# เอลิซาเบธแห่งยอร์ก
เอลิซาเบธแห่งยอร์ก (Elizabeth of York) (ประสูติ 11 กุมภาพันธ์ ค.ศ.1466 – สิ้นพระชนม์ 11 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1503) ทรงเป็น สมเด็จพระราชินีแห่งอังกฤษ  ในฐานะพระมเหสีของ พระเจ้าเฮนรี่ที่ 7 แห่งอังกฤษ (Henry VII of England) และเป็นพระมารดาของ พระเจ้าเฮนรี่ที่ 8 แห่งอังกฤษ (Henry VIII of England) เธอมีบทบาทสำคัญในการยุติ สงครามดอกกุหลาบ (Wars of the Roses) ผ่านการอภิเษกสมรสที่รวม ราชวงศ์ยอร์ก (House of York) และ ราชวงศ์แลงคาสเตอร์ (House of Lancaster) เข้าด้วยกัน ซึ่งนำไปสู่การสถาปนา ราชวงศ์ทิวดอร์ (House of Tudor) ที่ทรงอำนาจและปกครองอังกฤษมายาวนาน

 พระราชประวัติและช่วงต้นพระชนม์ชีพ 
เอลิซาเบธแห่งยอร์ก ประสูติเมื่อวันที่ 11 กุมภาพันธ์ ค.ศ.1466 ณ พระราชวังเวสต์มินสเตอร์ (Westminster Palace) กรุงลอนดอน ประเทศอังกฤษ เธอเป็นพระธิดาองค์โตของ พระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 4 แห่งอังกฤษ (Edward IV of England) ซึ่งเป็นกษัตริย์ผู้ทรงอิทธิพลจาก ราชวงศ์ยอร์ก และ สมเด็จพระราชินีเอลิซาเบธ วูดวิลล์ (Elizabeth Woodville) ผู้เป็นพระมารดา

ช่วงต้นพระชนม์ชีพของเอลิซาเบธ ถูกกำหนดโดยความผันผวนทางการเมืองและความรุนแรงของ สงครามดอกกุหลาบ ซึ่งเป็นการต่อสู้แย่งชิงบัลลังก์อังกฤษ ระหว่างราชวงศ์ยอร์ก และ ราชวงศ์แลงคาสเตอร์ ชีวิตของเธอเต็มไปด้วยความไม่แน่นอนทางการเมือง โดยเฉพาะอย่างยิ่ง หลังการสิ้นพระชนม์ของพระบิดา ในปี ค.ศ.1483 และการขึ้นครองราชย์ของพระปิตุลา (อา) คือ พระเจ้าริชาร์ดที่ 3 แห่งอังกฤษ (Richard III of England) พระอนุชาทั้งสองของเธอ คือ พระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 5 แห่งอังกฤษ (Edward V of England) และ ริชาร์ด ดยุกแห่งยอร์ก (Richard, Duke of York) ได้หายตัวไปอย่างลึกลับใน หอคอยแห่งลอนดอน (Tower of London) และเป็นที่รู้จักในนาม "เจ้าชายในหอคอย" (Princes in the Tower) เหตุการณ์นี้ทำให้ เอลิซาเบธ กลายเป็นทายาทผู้มีสิทธิ์ในราชบัลลังก์ที่สำคัญที่สุดของ ราชวงศ์ยอร์ก และเป็นบุคคลสำคัญในแผนการยุติสงครามและความขัดแย้งภายในราชอาณาจักร
left|thumb|200x200px|พระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 4 แห่งอังกฤษ พระบิดาของเอลิซาเบธแห่งยอร์ก

