# สมเด็จพระราชินีนาถยูเลียนาแห่งเนเธอร์แลนด์
thumb|200px|เจ้าหญิงยูเลียนาและพระราชมารดา
thumb|200px|เจ้าหญิงยูเลียนาใน ค.ศ. 1937
สมเด็จพระราชินีนาถยูเลียนาแห่งเนเธอร์แลนด์ หรือพระนามเต็ม เจ้าหญิงยูเลียนา เอ็มมา หลุยส์ มารี วิลเฮลมินา ฟาน ออรันเย-นัสเซา  (, ; 30 เมษายน ค.ศ. 1909 - 20 มีนาคม ค.ศ. 2004) เป็นสมเด็จพระราชินีนาถแห่งราชอาณาจักรเนเธอร์แลนด์ เเละเป็นสมเด็จพระราชินีนาถแห่งอินโดนีเซีย (พระองค์สุดท้าย) ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1948 - ค.ศ. 1949 ตั้งแต่การสละราชสมบัติของพระราชชนนีใน ค.ศ. 1948 จนถึงการสละราชสมบัติของพระองค์ใน ค.ศ. 1980 และทรงเป็นสมเด็จพระราชชนนีพันปีหลวงตั้งแต่ ค.ศ. 1980 - ค.ศ. 2004

 พระชนม์ชีพในวัยเยาว์ 
สมเด็จพระราชินีนาถยูเลียนาเสด็จพระราชสมภพเมื่อวันที่ 30 เมษายน ค.ศ. 1909 ณ พระราชวังนูร์เด็นเด กรุงเฮก พระองค์เป็นพระราชธิดาเพียงพระองค์เดียวในสมเด็จพระราชินีนาถวิลเฮลมินา และ ดยุกเฮนดริกแห่งเมคเลินบวร์ค-ชเวรีน พระองค์ทรงเจริญพระชนม์ในพระราชวังเฮทลู เมืองอาเพลดูร์น กับ พระราชวังนูร์เด็นเด และ พระราชวังฮุยส์เต็นบอสช์ กรุงเฮก เจ้าหญิงยูเลียนาทรงศึกษาเล่าเรียนในพระราชวังนูร์เด็นเด ถวายการสอนโดยแยน ไลท์ฮาร์ท นักศึกษาศาสตร์ ดังนั้นตั้งแต่พระชนมายุ 6 พรรษา พระองค์จึงทรงได้รับการศึกษาขั้นพื้นฐานพร้อมกับเด็กในรุ่นราวคราวเดียวกัน คือ บารอนเนส เอลิซ เบนทิงค์ บารอนเนส เอลิซาเบธ ฟาน ฮาเด็นเบริค และ เลดี้ เมียค เด ย็องก์

เนื่องจากรัฐธรรมนูญดัตช์กำหนดให้เจ้าหญิงยูเลียนาควรพร้อมในการสืบราชสมบัติเมื่อพระชนมายุ 18 พรรษา การศึกษาของพระองค์จึงดำเนินไปอย่างรวดเร็วมากกว่าของเด็กทั่วไป หลังการศึกษาขั้นพื้นฐานเป็นเวลาห้าปี พระองค์ทรงได้รับการศึกษาระดับประถมศึกษา (จนถึงระดับเตรียมอุดมศึกษา) จากพระอาจารย์ส่วนพระองค์

ในวันที่ 30 เมษายน ค.ศ. 1927 เจ้าหญิงยูเลียนาทรงเจริญพระชนมายุครบรอบ 18 พรรษา ตามรัฐธรรมนูญแล้ว พระองค์ทรงเจริญพระชนม์เต็มวัยอย่างเป็นทางการและมีสิทธิ์ในการถือครองพระราชอภิสิทธิ์เมื่อจำเป็น อีกสองวันต่อมา พระราชมารดาทรงแต่งตั้งเจ้าหญิงใน "ศาลรัฐมนตรีสภา" (Council of State หรือ "Raad van State" ในภาษาดัตช์) หญิงสาวแรกรุ่นที่มีลักษณะธรรมดา ขี้อายและเก็บตัว อีกทั้งพระราชมารดาที่เคร่งครัดศาสนาไม่ทรงอนุญาตให้แต่งพระพักตร์ ทำให้เจ้าหญิงยูเลียนามิทรงเหมาะสมกับภาพลักษณ์ของเจ้าหญิงในพระราชวงศ์ แต่กระนั้นก็ดี พระองค์ยังทรงเป็นที่รักและเคารพของชาวดัตช์อย่างมาก

