wannaphong/clean_thaiwikipedia huggingface dataset:
# โอแอลพีซี
โอแอลพีซีประเทศไทย 

โครงการเริ่มต้นจากความต้องการคอมพิวเตอร์ราคาถูก มีขึ้นมาหลายยุคหลายสมัยแล้ว เริ่มจากการพัฒนาไมโครคอมพิวเตอร์ 32 บิตในประเทศไทย โดย ดร.พันธ์ศักดิ์ ศิริรัชตพงษ์ ในช่วงประมาณ พ.ศ. 2526 เป็นผลทำให้เครื่องคอมพิวเตอร์ส่วนบุคคล ราคาต่ำลง  โดยการสนับสนุนของ เนคเทค ซึ่งหน่วยงานวิจัยและพัฒนาทางด้านอิเล็กทรอนิกส์ และคอมพิวเตอร์เทคโนโลยี และนวัตกรรมใหม่สู่สังคมและประเทศชาติ การนำเสนอข้อมูลการให้ความรู้ความถูกต้องทางด้านคอมพิวเตอร์แก่ประชาชนมาโดยลำดับ จากการศึกษา และเก็บข้อมูลการใช้งาน ICT ในประเทศทำให้เราได้ตระหนักถึงความสำคัญของคอมพิวเตอร์ และการรับรู้ข่าวสารในรูปแบบดิจิตัล ซึ่งนำไปสู่จุดเริ่มในการพัฒนาโครงการคอมพิวเตอร์ราคาประหยัดครั้งใหญ่อีกครั้งหนึ่ง ในช่วงตั้งแต่ปี 2542 จนมาถึงโครงการคอมพิวเตอร์ ICT 

ในช่วงปลายปี 2547 หลังจากที่ ดร.ทวีศักดิ์ กออนันตกูล ผอ.เนคเทคในขณะนั้น ได้พบกับ นิโคลัส เนโกรพอนตี เพื่อรับทราบเกี่ยวกับโครงการ เราก็ได้ศึกษาและติดตามความเคลื่อนไหวต่างๆของ OLPC อย่างไกล้ชิด จนกระทั่งได้รับบอร์ดต้นแบบมาทดสอบและพัฒนาซอฟต์แวร์ 

ในช่วงเวลาใกล้เคียงกัน ก็ได้ศึกษาโครงการคอมพิวเตอร์ราคาประหยัดจากโครงการอื่นๆด้วย เช่น เอเอ็มดี รุ่น 50x15 และ อินเทล รุ่น Affordable PC (APC) คู่ขนานกันมาโดยตลอด ซึ่งในปัจจุบันนี้ (2006/11) เนคเทคพบว่า โครงการ OLPC เป็นโครงการซึ่งได้มีความก้าวหน้าไปอย่างรวดเร็วมาก มีผลงานใหม่ๆออกมาแทบทุกสัปดาห์ รวมถึงความเอาจริงเอาจังในการผลักดันเครื่องตัวอย่างระดับการผลิตสู่ตลาดใหญ่ (B1) ออกมา ความก้าวหน้านี้มีความสำคัญในระดับที่เป็นเครื่องมือเพื่อพัฒนาการเรียนรู้ของเด็กๆ ที่ทรงประสิทธิภาพ ด้วยแนวความคิดที่แตกต่าง รวมถึงการจัดระบบเครือข่ายแบบ Mesh Wireless Network กับระบบฏิบัติการที่มีโปรแกรมเปลือกตามรูปแบบของ Instant Messaging โดยติดกล้องเว็บแคมเข้ากับ OLPC ทุกเครื่อง และเมื่อปิดเครื่อง ระบบเครือข่ายของ OLPC แต่ละตัวยังคงทำงานอยู่ได้ด้วยตนเอง เพื่อทำหน้าที่เป็นตัวจัดส่งข้อมูลไร้สาย ที่ทำงานอย่างอิสระ

โครงการในประเทศไทย เนคเทคและสถาบันหุ่นยนต์ภาคสนาม ได้มีส่วนร่วมในการศึกษาข้อมูลทางด้านเทคนิคฮาร์ดแวร์ และระบบปฏิบัติการแบบ โอเพนซอร์ส รวมถึง Activity ต่างๆ ที่ใช้ในระบบ โดยมูลนิธิศึกษาพัฒน์ และโรงเรียนดรุณสิกขาลัย ให้การสนับสนุนในด้านต่างๆ ซึ่งประสานความร่วมมือระหว่าง OLPC HEAD, Media Lab, MIT โดยผู้บริหารระดับสูงของหน่วยงานดังกล่าว ได้มีการประชุมเพื่อหารือเกี่ยวกับแนวทางด้านต่างๆ เป็นประจำเสมอมา ซึ่งสามารถอ่านข้อมูลเพิ่มเติมได้จากแหล่งความรู้ต่อไปนี้

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 OLPC Thailand's initiative  หน้าหลักแบบวิกิของโครงการ
 คอมพิวเตอร์ราคาประหยัดเพื่อการศึกษาและผู้เริ่มต้น 2550 
 OLPC Official Website 
 The first of B1 machines have been built!
 Gallery link จาก เนคเทค
# เค้ก
เค้ก  เป็นอาหารชนิดหนึ่งที่มักมีรสหวานและผ่านกระบวนการอบ ทำมาจากแป้งสาลี, น้ำตาล และส่วนประกอบอื่นแล้วแต่ชนิดของเค้ก เช่น ไข่ ผัก ถั่ว ผลไม้ที่ให้รสหวานหรือเปรี้ยว ชีส คัสตาร์ด หรือส่วนประกอบที่มีไขมัน เช่น เนย นม เนยเทียม เป็นต้น นิยมรับประทานเป็นของหวาน และเฉลิมฉลองในเทศกาลต่าง ๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในวันเกิดและวันแต่งงาน ซึ่งมีตำรับหรือสูตรการทำเค้กในที่ต่าง ๆ เป็นจำนวนมาก อีกทั้งตำรับการทำเค้กบางสูตรก็มีการสืบทอดการทำเป็นเวลาหลายศตวรรษ แสดงถึงความเป็นอาหารหวานที่นิยมไปทั่วโลก ปัจจุบันมีผู้สนใจที่อยากเรียนทำเค้กในจุดประสงค์ที่หลากหลาย อย่างเช่น เรียนเพื่อที่จะนำมาประกอบอาชีพเปิดร้านเค้ก เป็นต้น

