wannaphong/clean_thaiwikipedia huggingface dataset:
# มิจิเอะ โทมิซาวะ
มิจิเอะ โทมิซาวะ  เป็นนักพากย์และนักแสดงหญิงที่มีชื่อเสียงคนหนึ่งของประเทศญี่ปุ่น เธอเริ่มเข้าสู่วงการนักพากย์ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2526 มีผลงานเป็นที่รู้จักมากมาย แต่บทที่ทำให้เธอมีชื่อเสียงมากที่สุดคือ ฮิโนะ เร หรือ เซเลอร์มาร์ส ในเซเลอร์มูน

 ประวัติ 
วันเกิด : 20 ตุลาคม พ.ศ. 2504
บ้านเกิด : จังหวัดกุมมะ ประเทศญี่ปุ่น 
สังกัด : อาโอนิโปรดักชัน 

 ผลงาน 

 แอนิเมชัน 
 เซเซนชิ ดันไบน์ รับบทเป็น เอล ฟีโน
 ถนนสายนี้ เปรี้ยว รับบทเป็น คาสึงะ มานามิ
 กัลฟอร์ซ รับบทเป็น โพนี่
 โปรเจกต์ A โกะ รับบทเป็น โคโตบุกิ ซีโกะ (C โกะ)
 บับเบิลกัมไครซิส (OVA) รับบทเป็น ลินนา ยามาซากิ
 เทวดาหน้าเป็น (Bikkuriman) รับบทเป็น วีนัส ชิรายูกิ
 เกราะชีวะ กายเวอร์ (ภาคภาพยนตร์จอเงิน) รับบทเป็น เซงาวะ มิซึกิ
 แวมไพร์ฮันเตอร์ D รับบทเป็น ดอริส
 เซเลอร์มูน รับบทเป็น ฮิโนะ เร หรือ เซเลอร์มาร์ส
 ชินจังจอมแก่น รับบทเป็น คุณครูมัตสึซากะ
 แผนปราบผีไม่มีอั้น รับบทเป็น โองาซาวาระ เอมิ
 ซากุระไทเซ็น รับบทเป็น คันซากิ สุมิเระ
 ไคโตรันมะ ดิ แอนิเมชัน รับบทเป็น โคโตฮาระ ชิโนะ
 ยูโก บุรุษเหล็ก รับบทเป็น ออริก้า เอเลนัวร์
 แบล็กลากูน รับบทเป็น โรเบอร์ต้า

 เกม 
 แลงกริซเซอร์ 2 รับบทเป็น โซเนีย
 แลงกริซเซอร์ 5 รับบทเป็น เบรนด้า
 การ์เดี้ยน รีคอล รับบทเป็น โฮมูระ มายุ
 ซูเปอร์โรบ็อตไทเซ็น รับบทเป็น เอล ฟีโน
 ซากุระไทเซ็น รับบทเป็น คันซากิ สุมิเระ
 พาวเวอร์ดอลส์ 2 รับบทเป็น มาร์ค เพียสสัน

 งานแสดง 
 โอชิน รับบทเป็น โอนัตสึ
 ขบวนการจอมพลัง โอเรนเจอร์ รับบทเป็น อาจารย์ฮิโนะ (ตอนที่ 5)
 วอยซ์ลักเกอร์ รับบทเป็น ไอราชไลน์

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 ประวัติส่วนตัวในเว็บต้นสังกัด (อาโอนิโปรดักชัน)  
 Michie.Tomizawa HomePage " M's party "
# ภาษาโซมาลี
โซมาลี (, ; Retrieved on 21 September 2013 อักษรละติน: ; อักษรวาดาอัด: ; อักษรออสมันยา: 𐒖𐒍 𐒈𐒝𐒑𐒛𐒐𐒘,) เป็นภาษาแอโฟรเอชีแอติกที่อยู่ในสาขาคูชิติก โดยเป็นภาษาแม่ของชาวโซมาลีในเกรตเตอร์โซมาลีและชาวโซมาลีพลัดถิ่น ภาษาโซมาลีเป็นภาษาทางการในประเทศโซมาเลียและโซมาลีแลนด์

บริเวณที่มีผู้พูด
ภาษาโซมาลีมีผู้พูดในบริเวณประเทศโซมาเลีย, จีบูตี, เอธิโอเปีย, เคนยา, เยเมน และในชนพลัดถิ่นโซมาลี และยังเป็นภาษาของชนกลุ่มน้อยบางส่วนในภูมิภาคที่มีชาวโซมาลีเป็นส่วนใหญ่

ภาษาโซมาลีเป็นภาษากลุ่มคูชิติกที่มีผู้พูดมากที่สุดในภูมิภาคนี้ รองลงมาคือภาษาโอโรโมและภาษาอะฟาร์

