# พระครูภาวนากิจจาภิรม (สมชาย จีรปุญฺโญ)
พระครูภาวนากิจจาภิรม วิ.  (นามเดิม: สมชาย แสงสิน) น.ธ.เอก, ปบ.ส., พธ.บ., พธ.ม. (รัฐประศาสนศาสตร์) (1 ตุลาคม พ.ศ. 2506 - ปัจจุบัน) ผู้ช่วยเจ้าคณะจังหวัดอุตรดิตถ์เจ้าคณะจังหวัดอุตรดิตถ์. (2563, 6 มกราคม). คำสั่งที่ 01/2563 เรื่อง การแต่งตั้งผู้ช่วยเจ้าคณะจังหวัดอุตรดิตถ์ [พระสมุห์สมชาย จีรปุญฺโญ]., เจ้าสำนักปฏิบัติธรรมประจำจังหวัดอุตรดิตถ์ แห่งที่ 3หนังสือสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ ที่ พศ ๐๐๐๙/๐๕๓๖๕ เรื่อง แจ้งมติมหาเถรสมาคม ครั้งที่ ๑๒/๒๕๕๙ เรื่อง ขออนุมัติจัดตั้งสำนักปฏิบัติธรรมประจำจังหวัดอุตรดิตถ์ แห่งที่ ๓ วัดคุ้งตะเภา ลงวันที่ ๑๖ มิถุนายน ๒๕๕๙มติมหาเถรสมาคม ครั้งที่ ๑๒/๒๕๕๙ วันที่ ๓๐ พฤษภาคม ๒๕๕๙ สำนักเลขาธิการมหาเถรสมาคม มติที่ ๓๓๘/๒๕๕๙ เรื่อง ขออนุมัติจัดตั้งสำนักปฏิบัติธรรมประจำจังหวัดอุตรดิตถ์ แห่งที่ ๓ , รองเจ้าคณะตำบลคุ้งตะเภาเจ้าคณะจังหวัดอุตรดิตถ์. (2559, 9 พฤษภาคม). คำสั่งที่ 01/2559 เรื่อง ตราตั้งรองเจ้าคณะตำบล [พระสมุห์สมชาย จีรปุญฺโญ]. พระอุปัชฌาย์ และเจ้าอาวาสวัดคุ้งตะเภารูปปัจจุบันเจ้าคณะจังหวัดอุตรดิตถ์. (2554, 29 ธันวาคม). คำสั่งที่ 10/2554 เรื่อง ตราตั้งเจ้าอาวาส [พระสมุห์สมชาย จีรปุญฺโญ]. เกิดเมื่อวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2506 อุปสมบทเมื่อวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ. 2530 หลังจากสำเร็จการศึกษา น.ธ.เอก ในปี พ.ศ. 2533 ได้ออกธุดงค์และไปอยู่ที่สวนโมกขพลารามเพื่อฝึกปฏิบัติธรรมกับท่านพุทธทาส จนหลังจากท่านพุทธทาสมรณภาพในปี พ.ศ. 2536 ท่านจึงได้กลับมาจำพรรษาที่วัดคุ้งตะเภา จนถึงปัจจุบัน

ท่านเป็นพระสงฆ์นักพัฒนา  เป็นประธานมูลนิธิ ๒๕๐ ปี วัดคุ้งตะเภาราชกิจจานุเบกษา, ประกาศนายทะเบียนมูลนิธิจังหวัดอุตรดิตถ์ เรื่อง จดทะเบียนจัดตั้งมูลนิธิ "มูลนิธิ ๒๕๐ ปี วัดคุ้งตะเภา", เล่ม ๑๓๓ ตอน ๔๔ ง, ๙ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๕๙, หน้า ๔๙-๕๐ เป็นนักเผยแผ่ศาสนาพุทธ และนักปฏิบัติธรรมรูปสำคัญในจังหวัดอุตรดิตถ์ มีผลงานเป็นที่ปรากฏชัดเจนในหมู่คณะพระนักเผยแผ่ และคณะสงฆ์จังหวัดอุตรดิตถ์ ทั้งในด้านสาธารณูปการ สาธารณสงเคราะห์ และการศึกษาคณะสงฆ์ มานับสิบปี เป็นที่เคารพนับถือของบรรพชิตและคฤหัสถ์ทั่วไปในจังหวัดอุตรดิตถ์ในปัจจุบันเทวประภาส มากคล้าย.  (2553).  คุ้งตะเภา จากอดีตสู่ปัจจุบัน : พัฒนาการทางประวัติศาสตร์ ประเพณีวัฒนธรรม ความเชื่อ และภูมิปัญญาท้องถิ่น.  กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์แห่งมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. ISBN 9789743648847 

