wannaphong/clean_thaiwikipedia huggingface dataset:
# ธงชาติภูฏาน
ธงชาติภูฏาน มีลักษณะเป็นธงสี่เหลี่ยมพื้นผ้ากว้าง 2 ส่วน ยาว 3 ส่วน พื้นธงแบ่งเป็นสองส่วนตามแนวทแยงมุม จากมุมธงด้านปลายธงบนมายังมุมธงด้านต้นธงล่าง ครึ่งบนเป็นพื้นสีเหลือง ครึ่งล่างเป็นพื้นสีส้ม กลางธงระหว่างเส้นทแยงมุมมีรูปมังกรสายฟ้าสีขาวหรือดรุก หันหน้าไปทางด้านปลายธง ต้นแบบของธงนี้เริ่มใช้ในช่วงพุทธศตวรรษที่ 24 ก่อนจะเปลี่ยนแปลงมาเป็นธงรูปแบบปัจจุบันเมื่อ พ.ศ. 2512

 ความหมายของธงชาติภูฏาน 
ความหมายของธงชาติของภูฏานมีดังนี้
 สีเหลือง ครึ่งบนของธงชาติ หมายถึง พระราชอำนาจแห่งพระมหากษัตริย์ เป็นสีที่แสดงถึงความเจริญรุ่งเรืองทั้งทางโลกและทางธรรม 
 สีส้ม ครึ่งล่างของธงชาติ หมายถึง การปฏิบัติธรรมและความเสื่อมใสและศรัทธาของชาวภูฏานที่มีต่อศาสนาพุทธ 
 มังกรที่อยู่ตรงกลางของธงชาติ หมายถึง ประเทศดรุกยุล มีความหมายว่าดินแดนแห่งมังกรสายฟ้า ซึ่งเป็นชื่อของประเทศภูฏานในภาษาฌงฆะ ตัวมังกรมีสีขาวบริสุทธิ์ แสดงออกถึงความจงรักภักดีของคนทุกเชื้อชาติ ทุกภาษาที่อยู่ในประเทศนี้ ท่าทีที่มังกรกำลังอ้าปากคำรามนั้น สื่อถึงความมีอำนาจน่าเกรงขามของเหล่าพระผู้เป็นเจ้าทั้งชายและหญิงที่ปกป้องภูฏาน

 ธงชาติในอดีต
# เจนีวา
เจนีวา  หรือออกเสียงในภาษาท้องถิ่นว่า เฌอแนฟว์  เป็นเมืองใหญ่อันดับสองของประเทศสวิตเซอร์แลนด์ (รองจากซือริช) ถือเป็นเมืองที่มีประชากรมากที่สุดในภาครอม็องดีอันเป็นภูมิภาคที่ใช้ภาษาฝรั่งเศสเป็นหลักในสวิตเซอร์แลนด์ นครเจนีวาตั้งอยู่บริเวณต้นแม่น้ำโรนซึ่งไหลออกจากทะเลสาบเจนีวา เจนีวามีสถานะเป็นเมืองหลวงของสาธารณรัฐแห่งรัฐเจนีวา

เจนีวาถือเป็นหนึ่งในเมืองศูนย์กลางของโลก โดยเป็นศูนย์กลางทางการเงิน, ศูนย์กลางทางการทูต เจนีวาถือเป็นเมืองที่มีองค์กรระหว่างประเทศตั้งอยู่มากที่สุดในโลกFrançois Modoux, "La Suisse engagera 300 millions pour rénover le Palais des Nations", Le Temps, Friday 28 June 2013, page 9. ในบรรดาองค์กรเหล่านี้อาทิ หน่วยงานของสหประชาชาติและกาชาดสากล เป็นต้น ในปี 2017 เจนีวาได้รับการจัดอันดับโดย Global Financial Centres Index ให้เป็นเมืองศูนย์กลางทางการเงินอันดับ 15 ของโลก และเป็นที่ 5 ของทวีปยุโรป รองจากลอนดอน, ซือริช, แฟรงเฟิร์ต และลักเซมเบิร์ก และยังได้รับการจัดอันดับโดย Mercer's Quality of Living index ให้เป็นเมืองที่น่าอยู่ที่สุดเป็นอันดับ 8 ของโลกในปีเดียวกัน

ภูมิอากาศ
# รียาด
รียาดประกาศสำนักงานราชบัณฑิตยสภา เรื่อง กำหนดชื่อประเทศ ดินแดน เขตการปกครอง และเมืองหลวง. ลงวันที่ 14 มีนาคม 2561. (,) เป็นเมืองหลวงของประเทศซาอุดีอาระเบีย อยู่ในแคว้นรียาด ตั้งอยู่ใจกลางคาบสมุทรอาระเบีย มีประชากร 4,260,000 คน (นับเป็น 20% ของประชากรทั้งหมดในประเทศ)

กรุงรียาดตั้งอยู่พิกัด 24°42'42" เหนือ 46°43'27" ตะวันออก ตัวเมืองแบ่งการปกครองเป็น 17 เขต โดยขึ้นกับเทศบาลเมืองรียาด

ถึงแม้รียาดจะตั้งอยู่ในบริเวณที่มีความแห้งแล้งมาก แต่ก็ยังมีฝนตกบ้างเป็นบางครั้ง การชลประทานมีเขื่อน 5 แห่งสำรองน้ำจืดไว้ใช้ยามขาดแคลน และมีการต่อท่อความยาว 467 กิโลเมตรเพื่อขนย้ายน้ำจืดจากโรงงานแปลงน้ำทะเลเป็นน้ำจืดริมอ่าวเปอร์เซีย

 ที่มาของชื่อ 
ชื่อเมือง "รียาด" มาจากภาษาอาหรับคำว่า rawdah ซึ่งหมายถึงสถานที่ที่เต็มไปด้วยสวนและต้นไม้

 ภูมิศาสตร์ 
เมืองรียาดตั้งอยู่พิกัด 24°42'42" เหนือ 46°43'27" ตะวันออก ตัวเมืองแบ่งการปกครองเป็น 17 เขต โดยขึ้นกับเทศบาลเมืองรียาด