 ชนิดของเค้ก 
เค้กแบ่งได้เป็นหลายประเภท ดังนี้
 เค้กเนย (butter cake) ส่วนผสมหลักที่ทำให้ขึ้นฟูคือเนย โดยจะตีเนยกับน้ำตาลให้เป็นครีมฟูก่อน จึงเติมไข่ นม และแป้ง แบ่งย่อยได้อีกหลายชนิด เช่น เค้กชั้น ฟรุตเค้ก และเค้กปอนด์ ซึ่งหมายถึง เค้กที่ทำจากแป้งสาลีหนึ่งปอนด์ น้ำตาลหนึ่งปอนด์และ เนยหนึ่งปอนด์
 เค้กไข่ (foam cake) เป็นเค้กที่ขึ้นฟูโดยตีฟองอากาศเข้าไปในไข่ แบ่งย่อยเป็น 3 ชนิดคือ
 ชิฟฟอนเค้ก (chiffon cake) ชิฟฟอนเค้ก หรือ ชีฟองเค้ก ปัจจุบันเป็นที่นิยมกันมากในกลุ่มผู้ที่ต้องการบริโภคเค้กที่มีไขมันไม่มาก และรสชาติที่ไม่เลี่ยนจนเกินไปและด้วยเอกลักษณ์ประจำตัว นั่นก็คือความนุ่มละมุนละไมอีกทั้งสามารถดัดแปลงรสชาติได้มากและหลากหลาย ทั้งยังขายง่ายต้นทุนต่ำได้กำไรสูง จึงทำให้มีผู้สนใจในการประกอบกิจการเพื่อผลิตและจำหน่ายเป็นจำนวนมาก
 เค้กไข่ขาว (angle food cake) ใช้ไข่ขาวล้วน ไม่ใส่ไข่แดงและไขมันใด ๆ แต่ใส่น้ำตาลมาก
 สปันจ์เค้ก (sponge cake) เป็นเค้กที่ตีไข่ทั้งฟองกับน้ำตาลให้ขึ้นฟู
 มูสเค้ก (mousse cake) เป็นเค้กที่ตีไข่ขาวหรือวิปครีมให้ฟูก่อนจะผสมกับส่วนผสมอื่น ทำให้เค้กนุ่ม เบา มักใส่เจลาตินเพื่อช่วยให้คงรูป และต้องแช่เย็นไว้จนกว่าจะรับประทาน
 ชีสเค้ก (cheesecake) เป็นเค้กที่มีครีมชีสเป็นองค์ประกอบหลัก มีทั้งแบบอบ และแบบไม่อบแต่ใส่เจลาตินเป็นตัวช่วยให้คงรูปร่าง การเก็บรักษาต้องแช่เย็น
# กฎของเบนฟอร์ด
thumb|การลงจุดความถี่ของของเลขโดดนัยสำคัญหลักแรกของค่าคงตัวทางฟิสิกส์ (เขียว) เทียบกับกฎของเบนฟอร์ด (แดง)

กฎของเบนฟอร์ด  หรือ กฎเลขโดดตัวแรก หมายถึง ความถี่การกระจายเลขโดดในหลายแหล่งข้อมูลในชีวิตจริง (แต่ไม่ใช่ทั้งหมด) ในการกระจายนี้ ปรากฏว่าเลข 1 เป็นเลขหลักแรกมากถึงราว 30% ของทั้งหมด ขณะที่เลขมากกว่า 1 มีความถี่เป็นเลขหลักแรกน้อยกว่า โดยเลข 9 เป็นเลขหลักแรกน้อยกว่า 5% ของทั้งหมด กฎของเบนฟอร์ดยังว่าด้วยการกระจายคาดหมายของเลขโดดหลักอื่นด้วย ซึ่งมาใกล้การกระจายเป็นรูปแบบเดียวกัน

พบว่าผลลัพธ์นี้ใช้ได้กับชุดข้อมูลหลากหลาย รวมถึงใบแจ้งหนี้ไฟฟ้า ที่อยู่ถนน ราคาหลักทรัพย์ จำนวนประชากร อัตราตาย ความยาวแม่น้ำ ค่าคงตัวทางฟิสิกส์และคณิตศาสตร์ และกระบวนการซึ่งอธิบายด้วยกฎเลขยกกำลัง ซึ่งพบได้บ่อย กฎของเบนฟอร์ดมีแนวโน้มแม่นยำที่สุดเมื่อค่ามีการกระจายตัวที่หลากหลายอันดับของขนาด  

กราฟที่แสดงขวามือแสดงกฎของเบนฟอร์ดสำหรับฐาน 10 มีนัยทั่วไปของกฎต่อจำนวนที่แสดงในฐานอื่น (เช่น ฐาน 16) และยังมีนัยทั่วไปตั้งแต่เลขโดดหลักแรกจนถึงเลขโดด n หลักแรก

กฎนี้ได้ชื่อตามนักฟิสิกส์ แฟรงก์ เบนฟอร์ด ซึ่งระบุใน ค.ศ. 1938 (subscription required) แม้ไซมอน นิวคอมบ์จะเคยระบุไว้ก่อนแล้วใน ค.ศ. 1881 (subscription required)

 นิยาม 
เซตของจำนวน เรียกว่าเป็นไปตามกฎของเบนฟอร์ด เมื่อหลักแรกสุด d มีการกระจายตามสูตรความน่าจะเป็น

ซึ่งคิดเป็นตัวเลขได้เป็น:

 ขนาดสัมพัทธ์ของ  1   2   3   4   5   6   7   8   9  
จากสูตรแสดงว่า โอกาส P(d) แปรผันตรงกับพื้นที่ระหว่าง d กับ d + 1 บนสเกลลอการิทึม ซึ่งตรงกับการที่ลอการิทึมของจำนวนมีการแจกแจงเอกรูป 

ตัวอย่างเช่น จำนวน x ใด ๆ ที่ 1≤ x < 10 จะขี้นต้นด้วย 1 ถ้า 1 ≤ x < 2 และขึ้นต้นด้วย 9 ถ้า 9 ≤ x < 10 แต่จากการแจกแจงเอกรูปของลอการิทึม เราจึงคำนึงจากการที่ x ขี้นต้นด้วย 1 ถ้า log 1 ≤ log x < log 2 และขึ้นต้นด้วย 9 ถ้า log 9 ≤ log x < log 10 ซึ่งช่วง [log 1, log 2] มีขนาดกว้างกว่า [log 9, log 10] มาก (0.301 กับ 0.046 ตามลำดับ) จึงมีโอกาสสูงกว่าที่ x จะขึ้นต้นด้วย 1

