wannaphong/clean_thaiwikipedia huggingface dataset:
# งา (พืช)
งา (Sesamum indicum L.) เป็นพืชล้มลุก ผลเป็นฝัก มีเมล็ดเล็กๆ สีขาว สีดำ และสีแดง มีการเพาะปลูกมานานเพราะต้องการใช้เมล็ดงานี้เป็นอาหาร เครื่องเทศ และบีบเอาน้ำมันได้ มีการใช้เมล็ดงากันมากเป็นพิเศษในแถบตะวันออกกลาง และเอเชียเพื่อเป็นอาหาร

กลิ่นและรสของเมล็ดงาคล้ายกับถั่ว องค์ประกอบสำคัญในเมล็ดก็คือน้ำมัน ซึ่งมีอยู่ประมาณ 44-60% น้ำมันงานั้นต่อต้านการเกิดออกซิไดซ์ได้ดี มีการใช้ในอาหารพวกสลัด หรือเป็นน้ำมันปรุงอาหาร และมาการีนและในการผลิตสบู่ ยา และน้ำมันหล่อลื่น และยังเป็นส่วนผสมของเครื่องสำอางบางชนิด

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์
งาเป็นพืชล้มลุกขนาดกลางถึงใหญ่ระหว่าง 0.5-2.5 เมตร ลำต้นตรงหรือบางครั้งแตกกิ่งแขนง ใบเรียวยาวสีเขียวเรียงตรงข้ามสลับตั้งฉาก ออกดอกบริเวณซอกใบบนลำต้น ดอกสีขาวมีกลีบดอกเชื่อมติดกัน ผลมีลักษณะแบบแคปซูลแห้งแตก เมล็ดเมื่อแก่มีสีขาวนวล รูปทรงหยดน้ำและแบน

การกระจายพันธุ์
งาเป็นพืชพื้นถิ่นของประเทศอินเดีย บังกลาเทศ และแถบหิมาลายันละวันตก แต่มีการน้ำเข้ามาปลูกโดยมนุษย์ทำให้มีการกระจายพันธุ์ไปทั่วโลกในแถบเขตร้อนและกึ่งเขตร้อน

ประวัติและการใช้ประโยชน์
งา (Sesamum indicum L.) เดิมนั้นคาดว่าอาจเป็นพืชพื้นเมืองของเอเชียหรือตะวันออกของแอฟริกา แต่ปัจจุบันพบได้ในพื้นที่เขตร้อน กึ่งร้อน และร้อนทางใต้ในทุกเขตทั่วโลก

ก่อนสมัยโมเสส ชาวไอยคุปต์ใช้เมล็ดงาป่นแทนแป้งธัญพืช ส่วนชาวจีนรู้จักงามาอย่างน้อยก็ 5,000 ปีมาแล้ว พวกเขาเผาเมล็ดงาเพื่อใช้ทำแท่งหมึกจีนที่คุณภาพดี ส่วนชาวโรมันบดเมล็ดงาผสมขนมปังเป็นอาหารรสดี ชาวไทยก็มีขนมที่ใช้เมล็ดงา เรียกว่า ขนมงาตัด ใช้งากวนกับน้ำตาล แล้วตัดเป็นแผ่น

นอกจากนั้นงายังถูกใช้ในเชิงสัญลักษณ์เพื่อสื่อถึงความอุดมสมบูรณ์และการมีทายาทลูกหลานในพิธีแต่งงานของชาวกรีกโบราณ เนื่องจากงาเป็นพืชที่มีเมล็ดเป็นจำนวนมาก ชาวอียิปต์โบราณใช้งาเป็นหนึ่งในอาหารเส้นไหว้ด้วยความเชื่อเรื่องพลังวิเศษ ในบางถิ่นมีความเชื่อว่าเมล็ดงามีอำนาจอาถรรพณ์ และยังปรากฏในนิทานเรื่อง อาหรับราตรี ตอน อาลีบาบา กับโจรทั้งสี่สิบ ซึ่งมีคำกล่าวว่า เปิดเมล็ดงา (Open sesame)

การผลิตและเก็บเกี่ยว
เนื่องจากงามีการเพาะปลูกกันอย่างแพร่หลายและหลากหลายสายพันธุ์ทำให้การเก็บสามารถทำได้เกือบตลอดทั้งปีจากหลายแหล่งการผลิต โดยงาใช้เวลาประมาณ 3 เดือนตั้งแต่เริ่มปลูกจนเก็บเกี่ยวได้ เมื่อฝักงาเริ่มเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลจึงเริ่มการเก็บเกี่ยวผลผลิต งาอาศัยแรงงานคนเพื่อป้องกันไม่ให้เมล็ดงาร่วงหล่นระหว่างการเก็บ ภายหลังเมื่อไม่นานมานี้ มีการพัฒนาพันธุ์มิให้เมล็ดแตะกระจาย ทำให้สามารถเก็บด้วยเครื่องจักรได้

ผลิตภัณฑ์
ส่วนหลักของพืชที่ใช้ในการบริโภคของงาคือเมล็ด เมล็ดงาอุดมไปด้วยไขมันมากถึง 74% และโปรตีนประมาณ 34% ผลิตภัณฑ์หลักที่พบได้บ่อยจากงาจึงเป็นน้ำมันงาและแป้งจากเมล็ดงาที่ให้โปรตีนสูงเป็นแหล่งโปรตีนทดแทน รวมถึงการบริโภคเมล็ดงาทั้งเมล็ดโดยการใช้โรยหรือผสมลงในมื้ออาหารเป็นที่นิยมด้วยเช่นเดียวกันโดยเฉพาะอาหารสุขภาพ

มูลค่าทางการตลาด
ภายในปี 2022 ผู้ผลิตงามากที่สุดคือประเทศซูดาน คิดเป็นมูลค่าประมาณ 1.23 พันล้านเหรียญสหรัฐ

