# สถานีหัวลำโพง
สถานีหัวลำโพง  เป็นสถานีรถไฟฟ้าใต้ดิน ในเส้นทางรถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคล ที่ถนนพระรามที่ 4 กรุงเทพมหานคร บริเวณสถานีกรุงเทพ (หัวลำโพง) สถานีรถไฟหลักของประเทศไทย ในอนาคตสถานีจะเชื่อมต่อกับโครงการรถไฟฟ้าชานเมือง สายสีแดงเข้มบริเวณสถานีกรุงเทพ (หัวลำโพง)

 ที่ตั้ง 
ใต้ถนนพระรามที่ 4 บริเวณแยกหัวลำโพง จุดบรรจบ ถนนพระรามที่ 4, ถนนรองเมือง, ทางขึ้นทางด่วนหัวลำโพง และ ถนนมหาพฤฒาราม ในพื้นที่แขวงรองเมือง เขตปทุมวัน และแขวงมหาพฤฒาราม เขตบางรัก กรุงเทพมหานคร

สถานีหัวลำโพงเคยเป็นสถานีปลายทางของรถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคล (สายสีน้ำเงิน) ตั้งแต่เปิดทำการในวันที่ 3 กรกฎาคม พ.ศ. 2547 จนถึงวันที่ 29 กรกฎาคม พ.ศ. 2562 หลังจากที่เปิดใช้งาน รถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคลส่วนต่อขยายช่วงที่ 1 หัวลำโพง-บางแค (หลักสอง) โดยหลังจากนี้อุโมงค์รถจะลดระดับกลายเป็นชานชาลาแบบสองชั้นเหมือนเดิม เนื่องจากวิ่งเลียบเข้าถนนเจริญกรุงที่มีทางแคบ และจะลดระดับลงไปเรื่อยๆ จนถึงความลึกที่ 30 เมตรจากผิวดิน เพื่อลอดข้ามแม่น้ำเจ้าพระยา แล้วยกระดับกลับขึ้นมาเรื่อย ๆ จนมาขึ้นพ้นระดับใต้ดินที่บริเวณสถานีอิสรภาพ ก่อนมุ่งหน้าเข้าสู่สถานีท่าพระต่อไป

สถานีหัวลำโพงถูกใช้เป็นสถานที่ทำพิธีวางศิลาฤกษ์โครงการ และทำพิธีเปิดการเดินรถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคล โดยมีส่วนจัดแสดงนิทรรศการถาวรเกี่ยวกับความเป็นมาของโครงการรถไฟฟ้ามหานครอยู่ภายในสถานี

 แผนผังสถานี 
Gระดับถนน-ป้ายรถประจำทาง,  ,โรงแรมบางกอกเซ็นเตอร์B1ชั้นขายบัตรโดยสารชั้นขายบัตรโดยสารทางออก 1-4, ห้องขายบัตรโดยสาร, เครื่องขายบัตรโดยสารร้านค้า, ทางเชื่อมไปยังสถานีกรุงเทพ (หัวลำโพง)B2ชานชาลาชานชาลา 2 มุ่งหน้า  (ผ่าน)<center><small>ชานชาลาเกาะกลาง, ประตูรถจะเปิดทางด้านขวาชานชาลา 1 มุ่งหน้า 

 รายละเอียดของสถานี 
thumb|รูปทรงครึ่งวงกลมของอาคารสถานีรถไฟกรุงเทพ สัญลักษณ์ประจำสถานี

 สัญลักษณ์ของสถานี 
ตราสัญลักษณ์เป็นรูปทรงครึ่งวงกลมของอาคารสถานีรถไฟกรุงเทพ โดยมีรูปทรงปกติอยู่เหนือเงาสะท้อนรูปหัวกลับ ใช้สีแดงเพื่อบ่งบอกถึงความเป็นย่านธุรกิจ หรือตลาด  จุดเริ่มต้นของคนเดินทาง: ดำดินเดินทาง. คอลัมน์นายรอบรู้ นิตยสารสารคดี เดือนตุลาคม 2548

