# กองพลทหารราบที่ 2 รักษาพระองค์
กองพลทหารราบที่ 2 รักษาพระองค์ มีชื่อเต็มว่า กองพลทหารราบที่ 2 รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ตั้งอยู่ที่ค่ายพรหมโยธี อำเภอเมืองปราจีนบุรี จังหวัดปราจีนบุรี ได้รับพระราชทานพระบรมราชานุญาต ให้เป็นหน่วยทหารรักษาพระองค์ ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ซึ่งเป็นกองพลทหารราบยานเกราะเต็มรูปแบบเพียงกองพลเดียวของกองทัพบกไทย เนื่องจากอยู่ในภาคตะวันออกที่มีความเสี่ยงต่อความมั่นคงสูง ส่วนใหญ่เป็นพื้นที่ราบ และระยะทางจากชายแดนสู่กรุงเทพมหานครไม่ไกลมาก

กองพลทหารราบที่ 2 รักษาพระองค์ มีสถานที่ท่องเที่ยวและกิจกรรมท่องเที่ยวที่สำคัญ อาทิ กิจกรรมทางทหารต่าง ๆ ชมรมขี่ม้า ชมรมยิงปืน ศูนย์กีฬาพิพิธภัณฑ์และอนุสาวรีย์ทหารหาญ พุทธสถานและอุทยานธรรม

 ประวัติ 
thumb|left|200px|พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
กองพลทหารราบที่ 2 รักษาพระองค์ ได้รับการจัดตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2453 ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว โดยมีที่ตั้งหน่วยครั้งแรก ณ มณฑลนครไชยศรี จังหวัดนครปฐม ต่อมาในปี พ.ศ. 2517 ได้ย้ายมายังที่ตั้งปัจจุบัน ณ ค่ายพรหมโยธี จังหวัดปราจีนบุรี และเมื่อวันที่ 15 ตุลาคม พ.ศ. 2517 พลเอก กฤษณ์ สีวะรา ผู้บัญชาการทหารบก ได้ลงนามในคำสั่ง ทบ. (เฉพาะ) ที่ 113/17 เรื่องการจัดตั้งกองพลที่ 2 ขึ้นการบังคับบัญชากับ "กองทัพภาคที่ 1" จึงกำหนดวันที่ 15 ตุลาคมเป็นวันสถาปนาหน่วยของทุกปี ตลอดระยะเวลากองพลทหารราบที่ 2 รักษาพระองค์ ได้รับความไว้วางใจจากกองทัพบก และกองทัพภาคที่ 1 ให้ปฏิบัติภารกิจที่สำคัญมาอย่างต่อเนื่อง ทั้งในด้านการถวายพระเกียรติ, การถวายความปลอดภัย รวมถึงการถวายงานแด่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอยู่หัว สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินี ตลอดจนพระบรมวงศานุวงศ์ทุกพระองค์ รวมถึงภารกิจการป้องกันประเทศ ในนาม "กองกำลังบูรพา" ตลอดจนการช่วยเหลือประชาชน และสนับสนุนส่วนราชการ เมื่อเกิดภัยพิบัติในพื้นที่รับผิดชอบ นอกเหนือจากภารกิจดังกล่าวแล้ว กองพลทหารราบที่ 2 รักษาพระองค์ได้ให้ความสำคัญในเรื่องการดูแลสวัสดิการของกำลังพล และครอบครัวทุกระดับมาอย่างต่อเนื่อง เพื่อเป็นการสร้างขวัญกำลังใจในการปฏิบัติงาน และเพื่อประเทศชาติ ศาสน์ กษัตริย์ และประชาชน