ปี 2023 ผู้ที่ส่งออกมากที่สุดคือประเทศบลาซิลคิดเป็นมูลค่าการส่งออกประมาณ 219.9 ล้านเหรียญสหรัฐ และผู้ที่นำเข้ามากที่สุดในปีเดียวกันคือประเทศตุรกีซึ่งมีมูลค่าการนำเข้าประมาณ 486.1 ล้านเหรียญสหรัฐ
# กาพย์มหาชาติ
กาพย์มหาชาติ เป็นวรรณคดีเก่าแก่เล่มหนึ่ง ที่แต่งขึ้นเมื่อครั้งกรุงศรีอยุธยาเป็นราชธานี ไม่ปรากฏชื่อผู้แต่ง และประวัติการแต่งก็ไม่ปรากฏแน่ชัด แต่ถือว่ามีคุณค่าทั้งทางวรรณคดีและทางพุทธศาสนา

 ประวัติ 
สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าดิศวรกุมาร กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ทรงสันนิษฐานว่า กาพย์มหาชาติน่าจะแต่งขึ้นในรัชสมัยสมเด็จพระเจ้าทรงธรรม เมื่อมีประชุมนักปราชญ์ราชบัณฑิตร่วมกันแต่งขึ้น ในช่วง พ.ศ. 2145 - 2170

 เนื้อหา ภาษาและคำประพันธ์ 
เนื้อหาของกาพย์มหาชาตินั้น เป็นการเล่าเรื่องมหาชาติหรือเรื่องมหาเวสสันดรชาดกนั่นเอง เป็นการแต่งแบบที่เรียกว่า ยกคาถา กล่าวคือ ยกคาถาภาษาบาลีขึ้นมาประโยคหนึ่ง แล้วแต่งภาษาไทยเล่า สลับไปเป็นช่วงๆ จนจบ โดยใช้คำประพันธ์ที่เรียกว่าร่ายโบราณ หรือที่เรียกกันในสมัยนั้นว่า ร่ายมหาชาติ เนื่องจากเป็นร้อยกรองที่แต่งไว้สำหรับการเทศน์เรื่องมหาชาตินั่นเอง แต่ละกัณฑ์ (ในกาพย์มหาชาติเรียกว่า บรรพ) มีความยาวไม่มาก

จุดมุ่งหมาย : ใช้เทศน์ให้อุบาสกอุบาสิกาฟัง

 ตัวอย่าง 
จาก กัณฑ์วนประเวศน์

"เต จัต์ตาโร ขัต์ติยา* อันว่าพระบรมกษัตริย์ทั้งสี่ศรีสุริยวงศ์ เมื่อเสด็จบทจรประสงค์สู่เขาคิริยวงกฎ มิได้แจ้งทางที่กำหนดดำเนินไพร ด้วยความเข็ญใจก็จำเป็น ปติปเถ ทอดพระเนตรเห็นมหาชน อันเดินทวนทางถนนนั้นมา ก็ตรัสถามถึงมรคาเขาคันธมาทน์ ..."

(*ที่เป็นตัวหนา คือ คาถาภาษาบาลี)
# สามัคคีเภทคำฉันท์
สามัคคีเภทคำฉันท์ เป็นนิยายคำฉันท์ขนาดสั้นไม่กี่สิบหน้ากระดาษเท่านั้น แต่ได้รับการยกย่องว่าแต่งดี มีความงดงามทางวรรณศิลป์ ทั้งยังได้รับการคัดเลือกเป็นหนังสือประกอบการเรียนการสอนในวิชาภาษาไทยด้วย 

หนังสือ สามัคคีเภทคำฉันท์ (ฉบับกระทรวงศึกษาธิการจัดพิมพ์ เขียนเว้นวรรค เป็น "สามัคคีเภท คำฉันท์") นี้ นายชิต บุรทัต ได้แต่งขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2457 ในสมัยรัชกาลที่ 6 นับเป็นผลงานที่มีชื่อเสียงอีกชิ้นหนึ่งของกวีผู้นี้

เนื้อเรื่อง
สามัคคีเภทคำฉันท์ดำเนินเรื่องโดยอิงประวัติศาสตร์ครั้งพุทธกาล ว่าด้วยการใช้เล่ห์อุบายทำลายความสามัคคีของเหล่ากษัตริย์ลิจฉวี กรุงเวสาลี แห่งแคว้นวัชชี เนื้อความนี้มีปรากฏในมหาปรินิพพานสูตร แห่งพระไตรปิฎก และอรรถกถาสุมังคลวิสาสินี โดยเล่าถึงกษัตริย์ในสมัยโบราณ ทรงพระนามว่า พระเจ้าอชาตศัตรู แห่งแคว้นมคธ ทรงมีอำมาตย์คนสนิทชื่อ วัสสการพราหมณ์ ทรงมีดำริจะปราบแคว้นวัชชี ซึ่งมีกษัตริย์ลิจฉวีครอบครอง แต่แคว้นวัชชีมีความเป็นปึกแผ่นและปกครองกันด้วยความสามัคคี 

พระเจ้าอชาตศัตรูปรึกษากับวัสสการพราหมณ์เพื่อหาอุบายทำลายความสามัคคีของเหล่ากษัตริย์ลิจฉวี โดยการแสร้งเนรเทศวัสสการพราหมณ์ออกจากแคว้นมคธ เดินทางไปยังเมืองเวสาลี แล้วทำอุบายจนได้เข้าเฝ้ากษัตริย์ลิจฉวี และในที่สุดได้เป็นครูสอนภาษาและศิลปวิทยาแก่ราชกุมารทั้งหลาย ครั้นได้โอกาส ก็ทำอุบายให้ศิษย์แตกร้าวกัน จากความแตกร้าวของเหล่ากุมาร จึงมีการไปฟ้องร้องบิดาของตนซึ่งเป็นกษัตริย์ จึงเกิดการแตกร้าวระหว่างกษัตริย์ไปด้วย จนเกิดการวิวาท และเป็นเหตุให้ความสามัคคีในหมู่กษัตริย์ลิจฉวีถูกทำลายลง เมื่อนั้น พระเจ้าอชาตศัตรูจึงได้กรีธาทัพสู่เมืองเวสาลี สามารถปราบแคว้นวัชชีลงได้อย่างง่ายดาย โดยวัสสการพราหมณ์เป็นผู้มาเปิดประตูเมืองให้แก่พระเจ้าอชาตศัตรู

