# ภาษากัศมีร์
ภาษากัศมีร์, ภาษาแคชเมียร์ (,)Laurie Bauer, 2007, The Linguistics Student's Handbook, Edinburgh หรือ ภาษาเกอศูร์ (, /kəːʃur/) เป็นภาษากลุ่มดาร์ดิก จัดอยู่ในตระกูลอินโด-ยูโรเปียน สาขาอินโด-อารยัน มีผู้พูดในดินแดนกัศมีร์ประมาณ 7 ล้านคน เรียงประโยคแบบประธาน-กริยา-กรรม ในยุคแรกเขียนด้วยอักษรศารทา แล้วเปลี่ยนเป็นอักษรอาหรับแบบเปอร์เซียภายหลัง วรรณกรรมภาษากัศมีร์มีมาก แต่ไม่ได้รับการสืบทอด ผู้พูดภาษานี้ก็ลดจำนวนลง ภาษานี้เพิ่งได้รับการยอมรับให้เป็นภาษาราชการและมีการสอนในโรงเรียนได้ไม่นาน นิตยสารและหนังสือพิมพ์ภาษากัศมีร์มีเพียงฉบับเดียว

ใน ค.ศ. 2020 ทางรัฐสภาอินเดียลงมติผ่านร่างกฎหมายให้ภาษากัศมีร์เป็นภาษาทางการในชัมมูและกัศมีร์ร่วมกับภาษาโฑครี, ฮินดี, อูรดู และอังกฤษ ภาษากัศมีร์ยังเป็นหนึ่งใน 22 ภาษากำหนดของประเทศอินเดีย

 สัทวิทยา 
ภาษากัศมีร์ประกอบด้วยหน่วยเสียงดังนี้

 สระ 
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|-
!  
! หน้า
! กลาง
! หลัง
|-
! สูง
|  
|  
|  
|-
! กลาง
|   ||  
|  
|-
! ต่ำ
|
| || 
|}

 พยัญชนะ 
 ริมฝีปาก ฟัน ปุ่มเหงือก ปลายลิ้นม้วน หลังปุ่มเหงือก/เพดานแข็ง เพดานอ่อน เส้นเสียง นาสิก   หยุด/กักเสียดแทรก  ⠀ ⠀  ⠀ ⠀ ⠀        เสียดแทรก ⠀   เปิด    รัว 

 ระบบการเขียน 
ภาษากัศมีร์มีระบบอักขรวิธี 3 แบบ: อักษรเปอร์เซีย-อาหรับ, อักษรเทวนาครี และอักษรศารทา บางครั้งมีการเขียนอักษรโรมันในการเขียนภาษากัศมีร์อย่างไม่เป็นทางการ โดยเฉพาะในโลกออนไลน์

ภาษากัศมีร์เคยเขียนด้วยอักษรศารทาหลังคริสต์ศตวรรษที่ 8 ภายหลังอักษรนี้เริ่มไม่เหมาะต่อการเขียนภาษานี้ เพราะไม่รองรับเสียงเฉพาะด้วยการใช้สัญลักษณ์สระอย่างเพียงพอ นั่นทำให้ปัจจุบันไม่นิยมใช้อักษรนี้และจำกัดการใช้งานเฉพาะในพิธีทางศาสนาของกัศมีร์บัณฑิต

ปัจจุบันภาษากัศมีร์เขียนด้วยอักษรเปอร์เซีย-อาหรับและเทวนาครี (ซึ่งมีการปรับเปลี่ยนบางส่วน) ในกลุ่มภาษาที่เขียนด้วยอักษรเปอร์เซีย-อาหรับ ภาษากัศมีร์เป็นหนึ่งในภาษาที่ระบุเสียงสระทั้งหมด

รัฐบาลชัมมูและกัศมีร์และสถาบันศิลปะ วัฒนธรรม และภาษาชัมมูและกัศมีร์ยอมรับให้อักษรเปอร์เซีย-อาหรับเป็นอักษรทางการของภาษากัศมีร์

ถึงกระนั้น อักษรเปอร์เซีย-อาหรับยังคงมีการใช้งานทั้งชาวกัศมีร์ที่นับถือศาสนาฮินดูและอิสลาม บางส่วนพยายามสร้างมุมมองทางศาสนาและทำให้อักษรเปอร์เซีย-อาหรับเป็นของมุสลิม ส่วนอักษรเทวนาครีเป็นของฮินดู

 อักษรเปอร์เซีย-อาหรับ 
 พยัญชนะ 
 ชื่อ ทับศัพท์ สัทอักษรสากล รูปอักขระเดี่ยว  bē b    pē p    phạ ph    tē t    thạ th    ṭē ṭ    ṭhạ ṭh    sē s    jīm j    chīm ch    chhạ chh    hay h    khay kh    dāl d    ḍāl ḍ    zāl z    rē r    ṛē ṛ    zē z    tsē ts    tshạ tsh    sīn s    shīn sh   sọ̄d s   zọ̄d z   tọy t   zọy z    ạ̄n  –     gạ̄n g    fē f    qāf q    kīf k    khạ kh    gāf g    lām l    mīm m    nūn n, ̃    nūn gọnā ̃  wāw v/w    hē h   ,  lọkuṭ yē, boḍ yē y  ,  ,  gōl yāyuk, tālür'  ya,  '  ,  

