# เทศบาลเมืองหนองคาย
เทศบาลเมืองหนองคาย เป็นองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นประเภทเทศบาลเมืองในอำเภอเมืองหนองคาย จังหวัดหนองคาย ตั้งอยู่ริมฝั่งขวาแม่น้ำโขงและมีอาณาเขตติดต่อกับประเทศลาว โดยมีสะพานมิตรภาพไทย-ลาว เชื่อมต่อจากเมืองหนองคายไปยังนครหลวงเวียงจันทน์ เทศบาลเมืองหนองคายเป็นที่ตั้งของศาลากลางจังหวัดหนองคาย มีพื้นที่ 35.15 ตารางกิโลเมตร และมีประชากรในปี พ.ศ. 2560 จำนวน 47,949 คนรายงานสถิติจำนวนประชากรและบ้าน ประจำปี พ.ศ. 2560 ท้องถิ่นเทศบาลเมืองหนองคาย ระบบสถิติทางการทะเบียน กรมการปกครอง ทำให้เป็นเทศบาลที่มีประชากรมากที่สุดในจังหวัดหนองคาย

 ประวัติ 
เทศบาลเมืองหนองคายจัดตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 25 มิถุนายน พ.ศ. 2478 ตามพระราชกฤษฎีกาการจัดตั้งเทศบาลเมืองหนองคาย มีพื้นที่ประมาณ 4.5 ตารางกิโลเมตรhttp://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2478/A/2119.PDF พระราชกฤษฎีกาจัดตั้งเทศบาลเมืองหนองคาย จังหวัดหนองคาย พ.ศ. ๒๔๗๘ ต่อมาคงเหลือประมาณ 3.2 ตารางกิโลเมตร เนื่องจากเขตเทศบาลส่วนหนึ่งติดกับแม่น้ำโขง เมื่อถึงฤดูฝนระดับน้ำขึ้นสูงและเชี่ยวมาก เป็นเหตุให้ริมตลิ่งพังลงน้ำ จึงทำให้พื้นที่ของเทศบาลน้อยลงทุกปี

สำนักงานเทศบาลเมืองหนองคายเดิมตั้งอยู่ถนนมีชัย โดยเช่าห้องแถวชั้นเดียวอยู่ติดกับบ้านพักปลัดจังหวัดทางด้านตะวันออก ตรงข้ามธนาคารกรุงเทพพาณิชยการ จำกัด (ปัจจุบันได้รื้อออกปลูกสร้างใหม่เป็นอาคารพาณิชย์) ต่อมาในปี พ.ศ. 2490 ได้ย้ายสำนักงานมาอยู่ที่ปัจจุบัน เลขที่ 251 ถนนประจักษ์ศิลปาคม ตำบลในเมือง อำเภอเมืองหนองคาย เดิมเป็นอาคารไม้ชั้นเดียวซึ่งเป็นอาคารโรงเรียนช่างไม้ของเทศบาล ในปี พ.ศ. 2499 ได้ก่อสร้างสำนักงานใหม่เป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็ก 2 ชั้น ทรงไทย ตามแบบแปลนของกรมโยธาธิการ จากเงินกู้ ก.ส.ท. 420,000 บาท

เมื่อปี พ.ศ. 2537 ได้ขอขยายเขตจากเดิม 3.2 ตารางกิโลเมตรเป็น 35.13 ตารางกิโลเมตร ครอบคลุม 7 ตำบล คือ ตำบลในเมือง ตำบลมีชัย บางส่วนของตำบลโพธิ์ชัย บางส่วนของตำบลหาดคำ ตำบลกวนวัน ตำบลเมืองหมี และบางส่วนของตำบลหนองกอมเกาะ ประกอบด้วย 43 ชุมชนhttp://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2538/A/032/18.PDF พระราชกฤษฎีกาเปลี่ยนแปลงเขตเทศบาลเมืองหนองคาย จังหวัดหนองคาย พ.ศ. ๒๕๓๘

 ที่ตั้งและอาณาเขต 
เทศบาลเมืองหนองคายตั้งอยู่ริมฝั่งขวาแม่น้ำโขง ในอำเภอเมืองหนองคาย จังหวัดหนองคาย มีอาณาเขตติดต่อดังนี้
 ทิศเหนือ จรดแม่น้ำโขง ติดต่อกับเมืองหาดทรายฟอง นครหลวงเวียงจันทน์ ประเทศลาว
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับเขตเทศบาลตำบลหาดคำ
 ทิศใต้ ติดต่อกับเขตเทศบาลตำบลโพธิ์ชัย และองค์การบริหารส่วนตำบลหนองกอมเกาะ
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับเขตองค์การบริหารส่วนตำบลเมืองหมี และเทศบาลตำบลกวนวัน

