# เน็ตบีเอสดี
เน็ตบีเอสดี  คือระบบปฏิบัติการแบบเสมือนยูนิกซ์ (Unix-like) โดยสืบทอดมาจาก BSD โดย NetBSD เป็นซอฟต์แวร์เสรี โดยเป็นระบบปฏิบัติการตัวที่สองในตระกูล BSD ที่เปิดเผยซอร์สโค้ดสู่สาธารณะ (หลังจาก 386BSD) และพัฒนายังคงต่อเนื่องเรื่อยมา

จุดเด่นที่สำคัญของ NetBSD คือ สามารถรันได้บนแพลทฟอร์มจำนวนมาก สามารถนำไปใช้กับระบบฝังตัว (embedded systems) นอกจากนี้มันยังเป็นจุดเริ่มต้นในการพอร์ตระบบปฏิบัติการอื่นไปสู่สถาปัตยกรรมคอมพิวเตอร์แบบใหม่อีกด้วย

 ประวัติ 
NetBSD เป็นโครงการพี่น้องกับ FreeBSD ซึ่งทั้งคู่สืบทอดมาจาก California Berkeley’s 4.3 BSD ต้นฉบับที่มี 2 รุ่นย่อยคือ Network/2 และ 386BSD โดยมีที่มาจากปัญหาภายในกลุ่มนักพัฒนาของ 386BSD ที่มีความเห็นไม่ลงรอยกันในเรื่องทิศทางการพัฒนาในอนาคต นักพัฒนาผู้ก่อตั้ง 386BSD จำนวน 4 คน ได้แก่ Chirs Demetriou, Theo de Raadt, Adam Glass และ Charles Hannum มีความเห็นว่าวิธีการพัฒนาแบบเปิดจะส่งผลดีต่อโครงการมากกว่า โดยมีเป้าหมายในการสร้างระบบปฏิบัติการแบบ BSD ที่มีคุณภาพในระดับใช้งานได้จริง และสนับสนุนแพลทฟอร์มจำนวนมาก

Raadt ได้เสนอให้ใช้ชื่อ "NetBSD" โดยเน้นคำว่า "Net" เนื่องจากความสำคัญของระบบเครือข่ายที่มีผลต่อการพัฒนาตัวซอฟต์แวร์ ชื่อนี้ได้รับการยอมรับจากผู้ก่อตั้งคนอื่นๆ

ตัวคลังต้นฉบับซอร์สโปรแกรม (source code repository) ได้ถูกพัฒนาขึ้นเมื่อ เดือน วันที่ 21 มีนาคม ค.ศ. 1993 และ NetBSD 0.8 ซึ่งเป็นผลที่ได้จากการพัฒนาเป็นรุ่นแรกได้ออกเมื่อเดือนเมษายน ค.ศ. 1993 โดยแยกสายการพัฒนาออกมาจาก 386BSD 0.1 ที่รวมกับโปรแกรมบางตัวจาก Network/2

ในเดือนสิงหาคมปีเดียวกัน โครงการได้ออก NetBSD รุ่น 0.9 ที่ได้รับการปรับปรุงให้ดีขึ้น เพียงแต่รุ่นนี้ยังสนับสนุนสถาปัตยกรรมคอมพิวเตอร์แบบพีซีเท่านั้น ถึงแม้ว่าจะเริ่มพัฒนาส่วนการสนับสนุนแพลตฟอร์มอื่นๆ ไปแล้วก็ตาม

NetBSD 1.0 ได้ออกมาในเดือนตุลาคม ค.ศ. 1994 โดยเป็นรุ่นแรกที่สนับสนุนการทำงานในหลายแพลตฟอร์ม เช่น  พีซี, HP 9000, Series300, Amiga, 68k, แมคอินทอช, เครื่องในตระกูล Sun-4c และ PC532 ในรุ่นนี้ยังแก้ปัญหาทางกฎหมายในการเอาโปรแกรมของ Net/2 มาใช้ โดยการใช้โปรแกรมจากโครงการ 4.4BSD-lite แทน

ในปี 1994 ได้มีเกิดความโต้เถียงอีกครั้งระหว่างผู้ก่อตั้ง ส่งผลให้ Theo de Raadt ได้แยกตัวออกมา ภายหลังเขาได้เป็นผู้ก่อตั้งโครงการใหม่ OpenBSD โดยนำเอาโค้ดของ NetBSD 1.0 ณ ช่วงใกล้สิ้นปี 1995 มาพัฒนาต่อ

NetBSD 1.x ได้ถูกปล่อยออกมาเป็นระยะ ฟีเตอร์ที่เพิ่มเข้ามาใน NetBSD 1.3 คือ ตัวจัดการกับแพคเกจ pkgsrc ในปี 1999 NetBSD เวอร์ชัน 1.4 แบบไบนารีสนับสนุนแพลตฟอร์มเพิ่มเป็น 14 ชนิด และมากกว่านั้นในกรณีที่สนับสนุนเฉพาะซอร์สโค้ด

ในเดือนธันวาคม ค.ศ. 2004 NetBSD ออกรุ่น 2.0 การเปลี่ยนแปลงสำคัญคือสนับสนุนระบบเทร็ด (thread) ในทุกแพลตฟอร์มผ่าน Scheduler Activations และสนับสนุนการทำงานแบบหลายซีพียู (SMP) ในบางสถาปัตยกรรม เวอร์ชัน 2.0 เพิ่มการสนับสนุนระบบขึ้นมาเป็น 40 ชนิดในกรณีที่เป็นไบนารี และเพิ่มอีก 6 ชนิดถ้าเป็นซอร์สโค้ด

