# เทศบาลนครขอนแก่น
เทศบาลนครขอนแก่น เป็นเทศบาลนครแห่งหนึ่ง ตั้งอยู่ในอำเภอเมืองขอนแก่น จังหวัดขอนแก่น เป็นเขตเมืองที่มีประชากรมากเป็นอันดับ 3  ของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ รองจาก เทศบาลนครอุดรธานี และเทศบาลนครนครราชสีมา  และใหญ่เป็นอันดับที่ 11 ของประเทศไทย ในปี พ.ศ. 2561 มีประชากรอาศัยอยู่ประมาณ 118,080 คนรายงานสถิติจำนวนประชากรและบ้าน ประจำปี พ.ศ. 2560 ระบบสถิติทางการทะเบียน กรมการปกครอง คิดเป็น 2,566.96 คน ต่อตารางกิโลเมตร โดยอาณาเขตทั้งหมด อยู่ในตำบลในเมือง

 ประวัติ 
เทศบาลนครขอนแก่น เดิมได้รับการยกฐานะเป็นเทศบาลเมือง โดยพระราชกฤษฎีกา การจัดตั้งเทศบาลเมืองขอนแก่น มีผลบังคับใช้ ตั้งแต่วันที่ 20 สิงหาคม 2478 นายกเทศมนตรีคนแรก คือ พระเสนาราชภักดี เข้าดำรงตำแหน่ง เมื่อวันที่ 22 มิถุนายน 2478 ก่อนได้รับการยกฐานะเป็นเทศบาลเมืองตามพระราชกฤษฎีกา 2 เดือน ศาลาเทศบาลเมืองขอนแก่นตั้งอยู่ในที่ดินราชพัสดุแปลงที่ตั้งศาลากลางจังหวัดขอนแก่น ในขณะนั้นอยู่ทางทิศใต้ด้านตะวันตกของถนนกลางเมือง ตำบลในเมือง อำเภอเมืองขอนแก่น ตรงข้ามกับสถานีตำรวจภูธร อำเภอเมืองขอนแก่นในปัจจุบัน จนกระทั่งถึงปี พ.ศ. 2492 จึงได้ย้ายที่ทำการไปอยู่ในที่ดินแปลงที่ตั้งสถานีอนามัยและสถานีดับเพลิงด้านตะวันออกของถนนกลางเมือง อยู่ตรงข้ามกับโรงเรียนขอนแก่นวิทยายน มาจนถึง พ.ศ. 2508 เป็นเวลา 16 ปี ต่อมากระทรวงมหาดไทย ให้สำนักงานเทศบาลเมืองขอนแก่นใช้อาคารร่วมกับอำเภอเมืองขอนแก่น ซึ่งได้ย้ายมาอยู่ ตั้งแต่วันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2508 จนถึงวันที่ 21 ตุลาคม 2527 รวมเป็นเวลา 19 ปี ใน พ.ศ. 2527 จึงได้ย้ายสำนักงานมาตั้งอยู่ในที่ปัจจุบันและได้เปิดทำการตั้งแต่วันที่ 22 ตุลาคม 2527 เป็นต้นมา
 ที่ตั้งและอาณาเขต 
เทศบาลนครขอนแก่น มีพื้นที่เขตติดต่อกับพื้นที่ใกล้เคียง ดังนี้
 ทิศเหนือ ติดต่อกับเขตเทศบาลเมืองศิลา
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับเขตเทศบาลเมืองศิลาและเขตเทศบาลตำบลพระลับ
 ทิศใต้ ติดต่อกับเขตเทศบาลตำบลพระลับและเขตเทศบาลตำบลเมืองเก่า
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับเขตเทศบาลตำบลเมืองเก่า เขตเทศบาลเมืองบ้านเป็ด และเขตเทศบาลเมืองศิลา

