# มารีอาแห่งออสเตรีย สมเด็จพระราชินีแห่งฮังการีและโบฮีเมีย
มารีอาแห่งออสเตรีย (Maria of Austria) หรือที่รู้จักในภาษาเยอรมันว่า มาเรีย ฟ็อน ออสเทอร์ไรช์ (Maria von Österreich) และในภาษาเช็กว่า มาเรีย ฮาพส์ปูร์สกา (Marie Habsburská) (ประสูติ 18 กันยายน ค.ศ. 1505 – สิ้นพระชนม์ 18 ตุลาคม ค.ศ. 1558) ทรงเป็น สมเด็จพระราชินีแห่งฮังการีและโบฮีเมีย  โดยการอภิเษกสมรสกับพระเจ้าลอโจชที่ 2 แห่งฮังการีและโบฮีเมีย (Louis II of Hungary and Bohemia)  หลังจากการสิ้นพระชนม์ของพระสวามี พระองค์ทรงได้รับการแต่งตั้งเป็น ผู้สำเร็จราชการแห่งเนเธอร์แลนด์ของฮับส์บูร์ก ซึ่งเป็นตำแหน่งที่พระองค์ทรงดำรงอยู่เกือบ 25 ปี และแสดงให้เห็นถึงความสามารถทางการเมืองและการบริหารที่โดดเด่น

 พระชนม์ชีพในวัยเยาว์ 
มารีอาประสูติเมื่อวันที่ 18 กันยายน ค.ศ. 1505 ณ กรุงบรัสเซลส์ (Brussels) ในฟลานเดอร์ส (Flanders) ซึ่งขณะนั้นเป็นส่วนหนึ่งของดินแดน ฮับส์บูร์กเนเธอร์แลนด์ (Habsburg Netherlands) พระองค์เป็นพระธิดาใน พระเจ้าฟิลิปที่ 1 แห่งกัสติยา (Philip I of Castile) หรือ "ฟิลิปผู้รูปงาม" และ สมเด็จพระราชินีนาถฆัวนาแห่งกัสติยา (Joanna of Castile) หรือ "ฆัวนาผู้บ้าคลั่ง" พระองค์ทรงเป็นพระขนิษฐาของจักรพรรดิผู้ทรงอำนาจถึงสองพระองค์ ได้แก่ จักรพรรดิคาร์ลที่ 5 แห่งโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ (Charles V, Holy Roman Emperor) และ จักรพรรดิเฟอร์ดินันด์ที่ 1 แห่งโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ (Ferdinand I, Holy Roman Emperor) นอกจากนี้ยังเป็นพระขนิษฐาของ เอเลโอโนเรอแห่งออสเตรีย (Eleanor of Austria) สมเด็จพระราชินีแห่งฝรั่งเศสและโปรตุเกส 

มารีอาทรงได้รับการเลี้ยงดูในราชสำนักของ  มาร์กาเร็ตแห่งออสเตรีย (Margaret of Austria) ผู้เป็นน้า และเป็นผู้สำเร็จราชการแห่งเนเธอร์แลนด์ ซึ่งเป็นผู้ดูแลการศึกษาของพระองค์ มาร์กาเร็ตเป็นสตรีที่มีความสามารถสูงและมีประสบการณ์ทางการเมืองอย่างกว้างขวาง การเติบโตภายใต้การดูแลของเธอช่วยหล่อหลอมให้มารีอามีความเข้าใจในกิจการของรัฐและมีทักษะการบริหารตั้งแต่อายุยังน้อย