thumb|200x200px|สมเด็จพระราชินีเอลิซาเบธ วูดวิลล์ พระมารดา ของเอลิซาเบธแห่งยอร์ก

 การอภิเษกสมรสและการสถาปนาราชวงศ์ทิวดอร์ 
เพื่อยุติความขัดแย้งอันยาวนานของสงครามดอกกุหลาบ และสร้างความชอบธรรมให้แก่พระเจ้าเฮนรี่ที่ 7 แห่งอังกฤษ ผู้นำของราชวงศ์แลงคาสเตอร์ ซึ่งได้รับชัยชนะใน ยุทธการบอสเวิร์ธ ฟิลด์ (Battle of Bosworth Field) เมื่อวันที่ 22 สิงหาคม ค.ศ. 1485 จึงได้มีการจัดให้เอลิซาเบธแห่งยอร์ก อภิเษกสมรสกับพระองค์ ในวันที่ 18 มกราคม ค.ศ.1486 ณ เวสต์มินสเตอร์แอบบีย์ (Westminster Abbey) กรุงลอนดอน พิธีอภิเษกสมรสนี้ไม่ได้เป็นเพียงการรวมบุคคลสองคนเข้าด้วยกัน แต่เป็นการรวมสองราชวงศ์ที่เคยเป็นปฏิปักษ์เข้าด้วยกันอย่างเป็นทางการ

การอภิเษกสมรสครั้งนี้มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อประวัติศาสตร์อังกฤษ ไม่เพียงเป็นการรวมกันของสองราชวงศ์ที่เคยขัดแย้ง แต่ยังเป็นการนำไปสู่การก่อตั้ง ราชวงศ์ทิวดอร์ และการสร้างสัญลักษณ์ใหม่คือ "กุหลาบทิวดอร์" (Tudor Rose) ซึ่งเป็นการผสมผสานระหว่าง "กุหลาบขาวแห่งยอร์ก" (White Rose of York) และ "กุหลาบแดงแห่งแลงคาสเตอร์" (Red Rose of Lancaster) อันเป็นสัญลักษณ์แห่งเอกภาพและความสงบสุขของราชอาณาจักรอังกฤษ แม้จะเป็นการแต่งงานที่ถูกจัดขึ้นด้วยเหตุผลทางการเมือง แต่หลักฐานทางประวัติศาสตร์หลายชิ้นชี้ว่า เอลิซาเบธ และ พระเจ้าเฮนรี่ที่ 7 แห่งอังกฤษ ทรงมีความสัมพันธ์ที่ดีและเคารพซึ่งกันและกัน โดยทั้งสองพระองค์ทรงมีความสัมพันธ์ที่แน่นแฟ้นและไว้วางใจกัน เธอได้รับการสวมมงกุฎเป็น สมเด็จพระราชินีแห่งอังกฤษ อย่างเป็นทางการ ในวันที่ 25 พฤศจิกายน ค.ศ.1487 ณ เวสต์มินสเตอร์แอบบีย์

left|thumb|290x290px|ภาพเหมือนของพระเจ้าเฮนรีที่ 7 แห่งอังกฤษ (พระสวามี) และเอลิซาเบธแห่งยอร์ก

 บทบาทในฐานะสมเด็จพระราชินี 
ในฐานะสมเด็จพระราชินีแห่งอังกฤษ เอลิซาเบธทรงปฏิบัติหน้าที่ตามประเพณีอย่างเคร่งครัด เธอรับผิดชอบในการบริหารจัดการพระราชวงศ์  ดูแลทรัพย์สินส่วนพระองค์  และจัดงานในราชสำนัก ซึ่งมีส่วนช่วยเสริมสร้างภาพลักษณ์และความสง่างามของราชวงศ์ทิวดอร์ เธอไม่ได้มีบทบาททางการเมืองที่เปิดเผยมากนัก แต่เชื่อว่าเธอมีอิทธิพลอย่างมากต่อพระสวามีในเรื่องส่วนตัวและในบางประเด็นที่สำคัญ แสดงให้เห็นถึงพลังอำนาจที่อยู่เบื้องหลังราชบัลลังก์

เอลิซาเบธทรงได้รับการยกย่องจากผู้คนในยุคนั้นว่าเป็นผู้มีพระจริยวัตรอันงดงาม อ่อนโยน ใจดี และเคร่งศาสนา เธอเป็นที่รักของพสกนิกรและเป็นที่รู้จักในด้านสติปัญญารวมถึงความสนใจส่วนพระองค์หลายด้าน เธอทรงโปรดการอ่านหนังสือ ดนตรี การเต้นรำ การเย็บปักถักร้อย และทรงให้ความสำคัญกับการศึกษาของพระโอรสและธิดาอย่างยิ่ง ซึ่งแสดงให้เห็นถึงบทบาท ในฐานะพระมารดาผู้เอาใจใส่บุตร

thumb|200x200px|ภาพเหมือนของเอลิซาเบธแห่งยอร์ก แสดงให้เห็นถึงพระพักตร์อันงดงามและเครื่องแต่งกายของราชินี

