# บุนเดิสลีกา
บุนเดิสลีกา  เป็นระบบการแข่งขันฟุตบอลลีกสูงสุดของประเทศเยอรมนี เริ่มก่อตั้งเมื่อ ค.ศ. 1962 ที่เมืองดอร์ทมุนท์ และฤดูกาลแรกเริ่มต้นในปี ค.ศ. 1963 ซึ่งอยู่ภายใต้การบริหารของสมาคมฟุตบอลเยอรมัน

บุนเดิสลีกาแบ่งเป็น 2 ลีก คือ "ลีก 1" (First Bundesliga) รู้จักกันทั่วไปในชื่อ "บุนเดิสลีกา" และ "ซไวเทอบุนเดิสลีกา" (Second Bundesliga) ซึ่งแยกออกมาจากลีก 1 เมื่อ ค.ศ. 1974 ในประเทศเยอรมนีมีแต่บุนเดิสลีกา 2 ลีกเท่านั้นที่เป็นลีกฟุตบอลอาชีพ

บุนเดิสลีกาเป็นลีกฟุตบอลอาชีพในประเทศเยอรมนีที่มีผู้เข้าร่วมในสนามโดยเฉลี่ยต่อเกมสูงที่สุดในโลกในบรรดาลีกทั้งหมด บุนเดิสลีกาประกอบด้วยทีม 18 ทีม ฤดูกาลเริ่มตั้งแต่เดือนสิงหาคมถึงเดือนพฤษภาคม เกมส่วนใหญ่จะเล่นในวันเสาร์และอาทิตย์โดยมีเกมไม่กี่เกมที่เล่นในวันธรรมดา ทุกสโมสรใน Bundesliga มีสิทธิ์ได้เล่น เดเอ็ฟเบ-โพคาล 

ทีมที่คว้าแชมป์สูงสุดคือ ไบเอิร์นมิวนิก 33 สมัย โบรุสซีอาดอร์ทมุนท์ 5 สมัย โบรุสซีอาเมินเชินกลัทบัค 5 สมัย

 ประวัติ 
 ค.ศ. 1963–1973 ยุคหลังสงคราม ก่อตั้งบุนเดิสลีกา 
ตั้งแต่ปี 1920 มีการวางแผนที่จะก่อตั้งฟุตบอลลีกอาชีพในระดับชาติขึ้นมา แต่มีกระแสต่อต้านและไม่เห็นด้วย เนื่องจากในยุคนั้นความเข้มแข็งของฟุตบอลในภูมิภาคในแคว้นยังมีมากอยู่ แต่เดิมใช้ในนามชื่อ การแข่งขันชิงชนะเลิศฟุตบอลเยอรมัน ต่อมาในฤดูร้อนปี 1962 ภายหลังความล้มเหลวของทีมชาติเยอรมนีตะวันตกในฟุตบอลโลกปี 1962 ที่พ่ายให้กับยูโกสลาเวียในรอบ 8 ทีมสุดท้าย 0-1 สมาคมฟุตบอลเยอรมัน จึงได้ตัดสินใจก่อตั้งแล้วได้เปลี่ยนมาเป็นชื่อ บุนเดิสลีกา ซึ่งเป็นฟุตบอลลีกอาชีพที่แข่งทั้งประเทศ (เยอรมนีตะวันตก) เป็นลีกสูงสุดเป็นครั้งแรก และมี Oberliga (upper league) หรือ Reoaliga (ลีกภูมิภาค) ในปัจจุบัน เป็นลีกระดับสอง โดยถูกแบ่งออกเป็น 5 โซน – เหนือ, ตะวันตก, ตะวันตกเฉียงใต้, ใต้, เบอร์ลินตะวันตก ซึ่งในช่วง 2 ปีแรก บุนเดิสลีกามี 16 ทีม แต่เพิ่มเป็น 18 ทีมในปี 1965, การตกชั้น ตก 2 ทีม, การเลื่อนจากโอเบอร์ลีกา 2 ทีมแชมป์และรองแชมป์จากทั้ง 5 กลุ่ม รวม10 มาแข่งในรอบสุดท้ายแบบทัวร์นาเมนต์ เพื่อหา 2 ทีมเลื่อนชั้นไปบุนเดิสลีกา