 สมเด็จพระราชินีแห่งฮังการีและโบฮีเมีย 
ชีวิตของมารีอาแห่งออสเตรีย ในฐานะสมเด็จพระราชินี เริ่มต้นขึ้นจากความผูกพันทางการเมืองอันยิ่งใหญ่ ณ การประชุมราชวงศ์เวียนนาในปี ค.ศ. 1515 โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างพันธมิตรที่แข็งแกร่งระหว่างราชวงศ์ฮับส์บูร์กที่กำลังเรืองอำนาจ และราชวงศ์ยาเกียลโลแห่งฮังการีและโบฮีเมีย ที่กำลังเผชิญหน้ากับภัยคุกคามจากจักรวรรดิออตโตมัน การประชุมครั้งนี้ได้จัดให้มีการอภิเษกสมรสสองคู่ หนึ่งในนั้นคือการอภิเษกสมรสของมารีอากับ พระเจ้าลอโจชที่ 2 แห่งฮังการีและโบฮีเมีย (Louis II of Hungary and Bohemia) ซึ่งขณะนั้นยังทรงพระเยาว์และต้องรับภาระปกครองราชอาณาจักรที่อยู่ในภาวะวิกฤตอย่างหนัก

ราชอาณาจักรฮังการีและโบฮีเมีย ในรัชสมัยของพระเจ้าลอโจชที่ 2 และพระราชินีมารีอา เป็นดินแดนที่อ่อนแอและแตกแยกอย่างรุนแรง ความขัดแย้งภายในระหว่างชนชั้นสูงและอำนาจของกษัตริย์ ทำให้รัฐบาลกลางอ่อนแอลงอย่างมาก การคลังของราชอาณาจักรอยู่ในภาวะขาดแคลนเรื้อรัง ทำให้ยากที่จะระดมกำลังพลและเงินทุนเพื่อป้องกันประเทศจากศัตรูภายนอก ซึ่งศัตรูที่น่ากลัวที่สุดคือ จักรวรรดิออตโตมัน ภายใต้การนำของ สุลต่านสุลัยมานผู้เกรียงไกร (Suleiman the Magnificent) การรุกรานจากออตโตมันเป็นภัยคุกคามที่คุกคามอยู่ตลอดเวลา การโจมตีตามแนวชายแดนสร้างความเสียหายและความหวาดกลัวให้กับประชาชนอย่างต่อเนื่อง

ในฐานะสมเด็จพระราชินี มารีอาทรงทุ่มเทและมีบทบาทสำคัญในการให้คำปรึกษาแก่พระสวามีอย่างใกล้ชิด พระองค์ทรงแสดงให้เห็นถึงพระปรีชาสามารถในการบริหารจัดการและมีความเข้าใจในสถานการณ์ทางการเมืองและเศรษฐกิจของราชอาณาจักรเป็นอย่างดี มารีอาพยายามอย่างสุดความสามารถที่จะเสริมสร้างความมั่นคงและความแข็งแกร่งให้กับราชอาณาจักรที่กำลังสั่นคลอนแห่งนี้ แต่ข้อจำกัดด้านอำนาจและการสนับสนุนจากเหล่าขุนนางทำให้ความพยายามของพระองค์เป็นไปอย่างยากลำบาก

โศกนาฏกรรมครั้งใหญ่และเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญของราชอาณาจักรฮังการีได้เกิดขึ้น ในวันที่ 29 สิงหาคม ค.ศ. 1526 เมื่อพระเจ้าลอโจชที่ 2 ทรงนำทัพฮังการีเข้าเผชิญหน้ากับกองทัพออตโตมันอันเกรียงไกรใน ยุทธการโมฮาช (Battle of Mohács) การรบครั้งนี้จบลงด้วยความพ่ายแพ้ยับเยิน กองทัพฮังการีถูกทำลายเกือบทั้งหมด และที่น่าเศร้าที่สุดคือ พระเจ้าลอโจชที่ 2 ผู้ซึ่งมีพระชนมายุเพียง 20 พรรษา ได้เสด็จสวรรคตในสนามรบ การสวรรคตของพระสวามีโดยปราศจากทายาท ทำให้มารีอาต้องเผชิญกับความโศกเศร้าอย่างมาก ในฐานะหม้ายตั้งแต่อายุเพียง 21 พรรษา และยังนำมาซึ่งวิกฤตการณ์สืบราชบัลลังก์ครั้งใหญ่ในฮังการี