 พระโอรสและพระธิดา 
เอลิซาเบธแห่งยอร์ก และ พระเจ้าเฮนรีที่ 7 แห่งอังกฤษ มีพระราชบุตรรวม 8 พระองค์ คือ

 อาเธอร์ เจ้าชายแห่งเวลส์ (Arthur, Prince of Wales) (ประสูติ 20 กันยายน ค.ศ.1486 – สิ้นพระชนม์ 2 เมษายน ค.ศ.1502): พระโอรสองค์โตและรัชทายาทในราชบัลลังก์ การสิ้นพระชนม์ของพระองค์อย่างกะทันหันในวัยเยาว์ ทำให้พระอนุชาคือ เจ้าชายเฮนรี่ ขึ้นมาเป็นรัชทายาทแทน ซึ่งนำไปสู่การอภิเษกสมรสของ พระเจ้าเฮนรีที่ 8 แห่งอังกฤษ กับพระชายาหม้ายของพระองค์ แคเธอรีนแห่งอารากอน (Catherine of Aragon) ซึ่งส่งผลกระทบอย่างมากต่อประวัติศาสตร์อังกฤษในภายหลัง
 เจ้าหญิงมาร์กาเร็ต ทิวดอร์ (Margaret Tudor) (ประสูติ 28 พฤศจิกายน ค.ศ.1489 – สิ้นพระชนม์ 18 ตุลาคม ค.ศ.1541): สมเด็จพระราชินีแห่งสกอตแลนด์ (Queen of Scots) ในฐานะพระมเหสีของ พระเจ้าเจมส์ที่ 4 แห่งสกอตแลนด์ (James IV of Scotland) เธอเป็นพระปัยยิกา (ย่าทวด) ของ พระเจ้าเจมส์ที่ 6 แห่งสกอตแลนด์ (James VI of Scotland)  ซึ่งต่อมาได้ขึ้นครองราชย์เป็น พระเจ้าเจมส์ที่ 1 แห่งอังกฤษ (James I of England) นับเป็นการรวมบัลลังก์สกอตแลนด์และอังกฤษภายใต้กษัตริย์องค์เดียวกัน
 เจ้าชายเฮนรี่ ทิวดอร์ (Henry Tudor) ต่อมาคือ พระเจ้าเฮนรีที่ 8 แห่งอังกฤษ (Henry VIII of England) (ประสูติ 28 มิถุนายน ค.ศ.1491 – สิ้นพระชนม์ 28 มกราคม ค.ศ.1547): กษัตริย์ผู้มีชื่อเสียงและทรงอิทธิพลที่สุดพระองค์หนึ่งในประวัติศาสตร์อังกฤษ
 เจ้าหญิงเอลิซาเบธ ทิวดอร์ (Elizabeth Tudor) (ประสูติ 2 กรกฎาคม ค.ศ.1492 – สิ้นพระชนม์ 14 กันยายน ค.ศ.1495): สิ้นพระชนม์ตั้งแต่ยังทรงพระเยาว์
 เจ้าหญิงแมรี่ ทิวดอร์ (Mary Tudor) (ประสูติ 18 มีนาคม ค.ศ.1496 – สิ้นพระชนม์ 25 มิถุนายน ค.ศ.1533): สมเด็จพระราชินีแห่งฝรั่งเศส  ในฐานะพระมเหสีของ พระเจ้าหลุยส์ที่ 12 แห่งฝรั่งเศส (Louis XII of France)
 เจ้าชายเอ็ดเวิร์ด ทิวดอร์ (Edward Tudor) (ประสูติประมาณ ค.ศ.1498 – สิ้นพระชนม์ ค.ศ.1499): สิ้นพระชนม์ตั้งแต่ยังทรงพระเยาว์
 เจ้าชายเอ็ดมันด์ ดยุกแห่งซัมเมอร์เซ็ต (Edmund, Duke of Somerset) (ประสูติ 21 กุมภาพันธ์ ค.ศ.1499 – สิ้นพระชนม์ 19 มิถุนายน ค.ศ.1500): สิ้นพระชนม์ตั้งแต่ยังทรงพระเยาว์
 เจ้าหญิงแคเธอรีน ทิวดอร์ (Katherine Tudor) (ประสูติ 2 กุมภาพันธ์ ค.ศ.1503 – สิ้นพระชนม์ 18 กุมภาพันธ์ ค.ศ.1503): สิ้นพระชนม์ไม่นานหลังประสูติ

