตอมโปรโตเนต ซึ่งเป็น ส่วนผสมทางเคมี ของไฮโดรเจน ในสูญญากาศ เมื่ออิเล็กตรอนอิสระปรากฏขึ้น โปรตอนที่ช้าเพียงพออาจจับเข้ากับอิเล็กตรอนอิสระเดี่ยวกลายเป็น อะตอมของไฮโดรเจน ที่เป็นกลาง ซึ่งในทางเคมีเป็น อนุมูลอิสระ "อะตอมของไฮโดรเจนอิสระ" ดังกล่าวมีแนวโน้มที่จะตอบสนองทางเคมีกับอะตอมหลายชนิดอื่น ๆ ที่พลังงานต่ำพอเพียง เมื่ออะตอมไฮโดรเจนอิสระหลายตัวทำปฏิกิริยากันเอง พวกมันก่อตัวเป็นโมเลกุลของไฮโดรเจนที่เป็นกลาง (H2) ซึ่งเป็นส่วนประกอบของโมเลกุลที่พบบ่อยที่สุดของ เมฆโมเลกุล ในอวกาศระหว่างดวงดาว จากนั้นโมเลกุลดังกล่าวของไฮโดรเจนบนโลกอาจทำตัวเป็น (ระหว่างผู้ใช้อื่น ๆ อีกมากมาย) แหล่งที่สะดวกของโปรตอนสำหรับเครื่องเร่งอนุภาค (ตามที่ถูกใช้ในการบำบัดโรคด้วยโปรตอน) และการทดลองด้านฟิสิกส์ของอนุภาคแฮดรอน ที่ต้องใช้โปรตอนเพื่อเร่งความเร็ว ด้วยตัวอย่างที่มีการตั้งข้อสังเกตและที่มีประสิทธิภาพอย่างมากที่สุดคือการเป็น เครื่องชนอนุภาคแฮดรอนขนาดใหญ่

 แหล่งข้อมูลอื่น 

 Particle Data Group
 เครื่องเร่งอนุภาคขนาดใหญ่
# เหล็ก
เหล็ก (ออกเสียงว่า ไอเอิร์น /ˈaɪ.ərn/) เป็นธาตุในตารางธาตุ มีสัญลักษณ์ธาตุ Fe และเลขอะตอม 26 เหล็กเป็นธาตุโลหะทรานซิชันหมู่ 8 และคาบ 4 สัญลักษณ์ Fe ย่อมาจาก ferrum ในภาษาละติน

ประโยชน์

ธาตุเหล็กนั้นมีชื่อทางวิทยาศาสตร์คือ fe เหล็กนั้นมีประโยชน์อย่างมากในปัจจุบันเป็นธาตุที่พบเห็นได้ในทุกวัน โดยเฉพาะในการก่อสร้าง ในโรงงานอุตสาหกรรมอีกทั้งยังเป็นสิ่งสำคัญที่ต้องใช้ในการสร้างบ้าน อาคาร ต่างๆ เหล็กจึงเป็นธาตุที่มีความสำคัญอย่างยิ่ง นอกจากนี้แล้วยังใช้ในการทำเป็นวัสดุต่างๆ ทำเป็นชิ้นส่วนของเครื่องจักร และอื่นๆอีกมากมาย

ผลิตภัณฑ์เหล็ก โดยทั่วไปผลิตภัณฑ์เหล่านั้นสามารถแบ่งออกได้ หลายหมวดหมู่
(1)	ยานพาหนะและยานยนต์    
(2) การก่อสร้าง   
(3) ภาชนะบรรจุภัณฑ์และการจัดส่ง   
(4) เครื่องจักรและอุปกรณ์อุตสาหกรรม   
(5) การขนส่งทางรถไฟ    
(6) อุตสาหกรรมน้ำมันและก๊าซ 
(7) อุปกรณ์ไฟฟ้า    
(8) เครื่องใช้ไฟฟ้าและเครื่องใช้ในครัว http://www.keytometals.com/page.aspx?ID=SteelProperties&LN=TH

