wannaphong/clean_thaiwikipedia huggingface dataset:
# ฆวน เบาติสตา เด โตเลโด
ฆวน เบาติสตา เด โตเลโด (เสียชีวิตเมื่อวันที่ 9 พฤษภาคม ค.ศ. 1567) เป็นสถาปนิกและประติมากรชื่อดังจากกรุงมาดริด

เขาเกิดในกรุงมาดริดโดยที่ไม่มีข้อมูลในวัยเด็กของเขา ในปี ค.ศ. 1547 โตเลโดเดินทางไปที่กรุงโรม และเข้าเป็นนักเรียนของมีเกลันเจโล บัวนาร์โรตี หลังจากนั้นเขาได้เดินทางไปที่เมืองเนเปิลส์ ณ ที่นี่เขาได้รับคำสั่งให้เข้าพบอุปราชสเปนแห่งเนเปิลส์นามว่า เปโดร อัลบาเรซ เด โตเลโด เพื่อรับงานเป็นสถาปนิกให้กับจักรพรรดิชาลส์ที่ 5 เขาได้ออกแบบอาคารหลายหลังที่นั่น รวมทั้งสตราดาดีโตเลโด (Strada di Toledo) [ในปี ค.ศ. 1870 เปลี่ยนชื่อมาเป็น สตราดาดีโรมา (Strada di Roma)] โบสถ์ซานจาโกโมเดลยีสปัญญูโวลี (St. Giacomo degli Spagnuoli) และอาคารอื่น ๆ อีกหลายหลัง

ในปี ค.ศ. 1559 พระเจ้าเฟลิเปที่ 2 ทรงเรียกตัวโตเลโดกลับมาที่มาดริด และทรงแต่งตั้งให้เป็นสถาปนิกหลวงแห่งสเปน เงินรายได้ต่อปีของเขาในช่วงแรกอยู่ในระดับที่น้อย ตามนโยบายของวังที่ต้องการทดสอบความสามารถของสถาปนิกและศิลปินที่รับเข้ามาใหม่ในเมืองมาดริด เขาได้ทำการออกแบบปราสาทมีเซรีกอร์เดีย (Casa de la Misericordia) และโครงการปรับปรุงด้านหน้าโบสถ์เดสกัลซัสเรอาเลส (Church de las Descalzas Reales) แห่งวังกัมโป (Casa de Campo) โตโลโดยังได้ทำการออกแบบที่เมืองอาเซกา (Aceca) ที่วังอารังฆูเอซ (Aranjuez) ผลงานชิ้นเอกของโตเลโด คือ เอลเอสโกเรียล แต่ไม่มีโอกาสสร้างเสร็จ เพราะเขาเสียชีวิตในปี ค.ศ. 1567 ฆวน เด เอร์เรรา ได้เข้ามารับงานต่อจนสำเร็จในเวลาต่อมา
# กะรุน
กะรุน (Al2O3) เป็นแร่รัตนชาติประเภทอะลูมิเนียมออกไซด์ ประกอบขึ้นด้วยธาตุอะลูมิเนียมและออกซิเจน

 คุณสมบัติ 
 มีค่าความแข็งที่ 9 ตามมาตราของโมส (Moh's scale)
 มีค่าความถ่วงจำเพาะที่ 3.95–4.1
 มีลักษณะเป็นระบบเฮ็กแซกะนัล รูปผลึกหกเหลี่ยม
 สี
 มีหลายสีเช่น ใส ขาว เขียว เหลือง ชมพู แดง ฟ้า สีขาว โปร่งใส ถึง โปร่งแสง วาวแบบแก้ว ถึงวาวแบบเพชร
 ถ้าเป็นสีฟ้าหรือน้ำเงินเรียกว่าไพลิน
 ถ้าเป็นสีแดงจะเรียกว่าทับทิม
 ถ้าเป็นสีเหลืองเรียกว่าบุษราคัม
 ถ้าเป็นสีเขียวเรียกว่าเขียวส่อง
 ถ้าเป็นสีชมพูอมส้มเรียกว่าพัดพารัดชา
 ถ้าสีไม่สดจะเป็นขี้พลอย หรือเรียกว่ากากกะรุน

 ประวัติ 
มาจากภาษา หมายถึง ทับทิม

 การกำเนิด 
พบในหินหลายชนิด ในประเทศไทยพบในหินภูเขาไฟชนิดหินบะซอลต์ ต่างประเทศพบในหินแปร หินเปกมาไทต์ หินอัคนีชนิดหินไซอีไนต์ และหินเนฟีลีนไซอีไนต์

 แหล่งที่พบ 
 ในประเทศไทย พบได้ทั่วไปในจังหวัดจันทบุรี ตราด แพร่ เพชรบูรณ์ ศรีสะเกษ อุบลราชธานี กาญจนบุรี และลพบุรี
 ในต่างประเทศ สามารถพบในประเทศพม่า กัมพูชา ศรีลังกา ออสเตรเลีย และสหรัฐอเมริกา
# ภาษาเอร์เซีย
ภาษาเอร์เซีย (, ,) เดิมชื่อ อารีซา มีผู้พูด 360,000 คนทางเหนือและทางตะวันออกของสาธารณรัฐมอร์โดเวียในประเทศรัสเซียและบริเวณใกล้เคียง เขียนด้วยอักษรซีริลลิก อยู่ในตระกูลฟินโน-ยูริก
# เอ็นบีทีเวิลด์
สถานีโทรทัศน์ดาวเทียมเอ็นบีที  เป็นสถานีโทรทัศน์ผ่านดาวเทียม ในการกำกับดูแลของสถานีวิทยุโทรทัศน์แห่งประเทศไทย กรมประชาสัมพันธ์ และถือว่าเป็นเคเบิลโทรทัศน์ ที่ทางกรมฯ ได้ว่าจ้างให้ภาคเอกชน หรือระหว่างกรมฯกับเอกชนร่วมผลิต, ก่อตั้งสถานีและออกอากาศกันเอง ออกอากาศในระบบบอกรับสมาชิก (เคเบิลทีวี) มีทั้งสิ้น 9 ช่อง ได้แก่