 รูปแบบของสถานี 
เป็นสถานีใต้ดิน กว้าง 23 เมตร ยาว 206 เมตร ระดับชานชาลาอยู่ลึกจากผิวดิน 14 เมตร  เป็นชานชาลาแบบกลาง (Station with Central Platform)

 ทางเข้า-ออก 
 1 โรงแรมบางกอกเซ็นเตอร์, ถนนมหาพฤฒาราม, วัดไตรมิตร, วงเวียนโอเดียน, ถนนไมตรีจิตต์ (บันไดเลื่อน)
 2 สถานีกรุงเทพ (หัวลำโพง), ถนนรองเมือง ด้านข้างอาคารสถานีรถไฟ, ป้ายรถประจำทางหน้าสถานีรถไฟ, ท่าเรือโดยสารคลองผดุงกรุงเกษม (บันไดเลื่อน / ลิฟต์)
 3 ธนาคารกรุงเทพ สาขาหัวลำโพง, ถนนรองเมือง ด้านติดถนนพระรามที่ 4, ป้ายรถประจำทางไปสามย่าน (บันไดเลื่อน)
 4 อาคารตั้ง ฮั่ว ปัก, ป้ายรถประจำทางไปเยาวราช (ลิฟต์)

 การจัดพื้นที่ในตัวสถานี 
แบ่งเป็น 2 ชั้น ประกอบด้วย
 B1 ชั้นจำหน่ายบัตรโดยสาร เหรียญโดยสาร ห้องประชาสัมพันธ์ นิทรรศการ และทางเชื่อมสถานีรถไฟกรุงเทพ (Concourse Level)
 B2 ชั้นชานชาลา (Platform Level)

สิ่งอำนวยความสะดวก 
 ลิฟท์สำหรับผู้พิการ 2 ตัว บริเวณทางเข้า-ออกที่ 2 และ 4

 นิทรรศการถาวรภายในสถานี 
จัดแสดงบริเวณทางเดินเชื่อมต่อสถานีรถไฟกรุงเทพ ระหว่างทางเข้า-ออกที่ 2 และ 3
 ศิลาฤกษ์โครงการรถไฟฟ้ามหานคร ที่พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร (พระราชอิสริยศฯขณะนั้น) เสด็จฯ แทนพระองค์ทรงวางที่บริเวณหน้าสถานีรถไฟหัวลำโพง เมื่อวันที่ 19 พฤศจิกายน พ.ศ. 2539 อยู่บนแท่นภายใต้หลังคาพีระมิดแก้ว ซึ่งโผล่พ้นระดับดินบริเวณทางเข้า-ออกที่ 3
 ประวัติความเป็นมาของโครงการรถไฟฟ้ามหานคร และภาพการก่อสร้าง
 จารึกรายชื่อผู้ที่มีส่วนร่วมในโครงการรถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคล รวมถึงผู้เสียสละ (ผู้ที่ถูกเวนคืนที่ดิน) บนผนังของโถงบันไดเลื่อนทางเข้า-ออกที่ 3
 พระเก้าอี้ลำลอง พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร และสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เมื่อเสด็จพระราชดำเนินทรงเปิดการเดินรถไฟฟ้าใต้ดินสายเฉลิมรัชมงคล วันที่ 3 กรกฎาคม พ.ศ. 2547

 เวลาให้บริการ 
 ปลายทาง  วัน  ขบวนแรก  ขบวนสุดท้าย  ชานชาลาที่ 1   หลักสอง  จันทร์ – ศุกร์  05:55  00:08 เสาร์ – อาทิตย์ นักขัตฤกษ์  05:57  00:08 ชานชาลาที่ 2    ท่าพระ  (ผ่านบางซื่อ)  จันทร์ – ศุกร์  05:53  23:30 เสาร์ – อาทิตย์ นักขัตฤกษ์   06:02   23:30 ขบวนสุดท้ายเชื่อมต่อสายสีม่วง  –  22:43

