# จังหวัดลำพูน
ลำพูน (, หละปูน) เป็นจังหวัดที่มีขนาดเล็กที่สุดในภาคเหนือ นับเป็นอีกจังหวัดหนึ่งที่มีประวัติศาสตร์เก่าแก่ เคยเป็นที่ตั้งของนครหริภุญชัย ในสมัยพระนางจามเทวี เดิมชื่อเมืองหริภุญไชย เป็นเมืองโบราณมีอายุประมาณ 1,343 ปี ตามพงศาวดารโยนกเล่าสืบต่อกันถึงการสร้างเมืองหริภุญไชย โดยฤๅษีวาสุเทพเป็นผู้เกณฑ์พวกเม็งคบุตร หรือชนเชื้อชาติมอญมาสร้างเมืองนี้ขึ้นในพื้นที่ระหว่างแม่น้ำสองสาย คือ แม่น้ำกวงและแม่น้ำปิง เมื่อมาสร้างเสร็จได้ส่งทูตไปเชิญราชธิดากษัตริย์เมืองละโว้พระนาม "จามเทวี" มาเป็นปฐมกษัตริย์ปกครองเมืองหริภุญไชยสืบราชวงศ์กษัตริย์ต่อมาหลายพระองค์ จนกระทั่งถึงสมัยพญาญี่บาจึงได้เสียการปกครองให้แก่พญามังราย ผู้รวบรวมแว่นแคว้นทางเหนือเข้าเป็นอาณาจักรล้านนา 

ถึงแม้ว่าเมืองลำพูนจะตกอยู่ภายใต้การปกครองของอาณาจักรล้านนา แต่ก็ได้เป็นผู้ถ่ายทอดมรดกทางศิลปะและวัฒนธรรมให้แก่ผู้ที่เข้ามาปกครอง ดังปรากฏหลักฐานทั่วไปในเวียงกุมกาม เชียงใหม่ และเชียงราย เมืองลำพูนจึงยังคงความสำคัญในทางศิลปะและวัฒนธรรมของอาณาจักรล้านนา จนกระทั่งสมัยสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช เมืองลำพูนจึงได้เข้ามาอยู่ในราชอาณาจักรไทย มีผู้ครองนครสืบต่อกันมาจนถึงสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ ต่อมาภายหลังการเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475 เมื่อเจ้าผู้ครองนครองค์สุดท้าย คือ พลตรี เจ้าจักรคำขจรศักดิ์ ถึงแก่พิราลัย เมืองลำพูนจึงเปลี่ยนเป็นจังหวัด มีผู้ว่าราชการจังหวัดเป็นผู้ปกครองสืบมาจนกระทั่งถึงปัจจุบัน นอกจากจังหวัดลำพูนจะมีชื่อเสียงในฐานะเป็นเมืองประวัติศาสตร์แล้ว ยังเป็นแหล่งเพาะปลูกลำไย พระเครื่อง โบราณสถานที่สำคัญ และผ้าทอฝีมือดี ปัจจุบันมีประตูเมืองหลักทั้งสี่ทิศคือ ทิศเหนือประตูช้างสี ทิศตะวันออกประตูท่าขาม ทิศใต้ประตูลี้ ทิศตะวันตกประตูมหาวัน มีกำแพงเมืองเก่าทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือคือ ประตูท่านาง

 ภูมิศาสตร์ 
 อาณาเขต 
ลำพูนมีพื้นที่ติดกับจังหวัดอื่น ๆ 3 จังหวัด ดังนี้
 ทิศเหนือ จรดอำเภอสารภี อำเภอสันกำแพง และอำเภอแม่ออน จังหวัดเชียงใหม่
 ทิศตะวันออก จรดอำเภอห้างฉัตร อำเภอสบปราบ และอำเภอเสริมงาม จังหวัดลำปาง 
 ทิศใต้ จรดอำเภอเถิน อำเภอแม่พริก จังหวัดลำปาง และอำเภอสามเงา จังหวัดตาก 
 ทิศตะวันตก จรดอำเภอฮอด อำเภอจอมทอง อำเภอหางดง และอำเภอสันป่าตอง จังหวัดเชียงใหม่