 ช่องรายการในปัจจุบัน 
 เอ็นบีทีเวิลด์  เป็นช่องโทรทัศน์ที่ไม่ใช้คลื่นความถี่ในประเทศไทย นำเสนอข่าวสารและรายการเชิงสาระ เป็นภาษาอังกฤษตลอด 24 ชั่วโมง ผลิตโดย สำนักข่าวกรมประชาสัมพันธ์ สถานีวิทยุโทรทัศน์แห่งประเทศไทย (สทท.) ออกอากาศผ่านช่องสัญญาณดาวเทียม ของสถานีวิทยุโทรทัศน์แห่งประเทศไทย (สทท.) ส่วนกลาง และออกอากาศคู่ขนานผ่านเครือข่ายสถานีวิทยุโทรทัศน์แห่งประเทศไทย ส่วนภูมิภาค ระหว่างเวลา 01:00-04:00 น. ของทุกวัน รวมถึงนำรายการบางส่วนไปออกอากาศทาง ไทยทีวีโกลบอลเน็ตเวิร์ก อีกด้วย ทั้งนี้ ในวันที่ 1 ตุลาคม 2565 เอ็นบีทีเวิลด์ ได้ยุติการออกอากาศผ่านทางโทรทัศน์ผ่านดาวเทียมและโทรทัศน์เคเบิล แต่ยังคงมีการออกอากาศสถานีฯตามปกติ โดยสามารถรับฟังและรับชมรายการต่างๆได้ผ่านทางเว็บไซต์ของสำนักข่าวกรมประชาสัมพันธ์ ในหน้าเพจเอ็นบีทีเวิลด์(ภาษาอังกฤษ)เพียงช่องทางเดียวเท่านั้น

 ช่องรายการในอดีต 
 Newsline เสนอข่าว และสาระบันเทิง 24 ช.ม. ผลิตโดย บริษัท ทราฟฟิก คอร์เนอร์ โฮลดิ้ง จำกัด (มหาชน)
 Nation Channel ทันข่าว 24 ช.ม. ผลิตโดย บริษัท เนชั่น บรอดแคสติง คอร์เปอเรชั่น จำกัด (มหาชน)
 EarthOne ช่องรายการถ่ายทอดความเคลื่อนไหวของโลก
 Filmagix ช่องรายการภาพยนตร์
 ASIA HITS ผลิตรายการเพลงลูกทุ่ง ผลิตโดย บริษัท เอ็มวี เทเลวิชั่น (ไทยแลนด์) จำกัด
 สถานีวิทยุโทรทัศน์รัฐสภา ผลิตโดย สำนักเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร
 เน็กซ์สเตป เทเลวิชั่น
 สำรวจโลก
 สยามกีฬาทีวี รายการทีวีกีฬา โดยทีมงานสยามกีฬารายวัน ผลิตโดย บริษัท สยามสปอร์ต เทเลวิชั่น จำกัด
 THAI VARIETY รายการแฟชั่น
# อำเภอภูพาน
ภูพาน  เป็นอำเภอลำดับที่ 18 ของจังหวัดสกลนคร ตั้งชื่อตามชื่อทิวเขาภูพานซึ่งเป็นที่ตั้งของอำเภอ

 ที่ตั้งและอาณาเขต 
อำเภอภูพานตั้งอยู่ทางตอนใต้ของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้
 ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอกุดบากและอำเภอเมืองสกลนคร
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอเมืองสกลนครและอำเภอเต่างอย
 ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอนาคู อำเภอห้วยผึ้ง และอำเภอสมเด็จ (จังหวัดกาฬสินธุ์)
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอสมเด็จ อำเภอคำม่วง (จังหวัดกาฬสินธุ์) และอำเภอกุดบาก

 ประวัติ 
พื้นที่ของอำเภอภูพานเดิมเป็นท้องที่ของตำบล โคกภู ซึ่งเป็นตำบลเก่าแก่ อยู่ในเขตการปกครองของอำเภอธาตุเชิงชุม จังหวัดสกลนครในขณะนั้น ต่อมาในวันที่ 4 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2507 ได้มีประกาศกระทรวงมหาดไทยให้แยกตำบลกุดบาก ตำบลโคกภู และตำบลนาม่อง ออกจากการปกครองของอำเภอเมืองสกลนคร รวมตั้งเป็น กิ่งอำเภอกุดบาก และเมื่อวันที่ 14 พฤศจิกายน พ.ศ. 2510 ได้มีพระราชกฤษฎีกายกฐานะกิ่งอำเภอกุดบากขึ้นเป็นอำเภอกุดบาก ทำให้ท้องที่แห่งนี้อยู่ในเขตการปกครองของอำเภอกุดบาก

กระทรวงมหาดไทย ได้พิจารณาเห็นว่าราษฎรทั้งสามตำบล ได้แก่ ตำบลโคกภู ตำบลหลุบเลา และตำบลสร้างค้อ เป็นตำบลที่อยู่ไกลท้องที่ทุรกันดาร และห่างไกลจากตัวอำเภอ เจ้าหน้าที่มีโอกาสตรวจเยี่ยมเยือนดูแลทุกข์สุข ของราษฎรน้อยมาก เพราะทางคมนาคมไม่สะดวก ซึ่งอาจเป็นการเสียหายในด้านการปกครอง ประกอบกับหมู่บ้านดังกล่าวมีโอกาสที่จะเจริญในอนาคต เพราะราษฎรอาศัยอยู่กันหนาแน่นมาก และมีพื้นที่ทำมาหากินได้ โดยเฉพาะมีทรัพยากรทางธรรมชาติ พอที่จะยกระดับการครองชีพของราษฎรทั้งสามตำบลดังกล่าวนี้ให้ดียิ่งขึ้น จึงแนะนำประชุมชี้แจงร่วมกับทางอำเภอกุดบาก รายงานต่อกระทรวงมหาดไทย ขอจัดตั้งที่ว่าการกิ่งอำเภอภูพานขึ้น

ต่อมาเมื่อวันที่ 26 พฤษภาคม พ.ศ. 2537 ได้มีประกาศกระทรวงมหาดไทยให้แยกตำบลสร้างค้อ ตำบลหลุบเลา และตำบลโคกภู ออกจากการปกครองของอำเภอกุดบาก รวมตั้งเป็น กิ่งอำเภอภูพาน และในวันที่ 3 พฤษภาคม พ.ศ. 2539 มีประกาศกระทรวงมหาดไทยให้โอนย้ายตำบลกกปลาซิวออกมาจากการปกครองของอำเภอเมืองสกลนคร มาขึ้นกับกิ่งอำเภอภูพาน จนกระทั่งเมื่อวันที่ 26 กันยายน พ.ศ. 2540 จึงมีพระราชกฤษฎีกาฯ ยกฐานะขึ้นเป็น อำเภอภูพาน จนถึงปัจจุบัน