 กฎของเบนฟอร์ดในฐานอื่น ๆ 
สูตรกฎของเบนฟอร์ดข้างต้น สามารถใช้ในฐาน b ≥ 2 ใด ๆ ได้โดยปรับลอการิทึมให้เป็นฐาน b เป็นสูตรทั่วไปว่า

ในกรณีฐานสอง กฎของเบนฟอร์ดกล่าวว่าทุกจำนวน (นอกจาก 0) ขึ้นต้นด้วย 1 ซึ่งเป็นจริงอย่างเห็นชัด

 กฎของเบนฟอร์ดสำหรับหลักนอกเหนือจากหลักแรก 
กฎของเบนฟอร์ดสามารถใช้กับหลักแรกมากกว่าหนึ่งหลักTheodore P. Hill, "The Significant-Digit Phenomenon", The American Mathematical Monthly, Vol. 102, No. 4, (Apr., 1995), pp. 322–327. Official web link (subscription required). Alternate, free web link. โดยโอกาสที่จำนวนจะขึ้นด้วยเลขหลายหลัก n คือ

เช่น โอกาสที่จำนวนจะขึ้นต้นด้วย 314 คือ 

จากสูตรนี้ สามารถหาความน่าจะเป็นของเลขโดดในตำแหน่งที่ไม่ใช่หลักแรกได้ เช่น โอกาสที่จำนวนใด ๆ จะมี 3 อยู่ในตำแหน่งที่สอง เท่ากับโอกาสที่จำนวนนั้นจะขึ้นต้นด้วยจำนวนใด ๆ ใน {13, 23, ...93} เท่ากับ

ในทำนองเดียวกัน โอกาสที่ d (d = 0, 1, 2, ...9) จะอยู้ในตำแหน่งที่ n เท่ากับ

ซึ่งเมื่อ n เพิ่มขึ้นการแจกแจงนี้จะขยับเข้าหาการแจกแจงเอกรูปอย่างรวดเร็วดังตารางTheodore P. Hill, "The Significant-Digit Phenomenon", The American Mathematical Monthly, Vol. 102, No. 4, (Apr., 1995), pp. 322–327. Official web link (subscription required). Alternate, free web link.
เลขโดด0123456789ตำแหน่งที่ 1N/A30.1%17.6%12.5%9.7%7.9%6.7%5.8%5.1%4.6%ตำแหน่งที่ 212%11.4%10.9%10.4%10%9.7%9.3%9%8.8%8.5%ตำแหน่งที่ 310.2%10.1%10.1%10.1%10%10%9.9%9.9%9.9%9.8%
# เอเอฟซีแชลเลนจ์คัพ
เอเอฟซีแชลเลนจ์คัพ (AFC Challenge Cup) เป็นการแข่งขันฟุตบอลระดับประเทศจัดขึ้นโดยสมาพันธ์ฟุตบอลเอเชีย โดยเป็นการแข่งขันพิเศษนอกเหนือจากเอเชียนคัพ โดยเปิดโอกาสให้ทีมที่อยู่ระหว่างการพัฒนาได้มีการแข่งขันขึ้น เริ่มมีการจัดครั้งแรกในปี พ.ศ. 2549 ที่ ประเทศบังกลาเทศ โดยผู้ชนะในครั้งนั้น ทีมชาติทาจิกิสถาน โดยในปี พ.ศ. 2551 จัดขึ้นที่ประเทศอินเดีย หลังจากที่ไต้หวัน ได้ถูกเสนอให้เป็นเจ้าภาพ แต่ไม่สามารถจัดการแข่งขันได้ ประเทศไทยจัดการแข่งขันแชลเลนจ์คัพ 2008 แทนไต้หวัน  ข่าวจากสำนักข่าวรอยเตอร์  และอินเดียเป็นผู้ชนะเลิศในครั้งนั้น

 ประเทศที่เข้าร่วม 
ประเทศที่เป็นทีมระดับรองในสมาพันธ์ฟุตบอลเอเซีย 20 ทีม 
250px|thumb|right|
thumb|right|300px|แผนที่ของทีมประเทศต่าง ๆ กับผลงานที่ดีที่สุดในเอเอฟซีแชลเลนจ์คัพ
  ฟุตบอลทีมชาติกวม 
  ฟุตบอลทีมชาติเกาหลีเหนือ
  ฟุตบอลทีมชาติกัมพูชา 
  ฟุตบอลทีมชาติคีร์กีซสถาน 
  ฟุตบอลทีมชาติภูฏาน 
  ฟุตบอลทีมชาติเติร์กเมนิสถาน 
  ฟุตบอลทีมชาติไต้หวัน 
  ฟุตบอลทีมชาติทาจิกิสถาน 
  ฟุตบอลทีมชาติเนปาล 
  ฟุตบอลทีมชาติบรูไน 
  ฟุตบอลทีมชาติบังกลาเทศ
  ฟุตบอลทีมชาติปากีสถาน 
  ฟุตบอลทีมชาติปาเลสไตน์ 
  ฟุตบอลทีมชาติพม่า 
  ฟุตบอลทีมชาติฟิลิปปินส์ 
  ฟุตบอลทีมชาติมาเก๊า 
  ฟุตบอลทีมชาติลาว 
  ฟุตบอลทีมชาติศรีลังกา 
  ฟุตบอลทีมชาติอัฟกานิสถาน 
  ฟุตบอลทีมชาติอินเดีย

 ผลการแข่งขัน 
 ปี เจ้าภาพ รอบชิงชนะเลิศ ไม่มีชิงที่สาม จำนวนทีมที่เข้าร่วม ชนะเลิศ ผลการแข่งขัน รองชนะเลิศ 2006รายละเอียด   Bangladesh   4–0   และ  16 ปี เจ้าภาพ ชนะเลิศ รอบชิงที่สาม จำนวนทีมที่เข้าร่วม ชนะเลิศ ผลการแข่งขัน รองชนะเลิศ อันดับ 3 ผลการแข่งขัน อันดับ 42008รายละเอียด India  4–1   4–0  8 2010รายละเอียด Sri Lanka  1–1 (a.e.t.)(5–4 pens.)   1–0  8 2012Details Nepal  2–1   4–3  8 2014รายละเอียด Maldives  1–0   1–1 (a.e.t.)(8–7 pens.)  8