 ที่ตั้ง 
จังหวัดลำพูน ตั้งอยู่ทางภาคเหนือตอนบนของประเทศไทย อยู่ห่างจากกรุงเทพมหานคร ตามทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 11 (สายเอเซีย) เป็นระยะทาง 689 กิโลเมตร ตามทางหลวงแผ่นดินสายพหลโยธิน เป็นระยะทาง 724 กิโลเมตร และตามทางรถไฟ 729 กิโลเมตร ตั้งอยู่ระหว่างเส้นรุ้งที่ 18 องศาเหนือ และเส้นแวงที่ 99 องศาตะวันออก อยู่ในกลุ่มจังหวัดภาคเหนือตอนบน อยู่ห่างจากจังหวัดเชียงใหม่เพียง 22 ก.ม. เป็นพื้นที่ ที่มีศักยภาพในการพัฒนาเป็นศูนย์กลางความเจริญของภาคเหนือตอนบน และอนุภูมิภาค ลุ่มน้ำโขง หรือพื้นที่สี่เหลี่ยมเศรษฐกิจร่วมกับ จังหวัดเชียงใหม่
จังหวัดลำพูนเป็นจังหวัดที่มีขนาดเล็กที่สุดของภาคเหนือมีพื้นที่ทั้งหมดประมาณ 4,505.882 ตร.กม. หรือประมาณ 2,815,675 ไร่ หรือคิดเป็นร้อยละ 4.85 ของพื้นที่ ภาคเหนือตอนบน บริเวณที่กว้างที่สุดประมาณ 43 กม. และยาวจากเหนือจดใต้ 136 กม.
ลักษณะภูมิอากาศ จังหวัดลำพูนตั้งอยู่ในภาคเหนือ ซึ่งตามตำแหน่งที่ตั้งอยู่ในเขตร้อนที่ค่อนไปทาง เขตอากาศอบอุ่น ในฤดูหนาวจึงมีอากาศเย็นค่อนข้างหนาว แต่เนื่องจากอยู่ลึกเข้าไปใน แผ่นดินห่างไกลจากทะเล จึงมีฤดูแล้งที่ยาวนานและอากาศจะร้อนถึงร้อนจัดในฤดูร้อน จังหวัดลำพูนมีสภาพภูมิอากาศแตกต่างกันอย่างเด่นชัด 3 ช่วงฤดู คือช่วงเดือนมีนาคม กับเมษายนมีอากาศร้อน ช่วงเดือนพฤษภาคมถึงเดือนตุลาคม จะมีฝนตกชุกเป็นฤดูฝน และช่วงเดือนพฤศจิกายนถึง เดือนกุมภาพันธ์มีอากาศหนาวเย็นเป็นฤดูหนาว ซึ่งฤดูหนาวและฤดูร้อนนั้น เป็นช่วงฤดูแล้ง ที่มีระยะเวลาติดต่อกันประมาณ 6 เดือน ในช่วงฤดูฝนอีก 6 เดือน นั้น อากาศจะไม่ร้อนเท่ากับ ในฤดูร้อน และไม่หนาวเย็นเท่า ฤดูหนาว คือมีอุณหภูมิปานกลางอยู่ระหว่างสองฤดูดังกล่าว

 อุทยานแห่งชาติ 
 อุทยานแห่งชาติดอยขุนตาล
 อุทยานแห่งชาติแม่ปิง

 สัญลักษณ์ประจำจังหวัด 
 คำขวัญประจำจังหวัด : พระธาตุเด่น พระรอดขลัง ลำไยดัง กระเทียมดี ประเพณีงาม จามเทวีศรีหริภุญไชย
 ต้นไม้ประจำจังหวัด : ต้นก้ามปูหรือจามจุรีแดง  
 ดอกไม้ประจำจังหวัด : ดอกทองกวาว 
 สัตว์น้ำประจำจังหวัด : อึ่งปากขวดหรืออึ่งเพ้า 