 การแบ่งเขตการปกครอง 
 การปกครองส่วนภูมิภาค 
อำเภอภูพาน แบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 4 ตำบล 66 หมู่บ้าน
1.สร้างค้อ (Sang Kho)23 หมู่บ้าน2.หลุบเลา (Lup Lao)15 หมู่บ้าน3.โคกภู (Khok Phu)18 หมู่บ้าน4.กกปลาซิว (Kok Pla Sio)10 หมู่บ้าน

 การปกครองส่วนท้องถิ่น 
ท้องที่อำเภอภูพานประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 4 แห่ง ได้แก่
 เทศบาลตำบลโคกภู ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโคกภูทั้งตำบล
 เทศบาลตำบลสร้างค้อ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสร้างค้อทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลหลุบเลา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหลุบเลาทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลกกปลาซิว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลกกปลาซิวทั้งตำบล
# การทวนสอบซอฟต์แวร์
การทวนสอบซอฟต์แวร์  คือ กระบวนการประเมิณค่าของระบบ หรือ ส่วนประกอบ เพื่อกำหนดว่า ซอฟต์แวร์หรือ ส่วนประกอบ ที่จะออกมานั้นเป็นไปตามความต้องการ ซึ่งจะทำในช่วงก่อนการเริ่มทำการ development software โดย Verification activities นี้จะประกอบด้วยการ Testing และ Reviews
# กลูตาไธโอน
กลูตาไธโอน  เป็นสารต้านอนุมูลอิสระที่สำคัญในพืช สัตว์ เห็ดราและแบคทีเรียและอาร์เคียบางชนิด ทำหน้าที่ป้องกันองค์ประกอบสำคัญของเซลล์ที่เกิดจากออกซิเจนที่ไวต่อปฏิกิริยา (reactive oxygen species) เช่น อนุมูลอิสระหรือเปอร์ออกไซด์ กลูตาไธโอนประกอบด้วยเพปไทด์สามโมเลกุล (tripeptide) คือ ซีสเตอีน กรดกลูตามิก และไกลซีน  มีพันธะเพปไทด์แกมมาระหว่างหมู่คาร์บอกซิลของหมู่ข้างกลูตาเมตและหมู่เอมีนของซิสทีน และพันธะเพปไทด์ธรรมดาระหว่างซีสทีนกับไกลซีน

หมู่ไธออลเป็นตัวรีดิวซ์ ซึ่งมีอยู่ที่ความเข้มข้นประมาณ 5 มิลลิโมลาร์ในเซลล์สัตว์ กลูตาไธโอนรีดิวซ์พันธะไดซัลไฟด์ที่เกิดขึ้นในโปรตีนไซโทพลาสซึมไปยังซีลเตอีนโดยทำหน้าที่เป็นตัวให้อิเล็กตรอน ในกระบวนการนี้ กลูตาไธโอนจะถูกเปลี่ยนเป็นรูปออกซิไดซ์ กลูตาไธโอนไดซัลไฟด์ (GSSG) หรืออีกชื่อหนึ่งว่า แอล-(–)-กลูตาไธโอน

เมื่อถูกออกซิไดซ์แล้ว กลูตาไธโอนสามารถถูกรีดิวซ์กลับได้โดยกลูตาไธออนรีดักเทส (glutathione reductase) โดยอาศัย NADPH เป็นตัวให้อิเล็กตรอน อัตรากลูตาไธโอนรูปรีดิวซ์ต่อกลูตาไธโอนรูปออกซิไดซ์มักใช้เป็นการวัดความเป็นพิษของเซลล์

นอกจากนี้ กลูตาไธโอนช่วยให้ตับขจัดสารพิษออกจากร่างกาย และยังนำมารักษาโรคมะเร็ง โรคหัวใจ ข้ออักเสบ โรคพาร์กินสัน โรคตับ โรคไต โรคเอดส์ ภาวะเป็นหมันในเพศชาย และภาวะหูตึงจากเสียงดัง ผลข้างเคียงยับยั้งการสังเคราะห์เมลานิน
# ธงชาติเจอร์ซีย์
ธงชาติเจอร์ซีย์ ได้มีการรับรองโดยรัฐเจอร์ซีย์เมื่อวันที่ 12 มิถุนายน พ.ศ. 2522 ได้รับพระบรมราชานุญาตจากสมเด็จพระบรมราชินีนาถแห่งสหราชอาณาจักรให้ใช้ได้เมื่อวันที่ 10 ธันวาคม พ.ศ. 2523 และมีการใช้อย่างเป็นทางการครั้งแรกเมื่อวันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2524 

ธงนี้เป็นธงสีเหลี่ยมผืนผ้าพื้นสีขาว กลางมีรูปกากบาทแนวทแยงมุมสีแดง ปลายของกากบาทนั้นจดกับขอบธงทุกด้าน เหนือกากบาทนั้นมีตรามงกุฎแห่งแพลนตาเจอเนตสีเหลือง กับตราอาร์มรูปสิงโตสามตัวแห่งนอร์ม็องดี ซึ่งเป็นตราแผ่นดินของประเทศนี้

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 ธงชาติเจอร์ซีย์ (Flags of the Worlds)

จเอร์ซีย์
หมวดหมู่:เจอร์ซีย์
จเอร์ซีย์
# ธงชาติเกาะแมน
ธงชาติเกาะแมน  เป็นธงสี่เหลี่ยมผืนผ้าพื้นสีแดง กว้าง 1 ส่วน ยาว 2 ส่วน กลางธงเป็นรูปสัญลักษณ์เกราะขาของมนุษย์ 3 ขา ต่อกันในลักษณะเป็นกงจักรที่บริเวณส่วนโคนขา ส่วนเท้าของขาทั้งสามนั้นหมุนไปตามเข็มนาฬิกา สัญลักษณ์ดังกล่าวมานี้มีชื่อเรียกว่า "ไทรสเกเลียน"  ถือเป็นภาพตราสัญลักษณ์ประจำเกาะแมน ซึ่งมาจากภาพตราประจำพระองค์ของพระเจ้าแมกนัสที่ 3 (King Magnus III) กษัตริย์ชาวนอร์สเมนองค์สุดท้าย (ปัจจุบันยังปรากฏว่าใช้เป็นตราประจำตระกูล Skanke ในประเทศนอร์เวย์ ซึ่งเป็นเชื้อสายที่สืบทอดต่อมาจนถึงปัจจุบัน) รูปดังกล่าวนี้ปรากฏอยู่บนธงทั้งสองด้าน  