คำประพันธ์
แต่งเป็นบทร้อยกรอง ประกอบด้วย คำประพันธ์ประเภทฉันท์ 18 ชนิด กาพย์ 2 ชนิด คือ กาพย์ฉบัง 16 และ กาพย์สุรางคนางค์ 28

ชนิดของฉันท์ที่ใช้แต่ง
กมลฉันท์, กาพย์ฉบัง, จิตรปทาฉันท์, โตฏกฉันท์, ภุชงคประยาตฉันท์, มาณวกฉันท์, มาลินีฉันท์, วสันตดิลกฉันท์, วังสัฏฐฉันท์, วิชชุมมาลาฉันท์, สัททุลวิกกีฬิตฉันท์, สัทธราฉันท์, สาลินีฉันท์, สุรางคนางค์ฉันท์, อินทรวิเชียรฉันท์, อินทรวงศ์ฉันท์, อีทิสังฉันท์, อุปชาติฉันท์, อุปัฏฐิตาฉันท์ และอุเปนทรวิเชียรฉันท์

อนึ่ง แม้จะใช้กาพย์ฉบัง แต่ก็ยังจัดในหมวดของฉันท์ได้
# คอคอดปานามา
คอคอดปานามา  หรือในอดีตเรียก คอคอดดาเรียน  เป็นแผ่นดินกิ่วคอดซึ่งอยู่กลางทะเลแคริบเบียนและมหาสมุทรแปซิฟิก และเชื่อมทวีปอเมริกาเหนือเข้ากับทวีปอเมริกาใต้ ทั้งเป็นดินแดนประเทศปานามาและเป็นแหล่งคลองปานามา นอกจากนี้ ยังมีคุณค่าทางยุทธศาสตร์นานัปการเช่นเดียวกับคอคอดแห่งอื่น ๆ

คอคอดปานาเกิดขึ้นราวสามล้านปีก่อนในยุคไพลโอซีน ซึ่งทำให้มหาสมุทรแอตแลนติกและมหาสมุทรแปซิฟิกแยกจากกัน และก่อให้เกิดกระแสน้ำอุ่นในมหาสมุทรดังกล่าว

 ประวัติ 
350px|thumb|Núñez de Balboa's travel route to the South Sea, 1513

thumb|300px|An 1850 oil painting by Charles Christian Nahl, titled, The Isthmus of Panama on the height of the Chagres River

ขณะแล่นเรือไปตามฝั่งทะเลแคริบเบียน บัสโก นูเญซ เด บัลโบอา (Vasco Núñez de Balboa) ขุนนางชาวสเปนคนหนึ่ง ได้ฟังชนพื้นเมืองร่ำลือถึง "ทะเลใต้" ครั้นวันที่ 25 กันยายน 1513 เขาก็ได้พบทะเลแปซิฟิก และในปี 1519 นครปานามาก็ก่อตั้งขึ้นริมชุมชนพื้นเมืองกลุ่มน้อยรายหาดแปซิฟิก ต่อมา เมื่อมีการค้นพบประเทศเปรูแล้ว นครปานามาก็เจริญเป็นเมืองท่าสำคัญและเป็นศูนย์กลางการปกครองในที่สุด ลุปี 1671 เฮนรี มอร์แกน (Henry Morgan) โจรสลัดชาวเวลส์ ล่องเรือมาจากฝั่งแคริบเบียนข้ามคอคอดปานามา แล้วเข้าทำลายนครจนถึงแก่ความพินาศ สมัยต่อมา จึงมีการย้ายนครไปที่คาบสมุทรน้อยแห่งหนึ่งทางตะวันตก และในปี 1997 องค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติประกาศยกซากนครปานามา ซึ่งบัดนี้เรียก "ปานามาเบียโค" (Panamá Viejo) ขึ้นเป็นแหล่งมรดกโลก

 ชีวภาค 

ชีวภาคของปานามาแล้วไปด้วยสัตวชาติ (fauna) และพฤกษชาติ (flora) จากทั้งอเมริกาเหนือและใต้เข้ามาใช้ชีวิตอยู่ในลักษณะทับซ้อนกัน (overlapping) เช่น มีนกมากกว่าห้าร้อยสายพันธุ์อาศัยอยู่ในท้องที่คอคอด

นอกจากนี้ เพราะมีเทือกเขายาวเหยียดตลอดคอคอด ภูมิอากาศฝั่งแอตแลนติก (ฝั่งทะเลแคริบเบียน) จึงชื้นเป็นปรกติ ขณะที่ฝั่งทะเลแปซิฟิกกลับแห้งและชื้นสลับกันไป ภูมิอากาศร้อนชื้นเช่นว่าเป็นปัจจัยหนึ่งที่นำพาให้สิ่งมีชีวิตหลายสายพันธุ์ที่มีสีสันแจ่มจ้าและร่างกายใหญ่โต ทั้งแมลง งูเงี้ยวเขี้ยวขอ นก ปลา และสัตว์เลื้อยคลานต่าง ๆ แห่เข้ามาอาศัยเป็นอันมากด้วย
# 13 สิงหาคม
วันที่ 13 สิงหาคม เป็นวันที่ 225 ของปี (วันที่ 226 ในปีอธิกสุรทิน) ตามปฏิทินสุริยคติแบบเกรกอเรียน เมื่อถึงวันนี้จะยังเหลือวันอีก 140 วันในปีนั้น

 เหตุการณ์ 
 พ.ศ. 2463 (ค.ศ. 1920) - ยุทธการที่วอร์ซอเริ่มต้นขึ้น ระหว่างสงครามโปแลนด์-โซเวียต
 พ.ศ. 2504 (ค.ศ. 1961) - รัฐบาลคอมมิวนิสต์ของเยอรมนีตะวันออก เริ่มก่อสร้างกำแพงเบอร์ลิน
พ.ศ. 2536 (ค.ศ. 1993) - เหตุโรงแรมรอยัลพลาซ่าถล่ม