 ค.ศ. 1974–1981 
ลีกระดับ 2 ได้ถูกยุบรวมเหลือเพียง 2 ลีก เป็นลีกโซนเหนือและลีกโซนใต้ โดยมีฝั่งละ 20 ทีม และเรียกว่า บุนเดิสลีกา 2 การเลื่อนชั้นไปบุนเดิสลีกา เลื่อน 3 ทีม แชมป์แต่ละโซนได้เลื่อนชั้นโดยตรง ทีมอันดับ 2 ของทั้งสองโซน มาแข่งเพลย์ออฟ กันเพื่อหาอีก 1 ทีม เลื่อนชั้นตามไปเป็นทีมที่ 3

 ค.ศ. 1981–1991 
ในปี 1981 ลีกระดับ 2 คือ บุนเดิสลีกา 2 ได้ถูกรวมเป็นลีกเดียว แข่งทั่วประเทศ โดยมีทีม 20 ทีม

 ค.ศ. 1991–1994  การรวมชาติและรวมลีก 
ระบบลีกของเยอรมนีตะวันตกได้รวมกับลีกของเยอรมนีตะวันออก ในปี 1991 จำนวนทีมในบุนเดิสลีกา เพิ่มขึ้นเป็น 20 ทีม จำนวนทีมในบุนเดสลีก 2 เพิ่มขึ้นเป็น 24 ทีม ในปี 1991 ก่อนที่จะลดจำนวนลงเหลือ 20 ทีม ในปี 1993 และ เหลือ 18 ทีมในปี 1994

 ค.ศ. 1994–2000 
ในปี 1994  ลีกระดับภูมิภาคได้ถูกก่อตั้งขึ้นมาอีกครั้ง ในลีกระดับ3ของระบบฟุตบอลลีกเยอรมัน โดยถูกจัดแบ่งออกเป็น 4 กลุ่ม (เหนือ, ตะวันออกเฉียงเหนือ, ตะวันตกและตะวันตกเฉียงใต้, ใต้) ในปีแรกหรือปี 1994 นั้น แชมป์ ของทั้ง 4 ลีก ได้สิทธิเลื่อนชั้น โดยตรง  แต่ในปีต่อ ๆ มา แชมป์จากโซนใต้ได้สิทธิ์เลื่อนชั้น1ทีม  แชมป์จากโซนตะวันตกและตะวันตกเฉียงใต้ได้สิทธิเลื่อนชั้น 1 ทีม

อีก 2 ทีม แชมป์จากโซนเหนือและโซนตะวันออกเฉียงเหนือ ต้องเพลย์ออฟกัน เพื่อหา 1 ทีมเลื่อนชั้น
ส่วนอีกทีม ให้สิทธิ รองแชมป์จากโซนใต้ กับ รองแชมป์โซนตะวันตกและตะวันตกเฉียงใต้ เพลย์ออฟกันเพื่อหาอีก 1 ทีมเลื่อนชั้น

 ค.ศ. 2000–2008 
ลีกระดับ 3 ยุบเหลือ 2 ลีก เหนือและใต้ โดยแชมป์และรองแชมป์ เลื่อนสู่บุนเดิสลีกา 2

 ค.ศ. 2008–ปัจจุบัน 
ในปี 2006 สมาคมฟุตบอลเยอรมันได้ตัดสินใจก่อตั้ง ลีกา 3 ที่จัดแข่งรวมทั้งประเทศขึ้นเป็นครั้งแรก โดยมีกำหนดให้เริ่มใช้ในปี 2008-09 ในฤดูกาลแรก 2008-09 20 ทีมจะมาจาก 4 ทีมที่ตกชั้นจากบุนเดิสลีกา 2 ทั้งหมด 16 ทีม อันดับ 3-10  ของลีกภูมิภาค ทั้งโซนเหนือ 8 ทีม และโซนใต้อีก 8 ทีม