ด้วยเหตุที่ท่านเป็นพระสงฆ์นักพัฒนาที่มีผลงานเป็นที่ประจักษ์ จึงทำให้ท่านได้รับถวายรางวัลจากหน่วยงานและองค์กรต่าง ๆ มากมาย จนในปี พ.ศ. 2554 ท่านจึงได้รับพระมหากรุณาธิคุณโปรดเกล้าฯ เข้ารับพระราชทานรางวัลเสาเสมาธรรมจักร จากสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ซึ่งถือเป็นรางวัลทรงเกียรติสูงสุดที่มอบถวายแด่ผู้ทำคุณประโยชน์ต่อพระพุทธศาสนาในประเทศไทยสถานีวิทยุโทรทัศน์สีกองทัพบกช่อง 7.  (2554).  ข่าวในพระราชสำนัก สมเด็จพระเทพฯ พระราชทานเสาเสมาธรรมจักร ประจำปี ๒๕๕๔.  [ออน-ไลน์].  แหล่งที่มา :   เข้าถึงข้อมูลเมื่อ 11-5-54

 ประวัติ 
 แรกบวช 
พระครูภาวนากิจจาภิรม วิ. (สมชาย) เกิดเมื่อวันที่  1 ตุลาคม พ.ศ. 2506 เป็นบุตรของพ่ออู๋ แสงสิน และแม่ละมาย แสงสิน ชาติภูมิคนคุ้งตะเภาโดยกำเนิด บรรพชาอุปสมบท เมื่อวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ. 2530 ณ พัทธสีมาวัดคุ้งตะเภา ตำบลคุ้งตะเภา อำเภอเมือง จังหวัดอุตรดิตถ์ โดยมีพระครูคัมภีร์ธรรมคุณ เจ้าคณะตำบลท่าเสา เป็นพระอุปัชฌาย์ ปัจจุบันพระสมุห์สมชายจำพรรษาอยู่ที่วัดคุ้งตะเภา

 ออกปฏิบัติ 
150px|thumb|พิธีฌาปนกิจร่างของท่านพุทธทาสภิกขุอย่างเรีบยง่าย ณ สวนโมกขพลาราม วันที่ 28 กันยายน พ.ศ. 2536

หลังจากบรรพชาอุปสมบท หลวงพ่อสมชาย ได้ศึกษาปริยัติธรรมจนจบนักธรรมชั้นเอกในปี พ.ศ. 2533 ท่านได้ปฏิเสธการรับตำแหน่งพระสังฆาธิการเจ้าอาวาส และได้มีศรัทธาออกธุดงค์ในช่วงหลังออกพรรษาของทุกปีไปยังพื้นที่ป่าเขาชนบททั้งในและนอกประเทศ เพื่อโปรดสาธุชนและฝึกปฏิบัติธรรม ตั้งแต่สิบสองปันนา (ประเทศจีน) เชียงตุง (ประเทศพม่า) รัฐกะเหรี่ยง (ประเทศพม่า) กัมพูชา รวมถึงในพื้นที่ 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ โดยในช่วงก่อนปี พ.ศ. 2534 หลวงพ่อสมชายได้ธุดงค์ไปจังหวัดภาคใต้ และได้เข้าพักที่สวนโมกขพลาราม และอยู่ฝากตัวเพื่อปฏิบัติศึกษาธรรมกับหลวงพ่อพุทธทาสก่อนที่ท่านพุทธทาสจะมรณภาพ และเป็นหนึ่งในพระลูกศิษย์ไม่กี่รูปที่อยู่ในวันฌาปนกิจสรีระของหลวงพ่อพุทธทาสในปี พ.ศ. 2536