thumb|220x220px|ภาพเหมือนของพระเจ้าเฮนรีที่ 8 แห่งอังกฤษ พระโอรสที่มีชื่อเสียงที่สุดของเอลิซาเบธแห่งยอร์ก โดยฮันส์ โฮลไบน์

 ความท้าทายและข้อถกเถียง 
ชีวิตของ เอลิซาเบธแห่งยอร์ก เต็มไปด้วยความท้าทายและความไม่แน่นอนทางการเมืองหลายประการ ตั้งแต่ยังทรงพระเยาว์ วัยเด็กและวัยเยาว์ของเธอถูกบดบังด้วยความวุ่นวายและความไม่มั่นคงทางการเมืองอย่างต่อเนื่อง อันเนื่องมาจากการต่อสู้แย่งชิงบัลลังก์ในอังกฤษระหว่าง ราชวงศ์ยอร์ก  และ ราชวงศ์แลงคาสเตอร์ ในช่วง สงครามดอกกุหลาบ  ซึ่งสร้างความตึงเครียดและภัยคุกคามต่อราชวงศ์ของเธออยู่ตลอดเวลา

หนึ่งในปริศนาที่ใหญ่ที่สุดและไม่ได้รับการแก้ไขในประวัติศาสตร์อังกฤษ คือ การหายตัวไปอย่างลึกลับของพระอนุชาทั้งสองของเธอ พระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 5 แห่งอังกฤษ (Edward V of England) และ ริชาร์ด ดยุกแห่งยอร์ก (Richard, Duke of York) หลังจากการสิ้นพระชนม์ของพระบิดา ในปี ค.ศ.1483 พวกเขาถูกนำไปคุมขังใน หอคอยแห่งลอนดอน (Tower of London) และเป็นที่รู้จักในนาม "เจ้าชายในหอคอย" (Princes in the Tower) ซึ่งเชื่อกันว่าพวกเขาถูกสังหารหลังจากที่ พระเจ้าริชาร์ดที่ 3 แห่งอังกฤษ (Richard III of England) ขึ้นครองราชย์ เหตุการณ์อันน่าเศร้าและเป็นปริศนานี้ส่งผลกระทบอย่างหนัก ต่อสถานะของเอลิซาเบธ ในฐานะทายาทของราชวงศ์ยอร์ก และทำให้เธอต้องอยู่ในสถานะที่เปราะบาง

นอกจากนี้ ยังมีข่าวลือแพร่สะพัดอย่างกว้างขวางในยุคนั้นว่า พระเจ้าริชาร์ดที่ 3 แห่งอังกฤษ ซึ่งเป็นพระปิตุลา (อา) ของเธอ และเป็นผู้ที่ขึ้นครองราชย์ต่อจาก พระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 5 แห่งอังกฤษ อาจมีแผนจะอภิเษกสมรสกับเอลิซาเบธ เพื่อรวมสิทธิ์ในราชบัลลังก์และกำจัดผู้ท้าทายจากราชวงศ์ยอร์ก  ข่าวลือนี้สร้างความสับสนและเป็นที่ถกเถียงกันอย่างมากในหมู่ชนชั้นสูงและราชสำนัก เนื่องจาก เป็นการอภิเษกสมรสที่ผิดหลักศาสนาคริสต์ในเรื่องความสัมพันธ์ทางสายเลือดที่ใกล้ชิดเกินไป