 โครงสร้างของลีก 
เมื่อจบฤดูกาล 2 ทีมอันดับสุดท้ายของตารางจะตกชั้นลงไปเล่นในซไวเทอบุนเดิสลีกา และ ทีมอันดับ 1 และ 2 (แชมป์และรองแชมป์) จากซไวเทอบุนเดิสลีกาจะเลื่อนชั้นขึ้นมาเล่นในบุนเดิสลีกา ส่วนทีมอันดับ 16 ของบุนเดิสลีกาจะเล่นเพลย์ออฟกับทีมอันดับ 3 ของซไวเทอบุนเดิสลีกาเพื่อหาทีมลงเล่นในบุนเดิสลีกาประจำฤดูกาลถัดไป

4 ทีมที่อันดับดีสุดจะได้ผ่านเข้าไปเล่นในยูฟ่าแชมเปียนส์ลีก โดยสี่ทีมอันดับแรกจะผ่านเข้าไปรอในรอบแบ่งกลุ่ม(ทีมชนะเลิศได้อยู่โถ 1) ส่วนอันดับ 5 จะมีสิทธิเข้าไปเล่นในยูฟ่ายูโรปาลีก

 สโมสรที่เข้าร่วม (ฤดูกาล 2024–25) 

 ทีม ที่ตั้ง สนาม ความจุ(ที่นั่ง)  เอ็ฟเซ เอาคส์บวร์ค เอาคส์บวร์ค เวเวคาอาเรนา 30,660  อูนีโอนแบร์ลีน เบอร์ลิน ชตาดีอ็อนอันแดร์อัลเทินเฟิร์สเทอไร 22,012  เฟาเอ็ฟเอ็ล โบคุม โบคุม โฟโนเฟีย รูห์รชตาดีอ็อน 27,599  แวร์เดอร์เบรเมิน เบรเมิน โวห์นินเวสต์ เวเซอร์ชตาดีอ็อน 42,100  โบรุสซีอาดอร์ทมุนท์ ดอร์ทมุนท์ ซิกนาลอีดูนาพาร์ค 81,365  ไอน์ทรัคท์ฟรังค์ฟวร์ท แฟรงก์เฟิร์ต ค็อมแมทซ์บังค์-อาเรนา 58,000  เอ็สเซ ไฟรบวร์ค ไฟรบวร์คอิมไบรส์เกา ยูโรปา-พาร์ค ชตาดีอ็อน 34,700  แอร์สเทอร์ เอ็ฟเซ ไฮเดินไฮม์ ไฮเดินไฮม์ โฟอิท-อาเรนา 15,000  1899 ฮ็อฟเฟินไฮม์ ซินส์ไฮม์ พรีซีโรอาเรนา 30,150  โฮลสไตน์คีล คีล โฮลสไตน์-ชตาดีอ็อน 15,034 แอร์เบ ไลพ์ซิช ไลพ์ซิช เร็ทบุลอาเรนา 47,069  ไบเออร์เลเวอร์คูเซิน เลเวอร์คูเซิน ไบอาเรนา 30,210  ไมนทซ์ 05 ไมนทซ์ เมวาอาเรนา 33,305  โบรุสซีอาเมินเชินกลัทบัค เมินเชินกลัทบัค โบรุสซีอา-พาร์ค 54,057  ไบเอิร์นมิวนิก มิวนิก อัลลีอันทซ์อาเรนา 75,000  เอฟเซ ซังคท์เพาลี ฮัมบวร์ค มิลเลอร์เนเตอร์-ชตาดีอ็อน 29,546 เฟาเอ็ฟเบ ชตุทท์การ์ท ชตุทท์การ์ท เอ็มเอ็ชพีอาเรนา 60,449  เฟาเอ็ฟเอ็ล ว็อลฟส์บวร์ค ว็อลฟส์บวร์ค ฟ็อลคส์วาเกินอาเรนา 30,000 