 สัญลักษณ์ 
ดวงตราเทศบาลเมืองหนองคายเป็นดวงตรารูปวงกลมซ้อนกันสองชั้นวงในด้านขวามือมีรูปกอไผ่อยู่ในหนองน้ำด้านซ้ายมือมีรูปพระธาตุ ตรงกลางมีหนองน้ำและดอกบัว ด้านหลังมีภูเขาและก้อนเมฆอยู่ ส่วนวงนอกมีข้อความรอบรูปด้านบนว่า "เทศบาลเมืองหนองคาย" และด้านล่างมีข้อความว่า "จังหวัดหนองคาย"

 การขนส่ง 
 การคมนาคมขนส่งในเขตเทศบาล 
 การคมนาคมทางบก สามารถให้บริการได้ 2 เส้นทาง คือ
 เส้นทางคมนาคมทางรถไฟ เป็นเส้นทางการคมนาคมเชื่อมต่อระหว่างจังหวัดหนองคาย - กรุงเทพฯระยะทาง 642 กิโลเมตร และมีเส้นทางคมนาคมติดต่อเชื่อมไปยังบ้านท่านาแล้ง เมืองหาดทรายฟอง แขวงกำแพงนครเวียงจันทน์ สปป.ลาว
 เส้นทางคมนาคมทางรถยนต์ เป็นเส้นทาง 4 ช่องจราจร เชื่อมต่อระหว่างจังหวัดหนองคาย – กรุงเทพฯระยะทาง 615 กิโลเมตร และมีเส้นทางคมนาคมติดต่อเชื่อมไปยังบ้านท่านาแล้ง เมืองหาดทรายฟอง แขวง กำแพงนครเวียงจันทน์ สปป.ลาว ผ่านสะพานมิตรภาพไทย – ลาว 
 ทางหลวงแผ่นดิน 5 สาย คือ
 ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2 หรือ ถนนมิตรภาพ
 ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 212 หรือ ถนนชยางกูร
 ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 233 หรือ ถนนมิตรภาพสายเก่า
 ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 242 หรือ ถนนพนังชลประทาน
 ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 243 หรือ ถนนเสด็จ
และมีถนนสายหลัก 4 สาย คือ ถนนมีชัย ถนนประจักษ์ศิลปาคม ถนนแก้ววรวุฒิ และถนนพนังชลประทานเป็นถนนเรียบแนวเขตเทศบาลเมืองหนองคาย และมีถนนสายสั้น ๆ ที่เรียบตามแนวฝั่งแม่น้ำโขงตลอดแนวริมฝั่งแม่น้ำโขง มีการปรับปรุงพื้นที่เป็นพื้นที่นันทนาการ ชมทัศนียภาพของแม่น้ำโขงและประเทศสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว

 จุดผ่านแดนที่ติดต่อกับประเทศลาว 
ในเขตเทศบาลเมืองหนองคายมีจุดผ่านแดน 2 จุด คือ
 จุดผ่านแดนด่านสะพานมิตรภาพไทย-ลาว ระหว่างอำเภอเมืองหนองคายและนครหลวงเวียงจันทน์
 จุดผ่านแดนด่านท่าเสด็จ ระหว่างอำเภอเมืองหนองคายและกำแพงนครเวียงจันทน์

 การคมนาคมทางน้ำ 
ใช้แม่น้ำโขงสำหรับขนส่งถ่ายสินค้าและคนโดยสารข้ามฟากระหว่างไทย-ลาว มีท่าเรือ 1 จุดคือ ท่าเรือหายโศก

 การคมนาคมทางอากาศ 
ปัจจุบันจังหวัดหนองคายไม่มีท่าอากาศยาน การเดินทางโดยเครื่องบินจึงต้องไปใช้ท่าอากาศยานนานาชาติอุดรธานีของจังหวัดอุดรธานี ซึ่งอยู่ห่างกับจังหวัดหนองคายประมาณ 54 กิโลเมตร และบริษัทการบินไทย จำกัด (มหาชน)ได้อำนวยความสะดวกให้แก่ผู้โดยสารที่อยู่ในพื้นที่จังหวัดหนองคาย โดยจัดให้มีรถยนต์บริการรับส่งระหว่างจังหวัดหนองคายกับท่าอากาศยานนานาชาติอุดรธานี ตลอดจนมีการให้บริการจำหน่ายตั๋วสำรองที่นั่งในพื้นที่จังหวัดหนองคาย