 ภูมิอากาศ
# สถาบันสถาปนิกอเมริกัน
สถาบันสถาปนิกอเมริกัน  หรือย่อว่า เอไอเอ (AIA) เป็นองค์กรวิชาชีพที่ทำหน้าที่จรรโลงและพัฒนาวิชาชีพสถาปัตยกรรมของสหรัฐอเมริกาแต่ไม่มีอำนาจควบคุมสถาปนิกตามกฎหมาย ก่อตั้งเมื่อปี พ.ศ. 2400 (ค.ศ. 1857) สถาบันนี้ทำหน้าที่ในการสนับสนุนการปฏิบัติวิชาชีพ แลกเปลี่ยนความรู้ จัดกิจกรรมเพื่อยกระดับความสามารถของสมาชิก จัดทำมาตรฐานระเบียบปฏิบัติวิชาชีพ จัดรางวัลดีเด่นด้านต่างๆ ในการออกแบบสถาปัตยกรรม 

เอไอเอมีสถานะเทียบเท่าสมาคมวิชาชีพเช่นเดียวกับสมาคมสถาปนิกสยามในประเทศไทย ส่วนองค์กรควบคุมวิชาชีพสถาปัตยกรรมของสหรัฐฯ ที่ทำหน้าที่ตามกฎหมายคล้ายสภาสถาปนิกของประเทศไทยมีชื่อว่า "สมัชชาจดทะเบียนสถาปัตยกรรมแห่งชาติ" (National Council of Architectural Registration Board - NCARB) ประกอบด้วยผู้แทนจากรัฐต่างๆ ร่วมเป็นสมัชชา

ปัจจุบันสำนักงานใหญ่ของเอไอเออยู่ที่ วอชิงตัน ดี.ซี.
# เกาะเบเกอร์
เกาะเบเกอร์  อดีตมีชื่อว่า นิวแนนทักเก็ต Rauzon, Mark J. (2016). Isles of Amnesia: The History, Geography, and Restoration of America's Forgotten Pacific Islands. University of Hawai'i Press, Latitude 20. Page 110. . เป็นอะทอลล์ที่ไม่มีผู้อยู่อาศัยในมหาสมุทรแปซิฟิกตอนเหนือ ตั้งอยู่ทางตะวันตกเฉียงใต้ของโฮโนลูลูประมาณ  เกาะนี้ตั้งอยู่เกือบตรงกลางระหว่างฮาวายและออสเตรเลีย เกาะที่ใกล้ที่สุดคือเกาะฮาวแลนด์ที่อยู่ทางตะวันตกเฉียงเหนือตอนเหนือ  ทั้งสองเกาะถูกอ้างสิทธิ์เป็นดินแดนของสหรัฐตั้งแต่ ค.ศ. 1857 กระนั้น ในช่วงเดียวกันที่สหราชอาณาจักรถือให้เกาะนี้เป็นส่วนหนึ่งของจักรพรรดิบริติชใน ค.ศ. 1897 ถึง 1936

เกาะนี้มีพื้นที่  ซึ่งมีชายหาดยาว  เกาะเบเกอร์เป็นหนึ่งในดินแดนที่โดดเดี่ยวที่สุดในดินแดนแถบเส้นศูนย์สูตรของสหรัฐRauzon, Mark J. (2016). Isles of Amnesia: The History, Geography, and Restoration of America's Forgotten Pacific Islands. University of Hawai'i Press, Latitude 20. Pages 38 and 104. .
# กีฬามวย
มวย เป็นกีฬาที่ผู้เล่นสองฝ่ายต่อสู้กันด้วยหมัด มวยเป็นกีฬาที่มีในทั่วโลก

 มวยในประเทศไทย 
หมายถึงกีฬา 2 ชนิดคือ
 มวยไทย แบ่งเป็น
 มวยไทยอาชีพ
 มวยคาดเชือก
 มวยมาราธอน
 มวยเอสวัน
 มวยหญิง
 มวยไชยา
 มวยโคราช
 มวยท่าเสา
 มวยลพบุรี
 มวยไทยสมัครเล่น
 มวยสากล แบ่งเป็น
 มวยสากลอาชีพ
 มวยสากลสมัครเล่น

 มวยที่เป็นการละเล่น 
 มวยตับจาก
 มวยทะเล
 มวยลา กีฬาพื้นบ้านทางภาคใต้ ที่ไม่ใช่ศิลปะการต่อสู้

 "มวย" ที่ใช้เรียกกีฬาของชาติอื่น 
 มวยเควัน (เค-วัน)
 มวยจีน (ไท่เก๊ก, วูซู, กังฟู)
 มวยเตะ (คิกบอกซิง)
 มวยปล้ำ
 มวยพม่า (และเหว่)
 มวยมลายู (ปันจักสีลัตหรือศีลัท) (ระวังสับสนกับ "โตมอย" ซึ่งเป็นมวยมลายูที่เป็นมวยไทย) ของ ประเทศมาเลเซีย
 มวยลายลาว (หรือ มวยลาว) ของประเทศลาว
 กุนเขมร (หรือ มวยเขมร หรือ เปราะดาลเสเร็ย) และ ลบกกะตาว ของประเทศกัมพูชา
 มวยแขก (กาบัดดี้)

มวย
# เทเบิลเทนนิส
เทเบิลเทนนิส หรือ ปิงปอง เป็นกีฬาโดยมีผู้เล่นสองหรือสี่คน ซึ่งยืนเล่นกันคนละด้านของโต๊ะปิงปอง โดยตีลูกโต้กันให้ข้ามตาข่ายเน็ตกั้นกลางโต๊ะปิงปองไปมา ผู้เล่นมีสิทธิ์ให้ลูกบอลเด้งกระดอนตกพื้นโต๊ะฝั่งตนเองได้เพียง 1 ครั้งเท่านั้น แล้วจึงตีโต้ข้ามฟากให้เด้งกระดอนไปกระทบกับพื้นโต๊ะฝ่ายตรงข้าม ถ้าลูกไม่กระทบกับพื้นโต๊ะของฝ่ายตรงข้ามก็ถือว่าเสีย แต่ถ้าเป็นลูกดีฝ่ายตรงข้ามก็จะตีโต้กลับมาฝั่งเรา
เทเบิลเทนนิสเป็นเกมที่โต้รับกันอย่างรวดเร็ว ผู้เล่นที่มีฝีมือสามารถตีลูกสปินได้ ทำให้ปิงปองนั้นหมุนเร็ว ซึ่งจะทำให้ฝ่ายตรงข้ามรับได้ยากยิ่งขึ้น