 กองกำลังบูรพา 
กองพลทหารราบที่ 2 รักษาพระองค์ เป็นกำลังหลักในกองกำลังบูรพา ซึ่มีจุดเริ่มต้นมาจาก ที่บังคับการร่วมบูรพา ที่ก่อตั้งขึ้นมาเพื่อจัดการสถานการณ์ความไม่สงบเกี่ยวกับภัยคอมมิวนิสต์ในช่วงปี พ.ศ. 2518 และปรับเป็น กองกำลังบูรพา ในปี พ.ศ. 2521 และมีกองกำลังประจำพื้นที่มาขึ้นสายบังคับบัญชาทางยุทธการคือ
 หน่วยเฉพาะกิจกรมทหารพรานที่ 12 
 หน่วยเฉพาะกิจกรมทหารพรานที่ 13 
 หน่วยเฉพาะกิจตำรวจตระเวนชายแดนที่ 12

 หน่วยขึ้นตรง 
 กรมทหารราบที่ 2 รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ตั้งกองบังคับการที่ค่ายพรหมโยธี ตำบลบ้านพระ อำเภอเมืองปราจีนบุรี จังหวัดปราจีนบุรี
 กองพันทหารราบที่ 1 กรมทหารราบที่ 2 รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ตั้งกองบังคับการที่ค่ายจักรพงษ์ ตำบลดงพระราม อำเภอเมืองปราจีนบุรี จังหวัดปราจีนบุรี
 กองพันทหารราบที่ 2 กรมทหารราบที่ 2 รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ตั้งกองบังคับการที่ค่ายจักรพงษ์ ตำบลดงพระราม อำเภอเมืองปราจีนบุรี จังหวัดปราจีนบุรี
 กองพันทหารราบที่ 3 กรมทหารราบที่ 2 รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ตั้งกองบังคับการที่ค่ายพรหมโยธี ตำบลบ้านพระ อำเภอเมืองปราจีนบุรี จังหวัดปราจีนบุรี
 กรมทหารราบที่ 12 รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ตั้งกองบังคับการที่ค่ายไพรีระย่อเดช ตำบลท่าเกษม อำเภอเมืองสระแก้ว จังหวัดสระแก้ว
 กองพันทหารราบที่ 1 กรมทหารราบที่ 12 รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ตั้งกองบังคับการที่ค่ายไพรีระย่อเดช ตำบลท่าเกษม อำเภอเมืองสระแก้ว จังหวัดสระแก้ว
 กองพันทหารราบที่ 2 กรมทหารราบที่ 12 รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ตั้งกองบังคับการที่ค่ายนิมมาณกลยุทธ ตำบลแซร์ออ อำเภอวัฒนานคร จังหวัดสระแก้ว
 กองพันทหารราบที่ 3 กรมทหารราบที่ 12 รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ตั้งกองบังคับการที่ค่ายสุรสิงหนาท ตำบลอรัญประเทศ อำเภออรัญประเทศ จังหวัดสระแก้ว
 กรมทหารราบที่ 21 รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ตั้งกองบังคับการที่ค่ายนวมินทราชินี ตำบลบ้านสวน อำเภอเมืองชลบุรี จังหวัดชลบุรี
 กองพันทหารราบที่ 1 กรมทหารราบที่ 21 รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ตั้งกองบังคับการที่ค่ายนวมินทราชินี ตำบลบ้านสวน อำเภอเมืองชลบุรี จังหวัดชลบุรี
 กองพันทหารราบที่ 2 กรมทหารราบที่ 21 รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ตั้งกองบังคับการที่ค่ายนวมินทราชินี ตำบลบ้านสวน อำเภอเมืองชลบุรี จังหวัดชลบุรี
