# เทศบาลเมืองลพบุรี
เทศบาลเมืองลพบุรี เป็นเทศบาลเมืองแห่งหนึ่งในอำเภอเมืองลพบุรี จังหวัดลพบุรี เป็นองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่ตั้งศาลากลางจังหวัดลพบุรี มีพื้นที่ 6.85 ตารางกิโลเมตร ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าหินทั้งตำบล และบางส่วนของตำบลทะเลชุบศร มีประชากรในปี พ.ศ. 2562 จำนวน 22,299 คนรายงานสถิติจำนวนประชากรและบ้าน ประจำปี พ.ศ. 2562 ท้องถิ่นเทศบาลเมืองลพบุรี ระบบสถิติทางการทะเบียน กรมการปกครอง

เทศบาลเมืองลพบุรีมีโบราณสถานอยู่มาก เป็นศูนย์กลางของธุรกิจขนาดย่อม และเป็นศูนย์กลางด้านการศึกษา รายล้อมด้วยเขตทหาร ทว่าการพัฒนาเมืองขาดการวางแผนที่ดีด้านโครงสร้างและปัจจัยพื้นฐาน ทำให้การเติบโตของเมืองขาดแนวทางที่เหมาะสม ทั้ง ๆ มีศักยภาพสูงในการพัฒนาด้านการท่องเที่ยวในระดับภาค

 ที่ตั้งและอาณาเขต 
เทศบาลเมืองลพบุรีตั้งอยู่ในอำเภอเมืองลพบุรี จังหวัดลพบุรี ทางฝั่งซ้ายของแม่น้ำลพบุรี มีพื้นที่ในความรับผิดชอบประกอบด้วยพื้นที่ตำบลท่าหินและบางส่วนของตำบลทะเลชุบศร มีพื้นที่ 6.85 ตารางกิโลเมตร หรือ 4,281 ไร่ มีอาณาเขตติดต่อกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นข้างเคียงดังต่อไปนี้

 ทิศเหนือ ติดต่อกับองค์การบริหารส่วนตำบลทะเลชุบศร อำเภอเมืองลพบุรี
 ทิศใต้ ติดต่อกับเทศบาลตำบลป่าตาล และองค์การบริหารส่วนตำบลโพธิ์เก้าต้น อำเภอเมืองลพบุรี
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับเทศบาลเมืองเขาสามยอด และเทศบาลตำบลป่าตาล อำเภอเมืองลพบุรี
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับองค์การบริหารส่วนตำบลพรหมมาสตร์ อำเภอเมืองลพบุรี

 ประวัติ 
เดิมเทศบาลเมืองลพบุรีมีฐานะเป็นสุขาภิบาลเมืองลพบุรี ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล พระอัฐมรามาธิบดินทรมีพระราชกฤษฎีกายกฐานะเป็นเทศบาลเมืองลพบุรี เมื่อวันที่ 10 ธันวาคม พ.ศ. 2478 มีพื้นที่ 0.90 ตารางกิโลเมตร หรือ 504 ไร่ เฉพาะตำบลท่าหินและแถบด้านใต้ของวัดมณีชลขัณฑ์ ต่อมามีพระราชกฤษฎีกาเปลี่ยนแปลงเขตเทศบาลเมืองลพบุรี ขยายพื้นที่ครอบคลุมเขตตำบลทะเลชุบศร ตำบลท่าแค ตำบลโคกกะเทียม ตำบลเขาพระงาม ตำบลเขาสามยอด ตำบลท่าศาลา และตำบลป่าตาล เมื่อวันที่ 20 มิถุนายน พ.ศ. 2487 ถือเป็นพื้นที่กว้างใหญ่ เต็มไปด้วยทุ่งนา ป่า และเขา

ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรมีพระราชกฤษฎีกาเปลี่ยนแปลงเขตเทศบาลเมืองลพบุรีอีกครั้งเมื่อวันที่ 1 มิถุนายน พ.ศ. 2497 โดยลดขนาดพื้นที่ของเขตเทศบาล คงเหลือเพียงตำบลท่าหินและบางส่วนของตำบลทะเลชุบศร (ตั้งแต่ทิศตะวันออกของทางรถไฟสายเหนือจนถึงวงเวียนเทพสตรี อันเป็นที่ตั้งของศาลากลางจังหวัดลพบุรี) โดยให้เหตุผลว่าเดิมมีพื้นที่ครอบคลุมหลายตำบล ไม่สามารถปกครองดูแล ทะนุบำรุงได้ทั่วถึงจึงปรับปรุงเขตเทศบาลเสียใหม่ ทำให้เทศบาลเมืองลพบุรีในปัจจุบันมีพื้นที่ 6.85 ตารางกิโลเมตร

 ชุมชน 
ชุมชนในเขตเทศบาลเมืองลพบุรีมีทั้งหมด 20 ชุมชน ดังต่อไปนี้
 ชุมชนนเรศวร
 ชุมชนศรีสุริโยทัย
 ชุมชนราชมนู
 ชุมชนสระมโนราห์
 ชุมชนบ้านป้อม
 ชุมชนวัดเชิงท่า
 ชุมชนร่วมน้ำใจ 1
 ชุมชนร่วมน้ำใจ 2
 ชุมชนตลาดล่าง
 ชุมชนวัดคลองสายบัว  ชุมชนอุตุนิยมวิทยา
 ชุมชนไปรษณีย์
 ชุมชนรามเดโช
 ชุมชนนครโกษา
 ชุมชนสีหราชเดโชชัย
 ชุมชนทะเลน้อย
 ชุมชนอู่รถรางเก่า
 ชุมชนสันเปาโล
 ชุมชนประตูผี
 ชุมชนศรีปราชญ์