เหตุการณ์ที่โมฮาชไม่เพียงแต่ทำให้มารีอากลายเป็นหม้ายอย่างกะทันหัน แต่ยังก่อให้เกิดสุญญากาศทางอำนาจในราชอาณาจักรฮังการีและโบฮีเมียโดยทันที ซึ่งท้ายที่สุดนำไปสู่การที่ จักรพรรดิเฟอร์ดินันด์ที่ 1 (Ferdinand I) พระอนุชาของมารีอา ได้ขึ้นครองบัลลังก์ฮังการีและโบฮีเมีย ตามข้อตกลงและสิทธิ์ในการสืบราชสันตติวงศ์ของราชวงศ์ฮับส์บูร์กที่ทำไว้ก่อนหน้านี้ การเปลี่ยนแปลงนี้เป็นการสิ้นสุดยุคของราชวงศ์ยาเกียลโลในฮังการี และเป็นการเริ่มต้นยุคใหม่ภายใต้การปกครองของราชวงศ์ฮับส์บูร์ก ซึ่งจะกินเวลานานหลายศตวรรษต่อมา

 ผู้สำเร็จราชการแห่งเนเธอร์แลนด์ของฮับส์บูร์ก 
หลังจากที่พระสวามี พระเจ้าลอโจชที่ 2 สวรรคต ในการรบที่โมฮาช มารีอาแห่งออสเตรียก็ทรงตัดสินพระทัยเด็ดเดี่ยวที่จะไม่ทรงอภิเษกสมรสใหม่ แม้จะมีการเสนอการจับคู่ทางการเมืองที่น่าสนใจหลายครั้งก็ตาม พระองค์ทรงต้องการอุทิศพระองค์เพื่อราชวงศ์ฮับส์บูร์กอย่างเต็มที่ และเพื่อหลีกเลี่ยงข้อผูกมัดส่วนตัวที่จะทำให้ภารกิจของพระองค์ซับซ้อนขึ้น ด้วยความที่ทรงเป็นหม้ายตั้งแต่อายุยังน้อยและเป็นผู้มีพระปรีชาสามารถ พระเชษฐาของพระองค์ จักรพรรดิคาร์ลที่ 5 (Charles V) จึงทรงเห็นถึงศักยภาพอันโดดเด่นในตัวมารีอา

ในปี ค.ศ. 1531 จักรพรรดิคาร์ลที่ 5 ได้ทรงแต่งตั้งมารีอาให้ดำรงตำแหน่ง ผู้สำเร็จราชการแห่งเนเธอร์แลนด์ของฮับส์บูร์ก (Governor of the Habsburg Netherlands) ซึ่งเป็นตำแหน่งที่มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อจักรวรรดิ ตำแหน่งนี้เคยดำรงโดย มาร์กาเร็ตแห่งออสเตรีย (Margaret of Austria) ผู้เป็นน้าของมารีอา ผู้ซึ่งสิ้นพระชนม์ไปก่อนหน้านี้ มาร์กาเร็ตได้สร้างมาตรฐานการปกครองไว้สูง และมารีอาก็ทรงสืบทอดบทบาทนี้อย่างสง่างามและมีประสิทธิภาพ พระองค์ทรงปกครองดินแดนที่ร่ำรวยแต่ซับซ้อนแห่งนี้เกือบ 25 ปี ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่เต็มไปด้วยความท้าทายหลากหลายรูปแบบ