สำหรับเรือพลเรือนในบังคับของเกาะแมนนั้น จะใช้ธงเรือพลเรือนสหราชอาณาจักร (ธงพื้นแดงมีภาพธงชาติสหราชอาณาจักรที่มุมธงบนด้านคันธง) ประดับภาพตราประจำเกาะแมนที่พื้นสีแดงเป็นเครื่องหมายสำคัญ

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 ธงชาติเกาะแมน (Flags of the Worlds)

เกาะแมน
หมวดหมู่:เกาะแมน
กเกาะแมน
# ชันโรง
ชันโรง เป็นแมลงชนิดหนึ่ง พฤติกรรมคล้ายผึ้งมิ้ม ไม่มีเหล็กไน ชอบตอมเกสรดอกไม้ ทางเหนือเรียกว่า ขี้ย้า ปักษ์ใต้เรียก อุง ชอบทำรังอยู่ใต้ดิน รังของชันโรง มีลักษณะเหมือนขี้ผึ้ง เหนียวเป็นมัน คนสมัยก่อนเชื่อว่าเป็นของหายากและศักดิ์สิทธิ์ บรรดาเกจิอาจารย์มักจะนำมาสร้างวัตถุมงคลต่าง ๆ เช่น หลวงปู่บุญ วัดกลางบางแก้ว นครชัยศรี สร้างเบี้ยแก้ แล้วอุดด้วยชันโรง เป็นต้น ทางเหนือ ใช้ยาเรือ หรือ ทำภาชนะ ที่สานด้วยไม้ไผ่ แล้วยาด้วยชันโรง ใช้ตักน้ำจากบ่อน้ำ เป็นต้น
 อ้างอิง
# การลงประชามติสนธิสัญญามาสทริชต์ในฝรั่งเศส พ.ศ. 2535
การลงประชามติสนธิสัญญามาสทริชต์ (Référendum sur le traité de Maastrich) จัดขึ้นเมื่อวันที่ 20 กันยายน พ.ศ. 2535 เป็นการลงประชามติเห็นชอบหรือไม่เห็นชอบในการอนุมัติสนธิสัญญามาสทริชต์

ฝ่ายตรงข้ามประกอบไปด้วยพรรคคอมมิวนิสต์ฝรั่งเศส (PCF) และพรรคการเมืองซ้ายจัด เช่น พรรค Ligue communiste révolutionnaire (LCR) หรือจะเป็น Lutte Ouvrière (LO) ซึ่งได้ขัดขวางและต่อต้านสิ่งที่พวกเขาคิดว่าเป็นการขยายของเศรษฐกิจลัทธิเสรีนิยมแบบใหม่ รวมทั้งพวกยูโร-สเก็ปติกส์ เช่น พวกขวาจัด เช่น พรรค Front national (FN) หรือ ฟิลิป เดอ วิลลีเยร์ และอีกส่วนหนึ่งที่ต่อต้านก็เช่น ผู้เชี่ยวชาญด้านประชากรศาสตร์ อองมานูเอล ทอดด์ ฯลฯ

 ไม่เห็นชอบ :12 626 700 (48.96%)   เห็นชอบ :13 165 475 (51.04%) ▲
# ภาษาซินดาริน
ภาษาซินดาริน  เป็นภาษาที่ เจ. อาร์. อาร์. โทลคีน ประดิษฐ์ขึ้นใช้ในนวนิยายของเขาในชุดมิดเดิลเอิร์ธ แรงบันดาลใจของการสร้างภาษานี้มาจากพื้นฐานของภาษาเวลช์ (Welsh) ซึ่งโทลคีนพบในการศึกษาโคลงโบราณ เขาได้ใช้เวลาประดิษฐ์ภาษานี้จนสมบูรณ์ใช้งานได้จริง เทียบเคียงกับภาษาเควนยา เดิมทีโทลคีนตั้งใจประดิษฐ์ภาษานี้ขึ้นเป็นภาษาของชาวโนลดอร์ แต่เปลี่ยนใจภายหลัง

ภาษาซินดาริน ตามฉบับนิยาย เป็นภาษาของพวกเอลฟ์ ชาวเทเลริ ที่มิได้เข้าร่วมการเดินทางครั้งใหญ่ไปได้ตลอดรอดฝั่ง แต่ยังคงตกค้างอยู่บนมิดเดิลเอิร์ธ และตั้งถิ่นฐานขึ้นในแผ่นดินเบเลริอันด์ ภายใต้การปกครองของกษัตริย์ธิงโกล และ เมลิอัน ไมอาเทวี  ในอาณาจักรโดริอัธ  เอลฟ์กลุ่มนี้เรียกตัวเองว่า ชาวซินดาร์ หรือเอลฟ์แห่งสนธยา ภาษาของพวกเขาจึงเรียกว่า ภาษาซินดาริน

ภาษาซินดารินมีกำเนิดมาจากคอมมอนเอลดาริน หรือภาษาดั้งเดิมของพวกเควนดิ จึงมีรากเดียวกันกับภาษาเควนยา 

ในยุคที่สาม ของโลกอาร์ดา คือเหตุการณ์ในเรื่องเดอะลอร์ดออฟเดอะริงส์นั้น ภาษาซินดารินเป็นภาษาที่พวกเอลฟ์ใช้กันแพร่หลายทั่วไป ดังนั้นภาษาเอลฟ์ที่ปรากฏในเนื้อเรื่อง ไม่ว่าจะเป็นชื่อคน ชื่อสถานที่ต่างๆ รวมทั้งอักขระที่จารึกบนประตูทางเข้าเหมืองมอเรีย ก็ล้วนเป็นภาษาซินดารินทั้งสิ้น

ตัวอย่างคำศัพท์
 เการ์ (gaur) - หมาป่า
 โทล (tol) - เกาะ
 อารา หรือ อาร์ (ara-หรือar) - ผู้สูงศักดิ์
 เวน (wen-) - ผู้หญิง
 เนน (nen) - น้ำ
 เอเดล (Edhel) - ผู้รักแสงดาว หมายถึง เอลฟ์ (ภาษาเควนยาเรียก เอลดาร์)