 วันเกิด 
พ.ศ. 2335 (ค.ศ. 1792) - แอเดเลดแห่งซัคเซิน-ไมนิงเงิน สมเด็จพระราชินีแห่งสหราชอาณาจักร
 พ.ศ. 2357 (ค.ศ. 1814) - แอนเดอส์ โจนาส อังสตรอม นักฟิสิกส์ชาวสวีเดน (ถึงแก่กรรม พ.ศ. 2417)
 พ.ศ. 2442 (ค.ศ. 1899) - อัลเฟร็ด ฮิตช์ค็อก ผู้กำกับภาพยนตร์ชาวอังกฤษ (ถึงแก่กรรม พ.ศ. 2523)
พ.ศ. 2453 (ค.ศ. 1910) - สมเด็จพระราชาธิบดีสุลต่านซะอีด บิน เตมัวร์ (สวรรคต 19 ตุลาคม พ.ศ. 2515)
พ.ศ. 2488 (ค.ศ. 1945) - สุภา สิริสิงห ศิลปินแห่งชาติสาขาวรรณศิลป์
 พ.ศ. 2469 (ค.ศ. 1926) - ฟีเดล กัสโตร ประธานาธิบดีคิวบาคนที่ 17 (ถึงแก่กรรม 25 พฤศจิกายน พ.ศ. 2559)
พ.ศ. 2504 (ค.ศ. 1961) - ชูษี เชิญยิ้ม นักแสดงตลกในคณะตลกเชิญยิ้ม 
 พ.ศ. 2505 (ค.ศ. 1962) - จอห์น สแลตเทอรี นักแสดงและผู้กำกับชาวอเมริกัน
 พ.ศ. 2513 (ค.ศ. 1970) - แอลัน เชียเรอร์ นักฟุตบอลชาวอังกฤษ
 พ.ศ. 2527 (ค.ศ. 1984) - อีมี อิกวอเกอร์ นักแสดงชาวไนจีเรีย-อเมริกัน
 พ.ศ. 2533 (ค.ศ. 1990) - เจเนีย เกรเบนนีคอฟ นักกีฬาวอลเลย์บอลชาวฝรั่งเศส
 พ.ศ. 2535 (ค.ศ. 1992) - ลูกัส โมรา นักฟุตบอลชาวบราซิล
 พ.ศ. 2536 (ค.ศ. 1993) 
 ช็อง อี-ซอ นักแสดงชาวเกาหลีใต้
 ดังวันลัม นักฟุตบอลอาชีพชาวเวียดนาม
 ยุน โบ-มี นักร้องชาวเกาหลี
พ.ศ. 2537 (ค.ศ. 1994) - อันเดรอา เมซา นางแบบและนางงามชาวเม็กซิโก
 พ.ศ. 2538 (ค.ศ. 1995) - แพร็สแนล กีมแปมเบ นักฟุตบอลชาวฝรั่งเศส
 พ.ศ. 2540 (ค.ศ. 1997) - เฉิน จั์วเสวียน นักร้องนักแสดงหญิงชาวจีน
 พ.ศ. 2542 (ค.ศ. 1999) - ริกี ปุตช์ นักฟุตบอลอาชีพชาวสเปน
 พ.ศ. 2543 (ค.ศ. 2000) - นา แจ-มิน นักร้องและนักแสดงชาวเกาหลีใต้

 วันถึงแก่กรรม 
 พ.ศ. 1147 (ค.ศ. 604) - จักรพรรดิสุยเหวิน
พ.ศ. 2408 (ค.ศ. 1865) - อิกนาทซ์ เซ็มเมิลไวส์ ผู้บุกเบิกการฆ่าเชื้อด้วยการล้างมือในวงการแพทย์ (เกิด 1 กรกฎาคม พ.ศ. 2361)
พ.ศ. 2489 (ค.ศ. 1946) - เอช.จี. เวลส์ นักประพันธ์ชาวอังกฤษ (เกิด พ.ศ. 2409)
 พ.ศ. 2507 (ค.ศ. 1964) - เสงี่ยม นาวีเสถียร นักแสดงหญิงจากภาพยนตร์ไทยเรื่องแรก นางสาวสุวรรณ (เกิด 27 กรกฎาคม พ.ศ. 2448)
 พ.ศ. 2518 (ค.ศ. 1975) - หลวงไพเราะเสียงซอ (อุ่น ดุรยชีวิน) นักดนตรีไทย
 พ.ศ. 2549 (ค.ศ. 2006) - พเยาว์ พูนธรัตน์ นักกีฬาเหรียญทองแดงโอลิมปิคคนแรกของประเทศไทย (เกิด 15 ตุลาคม พ.ศ. 2499)
 พ.ศ. 2552 (ค.ศ. 2009) - กรุณา กุศลาสัย ศิลปินแห่งชาติ นักภารตวิทยาอันดับหนึ่งของไทย (เกิด 10 พฤษภาคม พ.ศ. 2463)
 พ.ศ. 2563 (ค.ศ. 2020) - สุปาณี พุกสมบุญ นักร้องชาวไทย (เกิด 13 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2467)

 วันสำคัญ 
 โรมันคาทอลิก - วันฉลองนักบุญสมเด็จพระสันตะปาปาปอนเทียนและนักบุญฮิปโปลิตุสแห่งโรม
  สากล - วันคนถนัดซ้ายสากล

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 BBC: On This Day
 Today in History: August 13 

สิงหาคม 13
หมวดหมู่:สิงหาคม
# 14 สิงหาคม
วันที่ 14 สิงหาคม เป็นวันที่ 226 ของปี (วันที่ 227 ในปีอธิกสุรทิน) ตามปฏิทินสุริยคติแบบเกรกอเรียน เมื่อถึงวันนี้จะยังเหลือวันอีก 139 วันในปีนั้น

 เหตุการณ์ 
 พ.ศ. 2347 - จักรพรรดิฟรันซ์ที่ 2 สละราชบัลลังก์จักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ แล้วเฉลิมพระนามเป็นจักรพรรดิฟรันซ์ที่ 1 แห่งจักรวรรดิออสเตรียแทน 
 พ.ศ. 2484 (ค.ศ. 1941) - วินสตัน เชอร์ชิลล์และแฟรงคลิน ดี. รูสเวลต์ลงนามกฎบัตรแอตแลนติก   
พ.ศ. 2546 (ค.ศ. 2003) - ฮัมบาลี ผู้ก่อการร้ายตัวฉกาจแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ถูกจับกุมที่ประเทศไทย    