 สระ 
 ชื่อ ทับศัพท์ สัทอักษรสากล สระประสมกับพยัญชนะ  (be) รูปสระท้าย รูปสระกลาง รูปสระต้น รูปสระเดี่ยว  รายละเอียดรูปสระเสริมสัทอักษรในยูนิโคด  zabar a       U+064E ARABIC FATHA  mad ā      (آ) U+0622 ARABIC LETTER ALEF WITH MADDA ABOV (ต้นและเดี่ยว)
(ا) U+0627 ARABIC LETTER ALEF (กลางและท้าย)  amālü ạ (ö)       U+0654 ARABIC HAMZA ABOVE  amālü mad ạ̄ (ȫ)       (ٲ) U+0672 ARABIC LETTER ALEF WITH WAVY HAMZA ABOVE  zēr i       U+0650 ARABIC KASRA  kashi zēr ī      (ای) U+06CC ARABIC LETTER FARSI YEH & U+0656 ARABIC SUBSCRIPT ALEF (ต้นและกลาง)
U+06CC ARABIC LETTER FARSI YEH (ท้ายและเดี่ยว)  sāyi u',ü       U+0655 ARABIC HAMZA BELOW  sāyi mad ū',ǖ       (ٳ) U+0673 ARABIC LETTER ALEF WITH WAVY HAMZA BELOW  pēsh u       U+064F ARABIC DAMMA  kashi wāwuk ū       (وٗ) U+0648 ARABIC LETTER WAW & U+0657 ARABIC INVERTED DAMMA  nīmü wāwuk o       (ۆ) U+06C6 ARABIC LETTER OE  wāwuk ō       (و) U+0648 ARABIC LETTER WAW  lạṭ' wāwuk ọ       (ۄ) U+06C4 ARABIC LETTER WAW WITH RING  lạṭ' wāwuk mad ọ̄       (ۄ + ا) U+06C4 ARABIC LETTER WAW WITH RING & U+0627 ARABIC LETTER ALEF  nīmü yāyuk e       (	ٚ) U+065A ARABIC VOWEL SIGN SMALL V ABOVE ประสมกับ (ے) U+06D2 ARABIC LETTER YEH BARREE  yāyuk ē       (ی) U+06CC ARABIC LETTER FARSI YEH

 อักษรเทวนาครี 
 พยัญชนะ 
 อักษร क  ख  ग  च  छ  ज  च़  छ़  ज़  ट  ठ  ड  त  थ  द  न  प  फ  ब  म  य  र  ल  व  श  स  ह  สัทอักษรสากล                                          ทับศัพท์ k  kh  g  ch  chh  j  ts  tsh  z  ṭ  ṭh  ḍ  t  th  d  n  p  ph  b  m  y  r  l  w  sh  s  h 

 สระ 
มีการจัดสระกัศมีร์ด้วยอักษรเทวนาครีหลายแบบ
โดยตารางข้างล่างนี้มาจากรูปแบบใน ค.ศ. 2002Everson, Michael & Pravin Satpute. (2006). Proposal to add four characters for Kashmiri to the BMP of the UCS. unicode.org. ซึ่งมักมีเนื้อหาและผู้อ่านในอินเทอร์เน็ตมากกว่า ถึงแม้ว่าจะเป็นรูปแบบเก่าก็ตาม 
รูปแบบนี้ใช้สระ ॲ/ऑ และสัญลักษณ์สระ
कॅ/कॉ สำหรับสระคล้าย schwa  และสระคล้าย schwa ยาว  ซึ่งพบในภาษาอื่นที่ใช้อักษรเทวนาครีแต่ใช้ระบุเสียงสระอื่น เช่น มราฐีและฮินดี 

 อักษร     ॲ                          สัทอักษรสากล                     [əi]     [ɔː]     ทับศัพท์ a  ā  ạ  ạ̄  i  ī ü ǖ u  ū  e  ē ai o  ō  ọ̄ ọ  ̃รูปสระกับพยัญชนะ k หรือ  

ส่วนตารางข้างล่างเป็นรูปแบบล่าสุด (2009) ในการสะกดสระและพยัญชนะกัศมีร์Government of India. (2009). Proposal to add six characters in the Devanagari block for representation of Kashmiri language in Devanagari script. unicode.org.Pandey, Anshuman. (2009). Comments on India’s Proposal to Add Devanagari Characters for Kashmiri. unicode.org. 
สิ่งที่เปลี่ยนแปลงหลัก ๆ คืออักขระเดี่ยว ॳ / ॴ และสัญลักษณ์สระ  /  สำหรับเสียงสระคล้าย schwa  และสระคล้าย schwa ยาว  และรูปสระเดี่ยว  กับสัญลักษณ์สระ  ใหม่สำหรับเสียงสระ  ซึ่งสามารถใช้แทนพยัญชนะ व เดี่ยวได้