ดูเพิ่ม
 ภาษาเควนยา
 อักษรเทงกวาร์
# นูเมนอร์
นูเมนอร์ (Númenor) เป็นชื่อเกาะแห่งหนึ่งในโลกจินตนาการของ เจ. อาร์. อาร์. โทลคีน ชุด เดอะลอร์ดออฟเดอะริงส์ เป็นแผ่นดินที่แยกต่างหากออกมาจาก มิดเดิลเอิร์ธ มีแนวคิดในการประพันธ์มาจากแผ่นดินจมสมุทรแอตแลนติส  ชื่อนูเมนอร์มาจากภาษาเควนยา ว่า Númenórë ซึ่งมีความหมายว่า แผ่นดินตะวันตก โทลคีนเขียนไว้ว่า เมื่อแปลงจากคำภาษาเควนยาเป็นภาษานูเมนอเรียน ชื่อนี้ออกเสียงเป็น อนาดูเน (Anadûnê)

ประวัติ
นูเมนอร์เป็นอาณาจักรของมนุษย์ชาวเอไดน์ หลังสิ้นสุดสงครามในยุคที่หนึ่ง ทำให้แผ่นดินเบเลริอันด์จมลงสู่ใต้ทะเล ปวงเทพจึงสร้างเกาะแห่งนี้ให้เป็นรางวัลแก่มนุษย์ที่ช่วยเหลือการศึกกับฝ่ายเทพ โดยยกแผ่นดินขึ้นเป็นเกาะกลางมหาสมุทรใหญ่ ระหว่างทวีปอามันกับมิดเดิลเอิร์ธ  เรียกชื่อดินแดนนี้ว่า อันดอร์ (Andor) หมายถึง 'แผ่นดินอันเป็นกำนัล'  มนุษย์ชาวเอไดน์ออกเดินทางมาสู่ดินแดนนี้โดยแล่นเรือติดตามดวงดาวของเออาเรนดิล ดังนั้นดินแดนนี้จึงมีชื่อเรียกอีกชื่อหนึ่งว่า เอเลนนา (Elenna) ซึ่งแปลว่า 'มุ่งสู่ดวงดาว'

เอลรอส บุตรแห่งเออาเรนดิล ผู้เลือกชะตาชีวิตเยี่ยงมนุษย์ ได้เป็นกษัตริย์องค์แรกของชาวนูเมนอร์ ทรงพระนามว่า 'ทาร์-มินยาทัวร์' ทรงครองราชย์ตั้งแต่ปีที่ 32 ถึง 442 ของยุคที่สอง ทายาทในสายวงศ์ของพระองค์ล้วนมีอายุยืนยาวมากกว่ามนุษย์โดยปกติทั่วไปมาก  

ปวงเทพสั่งห้ามชาวนูเมนอร์มิให้ล่องเรือไกลไปทางตะวันตกจนกระทั่งมองไม่เห็นแผ่นดินของตน เพื่อป้องกันมิให้พวกเขาคิดเดินทางมาสู่แผ่นดินอมตะ แต่ด้วยใจรักการเดินทางทำให้ชาวนูเมนอร์ออกสำรวจโลกไปกว้างไกลทั้งทางตะวันออก ทางเหนือ และทางใต้ กษัตริย์นักเดินเรือคนสำคัญของนูเมนอร์คือ ทาร์-อัลดาริออน ทรงบุกเบิกดินแดนบนมิดเดิลเอิร์ธกว้างและไกล และทรงเจริญสัมพันธไมตรีกับกิล-กาลัด ที่สร้างอาณาจักรอยู่ที่ชายฝั่งทางเหนือ คือที่ลินดอน

รัชสมัยของ อาร์-ฟาราโซน (หรือ ทาร์-คาลิออน) ทรงยกทัพไปครองมิดเดิลเอิร์ธ เซารอนไม่กล้าสู้ด้วย จึงแสร้งเป็นยอมจำนน และมาอยู่นูเมนอร์ในฐานะเชลย แต่แล้วก็สร้างความเชื่อถือของตัวขึ้นจนได้เป็นที่ปรึกษาสำคัญขององค์กษัตริย์ เซารอนในร่างแปลงของ 'อันนาทาร์' ยุยงให้อาร์-ฟาราโซน คิดเหิมเกริมจะไปช่วงชิงความเป็นอมตะจากปวงเทพ จนเป็นเหตุแห่งความพินาศของอาณาจักรในที่สุด

ภูมิประเทศ

บทบรรยายเรื่องลักษณะภูมิประเทศของนูเมนอร์ แสดงไว้ในหนังสือ Unfinished Tales ตอน "บทพรรณนาว่าด้วยลักษณะของเกาะนูเมนอร์" กล่าวว่า ตัวเกาะตั้งอยู่กลางมหาสาคร (The Great Sea) ค่อนไปทางทวีปอามันมากกว่ามิดเดิลเอิร์ธ ลักษณะของเกาะรูปร่างคล้ายดาวห้าแฉก แบ่งเป็นแคว้นต่างๆ ดังนี้

 โฟโรสตาร์ ฆรือ "แคว้นอุดร"  
 อันดูสตาร์ หรือ "แคว้นปัจจิม"  
 ฮยาร์นูสตาร์ หรือ "แคว้นหรดี"  
 ฮยาร์โรสตาร์ หรือ "แคว้นอาคเนย์" 
 ออร์โรสตาร์ หรือ "แคว้นบูรพา" 
 มิททัลมาร์ หรือ "แผ่นดินใน"  

เมืองและสถานที่สำคัญ
 อาร์เมเนลอส เมืองหลวงของอาณาจักร ตั้งอยู่ที่แคว้นมิททัลมาร์
 อันดูนิเอ
 โรเมนนา
 เอลดาลอนเด
 ฮยาร์รัสโตนิ
 อีลิกราบส์

ดูเพิ่ม
 อคัลลาเบธ
 ราชวงศ์นูเมนอร์
# สตีฟ ครอเนิน
สตีเวน ไมเคิล ครอเนิน (Steven Michael Cronin) เกิดเมื่อวันที่ 28 พฤษภาคม ค.ศ. 1983 เป็นนักฟุตบอลชาวอเมริกาของทีม ลอสแอนเจลิส แกแลกซี
# แมค
แมค อาจหมายถึง
 แมคอินทอช คอมพิวเตอร์ส่วนบุคคลผลิตโดยบริษัทแอปเปิล
 แมคโดนัลด์ แฟรนไชส์แฮมเบอร์เกอร์
 คำภาษาแกลิกหมายถึง "ลูกชาย" มักจะปรากฏในนามสกุลของชาวไอร์แลนด์และสกอตแลนด์