 วันเกิด 
 พ.ศ. 2231 (ค.ศ. 1688) - พระเจ้าฟรีดริช วิลเฮล์มที่ 1 แห่งปรัสเซีย
 พ.ศ. 2283 (ค.ศ. 1740) - สมเด็จพระสันตะปาปาปิอุสที่ 7
 พ.ศ. 2414 (ค.ศ. 1871) - จักรพรรดิกวังซวี่แห่งราชวงศ์ชิง
 พ.ศ. 2422 (ค.ศ. 1879) - คาร์ล เดอริง สถาปนิกชาวเยอรมัน
 พ.ศ. 2488 (ค.ศ. 1945) - สตีฟ มาร์ติน นักแสดงชายชาวอเมริกัน
 พ.ศ. 2494 (ค.ศ. 1951) - คาร์ล ลัมบลี นักแสดงชาวอเมริกัน
 พ.ศ. 2502 (ค.ศ. 1959) - มาร์เชอ เกย์ ฮาร์เดน นักแสดงภาพยนตร์ ละครเวที ชาวอเมริกัน
 พ.ศ. 2503 (ค.ศ. 1960) - ซาราห์ ไบรท์แมน นักร้อง นักแสดง นักแต่งเพลง และนักเต้นชาวอังกฤษ
 พ.ศ. 2504 (ค.ศ. 1961) - อาเธอร์ ปัญญโชติ นักแสดง/นายแบบ/นักร้องชาวไทย
 พ.ศ. 2509 (ค.ศ. 1966) - แฮลลี เบร์รี นักแสดงหญิงชาวอเมริกัน
 พ.ศ. 2510 (ค.ศ. 1967) - สินี หงษ์มานพ นักแสดงชาวไทย
 พ.ศ. 2511 (ค.ศ. 1968) - เทอร์รี โนทารี นักแสดงชาวอเมริกัน
 พ.ศ. 2512 (ค.ศ. 1969) - เคอิทาโร โฮชิโน แชมป์โลกมวยสากลชาวญี่ปุ่น
 พ.ศ. 2515 (ค.ศ. 1972) - ยูแจซอก นักแสดง/พิธีกรชาวเกาหลีใต้
 พ.ศ. 2518 (ค.ศ. 1975) 
 ปัญญาพล เดชสงค์ นักแสดงชาวไทย
 ศศิวรรณ์ เลิศวิริยะประภา ผู้ดำเนินรายการ คุยข่าวเช้า
 พ.ศ. 2519 (ค.ศ. 1976) - ณุศรา ประวันณา นักแสดงชาวไทย
 พ.ศ. 2524 (ค.ศ. 1981) - โคฟี คิงส์ตัน นักมวยปล้ำอาชีพชาวอเมริกัน
 พ.ศ. 2525 (ค.ศ. 1982) - ศิริศิลป์ โชติวิจิตร นักร้องนำของวง เอบีนอร์มัล
 พ.ศ. 2526 (ค.ศ. 1983) 
 มีลา คูนิส นักแสดงหญิงชาวอเมริกัน
 ไฮโค เวสเทอร์มันน์ นักฟุตบอลชาวเยอรมัน
 พ.ศ. 2527 (ค.ศ. 1984) - รังสิต ศิรนานนท์ นักแสดงและนายแบบชาวไทย
 พ.ศ. 2534 (ค.ศ. 1991) - ยุพา สนิทกลาง นักกีฬาวอลเลย์บอลหญิงทีมชาติไทย
 พ.ศ. 2536 (ค.ศ. 1993) - กงชาน นักร้องชาวเกาหลีใต้
 พ.ศ. 2539 (ค.ศ. 1996) - 
นีล เมอเปย์ นักฟุตบอลชาวฝรั่งเศส
 โฌแอลินโตน นักฟุตบอลชาวบราซิล

 วันถึงแก่กรรม 
 พ.ศ. 1907 (ค.ศ. 1464) - สมเด็จพระสันตะปาปาปิอุสที่ 2
 พ.ศ. 2484 (ค.ศ. 1941) - แมกซิมิเลียน คอลบี บาทหลวงชาวโปแลนด์ (เกิด 8 มกราคม พ.ศ. 2437)
 พ.ศ. 2564 (ค.ศ. 2021) - ท่านผู้หญิงบุญเรือน ชุณหะวัณ ภริยาของพลเอกชาติชาย ชุณหะวัณ อดีตนายกรัฐมนตรี (เกิด 25 เมษายน พ.ศ. 2463)
 พ.ศ. 2566 (ค.ศ. 2023) - เพชร โอสถานุเคราะห์ นักร้อง นักดนตรี และนักธุรกิจชาวไทย (เกิด 21 สิงหาคม พ.ศ. 2497)

 วันสำคัญและวันหยุดเทศกาล 
 โรมันคาทอลิก - วันฉลองนักบุญแมกซิมิเลียน คอลบี
 ประเทศปากีสถาน - วันประกาศเอกราช

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 BBC: On This Day
 Today in History: August 14 

สิงหาคม 14
หมวดหมู่:สิงหาคม
# รางวัลรามอน แมกไซไซ
รางวัลรามอน แมกไซไซ หรือ รางวัลแมกไซไซ (Ramon Magsaysay Award) เป็นรางวัลที่ก่อตั้งขึ้น เมื่อเดือนเมษายน ค.ศ. 1957 โดยคณะกรรมการของกองทุนร็อกกี้เฟลเลอร์ บราเธอร์ส (Rockefeller Brothers Fund) ซึ่งมีสำนักงานอยู่ในนครนิวยอร์ก สหรัฐอเมริกาโดยการสนับสนุนของรัฐบาลฟิลิปปินส์  รางวัลแมกไซไซนั้น ถือเสมือนหนึ่งรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพของเอเชียเลยทีเดียว

 ประวัติ 
รางวัลนี้ได้ก่อตั้งขึ้นเพื่อเชิดชูเกียรติแก่นายรามอน แมกไซไซ อดีตประธานาธิบดีของฟิลิปปินส์ และเพื่อเป็นแบบอย่างอันดีงามของการอุทิศตนทำงานบริการประชาชนในสังคมประชาธิปไตย โดยมีมูลนิธิรางวัลรามอน แมกไซไซ (Ramon Magsaysay Award Foundation) เป็นผู้มอบรางวัลแก่บุคคลและนิติบุคคลในเอเชีย ที่ประสบความสำเร็จอันดียิ่งในแต่ละสาขา โดยไม่คำนึงถึงเชื้อชาติ สัญชาติ ศาสนา และเพศ 

 ประเภท 
แบ่งเป็น 6 สาขาด้วยกัน ได้แก่
บริการรัฐกิจ (Government Service) ประกอบด้วยด้านการบริหาร ด้านตุลาการ ด้านการออกกฎหมาย ด้านการทหาร
บริการสาธารณะ (Public Service)
ผู้นำชุมชน (Community Leadership) 
วารสารศาสตร์,วรรณกรรม และศิลปะการสื่อสารเชิงสร้างสรรค์ (Journalism, Literature and Creative Communication arts) เช่น  การเขียน การตีพิมพ์ ภาพถ่าย หรือการถ่ายทอดทางวิทยุ โทรทัศน์ ภาพยนตร์ หรือการแสดงศิลปะ
สันติภาพและความเข้าใจระหว่างประเทศ (Peace and International Understanding) การมีส่วนร่วมในการพัฒนาความสัมพันธ์ สันติภาพ ความสามัคคี ซึ่งเป็นรากฐานสำหรับการพัฒนาที่ยั่งยืนทั้งในและระหว่างประเทศPeace and International Understanding
ผู้นำในภาวะฉุกเฉิน (Emergent Leadership)

 รายนามผู้ได้รับรางวัลแมกไซไซ 

 รายนามชาวไทยที่ได้รับรางวัลรามอน แมกไซไซ  ปี ชื่อสาขาค.ศ. 1961นิลวรรณ ปิ่นทองสาขาบริการสาธารณะค.ศ. 1965ศาสตราจารย์ พันตรี ดร.ป๋วย อึ้งภากรณ์สาขาบริการสาธารณะ ค.ศ. 1966นายแพทย์ฝน แสงสิงแก้วสาขาบริการรัฐกิจค.ศ. 1967หม่อมเจ้าสิทธิพร กฤดากรสาขาบริการสาธารณะค.ศ. 1971ประยูร จรรยาวงษ์สาขาวารสารศาสตร์, วรรณกรรม และศิลปะการสื่อสารเชิงสร้างสรรค์ค.ศ. 1973นายแพทย์กระแสร์ ชนะวงศ์สาขาผู้นำชุมชนค.ศ. 1975พระจำรูญ ปานจันทร์สาขาบริการสาธารณะค.ศ. 1978ประทีป อึ้งทรงธรรม ฮาตะสาขาบริการสาธารณะค.ศ. 1981ศาสตราจารย์นายแพทย์ประเวศ วะสีสาขาบริการรัฐกิจค.ศ. 1983เฟื้อ หริพิทักษ์สาขาบริการสาธารณะค.ศ. 1984ทองใบ ทองเปาด์สาขาบริการสาธารณะค.ศ. 1987ศาสตราจารย์นายแพทย์อารี วัลยเสวีสาขาผู้นำชุมชนค.ศ. 1988โครงการหลวงสาขาสันติภาพและความเข้าใจระหว่างประเทศค.ศ. 1989สถาบันเทคโนโลยีแห่งเอเชีย (AIT)สาขาสันติภาพและความเข้าใจระหว่างประเทศค.ศ. 1991สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา สยามบรมราชกุมารีสาขาบริการสาธารณะค.ศ. 1992พลตรีจำลอง ศรีเมืองสาขาบริการรัฐกิจค.ศ. 1994มีชัย วีระไวทยะสาขาบริการสาธารณะค.ศ. 1997อานันท์ ปันยารชุนสาขาบริการรัฐกิจค.ศ. 1998โสภณ สุภาพงษ์สาขาบริการสาธารณะค.ศ. 2004ประยงค์ รณรงค์สาขาผู้นำชุมชนค.ศ. 2005จอน อึ๊งภากรณ์สาขาบริการรัฐกิจค.ศ. 2008รองศาสตราจารย์นายแพทย์เทอดชัย ชีวะเกตุสาขาบริการสาธารณะค.ศ. 2009เภสัชกรหญิง ดร. กฤษณา ไกรสินธุ์สาขาบริการสาธารณะค.ศ. 2019อังคณา นีละไพจิตรสาขาบริการสาธารณะ
# รายชื่อเว็บเบราว์เซอร์
รายชื่อเว็บเบราว์เซอร์

 เว็บเบราว์เซอร์ที่เป็นที่รู้จักกันดี 
เรียงตามลำดับเวลาที่เปิดให้ใช้:
 เวิลด์ไวด์เว็บ (26 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2534)
 โมเสก (22 เมษายน พ.ศ. 2536)
 เน็ตสเคป แนวิเกเตอร์ (13 ตุลาคม พ.ศ. 2537)
 อินเทอร์เน็ตเอกซ์พลอเรอร์ (สิงหาคม พ.ศ. 2538)
 โอเปร่า (พ.ศ. 2539)
 ซาฟารี (7 มกราคม พ.ศ. 2546)
 มอซิลลา ไฟร์ฟอกซ์ (9 พฤศจิกายน พ.ศ. 2547)
 กูเกิล โครม (2 กันยายน พ.ศ. 2551)

 เว็บเบราว์เซอร์แบบกราฟิกส์ 
 เว็บเบราว์เซอร์ที่ใช้ตัววาดหน้าเว็บ Trident 
เว็บเบราว์เซอร์ที่ใช้ตัววาดหน้าเว็บ Trident ที่พัฒนาโดยบริษัทไมโครซอฟท์
 อินเทอร์เน็ตเอกซ์พลอเรอร์ (Internet Explorer)
 MSN Explorer
 Netscape Browser (Netscape 8 มีทั้ง Gecko และ Trident)
 Windows Explorer (ใช้โมดูลบางตัวร่วมกันกับ Internet Explorer)
 แมกซ์ทอน (Maxthon)
 Sleipnir Browser