 การเมืองการปกครอง 
 การปกครองส่วนภูมิภาค 
thumb|180px|แผนที่อำเภอในจังหวัดลำพูน
จังหวัดลำพูนแบ่งการปกครองแบ่งออกเป็น 8 อำเภอ 51 ตำบล 574 หมู่บ้าน ดังนี้

 ที่ ชื่ออำเภอ ตัวเมือง อักษรโรมัน ตำบล หมู่บ้าน ประชากร(พ.ศ. 2560) พื้นที่(ตร.กม.) ความหนาแน่น(คน/ตร.กม.)ระยะทางจากตัวจังหวัด 1  เมืองลำพูน  60px  Mueang Lamphun  15  159  146,098  479.83  304.48 - 2  แม่ทา  43px  Mae Tha  6  68  39,107  762.63  51.2725 3  บ้านโฮ่ง  45px  Ban Hong  5  62  40,199  596.90  67.3440 4  ลี้  20px  Li  8  99  69,806  1,701.99  41.01106 5  ทุ่งหัวช้าง  50px  Thung Hua Chang  3  35  20,173  486.13  41.4979 6  ป่าซาง  45px  Pa Sang  9  90  55,321  299.95  184.4311 7  บ้านธิ  34px  Ban Thi  2  36  17,698  129.02  137.1618 8  เวียงหนองล่อง  65px  Wiang Nong Long  3  25  17,516  49.43  354.3341 รวม  51  574  405,918  4,505.88  90.08 -