 ความสำเร็จในเอเอฟซีแชลเลนจ์คัพ 
 ทีมชาติ ชนะเลิศ รองชนะเลิศ อันดับที่สาม อันดับที่สี่  2 (2010, 2012) 1 (2008)  1 (2006) 1 (2008) 1 (2010)  1 (2014) 1 (2012)  1 (2008)  2 (2010, 2012)  1 (2014) 1 (2012)  1 (2006)  1 (2006^)  1 (2006^)  1 (2014)  2 (2008, 2010)  1 (2014)
# ยุคที่สามแห่งอาร์ดา
ยุคที่สามแห่งอาร์ดา (อังกฤษ: Arda) เป็นช่วงเวลาหนึ่งในจักรวาลของเจ. อาร์. อาร์. โทลคีน (อังกฤษ: J. R. R. Tolkien) เริ่มนับตั้งแต่การพ่ายแพ้ของเซารอนต่อกองทัพพันธมิตรครั้งสุดท้ายของมนุษย์และพราย (สงครามตอนต้นเรื่องในภาพยนตร์) เอกลักษณ์ของยุคนี้คือความเสื่อมถอยของพวกพราย หรือ เอลฟ์ การเจริญรุ่งเรืองและเสื่อมถอยของอาณาจักรกอนดอร์และอาร์นอร์ และการฟื้นอำนาจของเซารอน ยุคที่สามกินเวลา 3,021 ปี จนถึงความพ่ายแพ้อีกครั้งของเซารอน เมื่อแหวนถูกทำลาย เมื่อโฟรโด แบ๊กกิ้นส์, บิลโบ แบ๊กกิ้นส์ และแกนดัล์ฟ เดินทางออกจากมิดเดิลเอิร์ธ จึงเริ่มนับเป็นยุคที่สี่ 

เหตุการณ์สำคัญในยุคที่สาม
 ปีที่ 1981 เหตุวิบัติในมอเรีย
 ปีที่ 3018 การจัดตั้งคณะพันธมิตรแห่งแหวน

ดูเพิ่ม

ตารางเวลาแห่งอาร์ดา
ว่าด้วยแหวนแห่งอำนาจ และยุคที่สาม
# ยุคที่สี่แห่งอาร์ดา
ยุคที่สี่แห่งอาร์ดา เป็นช่วงเวลาหนึ่งในจักรวาลในปกรณัมชุดมิดเดิลเอิร์ธของเจ. อาร์. อาร์. โทลคีน ยุคที่สี่ เริ่มนับความพ่ายแพ้อีกครั้งของเซารอน เมื่อแหวนถูกทำลาย และเหล่าพรายเดินทางออกจากมิดเดิลเอิร์ธ ลักษณะสำคัญคือการฟื้นฟูของอาณาจักรนูเมนอร์ (กอนดอร์และอาร์นอร์) ความเสื่อมถอยของพราย และการเจริญรุ่งเรืองของเผ่าพันธุ์มนุษย์ โทลคีนไม่ได้เขียนถึงเหตุการณ์ในยุคที่สี่ไว้มากนัก (ยกเว้นเหตุการณ์ในช่วงต้นๆ) เขาเคยพูดไว้ว่าตามจินตนาการของเขานั้น ระยะห่างระหว่างสิ้นยุคที่สาม ถึงปัจจุบัน (ค.ศ. 2000) ประมาณ 6000 ปี ถ้านับยุคหนึ่งใช้เวลาใกล้เคียงกัน ปัจจุบันจะอยู่ในช่วงปลายยุคที่ห้า แต่เขายังบอกว่ายุคหลังๆ น่าจะมีช่วงเวลาที่สั้นลง อาจประมาณได้ว่าการล่มสลายของนาซีเยอรมัน ปี ค.ศ. 1945 คือจุดสิ้นสุดยุคที่หก และปัจจุบันเราอยู่ในยุคที่เจ็ด
# วัฏจักรคาร์บอน
วัฏจักรคาร์บอน เป็นวัฏจักรชีวธรณีเคมี ซึ่งคาร์บอนถูกแลกเปลี่ยนระหว่างสิ่งมีชีวิต, พื้นดิน, น้ำ และบรรยากาศของโลกคาร์บอนเป็นธาตุสำคัญธาตุหนึ่งของสิ่งมีชีวิต เป็นองค์ประกอบประมาณ 50%ของเนื้อเยื่อของสิ่งมีชีวิต และในรูปคาร์บอนไดออกไซด์ ซึ่งมีความจำเป็นต่อการเจริญเติบโตของพืช การหมุนเวียนของคาร์บอนในระบบนิเวศแบ่งได้เป็น 3 แบบ ตามระยะเวลาที่ใช้ในการหมุนเวียนให้ครบรอบคือ ระยะสั้น ระยะกลางและระยะยาวMackenzie, F.T. 1995. Biogeochemistry InEncyclopedia of Environmental Biology. W.A. Nierenberg, editor. San diago: Academic Pres, Inc. pp 261-267, 270 

 การหมุนเวียนระยะสั้น  
เป็นการหมุนเวียนของคาร์บอนในรูปคาร์บอนไดออกไซด์ผ่านกระบวนการสังเคราะห์ด้วยแสงและการหายใจ เริ่มจากพืชตรึงคาร์บอนไดออกไซด์ในบรรยากาศมาสังเคราะห์เป็นสารอินทรีย์ คาร์บอนจากบรรยากาศจึงเคลื่อนย้ายเข้าสู่พืช เกิดขึ้นได้ทั้งบนบกและในน้ำ ดังสมการ

6CO2 + 6H2O → C6H12O6 + 6O2

ในการสังเคราะห์ด้วยแสง พืชจะเปลี่ยนพลังงานแสงอาทิตย์เป็นพลังงานเคมี บางส่วนถูกใช้ไป บางส่วนถูกเก็บสะสมในรูปคาร์โบไฮเดรต ซึ่งจะถ่ายทอดไปตามปรี

การย่อยสลายของจุลินทรีย์เกิดขึ้นได้สองสภาวะคือ สภาวะที่มีและไม่มีออกซิเจน ในสภาวะที่มีออกซิเจน คาร์บอนในสารอินทรีย์จะถูกปล่อยออกมาในรูปคาร์บอนไดออกไซด์ ส่วนในสภาวะไม่มีออกซิเจน คาร์บอนถูกปล่อยออกมาในรูปแก๊สมีเทน โดยการทำงานของแบคทีเรียกลุ่ม Methanogen แก๊สมีเทนจะถูกเปลี่ยนเป็นคาร์บอนไดออกไซด์ โดยแบคทีเรียกลุ่ม Methylotroph เช่น MethylomonasAtlas,R.M. and R. Bartha. 1998. Microbial Ecology: Fundamental and Application 4 edition. Menlo Park. Benjamin/Cummings. Science Plubishing.