 สร้างบารมี 
หลังจากหลวงพ่อพุทธทาสมรณภาพลง ท่านได้กลับมาจำพรรษาที่วัดคุ้งตะเภา วัดบ้านเกิดของท่าน และได้รับตราตั้งจากเจ้าคณะจังหวัดอุตรดิตถ์ แต่งตั้งเป็นรองเจ้าอาวาสวัดคุ้งตะเภา ในปี พ.ศ. 2540เจ้าคณะจังหวัดอุตรดิตถ์.  (2540, 24 กุมภาพันธ์). คำสั่งที่ 25/2540 เรื่อง ตราตั้งรองเจ้าอาวาส [พระสมชาย จีรปุญฺโญ]. ได้รับฐานานุกรมที่พระสมุห์ในปี พ.ศ. 2542เจ้าคณะอำเภอเมืองอุตรดิตถ์. (2542, 26 ธันวาคม). คำสั่งที่ 3/2542 เรื่อง ตราตั้งฐานานุกรม โดยพระบรมราชานุญาต [พระสมุห์สมชาย จีรปุญฺโญ]. และเจ้าอาวาสวัดคุ้งตะเภา ในปี พ.ศ. 2554 เจ้าอาวาส (จร.) : พระสมุห์สมชาย จีรปุญฺโญ คำสั่งเจ้าคณะจังหวัดอุตรดิตถ์. (2554, 29 ธันวาคม). คำสั่งที่ 10/2554 เรื่อง ตราตั้งเจ้าอาวาส [พระสมุห์สมชาย จีรปุญฺโญ]. โดยหลังจากท่านกลับมาจำพรรษายังวัดบ้านเกิด ท่านได้สร้างคุณประโยชน์นานัปการแก่วงการพระพุทธศาสนาในจังหวัดอุตรดิตถ์ ทั้งในด้านสาธารณูปการ สาธารณสงเคราะห์ และการศึกษาคณะสงฆ์จนถึงปัจจุบัน

 ผลงาน 
ในด้านการศึกษาและเผยแผ่พระพุทธศาสนา ท่านเป็นผู้ริเริ่มให้มีการจัดการศึกษาพระปริยัติธรรมในวัดคุ้งตะเภา จัดการศึกษาศาสนศึกษาแก่เด็กและเยาวชนในตำบลคุ้งตะเภา ตั้งศูนย์พุทธศาสนศึกษาวันอาทิตย์ในวัดโดยไม่หวังพึ่งงบประมาณจากภาครัฐ รวมถึงเป็นประธานริเริ่มจัดโครงการต่าง ๆ มากมาย เพื่อส่งเสริมการศึกษาพระปริยัติธรรมสู่เยาวชน และประชาชน เช่น โครงการ บวร บ้าน-วัด-โรงเรียน, โครงการปาฐกถาธรรมนำใจ, โครงการต้นไม้พูดได้ เป็นต้น นอกจากนี้ยังเป็นประธานจัดโครงการสืบสานศาสนทายาทบรรพชาสามเณรภาคฤดูร้อนthumb|149x149px|พัดประทานจากสมเด็จพระสังฆราช ทรงยกย่องผลงานการพัฒนาวัด ของพระสมุห์สมชาย ในปี พ.ศ. 2563
รวมถึงร่วมมือกับหน่วยงานภาครัฐต่าง ๆ รวมทั้งองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น  และโรงเรียนในจังหวัดอุตรดิตถ์ เป็นพระธรรมวิทยากรจัดอบรมเยาวชนในรูปแบบต่าง ๆ เช่น โครงการพัฒนาคุณภาพชีวิต, ค่ายคุณธรรมจริยธรรม, ค่ายพุทธบุตร และโครงการปฏิบัติธรรมในรูปแบบต่าง ๆ เพื่อพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมให้แก่เยาวชนให้ห่างไกลจากยาเสพติด โดยจัดนับสิบโครงการตลอดทั้งปี มานานนับสิบปี และมีเยาวชนผ่านโครงการต่าง ๆ ที่จัดแล้วนับหมื่นคน ด้านการปฏิบัติธรรม หลวงพ่อสมชายได้จัดโครงการปฏิบัติธรรมธุดงค์วัตรธรรมจาริก เพื่อฝึกพระภิกษุให้มีความชำนาญด้านการปฏิบัติภาวนา ความอดทน เป็นการสร้างพระวิทยากรที่ชำนาญการปฏิบัติธรรมรุ่นใหม่ เพื่อเผยแผ่พระพุทธศาสนา และฉลองศรัทธาแก่ชาวเขาและสาธุชนผู้เลื่อมใสในเขตทุรกันดารมานานนับสิบรุ่น