หรืออาจสะกดผิดจาก "แม็ก" 
 ล้อแม็ก ล้อรถผลิตจากแม็กนีเซียมที่ใช้เป็นโลหะผสม

 บุคคล 
 แม็ก มิลเลอร์ - แร็ปเปอร์อเมริกัน

 ตัวละคร 
 แม็ก - ตัวละครจากเรื่องล่าขุมทรัพย์ศัพท์อังกฤษ
# กอลลัม
กอลลัม (Gollum) เป็นตัวละครเอกในจินตนิยายเรื่อง เดอะฮอบบิท และ เดอะลอร์ดออฟเดอะริงส์ ของ เจ. อาร์. อาร์. โทลคีน เป็นชนเผ่าฮอบบิท มีชื่อเดิมว่า สมีโกล ปรากฏตัวครั้งแรกในเดอะฮอบบิท และปรากฏตัวในเดอะลอร์ดออฟเดอะริงส์ ตอนหอคอยคู่พิฆาต

 ข้อมูลทั่วไปของตัวละคร 

กอลลัมเดิมชื่อสมีโกล เป็นฮอบบิทธรรมดาคนหนึ่ง วันหนึ่งไปตกปลากับเพื่อนชื่อ ดีเอโกล แล้วดีเอโกลบังเอิญเก็บแหวนเอกได้จากในน้ำ ทั้งสองแย่งชิงแหวนเอกกันด้วยความลุ่มหลง ในที่สุดสมีโกลฆ่าดีเอโกลตาย เขาได้ครองแหวนเอก แต่ถูกอัปเปหิออกจากชุมชน

สมีโกลหนีไปอยู่ในภูเขา ร่อนเร่ไปเรื่อยจนในที่สุดก็จมอยู่กับความลุ่มหลงแหวน ซ่อนตัวอยู่ในทะเลสาบใต้เทือกเขามิสตี้ อำนาจแหวนทำให้สมีโกลมีอายุยืนยาวกว่าฮอบบิททั่วไป สมีโกลแก่มาก แต่เขาไม่ตาย เขาแก่มากจนกระทั่งลืมชื่อของตัวเองไป เหลือแต่เสียงไอโขลก ๆ ดัง กอลลัม! กอลลัม! อันเป็นที่มาของชื่อใหม่ของเขา

ในเรื่อง เดอะฮอบบิท บิลโบ แบ๊กกิ้นส์ หลงทางไปใต้เทือกเขามิสตี้จนได้พบกับกอลลัม กอลลัมคิดจะฆ่าบิลโบ แต่มีข้อตกลงในการเล่นเกมทายปริศนากัน หากบิลโบทายผิด บิลโบต้องตาย แต่หากกอลลัมทายไม่ได้ ต้องยอมปล่อยบิลโบเป็นอิสระ (แต่ก่อนหน้านี้บิลโบบังเอิญเก็บแหวนเอกได้ในการพบกันครั้งนั้น) ในระหว่างที่กำลังทายปริศนาไปมานั้น บิลโบได้ทายกอลลัมว่า อะไรอยู่ในกระเป๋า จนทำให้กอลลัมตอบไม่ได้จึงกลับไปยังรังเพื่อจะเอาแหวนเอกมาใช้แต่กลับพบว่าแหวนหายไปทำให้เขาร้องอย่างโหยหวนแต่ก็นึกถึงคำปริศนาของบิลโบว่า อะไรอยู่ในกระเป๋า ทำให้กอลลัมคิดว่าในกระเป๋าของบิลต้องมีแหวนเอกอันที่เขารักเป็นแน่ จึงรีบพุ่งเข้าหาบิลโบเพื่อฆ่าและแย่งชิงแหวนคืน แต่บิลโบรู้ทันก่อนจึงรีบวิ่งหนี ในระหว่างหนี บิลโบได้หกล้มลงและบังเอิญแหวนเอกได้ถูกสวมบนนิ้วของบิลโบทำให้การหายตัวได้ กอลลัมได้ตามบิลโบทันแต่มองไม่เห็น ในระหว่างกอลลัมค้นหาบิลโบ บิลโบคิดจะฆ่ากอลลัมแต่ก็ทำไม่ได้เพราะมองเห็นกอลลัมมีแววตาที่รู้สึกน่าสงสารในตัวมัน บิลโบได้ตัดสินใจกระโดดเตะหน้ากอลลัมและหนีออกถ้ำในเทือกเขามิสตี้ไปได้ในที่สุด ทำให้กอลลัมโกรธและเคียดแค้นชิงชังบิลโบและตระกูลแบ๊กกิ้นส์มาก

การประพันธ์เรื่อง เดอะฮอบบิท ของโทลคีนในครั้งแรก มีเรื่องการเผชิญเหน้าของบิลโบกับกอลลัม และแหวนเอกเพียงเท่านี้ ซึ่งแต่เดิมแหวนนั้นไม่มีชื่อ เป็นเพียงแหวนวิเศษธรรมดา ๆ เท่านั้น จนเมื่อโทลคีนคิดจะประพันธ์ภาคต่อของ เดอะฮอบบิท จึงได้คิดเอาแหวนวิเศษวงนี้มาขยายความต่อ

กอลลัมจึงกลับมามีบทบาทในเรื่อง เดอะลอร์ดออฟเดอะริงส์ เขาถูกพวกภูตแหวนจับตัวไปทรมานเพื่อให้บอกที่ซ่อนของแหวน ด้วยความเจ็บปวดที่ไม่อาจทนรับไว้จึงได้ตะโกนว่า "ไชร์ แบ๊กกิ้นส์" ทำให้เหล่าภูตแหวนเดินทางไปยังไชร์เพื่อตามล่าบิลโบ แบ๊กกิ้นส์และชิงแหวนเอกมาคืน เมื่อถูกปล่อยตัวออกมาก็ถูกอารากอร์นจับตัวไว้ได้ และนำไปขังไว้ในป่าเมิร์ควูด กอลลัมหนีออกมาได้อีกครั้งและพยายามติดตามแหวนอันเป็นที่รักของตัว จนพบโฟรโดกับแซมไวส์ แกมจีจึงเข้าใกล้เพื่อชิงแหวนแต่โดนจับได้ และต่อมาก็กลายไปเป็นผู้นำทางของโฟรโดเพื่อเข้าสู่มอร์ดอร์