คาร์บอนมอนอกไซด์เป็นรูปหนึ่งของคาร์บอนที่เกิดจากปฏิกิริยาทางเคมีแสงของมีเทน หรือจากการเผาไหม้ของมวลชีวภาพ โดยปกติ คาร์บอนมอนอกไซด์เป็นสารพิษต่อสิ่งมีชีวิต แต่ก็มีสิ่งมีชีวิตบางกลุ่มใช้คาร์บอนมอนอกไซด์เป็นแหล่งพลังงานได้ เช่น Pseudomonas carboxidoflava และ Pseudomonas carboxydohydrogena ซึ่งจะเปลี่ยนคาร์บอนมอนอกไซด์ให้เป็นคาร์บอนไดออกไซด์ในสภาวะที่มีออกซิเจน ส่วนในสภาวะไม่มีออกซิเจน Methanosarcina barkeri จะเปลี่ยนคาร์บอนมอนอกไซด์เป็นแก๊สมีเทน และ Clostridium thermoaceticum เปลี่ยนคาร์บอนมอนอกไซด์เป็นกรดน้ำส้มAtlas and Bartha. 1998, อ้างแล้ว

 การหมุนเวียนระยะยาว 
เป็นการหมุนเวียนของคาร์บอนผ่านระบบโครงสร้างของโลกทั้งในแผ่นดิน มหาสมุทรและหินปูน องค์ประกอบสำคัญของหินปูนคือแคลเซียมคาร์บอเนต หินปูนเป็นแหล่งสะสมคาร์บอนที่สำคัญของพื้นโลก การเปลี่ยนแปลงของสภาพอากาศและการกัดเซาะจะชะแคลเซียม ซิลิกา และคาร์บอนออกจากหินปูนดังสมการ

CaCO3 + CO2 → Ca2+ + 2HCO3-

CaSiO3 + 2CO2 + H2O → 2HCO3- + SiO2

สิ่งที่ได้จากการกัดเซาะจะลงสู่แม่น้ำและไปยังมหาสมุทร Ca2+ (แคลเซียมไอออน) และ HCO3- (ไบคาร์บอเนต) บางส่วนจะถูกไปใช้ในการสร้างโครงสร้างของสิ่งมีชีวิตที่มีแคลเซียมคาร์บอเนตเป็นองค์ประกอบ เช่นเปลือกหอย บางส่วนกลายเป็นคาร์บอนไดออกไซด์กลับสู่บรรยากาศ เมื่อสิ่งมีชีวิตตาย จะถูกย่อยสลายได้เป็นคาร์บอนไดออกไซด์ในน้ำลึก ซึ่งจะกลับสู่บรรยากาศเมื่อน้ำในบริเวณนั้นม้วนตัวขึ้นมาMackenzie, 1995. อ้างแล้ว
# รากที่สาม
ในจำนวน x คือจำนวนที่เมื่อคูณด้วยตัวมันเองแล้ว นำผลลัพธ์ไปคูณตัวมันเองอีกครั้ง จะได้ค่า x ตัวอย่างเช่น รากที่สามของ 8 คือ 2 เพราะว่า  2 × 2 × 2= 8 โดยทั่วไปแล้วจำนวนจริงจำนวนหนึ่งจะมีรากที่สามอยู่ 3 จำนวน คือ จำนวนจริง 1 จำนวน และ จำนวนเชิงซ้อน 2 จำนวนซึ่งเป็นสังยุคกัน ตัวอย่างเช่น รากที่สามของ 8 คือ 

 

การดำเนินการหารากที่สามเป็นการเปลี่ยนหมู่กับ การชี้กำลัง และเป็นการแจกแจงกับการคูณ และการหาร แต่นี่ไม่ได้เปลี่ยนหมู่หรือแจกแจงกับการบวก หรือ การลบแต่อย่างใด 

 นิยาม 

รากที่สามของจำนวน x และ y ที่เป็นคำตอบของสมการต่อไปนี้

 สมบัติ 

 จำนวนจริง 
สำหรับจำนวนจริง x ใด ๆ จะมีจำนวนจริง y เพียงหนึ่งจำนวนเสมอ ที่ y3 = x เนื่องจากฟังก์ชันกำลังสามเป็นฟังก์ชันเพิ่ม จึงไม่ให้ค่าซ้ำจากจำนวนที่ต่างกัน และยังเป็นฟังก์ชันที่เรนจ์ครอบคลุมเซตของจำนวนจริง นั่นคือฟังก์ชันกำลังสามเป็นฟังก์ชันหนึ่งต่อหนึ่งทั่วถึง และมีฟังก์ชันผกผันที่หนึ่งต่อหนึ่งเช่นเดียวกัน จากนิยาม จำนวนจริงบวกจะมีรากที่สามเป็นจำนวนจริงบวก และจำนวนจริงลบจะมีรากที่สามเป็นจำนวนจริงลบ

หากอนุญาตให้ y เป็นจำนวนเชิงซ้อนได้ จะพบว่าสมการ y3 = x มี 3 คำตอบที่ต่างกันเสมอ (เว้นแต่กรณี x = 0 ซึ่งให้ y = 0 ค่าเดียว) โดยค่าหนึ่งเป็นจำนวนจริงดังกล่าวมาแล้ว อีกสองค่าเป็นจำนวนเชิงซ้อน และเป็นสังยุคกันเสมอ เช่น รากที่สามของ 1 ได้แก่:

