# สมพงษ์ พงษ์มิตร
สมพงษ์ พงษ์มิตร (8 กรกฎาคม พ.ศ. 2462 – 30 พฤษภาคม พ.ศ. 2544) เป็นนักแสดงตลกชาวไทย ได้รับเชิดชูเกียรติเป็น ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง ในปี พ.ศ. 2541

ประวัติ  
สมพงษ์ พงษ์มิตร มีชื่อเล่นว่า "'นก"' เป็นบุตรของนายเพิ่ม และนางใหญ่ พงษ์มิตร เกิดที่อำเภอบางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา มีพี่น้อง 12 คน 

สมพงษ์ย้ายมาอยู่กรุงเทพฯตั้งแต่อายุ 7 ขวบ ชอบการแสดงลิเกมากจึงไปหัดกับครูบัวที่ข้างวัดมหรรณพและไปหัดลำตัดกับอาจารย์เคลิ้มจากนั้นได้ไปฝึกโขนกับคณะครูมัลลี คงประภัศร์ ซึ่งเป็นครูที่เก่งทางด้านนาฏศิลป์ไทย ครูหมันนำสมพงษ์ไปแสดงโขนอยู่ในวังหลวง หลังจากวังหลวงยุบโขนก็ย้ายมาอยู่ที่กรมศิลปากร ก่อนเปลี่ยนมาแสดงจำอวดและตลกโดยตั้งวงเองชื่อ เบญจศิลป์ พงษ์มิตร  ต่อมาหลังจากที่สมพงษ์เข้ารับราชการอยู่กองดุริยางค์ทหารอากาศ ได้รู้จักกับนาวาอากาศเอกขุนสวัสดิ์ ทิฆัมพร หัวหน้าคณะละครเวที “ศิวารมณ์” จึงได้เข้าสู่วงการบันเทิงอย่างเต็มตัว
 
สมพงษ์เป็นนักแสดงตลกที่มีมีชื่อเสียงมากในการแสดงตลกที่เน้นการแสดงสีหน้าท่าทางมากกว่าคำพูด นอกจากผลงานการแสดงสมพงษ์มีผลงานกำกับภาพยนตร์ เรื่อง ว่าวน้อย ในปี พ.ศ. 2513 และ  ทหารอากาศขาดรัก ปี พ.ศ. 2524

 ผลงานการแสดง 
ละครเวที
2482-2493: เป็นนักแสดงตลกละครเวทีที่ได้รับความนิยมมาก
2482: ชายสไบ
2483: เกียรติศักดิ์ทหารเสือ
2485: อมรพิมาน
2486: น้ำเพียงดิน
2486: เปลวสุริยา
2488: พันท้ายนรสิงห์ รับบท นายอ่อน

