# รากนครา
รากนครา เป็นนวนิยายที่ปิยะพร ศักดิ์เกษมเขียนขึ้น ตีพิมพ์ลงเป็นตอน ๆ ในนิตยสารสกุลไทย พิมพ์รวมเล่มครั้งแรกในปี 2540 เป็นนวนิยายอิงประวัติศาสตร์ดินแดนล้านนา หัวเมืองเหนือของสยามในสมัยรัชกาลที่ 5 และสร้างเป็นละครโทรทัศน์หลายครั้ง

รากนครา เป็นเรื่องราวของ เจ้าศุขวงศ์ แห่งเมืองเชียงพระคำ เกิดตกหลุมรัก เจ้านางแม้นเมือง หญิงสาวผู้ยึดมั่นรักแผ่นดินและแน่วแน่ในอุดมการณ์ของบรรพบุรุษ ที่ต้องการให้เมืองเชียงเงินได้เป็นเอกราชจากสยาม ซึ่งมีน้องสาวต่างแม่คือ เจ้านางมิ่งหล้า หญิงสาวผู้เอาแต่ใจและอิจฉาริษยาที่พี่สาวมีชายหนุ่มมาตกหลุมรัก เจ้านางมิ่งหล้าจึงวางอุบายดึงเจ้าศุขวงศ์มาใกล้ชิดตัวและวางแผนทำให้เจ้านางแม้นเมืองเข้าใจผิด จนเกิดเป็นรักสามเส้า โศกนาฏกรรมทางความรักจึงอุบัติขึ้น โดยมีแผ่นดินเกิดเป็นเดิมพัน

 ละครโทรทัศน์ 
รากนครา ดัดแปลงเป็นละครโทรทัศน์ 2 ครั้ง ครั้งแรก ในปี พ.ศ. 2543 ออกอากาศทาง ช่อง 7 ผลิตโดย บริษัท ดาราวิดีโอ จำกัด บทโทรทัศน์ ศัลยา สุขะนิวัตติ์ กำกับการแสดงโดย จรูญ ธรรมศิลป์ นำแสดงโดย ดนุพร ปุณณกันต์ , พัชราภา ไชยเชื้อ, วรนุช วงษ์สวรรค์ ออกอากาศทุกวันศุกร์–อาทิตย์ เวลา 20.20–22.20 ตั้งแต่ 6 ตุลาคม พ.ศ. 2543 ถึง 5 พฤศจิกายน พ.ศ. 2543
thumb|156px|รากนครา (พ.ศ. 2543)

ครั้งต่อมาในปี พ.ศ. 2560 ออกอากาศทาง ช่อง 3 ผลิตโดยบริษัท แอคอาร์ต เจเนเรชั่น บทโทรทัศน์โดย ยิ่งยศ ปัญญา กำกับการแสดงโดย พงษ์พัฒน์ วชิรบรรจง นำแสดงโดย ณฐพร เตมีรักษ์, ปริญ สุภารัตน์, นิษฐา จิรยั่งยืน, ชัยพล จูเลี่ยน พูพาร์ต ใช้ภาษาเหนือ (คำเมือง) ในการดำเนินเรื่องทั้งหมด โดยยึดถือตามสำเนียงมาตรฐานเชียงใหม่ และชุดสำหรับสวมใส่ในการแสดงได้มีการอิงตามประวัติศาสตร์ของจริงที่เห็นและปรากฏตามดินแดนต่าง ๆ ในเรื่องอ๊อฟ-แดง สร้าง รากนครา อลังการ ไม่หวั่นโดนเทียบของเดิม มั่นใจเอาอยู่!!ขลังจนขนลุก! ภาพฟิตติ้ง “รากนครา“ ดูโบราณเหมือนคนสมัยก่อน ออกอากาศทุกวันจันทร์–อังคาร เวลา 20.20–22.50 น. ตั้งแต่วันที่ 5 กันยายน พ.ศ. 2560 ถึง 3 ตุลาคม พ.ศ. 2560 ต่อจากละครเรื่องเล่ห์ลับสลับร่างทำความรู้จักตัวละคร"รากนครา"ch3thailand.com