 อักษร     ॳ  ॴ      ॶ  ॷ      ऎ     ऒ         สัทอักษรสากล                                  ทับศัพท์The central vowels are typically transcribed  and  when transliterating Arabic script,  and  when transliterating Nagari. a  ā  ạ  ạ̄  i  ī  ü  ǖ  u  ū  e  ē  ai  o  ō  ọ̄  ọ   ̃รูปสระกับพยัญชนะ k

 อักษรศารทา 
 พยัญชนะ 
+ชื่อทับศัพท์สัทอักษรสากลรูปอักขระเดี่ยวหมายเหตุPandey, Anshuman. (2009). Proposal to Encode the Sharada Script in ISO/IEC 10646. unicode.org.kōv kạkakhvani khạkhagagar gạgagāsi ghạghaภาษากัศมีร์ไม่มีพยัญชนะนี้nārug ṅạṅaภาษากัศมีร์ไม่มีพยัญชนะนี้tsāṭuv chạchatshvaṭiñ chhạchhazayi jạjazashiñ jhạjhaภาษากัศมีร์ไม่มีพยัญชนะนี้khvana phuṭi ñạñaภาษากัศมีร์ไม่มีพยัญชนะนี้ar mām̐ṭaṭasar mām̐ṭhaṭhaḍuḍ ḍạḍaḍaka ḍhạḍhaภาษากัศมีร์ไม่มีพยัญชนะนี้nānaguri ṇạ ṇaภาษากัศมีร์ไม่มีพยัญชนะนี้tov tạtathāshi thạthadadav dạdadūñ dhạdhaภาษากัศมีร์ไม่มีพยัญชนะนี้nastūv nạnapaḍuri pạpaphariñ phạphabub bạbabāyi bhạbhaภาษากัศมีร์ไม่มีพยัญชนะนี้mōv mạmayāva yạya raka rạralāva lạlaboḍu ḍuḍ ḍạḷaภาษากัศมีร์ไม่มีพยัญชนะนี้vashi vạvashakar shạshaphāri ṣạṣaภาษากัศมีร์ไม่มีพยัญชนะนี้sus sạsahala hạha 

 สระ 
ชื่อทับศัพท์สัทอักษรสากลรูปอักขระเดี่ยวหมายเหตุādau aaaitav ā āyeyev yēiyisherav yīīvọpal vōuvọpal bā ū ūr̥enavr̥ภาษากัศมีร์ไม่มีสระนี้  rakhavr̥̄ภาษากัศมีร์ไม่มีสระนี้ leyevl̥ภาษากัศมีร์ไม่มีสระนี้ līsav l̥̄ ภาษากัศมีร์ไม่มีสระนี้ talavya yēētolī aiaivuṭhō ōōashidī auauaḍi tsandra phyoram̐ mas phyori aṃaṃdō phyori aḥaḥ𑆃𑆂 
สัญลักษณ์สระ
ชื่อทับศัพท์สัทอักษรสากลสัญลักษณ์สระเดี่ยวสัญลักษณ์สระกับพยัญชนะ paวิธีแสดงเครื่องหมายสระบนพยัญชนะพิเศษต่าง ๆ อย่างชัดเจน vahāy-ā𑆳 = 
 = 

 = 

 =  mūnthar-i𑆴ar mūnthar-ī𑆵khuru-u𑆶 = 
 = 

 = 

 = 

 = 

 = 

 = 

 = 

 = ar khūrū-ū𑆷 =  
 = 

 = 

 = 

 = 
 
 = 
 
 = 
 
 = 

 = r̥enav r̥a-r̥𑆸 = rakhav ru-r̥̄𑆹 = leyev l̥a-l̥𑆺līsav l̥̄a-l̥̄𑆻hvanḍū-ē 𑆼hvanjōr-ai𑆽 oku shyūr-ō𑆾okushi vahāy-au𑆿aḍi tsandra phyor-am̐ 𑆀mas phyori aṃ-aṃ𑆁dō phyori aḥ-aḥ𑆂

 ตัวอย่าง 
 อักษรเปอร์เซีย-อาหรับ 
ปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชนข้อที่ 1:

 

"มนุษย์ทั้งปวงเกิดมามีอิสระและเสมอภาคกันในศักดิ์ศรี และสิทธิ ต่างในตนมีเหตุผลและมโนธรรม และควรปฏิบัติต่อกันด้วยจิตวิญญาณแห่งภราดรภาพ"

 อักษรศารทา 
โองการข้างล่างเขียนโดย Lalleshwari:

"I kept reciting the unique divine word "Om" and kept it safe in my heart through my resolute dedication and love. I was simply ash and by its divine grace got metamorphosed into gold."

One who recites the divine word "Omkār" by devotion is capable to build a bridge between his own and the cosmic consciousness. By staying committed to this sacred word, one doesn't require any other mantra out of thousands others.