ในด้านสาธารณูปการและสาธารณสงเคราะห์ หลวงพ่อสมชาย เป็นพระสงฆ์รูปสำคัญของจังหวัดอุตรดิตถ์ที่มีความเชี่ยวชาญในงานด้านนวกรรม ดังปรากฏผลงานการเป็นผู้นำประชาชนก่อสร้างศาสนสถานกว่ายี่สิบแห่ง รวมถึงเป็นผู้นำประชาชนในชุมชนนำสิ่งของบรรเทาทุกข์แจกจ่ายแก่ผู้ประสบภัยพิบัติต่าง ๆ สิ้นงบประมาณไปกว่ายี่สิบล้านบาท จนเป็นที่ศรัทธาเลื่อมใสของประชาชนทั่วไป 

หลวงพ่อสมชาย เป็นพระสงฆ์วัดบ้านนักปฏิบัติที่มีความรู้สามารถและมีผลงานเป็นที่ประจักษ์ชัด แต่เป็นพระสงฆ์ที่ไม่มีความถือตัวและไม่ปรารถนาตำแหน่งปกครองคณะสงฆ์ใด ๆ ในหมู่ลูกศิษย์ผู้ใกล้ชิดจะรู้กันเป็นอย่างดีว่าหลวงพ่อสมชายเป็นพระสงฆ์ปฏิบัติดีปฏิบัติชอบ ท่านมักหาโอกาสภาวนาเสมอ ๆ ไม่สะสมเงินทอง ไม่เคยมีอารมณ์ขึ้นหรือลงทั้งวาจาและการกระทำ ทำให้สหธรรมิกผู้ได้รู้จักใกล้ชิดจะมีความเคารพรักและศรัทธาในปฏิปทาของท่านคณะกรรมการการศาสนา ศิลปะและวัฒนธรรม สภาผู้แทนราษฎร.  (2553).  สูจิบัตรพิธีมอบรางวัลพุทธคุณูปการ ประจำปี 2553. กรุงเทพฯ : สำนักการพิมพ์ สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร.  หน้า240 ทำให้ท่านได้รับพระราชทานสมณศักดิ์เป็นพระครูสัญญาบัตร ฝ่ายวิปัสสนาธุระ ในปี พ.ศ. 2565ราชกิจจานุเบกษา, พระบรมราชโองการ ประกาศ พระราชทานสมณศักดิ์ตั้งพระครูสัญญาบัตร, เล่ม ๑๓๙ ตอนที่ ๕๖ ข, ๒๕ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๖๕, หน้า ๑๕

 การศึกษา 
 พ.ศ. 2533 สอบไล่ได้นักธรรมชั้นเอก  สำนักวัดคุ้งตะเภา
 พ.ศ. 2540 มัธยมศึกษาตอนปลาย (ม.6)
 พ.ศ. 2552 ประกาศนียบัตรหลักสูตรการบริหารกิจการคณะสงฆ์ (ป.บส.) จากมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
 พ.ศ. 2555 ปริญญาตรี พุทธศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการเชิงพุทธ (พธ.บ.) จากมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
 พ.ศ. 2559 ปริญญาโท พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์ (พธ.ม.) จากมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

