# พระบาทสมเด็จพระบรมนาถ นโรดม สีหมุนี
พระบาทสมเด็จพระบรมนาถ นโรดม สีหมุนี (ออกเสียง โนโรด็อม เส็ยหะโมนี;รุ่งมณี เมฆโสภณ. คนสองแผ่นดิน. กรุงเทพ : บ้านพระอาทิตย์, มีนาคม 2551. หน้า 203 14 พฤษภาคม 2496) เป็นพระมหากษัตริย์พระองค์ปัจจุบันแห่งราชอาณาจักรกัมพูชา เป็นพระมหากษัตริย์รัชกาลที่ 114 
พระองค์เป็นพระราชโอรสในพระบาทสมเด็จพระนโรดม สีหนุ กับสมเด็จพระราชินีนโรดม มุนีนาถ สีหนุ25 พระราชอาคันตุกะ (1) ข้อมูลจากเว็บไซต์นิตยสารสารคดี อดีตเอกอัครราชทูตด้านวัฒนธรรมของกัมพูชาประจำองค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ ก่อนที่กรมปรึกษาราชบัลลังก์ลงมติเอกฉันท์ให้พระองค์เสด็จขึ้นครองราชย์หลังจากพระราชบิดาประกาศสละราชสมบัติเมื่อปี พ.ศ. 2547

พระราชประวัติ
พระบาทสมเด็จพระบรมนาถ นโรดม สีหมุนี เสด็จพระราชสมภพเมื่อวันที่ 14 พฤษภาคม พ.ศ. 2496 เป็นพระราชบุตรลำดับที่ 12 ในพระบาทสมเด็จพระนโรดม สีหนุ ประสูติแต่สมเด็จพระอัคคมเหสีนโรดม มุนีนาถ สีหนุ (พระนามเดิม ปอล โมนีก อิซซี) ซึ่งมีเชื้อสายฝรั่งเศส คอร์ซิกัน และอิตาลี มีพระภราดาพระภคินีร่วมพระราชบิดา 14 พระองค์ ร่วมพระราชมารดาหนึ่งพระองค์คือสมเด็จพระนโรดม นรินทรพงษ์ (พ.ศ. 2497–2546)

นอกจากนี้ เมื่อนับพระญาติทางฝ่ายพระราชบิดา พระองค์นับเป็นพระญาติชั้นที่ 3 ของพระนางเจ้าสุวัทนา พระวรราชเทวี และเป็นพระญาติชั้นที่ 4 ของสมเด็จพระเจ้าภคินีเธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี

 การศึกษา 
ทรงได้รับการศึกษาขึ้นต้นในประเทศกัมพูชาต่อมา เสด็จไปทรงศึกษาระดับมัธยมศึกษาและอุดมศึกษาที่ประเทศเช็กเกีย และทรงศึกษาต่อในระดับปริญญาโทที่ Musical Art Academy of Prague โดยทรงทำวิทยานิพนธ์ เรื่อง The Conception and Administration of Artisic Schools in Cambodia ทรงสำเร็จการศึกษาใน พ.ศ. 2518 และยังได้เสด็จไปทรงศึกษาต่อที่ University Studies of Cinematography ที่สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลีระหว่าง พ.ศ. 2518–2519

 พระราชกรณียกิจก่อนขึ้นครองราชย์ 
 พ.ศ. 2522-2523 ราชเลขานุการในพระองค์พระบาทสมเด็จพระนโรดม สีหนุ
 พ.ศ. 2527-2531 ประธาน The Khmer Dance Association ในประเทศฝรั่งเศส; ผู้จัดการทั่วไปและผู้กำกับศิลป์ของ The Ballet Group "Deva"
 พ.ศ. 2531-2536 ผู้จัดการทั่วไปและผู้กำกับศิลป์ของ The Royal Khmer Cinematographic Corporation "Khemara Picture"
 พ.ศ. 2535-2536 ทรงได้รับเลือกจาก The Supreme National Council ให้เป็นผู้แทนถาวรแห่งกัมพูชาประจำสหประชาชาติ (United Nation)
 พ.ศ. 2536-2547 ทรงดำรงตำแหน่งทูตแห่งราชอาณาจักรกัมพูชาประจำองค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ
 พ.ศ. 2546 ทรงได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งองคมนตรีในพระบาทสมเด็จพระนโรดม สีหนุ
 พ.ศ. 2547 ทรงเป็นสมาชิกแห่ง The High Council of French-Speaking Countries (La Francophonie)