 ทำเนียบผู้ชนะเลิศ 

 ผู้ชนะเลิศแบ่งตามปี 
 ฤดูกาล ชนะเลิศ รองชนะเลิศ 1963–64 แอร์สเทอร์ เอ็ฟเซ เคิลน์ เอ็มเอ็สเฟา ดืสบวร์ค1964–65 เอ็สเฟา แวร์เดอร์เบรเมิน แอร์สเทอร์ เอ็ฟเซ เคิลน์1965–66 เทเอ็สเฟา 1860 มึนเชิน โบรุสซีอาดอร์ทมุนท์1966–67 ไอน์ทรัคท์เบราน์ชไวค์ เทเอ็สเฟา 1860 มึนเชิน1967–68 แอร์สเทอร์ เอ็ฟเซ เนือร์นแบร์ค เอ็สเฟา แวร์เดอร์เบรเมิน1968–69 ไบเอิร์นมิวนิก อเลมันนีอาอาเคิน1969–70 โบรุสซีอาเมินเชินกลัทบัค ไบเอิร์นมิวนิก1970–71 โบรุสซีอาเมินเชินกลัทบัค ไบเอิร์นมิวนิก1971–72 ไบเอิร์นมิวนิก ชัลเคอ 041972–73 ไบเอิร์นมิวนิก แอร์สเทอร์ เอ็ฟเซ เคิลน์1973–74 ไบเอิร์นมิวนิก โบรุสซีอาเมินเชินกลัทบัค1974–75 โบรุสซีอาเมินเชินกลัทบัค แฮร์ทา เบเอ็สเซ1975–76 โบรุสซีอาเมินเชินกลัทบัค ฮัมบัวร์เกอร์ เอ็สเฟา1976–77 โบรุสซีอาเมินเชินกลัทบัค ชัลเคอ 041977–78 แอร์สเทอร์ เอ็ฟเซ เคิลน์ โบรุสซีอาเมินเชินกลัทบัค1978–79 ฮัมบัวร์เกอร์ เอ็สเฟา เฟาเอฟเบชตุทท์การ์ท1979–80 ไบเอิร์นมิวนิก ฮัมบัวร์เกอร์ เอ็สเฟา1980–81 ไบเอิร์นมิวนิก ฮัมบัวร์เกอร์ เอ็สเฟา1981–82 ฮัมบัวร์เกอร์ เอ็สเฟา แอร์สเทอร์ เอ็ฟเซ เคิลน์1982–83 ฮัมบัวร์เกอร์ เอ็สเฟา เอ็สเฟา แวร์เดอร์เบรเมิน1983–84 เฟาเอฟเบชตุทท์การ์ท ฮัมบัวร์เกอร์ เอ็สเฟา1984–85 ไบเอิร์นมิวนิก เอ็สเฟา แวร์เดอร์เบรเมิน 1985–86 ไบเอิร์นมิวนิก เอ็สเฟา แวร์เดอร์เบรเมิน1986–87 ไบเอิร์นมิวนิก ฮัมบัวร์เกอร์ เอ็สเฟา1987–88 เอ็สเฟา แวร์เดอร์เบรเมิน ไบเอิร์นมิวนิก1988–89 ไบเอิร์นมิวนิก แอร์สเทอร์ เอ็ฟเซ เคิลน์1989–90 ไบเอิร์นมิวนิก แอร์สเทอร์ เอ็ฟเซ เคิลน์1990–91 ไคเซิร์สเลาเทิร์น ไบเอิร์นมิวนิก1991–92 เฟาเอฟเบชตุทท์การ์ท โบรุสซีอาดอร์ทมุนท์1992–93 เอ็สเฟา แวร์เดอร์เบรเมิน ไบเอิร์นมิวนิก1993–94 ไบเอิร์นมิวนิก ไคเซิร์สเลาเทิร์น1994–95 โบรุสซีอาดอร์ทมุนท์ เอ็สเฟา แวร์เดอร์เบรเมิน1995–96 โบรุสซีอาดอร์ทมุนท์ ไบเอิร์นมิวนิก1996–97 ไบเอิร์นมิวนิก ไบเออร์เลเวอร์คูเซิน1997–98 ไคเซิร์สเลาเทิร์น ไบเอิร์นมิวนิก1998–99  ไบเอิร์นมิวนิก ไบเออร์เลเวอร์คูเซิน1999–00  ไบเอิร์นมิวนิก ไบเออร์เลเวอร์คูเซิน2000–01  ไบเอิร์นมิวนิก ชัลเคอ 042001–02  โบรุสซีอาดอร์ทมุนท์ ไบเออร์เลเวอร์คูเซิน2002–03   ไบเอิร์นมิวนิก เฟาเอฟเบชตุทท์การ์ท2003–04  เอ็สเฟา แวร์เดอร์เบรเมิน ไบเอิร์นมิวนิก2004–05    ไบเอิร์นมิวนิก ชัลเคอ 042005–06  ไบเอิร์นมิวนิก เอ็สเฟา แวร์เดอร์เบรเมิน2006–07  เฟาเอฟเบชตุทท์การ์ท ชัลเคอ 042007–08  ไบเอิร์นมิวนิก เอ็สเฟา แวร์เดอร์เบรเมิน2008–09  เฟาเอ็ฟเอ็ล ว็อลฟส์บวร์ค ไบเอิร์นมิวนิก2009–10  ไบเอิร์นมิวนิก ชัลเคอ 042010–11  โบรุสซีอาดอร์ทมุนท์ ไบเออร์เลเวอร์คูเซิน2011–12  โบรุสซีอาดอร์ทมุนท์ ไบเอิร์นมิวนิก2012–13  ไบเอิร์นมิวนิก โบรุสซีอาดอร์ทมุนท์2013–14 ไบเอิร์นมิวนิก โบรุสซีอาดอร์ทมุนท์2014–15 ไบเอิร์นมิวนิก เฟาเอ็ฟเอ็ล ว็อลฟส์บวร์ค2015–16 ไบเอิร์นมิวนิก โบรุสซีอาดอร์ทมุนท์2016–17 ไบเอิร์นมิวนิก แอร์เบ ไลพ์ซิช2017–18 ไบเอิร์นมิวนิก ชัลเคอ 042018–19 ไบเอิร์นมิวนิก โบรุสซีอาดอร์ทมุนท์2019–20 ไบเอิร์นมิวนิก โบรุสซีอาดอร์ทมุนท์2020–21 ไบเอิร์นมิวนิก แอร์เบ ไลพ์ซิช2021–22 ไบเอิร์นมิวนิก โบรุสซีอาดอร์ทมุนท์2022–23 ไบเอิร์นมิวนิก โบรุสซีอาดอร์ทมุนท์2023–24 ไบเออร์เลเวอร์คูเซิน เฟาเอ็ฟเบ ชตุทการ์ท2024–25 ไบเอิร์นมิวนิก ไบเออร์เลเวอร์คูเซิน