 ภาพยนตร์ 
 พ.ศ.  เรื่อง รับบท ไม่ทราบปี  มือปืนนักบุญ   2493  พันท้ายนรสิงห์   ทองอ่อน ทหารใหม่  2494  สามเกลอถ่ายหนัง  ช่างถ่ายภาพยนตร์ ตุ๊กตาจ๋า  โจ้ 2495  สามล้อประจันบาน   มารสวาท  2496  ราชาธิราช ตอน ศึกพระเจ้ากรุงจีน   สาวเครือฟ้า  พลทหารเขียว สามเกลอเจอผี  สามเกลอกระยาจก  แม่เสือไพรวัลย์  2497  สามเกลอปราบวายร้าย หนูจ๋า ธิดายาจก  เพลิงชีวิต  แรงพิศวาส  อัศวินสาว จ่าเอกสมพงษ์ น้ำตาชาย  2498  ชะอำอำพราง   วังนางโรม  สร้อยฟ้าขายตัว  สองเกลอเจอลอตเตอรี่  ดงตาล  ชั่วฟ้าดินสลาย  โอเคสังข์ทอง  ทหารเสือพระเจ้าตาก  สาวสมัยใหม่  หญิงคนชั่ว พร ห้วงรักเหวลึก  เมียแก้ว  เหยื่อกามเทพ  เหนือธรณี ทัต สลัดดำ  ล้มบาง  ทหารเสือพระเจ้าตาก  ยอดกตัญญู  ยอดรักคนยาก  2499  สามเกลอหักด่าน  นางใบ้  จอมใจแม่  จันทร์เจ้าขาสิบตรีปิ๋ว คลุมถุงชน  รักนิรันดร์  สายรุ้ง  ลูกโจร  ลูกแก้วเมียขวัญ  หนีเมีย  สุภาพบุรุษเสือผา  สุดฟากฟ้า  เสียแรงรักพงษ์ มรสุมสวาท  ขุนไพร  ฟ้าธรรมาธิเบศร์  บ้านทรายทอง  นายจร มรสุมสวาท สมพงษ์ เทพธิดาฮ่อ  เคหาสน์สีแดง ขุนผจญคดี นักสืบพราน ตอน จำเลยไม่พูด  ชวน คลุมถุงชน  2500  ดอนทราย  น้ำตาแม่  ผิดถนน  กลิ่นยี่โถแดง  ปรารถนาแห่งหัวใจ  สิงห์ลำพอง  นเรศวรมหาราชโรงแรมนรก ศาสตราจารย์สมพงษ์ เปียดื้อ  กะล่อนทอง  ศรีปราชญ์  นายประตู โชคมนุษย์ มัสยา ยูโซ๊ะ ทุ่งรวงทอง เหนือเมฆ บัวขาว ปาหนัน แก้วกัลยา 2501  ดอกฟ้าในมือโจร   สวรรค์หาย  ชาติเสือ  อกสามศอก  เกิดใหม่  เห่าดง ยูงรำแพน  พล นิกร กิมหงวน ตอน เวทีถล่มและพิชิตเมีย นิกร 2502  นางสิงห์เมืองเสือ   เด่น ดวงดาวเงาเพชฌฆาต   จ้าวนักเลง (อินทรีแดง)   กิโมโนพงษ์ศักดิ์ เหนือมนุษย์   เลือดทาแผ่นดิน   ฝ่ามรสุม   รักเธอเท่าฟ้า สมพงษ์ ดวงใจที่รัก   เชลยรัก   สี่คิงส์   2503  กงกรรม    แม่นาคคืนชีพ  ยอดเดี่ยว  อภินิหารอาจารย์จู๋  ค่าน้ำนม  ตุ๊กตาผี  ยอดผี  ทัดดาวบุษยา  แสงสูรย์  ลูกจ๋า  เสือเฒ่า  2504  มหาเวสสันดร   ยอดนักเลง  ลั่นทมสะอื้น หงษ์ฟ้า บางปะกง มังกรหยก กัวเต็งอัก สุรีรัตน์ล่องหน  2505  วิญญาณรักแม่นาค  สิงห์เมืองชล จ้าวชีวิต ลำเนาไพร สิงห์โตหยก มนต์รักบ้านนา สิงห์กองปราบ เหมยฟ้า 2506  ชโลมเลือด  งามงอน  สิงห์สั่งป่า  พะเนียงรัก คมพยาบาท  ตากล้องเงินล้าน สมิงสาว  เหยี่ยวดำ (ครุฑดำ) อำนาจมืด  ใจเดียวโป๊งเหน่ง 2507  มังกรคนอง  สิงห์ล่าสิงห์  น้ำตาลไม่หวานโมตี รามสาสราม พนาสวรรค์  เลือดแค้น  2508  ชบาไพร  สุภาพบุรุษนักเลง  ลูกหญิง  ค่ายบางระจัน  ลูกนก  สามมงกุฎ  หมอกสวาท  เกียรติศักดิ์ทหารเสือ 2509  ดาวพระศุกร์  พระอภัยมณี  สามเกลอเจอล่องหน  แก้มทอง  ในม่านเมฆ  นางนกป่า พงษ์ เพื่อนรัก  สิงห์สันติภาพ  2510  ตุ๊ดตู่   เมขลา   แสนรัก   เหนือเกล้า ไม้ เทพธิดาบ้านไร่   เจ้าแม่ปานทอง   แก้วกาหลง   พยัคฆ์ร้ายใต้สมุทร   9 เสือ   ไฟเสน่หา   สาวจ้าวสมิง   อาญารัก   สายเปล   ใจนาง   2511  ดวงใจคนยาก   7 ป่าช้า  พระลอพระยาแพทย์ เรือจ้าง  สุรพลลูกพ่อ  ขวัญเรือน  เป็ดน้อย เชย กำพร้า  บัวหลวง  ระฆังผี  แม่นาคคะนองรัก  สีดา  อกธรณีละเมอ แสนพยศ  