 นักแสดง 

 บทบาท  นักแสดงหลัก เจ้าศุขวงศ์   ดนุพร ปุณณกันต์  ปริญ สุภารัตน์ เจ้านางแม้นเมือง  พัชราภา ไชยเชื้อ  ณฐพร เตมีรักษ์ เจ้านางมิ่งหล้า   วรนุช ภิรมย์ภักดี  นิษฐา จิรยั่งยืน เจ้าหน่อเมือง  สหภาพ วีระฆามินทร์  ชัยพล จูเลียน พูพาร์ต เจ้านางปัทมสุดา  ชไมพร จตุรภุช  พัชรินทร์ ศรีวสุภิรมย์ เจ้าเมืองมัณฑ์  บดินทร์ ดุ๊ก  อภินันท์ ประเสริฐวัฒนกุล เจ้านางละอองคำ   ภัทรากร ตั้งศุภกุล บทบาท  นักแสดงสมทบ เจ้าจักรคำ  วรพรต ชะเอม  กัมมัญญ์ กลมแก้ว เจ้าหลวงแสนอินทะ  นาท ภูวนัย  ธนากร โปษยานนท์ เจ้านางข่ายคำ  สุพรรษา เนื่องภิรมย์  สรวงสุดา ลาวัณย์ประเสริฐ เจ้านางเรือนคำ  รัตนาภรณ์ อินทรกำแหง  ทัศน์วรรณ เสนีย์วงศ์ ณ อยุธยา นายจอห์น แบร็กกิ้นส์  ธรรมชาติ แฟร์เน็ทท์  ทวีศักดิ์ ธนานันท์ นายอินทร  ปราบ ยุทธพิชัย  ถนอม สามโทน นางเขียนจันทร์  ปิยะมาศ โมนยะกุล  อรอนงค์ ปัญญาวงศ์ นางคำแก้ว   ธัญชนก หงษ์ทองคำ เจ้านางทิพวรรณา  น้ำทิพย์ เสียมทอง   นางฟองจันทร์  วชิรา เพิ่มสุริยา  ไอยวริญร์ ชื่นชอบ เจ้าหลวงศรีวงศ์  อนุสรณ์ เดชะปัญญา  ตระการ พันธุมเลิศรุจี นางบัวผัน  วณิษฐา วัชโรบล  วราพรรณ หงุ่ยตระกูล นางมิ่น  จิระวดี อิศรางกูร ณ อยุธยา  ปวันรัตน์ นาคสุริยะ นางขิ่นแหม่  อรสา อิศรางกูร ณ อยุธยา  ศิรินุช เพ็ชรอุไร กรมวัง  ครรชิต ขวัญประชา  พิศาล พัฒนพีระเดช เจ้านางบัวทิพย์  ปิยะดา เพ็ญจินดา   นางเพ็ง  เยาวเรศ นิสากร   นางบัวผัด  ประภารัตน์ รัตนธาดา   นางบัวตอง  พัชรา ทองทวีพร   บทบาท  นักแสดงรับเชิญ เจ้าสิงห์คำ  อรรถชัย อนันตเมฆ  วรุฒ วรธรรม พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงพิชิตปรีชากร สมชาย สามิภักดิ์  เกรียงไกร อุณหะนันทน์ เจ้าไศลรัตน์   วีรภาพ สุภาพไพบูลย์  ทัศน์พล วิวิธวรรธน์ หมอหลวงในเมืองมัณฑ์   สหภูมิ โตตรึงทรัพย์  นายบุญสูง  พอเจตน์ แก่นเพชร   เจ้าอุปราช  พงศ์ประยูร ราชอาภัย   พระยาศรีวิศัลย์  สรนันท์ ร.เอกวัฒน์  เจ้านายฝ่ายกรุงสยาม  อุเทน บุญยงค์   ศรีมาย  ภัทรี ชนะศักดิ์   เจ้าศุขวงศ์ (วัยเด็ก)   ศศิน งามจิตสุขศรี  ปัญกร จันทศร เจ้านางแม้นเมือง (วัยเด็ก)  ปรางทิพย์ ยศงาม  ชนัญญา เลิศวัฒนามงคล เจ้านางมิ่งหล้า (วัยเด็ก)  กุลธิดา มานะสิริจินดา  ณภัค เจนจิตรานนท์  คำใส (ลูกคำแก้ว)  กมลพรรณ ทานตะวิริยะ  เจ้าหน่อเมือง (วัยเด็ก)    ชาญคามิน ชยางกูร เจ้านางแม้นแก้ว (รับเชิญตอนจบ)    กุลฑีรา ยอดช่าง เจ้าไศลรัตน์  (วัยเด็ก)   พงษ์พิชญ์ ไชยพิทักษ์

