# ดีพวัน
ดีพวัน  เป็นอมนุษย์ในงานประพันธ์ชุดตำนานคธูลูของเอช. พี. เลิฟคราฟท์ โดยปรากฏตัวครั้งแรกในเรื่องสั้น The Shadow Over Innsmouth (พ.ศ. 2474) มีลักษณะคล้ายกับกบและปลา อาศัยอยู่ในทะเล และสามารถสืบพันธุ์กับมนุษย์ได้

สิ่งที่ปรากฏในเรื่องชุดตำนานคธูลูมากมายที่เกี่ยวโยงกับดีพวัน เช่น เมือง Innsmouth นครใต้สมุทร Y'ha-nthlei กลุ่มภาคีแห่งดากอน และอสุรกายซึ่งเรียกว่า เจ้าพ่อดากอนกับเจ้าแม่ไฮดรา หลังจากที่ปรากฏตัวในงานของเลิฟคราฟท์แล้ว ดีพวันยังปรากฏตัวในงานประพันธ์ของนักเขียนคนอื่นๆ โดยเฉพาะออกัสต์ เดอเลธThe Deep Ones are a popular fixture in Derleth's Cthulhu Mythos fiction, appearing in about half of his tales. ("Derleth's Use of the Words 'Ichthic' and 'Batrachian'", Crypt of Cthulhu #9.).

ลักษณะโดยรวม
เลิฟคราฟท์บรรยายลักษณะของดีพวันไว้ใน The Shadow Over Innsmouth ว่ามีโทนสีเทาอมเขียว แต่บริเวณท้องจะเป็นสีขาว ผิวหนังมีลักษณะเรียบและลื่น แต่ส่วนหลังจะเป็นเกล็ด รูปร่างคล้ายกับมนุษย์ซึ่งมีส่วนหัวเหมือนปลา ดวงตามีลักษณะถลนออกมาและหลับตาไม่ได้ บริเวณคอจะมีเหงือก ง่ามมือและเท้าเป็นพังผืด ดีพวันเคลื่อนไหวด้วยการกระโดดซึ่งบางครั้งจะใช้เพียงขาทั้งสองข้างแต่บางครั้งก็จะใช้มือด้วย ใช้เสียงในการสื่อสารแบบภาษาพูด

โดยปกติแล้วดีพวันจะอาศัยอยู่ในส่วนลึกของมหาสมุทรซึ่งเป็นที่มาของชื่อ แต่ก็สามารถขึ้นมาบนบกได้ในระยะเวลาหนึ่ง ดีพวันเป็นอมนุษย์ซึ่งไม่มีอายุขัยและจะเสียชีวิตเพราะถูกฆ่าหรืออุบัติเหตุเท่านั้น ดีพวันเป็นเผ่าพันธุ์ซึ่งรับใช้อสุรกายซึ่งเรียกว่า เจ้าพ่อดากอนกับเจ้าแม่ไฮดรา และคธูลู.Robert M. Price suggests that "Dagon" and Cthulhu are actually the same entity, Dagon being "the closest biblical analogy to the real object of worship of the deep ones"--The Innsmouth Cycle, Robert M. Price, ed., p. ix. มีศัตรูสำคัญคือสิ่งที่เรียกว่า โอลด์วัน ซึ่งใช้เวทมนตร์ควบคุมเหล่าดีพวันไว้ได้

ลูกครึ่งดีพวัน
เรื่องที่เป็นภูมิหลังของ The Shadow Over Innsmouth นั้นระบุถึงการต่อรองระหว่างดีพวันกับมนุษย์ โดยดีพวันจะทำให้ทะเลมีปลาอุดมสมบูรณ์และมอบทองคำกับอัญมณีลักษณะประหลาดให้ แต่มนุษย์จะต้องทำการสังเวยชีวิตและให้มีการจับคู่ระหว่างมนุษย์และดีพวัน ลูกครึ่งของดีพวันนั้นจะเกิดมาเหมือนมนุษย์ธรรมดา แต่เมื่ออายุย่างเข้าวัยกลางคนก็จะค่อยๆกลายสภาพไป ใบหูจะหดเล็กลง ดวงตาถลนและไม่สามารถกะพริบตาได้ หัวล้านและหดเล็กลง ผิวหนังเริ่มหยาบกร้านซึ่งต่อมาจะกลายเป็นเกล็ด และหนังรอบๆคอจะห้อยพับและกลายเป็นเหงือก ซึ่งเมื่อลูกครึ่งดีพวันกลายสภาพไปแล้วก็มักอับอายจนต้องหลบไปจากสังคมมนุษย์ ก่อนจะลงไปหาดีพวันด้วยกันในทะเลตามสัญชาตญาณ