 การปกครอง 

เทศบาลเมืองหนองคายมีเนื้อที่ 35.15 ตารางกิโลเมตร มีเขตเทศบาลครอบคลุมพื้นที่ 7 ตำบลของอำเภอเมืองหนองคาย ได้แก่ ตำบลในเมืองและตำบลมีชัยทั้งตำบล รวมทั้งบางส่วนของตำบลโพธิ์ชัย ตำบลกวนวัน ตำบลหาดคำ ตำบลหนองกอมเกาะ และตำบลเมืองหมี

ชุมชนในเขตเทศบาลเมืองหนองคายประกอบด้วย 43 ชุมชน ดังตารางข้างล่าง ซึ่งใน 43 ชุมชนนี้ ชุมชนที่อยู่บริเวณเขตตำบลในเมืองทั้งหมด และตำบลหาดคำบางส่วนที่อยู่ในเขตเทศบาลเมืองหนองคาย 

 ชุมชนในเขตเทศบาลเมืองหนองคาย ลำดับที่  ชุมชน  หมู่ที่  ตำบล 1  ชุมชนมีชัย  1  ในเมือง 2  ชุมชนชัยพร  2  ในเมือง 3  ชุมชนหายโศก  3  ในเมือง 4  ชุมชนศรีชื่นชม  4  ในเมือง 5  ชุมชนศีรษะเกษ - ศรีเมือง 5 , 6  ในเมือง 6  ชุมชนศรีคุณเมือง - ลำดวน  7 , 8  ในเมือง 7  ชุมชนศรีสุมังคล์  9  ในเมือง  8  ชุมชนโพธิ์ชัย - ศรีบุญเรือง  10  ในเมือง 9  ชุมชนหอก่อง  11  ในเมือง 10  ชุมชนยอดแก้ว  12  ในเมือง 11  ชุมชนสระแก้ว  13  ในเมือง 12  ชุมชนโพธิ์ศรี  14  ในเมือง 13  ชุมชนป่าหลวง  15  ในเมือง 14  ชุมชนป่าพร้าว  16  ในเมือง 15  ชุมชนวัดธาตุ  17  ในเมือง 16  ชุมชนจอมมณี  1  มีชัย 17  ชุมชนมีชัยเหนือ  2  มีชัย 18  ชุมชนดอนแดงเหนือ  3  มีชัย 19  ชุมชนดอนแดงใต้  4  มีชัย 20  ชุมชนดอนโพธิ์  5  มีชัย 21  ชุมชนบ้านเหล่า  6  มีชัย 22  ชุมชนโคกแมงเงา - สามัคคี  7 , 8  มีชัย 23  ชุมชนดอนกลาง  9  มีชัย 24  ชุมชนบ้านเนินพระเนาว์  4  โพธิ์ชัย 25  ชุมชนดอนมน  5  โพธิ์ชัย 26  ชุมชนบ่อหิน  9  โพธิ์ชัย 27  ชุมชนเนินสวรรค์  10  โพธิ์ชัย 28  ชุมชนกุดแห่  11  โพธิ์ชัย 29  ชุมชนหนองบัว  1  กวนวัน 30  ชุมชนหนองบัวทอง  7  กวนวัน 31  ชุมชนวัดธาตุใต้  1  หาดคำ 32  ชุมชนสามัคคี  5  หาดคำ 33  ชุมชนดอนสวรรค์  9  หาดคำ 34  ชุมชนเนินหงส์ทอง  10  หาดคำ 35  ชุมชนจอมเสด็จ  11  หาดคำ 36  ชุมชนสวนอ้อย  12  หาดคำ 37  ชุมชนหนองไผ่  13  หาดคำ 38  ชุมชนดอนดู่  1  หนองกอมเกาะ 39  ชุมชนนาไก่  2  หนองกอมเกาะ 40  ชุมชนนาทา - โนนธาตุ  5 , 6  หนองกอมเกาะ 41  ชุมชนหนองขาม  10  หนองกอมเกาะ 42  ชุมชนหนองเดิด  6  เมืองหมี 43  ชุมชนเคหะเอื้ออาทร  11  หาดคำ

 การศึกษา  
 สถาบันอาชีวศึกษา 
 สถาบันของรัฐ ได้แก่ วิทยาลัยเทคนิคหนองคาย, วิทยาลัยอาชีวศึกษาหนองคาย, วิทยาลัยการอาชีพหนองคาย และวิทยาลัยอาชีวศึกษาเทศบาลเมืองหนองคาย
 สถาบันของเอกชน ได้แก่ วิทยาลัยเทคโนโลยีอาเซียน ,วิทยาลัยเทคโนโลยีเอเชีย และโรงเรียนเจมส์บริหารธุรกิจ