เทเบิลเทนนิสเป็นที่นิยมอย่างมาก โดยเฉพาะในแถบเอเชียตะวันออก และเมื่อเทียบกันกับกีฬาชนิดอื่นแล้วปิงปองถือว่าเป็นกีฬาที่ได้รับความนิยมอย่างยิ่ง ในฐานะที่เป็นกีฬาชนิดใหม่ที่กำลังได้รับความนิยมอย่างมากในปัจจุบัน

 พิงพัง ฉิว  : ชื่อเรียกอย่างเป็นทางการของกีฬาเทเบิลเทนนิสในประเทศจีน ฮ่องกง ไต้หวัน และมาเก๊า 
 ทักคิว  : ชื่อเรียกอย่างเป็นทางการของกีฬาเทเบิลเทนนิสในประเทศญี่ปุ่น 
 ทักกุ  : เป็นชื่อของกีฬาเทเบิลเทนนิสในประเทศเกาหลี

  ลักษณะทั่วไป 
thumb|left|180px|โต๊ะมาตรฐาน พร้อมไม้ตีและลูกบอล

เทเบิลเทนนิสเป็นกีฬาโอลิมปิก โดยมีผู้เล่นสองหรือสี่คนตีลูกบอลกระทบหน้าไม้หรือหลังไม้ให้ข้ามไปยังอีกฝากหนึ่งของโต๊ะ ซึ่งคล้ายกับกีฬาเทนนิส กฎกติกามีความแตกต่างกันบ้าง แต่มองภาพรวมแล้วเทเบิลเทนนิสกับเทนนิสมีลักษณะคล้ายกัน ในเกมเดียว ไม่จำเป็นต้องตีลูกบอลให้ข้ามไขว้จากฝั่งขวามือของผู้ส่งไปยังฝั่งขวามือของผู้รับ(หรือซ้ายมือผู้ส่ง ไปยังซ้ายมือของผู้รับ)เหมือนกับเทนนิส อย่างไรก็ดี การเสิร์ฟไขว้ในลักษณะนั้นจำเป็นต้องมีในเกมเล่นคู่ ลูกสปิน ลูกเร็ว ลูกหยอด ซึ่งกลยุทธ์และเทคนิคการเล่นก็มีความสำคัญสำหรับเกมแข่งขันที่มีการชิงชัยชนะความเร็วของลูกบอลนั้นเริ่มจากการพุ่งด้วยความเร็วต่ำๆ ไปจนถึงการพุ่งด้วยความเร็วสูง ๆ โดยเฉพาะในลูกสปิน ซึ่งสามารถทำความเร็วได้ที่ 112.5 กิโลเมตรต่อชั่วโมง หรือ 69.9 ไมล์ต่อชั่วโมง

กีฬาเทเบิลเทนนิสมักใช้เนื้อที่ในการเล่นทางยาวประมาณ2. เมตร(9ฟุต) ทางกว้างประมาณ 1.525(5ฟุต) เมตร และสูงจากพื้นราวประมาณ 0.76 เมตร(2.6ฟุต) แต่ทางสมาพันธ์กีฬาเทเบิลเทนนิสสากล กำหนดไว้ว่าต้องมีเนื้อที่เล่นทางยาวไม่น้อยกว่า 14 เมตร ทางกว้าง 7 เมตร และสูงจากพื้นประมาณ 5 เมตร สำหรับเกมการแข่งขัน ไม้ตีปกติแล้วมีแผ่นยางบางติดอยู่หน้าไม้ ยางมีปุ่มเล็กๆอยู่ด้านหนึ่ง เป็นชั้นบาง ๆอยู่ระหว่างตัวไม้ตีกับผิวหน้าฟองน้ำรองหน้าไม้อีกชั้นหนึ่ง ตั้งแต่การเล่นสปินได้เข้ามามีบทบาทเพิ่มขึ้นอย่างมากในกีฬาเทเบิลเทนนิสของปัจจุบัน ได้มีการปรับคุณภาพของตัวยาง ฟองน้ำ และวิธีการประกอบยางเข้ากับตัวฟองน้ำ เพื่อเพิ่มความเร็วและอัตราการหมุนของลูกจากปกติ ส่วนเทคนิคการปรับเพิ่มคุณภาพอย่างอื่นได้แก่ การใช้คาร์บอนหรือวัสดุสังเคราะห์อื่นเข้ามาประกอบกัน เพื่อทำให้เพิ่มความแม่นยำในการตีลูกให้มากขึ้นลูกบอลที่ใช้ในกีฬาเทเบิลเทนนิสมีเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 40 มม. มักทำมาจากเซลลูลอยด์และมีด้านในกลวง ๆ ตราสามดาวที่ติดอยู่บนลูกบอล หมายถึง คุณภาพที่ดีเยี่ยมของลูกนั้นเองเมื่อเปรียบเทียบกับลูกอื่น ๆ ผู้ชนะ คือ คนที่ทำแต้มได้ 11 คะแนนก่อน และมีการเปลี่ยนเสิร์ฟลูกในทุกๆ 2 แต้ม หากมีผลการแข่งกันเป็น 10-10 ผู้เล่นจะสลับกันเสิร์ฟ (และผู้เล่นชนะ คือคนที่ทำคะแนนได้ 2 แต้มติดต่อกัน) เกม 11 คะแนน เป็นเกมการแข่งขันที่ได้มีขึ้นจากสมาพันธ์กีฬาเทเบิลเทนนิสสากล (ITTF) การเปลี่ยนแปลงนี้ได้มีขึ้นในปี ค.ศ. 2001 ทุกเกมที่เล่นกันในระดับชาติหรือระดับทัวร์นาเม้นต์สากลมักเป็นเกม 11 คะแนน ส่วนระดับชิงแชมป์เป็นเกม 7 คะแนน และในระดับที่ย่อมลงมาเป็นเกม 5 คะแนน
# อักษรทานะ
อักษรทานะ (ތާނަ) ใช้เขียนภาษามัลดีฟส์ เริ่มใช้ในเอกสารราชการของสาธารณรัฐมัลดีฟส์ตั้งแต่ พ.ศ. 2246 โดยใช้แทนอักษรเดิมคืออักษรดิเวส อกุรุ