 ผู้ว่าราชการจังหวัด 
+รายชื่อผู้ว่าราชการจังหวัดลำพูน ลำดับ รายชื่อ ระยะเวลาดำรงตำแหน่ง1พระยาประศาสน์วิริยะกิจ พ.ศ. 2450 – 24602พระยาวิชิตรักษาตกศิลาบุรินทร์  พ.ศ. 2461 – 24723พระยากำธรพยัพทิศ พ.ศ. 2472 – 24754พระประชากรบริรักษ์  พ.ศ. 2475 – 24755พระสำเริงนฤประการ  พ.ศ. 2476 – 24776พระยาบรรหารวรพจน์  พ.ศ. 2478 – 24827พระภูมิพิชัย พ.ศ. 2483 – 24848พระพิชิตบัญชาการ  พ.ศ. 2484 – 2487 9หลวงอนุมัติราชกิจ  พ.ศ. 2487 – 249010ขุนบุรีภิรมย์กิจ  พ.ศ. 2490 – 249111ขุนสนิทประชาราษฏร์ พ.ศ. 2491 – 249812นายสุจิตต์ สมบัติศิริ 29 มิถุนายน พ.ศ. 2498 – 9 มิถุนายน พ.ศ. 250113นายมานิต ปุรณะพรรค์ 9 มิถุนายน พ.ศ. 2501 – 30 กันยายน พ.ศ. 250914นายจำนง เทพหัสดิน ณ อยุธยา 1 ตุลาคม พ.ศ. 2509 – 14 ตุลาคม พ.ศ. 251015นายรง ทัศนาญชลี  28 ตุลาคม พ.ศ. 2510 – 7 ธันวาคม พ.ศ. 251616นายบรรโลม ภุชงคกุล 1 เมษายน พ.ศ. 2517 – 1 ตุลาคม พ.ศ. 251817นายธวัช มกรพงศ์ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2518 – 6 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 251918หม่อมหลวงภัคศุก กำภู  6 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2519 – 30 กันยายน พ.ศ. 252119นายพิสนย์ สุนทรธรรม 1 ตุลาคม พ.ศ. 2521 – 8 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 252220นายศักดิ์ โกไศยกานนท์  9 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2522 – 3 ตุลาคม พ.ศ. 252321นายจริญญา พึ่งแสง 1 ตุลาคม พ.ศ. 2523 – 30 กันยายน พ.ศ. 252722ร้อยโท สุชาติ รัฐคำไทย  1 ตุลาคม พ.ศ. 2527 – 30 กันยายน พ.ศ. 252923นายประถม ศิริมาลา  1 ตุลาคม พ.ศ. 2529 – 30 กันยายน พ.ศ. 2532 24นายสว่าง อินทรนาค 1 ตุลาคม พ.ศ. 2532 – 30 กันยายน พ.ศ. 253425นายสนิทวงศ์ อุเทศนันทน์ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2534 – 21 กรกฎาคม พ.ศ. 253526ร้อยตรี พยนต์ พิเรนทร 22 กรกฎาคม พ.ศ. 2535 – 30 กันยายน พ.ศ. 253627นายเถกิงศักดิ์ พัฒโน 18 ตุลาคม พ.ศ. 2536 – 30 กันยายน พ.ศ. 253928นายสุจริต นันทมนตรี  1 ตุลาคม พ.ศ. 2539 – 19 ตุลาคม พ.ศ. 254029นายชัยพร รัตนนาคะ 20 ตุลาคม พ.ศ. 2540 – 15 เมษายน พ.ศ. 254130นายประพัฒน์พงษ์ บำเพ็ญสิทธิ์  16 เมษายน พ.ศ. 2541 – 30 กันยายน พ.ศ. 254231นายเรียบ นราดิศร  1 ตุลาคม พ.ศ. 2542 – 30 กันยายน พ.ศ. 254532นายธวัช เสถียรนาม 1 ตุลาคม พ.ศ. 2545 – 30 กันยายน พ.ศ. 254733นายอุดม พัวสกุล 1 ตุลาคม พ.ศ. 2547 – 2 มิถุนายน พ.ศ. 254934นายชิดพงษ์ ฤทธิประศาสน์ 5 มิถุนายน พ.ศ. 2549 – 5 พฤษภาคม พ.ศ. 255135นายอมรพันธุ์ นิมานันท์ 6 พฤษภาคม พ.ศ. 2551 – 19 ตุลาคม พ.ศ. 255136นายดิเรก ก้อนกลีบ 20 ตุลาคม พ.ศ. 2551 – 11 มีนาคม พ.ศ. 255437นายสุรชัย ขันอาสา 24 พฤศจิกายน พ.ศ. 2554 – 7 ตุลาคม พ.ศ. 255538นายพินิจ หาญพาณิชย์ 26 พฤศจิกายน พ.ศ. 2555 – 30 กันยายน พ.ศ. 255639นายสุวรรณ กล่าวสุนทร 1 ตุลาคม พ.ศ. 2556 – 30 กันยายน พ.ศ. 255740นายณรงค์ อ่อนสอาด 3 พฤศจิกายน พ.ศ. 2557 – 30 กันยายน พ.ศ. 255941นายวีระชัย ภู่เพียงใจ  1 ตุลาคม พ.ศ. 2559 – 30 กันยายน พ.ศ. 256042นายอรรษิษฐ์ สัมพันธรัตน์ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2560 – 30 กันยายน พ.ศ. 256243นายพงศ์รัตน์  ภิรมย์รัตน์ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2562 – 30 กันยายน พ.ศ. 256344นายวรยุทธ เนาวรัตน์ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2563 – 30 กันยายน พ.ศ. 256545นายสันติธร ยิ้มละมัย 1 ตุลาคม พ.ศ. 2565 – 16 พฤศจิกายน พ.ศ. 2567 46 นายวิวัฒน์ อินทร์ไทยวงศ์ 26 ธันวาคม พ.ศ. 2567 – ปัจจุบัน

 การเมืองระดับชาติ 

 การเมืองท้องถิ่น 
องค์การบริหารส่วนจังหวัดลำพูน เป็นองค์กรที่ทำหน้าที่ในการบริหารราชการส่วนท้องถิ่นครอบคลุมพื้นที่ทั้งหมดของจังหวัดลำพูน มีนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดมาจากการเลือกตั้งโดยตรง และมีสภาองค์การบริหารส่วนจังหวัด ซึ่งประกอบด้วยสมาชิกทั้งหมด 24 คน