 การค้นพบ 
ธาตุเหล็กของเรานับว่ามีความสำคัญมากในการใช้งานในปัจจุบัน ซึ่งธาตุนี้ มีการใช้มากที่สุดเป็นอันดับที่  2 ที่รองลงมาจากอะลูมิเนียม และซึ่งได้ค้นพบจากหลักฐานทางประวัติศาสตร์ ที่ มีการใช้งานมาอย่างน้อย 8000  ปี  ซึ่งมีหลักฐานยืนยัน ในช่วง คริสต์ศักราช 1000 -2000 นั้น  เป็นช่วงที่มนุษย์นำธาตุเหล็กมาจากอุกาบาตที่ตกหรือสะเก็ดดาว  และช่วงนี้จะหาธาตุเหล็กได้ยาก  หลังจาก คริสต์ศักราช 1000-2000  เป็นต้นมา    ได้มีการถลุงเหล็ก จากธาตุเหล็กที่ได้จากธรรมชาติ  จึงเกิดการใช้เหล็กทุกยุคทุกสมัย  การถลุง เหล็กนั้น จะแตกต่างจากการถลุงเหล็ก ในปัจจุบันhttp://www.chemicool.com/elements/iron.html  

 คุณสมบัติเชิงกล 
เหล็กเป็นโลหะสีเงินสีขาวหรือสีเทา เป็นเงา วิธีการหล่อสามารถใช้ค้อนทุบเป็นแผ่นบางๆได้ และยังสามารถยืดได้  เหล็กมีความต้านทานแรงดึงสูงมาก อีกทั้งยังนำไฟฟ้า นำความร้อนได้ดีอีกด้วยและยังสามารถใช้ประโยชน์ต่างๆได้มากมาย แต่คุณสมบัติที่สำคัญที่สุดของเหล็กนั้นคือสามารถหล่อแล้วขึ้นรูปใหม่ได้และยังมีความทนทานที่ยอดเยี่ยม นอกจากนี้เหล็กสามารถใช้ในการโค้ง งอ ม้วน  ดัดเป็นรูปร่างรูปแบบและอื่นๆ  เพื่อนำมาประดิษฐ์เป็นสิ่งของที่เรานำมาใช้ในชีวิตประจำวัน หรือนำมาใช้ในโรงงานอุตสาหกรรมได้ http://www.elementalmatter.info/iron-properties.htm http://www.lenntech.com/periodic/elements/fe.htm http://www.keytometals.com/page.aspx?ID=SteelProperties&LN=TH

 คุณสมบัติทางเคมี 
เหล็กเป็นโลหะที่ใช้งานมาก เมื่อเหล็กรวมตัวกับออกซิเจนในอากาศชื้นผลิตภัณฑ์ของปฏิกิริยานี้  จะเกิดเป็น เหล็กออกไซด์ เป็นที่รู้จักกันก็คือสนิมนั้นเอง เหล็กยังทำปฏิกิริยากับน้ำร้อนได้ดีและไอน้ำในการผลิตก๊าซไฮโดรเจน นอกจากนี้ยังละลายในกรดได้ดีที่สุดและทำปฏิกิริยากับองค์ประกอบอื่น ๆ อีกมากมาย http://www.elementalmatter.info/iron-properties.htmhttp://chemistry.wikia.com/wiki/Iron

 ส่วนที่พบธาตุเหล็ก 
เหล็กเป็นหนึ่งในสี่ธาตุของธาตุที่มีมากที่สุดในเปลือกโลก  ความอุดมสมบูรณ์ของเหล็กเป็นที่คาดกันว่าส่วนใหญ่เชื่อว่าแกนโลกประกอบด้วยธาตุเหล็ก เหล็กยังพบในดวงอาทิตย์ดาวเคราะห์น้อยและดาวที่อยู่นอกระบบสุริยะ