 ต้นกำเนิด 
ต้นกำเนิดของอักษรนี้ต่างจากอักษรอื่น กล่าวคือ สระได้รูปแบบมาจากเครื่องหมายเสียงสระของอักษรอาหรับ อักษร 9 ตัวแรก (h – v) มาจากเลขอารบิก อีก 9 ตัวถัดมาได้มาจากตัวเลขของอินเดีย อักษรที่เหลือที่ใช้กับคำยืม (z – ch) ได้จากอักษรพื้นเมือง มีแต่ตัว y ที่ไม่รู้ที่มา

อักษรทานะเขียนจากขวาไปซ้าย พยัญชนะทุกตัวต้องมีสระ (ฟิลิ) หรือสุกุนกำกับ ฟิลิมี 5 ตัวใช้แทนสระเสียงสั้น สระเสียงยาวใช้ฟิลิ 2 ตัว อักษรอลิฟุไม่มีเสียงในตัวเองใช้ต่างกัน 3 แบบคือ เป็นส่วนที่ 2 ของสระประสม เมื่อเกาะกับสุกุนแสดงการซ้ำเสียงของพยัญชนะที่ตามมา ถ้าอลิฟุกำกับด้วยสุกุนอยู่ท้ายคำแสดงว่าลงท้ายด้วย /eh/

 พยัญชนะ 
 อักษรทานะ ชื่ออักษร ถอดเป็นอักษรโรมัน ถอดเป็นอักษรไทยตามเสียงހ haa h  ฮށ  shaviyani sh สނ  noonu n นރ  raa r รބ  baa b บޅ  lhaviyani lhฬކ kaafu k คއ  alifu ʔ อވ vaavu  v ว  މ  meemu  m มފ  faafu f ฟދ dhaalu dh ด  ތ  thaa  th ทލ laamu l ลގ  gaafu g กޏ gnaviyani gn ญސ  seenu s สޑ  daviyani d ด ޒ  zaviyani zซޓ  taviyani t ตޔ  yaa y ยޕ  paviyani p ปޖ  javiyani j จޗ  chaviyani  ch  ช
อักษรต่อไปนี้ใช้ถ่ายเสียงภาษาอาหรับ การถอดเป็นอักษรไทยตามเสียงของอักษรเหล่านี้ดูตามการถอดเสียงอักษรอาหรับ
 อักษรทานะ ชื่ออักษร ถอดเป็นอักษรโรมัน  ใช้ถ่ายเสียง ޘ ttaa thثޙ  hhaa h.حޚ khaa kh خޛ  thaalu dhز ޜ  zaa zذޝ  sheenu sh ش    ޞ  saadhu  s.ص ޟ daadhu d.   ض ޠ  to t.ط     ޡ  zo z. ظޢ  ainu ʕ عޣ  ghainu gh  غޤ qaafu qقޥ  waavu w و

 สระ 
ނަ = na, (นะ)
ނާ = naa, (นา)
ނި = ni, (นิ)
ނީ = nee, (นี)
ނު = nu, (นุ)
ނޫ = noo, (นู)
ނެ = ne, (เน)
ނޭ = ney (เนย)
ނޮ = no (โน)
ނޯ = noa (เนา)
ން = เป็นตัวสะกด 
 อักษรทานะในคอมพิวเตอร์ 
สำหรับผู้ใช้วินโดวส์เอกซ์พี (Window XP) สามารถอ่านอักษรทานะหรือพิมพ์ข้อความสั้น ๆ ด้วยโปรแกรม Character Map ฟอนต์ MV Boli
# ลูกผสม
ลูกผสม เป็นลูกของสัตว์หรือพืชต่างพันธุ์ ชนิดหรือสกุลสองชนิด
เช่น สิงโต ผสมกับ เสือโคร่ง ออกมาเป็นไลเกอร์ หรือ ไทกอน
วาฬเพชฌฆาตแปลง ผสมกับ โลมาปากขวด ออกมาป็นWholphin
วาฬเบลูกา ผสมกับ วาฬนาร์วาล ออกมาเป็นนาร์ลูกา
ข้าวเจ้าหอมนิล ผสมกับ ข้าวหอมมะลิ ออกมาเป็นข้าวไรซ์เบอร์รี
ม้า ผสมกับ ลา ออกมาเป็นล่อ
ม้าลาย ผสมกับ ม้า ออกมาเป็นZorse
ม้าลาย ผสมกับ ลา ออกมาเป็นZonkey
หมาป่า ผสมกับ สุนัข ออกมาเป็นWolfdog
ปลาเรดเทลแคทฟิช ผสมกับ ปลาไทเกอร์โชวเวลโนส ออกมาเป็นเรดเทลไทเกอร์
ปลาเรดเทลแคทฟิช ผสมกับ ปลาสวาย ออกมาเป็นปลาสวายเรดเทล
เสือดาว ผสมกับ สิงโต ออกมาเป็นLeopon
เสือจากัวร์ ผสมกับ สิงโต  ออกมาเป็นJaglion
เสือจากัวร์ ผสมกับ เสือดาว ออกมาเป็นJagopard
หมีกริซลี ผสมกับ หมีขาว ออกมาเป็นGrolar bear
เสือพูม่า ผสมกับ เสือดาว ออกมาเป็นPumapard
หมวดหมู่:ชีววิทยาวิวัฒนาการ
# พระอรรคชายาเธอ พระองค์เจ้าเสาวภาคย์นารีรัตน์
พระอรรคชายาเธอ พระองค์เจ้าเสาวภาคย์นารีรัตน์ (26 มกราคม พ.ศ. 2398 – 21 กรกฎาคม พ.ศ. 2430) พระนามเดิม หม่อมเจ้าปิ๋ว เป็นพระธิดาในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นภูมินทรภักดี ประสูติแต่เจ้าจอมมารดาจีน และเป็นพระอรรคชายาในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

 พระประวัติ 
พระอรรคชายาเธอ พระองค์เจ้าเสาวภาคย์นารีรัตน์ พระนามเดิม หม่อมเจ้าปิ๋ว เป็นพระธิดาในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นภูมินทรภักดี ประสูติแต่เจ้าจอมมารดาจีน เมื่อวันศุกร์ที่ 26 มกราคม พ.ศ. 2397 (แบบสากลคือ พ.ศ. 2398)http://theyoung.net/tamneap_vip/49_queen/49_37.htm