หลังจากเวอร์ชัน 2.0 เป็นต้นมา NetBSD รุ่นหลักจะใช้หมายเลข major ที่เพิ่มขึ้น (เช่น 2.0, 3.0, 4.0) ในขณะที่เลข minor จะเป็นการบ่งชี้การปรับปรุงของรุ่นเสถียร ในปัญหาความปลอดภัยหรือปัญหาอื่นๆ

ปัจจุบัน NetBDS เวอร์ชันล่าสุดคือ 8.0 (ข้อมูลเมื่อ 2018-9-5)

 รายชื่อรุ่นของเน็ตบีเอสดี 
 Colour Meaning Green Release still supported Red Release no longer supported

 Major releases  Release date  Notable features and changes5.1 November 19, 20105.0 April 29, 2009Rewritten threading subsystem based on a 1:1 model and rewritten scheduler implementation. Support for kernel preemption, POSIX real-time scheduling extensions, processor-sets, and dynamic CPU sets for thread affinity. Added jemalloc memory allocator. A metadata journaling for FFS, known as WAPBL (Write Ahead Physical Block Logging). Rewritten kernel modules framework, which will replace old LKMs. Use of X.Org rather than XFree86 by default for i386 and amd64 ports, and introduction of drm(4)/DRI for 3d hardware acceleration.4.0December 19, 2007Added support for slab allocator, iSCSI target, CARP, tmpfs, Xen 3, the Kernel Authorization framework, Veriexec and other security extensions, and a Bluetooth protocol suite.3.0December 23, 2005Support for Xen 2.0 was added. Support for filesystems > 2 terabytes added. Pluggable Authentication Modules added. OpenBSD Packet Filter was integrated as an alternative to IPFilter. UFS directory hash support.2.0December 9, 2004Addition of native POSIX threads and SMP support on i386 and other platforms. AMD64 architecture added. Support for UFS2 and SMBFS, addition of kqueue.1.6September 14, 2002Unified Buffer Cache (UBC) was introduced, which unifies the filesystem and virtual memory caches of file data. Zero-copy support for TCP and UDP transmit path. Ten new platforms supported. New implementation of cross-building (build.sh) infrastructure. Added support for multibyte LC_CTYPE locales.1.5December 6, 2000IPv6 and IPsec were added to the network stack. OpenSSL and OpenSSH imported. New implementation of rc.d system start-up mechanism. Start of migration to ELF-format binaries. A ktruss utility for kernel tracing was added. Six new platforms supported, including SPARC64. Added FFS soft updates and support for NTFS.1.4May 12, 1999UVM, a rewritten virtual memory subsystem, was introduced. Added RAIDframe, a software RAID implementation, and imported IPFilter. Completion of the integration of all remaining 4.4BSD Lite-2 kernel improvements. Ports to Power Macintosh and NeXTcube/station systems added. Added full USB support.1.3March 9, 1998XFree86 source tree was made a supported part of the distribution. Support for ISA Plug and Play, PCMCIA, ATAPI and APM added. ext2fs and FAT32 filesystems added. The pkgsrc packages collection system was introduced.1.2October 4, 1996Support for NFSv3, SCSI scanner and medium changer devices added. NTP phase-locked loop added in kernel. Ports for ARM and Sharp X68k systems added.1.1November 26, 1995Ports for DEC Alpha, Atari TT/Falcon030 and MVME68k systems added. Binary emulation facility added. Generic audio subsystem introduced.1.0October 26, 1994The first multi-platform release, supporting the PC, HP 9000 Series 300, Amiga, 68k Macintosh, Sun-4c series and the PC532. Also in this release, the legally encumbered Net/2-derived source code was replaced with equivalent code from 4.4BSD-lite, in accordance with the USL v BSDi lawsuit settlement. Addition of shared libraries and Kerberos 5.0.9August 20, 1993Contained many enhancements and bug fixes. This was still a PC-platform-only release, although by this time work was underway to add support for other architectures. Support for loadable kernel modules (LKM).0.8April 20, 1993The first official release, derived from 386BSD 0.1 plus the version 0.2.2 unofficial patchkit, with several programs from the Net/2 release missing from 386BSD re-integrated, and various other improvements.

 ระบบที่มีการพอร์ทไปใช้งาน 

 acorn26
 acorn32
 algor
 alpha
 amd64
 amiga
 amigappc
 arc
 arm32 
 atari
 bebox
 cats
 cesfic
 cobalt
 dreamcast
 evbarm
 evbmips
 evbppc
 evbsh3
 evbsh5
 ews4800mips
 hp300
 hp700
 hpcarm
 hpcmips
 hpcsh
 i386
 ibmnws
 iyonix
 luna68k

 mac68k
 macppc
 mipsco
 mmeye
 mvme68k
 mvmeppc
 netwinder
 news68k
 newsmips
 next68k
 ofppc
 pc532
 playstation2
 pmax
 pmppc
 prep
 sandpoint
 sbmips
 sgimips
 sh3
 sh5
 shark
 sparc
 sparc64
 sun2
 sun3
 vax
 x68k
 xen