แร่ที่พบมากที่สุดของเหล็กออกไซด์หรือเฟอริกออกไซด์ แม่เหล็กหรือเหล็กออกไซด์  หรือคาร์บอเนตเหล็ก  แหล่งที่มาสำคัญมากขึ้นของธาตุเหล็กเป็น taconite Taconite เป็นส่วนผสมของซิลิกาออกไซด์และทราย  มันเกี่ยวกับเหล็กร้อยละ 25http://chemistry.wikia.com/wiki/Ironhttp://www.encyclopedia.com/topic/iron.aspx 
 
 ดูเพิ่ม 
 เหล็กกล้า
# แคลเซียม
แคลเซียม  เป็นธาตุเคมีในตารางธาตุซึ่งมีสัญลักษณ์เป็น Ca มีเลขอะตอมเป็น 20 แคลเซียมเป็นธาตุโลหะหนักประเภทอะคาไลที่มีสีเทาอ่อน มันถูกใช้เป็นสารรีดิวซิ่งเอเยนต์ในการสกัดธาตุ ทอเรียมเซอร์โคเนียม และยูเรเนียม แคลเซียมอยู่ในกลุ่ม 50 ธาตุที่มีมากที่สุดบนเปลือกโลก มันมีความสำคัญต่อสิ่งมีชีวิตโดยเฉพาะในระบบสรีระวิทยาของเซลล์และการยืดหดตัวของกล้ามเนื้อ

แคลเซียมมีพื้นดินเป็นแหล่งรองรับจะถูกพืชดูดไปใช้เป็นประโยชน์และสัตว์กินพืชก็ได้รับสารประกอบแคลเซียมเข้าไปด้วย เมื่อสัตว์และพืชตาย แคลเซียมก็จะกลับลงสู่ดินอีก

 ประโยชน์ 
 ยิปซัม และ หินปูน ใช้ในการก่อสร้าง
 เป็นองค์ประกอบของกระดูกและฟัน
 เป็นธาตุอาหารรองในพืช

ปัจจุบัน อาหารของชาวเอเชียที่มีปริมาณแคลเซียมสูงมีเพิ่มมากขึ้น อีกทั้ง ผลิตภัณฑ์ประเภทนมและถั่วเหลือง ผักชนิดต่าง ๆ เช่น ถั่ว และผักชนิดต่าง ๆ ผลิตภัณฑ์เสริมแคลเซียม เช่น น้ำส้มคั้น และขนมขบเคี้ยวที่ทำจากธัญพืชต่าง ๆ ก็เป็นแหล่งที่หาง่ายและมีรสชาติ ที่จะช่วยให้ได้รับปริมาณแคลเซียมที่มีอยู่ในอาหารมากยิ่งขึ้น 