สัญชาติชาย  แสนสงสาร  2512  อภินิหารอาจารย์ทอง   สาละวัน   สอยดาว สาวเดือน   เศรษฐีข้างถนน   ลูกปลา   ลูกกบ   ละครเร่  โปร่ง ยอดรักยูงทอง   แม่ค้า   เมืองแม่หม้าย  ไพรรัก   พญาโศก  น้าเวก นางพญา   นางละคร   ทรชนเดนตาย   ด่วนเหนือ   ดิน น้ำ ลม ไฟ   ชาติลำชี   จ้าวป่าช้า   เจ้าหญิง   ไก่แก้ว  สิน 2513  ว่าวน้อย   กว่าจะรักกันได้   แม่นาคพระนคร  ลุงยม ปี่แก้วนางหงส์   ทุ่งมหาราช   จุ๊บแจง   เงินจางนางจร   กำแพงแสน   กายทิพย์  หมอทำเสน่ห์ กำแพงเงินตรา  ไปล่ 2514  สวรรค์นางไพร   ลูกทุ่งเข้ากรุง   รักข้ามขอบฟ้า   โกรธกันทำไม   ลานพัยหญ้า   ราชินีบอด   รักกันหนอ   แว่วเสียงซึง  ดุ่ย อรุณรุ่งฟ้า   น้องนางบ้านนา   เทพบุตรจอมโกง  เทวดามาแล้ว  2515  แม่งู   11 มม.   เพลงรักลูกทุ่ง   เพชรตาแมว  พรานปาน ชาละวัน   2 สิงห์ 2 แผ่นดิน   2516  แม่นาคอาละวาด   มารรัก   ท่าเตียน  นักวิทยาศาสตร์ 2517  ธิดาพญายม   2518  วิวาห์เงินผ่อน   ลูกผู้ชาย   ราชินีฝิ่น   นักเลงป่าสัก  ผู้ใหญ่ผึ่ง ใจรัก   2519  วัยอันตราย   ลาวคำหอม(เพชรมหาภัย)   ยอดกะล่อน   เมียเสือ   เพลิงทรนง   นางงูเห่า  สมพงษ์ กามเทพเล่นกล   2520  ไอ้ควายเหล็ก   ยอดมนุษย์คอมพิวเตอร์   9 พยัคฆราช  พ่อของเธอ 1-2-3 ด่วนมหาภัย  พ่อของเผด็จ รถไฟ เรือเมล์ ลิเก ตำรวจ   ไอ้ตีนโต   2521  มือปืนสติเฟื่อง   7 อาถรรพ์  อาจารย์ ส่าง นันตา อะไรกันวะ  เจ้าพ่อ มือปืนเลือดเดือด   มนต์รักอสูร  ลุงผัน ขุนกระทิง  พ่อของเฮี๊ยว 2522  ไผ่สีทอง   สิงห์ล่าสิงห์   รักพี่ต้องหนีพ่อ   ปล้นบ้าๆบวมส์ๆ  ตำรวจ ผกก. ไผ่แดง  ตาเทิ้ม แดรกคูล่าต๊อก  ผีกระหัง 2 ผู้ยุ่งเหยิง  สารวัตรสมพงษ์ 2523  สุดรักสุดอาลัย   ขุนเดช  พ่อเฒ่ามั่น ไอ้ถึกทหารโข่ง   หนุ่มบ้านนา สาวนาเกลือ   สู้อย่างสิงห์   มนต์รักขนมครก   เป๋อจอมเปิ่น  พ่อของแจง ทหารเกณฑ์  สมพงษ์ ทหารเกณฑ์ภาค 2  สมพงษ์ 7 ป่าช้า   2524  แสนรัก   สวัสดีคนสวย   สาวน้อย  พ่อของเสียม ศรีธนญชัย   ยอดรักผู้กอง  กำนันพูน พ่อปลาไหล   เสือโค่นสิงห์   ป่าช้าแตก   ผีตาโบ๋   เด๋อด๋าเฮงระเบิด  สมพงษ์ ทหารเรือมาแล้ว  สมพงษ์ เจ้าแม่สาลิกา   ทหารอากาศขาดรัก  พ.จ.อ. สมพงษ์ เจ้าบ่าวทีเด็ด  พงษ์ เขยขัดดอก   กำแพงหัวใจ  พ่อของอสิ เเก่นกะลาสี   2525  นักฆ่าขนตางอน  พ่อของรณภพ หล่อลากดิน  ดาวเคียงเดือน  2526  มัทรีที่รัก  พ่อของธนิ 2527  จงอางผงาด  ทหารเกณฑ์ผลัด 2  สารวัตรต๊อก  หมู่พงษ์ สาลิกาลิ้นทอง  พ่อของแอ๊ด เสือกัดสิงห์  ผ่าโลกบันเทิง  ฉลาด นักสู้หน้าเซ่อ  2528  หนึ่งในล้าน  นวลฉวี  ครูข้าวเหนียว  เขยบ้านนอก  นายไก๋ 2529  ลูกทุ่งฮอลิเดย์  พ่อของเส็ง โกยมหาสนุก  พ่อของนัท คำสิงห์  พยายามข่มเหงคำสิงห์ รักพลิกล็อก  สมพงษ์ 2531  มนต์รักเพลงทะเล้น  สมพงษ์ รักมหาเฮง  พ่อของปริญญา ตะลุยโรงหมอ  พ่อของพยาบาล 2532  คำพิพากษา  ลุงของไอ้ฟัก ธันยาแม่มดยอดยุ่ง  อาจารย์เขียด (รับเชิญ) 2533  บ้านผีดุ  พ่อของเนศ ข้ามาจากสวรรค์  ชายชราขอทานยากจน 2535  ฝากฝันไว้เดี๋ยวจะเลี้ยวกับมาเอา  2537  กาเหว่าที่บางเพลง  ตาจง 2538  กึ๋ยทู สยึมกึ๋ย 2  2539  คู่กรรม 2  ตาบัว