 รางวัลและการเสนอชื่อ 
รางวัลสาขาผู้ได้รับการเสนอชื่อผล<center> สีสันบันเทิงอวอร์ด 2560ละครยอดเยี่ยมแห่งปี (รากนครา) หมาก ปริญ สามีแห่งชาติ - สีสันบันเทิงอวอร์ด 2560รางวัลสีสันบันเทิงอวอร์ดแห่งปี 2560 "ฝ่ายหญิง"<center> ละครยอดเยี่ยมแห่งปี<center> รากนครา <center> นักแสดงนำหญิงยอดเยี่ยม<center> ณฐพร เตมีรักษ์ <center> สามีแห่งชาติ<center> ปริญ สุภารัตน์ <center> ตัวจี๊ดแห่งปี<center> พัชรินทร์ ศรีวสุภิรมย์ <center> Thailand Zocial Awards 2018คนบันเทิง ตบเท้ารับรางวัล ผู้ทรงอิทธิพลบนโลกออนไลน์<center> Best Thai Series on Social Mediaละครที่มีผลงานยอดเยี่ยมบนโซเชียลมีเดีย<center> รากนครา <center> รางวัลโทรทัศน์ทองคำ ครั้งที่ 32รากนคราคว้า 3 รางวัลโทรทัศน์ทองคำครั้งที่ 32<center> เพลงละครดีเด่น<center> "หัวใจรอคำว่ารัก" – มัชฌิมา มีบำรุง <center> องค์ประกอบศิลป์ดีเด่น<center> รากนครา <center> บทละครโทรทัศน์ดีเด่น<center> ยิ่งยศ ปัญญา <center> ผู้กำกับดีเด่น<center> พงษ์พัฒน์ วชิรบรรจง <center> ดาราสนับสนุนชายดีเด่น<center> ชัยพล จูเลี่ยน พูพาร์ต <center> ดาราสนับสนุนหญิงดีเด่น<center> นิษฐา จิรยั่งยืน <center> ดารานำหญิงดีเด่น<center> ณฐพร เตมีรักษ์ <center> ละครดีเด่น<center> รากนครา <center> รางวัลไนน์เอ็นเตอร์เทน อวอร์ดส์ ครั้งที่ 11ตูน บอดี้สแลม รับรางวัลพระราชทาน “เบลล่า ราณี” ขวัญใจมหาชน ไนน์เอ็นเตอร์เทน<center> ละครโทรทัศน์แห่งปี<center> รากนครา <center> รางวัลนาฏราช ครั้งที่ 9<center> กำกับศิลป์ยอดเยี่ยม<center> ประมาณ อิ่มรัตนะ <center> ลำดับภาพยอดเยี่ยม<center> ธนอรรถ กาสุริยะ <center> เครื่องแต่งกายยอดเยี่ยม<center> ศิรินาจ ถาวรวัตร์ <center> เพลงละครยอดเยี่ยม<center> "หัวใจรอคำว่ารัก" – กัน นภัทร <center> บทโทรทัศน์ยอดเยี่ยม<center> ยิ่งยศ ปัญญา <center> นักแสดงสมทบหญิงยอดเยี่ยม<center> นิษฐา จิรยั่งยืน <center> นักแสดงนำหญิงยอดเยี่ยม<center> ณฐพร เตมีรักษ์ <center> ผู้กำกับยอดเยี่ยม<center> พงษ์พัฒน์ วชิรบรรจง <center> ละครยอดเยี่ยม<center> รากนครา