อาหารที่อุดมด้วยแคลเซียมทั่วไป 
  ประเภทอาหาร:  นม ปริมาณแคลเซียม (เป็นมิลลิกรัม) นมที่ไม่ได้เอาครีมออก (1 ถ้วย/244 กรัม) 280 มิลลิกรัม นมพร่องไขมันเสริมไขมัน (1 ถ้วย/247กรัม)  500 มิลลิกรัม โยเกิร์ตไขมันต่ำ (1 ถ้วย/8 ออนซ์ (fl. oz)) 450 มิลลิกรัม ไอศครีมวานิลลา (1 ถ้วย/72 กรัม) 100 มิลลิกรัม เนยหรือนมข้นแข็ง (ตัวอย่างเช่น แพเนียร์) (1 ชิ้น /40 กรัม) 280 มิลลิกรัม
  ประเภทอาหาร:  ถั่วเหลือง (เป็นมิลลิกรัม) เต้าหู้ไข่ไก่ (100 กรัม) 30 มิลลิกรัม เต้าหู้เสริมแคลเซียม (1/2 ถ้วย, 126 กรัม))  250 มิลลิกรัม โยเกิร์ตไขมันต่ำ (1 ถ้วย/8 ออนซ์ (fl. oz)) 450 มิลลิกรัม ถั่วเหลือง (1 ถ้วย/245กรัม) 90 มิลลิกรัม 280 มิลลิกรัม 370 มิลลิกรัม
  ประเภทอาหาร:  ปลาบรรจุกระป๋อง(เป็นมิลลิกรัม) ปลาแซลมอนบรรจุกระป๋องมีกระดูก (1 ถ้วย/454 กรัม)  970 มิลลิกรัม ปลาซาร์ดีนบรรจุกระป๋องมีกระดูก (1 ถ้วย/ 370 กรัม) 900 มิลลิกรัม
# วาเนเดียม
วาเนเดียม   เป็น ธาตุเคมี ในกลุ่มโลหะทรานซิชัน ที่มีเลขอะตอมเท่ากับ 23 ในตารางธาตุ และมีสัญลักษณ์ธาตุเป็น V 

วาเนเดียมเป็นธาตุที่หายาก อ่อนนิ่ม ตีเป็นแผ่นได้ ในธรรมชาติจะพบในรูปของสารประกอบของแร่ วาเนเดียมมีประโยชน์ในการทำโลหะผสม (alloys)

การใช้ประโยชน์ 
ในปัจจุบันเราได้สังเกตเห็นว่าอุตสาหกรรมโรงงานและเศรษฐกิจค่อนข้างขยายตัวและทำรายได้ให้กับประเทศชาติเป็นอย่างมาก และหนึ่งในนั้นคือ อุตสาหกรรมเหล็ก ส่วนมากใช้ผสมเหล็กเป็นโลหะเจือเพื่อเพิ่มสมบัติในการดึงเป็นเส้นได้ดีขึ้น 

 80 % ของวาเนเดียมที่ผลิตขึ้นใช้ทำ ferrovanadium และวาเนเดียมคาร์ไบด์ (VC) เพื่อใช้เติมกับเหล็กกล้า  
 11 % ใช้ทำโลหะเจือกับอะลูมินัม (V-Al) ซึ่งใช้ใน อุตสาหกรรมไนเทเนียม [ไนทาเนียม(Nitanium) เป็นโลหะผสมโครเมียมแบบพิเศษที่ไม่ผ่านการอบชุบด้วยความร้อนซึ่งมีธาตุรองของไททาเนียมและไนโอเบียม ซึ่งเป็นโครโมลี่ สตีล มากกว่าเป็นไททาเนียม]
 วาเนเดียมในรูป V2O5 และแอมโมเนียม เมตาวาเนเดียมใช้ในปฏิกิริยา เคมีในอุตสาหกรรมโดยใช้เป็นตัวเร่ง เช่น เป็นตัวเร่งในการเตรียมกรดซัลฟุริก ส่วน VOCl3 ใช้เป็นตัวเร่ง ในกระบวนการโพลิเมอไรเซชันเพื่อเตรียมยางเอทีลีน-โพรพิลีน