 เสด็จขึ้นครองราชย์ 
เสด็จขึ้นครองราชย์เมื่อพระชนมพรรษา 51 พรรษา เมื่อเดือนตุลาคม 2547 โดยมติเป็นเอกฉันท์ของกรมปรึกษาราชบัลลังก์ ภายหลังการประกาศสละราชสมบัติของสมเด็จพระนโรดม สีหนุ อันเนื่องจากปัญหาทางพระพลานามัย

 พระราชพิธีราชาภิเษก 
ในพระราชพิธีพระราชาภิเษก ซึ่งถ่ายทอดสดทางสถานีโทรทัศน์และวิทยุทั่วประเทศ พระบาทสมเด็จพระบรมนาถนโรดม สีหมุนี ซึ่งทรงเป็นกษัตริย์องค์ที่สองของราชอาณาจักรกัมพูชาในรอบ 60 ปี พระองค์ได้มีพระปฐมบรมราชโองการว่า "พระองค์จะทรงปฏิบัติตามรัฐธรรมนูญและกฎหมายกัมพูชา และจะทรงประกอบพระราชภารกิจเพื่อประโยชน์ของประเทศชาติและประชาชน"

 พระปรมาภิไธย 
thumb|250px|right|พระบาทสมเด็จพระบรมนาถ นโรดม สีหมุนีทรงประกอบพระราชกรณียกิจ พ.ศ. 2559 ณ จังหวัดเสียมเรียบ โดยข่าวในพระราชสำนักกัมพูชา
thumb|right|180px|พระบาทสมเด็จพระบรมนาถ นโรดม สีหมุนีเสด็จพระราชดำเนินไปในการพระราชพิธีจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ ณ ราชธานีพนมเปญ
พระบาทสมเด็จพระบรมนาถนโรดม สีหมุนี ทรงได้รับการถวายพระปรมาภิไธยในพระราชพิธีราชาภิเษกว่า พระกรุณา พระบาทสมเด็จพระบรมนาถ นโรดม สีหมุนี สมานภูมิชาติศาสนา รักขตขัตติยา เขมรารัฐราษฎร์ พุทธินทราธรามหากษัตริย์ เขมราชนา สมูโหภาส กัมพุชเอกราชรัฐบูรณสันติ ศุภมังคลา สิรีวิบุลา เขมราศรีพิราษฎร์ พระเจ้ากรุงกัมพูชาธิบดี 

สร้อยพระปรมาภิไธยนั้นแปลได้ความว่า "ผู้รับใช้มาตุภูมิ ศาสนา ประชาชาติ และประชาราษฎร์เขมร โดยสวามิภักดิ์ และภักดีภาพ มหากษัตริย์ซึ่งพระพุทธและพระอินทร์ท่านอุปถัมภ์ ผู้รวบรวมเขมรชนทั้งสิ้น ผู้ปกป้องเอกราช บูรณภาพแผ่นดินและสันติภาพของกัมพูชา พร้อมทั้งศุภมงคล เสรีภาพ และวิบุลภาพ ของประชาราษฎร์เขมร"ศานติ ภักดีคำ. พระนามกษัตริย์กัมพูชาองค์ใหม่ ควรใช้อย่างไรในภาษาไทย  ใน ศิลปวัฒนธรรม ปีที่ 26 ฉบับที่ 2 ประจำเดือนธันวาคม พ.ศ. 2547

พระราชกรณียกิจหลังขึ้นครองราชย์
thumb|160px|right|พระบาทสมเด็จพระบรมนาถ นโรดม สีหมุนีเสด็จเยี่ยมเยือนประชาชนบริเวณด้านนอกปราสาทบันทายศรี
พระราชกฤษฎีกาว่าด้วยพันธุ์พืชและพันธุ์สัตว์ประจำชาติกัมพูชา
พระบาทสมเด็จพระบรมนาถ นโรดม สีหมุนี ได้ทรงมีพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยพันธุ์พืชและพันธุ์สัตว์ประจำชาติกัมพูชาเมื่อวันที่ 21 มีนาคม พ.ศ. 2548 ในพระราชกฤษฎีกาได้ประกาศให้มีพันธุ์พืชและพันธุ์สัตว์เป็นสัญลักษณ์ของกัมพูชา 7 อย่างด้วยกันคือ ดอกลำดวน, ต้นตาล, กล้วยไข่, กูปรี, ปลากะโห้, นกช้อนหอยใหญ่ และ เต่าจาน