 รถโดยสารประจำทาง 
 ถนนรองเมือง 
  เส้นทางที่มีรถรองรับวีลแชร์

 สายที่ จุดเริ่มต้น จุดสิ้นสุด ประเภทของรถที่ให้บริการผู้ให้บริการ หมายเหตุ 29 (1-1) บางเขนสถานีรถไฟกรุงเทพ (หัวลำโพง)1.รถโดยสารประจำทางปรับอากาศสีน้ำเงิน (ใช้พลังงานไฟฟ้า)บจก.ไทยสมายล์บัส (ให้บริการในนาม บจก.สมาร์ทบัส) 34 (1-3) บจก.ไทยสมายล์บัส 34 (เดิม) รังสิต1.รถโดยสารประจำทางสีส้ม (ใช้พลังงานไฟฟ้า)
2.รถโดยสารประจำทางปรับอากาศสีน้ำเงิน (ใช้พลังงานไฟฟ้า) 34E (1-2E) ทางด่วน: สถานีรถไฟกรุงเทพ (หัวลำโพง)1.รถโดยสารประจำทางปรับอากาศสีน้ำเงิน (ใช้พลังงานไฟฟ้า) 53 (2-9)วงกลม: สนามหลวงเทเวศร์1.รถโดยสารประจำทางสีครีม-แดงขสมก. 75 (4-13) อู่ธารทิพย์สถานีรถไฟกรุงเทพ (หัวลำโพง)1.รถโดยสารประจำทางปรับอากาศสีน้ำเงิน (ใช้พลังงานไฟฟ้า)บจก.ไทยสมายล์บัส (ให้บริการในนาม บจก.แกรนด์ซิตี้บัส) 113 (1-44) มีนบุรี1.รถโดยสารประจำทางสีส้ม (ใช้พลังงานไฟฟ้า)
2.รถโดยสารประจำทางปรับอากาศสีน้ำเงิน (ใช้พลังงานไฟฟ้า)บจก.ไทยสมายล์บัส (ให้บริการในนาม บจก.สมาร์ทบัส)

 ถนนพระรามที่ 4 
  เส้นทางที่มีรถรองรับวีลแชร์

 สายที่ จุดเริ่มต้น จุดสิ้นสุด ประเภทของรถที่ให้บริการผู้ให้บริการ หมายเหตุ 4 (3-36) ท่าเรือคลองเตยท่าน้ำภาษีเจริญ1.รถโดยสารประจำทางปรับอากาศสีน้ำเงิน (ใช้พลังงานไฟฟ้า) 25E (3-7E)   อู่แพรกษาบ่อดิน ทางด่วน: ท่าช้าง1.รถโดยสารประจำทางสีครีม-แดง
2.รถโดยสารประจำทางปรับอากาศสีส้ม (ยูโรทู)

3.รถโดยสารประจำทางปรับอากาศสีฟ้า (ใช้แก๊สธรรมชาติ)ขสมก. 35 (4-8) เคหะธนบุรีบางลำพู1.รถโดยสารประจำทางปรับอากาศสีน้ำเงิน (ใช้พลังงานไฟฟ้า)บจก.ไทยสมายล์บัส (ให้บริการในนาม บจก.บี.บี.ริช ประเทศไทย) 37 (4-9)  ท่าน้ำพระประแดง จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย1.รถโดยสารประจำทางสีครีม-แดง
2.รถโดยสารประจำทางปรับอากาศสีฟ้า (ใช้แก๊สธรรมชาติ)ขสมก. 40 (4-39)  สถานีขนส่งผู้โดยสารกรุงเทพ (ถนนบรมราชชนนี) สถานีขนส่งผู้โดยสารกรุงเทพ (เอกมัย)1.รถโดยสารประจำทางปรับอากาศสีน้ำเงิน (ใช้พลังงานไฟฟ้า)บจก.ไทยสมายล์บัส (ให้บริการในนาม บจก.สมาร์ทบัส) 53 (2-9)วงกลม: สนามหลวงเทเวศร์1.รถโดยสารประจำทางสีครีม-แดงขสมก. 73 (2-45) หมู่บ้านบึงกุ่ม สะพานพระพุทธยอดฟ้า1.รถโดยสารประจำทางปรับอากาศสีส้ม (ยูโรทู) 108 (4-19) วงกลม: BTS ตลาดพลูอนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ1.รถโดยสารประจำทางปรับอากาศสีน้ำเงิน (ใช้พลังงานไฟฟ้า)บจก.ไทยสมายล์บัส (ให้บริการในนาม บจก.สมาร์ทบัส) 507 (3-13)  สถานีขนส่งผู้โดยสารกรุงเทพ (ถนนบรมราชชนนี)สำโรง 529 (4-28) แสมดำอนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิบจก.ไทยสมายล์บัส 3-52 วงกลม: เซ็นทรัลพระราม 3หัวลำโพง 3-53 ARL หัวหมากเสาชิงช้า