 โครงสร้างพื้นฐาน 
 การศึกษา 

 สถาบันอุดมศึกษา
 มหาวิทยาลัยราชภัฏเทพสตรี
 สถาบันอาชีวศึกษา
 วิทยาลัยเทคนิคลพบุรี
 โรงเรียนโปลีเทคนิคลพบุรี
 วิทยาลัยเทคโนโลยีลพบุรี
 โรงเรียนของรัฐบาล
 โรงเรียนอนุบาลลพบุรี
 โรงเรียนพิบูลวิทยาลัย
 โรงเรียนเมืองใหม่ (ชลอราษฎร์รังสฤษฏ์)

 โรงเรียนเอกชน
 โรงเรียนวรพิทยา
 โรงเรียนบรรจงรัตน์
 โรงเรียนวินิตศึกษา ในพระราชูปถัมภ์ฯ
 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยราชภัฏเทพสตรี
 โรงเรียนกองทัพบกอุปถัมภ์ค่ายนารายณ์ศึกษา
 โรงเรียนในสังกัดเทศบาล
 โรงเรียนเทศบาล 1 ระบบสาธิตเทศบาลเมืองลพบุรี (เดิม โรงเรียนเทศบาล 1 บ้านท่าหิน)
 โรงเรียนเทศบาล 2 ระบบสาธิตเทศบาลเมืองลพบุรี (เดิม โรงเรียนเทศบาล 2 วัดกวิศราราม)
 โรงเรียนเทศบาล 3 ระบบสาธิตเทศบาลเมืองลพบุรี (เดิม โรงเรียนเทศบาล 3 วัดคลองสายบัว)
 โรงเรียนเทศบาล 5 ระบบสาธิตเทศบาลเมืองลพบุรี 

 สาธารณสุข 
เทศบาลเมืองลพบุรีมีสถานบริการด้านสาธารณสุข 3 แห่ง

 ศาสนสถาน 

 ศาสนาพุทธ
 วัดกวิศรารามราชวรวิหาร
 วัดเสาธงทอง
 วัดคลองสายบัว
 วัดชีป่าสิตาราม
 วัดเชิงท่า
 ศาสนาคริสต์
 คริสตจักรคริสเตียนสัมพันธ์ลพบุรี
 คริสตจักรสัมพันธ์ธารพระพรลพบุรี
 คริสตจักรความหวังลพบุรี
 ศาสนจักรของพระเยซูคริสต์แห่งวิสุทธิชนยุคสุดท้ายลพบุรี

 ศาสนาอิสลาม
 มัสยิดนูรู้สมุสลิมีน
 อื่น ๆ
 ศาลพระกาฬ
 ศาลลูกศร
 ศาลเจ้าพ่อหลักเมือง

 การขนส่ง 
 ทางถนน 
ถนนสายสำคัญในตัวเมืองลพบุรีมีดังนี้
 ถนนนารายณ์มหาราช (ทางหลวงหมายเลข 311)
 ถนนปรางค์สามยอด (ส่วนหนึ่งของทางหลวงหมายเลข 311)
 ถนนนเรศวร (ทางหลวงหมายเลข 3016)
 ถนนฝรั่งเศส 
 ถนนราชมนู
 ถนนราชดำเนิน
 ถนนประตูชัย
 ถนนพระปิยะ
 ถนนบนเมือง 
 ถนนวิชาเยนทร์
 ถนนศรีปราชญ์
 ถนนพระศรีมโหศถ
 ถนนพระยากำจัด
 ถนนเพทราชา ถนนกาญจนาคม
 ถนนสรศักดิ์
 ถนนพิชัยดาบหัก
 ถนนโกษาปาน
 ถนนสีหราชเดโชชัย
 ถนนสราญรมย์
 ถนนสีดา
 ถนนพระยาอนุชิต
 ถนนชนะสงคราม
 ถนนโกษาเหล็ก
 ถนนรามเดโช
 ถนนพระโหราธิบดี
 ถนนพระราม

 ทางราง 
การคมนาคมทางรถไฟ ปัจจุบันมีรถไฟสายกรุงเทพ–เชียงใหม่ โดยผ่านจังหวัดปทุมธานี จังหวัดพระนครศรีอยุธยา จังหวัดสระบุรี จนถึงจังหวัดลพบุรี เปิดการเดินรถ โดยมีสถานีรถไฟหลักคือสถานีรถไฟลพบุรี

ในอดีตลพบุรีเคยเปิดให้บริการรถรางสายท่าโพธิ์–เอราวัณ แล้วยุติการเดินรถเมื่อวันที่ 1 ธันวาคม พ.ศ. 2505สมพงษ์ นิติกุล. ภาพโบราณ ตำนานเมืองลพบุรี. กรุงเทพฯ : พี.เอ.ลีฟวิ่ง, 2456, หน้า 27-28ฉันทฤทธิ์ วิโรจน์ศิริ. สถาปัตยกรรมเมืองเก่าลพบุรี : คู่มือท่องเที่ยวเมืองเก่าลพบุรี. กรุงเทพฯ : อมรินทร์พริ้นติ้งแอนพับลิชชิ่ง, 2556, หน้า 21