 พิษ 
เนื่องจากเราสามารถสัมผัสกับแร่ธาตชนิดได้จากการดำรงชีวิตประจำวันของเราโดยเฉพาะกลุ่มบุคคลที่ทำงานในโรงงานอุตสาหหกรรมที่ใช้แร่ธาตุชนิดนี้เป็นองค์ประกอบ ซึ่งยังไม่มีองค์กรที่น่าเชื่อถือองค์กรใด กำหนดค่ามาตรฐานของโลหะวาเนเดียมในร่างกายคนทำงานไว้ การตรวจระดับวาเนเดียมในร่างกายนั้นสามารถทำได้ โดยการตรวจใน เลือด ปัสสาวะ หรือในเล็บ ซึ่งล้วนแต่เป็นงานวิจัยต่างๆ แต่จริงๆแล้วในทางปฏิบัติการตรวจหาระดับวาเนเดียมในร่างกายยังไม่เป็นที่นิยม ส่วนหนึ่งเพราะยังไม่มีค่ามาตรฐานที่ชัดเจน ซึ่งพิษของแร่ธาตุชนิดนี้เมื่อเข้าไปในร่างกายแล้วก็จะก่อให้เกิดกลไกการก่อโรค ฤทธิ์ก่อโรคที่สำคัญที่สุดเกิดจากการระคายเคืองเยื่อบุเป็นหลัก เช่น เยื่อบุตา เยื่อบุทางเดินหายใจ นอกจากนี้ยังสามารถดูดซึมเข้าไปสะสมในเนื้อเยื่อส่วนต่างๆ ของร่างกายได้ ที่ร้ายแรงไปกว่านั้น อาจก่อให้เกิดมะเร็ง IARC Group 2B (vanadium pentoxide)นพ.วิวัฒน์ เอกบูรณะวัฒน์ (31 พฤษภาคม 2555) www.summacheeva.org/index_thaitox_vanadium.htm
# สแกนเดียม
สแกนเดียม  คือธาตุ ที่มีเลขอะตอม 21 และสัญลักษณ์คือ Sc สแกนเดียมอยู่ในตารางธาตุหมู่ 21 สแกนเดียมเป็นธาตุประเภททรานซิชัน (transition element) มีลักษณะสีขาวเงินอ่อนนุ่ม สแกนเดียมพบในแร่ธรรมชาติในประเทศแถบสแกนดิเนเวีย

 ประวัติศาสตร์ 
ดมีตรี เมนเดเลเยฟ ผู้สร้างตารางธาตุ ได้ทำนายข้อมูลธาตุที่เขาเรียกว่า "เอคาโบรอน" (ekaboron) ไว้ว่าธาตุชนิดนี้มีมวลอะตอมอยู่ที่ 40 - 48 ในปี ค.ศ. 1869 

สิบปีต่อมา ลาร์ส เฟรดริก นิลสัน ได้ค้นพบธาตุชนิดใหม่ในแร่ยูซีไนต์ (euxenite) และ กาโดลิไนต์ (gadolinite) จากสแกนดิเนเวีย โดยเขาได้ สแกนเดียมออกไซด์ ที่มีความบริสุทธิ์สูงจำนวน 2 กรัม. นิลสัน ได้ตั้งชื่อ สแกนเดียม ซึ่งมีที่มาจากภาษาละตินในคำว่า สแกนเดีย (Scandia) ที่หมายถึง "สแกนดิเนเวีย"Scandium
# โคบอลต์
โคบอลต์  คือธาตุ ที่มีหมายเลขอะตอม 27 และสัญลักษณ์คือ Co โคบอลต์อยู่ในตารางธาตุหมู่ 27 เกลือของโคบอลต์มีความจำเป็นต่อสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม ไอโซโทปของโคบอลต์-60 ใช้รักษาโรคมะเร็ง

โคบอลต์ จัดอยู่ในกลุ่ม ทรานซิชั่นเมทัล (transition metal) ซึ่งช่วยควบคุมการเผาไหม้ ไม่ทำให้เกิดคาร์ไบด์ จึงช่วยป้องกันไม่ไห้เหล็กเกิดเนื้อหยาบที่อุณหภูมิสูง และยังช่วยเสริมโครงสร้างทางโมเลกุลให้เหล็กมีความแข็งแรงที่อุณหภูมิสูง ด้วยเหตุนี้ จึงใช้ผสมในเหล็กขึ้นรูปงานร้อน เหล็กทนความร้อน และเหล็กไฮสปีด ธาตุโคบอลต์เมื่อได้รับรังสีนิวตรอนจะเกิดเป็น โคบอลต์ 60 ซึ่งเป็นสารกัมมันตภาพรังสีอย่างรุนแรง ดังนั้น จึงไม่ควรเติมโคบอลต์ลงในเหล็กที่ใช้ทำเครื่องปฏิกรณ์ปรมาณู
# นิกเกิล
นิกเกิล  คือธาตุที่มีหมายเลขอะตอม 28 และสัญลักษณ์คือ Ni อยู่ในตารางธาตุตัวที่28  