รากที่สามของ 1 เหล่านี้แสดงความสัมพันธ์ของรากที่สามทั้งสามตัวของจำนวนจริงใด ๆ โดยหากมีจำนวนหนึ่งเป็นรากที่สามของอีกจำนวนหนึ่งแล้ว รากที่สามที่เหลือทั้งสองตัวสามารถหาได้จากการนำรากตัวแรกไปคูณกับรากที่สามของ 1 ที่เป็นเชิงซ้อนแต่ละตัว

 จำนวนเชิงซ้อน 
สำหรับจำนวนเชิงซ้อน x ใด ๆ เราสามารถเขียน

โดยที่ r เป็นจำนวนจริงที่ไม่ติดลบและ

ซึ่งจะได้ว่า

โดยปกติแล้วปกติจะนิยามรากที่สามมุขสำคัญ เป็นรากตัวที่มีส่วนจริงมากที่สุด หรือทียบเท่ากับการมีค่าสัมบูรณ์ของอาร์กิวเมนต์ต่ำสุด ซึ่งตามด้านบนจะเป็นรากที่สามตัวบนสุด

ค่านี้สัมพันธ์กับค่ามุขสำคัญของลอการิทึมตามสมการ

ควรสังเกตว่า โดยนิยามนี้ รากที่สามของจำนวนจริงลบ จะมีค่ามุขสำคัญเป็นจำนวนเชิงซ้อน เช่น ค่ามุขสำคัญของ 3√−8 เป็น 1 + i√3 ไม่ใช่ - 2
หมวดหมู่:พีชคณิตมูลฐาน
หมวดหมู่:ฟังก์ชันพิเศษมูลฐาน
# พีซี (แก้ความกำกวม)
PC อาจหมายถึง
 PC อักษรย่อของ personal computer
 pc อักษรย่อของหน่วยพาร์เซก
# พระ
พระ หมายถึง

 นักบวชในศาสนาใด ๆ แต่เมื่อจำเพาะเจาะจงในแต่ละศาสนา จะเรียกแตกต่างกัน 

 พุทธศาสนา
 พระพุทธรูป เช่น พระประธาน, พระนอน
 พระเครื่อง เช่น พระกริ่ง, พระพิมพ์ 
 พระภิกษุ 
 พระพุทธเจ้า

 ศาสนาคริสต์
 พระเยซู
 พระเจ้าในศาสนาคริสต์

 ศาสนาอื่น
 พระเจ้า ในศาสนานั้น ๆ
 เทพเจ้า เช่น พระอินทร์ พระอิศวร

 บุคคลทั่วไป 
 เจ้านาย 
 กษัตริย์ เช่น พระนเรศวร พระสุริโยทัย
 บรรดาศักดิ์ไทย เป็นบรรดาศักดิ์สูงกว่าหลวง รองจากพระยา

 อื่น ๆ
 พระเอก คือ นักแสดงบทหลัก ผู้ชาย
 ตัวพระ นักแสดงเป็นชาย ในละครแบบไทย แต่ผู้แสดงอาจเป็นหญิง หรือชาย ก็ได้
# นักบวช
นักบวช หมายถึง ผู้ได้รับการบวชตามลัทธิศาสนาต่าง ๆพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554, หน้า = 613

ส่วนในศาสนาอเทวนิยม เช่น ศาสนาพุทธ นักบวชคือผู้เข้าสู่ธรรมวินัย ปฏิบัติตามหลักพรหมจรรย์คือศีล สมาธิ ปัญญา เพื่ออบรมขัดเกลาชีวิต มุ่งตรงต่อนิพพาน เรียกภิกษุบ้าง สมณะบ้าง ทำหน้าที่อบรมตนและช่วยเหลือสังคม

 นักบวชในศาสนาต่าง ๆ 
กรมการศาสนาของประเทศไทยประกาศยอมรับศาสนาในประเทศไทยอย่างเป็นทางการดังนี้
 ศาสนาพุทธ เรียกนักบวชว่า 
 ภิกษุ
 สามเณร หรือ เณร คือเยาวชนที่บวชในศาสนา
 แม่ชี หรือ ภิกษุณี
 คริสต์ศาสนา มีความแตกต่างในแต่ละนิกาย เช่น บาทหลวง, ปุโรหิต
 ศาสนาอิสลาม
 ศาสนาฮินดู 
 นักบวชในศาสนาฮินดูมีสองประเภท ได้แก่ นักบวช (สวามี โยคี และกูรู) และปุโรหิต (ผู้เชี่ยวชาญ) ปุจารีประกอบพิธีกรรมในวัด พิธีกรรมเหล่านี้รวมถึงการสรงน้ำ มูรติ (รูปปั้นของเทพเจ้าและเทวี) การแสดงบูชา พิธีกรรมถวายสิ่งของต่าง ๆ แด่เทพเจ้า การโบกเนยใสหรือตะเกียงน้ำมันหรือที่เรียกว่าเครื่องบูชาท่ามกลางแสง ซึ่งเป็นที่รู้จักในศาสนาฮินดูว่าอารตี 
 ปุจาริสมักจะแต่งงานแต่ในทางกลับกัน ปุโรหิตจะทำพิธีกรรมและสังสการ (ศีลศักดิ์สิทธิ์) ยัชนัส (เครื่องบูชา) นอกวัดมีปุโรหิตพิเศษที่ทำพิธีศพเท่านั้น
 ในหลายกรณี ปุโรหิต ยังทำหน้าที่เป็นนักบวชอีกด้วย ทั้งหญิงและชายได้รับการอุปสมบทเป็นปุโรหิตและนักบวช

 ปุโรหิต 

ปุโรหิต หมายถึง พราหมณ์ที่ปรึกษาของพระมหากษัตริย์ในทางนิติ คือขนบธรรมเนียมจารีตประเพณี ในปัจจุบันชาวโปรเตสแตนต์ในประเทศไทยและราชบัณฑิต สาขาวิชาศาสนศาสตร์ ใช้คำนี้เป็นคำแปลของคำว่า Priestราชบัณฑิตยสถาน, พจนานุกรมศัพท์ศาสนาสากล อังกฤษ-ไทย ฉบับราชบัณฑิตยสถาน, ราชบัณฑิตยสถาน, 2548, หน้า 1 หรือนักบวชในกลุ่มศาสนาอับราฮัม ซึ่งมีที่ทำหน้าที่ประกอบพิธีกรรมศักดิ์สิทธิ์ทางศาสนา ในฐานะเป็นสื่อกลางระหว่างมนุษย์กับพระยาห์เวห์