ละครโทรทัศน์
 พ.ศ.  เรื่อง รับบท ออกอากาศ 2510  ร้อยป่า    ช่อง 4  วิมานจำแลง  เปาบุ้นจิ้น ตอน อภินิหารแม่สื่อ  ขุนศึกมหาราช  2520  ขายวิญญาณ  ม้วน  ช่อง 5  2521  เมียจำเป็น  หุ่น  2522  มหึมาจอมพลัง   ช่อง 3 ผู้กองยอดรัก   ช่อง 5  ดาวเรือง  จ่าแม่น 2523  ผู้ชนะสิบทิศ  สีอ่อง  ช่อง 9 2524  พิษสวาท   ช่อง 3 2526  ผู้กองอยู่ไหน   ช่อง 5 2527  คุณหญิงนอกทำเนียบ  ตาศรี  ช่อง 5 2530   ดาวเรือง  จ่าแม่น  ช่อง 3  2531  นาคี  ผู้กองยอดรัก   ช่อง 9 2532  เทพพยาบาท   ช่อง 3 2533  ตะกายดาว  รับเชิญ  ช่อง 9 2534  จ่ากองร้อย    ช่อง 3 2535  กุหลาบในเปลวไฟ    ช่อง 5 เขยบ้านนอก ภาค 2   ช่อง 3 มะกอกเทวดา   ถ่านเก่าไฟใหม่   สะดุดรัก   2536  ท่านผีเพี้ยน  บัลลังก์เมฆ  ตากอบ  ช่อง 9 2537  สนทนาประสาจน    ช่อง 5 ระเริงชล   ช่อง 3 2538  ฝันเฟื่อง   น้าวง พล นิกร กิมหงวน ยุคโลกาภิวัตน์  ลุงเชย ชมรมขนหัวลุก ตอน มนต์เพลงปีศาจ   ช่อง 5 2539  ชมรมขนหัวลุก ตอน ลิฟท์สยอง   2540  ทรามวัยใจเพชร    2542  โดดเดี่ยวไม่เดียวดาย   

 รายการโทรทัศน์ 
 ขายหัวเราะ 
 วิก 07
 ขบวนการจี้เส้น
 ก่อนบ่ายคลายเครียด

 กำกับการแสดง 
 สามเกลอถ่ายหนัง (2494)
 สามเกลอหักด่าน (2499)
 ว่าวน้อย (2513)
 ทหารอากาศขาดรัก (2524)

 พากย์เสียง 
2509: กระเบนธง

 โฆษณา 
รณรงค์ไม่ให้ซื้อสิทธิ์ขายเสียง (2534)

 เครื่องราชอิสริยาภรณ์ 
ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์, เล่ม ๑๑๕ ตอนที่ ๒๒ ข หน้า ๑๐๒, ๑ ธันวาคม ๒๕๔๑
อ้างอิง

 แหล่งข้อมูลอื่น
 นายสมพงษ์ พงษ์มิตร ศิลปินแห่งชาติ จากนิตยสารสกุลไทย 
 ศิลปินแห่งชาติ คุณสมพงษ์ พงษ์มิตร 
 สมพงษ์ พงษ์มิตร 
 ผลงานทั้งหมดของสมพงษ์ พงษ์มิตร