 เว็บเบราว์เซอร์ที่ใช้ตัววาดหน้าเว็บ Gecko 
เว็บเบราว์เซอร์ที่ใช้ตัววาดหน้าเว็บ Gecko ที่พัฒนาโดยมูลนิธิมอซิลลา
 มอซิลลา ไฟร์ฟอกซ์ (Mozilla Firefox)
 คามิโน (Camino) สำหรับแมคโอเอสเท็น
 Mozilla Application Suite
 ซีมังกี (SeaMonkey)
 CompuServe
 lolifox
 Aphrodite
 BackArrow (พัฒนาจาก Skipstone)
 Beonex Communicator
 DocZilla เบราว์เซอร์ที่สนับสนุนภาษา SGML
 Epiphany เว็บเบราว์เซอร์หลักของ GNOME ในปัจจุบัน
 Galeon เว็บเบราว์เซอร์หลักของ GNOME ก่อนจะเปลี่ยนมาเป็น Epiphany
 K-Meleon สำหรับวินโดวส์
 K-MeleonCCF สำหรับวินโดวส์ (พัฒนาจาก K-Meleon)
 Kazehakase เบราว์เซอร์ขนาดเล็กใช้ไลบรารีติดต่อผู้ใช้ GTK2 บนลีนุกซ์
 Madfox (พัฒนาจาก Firefox)
 Netscape Browser (Netscape 8 มีทั้ง Gecko และ Trident)
 Netscape (เวอร์ชัน 6 ขึ้นไป)
 Salamander
 Skipstone

 เว็บเบราว์เซอร์ที่ใช้ตัววาดหน้าเว็บ KHTML 
เว็บเบราว์เซอร์ที่ใช้ตัววาดหน้าเว็บ KHTML ที่พัฒนาโดยโครงการ KDE
 คองเคอเรอร์ (Konqueror)
 ซาฟารี (Safari)
 ABrowse
 OmniWeb
 Shiira
 SkyKruzer
 SunriseBrowser

 เว็บเบราว์เซอร์อื่นๆ 
 โอเปร่า (Opera)
 กูเกิล โครม (Google Chrome)
 Internet Explorer for Mac
 Amaya
 Arachne
 Avant Browser
 AWeb
 Charon (สำหรับระบบปฏิบัติการ Inferno)
 Dillo
 Emacs/W3
 ProSyst mBrowser
 Espial Escape
 HotJava
 IBrowse
 icab
 Jazilla
 NetPositive
 NetSurf
 Off By One
 Oregano
 Voyager

 เว็บเบราว์เซอร์แบบข้อความ 
 Alynx
 ELinks
 Links
 Lynx
 Netrik
 w3m
# แก้วสรร อติโพธิ
แก้วสรร อติโพธิ (เกิด 24 สิงหาคม พ.ศ. 2494) เป็นนักการเมืองชาวไทย อดีตสมาชิกวุฒิสภากรุงเทพมหานคร อดีตสมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2539 และอดีตแนวร่วมกลุ่ม กปปส. และ ประธานมูลนิธิคุ้มครองเด็ก"ครูยุ่น" รับทราบข้อหาคดีทำร้ายเด็ก-ให้การปฏิเสธไทยพีบีเอส. 3 พฤศจิกายน พ.ศ. 2565 12:55 สืบค้นเมื่อ 5 พฤศจิกายน พ.ศ. 2565

 ประวัติ 
แก้วสรร อติโพธิ เกิดเมื่อวันที่ 24 สิงหาคม พ.ศ. 2494 บิดาคือ ศิริ อติโพธิ อดีตปลัดกระทรวงยุติธรรม, ประธานสำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตในภาครัฐ (ปปป.) โดยแก้วสรรเป็นพี่น้องฝาแฝดกับ ขวัญสรวง อติโพธิ อาจารย์พิเศษประจำคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

 การศึกษา 
 โรงเรียนเบ็ญจะมะมหาราช
 โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย (ส.ก. 83 รุ่นเดียวกับ ธีรยุทธ บุญมี)
 นิติศาสตรบัณฑิต (เกียรตินิยมดี) มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
 เนติบัณฑิต (สอบได้อันดับที่ 6 ของรุ่นที่ 27) สำนักอบรมศึกษากฎหมายแห่งเนติบัณฑิตยสภา
 นิติศาสตร์มหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยวิสคอนซิน แมดิสัน สหรัฐอเมริกา

 ประวัติการทำงาน 
 อาจารย์ประจำคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
 รองอธิการบดี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
 อดีตผู้ดำเนินรายการโทรทัศน์ แกะรอยคอร์รัปชั่น ออกอากาศทางสถานีวิทยุโทรทัศน์กองทัพบกช่อง 5

 การเมือง 
แก้วสรร ได้รับเลือกเป็นสมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2539 ประเภทผู้เชี่ยวชาญสาขากฎหมายมหาชน โดยได้รับเลือกตั้งเป็นลำดับที่ 4 ภายหลังแก้วสรรลงสมัครรับเลือกตั้งในการเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภาไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2543 จังหวัดกรุงเทพมหานคร และได้รับเลือกตั้งเป็นลำดับที่ 7 จาก 18 สว.กรุงเทพมหานคร ต่อมาได้ดำรงตำแหน่งประธานกรรมาธิการสิ่งแวดล้อม

ภายหลังจากครบวาระของ สว. และอยู่ในช่วงก่อนที่จะเลือกตั้งวุฒิสมาชิกชุดใหม่ แก้วสรรลาออกจากตำแหน่งรักษาการสมาชิกวุฒิสภา ลงสมัครเป็นกรรมการการเลือกตั้ง ชุดที่ 3 แต่ไม่ได้รับการคัดเลือกจากที่ประชุมวุฒิสภา ในวันที่ 8 กันยายน พ.ศ. 2549 ต่อมาภายหลังการรัฐประหารในประเทศไทย พ.ศ. 2549 ได้รับการทาบทามจากคณะปฏิรูปการปกครองในระบอบประชาธิปไตย อันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข (คปค.) ให้ดำรงตำแหน่งกรรมการ ป.ป.ช. แต่แล้วก็ไม่ได้รับการแต่งตั้ง โดยมีชัย ฤชุพันธุ์ ที่ปรึกษาฝ่ายกฎหมาย คปค.ให้เหตุผลว่า เนื่องจากคุณสมบัติของแก้วสรรว่าไม่ได้เป็นศาสตราจารย์ ซึ่งอาจเป็นข้อโต้แย้งถึงคุณสมบัติในการดำรงตำแหน่ง ป.ป.ช. ในภายหลังได้

แก้วสรร อติโพธิ ได้รับการแต่งตั้งเป็นกรรมการ คตส. ตามประกาศ คปค. ฉบับที่ 30 เมื่อวันที่ 30 กันยายน พ.ศ. 2549 และได้รับเลือกเป็นเลขาธิการ คตส.