เมื่อประสูติได้ประทับอยู่ที่วังของพระบิดา โดยมีสมเด็จพระบรมราชมาตามหัยิกาเธอ กรมพระยาสุดารัตน์ราชประยูร เป็นผู้อภิบาล มีพระโสทรเชษฐภคินีและพระโสทรกนิษฐภคินีรวมสองพระองค์ และเป็นพระอรรคชายาเธอในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทั้งสองพระองค์ คือ
 หม่อมเจ้าบัว ภายหลังคือ พระอรรคชายาเธอ พระองค์เจ้าอุบลรัตนนารีนาค
 หม่อมเจ้าสาย ภายหลังคือ พระวิมาดาเธอ พระองค์เจ้าสายสวลีภิรมย์ กรมพระสุทธาสินีนาฏ ปิยมหาราชปดิวรัดา

หม่อมเจ้าปิ๋ว มีพระราชธิดาหนึ่งพระองค์ คือ สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าจันทราสรัทวาร กรมขุนพิจิตรเจษฎ์จันทร์ หรือ สมเด็จหญิงใหญ่ ประสูติในปี พ.ศ. 2416   

ภายหลังมีพระประสูติกาลพระราชธิดาแล้ว ได้รับสถาปนาเป็น พระอรรคชายาเธอ หม่อมเจ้าเสาวภาคย์นารีรัตน์ คนทั่วไปขนานพระนามว่า ท่านพระองค์กลาง

หม่อมเจ้าเสาวภาคย์นารีรัตน์ เป็นที่โปรดปรานของสมเด็จพระบรมราชมาตามหัยิกาเธอ กรมพระยาสุดารัตน์ราชประยูรมาก ถึงกับทรงตั้งพระทัยจะให้ดำรงตำแหน่งสมเด็จพระอัครมเหสี แต่ว่าพระองค์มีพระพลานามัยไม่สู้จะสมบูรณ์นัก มีพระประสูติการพระราชธิดาแล้วก็ประชวรกระเสาะกระแสะเรื่อยมา จนกระทั่ง สิ้นพระชนม์เมื่อวันที่ 21 กรกฎาคม พ.ศ. 2430 สิริพระชันษา 32 ปี พระองค์ได้รับการสถาปนาพระอิสริยยศหลังจากสิ้นพระชนม์ขึ้นเป็นพระองค์เจ้าออกพระนามว่า พระอรรคชายาเธอ พระองค์เจ้าเสาวภาคย์นารีรัตน์ ทรงศักดินา 15000 เสมอพระองค์เจ้าต่างกรมในพระบรมมหาราชวัง ตามตำแหน่งพระอรรคชายาเธอราชกิจจานุเบกษา, คำประกาศตั้งพระอรรคชายาเธอ หม่อมเจ้าเสาวภาคน่รีรัตน ขึ้นเป็น พระองค์เจ้า มีพระนามจารึกในพระสุพรรณบัตรว่า พระอรรคชายาเธอ พระองค์เจ้าเสาวภาคนารีรัต ทรงศักดินา ๑๕๐๐๐ เสมอเจ้าต่างกรมในพระบรมมหาราชวังตามพระอรรคชายาเธอ, เล่ม ๔, ตอน ๓๑, ๑๕ พฤศจิกายน พ.ศ. ๑๘๘๗, หน้า ๒๕๑ 

ในปีนั้นพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงสูญเสียพระอรรคชายาเธอ พระราชโอรส และพระราชธิดาในสมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวงถึงสามพระองค์ คือ พระอรรคชายาเธอ พระองค์เจ้าเสาวภาคย์นารีรัตน์ สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าศิริราชกกุธภัณฑ์ สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าพาหุรัตมณีมัย กรมพระเทพนารีรัตน์ และสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าตรีเพ็ชรุตม์ธำรง http://www.palaces.thai.net/new/bp/memo.htm#Thai จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สร้างอนุสาวรีย์ราชานุสรณ์เมื่อ พ.ศ. 2431 เพื่อระลึกถึงพระอรรคชายาเธอ พระราชโอรส และพระราชธิดาที่สิ้นพระชนม์ในปีเดียวกัน อนุสาวรีย์ราชานุสรณ์ทำด้วยหินอ่อนแกะสลักพระรูปเหมือนทั้งสี่พระองค์ ตั้งอยู่ใกล้กับอนุสาวรีย์พระนางเรือล่ม ที่พระราชวังบางปะอิน 

 พระอิสริยยศ 

 26 มกราคม พ.ศ. 2398 – พ.ศ. 2416 : หม่อมเจ้าปิ๋ว
 พ.ศ. 2416 – 21 กรกฎาคม พ.ศ. 2430 : พระอรรคชายาเธอ หม่อมเจ้าเสาวภาคย์นารีรัตน์
 15 พฤศจิกายน 2430 : พระอรรคชายาเธอ พระองค์เจ้าเสาวภาคย์นารีรัตน์

 พงศาวลี 
 
<center>
# ปริก
ปริก อาจหมายถึง

 ตำบลปริก - เขตการปกครองในอำเภอสะเดา จังหวัดสงขลา
 ปริก (พรรณไม้) - พืชใบเลี้ยงเดี่ยวชนิดหนึ่ง
# ปันหยี
ปันหยี อาจหมายถึง
 ปันหยี (พรรณไม้) พืชใบเลี้ยงคู่ชนิดหนึ่ง ชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Jasminum rex
 นิทานปันหยี
 เกาะปันหยี ในอ่าวพังงา จังหวัดพังงา
# คราเคน
คราเคน  เป็นสัตว์เลียงในตำนานขอเดวี่โจนที่ชาวทะเลเหนือหวาดกลัว มักเล่าว่าคล้ายหมึกกล้วยขนาดยักษ์ โผล่ขึ้นจากน้ำพรวดเดียวก็สูงกว่าเสากระโดงเรือ ชอบโจมตีเรือเดินสมุทรอย่างกะทันหัน โอบหนวดของมันรัดลำเรือเอาไว้ หนวดที่เหลือมันจะรัดลูกเรือจนกระดูกแหลกเหลว บ้างก็รัดเข้ามาป้อนเข้าปากอันน่ากลัว

คราเคนถูกเล่าขานมานานเท่าใดไม่ปรากฏ แต่บันทึกที่เป็นหลักฐานครั้งแรก มาจากนอร์เวย์ เป็นเรื่องราวที่อ้างถึงสิ่งมีชีวิตขนาดเท่าเกาะ ในหนังสือชื่อ "The Natural History of Norway" ที่เขียนโดยบิชอปแห่งเบอร์เก้น Erik Ludvigsen Pontoppidan ท่านได้บรรยายเกี่ยวกับคราเคนเอาไว้ว่า มันเปรียบเสมือนเกาะลอยน้ำขนาดย่อม ลำตัวยาวถึงครึ่งไมล์