 โรงเรียนสังกัดเทศบาลเมืองหนองคาย
 โรงเรียนเทศบาล 1 สว่างวิทยา
 โรงเรียนเทศบาล 2 ชำนาญอนุเคราะห์
 โรงเรียนเทศบาล 3 ยุวบูรณ์บำรุง
 โรงเรียนเทศบาล 4 ฉลองรัตน
 โรงเรียนเทศบาล 5 มีชัยวิทยา
 โรงเรียนมัธยม สพม.เขต 21
 โรงเรียนปทุมเทพวิทยาคาร
 โรงเรียนหนองคายวิทยาคาร
 โรงเรียนประถม สพป.นค.เขต 1
 โรงเรียนอนุบาลหนองคาย
 โรงเรียนอนุบาลอรุณรังษี
 โรงเรียนเนินพระเนาว์วิทยา
 โรงเรียนบ้านโคกแมงเงา
 โรงเรียนอักษรอดุลวิทยา

 โรงเรียนเอกชน
 โรงเรียนฮั่วเคียวกงฮัก
 โรงเรียนอนุบาลนิจจานุเคราะห์
 โรงเรียนราชตั้งใจวิทยา
 โรงเรียนอนุบาลน้ำผึ้ง
 โรงเรียนอนุบาลสาริกา
 โรงเรียนสังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดหนองคาย
 โรงเรียนกีฬาจังหวัดหนองคาย

 การท่องเที่ยว 

250px|right|thumb|พระธาตุหนองคายกลางแม่น้ำโขง
การท่องเที่ยวของเมืองหนองคายโดยหลักแล้วมาจากการเป็นจุดแวะพักกลางทางช่วงสั้น ๆ สำหรับผู้ที่ต้องการเดินทางไปและกลับจากประเทศลาว และตามเส้นทางทางหลวงสายสำคัญจะเป็นที่ตั้งของร้านค้า ธนาคาร และร้านทองจำนวนมาก ใจกลางเมืองมีตลาดท่าเสด็จหรือที่นิยมเรียกกันว่า "ตลาดอินโดจีน" เป็นแหล่งรวมสินค้าที่พลุกพล่านและมีขนาดใหญ่ตั้งอยู่ริมแม่น้ำโขง ซึ่งนักท่องเที่ยวยังจะได้รับความสะดวกสบายจากที่พักหลากหลายรูปแบบที่ตั้งอยู่ในตัวเมือง ตั้งแต่ห้องพักราคาประหยัดไปจนถึงโรงแรมระดับนานาชาติอีกด้วย