นิกเกิลเป็นโลหะที่มีความมันวาวสีขาวเงิน อยู่กลุ่มเดียวกับเหล็ก มีความแข็งแต่ตีเป็นแผ่นได้ ในธรรมชาติจะทำปฏิกิริยาเคมีกับกำมะถันเกิดเป็นแร่มิลเลอร์ไรต์ (millerite) ถ้าทำปฏิกิริยาเคมีกับสารหนู (arsenic) จะเกิดเป็นแร่นิกกอไลต์ (niccolite) แต่ถ้าทำปฏิกิริยาเคมีกับทั้งสารหนูและกำมะถันจะเป็นก้อนนิกเกิลกลานซ (nickel glance)

ประเทศที่ใช้นิเกิลมากที่สุดคือญี่ปุ่น ซึ่งใช้ 169,600 ตันต่อปี (ข้อมูลปี 2005)

 คุณสมบัติ </ref> 
 สเตนเลสสตีล และอัลลอยด์กันสนิมชนิดต่างๆ กว่า 65% ของการใช้นิกเกิลในโลกตะวันตกนั้นเป็นการใช้ทำสเตนเลสสตีล , 13% ใช้ในการทำซูเปอร์อัลลอยด์ และอีก 24% เป็นการใช้ทำโลหะอัลลอยด์ และใช้ประโยชน์อื่น
 ทำเกราะ และ burglar-proof vaults
 เป็นส่วนผสมของโลหะ Alnico เพื่อใช้ในการทำแม่เหล็ก
 Monel metal ซึ่งเป็นส่วนผสมระหว่างทองแดงและนิกเกิล มีคุณสมบัติป้องกันการผุกร่อนได้ดีเยี่ยม นำไปใช้ในการผลิตใบพัดเรือ,เครื่องครัว และท่อในอุตสาหกรรมเคมี
 ผลิต shape memory alloys ซึ่งใช้ในการหุ่นยนต์บางชนิด
 ถ่านชาร์จ เช่น ถ่านนิกเกิลเมตัลไฮดราย (nickel metal hydride) และ ถ่านแบบนิกเกิลแคดเมียม (nickel cadmium)
 ทำเหรียญกษาปณ์ โดยในสหรัฐและแคนาดา ใช้นิเกิลเป็นส่วนผสมในการผลิตเหรียญ 5 เซ็นต์
 เคลือบโลหะ (electroplating) เพื่อป้องกันสนิม

มากกว่ากึ่งหนึ่งของโลหะนิกเกิลที่ผลิตได้ทั้งหมดใช้ในอุตสาหกรรมโลหะเจือ (alloy) เช่น เหล็กกล้าปลอดสนิม (stainless steel) ที่นิยมใช้ชนิดหนึ่งมี Ni 8 % และ Cr 18 % เป็นองค์ประกอบ โลหะเจือ wrought และ cast มี Ni สูงกว่า 25 % (ที่เหลือเป็น Cr, Fe และโลหะอื่น ๆ) ใช้ทำแม่เหล็กถาวร โลหะเจือที่สามารถต้านทาน ไฟฟ้า เป็นต้น การใช้ประโยชน์อื่น ๆ ของนิกเกิล เช่น
 ใช้ชุบโลหะ 
 ใช้เป็นตัวเร่งสำหรับปฏิกิริยาบางประเภท (ตัวเร่งเรียกว่า Raney nickel) เช่น ปฏิกิริยาไฮโดรจิเนชันของน้ำมันพืช 
 แบตเตอรี่สะสมแบบอัลคาไลน์ (alkaline storage battery)
 อิเลกโตรเซลล์เชื้อเพลิง (fuel cell electrodes) 
 อุตสาหกรรมเซรามิกส์