ในการเลือกตั้งผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2552 แก้วสรรลงสมัครรับเลือกตั้งในนามกลุ่มกรุงเทพฯ ใหม่ โดยได้หมายเลข 12 ปรากฎว่าไม่ได้รับเลือกตั้ง โดยได้รับคะแนนทั้งสิ้น 144,779 ซึ่งเป็นลำดับที่สี่

ในช่วงปี พ.ศ. 2556-2557 เขาเข้าร่วมการชุมนุมกับกลุ่ม กปปส. ต่อมาในคราวการประท้วงในประเทศไทย พ.ศ. 2563 เขาเป็นผู้ยื่นรายชื่อศิษย์เก่าต่ออธิการบดีมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์เพื่อกดดันห้ามการชุมนุมในพื้นที่มหาวิทยาลัย

 เครื่องราชอิสริยาภรณ์ 
ราชกิจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือกและเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย , เล่ม ๑๒๔ ตอนที่ ๑๘ ข หน้า ๒, ๕ ธันวาคม ๒๕๕๐
ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือกและเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย , เล่ม ๑๒๑ ตอนที่ ๒๓ ข หน้า ๑๑, ๒๖ พฤศจิกายน ๒๕๔๗
ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์, เล่ม ๑๑๔ ตอนที่ ๒๙ ข หน้า ๓, ๑๖ ธันวาคม ๒๕๔๐
# เสน่ห์ จามริก
ศาสตราจารย์ เสน่ห์ จามริก (11 กรกฎาคม พ.ศ. 2470 – 9 เมษายน พ.ศ. 2565) เป็นนักวิชาการชาวไทย ได้รับยกย่องเป็นราษฎรอาวุโส และมีผลงานด้านสิทธิมนุษยชนหลายอย่าง ได้แก่ ประะธานสหภาพเพื่อสิทธิเสรีภาพของประชาชน ประธานที่ปรึกษาคณะกรรมการรับข้อมูลและสืบพยานเหตุการณ์ 6 ตุลา 2519 อดีตสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ และเป็นอดีตประธานกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ

 การศึกษา 
 มัธยมปลาย โรงเรียนวัดราชบพิธ
 พ.ศ. 2491 ธรรมศาสตร์บัณฑิต มหาวิทยาลัยวิชาธรรมศาสตร์และการเมือง
 พ.ศ. 2500 ปริญญาโทด้านบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยแมนเชสเตอร์

 ประวัติการทำงานและผลงาน 
 กรมการค้าภายใน กระทรวงพาณิชย์
 กรมการเมือง กระทรวงการต่างประเทศ
 พ.ศ. 2503-2530 อาจารย์ประจำคณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ จนเกษียณอายุราชการ
 พ.ศ. 2516-2517 ได้รับแต่งตั้งเป็นสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ ในปี พ.ศ. 2516ราชกิจจานุเบกษา, พระบรมราชโองการ แต่งตั้งสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ  เล่ม 90 ตอนที่ 171 ฉบับพิเศษ หน้า 16 วันที่ 24 ธันวาคม 2516. 
 พ.ศ. 2518 ร่วมก่อตั้งสหภาพเพื่อสิทธิเสรีภาพของประชาชน (ปัจจุบันคือ สมาคมสิทธิเสรีภาพประชาชน หรือ สสส.) และได้รับเลือกตั้งเป็นประธาน
 หัวหน้าโครงการรัฐศาสตร์ศึกษา และหัวหน้าสาขาวิชาการต่างประเทศ
 พ.ศ. 2518 รองอธิการบดีมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
 พ.ศ. 2518 ได้รับตำแหน่งศาสตราจารย์
 ดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ สาขารัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง
 ดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ สาขาวิชาการเมืองการปกครอง มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

นอกจากนี้ยังมีบทบาททางด้านการวิจัยและสนับสนุนการวิจัยหลายด้าน ดังเช่น
 หัวหน้าโครงการวิจัย "พัฒนาการสิทธิมนุษยชนในประเทศไทย" ของมูลนิธิฟอร์ด และมูลนิธิเอเชีย 
 ประธานมูลนิธิโครงการตำราสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์
 ผู้อำนวยการสถาบันไทยคดีศึกษา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ 
 นายกสังคมศาสตร์แห่งประเทศไทย
 กรรมการ สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (ทีดีอาร์ไอ)

หลังจากเกษียณอายุราชการ ก็ได้รับรางวัลนักสิทธิมนุษยชนดีเด่น และทำงานร่วมกับองค์กรพัฒนาเอกชนอีกหลายแห่ง งานที่ทำล้วนเน้นหนักไปทางด้านชนบท ชุมชนท้องถิ่น สิทธิมนุษยชน ตำแหน่งสำคัญคือ ประธานกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ในระหว่างปี พ.ศ. 2544 ถึงปี พ.ศ. 2552

 เครื่องราชอิสริยาภรณ์ 
 พ.ศ. 2544 - 80px เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือก ชั้นมหาปรมาภรณ์ช้างเผือก (ม.ป.ช.)ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือกและเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกีรติยศยิ่งมงกุฎไทย  เล่ม 118 ตอนที่ 22ข หน้า 2 วันที่ 4 ธันวาคม 2544.
 พ.ศ. 2529 - 80px  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้น มหาวชิรมงกุฏราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์  เล่มที่ 103 ตอนที่ 213 ฉบับพิเศษ หน้า 6 วันที่ 3 ธันวาคม 2529.