# พระราชพิธีรัชดาภิเษก พ.ศ. 2514
พระราชพิธีรัชดาภิเษก  เป็นพระราชพิธีที่จัดขึ้น เพื่อเป็นการเฉลิมฉลองเนื่องในโอกาสที่พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงครองสิริราชสมบัติครบ 25 ปี ในวันที่ 9 มิถุนายน พุทธศักราช 2514 พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงมีหมายกำหนดการจัดงานพระราชพิธีรัชดาภิเษก ระหว่างวันที่ 8-10 มิถุนายน พุทธศักราช 2514 รวมทั้งสิ้น 3 วัน รัฐบาลในสมัยของจอมพล ถนอม กิตติขจร และประชาชนชาวไทยร่วมกันจัดพระราชพิธีนี้ขึ้นดังปรากฏเป็นเหตุการณ์ดังต่อไปนี้

 พระราชพิธี 

 วันอังคารที่ 8 มิถุนายน พุทธศักราช 2514 
เวลา 08.00 น. พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร และ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เสด็จพระราชดำเนินทรงตรวจพลสวนสนามและทอดพระเนตรการแสดงแสนยานุภาพของกองทัพไทย ณ ถนนราชดำเนินกลาง ช่วงบริเวณวงเวียนอนุสาวรีย์ประชาธิปไตย

 วันพุธที่ 9 มิถุนายน พุทธศักราช 2514 
เวลา 10.00 น. พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เสด็จออกมหาสมาคม ณ พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย ภายในพระบรมมหาราชวัง ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้ พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าภาณุพันธุ์ยุคล เฝ้าทูลละอองธุลีพระบาท เพื่อกราบบังคมทูลพระกรุณาถวายพระพรชัยมงคลแทน พระบรมวงศานุวงศ์

 วันพฤหัสบดีที่ 10 มิถุนายน พุทธศักราช 2514 
เวลา 11.30 น. พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร และ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เสด็จออก ณ พระที่นั่งจักรีมหาปราสาท ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้คณะทูตานุทูตต่างประเทศและผู้แทนกงสุลเฝ้าทูลละอองธุลีพระบาท ถวายพระพรชัยมงคล

เวลา 16.00 น. พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เสด็จพระราชดำเนินมายัง วัดพระศรีรัตนศาสดาราม พระสงฆ์ 80 รูปเจริญพระพุทธมนต์ถวายพระพรภายในพระอุโบสถ จากนั้น เสด็จพระราชดำเนินไปที่หน้าพระอุโบสถ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อม ให้บรรพชิตจีนนิกายและอนัมนิกาย ถวายพระพรชัยมงคล จากนั้นจึงเสด็จพระราชดำเนินกลับ

 รัฐพิธี 
รัฐบาลไทยได้เตรียมการจัดรัฐพิธี เนื่องในวโรกาสพระราชพิธีรัชดาภิเษก พ.ศ. 2514 โดยมีรายละเอียดดังต่อไปนี้

 วันพฤหัสบดีที่ 10 มิถุนายน พ.ศ. 2514 เวลา 19.00 น. พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร และ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เสด็จพระราชดำเนินทรงร่วมงานสโมสรสันนิบาต ณ ตึกสันติไมตรี ทำเนียบรัฐบาล

 ตราสัญลักษณ์ 
ตราสัญลักษณ์พระราชพิธีรัชดาภิเษก 9 มิถุนายน 2514 มีลักษณะเป็นรูปพระมหามงกุฎประดิษฐานบนพานแว่นฟ้า มีรัศมีแผ่โดยรอบ ตั้งอยู่บนวิมานเมฆระหว่างพระมหามงกุฎและพาน มีตราอุณาโลมหรือเลข 9 อันหมายถึง รัชกาลที่ 9 ข้างพานมีราชสีห์และคชสีห์ค้ำจุนขนาบเศวตฉัตรซ้ายขวา ส่วนล่างมีอักษร "รัชดาภิเษก ๙ มิถุนายน ๒๕๑๔" และแถบข้อความ "ที่ระลึกพระราชพิธีฉลองสิริราชสมบัติครบ ๒๕ ปี"ศิลปากร, กรม. ตราสัญลักษณ์เฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 6 รอบ. กรุงเทพฯ: กรมศิลปากร, 2542. หน้า 22.