ในปีเดียวกัน เจ้าหญิงยูเลียนาทรงสมัครเป็นนักศึกษาในมหาวิทยาลัยเลเด็น ช่วงระหว่างปีแรกๆ ในมหาวิทยาลัย พระองค์ทรงศึกษาในวิชาสังคมวิทยา หลักนิติศาสตร์ เศรษฐศาสตร์ ประวัติศาสตร์ศาสนา ประวัติศาสตร์รัฐสภาและ กฎหมายรัฐธรรมนูญ ในวิชาเรียน พระองค์ทรงเข้าฟังการบรรยายเรื่องวัฒนธรรมของประเทศซูรินามและเนเธอร์แลนด์แอนทิลลีส กฎบัตรแห่งราชอาณาจักรเนเธอร์แลนด์ การต่างประเทศ กฎหมายระหว่างประเทศ ประวัติศาสตร์ และ กฎหมายสหภาพยุโรป อีกทั้งทรงได้รับการถวายพระอักษรส่วนพระองค์จากศาสตราจารย์ ซี. ซนุค เฮอร์กร็อนเย ในเรื่องศาสนาอิสลาม ที่นับถือกันเป็นส่วนใหญ่ในประชากรทั้งหมดของอาณานิคมดัตช์ (หมู่เกาะอินเดียตะวันออกของดัตช์ (Dutch East Indies) ต่อมาคือ ประเทศอินโดนีเซีย ในปัจจุบัน ถึงแม้ว่าจะไม่ใช่รัฐอิสลาม แต่ประชากรราว 86 เปอร์เซนต์เป็นมุสลิม นับเป็นประเทศที่มีประชากรมุสลิมหนาแน่นที่สุด)

เจ้าหญิงยูเลียนามีพระราชอนุชาต่างพระราชมารดา 1 คน คือ พิม ลีเออร์

 พระราชธิดา 

สมเด็จพระราชินีนาถยูเลียนาและเจ้าชายแบร์นฮาร์ดมีพระราชธิดารวม 4 พระองค์ ดังนี้ 

 เจ้าหญิงเบียทริกซ์ อดีตสมเด็จพระราชินีนาถแห่งเนเธอร์แลนด์ (เบียทริกซ์ วิลเฮลมินา อาร์มการ์ด; ประสูติ 31 มกราคม ค.ศ. 1938)
 เสวยราชสมบัติเป็น สมเด็จพระราชินีนาถแห่งเนเธอร์แลนด์ เมื่อวันที่ 30 เมษายน ค.ศ. 1980 ภายหลังจากการสละราชสมบัติของพระราชชนนี
 ทรงอภิเษกสมรสเมื่อวันที่ 10 มีนาคม ค.ศ. 1966 ณ วิหารเวสเตอร์ อัมสเตอร์ดัม กับ เคลาส์ ฟอน อัมส์แบร์ก (6 กันยายน ค.ศ. 1926 - 6 ตุลาคม ค.ศ. 2002)
 เจ้าหญิงไอรีนแห่งเนเธอร์แลนด์ (ไอรีน เอ็มมา เอลิซาเบธ; ประสูติ 5 สิงหาคม ค.ศ. 1939)
 ทรงอภิเษกสมรสเมื่อวันที่ 29 เมษายน ค.ศ. 1964 ณ โรม แต่ทรงหย่าร้างเมื่อวันที่ 26 พฤษภาคม ค.ศ. 1981 กับ เจ้าชายชาร์ลส์ ฮิวจ์ ซาเวียร์ มารี ซิกส์ หลุยส์ โรแบรต์ ฌ็อง จอร์จ เบอร์นัวต์ มิเชลแห่งบูร์บง-ปาร์มา (ประสูติ 8 เมษายน ค.ศ. 1933)
 เจ้าหญิงมาร์ครีตแห่งเนเธอร์แลนด์ (มาร์เกรียต ฟรานซิสกา; ประสูติ 19 มกราคม ค.ศ. 1943)
 ทรงอภิเษกสมรสเมื่อวันที่ 10 มกราคม ค.ศ. 1967 ณ โบสถ์เซ็นต์ยาค็อบ กรุงเฮก กับ ปีเตอร์ ฟ็น โฟลเลินโฮเฟิน (เกิด 30 เมษายน ค.ศ. 1939)
 เจ้าหญิงคริสตีนาแห่งเนเธอร์แลนด์ (มาเรีย คริสตินา หรือ เจ้าหญิงมาเร็ค; ประสูติ 18 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1947 - สิ้นพระชนม์ 16 สิงหาคม ค.ศ. 2019)
 ทรงอภิเษกสมรสเมื่อวันที่ 28 มิถุนายน ค.ศ. 1975 ณ เมืองยูเทรกต์ แต่ทรงหย่าร้างในวันที่ 31 มีนาคม ค.ศ. 1995 กับ จอร์จ กิลเลอร์โม (เกิด 1 สิงหาคม ค.ศ. 1946)