 ผู้ชนะเลิศแบ่งตามสโมสร 
 สโมสร ชนะเลิศ (สมัย) ปีที่ชนะเลิศ ไบเอิร์นมิวนิก20px20px20px20px20px33 1968–69, 1971–72, 1972–73, 1973–74, 1979–80, 1980–81, 1984–85, 1985–86, 1986–87, 1988–89, 1989–90, 1993–94, 1996–97, 1998–99, 1999–2000, 2000–01, 2002–03, 2004–05, 2005–06, 2007–08, 2009–10, 2012–13, 2013–14, 2014–15, 2015–16, 2016–17, 2017–18, 2018–19, 2019–20, 2020–21, 2021–22, 2022–23, 2024–25 โบรุสซีอาดอร์ทมุนท์20px20px51994–95, 1995–96, 2001–02, 2010–11, 2011–12 โบรุสซีอาเมินเชินกลัทบัค20px20px51969–70, 1970–71, 1974–75, 1975–76, 1976–77 แวร์เดอร์เบรเมิน20px41964–65, 1987–88, 1992–93, 2003–04 ฮัมบัวร์เกอร์ เอ็สเฟา20px31978–79, 1981–82, 1982–83 เฟาเอ็ฟเบ ชตุทท์การ์ท20px31983–84, 1991–92, 2006–07 ไคเซิร์สเลาเทิร์น21990–91, 1997–98 แอร์สเทอร์ เอ็ฟเซ เคิลน์21963–64, 1977–78 แอร์สเทอร์ เอ็ฟเซ เนือร์นแบร์ค11967–68 เทเอสเฟา 1860 มิวนิก11965–66 เฟาเอ็ฟเอ็ล ว็อลฟส์บวร์ค12008–09 ไบเออร์เลเวอร์คูเซิน12023–24