เรื่องราวในช่วงถัดมาเกี่ยวกับคราเคนก็ค่อย ๆ ลดขนาดของมันลงเรื่อย ๆ ไม่มหึมาโอฬาร แต่ก็ยังมีขนาดยักษ์

นักชีววิทยาเชื่อว่า ที่แท้เป็นหมึกมหึมาชนิดหนึ่ง อยู่ในทะเลลึก และเมื่อตายจะเป็นซากลอยเกยหาด จนชาวประมงพบเห็นและจินตนาการเพิ่มเติมเกินจริง หมึกมหึมามีขนาดใหญ่จริง แต่ไม่เท่าเรื่องเล่าในตำนาน มีซากตัวอย่างที่ยาวเท่าเรือเร็ว และมีหลักฐานจากซาก วาฬสเปิร์ม ว่าวาฬพยายามกินหมึกชนิดนี้ และต่อสู้กัน

ใน พ.ศ. 1930 มีรายงานการโจมตีเรือของหมึกดังกล่าว นักชีววิทยาและผู้ชำนาญการคาดว่า หมึกมหึมา โจมตีเพราะเรือมีลักษณะคล้ายปลาวาฬศัตรูของหมึกจนเข้าใจผิด และจากรายงานของผู้ประสบเหตุอ้างว่า หมึกดังกล่าวมีขนาดมหึมา โดยเฉลี่ยประมาณ 100 ฟุต น้ำหนักประมาณ 2-3 ตัน ส่วนมากเกิดกับเรือเดินทะเลที่ข้ามมหาสมุทรแอตแลนติกเท่านั้น

 คราเคนในวัฒนธรรมสมัยนิยม 
 นิยายวิทยาศาสตร์ใต้ทะเลสองหมื่นโยชน์ของจูนส์ เวิร์น
 ภาพยนตร์แฟนตาซีไพเรทส์ออฟเดอะแคริบเบียน ภาค 2 และ 3
 เป็นรูปแบบชุดเกราะนักรบในการ์ตูนแฟนตาซี เซนต์เซย่า ภาคโพไซดอน
 เป็นเอเลี่ยนที่ปรากฏตัวในเรื่อการ์ตูนเรื่องเบ็น เท็น
 อยู่ในการ์ตูนเรื่อง แอตแลนติส 2
 อยู่ในภาพยนตร์เรื่องสงครามมหาเทพประจัญบาน
 อยู่ในเกม Tomb Raider: Underworld
 อยู่ในการ์ตูนเรื่อง One Piece: Grand Cruise
 เป็นตัวละครในเกมฮีโรส์ออฟนิวเอิร์ธ
 อยู่ในเกม Return of the Obra Dinn
# สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าเยาวมาลย์นฤมล กรมขุนสวรรคโลกลักษณวดี
สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าเยาวมาลย์นฤมล สรรพสกนธ์กัลยาณี กรมขุนสวรรคโลกลักษณวดี (4 มิถุนายน พ.ศ. 2416 – 3 กรกฎาคม พ.ศ. 2452) เป็นพระราชธิดาพระองค์ที่ 11 ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ประสูติแต่พระอรรคชายาเธอ พระองค์เจ้าอุบลรัตนนารีนาค กรมขุนอรรควรราชกัลยา เมื่อวันที่ 4 มิถุนายน พ.ศ. 2416 เมื่อแรกประสูติทรงพระนามว่า พระเจ้าลูกเธอ พระองค์เจ้าเยาวมาลย์นฤมล

เมื่อปี พ.ศ. 2431 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ สถาปนาพระราชโอรสและพระราชธิดาที่ประสูติแต่พระอรรคชายาเธอขึ้นเป็นเจ้าฟ้า ดังนั้น พระองค์จึงได้รับสถาปนาขึ้นเป็น พระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าเยาวมาลย์นฤมล หลังจากนั้นพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวพระราชทานพระสุพรรณบัตรเลื่อนเป็น สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าเยาวมาลย์นฤมล สรรพสกนธ์กัลยานี ทรงศักดินา 20,000ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศเลื่อนพระนามพระอัครชายาเธอและสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ พระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้า, เล่ม 5, ตอน 8, 25 มิถุนายน พ.ศ. 2431, หน้า 63 ต่อมาในปี พ.ศ. 2448 ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ เฉลิมพระเกียรติเป็น สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าเยาวมาลย์นฤมล สรรพสกนธ์กัลยาณี กรมขุนสวรรคโลกลักษณวดีราชกิจจานุเบกษา, ประกาศเฉลิมพระสุพรรณบัตร ตั้งกรมฝ่ายในตั้งกรมสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าเยาวมาลย์นฤมล , เล่ม 22, ตอน 8, 21 พฤษภาคม พ.ศ. 2448, หน้า 161 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ตรัสเรียกพระองค์ว่า หญิงเล็กเยาวมาลย์

สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าเยาวมาลย์นฤมล กรมขุนสวรรคโลกลักษณวดี เป็นองค์อุปนายิกาสภาอุณาโลมแดง (หรือภายหลังคือสภากาชาดไทย) 

สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าเยาวมาลย์นฤมล กรมขุนสวรรคโลกลักษณวดี ประชวรพระวัณโรค สิ้นพระชนม์เมื่อวันเสาร์ที่ 3 กรกฎาคม พ.ศ. 2452 เวลาบ่ายโมง สิริพระชันษา 36 ปี ประดิษฐานพระศพ ณ หอธรรมสังเวชราชกิจจานุเบกษา, ข่าวสิ้นพระชนม์, เล่ม 26, ตอน 0 ง, 11 กรกฎาคม ร.ศ. 128, หน้า 634-636