 ความเป็นพิษ 
ถึงแม้นิกเกิลจะอยู่คาบเดียวกันกับเหล็กและคาร์บอน (ตามหลัง Fe และ Co) ซึ่งอาจคาดว่ามี activity ต่อร่างกาย แต่กลับปรากฏว่า Ni ไม่มีผลทางสรีระต่อทั้งสัตว์และพืช นิกเกิลและสารประกอบของนิกเกิลทั่วไปเป็นพิษต่อร่างกายในเกณฑ์ต่ำหรือจัดว่าไม่เป็นพิษก็ได้ (เข้าสู่ร่างกายโดยทางอาหาร) อย่างไรก็ตามนิกเกิลในรูปของผงหรือฝุ่นติดไฟง่ายและเป็นพิษ ระดับการทนได้ของผง Ni ในอากาศ คือ 1 mg

 ข้อมูลพื้นฐานของธาตุ 
 เลขอะตอม	28 เป็นธาตุที่ 3 คาบที่ 4 ของหมู่ VIII ในตารางธาตุ จัดเป็นโลหะและโลหะทรานซิชัน
 น้ำหนักอะตอม	58.71 amu
 จุดหลอมเหลว	1453 ํc
 จุดเดือด (โดยประมาณ) 2730 ํc
 เลขออกซิเดชันสามัญ	+2, +3
# แกลเลียม
แกลเลียม  สัญลักษณ์ธาตุ Ga

ถูกค้นพบในปี ค.ศ. 1875 โดย Lecoq de Boisbaudran นักเคมีชาวฝรั่งเศส ได้ค้นพบเส้นสเปกตรัมอยู่ตำแหน่งตรงกับธาตุที่ขาดหายไปคือธาตุ "eka-alumina" ซึ่งเป็นธาตุอยู่ระหว่าง Al และ In ในตารางธาตุของ เมนเดลลีฟ (Mendeleev) ต่อมานักเคมีผู้นี้สามารถเตรียมโลหะอิสระได้จากการนำสารของธาตุนี้ในสารละลายเบสมาแยกสลายด้วยไฟฟ้า (electrolysis) และได้ศึกษาสมบัติบางประการของธาตุนี้
Boisbaudran ตั้งชื่อธาตุนี้ว่า "gallium" จากลาติน Gallia ซึ่งเป็นชื่อลาตินของประเทศฝรั่งเศส 

Ga เป็นธาตุเคมีที่มีเลขอะตอม 31 สัญลักษณ์ของธาตุคือ Ga จะพบธาตุ Ga ในธรรมชาติจำพวก แร่บอไซด์และสังกะสี แกลเลียมอยู่ในตารางธาตุหมู่ 3A เป็นโลหะที่ไม่ดี เป็นของแข็งเปราะที่อุณหภูมิต่ำ ๆ มีสีเงินอ่อนนุ่ม เป็นของเหลวได้เมื่ออยู่บนฝ่ามือ