 เกียรติคุณที่ได้รับ 
 รางวัลพระราชทาน และรางวัลประทาน จากพระบรมวงศานุวงศ์
 พ.ศ. 2554 -  รางวัลพระราชทาน "เสาเสมาธรรมจักร" รางวัลพระราชทานแด่ผู้ทำคุณประโยชน์ต่อพระพุทธศาสนา จากสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารีกรมการศาสนา กระทรวงวัฒนธรรม.  (2554).  ประกาศคณะกรรมการฝ่ายคัดเลือกผู้ทำคุณประโยชน์ต่อพระพุทธศาสนาเนื่องในเทศกาลวิสาขบูชา ประจำปี 2554 เรื่อง ผลการคัดเลือกผู้ทำคุณประโยชน์ต่อพระพุทธศาสนา.  [ออนไลน์]. แหล่งที่มา . เข้าถึงข้อมูลเมื่อ 11-10-53
 พ.ศ. 2558 -  โล่รางวัลประทาน "รางวัลเสาอโศก" โล่รางวัลประทานแด่ผู้ทำคุณประโยชน์ต่อพระพุทธศาสนา จากพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโสมสวลี พระวรราชาทินัดดามาตุสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ .  (2558).   รางวัล “เสาอโศกผู้นำศีลธรรม”.  [ออน-ไลน์].  แหล่งที่มา : http://www.onab.go.th/index.php?option=com_content&view=article&id=10290:2015-05-20-12-49-34&catid=170:2014-11-20-15-55-13&Itemid=422