 ถนนเลียบคลองผดุงกรุงเกษม 
  เส้นทางที่มีรถรองรับวีลแชร์

 สายที่ จุดเริ่มต้น จุดสิ้นสุด ประเภทของรถที่ให้บริการผู้ให้บริการ หมายเหตุ 7 (4-36) อู่เอกชัยสถานีรถไฟกรุงเทพ (หัวลำโพง)1.รถโดยสารประจำทางปรับอากาศสีน้ำเงิน (ใช้พลังงานไฟฟ้า)บจก.ไทยสมายล์บัส (ให้บริการในนาม บจก.ต.มานิตย์การเดินรถ) 29 (1-1) บางเขนบจก.ไทยสมายล์บัส (ให้บริการในนาม บจก.สมาร์ทบัส) 34 (1-3) บจก.ไทยสมายล์บัส 34 (เดิม) รังสิต1.รถโดยสารประจำทางสีส้ม (ใช้พลังงานไฟฟ้า)
2.รถโดยสารประจำทางปรับอากาศสีน้ำเงิน (ใช้พลังงานไฟฟ้า) 34E (1-2E) ทางด่วน: สถานีรถไฟกรุงเทพ (หัวลำโพง)1.รถโดยสารประจำทางปรับอากาศสีน้ำเงิน (ใช้พลังงานไฟฟ้า) 49 (2-43) อู่กำแพงเพชรสถานีรถไฟกรุงเทพ (หัวลำโพง)1.รถโดยสารประจำทางสีครีม-แดง
2.รถโดยสารประจำทางปรับอากาศสีส้ม (ยูโรทู) ขสมก. 75 (4-13) อู่ธารทิพย์1.รถโดยสารประจำทางปรับอากาศสีน้ำเงิน (ใช้พลังงานไฟฟ้า)บจก.ไทยสมายล์บัส (ให้บริการในนาม บจก.แกรนด์ซิตี้บัส) 113 (1-44) มีนบุรี1.รถโดยสารประจำทางสีส้ม (ใช้พลังงานไฟฟ้า)
2.รถโดยสารประจำทางปรับอากาศสีน้ำเงิน (ใช้พลังงานไฟฟ้า)บจก.ไทยสมายล์บัส (ให้บริการในนาม บจก.สมาร์ทบัส)