กอลลัมพยายามชิงแหวนคืนจากโฟรโด ในที่สุดเขาก็แย่งคืนมาได้ในเมาท์ดูม แต่ตัวเองก็ตกลงไปในอัคคีแห่งภูมรณะพร้อมกับแหวน ทำให้แหวนสูญสิ้นไป
# แคท ชูบ
แคท ชูบ หรือ แคทเธอรีน อลิซาเบธ ชูบ  เกิดเมื่อวันที่ 8 พฤศจิกายน ค.ศ. 1983 เป็นพิธีกรชาวอังกฤษ
# สงครามแห่งเบเลริอันด์
ในปกรณัมชุด ซิลมาริลลิออน ของ เจ. อาร์. อาร์. โทลคีน มีสงครามเกิดขึ้นหลายครั้งระหว่างพวกเอลฟ์ในแผ่นดินเบเลริอันด์ กับกองกำลังฝ่ายมารของมอร์กอธ ในระหว่างยุคที่หนึ่งของโลก  สงครามเหล่านี้เรียกชื่อว่า สงครามแห่งเบเลริอันด์ หรือบางครั้งก็เรียกว่า สงครามแห่งอัญมณี เนื่องจากในการสงครามทั้งหมด เกิดขึ้นเนื่องจากการช่วงชิงอัญมณี ซิลมาริล

สงครามแห่งเบเลริอันด์เกิดขึ้นทั้งสิ้น 6 ครั้ง คือ

 สงครามครั้งแรกแห่งเบเลริอันด์  เกิดขึ้นก่อนที่พวกโนลดอร์จะหวนคืนสู่มิดเดิลเอิร์ธ เป็นการต่อสู้ระหว่างทัพมอร์กอธกับเอลฟ์ชาวซินดาร์และลายเควนดิ
 สงครามครั้งที่สอง มีชื่อเรียกว่า ดากอร์-นูอิน-กิลิอัธ หรือ การสัประยุทธ์ใต้หมู่ดาว เป็นการศึกของชาวโนลดอร์ภายใต้การนำของเฟอานอร์และโอรสทั้งเจ็ด ฝ่ายโนลดอร์ได้รับชัยชนะ แต่เฟอานอร์สิ้นพระชนม์
 สงครามครั้งที่สาม มีชื่อเรียกว่า ดากอร์อะกลาเร็บ หรือ การสัประยุทธ์อันรุ่งโรจน์ ฝ่ายโนลดอร์ได้ชัยชนะ และเริ่มการปิดล้อมอังก์บันด์
 ระหว่างนี้มีการรบย่อยๆ หลายครั้ง ซึ่งไม่นับเป็นการสัประยุทธ์ใหญ่
 สงครามครั้งที่สี่ มีชื่อเรียกว่า ดากอร์บราโกลลัค หรือ การสัประยุทธ์แห่งเพลิงฉับพลัน เนื่องจากการปล่อยลาวาออกจากภูธังโกโรดริม ทำให้ฝ่ายโนลดอร์เสียหายยับเยิน เป็นอันสิ้นสุดการปิดล้อมอังก์บันด์ ฟิงโกลฟินท้าดวลกับมอร์กอธหลังสงครามคราวนี้ และถูกสังหาร
 สงครามครั้งที่ห้า มีชื่อเรียกว่า เนียร์นายธ์อาร์นอยดิอัด หรือ สงครามมหาวิปโยค ทัพผสมระหว่างเอลฟ์และมนุษย์แตกพ่ายอย่างราบคาบ  
 มีการรบย่อยที่ทุ่งทุมฮาลัด ระหว่างทัพนาร์โกธรอนด์ภายใต้การนำของโอโรเดร็ธและทูริน แต่ก็ถูกทัพอังก์บันด์นำโดยเกลารุงตีแตกยับเยิน นำไปสู่การล่มสลายของนาร์โกธรอนด์
 การรบย่อยอีกครั้งในคราวการล่มสลายของกอนโดลิน 
 สงครามครั้งที่หก เป็นสงครามของปวงเทพ มีชื่อว่า มหาสงคราม หรือ สงครามแห่งความโกรธา เป็นการสิ้นสุดยุคที่หนึ่งของอาร์ดา แผ่นดินเบเลริอันด์จมลงสู่ใต้มหาสมุทร
# ภูเขาไฟชิมโบราโซ
thumb|300px|บรรยากาศยามพระอาทิตย์ขึ้นที่ภูเขาไฟชิมโบราโซ
ภูเขาไฟชิมโบราโซ  เป็นภูเขาไฟที่เป็นส่วนหนึ่งของเทือกเขาแอนดีส ตั้งอยู่ตอนกลางของประเทศเอกวาดอร์ อเมริกาใต้ ห่างจากกรุงกีโตไปทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ประมาณ 150 กิโลเมตร เป็นภูเขาไฟที่สงบแล้ว การระเบิดครั้งสุดท้ายเกิดเมื่อประมาณ ค.ศ. 640 ± 500 ปี 