แหล่งท่องเที่ยวสำคัญในเมืองหนองคาย ได้แก่ 
 อนุสาวรีย์ปราบฮ่อ ที่เห็นในปัจจุบันนี้เป็นอนุสาวรีย์ที่จำลองขึ้นมาใหม่ ตั้งอยู่หน้าศาลากลางจังหวัดหลังเก่า (ปัจจุบันเป็นพิพิธภัณฑ์และศูนย์วัฒนธรรม) ส่วนอนุสาวรีย์ดั้งเดิมนั้นตั้งอยู่ในสถานีตำรวจภูธรหนองคาย เป็นที่บรรจุอัฐิของผู้ที่เสียชีวิตในการปราบกบฏฮ่อเมื่อปี พ.ศ. 2429 
 วัดโพธิ์ชัย เป็นสถานที่ประดิษฐานหลวงพ่อพระใส พระพุทธรูปคู่บ้านคู่เมืองของจังหวัดหนองคาย และเป็นพระอารามหลวงประจำจังหวัดหนองคาย
 หาดจอมมณี หรือ "พัทยาอีสาน" เป็นหาดทรายริมแม่น้ำโขงเป็นระยะทางประมาณ 200 เมตร เกิดขึ้นเฉพาะช่วงหน้าแล้ง
 ถนนคนเดินเมืองหนองคาย เป็นงานถนนคนเดินที่เปิดทุกวันเสาร์ ตั้งแต่เวลา 16.00น.-22.00น.ที่ตั้งอยู่บริเวณริมฝั่งโขง ตั้งแต่ท่าเทียบเรือหายโศก ถึง ตลาดท่าเสด็จ (ด้านหลังของตลาด) ภายในงานถนนคนเดินมีการจำหน่ายสินค้า Otop งานหัตถกรรม งานศิลปะ อาหารและเครื่องดื่ม สินค้าเบ็ดเตล็ดทั่วไปและยังมีการแสดงดนตรี การละเล่นและศิลปะพื้นบ้าน รำวงย้อนยุค รำวงบาสโลป กิจกรรมของเด็กและเยาวชน หน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชนและประชาชนทั่วไป 
 แลนด์มาร์คเมืองหนองคาย เป็นจุดสังเกต (Landmark) แห่งใหม่ของเมืองหนองคาย ตั้งอยู่ที่บริเวณเขื่อนป้องกันตลิ่ง ถนนริมโขง อยู่ระหว่างวัดลำดวนถึงวัดศรีสุมังคล์
 ศาลาแก้วกู่ หรือ "วัดแขก" เป็นอุทยานจัดแสดงประติมากรรมทางศาสนา ผลงานของหลวงปู่บุญเหลือ สุรีรัตน์ซึ่งเป็นทั้งผู้นำทางจิตวิญญาณและประติมากร ท่านได้สร้างพระพุทธรูปปางต่าง ๆ พญานาค 7 เศียร และรูปปั้นคนครึ่งสัตว์ในตำนาน และนางอัปสรโดยผสมผสานระหว่างแนวคิดทางพระพุทธศาสนากับศาสนาฮินดูเข้าด้วยกัน
 พระธาตุหล้าหนอง หรือ "พระธาตุกลางน้ำ" เดิมเป็นพระธาตุที่ตั้งอยู่ริมฝั่งแม่น้ำโขงของฝั่งไทย แต่ตลิ่งได้พังลงไปในปี พ.ศ. 2160 ทำให้พระธาตุหล้าหนองจมลงไปเกือบจะอยู่กึ่งกลางของแม่น้ำโขง ปัจจุบันได้สร้างพระธาตุหล้าหนองจำลองขึ้นมา
 ตลาดสินค้าอินโดจีน หรือ "ท่าเสด็จ" หรือ "ท่าด่าน" เดินทีก่อนการสร้างสะพานมิตรภาพไทย-ลาว ประชาชนจะใช้เรือในการสัญจรไปมา ทำให้มีการค้าระหว่างชายแดนกันอย่างคึกคัก ตลาดสินค้าอินโดนจีน จึงกลายเป็นด่านตรวจคนเข้าเมือง และมีจำหน่ายสินค้า ของที่ระลึกมากมายด้วย รวมไปถึงร้านอาหารต่างๆ เช่นร้านดังของจังหวัดหนองคาย อย่าง แดงแหนมเนือง

นอกจากนี้ หลายปีที่ผ่านมา เทศบาลเมืองหนองคายและสถานที่อื่น ๆ ในจังหวัดหนองคายได้กลายเป็นจุดหมายปลายทางที่มีชื่อเสียงระหว่างเทศกาลวันออกพรรษา (ซึ่งเป็นช่วงเวลาเฉพาะที่ลูกไฟลึกลับหรือ "บั้งไฟพญานาค" จะพุ่งขึ้นจากแม่น้ำโขง) โดยได้รับการสนับสนุนอย่างเต็มที่จากการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยและหน่วยงานต่าง ๆ ของท้องถิ่น

 เศรษฐกิจ 
 การอุตสาหกรรม 
ลักษณะของกิจกรรมอุตสาหกรรมในเขตเทศบาลเมืองหนองคาย จะเป็นอุตสาหกรรมขนาดย่อมในครัวเรือน มีทั้งประเภทเพื่อการบริโภคและการบริการ เช่น ผลิตและจำหน่ายอาหารพื้นเมือง ประเภทหมูยอ แหนม ร้านผลิตภัณฑ์พื้นเมือง อู่ซ่อมรถยนต์/รถจักรยานยนต์ โรงน้ำแข็งและน้ำดื่ม ร้านอาหาร ร้านอุปกรณ์ไฟฟ้า เป็นต้น

 การเกษตรกรรม 
การเกษตรกรรมภายในเขตเทศบาลเมืองหนองคายมีน้อยมาก ส่วนใหญ่จะมีอยู่นอกเขตเทศบาลฯ โดยมีแม่น้ำโขงเป็นแม่น้ำสายหลักในการประกอบอาชีพ เช่น สวนผัก ไร่ข้าวโพด สวนดอกไม้ยาสูบ ผลไม้ การเลี้ยงสัตว์ และการปลูกข้าว เป็นต้น

 การประกอบอาชีพอิสระ 
เทศบาลเมืองหนองคายเป็นเมืองชายแดนที่มีศักยภาพในหลายด้าน จึงทำให้สามารถประกอบอาชีพเพื่อสร้างรายได้ให้กับครอบครัวในหลากหลายสาขาอาชีพ