เพราะจุดหลอมเหลวอยู่สูงกว่าอุณหภูมิห้องเล็กน้อย ตามธรรมชาติพบในแร่บอไซต์ (bauxite) และสังกะสี สารประกอบแกลเลียมอาร์ซิไนด์ ใช้ทำสารกึ่งตัวนำในหลอดไดโอด แกลเลียมเป็นโลหะสีขาวเทา  จุดหลอมเหลวต่ำมาก ประมาณ 29.8 องศา แค่ทิ้งไว้ตอนกลางวันในหน้าร้อนก๊อาจหลอมเป็นของเหลวได้คล้ายปรอท Hg
ธาตุ Ga มีประโยชน์ไม่มากนักในเชิงพาณิชย์ แต่สารประกอบของ Ga ใช้ประโยชน์เป็นกึ่งตัวนำ (semiconductor) และการใช้งานเฉพาะบางอย่างเท่านั้น เช่น ในการวิเคราะห์ ออกไซด์ของยูเรเนียม โดยวิธีสเปกโทรสโกปี (spectroscopy)รศ. ดร.ศักดา ดาดวง พิมมพ์ครั้งที่ 1-2 มีนาคม-พฤภาคม  2556 ชื่อหนังสือ 118
# วิกิซอฟต์แวร์
วิกิซอฟต์แวร์ (Wiki software) เป็นซอฟต์แวร์เพื่อความร่วมมือชนิดหนึ่งบนระบบ วิกิ โดยประมวลผลบน เว็บเซิร์ฟเวอร์ การจัดเก็บเนื้อหาจะเกี่ยวข้องกับระบบการจัดการความสัมพันธ์ของฐานข้อมูล แม้ว่าบางครั้งการใช้เครื่องมือจะถูกจัดเก็บในรูปของไฟล์แทน

ระบบการทำงานแบบวิกิถูกคิดขึ้นโดย วอร์ด คันนิงแฮม (Ward Cunningham) ในปี ค.ศ. 1995 โดยแนวคิดของวิกินั้นจะให้ความสัมพันธ์อย่างเรียบง่าย และมีเครื่องมือซึ่งง่ายต่อการใช้งานดูแลและปรับปรุงระบบ ระบบวิกิธรรมดาจะแตกต่างกับระบบวิกิที่ซับซ้อน ในด้านของเนื้อหาค่าใช้จ่ายของโครงการ ที่ใช้งานระบบที่มีสมรรถภาพสูง เช่น  Drupal หรือ WebGUI

วิกิซอฟต์แวร์ สามารถอธิบาย ส่วนประกอบทั้งหมดที่โปรแกรมต้องการในการทำงานของวิกิ อาจจะประกอบด้วยเว็บเซิร์ฟเวอร์ เช่น อแพชี (Apache)  ในส่วนเพิ่มเติมของ วิกิเอนจิน (Wiki engine) ซึ่งเป็นเทคโนโลยีของวิกิ ในบางกรณี เช่น ProjectForum หรือ วิกิเซิร์ฟเวอร์ การทำงานของเว็บเซิร์ฟเวอร์และวิกิเอนจิน จะโยงความสัมพันธ์เข้าด้วยกันเป็นหนึ่งเดียวด้วยระบบการจัดการและควบคุม ซึ่งง่ายต่อการติดตั้ง

วิกิซอฟต์แวร์ส่วนใหญ่จะอยู่ในรูปของโอเพนซอร์ส ซึ่งสามารถเผยแพร่ต่อสาธารณะภายใต้ลิขสิทธิ์ของ GPL ตัวอย่างเช่นโครงการใหญ่อย่าง มีเดียวิกิ (ระบบของวิกิพีเดีย) และ TWiki ซอฟต์แวร์จะถูกพัฒนาด้วยจากหลายบุคคลร่วมกัน วิกิจำนวนมากมีมาตรฐานการวัดคุณภาพสูง การเขียนโปรแกรมประยุกต์ จะถูกอนุญาตให้โปรแกรมเมอร์พัฒนาลักษณะเด่นใหม่ ๆ ตามความต้องการ

วิกิซอฟต์แวร์ บางตัวถูกกำหนดให้ใช้งานการร่วมมือกันทำงาน แต่การจัดการจะขึ้นอยู่กับการใช้งาน ข่าวสารตัวอย่างเช่น AcroWiki สำหรับ ปาล์มโอเอส (PalmOS) และ ConnectedText และ wikidPad สำหรับ วินโดวส์