ปุโรหิตในศาสนายูดาห์เรียกโดยทับศัพท์ว่าโคเฮน มีต้นกำเนิดมาจากอาโรนพี่ชายของโมเสสซึ่งได้รับเจิมให้ทำหน้าที่ปุโรหิตเป็นคนแรกแก่วงศ์วานอิสราเอลในการถวายเครื่องบูชาแก่พระยาห์เวห์ 

ปุโรหิตในศาสนาคริสต์มีลักษณะแตกต่างกันไปในแต่ละคริสตจักร เช่น โรมันคาทอลิก อีสเทิร์นออร์ทอดอกซ์ ออเรียนทัลออร์ทอดอกซ์ เรียกปุโรหิตว่าบาทหลวง ปุโรหิตในนิกายโปรเตสแตนต์ เช่น ลูเทอแรน แองกลิคัน เมทอดิสต์ มักเรียกว่าศาสนาจารย์หรือศิษยาภิบาล แต่บางคริสตจักรในนิกายโปรเตสแตนต์ เช่น เพรสไบทีเรียน แบปทิสต์ ไม่มีปุโรหิตเพราะถือว่าผู้เชื่อทุกคนเป็นปุโรหิตของพระเจ้าอยู่แล้ว สามารถนมัสการพระเจ้าได้เองโดยไม่ต้องผ่านทางนักบวชใด ๆ มีแต่ศิษยาภิบาลซึ่งเป็นหัวหน้าคริสตจักรท้องถิ่น เป็นผู้นำศาสนพิธีคล้ายกับปุโรหิตนั่นเอง

ศาสนาอิสลามไม่มีปุโรหิต แต่ในการประกอบศาสนกิจ เช่น ละหมาด จะต้องมีผู้นำเรียกว่า อิมาม ซึ่งมีหน้าที่คล้ายปุโรหิตในศาสนาอื่น ๆ
# ยูลีก
ยูลีก (U League) สามารถหมายถึง
 ฟุตบอลยูลีก การแข่งขันฟุตบอลระหว่างมหาวิทยาลัยในประเทศไทย
 วอลเล่ย์บอลยูลีก การแข่งขันวอลเล่ย์บอลระหว่างมหาวิทยาลัยในประเทศไทย
# จำนวนจินตภาพ
(ทำรูปแบบซ้ำจากบริเวณสีน้ำเงิน)    
ในทางคณิตศาสตร์ จำนวนจินตภาพ  เป็นจำนวนเชิงซ้อนที่สามารถเขียนเป็นจำนวนจริงคูณด้วยหน่วยจินตภาพ ในด้านวิศวกรรมมักใช้เป็นตัว  ถ้า  มีความหมายอื่น (เช่น กระแสไฟฟ้า) ซึ่งกำหนดให้  รากของจำนวนจินตภาพ  คือ  ตัวอย่างเช่น  เป็นจำนวนจินตภาพ และรากของมันคือ  ในบทนิยาม ศูนย์เป็นทั้งจำนวนจริงและจำนวนจินตภาพ

ผู้คิดค้นจำนวนจินตภาพคนแรกคือเรอเน เดการ์ตในคริสต์ศตวรรษที่ 17 Extract of page 121 โดยตั้งเป็นคำดูถูกและถือกันว่าไม่มีอยู่จริงหรือไร้ประโยชน์ แนวคิดนี้ได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวางหลังจากงานตีพิมพ์ของเลออนฮาร์ด ออยเลอร์ (ในคริสต์ศตวรรษที่ 18) และออกุสแต็ง-ลุยส์ โกชีกับคาร์ล ฟรีดริช เกาส์ (ในช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 19)

จำนวนจินตภาพ  สามารถเพิ่มเป็นจำนวนจริง  เพื่อทำให้เกิดจำนวนเชิงซ้อนในรูป  โดยจำนวนจริง  และ  ถูกเรียกตามลำดับว่า ส่วนจริง กับ ส่วนจินตภาพ ของจำนวนเชิงซ้อนทั้งส่วนจริงกับส่วนจินตภาพถูกเรียกรวมเป็นจำนวนจริง

 นิยาม 
จำนวนเชิงซ้อนใด ๆ z อาจเขียนได้ดังนี้

, 

โดยที่  และ  เป็น จำนวนจริง (real number) และ  เป็นหน่วยจินตภาพ (imaginary unit) ซึ่งมีคุณสมบัติตามนิยาม ดังนี้

จำนวน  นิยามได้จาก

เป็นส่วนจริง (real part) ของจำนวนเชิงซ้อน , และ , นิยามได้จาก

เป็นส่วนจินตภาพ (imaginary part) แม้ว่าเดิมนั้นเดการ์ตส์จะใช้คำว่า "จำนวนจินตภาพ" เพื่อหมายถึงสิ่งที่ปัจจุบันนี้รู้จักกันว่า "จำนวนเชิงซ้อน" (complex number) แต่คำว่า "จำนวนจินตภาพ" ในปัจจุบัน ก็มักจะหมายถึงจำนวนเชิงซ้อนที่มีส่วนจริงเท่ากับ 0 นั่นคือ จำนวนที่อยู่ในรูป i y ศูนย์ (0) เป็นเพียงจำนวนเดียวที่เป็นทั้งจำนวนจริง และจำนวนจินตภาพ

 บทแทรก 

...
เป็นต้น

หมายเหตุ
# พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542
พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542 เป็นพจนานุกรมภาษาไทยที่ใช้เป็นมาตรฐานสำหรับการเขียนหนังสือไทยของทางราชการระหว่างปี พ.ศ. 2545 - 2556 ดำเนินการจัดทำโดยคณะกรรมการชำระพจนานุกรม ราชบัณฑิตยสถาน โดยมีการแก้ไขปรับปรุงจากพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2525 ทั้งนี้เพื่อเฉลิมพระเกียรติในวโรกาสที่พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรมีพระชนมพรรษา 6 รอบ

 ประวัติ 
คณะกรรมการชำระพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542 ได้แก้ไขและเพิ่มเติมเนื้อหาพจนานุกรมไทย หลังจากมีการจัดพิมพ์พจนานุกรม พ.ศ. 2525 ระยะหนึ่งแล้ว เนื่องจากเห็นว่ายังมีส่วนที่ควรจะเพิ่มเติม แก้ไข จึงได้ดำเนินการปรับปรุงมาตลอด กระทั่งเสร็จสมบูรณ์และจัดจำหน่ายเผยแพร่เมื่อ พ.ศ. 2546