 รางวัลจากองค์กรต่าง ๆ 
 พ.ศ. 2558 รางวัล "วัฒนคุณาธร" รางวัลผู้ทำคุณประโยชน์ด้านศาสนา จากกระทรวงวัฒนธรรมกระทรวงวัฒนธรรม. (2556). ประกาศกระทรวงวัฒนธรรม เรื่อง ผลการคัดเลือกผู้ทำคุณประโยชน์ต่อกระทรวงวัฒนธรรม ระดับจังหวัด ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๕๖. [ออนไลน์]. แหล่งที่มา . เข้าถึงข้อมูลเมื่อ 1-10-56
 พ.ศ. 2556 โล่เกียรติยศ "อุตรคุณูปการ" รางวัลแด่ผู้ทำคุณประโยชน์ต่อจังหวัดอุตรดิตถ์ จากผู้ว่าราชการจังหวัดอุตรดิตถ์สำนักงานพระพุทธศาสนาจังหวัดอุตรดิตถ์.  (2556).  ผู้ว่าราชการจังหวัดอุตรดิตถ์ ถวายโล่ประกาศเกียรติคุณแด่พระสงฆ์ผู้ทำคุณประโยชน์ต่อจังหวัดอุตรดิตถ์.  [ออนไลน์]. แหล่งที่มา . เข้าถึงข้อมูลเมื่อ 27-9-56
 พ.ศ. 2553 รางวัล “พุทธคุณูปการ รัชตเกียรติคุณ” ผู้มีพุทธคุณูปการต่อพระพุทธศาสนา จากคณะกรรมาธิการศาสนา ศิลปะและวัฒนธรรม สภาผู้แทนราษฎรคณะกรรมาธิการการศาสนา ศิลปะและวัฒนธรรม สภาผู้แทนราษฎร.  (2553).  สรุปผลการประชุมคณะอนุกรรมาธิการกิจการพระพุทธศาสนา ครั้งที่ 37 วันอังคารที่ 15 มิถุนายน 2553 ณ ห้องประชุมคณะกรรมาธิการ หมายเลข 1 ชั้น 3 อาคารรัฐสภา 1. คณะอนุกรรมาธิการกิจการพระพุทธศาสนา ใน คณะกรรมาธิการการศาสนา ศิลปะและวัฒนธรรม สภาผู้แทนราษฎร. [ออนไลน์]. แหล่งที่มา . เข้าถึงข้อมูลเมื่อ 27-8-53คณะกรรมาธิการการศาสนา ศิลปะและวัฒนธรรม สภาผู้แทนราษฎร.  (2553).  ประกาศ คณะกรรมาธิการการศาสนา ศิลปะและวัฒนธรรม สภาผู้แทนราษฎร ที่ 5 / 2553 เรื่อง รายนามผู้ได้รับรางวัลพุทธคุณูปการ ครั้งที่ 2 พ.ศ. 2553.  [ออนไลน์]. แหล่งที่มา . เข้าถึงข้อมูลเมื่อ 11-10-53
 พ.ศ. 2554 รางวัลประกาศเกียรติคุณผู้ทำคุณประโยชน์ต่อคณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์คณบดีคณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์. (2554, 2 สิงหาคม). ใบประกาศเกียรติคุณผู้ทำคุณประโยชน์ต่อคณะเกษตรศาสตร์ ด้านภูมิปัญญาสมุนไพรท้องถิ่น [พระสมุห์สมชาย จีรปุญฺโญ].
 พ.ศ. 2547 รางวัลเกียรติยศดีเด่น จากกรมกิจการพลเรือนทหาร กองบัญชาการทหารสูงสุดกองบัญชาการทหารสูงสุด. (๒๕๔๖). รางวัลเกียรติยศดีเด่น ศูนย์พัฒนาคุณธรรมประจำจังหวัดอุตรดิตถ์ วัดคุ้งตะเภา อำเภอเมืองอุตรดิตถ์ จังหวัดอุตรดิตถ์ ในฐานะศูนย์พัฒนาคุณธรรมตัวอย่างที่มีประสิทธิภาพ ตามโครงการ กองทัพธรรม กองทัพไทย ต้านภัยยาเสพติด ประจำปี ๒๕๔๖. ลงวันที่ ๒๓ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๔๖
 พ.ศ. 2538 ผู้ได้รับรางวัล "ผู้ทำคุณประโยชน์ต่อพระพุทธศาสนา ระดับจังหวัด" จากพระสิทธิญาณมุณี เจ้าคณะจังหวัดอุตรดิตถ์เจ้าคณะจังหวัดอุตรดิตถ์. (2538, 30 มีนาคม). ประกาศเกียรติคุณผู้ทำคุณประโยชน์ต่อพระพุทธศาสนา ระดับจังหวัดอุตรดิตถ์ ประจำปี 2538 [พระสมุห์สมชาย จีรปุญฺโญ].

 สมณศักดิ์ 
 พ.ศ. 2565 ได้รับพระราชทานสัญญาบัตรตั้งสมณศักดิ์เป็น พระครูสัญญาบัตร ฝ่ายวิปัสสนาธุระ ในราชทินนามที่ พระครูภาวนากิจจาภิรม วิ.ราชกิจจานุเบกษา, พระบรมราชโองการ ประกาศ พระราชทานสมณศักดิ์ตั้งพระครูสัญญาบัตร, เล่ม ๑๓๙ ตอนที่ ๕๖ ข, ๒๕ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๖๕, หน้า ๑๕
 พ.ศ. 2542 ได้รับแต่งตั้งเป็นฐานานุกรมในตำแหน่งของเจ้าคณะอำเภอ ที่ "พระสมุห์" ในพระครูเกษมธรรมาลังการ เจ้าคณะอำเภออำเภอเมืองอุตรดิตถ์เจ้าคณะอำเภอเมืองอุตรดิตถ์. (2542, 26 ธันวาคม). คำสั่งที่ 3/2542 เรื่อง ตราตั้งฐานานุกรมในตำแหน่งเจ้าคณะอำเภอ [พระสมุห์สมชาย จีรปุญฺโญ].

 เชิงอรรถ