ภายในพื้นที่ของจังหวัดลำพูนแบ่งออกเป็นเขตองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นระดับล่างหรือระดับพื้นฐานจำนวนทั้งหมด 57 แห่ง ได้แก่ เทศบาลเมือง 1 แห่ง, เทศบาลตำบล 39 แห่ง และองค์การบริหารส่วนตำบล 17 แห่ง

 นายกองค์การบริหารส่วนจังหวัด 
+รายชื่อนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดลำพูน ลำดับ รายชื่อ เริ่มดำรงตำแหน่ง สิ้นสุดการดำรงตำแหน่ง หมายเหตุ 1 นายประเสริฐ ภู่พิสิฐ พ.ศ. 2543 พ.ศ. 2547  2 นายสมาน ชมภูเทพ 14 มีนาคม พ.ศ. 2547 13 มีนาคม พ.ศ. 2551 นายก อบจ. จากการเลือกตั้งครั้งแรก 3 นายทรงชัย วงศ์สวัสดิ์ 13 มีนาคม พ.ศ. 2551 11 สิงหาคม พ.ศ. 2555  4 นายนิรันดร์ ด่านไพบูลย์ 11 สิงหาคม พ.ศ. 2555 26 ตุลาคม พ.ศ. 2563  5  นายอนุสรณ์ วงศ์วรรณ 20 ธันวาคม พ.ศ. 2563 19 ธันวาคม พ.ศ. 2567  6  นายวีระเดช ภู่พิสิฐ1 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2568 ปัจจุบัน 

 สภาองค์การบริหารส่วนจังหวัด 
สภาองค์การบริหารส่วนจังหวัดประกอบด้วยสมาชิกจำนวน 24 คน
+รายชื่อสมาชิกสภาองค์การบริหารส่วนจังหวัดลำพูนเขตชื่อสังกัดหมายเหตุ เมืองลำพูน เขต 1 พรชัย ธารเที่ยงธรรม  รองประธานสภาองค์การบริหารส่วนจังหวัดลำดับที่หนึ่ง เขต 2 ธนดล ทาแจ้  – เขต 3 ภัตติพงศ์ ขัดลิ  ประธานสภาองค์การบริหารส่วนจังหวัดลำพูน เขต 4 กชมน โปธาวิชัย  – เขต 5 นรินทร์ คำสาร   เขต 6 วิชิต วัฒนพันธ์  – เขต 7 นนท์ณัฏฐ์ สุริยะจักร์  – เขต 8 ยศ ศรีวิชัย  – เขต 9 เขมชาติ สุคันธวงศ์  – แม่ทา เขต 1 ธารา นาคเส้า  – เขต 2 นัทธวัฒน์ เศวตศิรพงศ์  รองประธานสภาองค์การบริหารส่วนจังหวัดลำดับที่สอง บ้านโฮ่ง เขต 1 สุรชัย ขัติปัญญา  – เขต 2 ถนอม เมืองสุวรรณ์  – เขต 3 ภัททิยา ยะโสภา    ลี้ เขต 1 สุริยัน ปัญญา  – เขต 2 ศิรศักดิ์ ทองยอด  – เขต 3 พันตำรวจเอก ชยสิทธ์ น้อยสะปุ๋ง ผู้สมัครอิสระ – เขต 4 จันทร์ดี กิจวิทยาวรกุล  – ทุ่งหัวช้าง เขต 1 นิมิตร สาคำ  – ป่าซาง เขต 1 วัฒนา กันทาทรัพย์  – เขต 2 วีระศักดิ์ สุภายอง  – เขต 3 เทวิน จอมพันธ์  – บ้านธิ เขต 1 สมควร สายเครื่อง  – เวียงหนองล่อง เขต 1 สุวรรณ  หอยแก้ว  –