 รายละเอียดหนังสือ 
 ปกแข็ง
 ขนาด 8 หน้ายก  
 จำนวนหน้า 1436 หน้า (รวมภาพสีท้ายเล่ม)
 ราคา 600 บาท
 จัดพิมพ์โดย บริษัทนานมีบุ๊คส์พับลิเคชั่นส์ จำกัด
 จำนวนพิมพ์ ครั้งที่ 1 200,000 เล่ม
 ISBN 974-9588-04-5
 เลขหมู่ 495.913

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 ระบบสืบค้นตามพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒ 

ราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542
หมวดหมู่:สำนักงานราชบัณฑิตยสภา
หมวดหมู่:หนังสือปี พ.ศ. 2542
# วิหารพระอาจารย์ธรรมโชติ
วัดโพธิ์เก้าต้น สร้างในสมัยอยุธยามีความสำคัญทางประวัติศาสตร์ พระอาจารย์ธรรมโชติ พระผู้เรืองวิชาอาคมและเป็นศูนย์รวมจิตใจของชาวบ้านบางระจัน จนทำให้ชาวบางระจันสามารถยืนหยัดต่อสู้กับพม่าจนได้ชัยชนะนับครั้งไม่ถ้วน
พ.ศ. 2308 พระอาจารย์ธรรมโชติ แห่งวัดโพธิ์เก้าต้น เดิมชื่อ วัดสระไม้แดง หมู่ที่ 8 ตำบลบางระจัน อำเภอค่ายบางระจัน จังหวัดสิงห์บุรี 

 วิหารพระอาจารย์ธรรมโชติ 
อยู่ในวัดโพธิ์เก้าต้น ภายในวิหารมี ดอกจันทน์ วงดอกจันทน์ ลายรูปสี่เหลี่ยมขนมเปียกปูน นักโบราณคดีบางท่านสันนิษฐานว่า ดอกจันทน์ เป็นสัญลักษณ์แห่งความมั่นคง ปลอดภัยจากอันตรายทั้งปวง 

 วงดอกจันทน์ 
หมายถึง ขุมนิธิ เป็นสัญลักษณ์แห่งมงคล ดอกไม้จันทน์เรียงกันถึง 3 ดอกบนแผ่นอิฐเดียวกันเป็นเครื่องหมายถึงพระรัตนตรัย หรือ ไตรสรณาคมณ์ หมายถึง แก้ว 3 ประการในคติทางพุทธศาสนา ตรงกับความหมายของคำว่า รัตนตรัย เป็นเนื้อนาบุญของโลก การที่ได้พบพระรัตนตรัยก็เท่ากับเป็นบุญ ลาภอันประเสริฐ

 ลายประจำยาม 
ลายประจำยามซึ่งตรงกลางแบ่งตัวลายเป็นรูปประจำยาม และล้อมด้วยสี่เหลี่ยมอยู่ภายนอก มีความหมายของประจำยาม คือ เป็นลักษณะของแผ่นยันต์ที่ขลังและศักดิ์สิทธิ์ตามคัมภีร์ไสยศาสตร์ทั่วไป ลายประจำยามเป็นลายไทย พื้นฐานเป็นลายที่ใช้สำหรับการออกลาย ผูกลาย (ประดิษฐ์ลาย) สำหรับลายอื่น ๆ ต่อไป เช่น ลายรักร้อย ลายหน้ากระดาน ลายประจำยามก้านแย่ง และลายราชวัตร เป็นต้น
# สมเด็จเจ้าฟ้าไชย
สมเด็จเจ้าฟ้าไชย หรือ สมเด็จพระสรรเพชญ์ที่ 6 (พ.ศ. 2165 – พ.ศ. 2199) เป็นพระเจ้ากรุงศรีอยุธยารัชกาลที่ 25 สมัยราชวงศ์ปราสาททอง ทรงครองราชย์ในปี พ.ศ. 2199 อยู่เพียง 9 เดือน

 พระราชประวัติ 
สมเด็จเจ้าฟ้าไชย พระราชสมภพ เมื่อปี พ.ศ 2165 มีพระนามเดิมว่า พระเจ้าลูกเธอพระองค์อินทร์ เป็นพระราชโอรสในสมเด็จพระเจ้าปราสาททอง พระองค์อาจเสด็จพระราชสมภพขณะพระราชบิดายังเป็นออกญากลาโหมสุริยวงศ์นามานุกรมพระมหากษัตริย์ไทย, หน้า 147 เมื่อเจ้าฟ้าไชยมีพระชนมายุครบกำหนดโสกันต์แล้ว สมเด็จพระเจ้าปราสาททองทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดพระราชพิธีโสกันต์ในเดือนยี่ ปี พ.ศ. 2175 ที่เกาะบ้านเลน และพระราชทานพระนามใหม่ว่า สมเด็จพระเจ้าลูกเธอเจ้าฟ้าไชยพระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับพันจันทนุมาศ (เจิม), หน้า 273เล่าเรื่อง...เฉกอะหมัด ต้นสกุลบุนนาค จากเอกสารพิมพ์ดีด ๒๔๘๒, หน้า 48.  

เมื่อสมเด็จพระเจ้าปราสาททองทรงพระประชวรหนักและเสด็จลงมาประทับที่พระที่นั่งเบญจรัตน์นั้น ทรงพระกรุณามอบราชสมบัติและพระแสงขรรค์ชัยศรีให้เจ้าฟ้าไชย หลังจากนั้น 3 วัน สมเด็จพระเจ้าปราสาททองก็เสด็จสวรรคต พระองค์ได้ขึ้นสืบพระราชสันตติวงศ์ต่อในปี พ.ศ. 2199 มีพระนามว่าสมเด็จเจ้าฟ้าไชย หลังจากครองราชย์ได้ไม่นาน พระศรีสุธรรมราชา พระปิตุลา และพระนารายณ์ พระอนุชาต่างพระมารดา ได้ร่วมกันชิงราชสมบัติ แล้วจับกุมสมเด็จเจ้าฟ้าไชยไปสำเร็จโทษด้วยท่อนจันทน์ ณ วัดโคกพระยา พระองค์ทรงครองราชสมบัติอยู่ได้ 9 เดือน สิริพระชนมายุ 34 พรรษา

 พงศาวลี