ตลอดระยะเวลาการเป็นผู้สำเร็จราชการ มารีอาต้องเผชิญกับปัญหาที่หนักหนาสาหัสหลายประการ ทั้ง การก่อกบฏภายใน โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การลุกฮือของเมืองเกนต์ในปี ค.ศ. 1539-1540 ซึ่งพระองค์ทรงจัดการได้อย่างเด็ดขาดและได้รับการสนับสนุนจากจักรพรรดิคาร์ลที่ 5 นอกจากนี้ยังมี ปัญหาเศรษฐกิจ ที่ต้องบริหารจัดการค่าใช้จ่ายมหาศาลจากการทำสงครามและการบำรุงรักษาอาณาเขต การแพร่กระจายของลัทธิโปรเตสแตนต์ ก็เป็นภัยคุกคามทางศาสนาและสังคมที่ต้องรับมือ พระองค์ในฐานะผู้เคร่งศาสนาคาทอลิก ต้องพยายามรักษาความเป็นเอกภาพทางศาสนาของดินแดนตามพระบัญชาของจักรพรรดิ แม้บางครั้งจะต้องดำเนินมาตรการที่รุนแรงก็ตาม ที่สำคัญที่สุดคือ ภัยคุกคามจากฝรั่งเศส ซึ่งเป็นคู่ปรับตลอดกาลของฮับส์บูร์ก เนเธอร์แลนด์เป็นสมรภูมิชายแดนที่ต้องเตรียมพร้อมรับมือกับการรุกรานอยู่เสมอ มารีอาทรงประสานงานด้านการทหารและการทูตกับพระเชษฐาอย่างใกล้ชิด เพื่อปกป้องดินแดนและผลประโยชน์ของราชวงศ์ฮับส์บูร์ก

มารีอาทรงเป็นผู้ปกครองที่โดดเด่นด้วยพระปรีชาสามารถ ความเด็ดขาด และประสิทธิภาพในการบริหารจัดการ พระองค์ทรงมีความรู้ลึกซึ้งในกิจการต่างประเทศ และมีความเชี่ยวชาญในการทูตสูง พระองค์มักจะให้คำปรึกษาแก่จักรพรรดิคาร์ลที่ 5 อย่างตรงไปตรงมาและเป็นประโยชน์ นอกจากบทบาททางการเมืองแล้ว มารีอายังทรงเป็น ผู้อุปถัมภ์ศิลปะและวิทยาการ โดยทรงสะสมงานศิลปะล้ำค่ามากมาย เช่น พรมทอแขวนผนัง นาฬิกา และเครื่องประดับต่างๆ ซึ่งแสดงให้เห็นถึงรสนิยมและความเป็นผู้มีอารยธรรมสูงของพระองค์

เมื่อจักรพรรดิคาร์ลที่ 5 ทรงตัดสินใจสละราชสมบัติ ในปี ค.ศ. 1555 มารีอาก็ทรงตัดสินพระทัยที่จะสละตำแหน่งผู้สำเร็จราชการแห่งเนเธอร์แลนด์เช่นกัน พระองค์ทรงเบื่อหน่ายกับภาระทางการเมืองอันยาวนานและต้องการใช้ชีวิตอย่างสงบในบั้นปลาย การตัดสินใจนี้เป็นการแสดงออกถึงความภักดีและความผูกพันอันลึกซึ้งที่มีต่อพระเชษฐา และเป็นจุดสิ้นสุดของบทบาทอันยาวนานในฐานะหนึ่งในผู้หญิงที่ทรงอำนาจและมีประสิทธิภาพมากที่สุดในยุโรปสมัยนั้น

 บั้นปลายพระชนม์ชีพ 
ภายหลังจากการบริหารราชการ ในฐานะผู้สำเร็จราชการแห่งเนเธอร์แลนด์มาเกือบสองทศวรรษครึ่ง มารีอาแห่งออสเตรีย ได้ตัดสินใจครั้งสำคัญที่จะสละตำแหน่งอันทรงเกียรตินั้น ในปี ค.ศ. 1555 การตัดสินใจครั้งนี้ไม่ได้เกิดจากความอ่อนล้าเพียงอย่างเดียว หากแต่เป็นการแสดงออกถึงความภักดีอันลึกซึ้งต่อพระเชษฐาผู้เป็นที่รัก จักรพรรดิคาร์ลที่ 5 ซึ่งในขณะนั้นทรงตัดสินใจที่จะสละราชสมบัติอันยิ่งใหญ่และเกษียณพระองค์จากกิจการทางโลก การที่มารีอาเลือกที่จะก้าวลงจากตำแหน่งพร้อมกับพระเชษฐา แสดงให้เห็นถึงความผูกพันอันแน่นแฟ้นและแรงสนับสนุนที่ทั้งสองพระองค์มีให้แก่กันตลอดพระชนม์ชีพ พระองค์รู้สึกว่าภารกิจอันหนักอึ้งในฐานะผู้ปกครองได้สิ้นสุดลงแล้ว และถึงเวลาที่จะพักผ่อนจากความรับผิดชอบอันยาวนานและซับซ้อนทางการเมือง