 เสด็จลี้ภัยในต่างแดน 

 เสด็จนิวัติเนเธอร์แลนด์ 

 สละราชสมบัติ 
ในวันที่ 30 เมษายน ค.ศ. 1980 ซึ่งเป็นวันเฉลิมพระชนมพรรษาครบ 71 พรรษา สมเด็จพระราชินีนาถยูเลียนาได้ทรงลงพระปรมาภิไธยในพระราชบัญญัติการสละราชสมบัติและพระราชธิดาพระองค์ใหญ่ทรงสืบราชสมบัติต่อมาเป็น พระราชินีนาถเบียทริกซ์

ภายหลังจากการสละราชสมบัติ สมเด็จพระราชินีนาถยูเลียนามีพระอิสริยยศอย่างเป็นทางการว่า สมเด็จพระราชินีนาถยูเลียนา พระบรมราชชนนีแห่งเนเธอร์แลนด์ (Her Majesty Juliana, Queen Mother of the Netherlands) แต่ทรงปรารถนาที่จะดำรงพระอิสริยยศแค่เพียง เจ้าหญิงยูเลียนาแห่งเนเธอร์แลนด์ (HRH Princess Juliana of the Netherlands) พระองค์ยังคงทรงปฏิบัติงานพระราชกุศลมากมายจนกระทั่งเข้าสู่ช่วงพระชนมพรรษา ๙๐ พรรษา

 สวรรคต 
ในกลาง ค.ศ. 1990 สมเด็จพระราชินีนาถยูเลียนประชวรด้วยพระโรคสมองเสื่อม ทำให้ทรงปฏิบัติพระราชกรณียกิจได้น้อยลง และปรากฏพระองค์ต่อสาธารณชนน้อยลง ซึ่งแพทย์ประจำพระองค์ได้ถวายคำแนะนำให้รักษาพระอาการประชวรนี้ให้หายดีเสียก่อน และเนื่องจากพระราชธิดาทั้ง 4 ทรงเป็นห่วงด้วยเนื่องจากพระองค์ทรงมีพระชนมพรรษามากแล้ว ซึ่งพระองค์ต้องถูกแพทย์เฝ้าติดตามพระอาการตลอดเวลา เจ้าชายแบร์นฮาร์ทแห่งลิพเพอ-บีสเทอร์เฟ็ลท์ ทรงพระราชทานสัมภาษณ์ผ่านทางโทรทัศน์ว่าสมเด็จพระราชินีนาถยูเลียนาเริ่มทรงจำผู้ใดได้น้อยลง เนื่องจากเป็นอาการของโรคนี้ 

สมเด็จพระราชินีนาถยูเลียนาเสด็จสวรรคตเมื่อวันที่ 20 มีนาคม ค.ศ. 2004 ด้วยพระชนมพรรษา 94 พรรษา ซึ่งสวรรคตลงวันเดียวกับ เอ็มมาแห่งวัลเด็คและเพือร์ม็อนท์ พระราชอัยยิกา ด้วยพระอาการพระปัปผาสะอักเสบ 

 เครื่องราชอิสริยาภรณ์ 
 80px เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นมงคลยิ่งราชมิตราภรณ์ (ร.ม.ภ.) (ประเทศไทย)ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง ถวายเครื่องราชอิสริยาภรณ์แด่สมเด็จพระราชินีนาถแห่งเนเทอร์แลนด์ , เล่ม ๘๑, ตอน ๙ง, ๒๘ มกราคม พ.ศ. ๒๕๐๗, หน้า ๒๓๓
 80px เครื่องขัตติยราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติคุณรุ่งเรืองยิ่งมหาจักรีบรมราชวงศ์ฝ่ายใน (ม.จ.ก.)  (ประเทศไทย)

 ราชตระกูล