 สถิติผู้ชนะเลิศ 
 ผู้ชนะเลิศแบ่งตามรัฐ 
 รัฐ สมัย ทีมชนะเลิศ ไบเอิร์น <center>35 ไบเอิร์นมิวนิก (33), แอร์สเทอร์ เอ็ฟเซ เนือร์นแบร์ค (1), เทเอสเฟา 1860 มิวนิก (1)  นอร์ทไรน์-เว็สท์ฟาเลิน <center>13 โบรุสซีอาดอร์ทมุนท์ (5), โบรุสซีอาเมินเชินกลัทบัค (5), แอร์สเทอร์ เอ็ฟเซ เคิลน์ (2), ไบเออร์เลเวอร์คูเซิน (1) เบรเมิน <center>4 แวร์เดอร์เบรเมิน (4) ฮัมบวร์ค <center>3 ฮัมบัวร์เกอร์ เอ็สเฟา (3) บาเดิน-เวือร์ทเทิมแบร์ค <center>3 เฟาเอ็ฟเบ ชตุทท์การ์ท (3) ไรน์ลันท์-ฟัลทซ์ <center>2  ไคเซิร์สเลาเทิร์น (2) นีเดอร์ซัคเซิน  <center>2 เฟาเอ็ฟเอ็ล ว็อลฟส์บวร์ค (1), ไอน์ทรัคท์เบราน์ชไวค์ (1)

 ผู้ชนะเลิศแบ่งตามเมือง 
 เมือง สมัย ทีมชนะเลิศ มิวนิก <center>34 ไบเอิร์นมิวนิก (33), เทเอสเฟา 1860 มิวนิก (1)  ดอร์ทมุนท์ <center>5 โบรุสซีอาดอร์ทมุนท์ (5) เมินเชินกลัทบัค <center>5 โบรุสซีอาเมินเชินกลัทบัค (5) เบรเมิน <center>4 แวร์เดอร์เบรเมิน (4) ฮัมบวร์ค <center>3 ฮัมบัวร์เกอร์ เอ็สเฟา (3) ชตุทท์การ์ท <center>3 เฟาเอ็ฟเบ ชตุทท์การ์ท (3) โคโลญ <center>2 แอร์สเทอร์ เอ็ฟเซ เคิลน์ (2) ไคเซิร์สเลาเทิร์น <center>2 ไคเซิร์สเลาเทิร์น (2) เนือร์นแบร์ค <center>1 แอร์สเทอร์ เอ็ฟเซ เนือร์นแบร์ค (1) ว็อลฟส์บวร์ค <center>1 เฟาเอ็ฟเอ็ล ว็อลฟส์บวร์ค (1) เบราน์ชไวค์ <center>1 ไอน์ทรัคท์เบราน์ชไวค์ (1) เลเวอร์คูเซิน <center>1 ไบเออร์เลเวอร์คูเซิน (1)