 ภูมิอากาศ 

 ประชากร 

ประชากรในจังหวัดขอนแก่น มาจากเผ่าพันธุ์เดียวกันเป็นส่วนใหญ่ คนในพื้นที่เป็นชาวพื้นเมืองเดิมในสมัยก่อนประวัติศาสตร์คาบเกี่ยวกับสมัยประวัติศาสตร์ มีร่องรอยทางโบราณคดีปรากฏ เช่น ชุมชนโบราณโนนนกทาบ้านนาดี ตำบลกุดธาตุ อำเภอหนองนาคำ และที่โนนเมืองบ้านนาโพธิ์ อำเภอชุมแพมีอายุอยู่ประมาณ 3,000 ปีเศษ ต่อมาในสมัย และสมัยลพบุรีได้พบโครงกระดูก และเครื่องมือเครื่องใช้ของมนุษย์ในยุคสมัยนั้นไม่ทราบว่าเป็นเผ่าพันธุ์หรือชาติพันธุ์ใดแน่นอน เพราะดินแดนที่ราบสูงกว้างใหญ่มีชนชาติโบราณเข้ามาอาศัยอยู่นานแล้วเช่นชุมชนบ้านเชียง จังหวัดอุดรธานี เป็นต้น

พื้นที่จังหวัดขอนแก่นเดิมเคยอยู่ในอำนาจการปกครองของขอมมาก่อนมีโบราณสถานศาสนสถานของศาสนาพราหมณ์ปรากฏอยู่ทั่วไป จากนั้นจึงตกอยู่ใต้อำนาจการปกครองของอาณาจักรล้านช้างเวียงจันทน์ จำปาศักดิ์ ประชาชนลาวได้อพยพเข้ามาตั้งถิ่นฐานในดินแดนที่ราบสูงการอพยพของประชากรปรากฏชัดยิ่งขึ้น ในสมัยธนบุรี และต้นสมัยรัตนโกสินทร์

การอพยพของประชากรเข้ามาตั้งถิ่นฐานบ้านเมืองอยู่ในเขต จังหวัดขอนแก่น แบ่งเป็นเส้นทางใหญ่ได้สามทางคือ อพยพมาจากแขวงหลวงพระบาง, แขวงเวียงจันทน์ และแขวงจำปาศักดิ์

นอกจากประชากรดั้งเดิมแล้ว ในเขตเมืองขอนแก่นยังมีชาวไทยเชื้อสายจีนเป็นจำนวนมาก ซึ่งถือเป็นชุมชนใหญ่และมีบทบาทสำคัญต่อการพัฒนาทางด้านเศรษฐกิจเป็นอย่างมาก รวมถึงชาวไทยเชื้อสายเวียดนาม และชาวต่างชาติอื่น ๆ ซึ่งย้ายเข้ามาตั้งถิ่นฐานในจังหวัดขอนแก่น

ชุมชนในเขตเทศบาลนครขอนแก่นมีทั้งสิ้น 95 ชุมชน แบ่งออกเป็น 4 เขตตามเขตเลือกตั้งสภาเทศบาล ดังนี้