หลังจากสละตำแหน่ง มารีอาได้เสด็จกลับไปยังสเปน ซึ่งเป็นดินแดนที่ทรงผูกพันทางสายเลือดและวัฒนธรรม พระองค์ทรงพำนักอยู่ในสเปนช่วงบั้นปลายพระชนม์ชีพ โดยใช้เวลาส่วนใหญ่อยู่ใกล้ชิดกับพระเชษฐา จักรพรรดิคาร์ลที่ 5 ที่เสด็จไปประทับยังอารามแห่งยูสเต (Monastery of Yuste) การได้ใช้เวลาร่วมกันในช่วงสุดท้ายของชีวิต ถือเป็นความปลอบใจอย่างยิ่ง สำหรับทั้งสองพระองค์ผู้ซึ่งต้องแบกรับภาระอันหนักอึ้งในการปกครองอาณาจักรอันกว้างใหญ่มาตลอดชีวิต

มารีอาแห่งออสเตรีย เสด็จสวรรคต เมื่อวันที่ 18 ตุลาคม ค.ศ. 1558 ณ เมืองตาลาเบรูเอลา (Talavera de la Reina) ประเทศสเปน สิริพระชนมายุ 53 พรรษา การสิ้นพระชนม์ของพระองค์เกิดขึ้นเพียงไม่กี่สัปดาห์ หลังจากที่จักรพรรดิคาร์ลที่ 5 พระเชษฐาของพระองค์เสด็จสวรรคตไปก่อน ซึ่งเป็นเครื่องยืนยันถึงความผูกพันที่ไม่ธรรมดาระหว่างสองพี่น้องคู่นี้ พระศพของพระองค์ได้ถูกนำไปฝังไว้ ณ อารามหลวงเอลเอสโกเรียล (Monastery of El Escorial) ซึ่งเป็นสถานที่ฝังพระศพสำคัญของราชวงศ์ฮับส์บูร์กในสเปน ซึ่งยังคงเป็นที่ประดิษฐานพระศพของบุคคลสำคัญในราชวงศ์หลายพระองค์ รวมถึงพระเชษฐาของพระองค์ด้วย มรดกของมารีอาแห่งออสเตรียยังคงอยู่ไม่เพียงในฐานะราชินีแห่งฮังการีและโบฮีเมีย แต่ยังเป็นหนึ่งในสตรีผู้ทรงอิทธิพลและเปี่ยมด้วยความสามารถทางการปกครองแห่งยุคสมัย

 พระอิสริยยศ 

 18 กันยายน ค.ศ. 1505 – 13 มกราคม ค.ศ. 1522: อาร์ชดัชเชสมาเรียแห่งออสเตรีย (Archduchess Maria of Austria)
 13 มกราคม ค.ศ. 1522 – 29 สิงหาคม ค.ศ. 1526: สมเด็จพระราชินีแห่งฮังการีและโบฮีเมีย (Queen of Hungary and Bohemia)
 29 สิงหาคม ค.ศ. 1526 – 1 มกราคม ค.ศ. 1531: สมเด็จพระราชินีหม้ายแห่งฮังการีและโบฮีเมีย (Dowager Queen of Hungary and Bohemia)
 1 มกราคม ค.ศ. 1531 – 25 ตุลาคม ค.ศ. 1555: ผู้สำเร็จราชการแห่งเนเธอร์แลนด์ของฮับส์บูร์ก (Governor of the Habsburg Netherlands)
 25 ตุลาคม ค.ศ. 1555 – 18 ตุลาคม ค.ศ. 1558: สมเด็จพระราชินีหม้ายแห่งฮังการีและโบฮีเมีย (ยศที่ยังคงใช้อยู่หลังจากสละตำแหน่งผู้สำเร็จราชการ)