 กองพันทหารราบที่ 3 กรมทหารราบที่ 21 รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ตั้งกองบังคับการที่ค่ายนวมินทราชินี ตำบลบ้านสวน อำเภอเมืองชลบุรี จังหวัดชลบุรี
 กรมทหารปืนใหญ่ที่ 2 รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ตั้งกองบังคับการที่ค่ายพรหมโยธี ตำบลบ้านพระ อำเภอเมืองปราจีนบุรี จังหวัดปราจีนบุรี
 กองพันทหารปืนใหญ่ที่ 2 กรมทหารปืนใหญ่ที่ 2 รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ตั้งกองบังคับการที่ค่ายจักรพงษ์ ตำบลดงพระราม อำเภอเมืองปราจีนบุรี จังหวัดปราจีนบุรี
 กองพันทหารปืนใหญ่ที่ 12 กรมทหารปืนใหญ่ที่ 2 รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ตั้งกองบังคับการที่ค่ายพรหมโยธี ตำบลบ้านพระ อำเภอเมืองปราจีนบุรี จังหวัดปราจีนบุรี
 กองพันทหารปืนใหญ่ที่ 21 กรมทหารปืนใหญ่ที่ 2 รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ตั้งกองบังคับการที่ค่ายนวมินทราชินี ตำบลนาป่า อำเภอเมืองชลบุรี จังหวัดชลบุรี
 กองพันทหารปืนใหญ่ที่ 102 กรมทหารปืนใหญ่ที่ 2 รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ตั้งกองบังคับการที่ค่ายพรหมโยธี ตำบลบ้านพระ อำเภอเมืองปราจีนบุรี จังหวัดปราจีนบุรี
 กองพันทหารม้าที่ 2 รักษาพระองค์ กองพลทหารราบที่ 2 รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ตั้งกองบังคับการที่ค่ายพรหมโยธี ตำบลบ้านพระ อำเภอเมืองปราจีนบุรี จังหวัดปราจีนบุรี
 กองพันทหารม้าที่ 30 รักษาพระองค์ กองพลทหารราบที่ 2 รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ตั้งกองบังคับการที่ค่ายพรหมโยธี ตำบลบ้านพระ อำเภอเมืองปราจีนบุรี จังหวัดปราจีนบุรี
 กองพันทหารช่างที่ 2 กองพลทหารราบที่ 2 รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ตั้งกองบังคับการที่ค่ายศรีโสธร ตำบลหน้าเมือง อำเภอเมืองฉะเชิงเทรา จังหวัดฉะเชิงเทรา
 กองพันทหารสื่อสารที่ 2 กองพลทหารราบที่ 2 รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ตั้งกองบังคับการที่ค่ายพรหมโยธี ตำบลบ้านพระ อำเภอเมืองปราจีนบุรี จังหวัดปราจีนบุรี
 กองพันเสนารักษ์ที่ 2 กองพลทหารราบที่ 2 รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ตั้งกองบังคับการที่ค่ายพรหมโยธี ตำบลไม้เค็ด อำเภอเมืองปราจีนบุรี จังหวัดปราจีนบุรี
 กองพันซ่อมบำรุง กรมสนับสนุนที่ 2 ตั้งกองบังคับการที่ค่ายพรหมโยธี ตำบลไม้เค็ด อำเภอเมืองปราจีนบุรี จังหวัดปราจีนบุรี
 กองสรรพาวุธเบา กองพลทหารราบที่ 2 รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ตั้งกองบังคับการที่ค่ายพรหมโยธี ตำบลบ้านพระ อำเภอเมืองปราจีนบุรี จังหวัดปราจีนบุรี
 กองทหารพลาธิการ กองพลทหารราบที่ 2 รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ตั้งกองบังคับการที่ค่ายพรหมโยธี ตำบลบ้านพระ อำเภอเมืองปราจีนบุรี จังหวัดปราจีนบุรี