+ชุมชนในเขตเทศบาลนครขอนแก่นเขต 1เขต 2เขต 3เขต 4ชุมชนโนนชัย 1ชุมชนศรีจันทร์ชุมชนโนนทัน 1ชุมชนโนนหนองวัด 2ชุมชนโนนชัย 2ชุมชนบะขามชุมชนโนนทัน 2ชุมชนหนองวัดพัฒนาชุมชนโนนชัย 3ชุมชนศรีจันทร์ประชาสร้างสรรค์ชุมชนโนนทัน 3ชุมชนวุฒารามชุมชนดอนย่านาง 1ชุมชนนาคะประเวศน์ชุมชนโนนทัน 4ชุมชนสามเหลี่ยม 1ชุมชนดอนย่านาง 2ชุมชนธารทิพย์ชุมชนโนนทัน 5ชุมชนสามเหลี่ยม 2ชุมชนดอนย่านาง 3ชุมชนหน้า ร.พ.ศูนย์ชุมชนโนนทัน 6ชุมชนสามเหลี่ยม 3ชุมชนหลังศูนย์ราชการ 1ชุมชนบ้านเลขที่ 37ชุมชนโนนทัน 7ชุมชนสามเหลี่ยม 4ชุมชนหลังศูนย์ราชการ 2ชุมชนทุ่งเศรษฐีชุมชนโนนทัน 8ชุมชนสามเหลี่ยม 5ชุมชนเทพารักษ์ 1ชุมชนศิริมงคลชุมชนโนนทัน 9ชุมชนศรีฐาน 1ชุมชนเทพารักษ์ 2ชุมชนศรีจันทร์พัฒนาชุมชนบ้านตูมชุมชนศรีฐาน 2ชุมชนเทพารักษ์ 3ชุมชนมิตรสัมพันธ์ 1ชุมชนหนองแวงเมืองเก่า 1ชุมชนศรีฐาน 3ชุมชนเทพารักษ์ 4ชุมชนมิตรสัมพันธ์ 2ชุมชนหนองแวงเมืองเก่า 2ชุมชนศรีฐาน 4ชุมชนเทพารักษ์ 5ชุมชนทุ่งสร้างพัฒนาชุมชนหนองแวงเมืองเก่า 3ชุมชนหนองแวงตราชู 1ชุมชนเจ้าพ่อเกษมชุมชนหนองใหญ่ 1ชุมชนหนองแวงเมืองเก่า 4ชุมชนหนองแวงตราชู 2ชุมชน บ.ข.ส.ชุมชนหนองใหญ่ 2ชุมชนวัดกลางชุมชนหนองแวงตราชู 3ชุมชนเจ้าพ่อทองสุขชุมชนหนองใหญ่ 3ชุมชนวัดธาตุชุมชนหนองแวงตราชู 4ชุมชนหนองใหญ่ 4ชุมชนหลังสนามกีฬา 1ชุมชนวัดป่าอดุลยารามชุมชนโพธิบัลลังก์ทองชุมชนหลังสนามกีฬา 2ชุมชนไทยสมุทรชุมชนบ้านพัก ต.ช.ด.ชุมชนแก่นนครชุมชนเทคโนภาคฯชุมชนชลประทานชุมชน กศน.ชุมชนตะวันใหม่ชุมชนหัวสะพานสัมพันธ์ชุมชนการเคหะชุมชนมิตรภาพชุมชนเจ้าพ่อขุนภักดีชุมชนเหล่านาดี 12ตลาดต้นตาลชุมชนธนาครชุมชนพระนครศรีบริรักษ์ชุมชนพัฒนาเทพารักษ์ชุมชนคุ้มหนองคูชุมชนพิมานชลร่วมใจพัฒนาชุมชนหลักเมืองชุมชนตรีเทพนครขอนแก่นชุมชน 95 ก้าวหน้านครชุมชนพระลับชุมชนโนนหนองวัด 1ชุมชนชัยณรงค์สามัคคีชุมชนโนนหนองวัด 3ชุมชนโนนหนองวัด 4

ในปัจจุบันแนวโน้มของจำนวนประชากรในเขตเทศบาลนครขอนแก่นมีจำนวนลดลง เนื่องจากการขยายตัวของเขตที่อยู่อาศัยชิดเขตเทศบาลในรูปแบบของหมู่บ้านจัดสรรโดยเฉพาะอย่างยิ่งในระหว่างปี พ.ศ. 2546-2549 อย่างไรก็ดี ในปัจจุบัน เขตเมืองขอนแก่น (ในเขตเทศบาลนครรวมถึงพื้นที่ติดกับเขตเทศบาล ซึ่งได้แก่ เทศบาลเมืองศิลา เทศบาลเมืองบ้านเป็ด เทศบาลตำบลเมืองเก่า และเทศบาลตำบลพระลับ) มีจำนวนประชากรจดทะเบียน รวมถึงประชากรแฝงรวมอาศัยอยู่เป็นจำนวนมากและหนาแน่นประมาณ 450,000 คน โดยประมาณ

 การขนส่ง 
เทศบาลนครขอนแก่นมีเส้นทางคมนาคมที่เชื่อมโยงกับเมืองอื่น ๆ หลายทางได้แก่ ทางบก และทางอากาศ โดยมีรายละเอียด ดังนี้

 ทางบก 
300px|thumb|ภาพมุมสูงของสถานีรถไฟขอนแก่น เป็นสถานีรถไฟทางคู่แบบยกระดับ โดยเปิดใช้งานอาคารหลังใหม่ใน พ.ศ. 2562
ทางหลวงแผ่นดิน
ทางหลวงแผ่นดินในเขตเทศบาลนครขอนแก่น ได้แก่ 
  ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2 (ถนนมิตรภาพ)
  ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 12 (ถนนมะลิวัลย์และถนนศรีจันทร์)
  ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 230 (ถนนวงแหวนรอบเมืองขอนแก่น)