ในช่วงต้นรัชสมัยของพระเจ้าเฮนรี่ที่ 7 แห่งอังกฤษ  เอลิซาเบธยังต้องเผชิญกับความท้าทายจาก เพอร์กิน วอร์เบก (Perkin Warbeck) ซึ่งเป็นผู้แอบอ้างว่าตนเองคือ ริชาร์ด ดยุกแห่งยอร์ก ผู้รอดชีวิตจาก "เจ้าชายในหอคอย" กรณีการอ้างสิทธิ์นี้เป็นภัยคุกคามที่สำคัญต่อความมั่นคงของราชวงศ์ทิวดอร์ ที่เพิ่งก่อตั้งขึ้นใหม่ และทำให้เกิดความวุ่นวายทางการเมืองอยู่ช่วงหนึ่ง แม้แต่หลังจากที่ เพอร์กิน วอร์เบก ถูกจับกุมและประหารชีวิต เอลิซาเบธก็ยังคงต้องเผชิญกับสถานการณ์ที่อ่อนไหว จากการมีปฏิสัมพันธ์กับบุคคลที่เกี่ยวข้องกับคดีนี้ ซึ่งเป็นสิ่งที่สะท้อนถึงชีวิตที่ไม่เคยปราศจากความซับซ้อนทางการเมืองของเธอ

 การสิ้นพระชนม์ มรดก และความสำคัญทางประวัติศาสตร์ 
เอลิซาเบธแห่งยอร์ก สิ้นพระชนม์ ในวันที่ 11 กุมภาพันธ์ ค.ศ.1503 ซึ่งเป็นวันคล้ายวันประสูติปีที่ 37 ของเธอ ณ หอคอยแห่งลอนดอน เพียงไม่นาน หลังประสูติพระธิดาองค์สุดท้าย คือ เจ้าหญิงแคเธอรีน ทิวดอร์ การสิ้นพระชนม์ของเธอสร้างความโศกเศร้าอย่างมากต่อ พระเจ้าเฮนรี่ที่ 7 แห่งอังกฤษ ซึ่งไม่ทรงอภิเษกสมรสใหม่ ตลอดพระชนม์ชีพ สิ่งนี้แสดงให้เห็นถึงความผูกพันอันลึกซึ้งและความรักที่ทั้งสองพระองค์มีต่อกัน

มรดกที่สำคัญที่สุดของเอลิซาเบธ คือ บทบาทของเธอในการเป็นกุญแจสำคัญในการก่อตั้ง ราชวงศ์ทิวดอร์ การอภิเษกสมรสของเธอเป็นสัญลักษณ์แห่งการรวมชาติและการสิ้นสุดของความขัดแย้งที่ยาวนานในอังกฤษ เธอได้รับการจดจำในฐานะ สมเด็จพระราชินี ผู้สง่างาม ใจดี และเป็นที่รักของประชาชน เธอเป็นบุคคลสำคัญที่มีบทบาทในการสร้างรากฐานที่มั่นคงให้กับราชวงศ์ที่ทรงอำนาจที่สุดในประวัติศาสตร์อังกฤษ

เอลิซาเบธแห่งยอร์ก ยังคงปรากฏอยู่ในวัฒนธรรมสมัยนิยมหลายรูปแบบ เช่น ในบทละครของ วิลเลียม เชกสเปียร์ (William Shakespeare) เรื่อง ริชาร์ดที่ 3 (Richard III) ซึ่งเป็นวรรณกรรมชิ้นสำคัญ และเป็นตัวละครหลักในนิยายอิงประวัติศาสตร์และซีรีส์โทรทัศน์ยอดนิยมหลายเรื่อง เช่น The White Queen, The White Princess และ The Spanish Princess ซึ่งเป็นการนำเสนอเรื่องราวของเธอในบริบททางประวัติศาสตร์ที่หลากหลาย นอกจากนี้ ยังมีการอ้างอิงว่าภาพของสมเด็จพระราชินีบนไพ่สำรับ อาจได้รับแรงบันดาลใจจากภาพเหมือนของเธออีกด้วย