ภูเขาไฟชิมโบราโซมีความสูง 6,268.2 เมตร จากระดับน้ำทะเล ระดับความสูงนี้วัดด้วยระบบจีพีเอสในปี ค.ศ. 1993 โดยกลุ่มนักสำรวจจากวิทยาลัยการสำรวจทางทหาร สหราชอาณาจักร ร่วมกับสถาบันภูมิศาสตร์การทหาร ประเทศเอกวาดอร์ มีค่าความผิดพลาด ±2 เมตร, Source: Mountain INFO 136, High Magazine, March 1994 . ในขณะที่ค่าเดิมที่นิยมใช้อ้างอิงคือความสูง 6,310 เมตร ชิมโบราโซนี้ได้รับการบันทึกว่าเป็นจุดที่สูงที่สุดในโลก เมื่อวัดจากจุดศูนย์กลางโลก เป็นระยะทาง 6,384,412 เมตร (6,384 กิโลเมตร) จากแกนโลกถึงยอดเขา แต่เมื่อวัดจากระดับน้ำทะเลจะเตี้ยกว่ายอดเขาเอเวอเรสต์ 2,150 เมตร
# สภาแห่งชาติโซมี
สภาแห่งชาติโซมี (Zomi National Congress) เป็นพรรคการเมืองในพม่า ก่อตั้งเมื่อ พ.ศ. 2531 และดำเนินกิจกรรมทางการเมืองจนถึง พ.ศ. 2535 จึงถูกสั่งห้ามโดยรัฐบาลทหารพม่าเช่นเดียวกับพรรคการเมืองอื่น ๆ ในยุคเดียวกัน ปัจจุบันพรรคนี้ยังคงอยู่ในพม่า 
ชิน เซียนทังเป็นผู้นำของพรรค เขาสนใจการเมืองตั้งแต่ยังเป็นนักศึกษา ได้เป็นผู้นำสหภาพนักศึกษาชาวชีนตั้งแต่ พ.ศ. 2503 ขณะที่ยังเรียนอยู่ที่มหาวิทยาลัยย่างกุ้ง เคยถูกจำคุกอย่างน้อยหกครั้งในการเคลื่อนไหวต่อต้านรัฐบาลทหารระหว่าง พ.ศ. 2535–2542 เขาได้เขียนบทความเรื่อง "In Burma, a Cry for U.N. Help" ลงในหนังสือพิมพ์วอชิงตันโพสต์ ฉบับวันที่ 26  ตุลาคม พ.ศ. 2549 หน้า A25
# ตัวอักษรพิมพ์ใหญ่
thumb|อักษรกรีก "บีตา" โดยตัวอักษรพิมพ์ใหญ่อยู่ทางซ้าย
ตัวอักษรพิมพ์ใหญ่ และ ตัวพิมพ์ใหญ่  คือกลุ่มของอักษรประเภทหนึ่งในระบบการเขียน เช่นในอักษรละติน: A, B, C, D, ... ตัวอักษรพิมพ์ใหญ่เป็นที่รู้จักกันในชื่อ "upper case" เนื่องจากการจัดเก็บตัวพิมพ์ของอักษรชนิดนี้ไว้ชั้นบนของลิ้นชักโดยโยฮันน์ กูเทนแบร์ก (Johannes Gutenberg) ผู้ประดิษฐ์ตัวพิมพ์แบบถอดได้สำหรับงานพิมพ์ ซึ่งอักษรตัวเล็กที่ใช้บ่อยกว่าจะเก็บอยู่ในลิ้นชักชั้นล่าง

ระบบการเขียนหลายระบบไม่มีความแตกต่างระหว่างตัวอักษรพิมพ์ใหญ่กับพิมพ์เล็ก เช่น อักษรอาหรับ อักษรจีน อักษรเทวนาครี รวมทั้งอักษรไทย แม้แต่ภาษาในแถบยุโรปเมื่อก่อนคริสต์ศตวรรษที่ 13 ก็ยังไม่มีความแตกต่าง กล่าวคือแม้จะมีรูปตัวอักษรพิมพ์ใหญ่และพิมพ์เล็กอยู่แล้ว แต่ข้อความที่เขียนขึ้นจะใช้เพียงประเภทใดประเภทหนึ่งเท่านั้น ไม่ใช้รวมกัน

 การใช้งาน 
ในภาษาที่มีการใช้ความแตกต่างของอักษร ตัวอักษรพิมพ์ใหญ่ใช้ในกรณีต่อไปนี้
 การเน้นหัวเรื่อง (capitalization)
 การเน้นคำ (emphasis) ในบางภาษา
 อักษรย่อและคำย่อ
 การเขียนหรือการพิมพ์เพื่อความอ่านง่าย เช่นป้ายจราจรหรือฉลาก
# ขบวนการเกิ่นเวือง
ขบวนการเกิ่นเวือง  เป็นขบวนการต่อต้านลัทธิจักรวรรดินิยมของฝรั่งเศสในเวียดนามโดยมีขุนนางที่สูญเสียอำนาจเป็นผู้มีบทบาทสำคัญ การต่อต้านเริ่มตั้งแต่ฝรั่งเศสยึดครองแคว้นโคชินจีนเมื่อ พ.ศ. 2405 จนกระทั่งอันนัมและตังเกี๋ยตกเป็นรัฐในอารักขาของฝรั่งเศส การต่อต้านสิ้นสุดลงเมื่อ พ.ศ. 2431 แม้ว่าการดำเนินการของขบวนการนี้จะไม่สำเร็จแต่ก็เป็นแรงบันดาลใจของขบวนการเรียกร้องเอกราชของเวียดนามในยุคต่อมา

เมื่อฝรั่งเศสยึดครองโคชินจีนก่อให้เกิดผลกระทบต่อการปกครองของราชวงศ์เหงียนมาก ปฏิกิริยาของราชสำนักเป็นไปในการปราบปรามชาวเวียดนามที่นับถือศาสนาคริสต์ ส่วนการเจรจากับฝรั่งเศสเป็นไปในรูปแบบที่เวียดนามอยู่ในสภาพด้อยกว่า ประชาชนที่สิ้นหวังในราชสำนักได้มารวมกลุ่มกันเป็นจำนวนมากเพื่อต่อต้านฝรั่งเศสและโจมตีชาวเวียดนามที่นับถือคริสต์ การต่อต้านรุนแรงมากขึ้นใน พ.ศ. 2427 เมื่อมีการโจมตีกองกำลังฝรั่งเศสโดยไม่ได้รับการอนุมัติจากราชสำนัก เมื่อจีนและฝรั่งเศสตกลงสงบศึกกันโดยจีนที่เคยช่วยเหลือเวียดนามรบกับฝรั่งเศสเมื่อสองปีก่อนถอนกำลังออกไป สำนัก ฝรั่งเศสจึงเริ่มปราบปรามชาวเวียดนามอย่างรุนแรง

ตน ทัต เทวี้ยต แกนนำคนสำคัญได้นำชาวเวียดนามโจมตีฝรั่งเศสภายใต้การสนับสนุนของจักรพรรดิห่าม หงี แต่ไม่สำเร็จจึงพาองค์จักรพรรดิหนีเข้าป่าเมื่อ 5 กรกฎาคม พ.ศ. 2428 องค์จักรพรรดิมีพระบรมราชโองการที่เรียกว่า “เกิ่นเวือง” เรียกร้องให้ชาวเวียดนามสู้กับฝรั่งเศส การต่อต้านดำเนินไปได้ไม่นานนัก ตน ทัต เทวี้ยต หนีไปจีน ส่วนองค์จักรพรรดิถูกจับกุมได้เมื่อ พ.ศ. 2431 และถูกเนรเทศไปแอลจีเรีย ขบวนการต่อต้านฝรั่งเศสจึงสิ้นสุดลง