ทางรถไฟ
 : จากสถานีกลางกรุงเทพอภิวัฒน์ มีรถด่วนพิเศษอีสานมรรคา รถด่วนดีเซลราง และรถเร็วสายกรุงเทพ – หนองคาย ให้บริการ โดยมีจุดจอดรับ – ส่งผู้โดยสารที่สถานีขอนแก่น ซึ่งเป็นสถานีรถไฟทางคู่แบบยกระดับ นอกจากนี้ ยังมีรถท้องถิ่นสายนครราชสีมา – หนองคาย, นครราชสีมา – อุดรธานี และชุมทางแก่งคอย – ขอนแก่น ให้บริการ

ระบบขนส่งมวลชน
 รถโดยสารประจำทาง ขอนแก่นซิตี้บัส ท่าอากาศยานขอนแก่น - รอบเมือง -สถานีขนส่ง บขส.3 (อัตราค่าโดยสาร 15 บาทตลอดสาย)
 โครงการรถไฟฟ้ารางเบา (Light Rail Transit) ประเภทรถราง สายสีแดง (สำราญ-ท่าพระ) โดยบริษัท ขอนแก่น ทรานซิท ซิสเต็ม จำกัด (KKTS)http://www.kkts.co.th  มีทั้งหมด 16 สถานี เป็นโครงสร้างยกระดับ 6 สถานีและระดับดิน 10 สถานี รวมระยะทาง 22.8 กิโลเมตร กำลังอยู่ในขั้นตอนการดำเนินงานจัดสร้าง

 ทางอากาศ 
 ท่าอากาศยานขอนแก่น

 การศึกษา 
 สถาบันอุดมศึกษา 
thumb|ประตูทางเข้ามหาวิทยาลัยขอนแก่น
 มหาวิทยาลัยขอนแก่น
 มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน วิทยาเขตขอนแก่น 
 มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตอีสาน
 วิทยาลัยการสาธารณสุขสิรินธร จังหวัดขอนแก่น
 มหาวิทยาลัยภาคตะวันออกเฉียงเหนือ 
 มหาวิทยาลัยศรีปทุม ขอนแก่น
 วิทยาลัยบัณฑิตเอเซีย
 สถาบันการเรียนรู้เพื่อปวงชน ศูนย์ขอนแก่น
 สถาบันการจัดการปัญญาภิวัฒน์ 
 สถาบันการอาชีวศึกษาภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ๓

 โรงเรียนในสังกัด 
 โรงเรียนเทศบาลวัดกลาง 
 โรงเรียนเทศบาลสวนสนุก
 โรงเรียนเทศบาลคุ้มหนองคู 
 โรงเรียนเทศบาลบ้านสามเหลี่ยม 
 โรงเรียนเทศบาลบ้านตูม 
 โรงเรียนเทศบาลบ้านศรีฐาน
 โรงเรียนเทศบาลบ้านหนองใหญ่ 
 โรงเรียนเทศบาลบ้านหนองแวง 
 โรงเรียนเทศบาลบ้านโนนชัย 
 โรงเรียนเทศบาลบ้านโนนทัน
 โรงเรียนอนุบาลสาธิตเทศบาลนครขอนแก่น (โนนหนองวัด)

 วัฒนธรรม 
งานประเพณีและงานเทศกาลท้องถิ่นที่สำคัญ ได้แก่
 งานประเพณีทำบุญตักบาตรในวันขึ้นปีใหม่ โดยจะจัดขึ้นในวันที่ 1 มกราคม ของทุกปี
 งานประเพณีสุดยอดสงกรานต์อีสานเทศกาลดอกคูน – เสียงแคน และถนน ข้าวเหนียว โดยจะจัดขึ้นในวันที่ 5 – 15 เมษายน ของทุกปี
 งานประเพณีวันเข้าพรรษา โดยจะจัดขึ้นระหว่างวันเข้าพรรษาของทุกปี
 งานประเพณีออกพรรษา ไต้ประทีปบูชา พุทธกตัญญู  โดยจะจัดขึ้นระหว่างวันออกพรรษาของทุกปี
 งานเทศกาลไหมนานาชาติ ประเพณีผูกเสี่ยวและงานกาชาด จัดขึ้นในวันที่ 29 พฤศจิกายน – 10 ธันวาคม ของทุกปี