 ประชากร 
 เชื้อชาติและภาษา 
ไทยอง คือประชากรส่วนใหญ่ของจังหวัดลำพูน ตามมาด้วย ไทยวน (คนเมือง) ไทลื้อ ไทเขิน ไทใหญ่ และมอญ และประชากรส่วนหนึ่งของจังหวัดลำพูนเป็นชาวเขาเผ่ากะเหรี่ยงปกาเกอะญอ โดยเฉพาะหมู่บ้านพระบาทห้วยต้มหมู่บ้านเดียว มีประชากรของกะเหรี่ยงปกาเกอะญออาศัยพันกว่าหลังคาเรือน และเป็นหมู่บ้านต้นแบบ หมู่บ้านรักษาศีล 5

ภาษายองเป็นภาษาที่ใช้กันแพร่หลายในจังหวัดลำพูน คนในจังหวัดลำพูนมักจะพูดสำเนียงเมืองยอง เพราะชาวลำพูนส่วนใหญ่สืบเชื้อสายมาจากไทลื้อในรัฐฉานประเทศพม่าและสิบสองปันนาประเทศจีน จึงมีสำเนียงที่เป็นเอกลักษณ์โดดเด่นแตกต่างจากคำเมืองของภาคเหนือ 

 สถานศึกษา 
อุดมศึกษา
 มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณ์ราชวิทยาลัย วิทยาลัยสงฆ์ลำพูน
 มหาวิทยาลัยธนบุรี ศูนย์ลำพูน
 มหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง วิทยาเขตลำพูน
 มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ศูนย์หริภุญชัย จังหวัดลำพูน
 สถาบันการอาชีวศึกษาภาคเหนือ๑ วิทยาลัยเทคนิคลำพูน

อาชีวศึกษา
 วิทยาลัยเทคนิคลำพูน
วิทยาลัยเทคโนโลยีหมู่บ้านครู ภาคเหนือ
 วิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีลำพูน
 วิทยาลัยการอาชีพป่าซาง
 วิทยาลัยการอาชีพบ้านโฮ่ง
 วิทยาลัยเทคโนโลยีชรินรัตน์ลำพูน

โรงเรียน

 สถานที่สำคัญของจังหวัด 

 วัดพระธาตุหริภุญชัยวรมหาวิหาร (พระอารามหลวงชั้นเอก ชนิด วรมหาวิหาร)
 วัดพระพุทธบาทตากผ้า (พระอารามหลวงชั้นตรี ชนิด สามัญ)
 พระบรมราชานุสาวรีย์พระนางจามเทวี
 วัดจามเทวี
 วัดพระธาตุดอยเวียง
 วัดพระยืน
 วัดช้างสี
 วัดรมณียาราม
 วัดพระพุทธบาทห้วยต้ม
 กู่พระอรหันต์ 24 กู่
 วัดประตูลี้
 วัดมหาวัน
 วัดพระคงฤๅษี
 วัดธงสัจจะ
 วัดสันป่ายางหลวง
 วัดสันป่ายางหน่อม
 วัดช้างรอง
 วัดไก่แก้ว
 กู่ช้าง - กู่ม้า
 วัดเจดีย์กู่เต้าจุฬามณี
 วัดต้นแก้ว
 พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติหริภุญไชย

 ดอยขะม้อ
 สะพานขาวทาชมภู
 วัดดอยติ อนุสาวรีย์ครูบาศรีวิชัย องค์ใหญ่ที่สุดในลำพูน
 อุโมงค์ขุนตาน เคยเป็นอุโมงค์รถไฟที่ยาวที่สุดในประเทศไทย
 อนุสาวรีย์สุเทวฤๅษี
 The Sun New Center สวนน้ำและสวนสนุก
 ถนนคนเดินจังหวัดลำพูน หน้าวัดพระธาตุหริภุญชัย ทุกวันศุกร์
 ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงพระบาทห้วยต้ม
 น้ำตกก้อ แก่งก้อ อุทยานแห่งชาติแม่ปิง
 สวนสายน้ำแร่
 หมู่บ้านแกะสลักบ้านทา
 หมู้บ้านกะเหรี่ยงพัฒนาห้วยหละ
 ถ้ำเอราวัณ
 ถ้ำหลวงผาเวียง
 ขัวมุงท่าสิงห์ และชุมชนเวียงยอง
 ดอยช้างป๋าแป่ ยอดดอยที่สุดที่ในจังหวัดลำพูน
 ศาลเจ้าพ่อขุนตาล
 ตลาดหนองดอก
 ตลาดเกษตรดอยแก้ว (กาดป่าเปา)
 อ่างเก็บน้ำแม่ตีบ
 ตลาดลำพูนจตุจักร