ตราสัญลักษณ์นี้มีปรากฏใช้เพียงสองแห่ง คือบนพัดรองจำนวน 200 เล่ม เพื่อถวายแต่พระสงฆ์ ตั้งแต่ชั้นเจ้าคณะจังหวัดขึ้นไปตามโบราณราชประเพณีและหนังสือที่ระลึกซึ่งจัดพิมพ์ขึ้นในโอกาสนี้ มิได้มีใช้ทั่วไป

อนึ่ง ตราสัญลักษณ์ที่ปรากฏบนพัดรองที่ระลึกทั้ง 200 เล่มนั้น ข้อความที่ว่า "ที่ระลึกพระราชพิธีฉลองสิริราชสมบัติครบ ๒๕ ปี" กลับขึ้นไปอยู่ตอนบนโดยไม่มีแถบในตอนล่างเล่าเรื่องในเมืองไทย : พัดประจำรัชกาลที่ 9 พัดที่ระลึกการครองราชย์  จาก ผู้จัดการออนไลน์ อ้างเมื่อ 3 พฤษภาคม 2550

 ของที่ระลึก 
thumb|149x149px|เหรียญกษาปณ์ที่ระลึก
thumb|149x149px|เหรียญรัชดาภิเษก

 แพรแถบที่ระลึก 

80px แพรแถบแบบย่อเนื่องในวโรกาสราชพิธีรัชดาภิเษก

 ถนนรัชดาภิเษก 

thumb|ถนนรัชดาภิเษก ช่วงทางแยกอโศกมนตรี

 โรงเรียนรัชดาภิเษก 
รัฐบาลโดยนายกรัฐมนตรี ได้กราบบังคมทูลพระกรุณาทราบฝ่าละอองธุลีพระบาทขอพระราชทานจัดตั้งโรงเรียนพื่อเป็นที่ระลึกในโอกาสมหามงคลนี้ โดยจัดตั้งโรงเรียนระดับสามัญศึกษาขึ้นจำนวน 9 โรง ทั่วพระราชอาณาจักร แต่ละโรงได้รับนามราชทานว่า "รัชดาภิเษก" ประกอบกับชื่ออำเภออันเป็นที่ตั้ง ดังนี้

 โรงเรียนปงรัชดาภิเษก อำเภอปง จังหวัดพะเยา
 โรงเรียนพรหมบุรีรัชดาภิเษก อำเภอพรหมบุรี จังหวัดสิงห์บุรี
 โรงเรียนบ่อพลอยรัชดาภิเษก อำเภอบ่อพลอย จังหวัดกาญจนบุรี
 โรงเรียนละหานทรายรัชดาภิเษก อำเภอละหานทราย จังหวัดบุรีรัมย์
 โรงเรียนจตุรพักตรพิมานรัชดาภิเษก อำเภอจตุรพักตรพิมาน จังหวัดร้อยเอ็ด
 โรงเรียนขลุงรัชดาภิเษก อำเภอขลุง จังหวัดจันทบุรี
 โรงเรียนราชประชาสมาสัย ฝ่ายมัธยม รัชดาภิเษก ในพระบรมราชูปถัมภ์ อำเภอพระประแดง จังหวัดสมุทรปราการ
 โรงเรียนท่าแซะรัชดาภิเษก อำเภอท่าแซะ จังหวัดชุมพร
 โรงเรียนฉวางรัชดาภิเษก อำเภอฉวาง จังหวัดนครศรีธรรมราช