 รายพระนามและรายนามผู้บัญชาการ 
 รายพระนามและรายนามผู้บัญชาการ   ลำดับ  พระนามและนาม  วาระการดำรงตำแหน่ง  หมายเหตุ 1 พันเอก พระภูวนารถนฤบาล (ผาด เทพหัสดิน ณ อยุธยา) พ.ศ. 2453 - 2456  2 พันเอก หม่อมเจ้าพันธุประวัติ เกษมสันต์  พ.ศ. 2456 - 2460  3 พันเอก พระยารามจตุรงค์ (เพ็ชร บุณยรัตพันธุ์) พ.ศ. 2460 - 2462  4 พันโท พระพิศาลสงคราม (ชอบ บุญมาก) พ.ศ. 2462 - 2463  5 พลตรี พระยารามรณรงค์ (หม่อมหลวงช่วย ฉัตรกุล) พ.ศ. 2463 - 2464  6 พลตรี พระยาพิชัยรณรงค์สงคราม (ทองดี จารุทัต) พ.ศ. 2464 - 2466  7 พันเอก พระยาเสนาสงคราม (หม่อมราชวงศ์อี๋ นพวงศ์)   พ.ศ. 2466 - 2467  8 พันเอก สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้าประชาธิปกศักดิเดชน์ กรมขุนสุโขทัยธรรมราชา  พ.ศ. 2467 - 2469  9 พลตรี พระยาวรเดชศักดาวุธ (เจ็ก จารุจินดา)  พ.ศ. 2469 - 2470  10 พลตรี พระยาวิเศษสงคราม (ช้อย จันทรสนธิ)  พ.ศ. 2470 - 2473  11 พันโท พระพิชัยสงคราม (แก็บ สรโยธิน) พ.ศ. 2473 - 2474  12 พันเอก หม่อมเจ้าทองฑีฆายุ ทองใหญ่  พ.ศ. 2474 - 2475  13 พลตรี หลวงไพรีระย่อเดช (กี๋ ชมะบูรณ์) พ.ศ. 2484 - 2486  14 พันเอก หม่อมหลวงจวง เสนีย์วงศ์  พ.ศ. 2486 - 2487  15 พันเอก เดช เดชประดิยุทธ พ.ศ. 2487 - 2489  16 พลตรี หลวงสุทธิสารรณกร (สุทธิ สุขะวาที)  พ.ศ. 2489 - 2491  17 พลตรี หลวงจุลยุทธยรรยง (ทองจุล ศุภชลัสภ์) พ.ศ. 2491 - 2492  18 พลตรี ครวญ สุทธานินทร์  พ.ศ. 2492 - 2493  19 พลตรี ผ่อง บุญสม  พ.ศ. 2493 - 2494  20 พลตรี ชลอ จารุกลัส  พ.ศ. 2494 - 2498  21 พลตรี อัมพร แก้วกำพล  พ.ศ. 2517 - 2519   22 พลตรี พัฒน์ อุไรเลิศ  พ.ศ. 2519 - 2520  23 พลตรี ยงยุทธ ดิษบรรจง  พ.ศ. 2520 - 2523  24 พลตรี อร่าม ศรีอักขรินทร์  พ.ศ. 2523 - 2524  25 พลตรี ประชุม พิบูลภาณุวัธน์  พ.ศ. 2524 - 2527  26 พลตรี ศัลย์ ศรีเพ็ญ  พ.ศ. 2527 - 2529  27 พลตรี มนัส อร่ามศรี  พ.ศ. 2529 - 2532   28 พลตรี ชัยณรงค์ หนุนภักดี  พ.ศ. 2532 - 2533  29 พลตรี ฐิติพงศ์ เจนนุวัตร  พ.ศ. 2533 - 2534  30 พลตรี พนม จีนะวิจารณะ  พ.ศ. 2534 - 2535  31 พลตรี นิพนธ์ ภารัญนิตย์ พ.ศ. 2535 - 2538  32 พลตรี อาชวินทร์ เศวตเศรณี พ.ศ. 2538 - 2539  33 พลตรี ประวิตร วงษ์สุวรรณ  พ.ศ. 2539 - 2540  34 พลตรี วันชัย ทองสุขุม พ.ศ. 2540 - 2542  35 พลตรี อุดม พรหมโยธิน  พ.ศ. 2542 - 2545  36 พลตรี อนุพงษ์ เผ่าจินดา  พ.ศ. 2545 - 2546  37  พลตรี ประยุทธ์ จันทร์โอชา  พ.ศ. 2546 - 2548  38 พลตรี คณิต สาพิทักษ์  พ.ศ. 2548 - 2551  39 พลตรี วลิต โรจนภักดี พ.ศ. 2551 - 2554  40 พลตรี พิสิทธิ์ สิทธิสาร  พ.ศ. 2554 - 2544  41 พลตรี เทพพงศ์ ทิพยจันทร์ พ.ศ. 2554 - 2556  42 พลตรี กู้เกียรติ ศรีนาคา พ.ศ. 2556 - 2558  43 พลตรี ศรีศักดิ์ พูนประสิทธิ์ พ.ศ. 2558 - 2559  44 พลตรี สันติพงศ์ ธรรมปิยะ  พ.ศ. 2559 - 2559  45 พลตรี เจริญชัย หินเธาว์  พ.ศ. 2559 - 2560  46 พลตรี สุขสรรค์ หนองบัวล่าง  พ.ศ. 2560 - 2561  47 พลตรี ปิยพงศ์ กลิ่นพันธุ์ พ.ศ. 2561 - 2562  48 พลตรี ธราพงษ์ มะละคำ  พ.ศ. 2562 - 2563  49 พลตรี อมฤต บุญสุยา  พ.ศ. 2563 - 2565  50 พลตรี สราวุธ ไชยสิทธิ์  พ.ศ. 2565 - 2566  51 พลตรี เทพพิทักษ์ นิมิตร  พ.ศ. 2566 - 2567  52 พลตรี เบญจพล เดชาติวงศ์ ณ อยุธยา  พ.ศ. 2567 - ปัจจุบัน 