เจ้าพ่อดากอนกับเจ้าแม่ไฮดรา
thumb|right|ดากอน
เจ้าพ่อดากอนกับเจ้าแม่ไฮดรา เป็นอสุรกายซึ่งเชื่อว่าเป็นเกรทโอลด์วัน แต่ก็อาจเป็นเพียงดีพวันที่มีร่างกายใหญ่โตผิดปกติ เจ้าแม่ไฮดรานั้นเป็นคู่ของเจ้าพ่อดากอน ซึ่งทั้งคู่และคธูลูเป็นเทพเจ้าที่ดีพวันนับถือ ชื่อ ดากอน (Dagon)มาจากเทพแห่งความอุดมสมบูรณ์ของเซมิติก

นครของดีพวัน
เลิฟคราฟท์เองได้กล่าวถึงนครของดีพวันเพียงแห่งเดียวคือ Y'ha-nthlei ซึ่งชื่อนี้อาจมีที่มาจากตัวละครชื่อ Yoharneth-Lahai ในงานประพันธ์ของลอร์ด ดุนซานีPrice makes this suggestion in the introduction of Dunsany's "Of Yoharneth-Lahai", The Innsmouth Cycle, p. 1. ใน The Shadow Over Innsmouth ระบุว่า Y'ha-nthlei เป็นมหานครในมหาสมุทรใต้เดวิลรีฟ นอกชายฝั่งของรัฐแมสซาชูเซตส์ใกล้เมือง Innsmouth ซึ่งในเรื่องไม่ได้ระบุว่าเมืองนี้มีอายุเท่าใด แต่ก็มีดีพวันซึ่งอาศัยอยู่ในเมืองนี้ถึง 80,000 ปีแล้ว "For eighty thousand years Pht'thya-l'yi had lived in Y'ha-nthlei" (ibid)..

ในภายหลัง นักประพันธ์คนอื่นๆจึงได้เพิ่มนครของดีพวันในส่วนอื่นของมหาสมุทร เช่น Ahu-Y'hloa ใกล้กับคอร์นวอล และ G'll-Hooใกล้กับหมู่เกาะภูเขาไฟ Surtsey นอกชายฝั่งของไอซ์แลนด์.Brian Lumley, "Rising With Surtsey".

ในวัฒนธรรมสมัยนิยม
ในดิจิมอนแอดเวนเจอร์ 02 ตอนที่13 เสียงเรียกจากดาโกมอน (ชื่อตอนนี้ล้อเลียนเรื่องสั้น เสียงเรียกของคธูลู ซึ่งเป็นเรื่องเปิดตัวของคธูลู) มีดิจิมอนรูปร่างคล้ายดีพวันซึ่งจับตัวยางามิ ฮิคาริไปให้ดาโกมอนที่นับถือเป็นเทพเจ้า

ดีพวันปรากฏตัวเป็นศัตรูในวิดีโอเกมต่างๆมากมาย เช่น Alone in the Dark, X-Com: Terror from the Deep, NetHack และ Call of Cthulhu: Dark Corners of the Earthเผ่าเมอร์ล็อกในเกมชุด Warcraft มีลักษณะคล้ายกับดีพวัน ซึ่งใน World of Warcraft ระบุถึงเทพโบราณใต้น้ำ Dagun'' ซึ่งเมอร์ล็อกบูชา

ดีพ นีโอเบในเซนต์เซย่าภาคเจ้านรกฮาเดส สวมเกราะเซอร์พลีสดีพ ซึ่งมีลักษณะคล้ายกับดีพวัน