 พระเกียรติยศ 

 พระอิสริยยศ 

 4 มิถุนายน พ.ศ. 2416 – พ.ศ. 2431 : พระเจ้าลูกเธอ พระองค์เจ้าเยาวมาลย์นฤมล
 พ.ศ. 2431 – 25 มิถุนายน พ.ศ. 2431 : พระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าเยาวมาลย์นฤมล
 25 มิถุนายน พ.ศ. 2431 – 10 พฤษภาคม พ.ศ. 2448 : สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าเยาวมาลย์นฤมล สรรพสกนธ์กัลยาณี
 10 พฤษภาคม พ.ศ. 2448 – 3 กรกฎาคม พ.ศ. 2452 : สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าเยาวมาลย์นฤมล สรรพสกนธ์กัลยาณี กรมขุนสวรรคโลกลักษณวดี
 23 ตุลาคม พ.ศ. 2453 : สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้าเยาวมาลย์นฤมล สรรพสกนธ์กัลยาณี กรมขุนสวรรคโลกลักษณวดี
 10 กรกฎาคม พ.ศ. 2478 : สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าเยาวมาลย์นฤมล สรรพสกนธ์กัลยาณี กรมขุนสวรรคโลกลักษณวดี

 เครื่องราชอิสริยาภรณ์ 

ราชกิจจานุเบกษา,  การเฉลิมพระสุพรรณบัตร ตั้งกรมฝ่ายใน สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้าเยาวมาลย์นฤมล, เล่ม 22, ตอน 8,  21 พฤษภาคม ร.ศ. 124, หน้า 159
ราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์, เล่ม 10, ตอน 35, 26 พฤศจิกายน ร.ศ. 112, หน้า 374 
ราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานเหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลปัจจุบันฝ่ายใน , เล่ม 25, ตอน 39, 27 ธันวาคม พ.ศ. 2451, หน้า 1153

 พงศาวลี
# ปาย
ปาย อาจหมายถึง
 อำเภอปาย อำเภอหนึ่งในจังหวัดแม่ฮ่องสอน
 แม่น้ำปาย
 เทศบาลตำบลปาย
 ท่าอากาศยานปาย
 สิตางศุ์ ปุณภพ (ปาย) ดารา นักแสดง
# ซีเอซี 40
ซีเอซี 40  เป็นชื่อดัชนีตลาดหลักทรัพย์ของประเทศฝรั่งเศส โดยมีเกณฑ์คัดเลือกคือนำหลักทรัพย์ทั้งหมด 40 ตัวที่มีมาร์เก็ตแคปมากที่สุด โดยได้เริ่มใช้คำนวณในวันที่ 31 ธันวาคม พ.ศ. 2530

 แหล่งข้อมูลอื่น 

 ดัชนีตลาดหุ้นโดยยาฮูไฟแนนซ์
 ดัชนีตลาดหุ้นฝรั่งเศสโดยบลูมเบิร์ก
# แอ็สแอนเซแอ็ฟ
บริษัททางรถไฟแห่งชาติฝรั่งเศส  หรือ แอ็สแอนเซแอ็ฟ  เป็นบริษัทบริการรถไฟที่ใหญ่ที่สุดในฝรั่งเศส ก่อตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2481 โดยเป็นผู้ให้บริการรถไฟความเร็วสูงหรือเตเฌเว (TGV) มาตั้งแต่ ค.ศ. 1978
# รายชื่อหุ่นยนต์ใน After Colony
รายชื่อของหุ่นยนต์จากกันดั้มซีรีส์ที่ใช้ระบบปฏิทิน After Colony

 บันทึกการยุทธ์บทใหม่ กันดั้มวิง 
กลุ่มปลดปล่อยอาณานิคม/อาณาจักรแซงค์
 SK-12SMS ทอรัส (トーラス)
 XXXG-00W0 วิงกันดั้มซีโร่ (ウイングガンダムゼロ)
 XXXG-01D กันดั้มเดธไซธ์ (ガンダムデスサイズ)
 XXXG-01D2 กันดั้มเดธไซธ์เฮล (ガンダムデスサイズヘル)
 XXXG-01H กันดั้มเฮฟวี่อาร์ม (ガンダムヘビーアームズ)
 XXXG-01H2 กันดั้มเฮฟวี่อาร์มรุ่นปรับปรุง (ガンダムヘビーアームズ改)
 XXXG-01S เชนลองกันดั้ม (シェンロンガンダム)
 XXXG-01S2 อัลทรอนกันดั้ม (アルトロンガンダム)
 XXXG-01SR กันดั้มแซนด์ร็อค (ガンダムサンドロック)
 XXXG-01SR2 กันดั้มแซนด์ร็อครุ่นปรับปรุง (ガンダムサンドロック改)
 XXXG-01W วิงกันดั้ม (ウイングガンダム)

หน่วยแม็กกาแนค
 WMS-03 แม็กกาแนค (マグアナック)
 WMS-04 โอลิแฟนท์ (オリファント)

องค์กรจักรราศี (OZ)
 OZ-00MS ทอลกีส (トールギス)
 OZ-00MS2 ทอลกีสทูว์ (トールギスII)
 OZ-02MD เวอโก้ (ビルゴ)
 OZ-06MS ลีโอ (リーオー)
 OZ-07AMS แอเรียส (エアリーズ)
 OZ-07MS ทรากอส (トラゴス)
 OZ-08MMS แคนเซอร์ (キャンサー)
 OZ-09MMS พิสเซส (パイシーズ)
 OZ-12SMS ทอรัส (トーラス)
 OZ-13MS กันดั้มเอเปี้ยน (ガンダムエピオン)
 OZ-13MSX1 ไวย์เอต (ヴァイエイト)
 OZ-13MSX2 เมอคิวเรียส (メリクリウス)

ไวท์แฟงก์
 WF-02MD เวอโก้ทูว์ (ビルゴII)
 WF-12SMS ทอรัส (トーラス)

 จียูนิต 
พลเรือน
 Dยูนิต (Dユニット)
 OZX-GU01A กันดั้มเจมินัส 01 (ガンダムジェミナス01)
 OZX-GU01LOB กันดั้ม L.O.บูสเตอร์ (ガンダムL.O.ブースター)
 OZX-GU02A กันดั้มเจมินัส 02 (ガンダムジェミナス02)
 OZ-19MASX กันดั้มกรีป (ガンダムグリープ)