การที่ได้มีการประกาศพระราชกฤษฎีกาดังกล่าว นาย Chuch Phoeurn รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรมได้ให้สัมภาษณ์ว่า การเลทอกสัญลักษณ์ทั้ง 7 อย่างเป็นสัญลักษณ์ประจำชาติกัมพูชานั้นเพื่อจะทำให้สามารถอนุรักษ์พันธุ์พืชและพันธุ์สัตว์ของกัมพูชาไม่ให้สูญพันธุ์ อย่างไรก็ตามสัญลักษณ์ทั้ง 7 อย่างที่ถูกเลือกเป็นสัญลักษณ์ประจำชาติ ได้ถูกสอนในโรงเรียนทั่วกัมพูชาในชั้นเรียนวิชาภูมิศาสตร์
 ด้านการบริหารราชการแผ่นดิน 

ในด้านการบริหารราชการแผ่นดินในพระราชอาณาจักร พระบาทสมเด็จพระบรมนาถ นโรดม สีหมุนี ได้ทรงลงพระปรมาภิไธยในพระราชกฤษฎีกายกฐานะเมืองแกบ เมืองไพลิน และเมืองพระสีหนุขึ้นเป็นจังหวัด พร้อมทั้งปรับเขตแดนของจังหวัดหลายจังหวัดใหม่ ณ วันที่ 22 ธันวาคม พ.ศ. 2551  

เมื่อวันที่ 31 ธันวาคม พ.ศ. 2556 พระบาทสมเด็จพระบรมนาถ นโรดม สีหมุนี ได้ทรงลงพระปรมาภิไธยในพระราชกฤษฎีกาแยกจังหวัดกำปงจามออกเป็น 2 จังหวัด ได้แก่ จังหวัดกำปงจามและจังหวัดตโบงฆมุมเป็นจังหวัดใหม่ที่ 25 ในปัจจุบัน พระราชกฤษฎีกาดังกล่าวเป็นที่เรียกกันอย่างเป็นทางการว่า "พระราชกฤษฎีกาว่าด้วยจังหวัดกำปงจาม พ.ศ. 2556" ตามดำริของนายกรัฐมนตรีสมเด็จอัครมหาเสนาบดีเดโช ฮุน เซน โดยแบ่งมาจากพื้นที่ของจังหวัดกัมปงธม

 ชีวิตส่วนพระองค์ 
พระบาทสมเด็จพระบรมนาถ นโรดม สีหมุนี ไม่ทรงอภิเษกสมรส และไม่มีพระราชโอรสธิดา เนื่องจากประเทศกัมพูชาเป็นราชาธิปไตยโดยเลือกตั้ง พระมหากษัตริย์องค์ถัดไปจะถูกเลือกโดยกรมปรึกษาราชบัลลังก์ โดยเลือกจากสมาชิกในพระราชวงศ์กัมพูชา

 พระราชอิสริยยศและพระเกียรติยศ 

 1 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2537 - "สมเด็จกรมขุน" 
 31 สิงหาคม พ.ศ. 2547 - "พระบาทสมเด็จพระบรมนาถ" 

 รางวัลและเครื่องราชอิสริยาภรณ์ 
 เครื่องราชอิสริยาภรณ์ในพระราชอาณาจักร 
80x80px เครื่องราชอิสริยาภรณ์พระราชอาณาจักรกัมพูชา ชั้นมหาสิริวัฒน์
80x80px เครื่องราชอิสริยาภรณ์มุนีสาราภัณฑ์ ชั้นมหาสิริวัฒน์

 เครื่องราชอิสริยาภรณ์ต่างประเทศ 
  :
 พ.ศ. 2553 - 80px เครื่องอิสริยาภรณ์เลฌียงดอเนอร์ ชั้นกร็อง-ครัว
  : 
 พ.ศ. 2553 - 80px เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันสูงส่งยิ่งดอกเบญจมาศ

 รางวัล 
  รางวัลพลเมืองกิตติศักดิ์แห่งกรุงปราก พ.ศ. 2549
  รางวัลเหรียญเงินแห่งกรุงปารีส

 พระราชตระกูล