หมายเหตุ ยศทหารเป็นยศขณะดำรงตำแหน่งตามประกาศสํานักนายกรัฐมนตรี

 การเมือง 
ในทางการเมืองเครือข่ายนายทหารที่มีเส้นทางเติบโตมาจากกองพลนี้ มีชื่อเรียกขานว่า "นักรบบูรพา" หรือ "บูรพาพยัคฆ์"“วงศ์เทวัญ – บูรพาพยัคฆ์” แม่น้ำสองสาย ยามที่ไหลรวมเพื่อเอกภาพ

ปัจจุบันนายทหารที่มีเส้นทางเติบโตจาก "บูรพาพยัคฆ์" ได้แก่ พล.อ.ประวิตร วงษ์สุวรรณ  อดีตรองนายกรัฐมนตรี และอดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม, พล.อ.อนุพงษ์ เผ่าจินดา  อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย และอดีตผู้บัญชาการทหารบก, พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา อดีตนายกรัฐมนตรี และอดีตผู้บัญชาการทหารบก, พล.อ.คณิต สาพิทักษ์ อดีตแม่ทัพภาคที่ 1, พล.อ.ธีรชัย นาควานิช อดีตองคมนตรี และอดีตผู้บัญชาการทหารบก, พล.อ.เทพพงศ์ ทิพยจันทร์ อดีตปลัดกระทรวงกลาโหม, พล.อ.ณัฐ อินทรเจริญ อดีตปลัดกระทรวงกลาโหม, พล.อ.กู้เกียรติ ศรีนาคา อดีตปลัดกระทรวงกลาโหม

นายทหารกลุ่มนี้เป็นกำลังสำคัญในรัฐประหารในประเทศไทย พ.ศ. 2549 และรัฐประหารในประเทศไทย พ.ศ. 2557 และเป็นขุมกำลังหลักในคณะมนตรีความมั่นคงแห่งชาติ และคณะรักษาความสงบแห่งชาติ รวมทั้งยังถือเป็นขั้วอำนาจสำคัญทางฝ่ายทหารที่มีอิทธิพลต่อรัฐบาลสมัคร สุนทรเวช, รัฐบาลสมชาย วงศ์สวัสดิ์, รัฐบาลอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ และรัฐบาลยิ่งลักษณ์ ชินวัตร