องค์กรจักรราศี (OZ)
 OZ-06MS-SN3 ลีโอ N (レオン)
 OZ-06MS-SR2 ลีโอ R (レオール)
 OZ-06MS-SS1 ลีโอ S (レオス)
 OZ-10VMSX กันดั้มแอสคิวลาปิอัส (ガンダムアスクレプオス)
 OZ-10VMSX-2 กันดั้มเบิร์นลาปิอัส (ガンダムバーンレプオス)
 OZ-13MSX1B-S เวย์เอตชุยแวน (ヴァイエイト・シュイヴァン)
 OZ-13MSX2B-S เมอคิวเรียสชุยแวน (メリクリウス・シュイヴァン)
 OZ-15AGX ไฮดร้ากันดั้ม (ハイドラガンダム)

 บันทึกการยุทธ์บทใหม่ กันดั้มวิง - เอนด์เลส วอลซ์ 
พรีเวนเตอร์
 OZ-00MS2B ทอลกีสทรี (トールギスIII)
 XXXG-00W0 วิงกันดั้มซีโร่ (ウイングガンダムゼロ)
 XXXG-01D2 กันดั้มเดธไซธ์เฮล (ガンダムデスサイズヘル)
 XXXG-01H2 กันดั้มเฮฟวี่อาร์มรุ่นปรับปรุง (ガンダムヘビーアームズ改)
 XXXG-01S2 อัลทรอนกันดั้ม (アルトロンガンダム)
 XXXG-01SR2 กันดั้มแซนด์ร็อครุ่นปรับปรุง (ガンダムサンドロック改)

กองกำลังมารีเมียร์
 MMS-01 เซอเพนท์ (サーペント)

 กันดั้มวิง - ยุทธภูมิแห่งผู้แสวงหาสันติภาพ 
กลุ่มสันติภาพสมบูรณ์แบบ
 OZ-04MD เวอร์โก้3 (ビルゴ3) (เวอร์โก้คิวบ์)
 OZ-16MSX-D สคอปิโอ (スコーピオ)

 ความมุ่งมั่นของทิเอล 
องค์กรจักรราศี (OZ)
 กันดั้มแซนด์เลออน (ガンダムサンドレオン)
 กันดั้มแซนด์เลออนคัสตอม (ガンダムサンドレオンカスタム)
 กันดั้มเดธไซธ์กิลตี้ (ガンダムデスサイズギルティ)
 กันดั้มเดธไซธ์กิลตี้คัสตอม (ガンダムデスサイズギルティカスタム)
 กันดั้มเดริงเจอร์อาร์ม (ガンダムデリンジャーアームズ)
 กันดั้มลูซิเฟอร์ (ガンダムルシフェル)
 เทียนหลงกันดั้ม (ティエンロンガンダム)
 วิงกันดั้มเซราฟิม (ウイングガンダムセラフィム)

กองกำลังมารีเมียร์
 แคปริคอน (キャプリコーン)

 เอสดีกันดั้มจีเจเนเรชันซีรีส์ 
องค์กรจักรราศี (OZ)
 OZ-14MS กันดั้มอควอเรียส (ガンダムアクエリアス)
# วันรณรงค์ลดการใช้รถส่วนบุคคล
วันปลอดรถ หรือ Car Free Day ตรงกับวันที่ 22 กันยายน ของทุกปี องค์กรในประเทศต่าง ๆ ทั่วโลก จะรณรงค์ให้ประชาชนลดการใช้รถยนต์ส่วนบุคคล หันมาใช้รถขนส่งมวลชน และรถจักรยานเพิ่มขึ้น  เพื่อลดปริมาณรถยนต์ในท้องถนน อันส่งผลถึงการลดปัญหามลพิษทางอากาศจากยานพาหนะ และยกระดับคุณภาพอากาศให้ดีขึ้น รวมทั้งลดปัญหาการจราจรติดขัด การเกิดอุบัติเหตุ ช่วยประหยัดเวลาในการเดินทาง และจะส่งผลต่อการประหยัดพลังงานน้ำมัน รวมทั้งช่วยลดค่าใช้จ่ายในการเดินทาง   การรณรงค์จะจัดขึ้นในวันที่ 22 กันยายน และทุกวันอาทิตย์ตลอดเดือนกันยายน

การรณรงค์ลดการใช้รถยนต์ส่วนบุคคล มีขึ้นตั้งแต่ ค.ศ. 1958 ในนิวยอร์ก สหรัฐอเมริกา ค.ศ. 1968 ในเนเธอร์แลนด์ และค.ศ. 1972 ในฝรั่งเศส  
 วันที่ 22 กันยายน ค.ศ. 1998 มีการรณรงค์ใน 34 เมืองทั่วประเทศฝรั่งเศส ชื่อว่า "En ville, sans ma voiture?" (A day in the city without my car?)
 วันพุธที่ 22 กันยายน ค.ศ. 1999 มีการรณรงค์ "En ville, sans ma voiture?" ครั้งที่ 2 ใน 66 เมืองของประเทศฝรั่งเศส และ "In cittá senza la mia auto" ใน 92 เมืองของประเทศอิตาลี นอกจากนี้ ยังมีการรณรงค์ในวันที่ 19 กันยายน 1999 ทั่วประเทศเนเธอร์แลนด์ และวันที่ 26 กันยายน 1999 ทั่วประเทศเบลเยียม ซึ่งตรงกับวันอาทิตย์  
 วันที่ 21-22 กันยายน ค.ศ. 2000 กำหนดให้เป็น วันปลอดรถสากล (World Car Free Day) มีการรณรงค์ทั่วโลก รวมทั้งในประเทศไทย  นายชวน หลีกภัย นายกรัฐมนตรี ได้ร่วมรณรงค์ด้วยการขี่รถจักรยานจากบ้านพิษณุโลกไปยังทำเนียบรัฐบาล

thumb|งาน Bangkok Car Free Day ในปี 2551
 ในประเทศไทย ทาง กทม. ร่วมกับองค์กรภาครัฐและเอกชนต่างๆ รวมทั้งองค์กรพัฒนาเอกชน เช่น สสส. Greenpeace จัดให้มีกิจกรรมในช่วงวันสุดสัปดาห์ช่วงที่ใกล้กับวันที่ 22 กันยายน เรียกว่า วัน Bangkok Car Free Day โดยในปี พ.ศ. 2550, 2551 นั้นมีกิจกรรมรวมคนขี่จักรยานและจัดรูปขบวนเป็นแผนที่ประเทศไทย

ในปี ค.ศ. 2005 มีการจัดรณรงค์ชื่อ In town without my car! พร้อมกันใน 1500 เมืองทั่วโลก โดยมีผู้ร่วมกิจกรรมมากกว่า 100 ล้านคน