 ถนนมหาพฤฒาราม 
  เส้นทางที่มีรถรองรับวีลแชร์

 สายที่ จุดเริ่มต้น จุดสิ้นสุด ประเภทของรถที่ให้บริการผู้ให้บริการ หมายเหตุ 1 (3-35) เซ็นทรัลพระราม 3สนามหลวง 1.รถโดยสารประจำทางปรับอากาศสีน้ำเงิน (ใช้พลังงานไฟฟ้า)บจก.ไทยสมายล์บัส 1 (เดิม) ถนนตก1.รถโดยสารประจำทางสีส้ม (ใช้พลังงานไฟฟ้า)
2.รถโดยสารประจำทางปรับอากาศสีน้ำเงิน (ใช้พลังงานไฟฟ้า) 75 (4-13) อู่ธารทิพย์สถานีรถไฟกรุงเทพ (หัวลำโพง)1.รถโดยสารประจำทางปรับอากาศสีน้ำเงิน (ใช้พลังงานไฟฟ้า)บจก.ไทยสมายล์บัส (ให้บริการในนาม บจก.แกรนด์ซิตี้บัส) 108 (4-19) วงกลม: BTS ตลาดพลูอนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิบจก.ไทยสมายล์บัส (ให้บริการในนาม บจก.สมาร์ทบัส) 3-52 วงกลม: เซ็นทรัลพระราม 3หัวลำโพงบจก.ไทยสมายล์บัส

 จุดเชื่อมต่อการเดินทาง 
 รถไฟชานเมือง และรถไฟสายตะวันออก ของการรถไฟแห่งประเทศไทย เชื่อมต่อที่สถานีกรุงเทพ (หัวลำโพง)
 ท่าเรือคลองผดุงกรุงเกษม เชื่อมต่อที่ท่าเรือสถานีรถไฟหัวลำโพง
 รถไฟฟ้าชานเมืองสายสีแดงเข้ม ของการรถไฟแห่งประเทศไทย ในอนาคต เชื่อมต่อที่สถานีกรุงเทพ (หัวลำโพง)

 สถานที่สำคัญใกล้เคียง 
 สถานีกรุงเทพ (หัวลำโพง)
 สะพานเจริญสวัสดิ์ 36 และคลองผดุงกรุงเกษม
 วงเวียนโอเดียน และซุ้มประตูวัฒนธรรมไทย-จีน
 ถนนเยาวราช
 วัดไตรมิตรวิทยารามวรวิหาร มณฑปพระสุโขทัยไตรมิตร และโรงเรียนไตรมิตรวิทยาลัย
 เทียนฟ้ามูลนิธิ
 โรงเรียนมหาวีรานุวัตร
 วัดมหาพฤฒาราม และโรงเรียนสตรีมหาพฤฒาราม
 ย่านตลาดน้อย
 โรงเรียนสายปัญญา
 โรงเรียนเทพศิรินทร์
 วงเวียน 22 กรกฎา
 คริสตจักรไมตรีจิตร
 วัดดวงแข
 ศาลแรงงานกลาง และศาลแขวงปทุมวัน
 ตลาดสะพานเหลือง

 โรงแรม 
 โรงแรมบางกอกเซ็นเตอร์
 โรงแรมกรุงเกษม ศรีกรุง
 โรงแรมเดอะ เทรน อินน์
 โรงแรมศรีหัวลำโพง
 โรงแรมสเตชัน
 โรงแรมเดอะ ควอเตอร์ หัวลำโพง บาย ยูเอชจี

 เหตุการณ์สำคัญในอดีต 
 วันที่ 19 พฤศจิกายน พ.ศ. 2539 พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จแทนพระองค์ทรงวางศิลาฤกษ์โครงการรถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคล บริเวณหน้าสถานีรถไฟหัวลำโพง ในเวลา 16.39 น.
 วันที่ 3 กรกฎาคม พ.ศ. 2547 เวลา 17.30 น. พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร และสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เสด็จพระราชดำเนินทรงเปิดการเดินรถไฟฟ้าใต้ดินสายเฉลิมรัชมงคล ที่สถานีรถไฟฟ้าหัวลำโพง และประทับรถพระที่นั่ง (รถกอล์ฟ) ไปยังมณฑลพิธี ทรงกดปุ่มเปิดแพรคลุมป้ายโครงการ แล้วเสด็จประทับรถไฟฟ้าพระที่นั่งไปยังสถานี ก่อนเสด็จฯ กลับมายังศูนย์ซ่อมบำรุงและศูนย์ควบคุมการปฏิบัติการ เพื่อทรงเปิดการเดินรถอย่างเป็นทางการ