 วัฒนธรรมและประเพณี 
 งานของดีศรีหริภุญชัย
 งานประเพณีสงกรานต์
 งานประเพณีสรงน้ำพระธาตุหริภุญชัย (แปดเป็ง)
 งานสลากย้อมเมืองหละปูน หนึ่งเดียวในโลก
 งานเทศกาลลำไย
 งานพระนางจามเทวี
 งานฤดูหนาวและกาชาด
 งานแห่แคร่หลวง ลอยกระทง อำเภอบ้านโฮ่ง
 งานแต่งสีอวดลาย ผ้าฝ้ายดอนหลวง อำเภอป่าซาง
 งานต้นกำเนิดไม้แกะสลัก และของดีอำเภอแม่ทา
 งานเทศกาลโคมแสนดวงที่เมืองลำพูน

 บุคคลที่มีชื่อเสียง 
ครูบาศรีวิชัย นักบุญแห่งล้านนา
ครูบาอภิชัยขาวปี ศิษย์เอกครูบาศรีวิชัยนักพัฒนานักปฏิบัติ
ครูบาวงศ์ นักพัฒนานักปฏิบัติ
พระสุพรหมยานเถร (พรหมา พฺรหฺมจกฺโก) พระนักปฏิบัติ
พระพุทธพจนวราภรณ์ (จันทร์ กุสโล) พระราชาคณะเจ้าคณะรอง อดีตเจ้าคณะภาค๔-๕-๖-๗ (ธรรมยุต) อดีตเจ้าอาวาสวัดเจดีย์หลวงวรวิหาร จังหวัดเชียงใหม่
หลวงปู่ครูบาผัด พระนักปฏิบัติ
ภานุทัต อภิชนาธง ครูสอนศิลปินพื้นบ้านล้านนาและนักร้อง
สุพจน์ จันทร์เจริญ นักร้อง นักแสดง
ศตวรรษ ดุลยวิจิตร นักแสดง
อาจารียา พรหมพฤกษ์ นักร้อง
ภัทรากร ตั้งศุภกุล นักแสดง
เคนี สไตลส์ นักแสดงภาพยนตร์ผู้ใหญ่ชาวอังกฤษ 
วิทยา เลาหกุล อดีตนักฟุตบอลทีมชาติไทยและอดีตผู้ฝึกสอนทีมชาติไทย
หัตฐพร สุวรรณ อดีตนักฟุตบอลทีมชาติไทย
พรรษา มีสัตย์ธรรม อดีตผู้รักษาประตูทีมชาติไทย
นพพร อินสีลอย (กิ่งซาง) นักมวย ครู
สถาพร ริยะป่า (อู๋) ผู้ประกาศข่าวช่อง 8
วีนัส นันทะชัย รองอันดับหนึ่ง Miss Thailand World 2014
ณัฐธยาน์ ธนรณวัฒน์ นักกีฬาเหรียญทองมาราธอนกีฬาซีเกมส์ ครั้งที่ 28
เอ็ดดี้ ตลาดแตก ศิลปินนักร้อง
อินสนธ์ วงสาม ศิลปินแห่งชาติ
ทวี นันทขว้าง ศิลปินแห่งชาติ
เรวิญานันท์  ทาเกิด (เบญ) นักแสดง

 กีฬา 

สโมสรฟุตบอลลำพูน วอริเออร์ ชนะเลิศฟุตบอล ไทยลีก 2 ฤดูกาล 2564–65 สโมสรลำ
พูนเอฟซี