ณ ค.ศ. 2019 มีผู้พูดภาษาโซมาลีประมาณ 21.8 ล้านคนในเกรตเตอร์โซมาลี ในจำนวนนี้มีประมาณ 7.8 ล้านคนอาศัยอยู่ในประเทศโซมาเลีย  และยังมีผู้พูดภาษานี้ส่วนใหญ่ในประชากรจีบูตีด้วย
# เฟรเดอริก ลอว์ ออล์มสเตด
เฟรเดอริก ลอว์ ออล์มสเตด (, 26เมษายนพ.ศ. 2365—28สิงหาคมพ.ศ. 2446)  เป็นภูมิสถาปนิกชาวอเมริกัน เกิดที่เมืองฮาร์ตเฟิร์ด รัฐคอนเนทิคัต หลังจากการศึกษาเบื้องต้นที่มีข้อจำกัดจากปัญหาสายตา  ออล์มสเตดได้เข้าศึกษาในมหาวิทยาลัยเยล ด้านวิทยาศาสตร์และวิศวกรรมได้ระยะหนึ่งก็ได้กลายเป็นนักเขียนบทความในหนังสือพิมพ์ที่มีความสนใจและซาบซึ้งในธรรมชาติ หลังจากการเดินทางทั่วโลกรวมทั้งประเทศอังกฤษที่ออล์มสเตดให้ความสนใจชื่นชมภูมิทัศน์และสวนสาธารณะในเมืองเป็นพิเศษ ซึ่งต่อมาออล์มสเตดก็ได้เปลียนอาชีพมาเป็นภูมิสถาปนิกและชนะการประกวดแบบสวนสาธารณะ "เซ็นทรัลปาร์ก" ในนครนิวยอร์ก

การออกแบบและก่อสร้างเซ็นทรัลปาร์กทำให้ออล์มสเตดมีชื่อเสียงได้รับการว่าจ้างให้ออกแบบสวนสาธารณะและภูมิทัศน์วิทยาเขตเป็นจำนวนมากในสหรัฐฯ รวมทั้งบริเวณสำคัญหลายแห่งในกรุงวอชิงตัน ดี.ซี. การบุกเบิกของออล์มสเตดถือเป็นจุดกำเนิดของวิชาชีพภูมิสถาปัตยกรรมสมัยใหม่ที่เผยแพร่ไปทั่วโลกในเวลาต่อมา

ออล์มสเตดได้ร่วมกับนักอนุรักษ์สำคัญอีกหลายคนรณรงค์ให้มีการประกาศ "โยเซมิติ" ให้เป็นพื้นที่อนุรักษ์ธรรมชาติ ซึ่งเป็นจุดกำเนิดของระบบอุทยานแห่งชาติของประเทศสหรัฐฯ ออล์มสเตดได้รับการยกย่องเป็นบิดาแห่งวิชาชีพภูมิสถาปัตยกรรม
# ทอมัส คาร์ไลล์
ทอมัส คาร์ไลล์ (, พ.ศ. 2338-2424) เป็นนักอักษรศาสตร์ เกิดที่เมืองเอเคล็กเฟแชน กอลโลเวย์ สกอตแลนด์ตะวันตกเฉียงใต้ สหราชอาณาจักร ได้รับการศึกษาที่มหาวิทยาลัยเอดินบะระ และสอนอยู่ที่นั่นเป็นเวลาหลายปีก่อนที่จะเริ่มเขียนบทความให้กับ สารานุกรมเอดินบะระ จนซาบซึ้งในวรรณกรรมเยอรมัน โดยเฉพาะของเกอเธ่ ในปี พ.ศ. 2369 คาร์ไลล์ แต่งงานกับ เจน บิลลี เวลช์ งานที่มีชื่อเสียงของคาร์ไลล์ได้แก่ ซาร์ทอร์ เรซาทัส (พ.ศ. 2366-7) ต่อมาได้ย้ายมาอยู่ที่กรุงลอนดอนที่ซึ่งคาร์ไลล์ได้เขียนงานชิ้นสำคัญอีกว่าด้วยการปฏิวัติของฝรั่งเศส (3 ตอน พ.ศ. 2370) และ พระเจ้าเฟรเดริกมหาราช (พ.ศ. 2401-2408) แต่หลังจากการเสียชีวิตของภรรยา คาร์ไลล์ได้ใช้ชีวิตอย่างเงียบ ๆ และมีผลงานออกมาน้อยมาก
# ราล์ฟ วอลโด เอเมอร์สัน
ราล์ฟ วอลโด เอเมอร์สัน (, พ.ศ. 2346–2425) กวีและนักเขียนบทความ เกิดที่เมืองบอสตัน รัฐแมสซาชูเซตส์ สหรัฐอเมริกา ได้รับการศึกษาที่มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ดและเริ่มชีวิตด้วยการเป็นครู ต่อมาเมื่อ พ.ศ. 2372 ได้บวชเป็นพระที่โบสถ์ยูนิทาเรียนในเมืองบอสตัน แต่ด้วยการมีมุมมองที่ถูกมองว่าแปลก เป็นที่น่าถกเถียงกันมากจึงต้องสึก ในปี พ.ศ. 2376 เอเมอร์สันได้เดินทางท่องเที่ยวยุโรปและได้พบกับทอมัส คาร์ลีลย์ (Thomas Carlyle) ซึ่งได้ติดต่อกันอย่างใกล้ชิดต่อมาเป็นเวลาถึง 38 ปี ในปี พ.ศ. 2377 เอเมอร์สันได้ย้ายไปอยู่ที่เมืองคองคอร์ด รัฐแมสซาชูเซตส์และได้เริ่มแต่ง บทร้อยแก้วกระทบอารมณ์ (Prose rhapsody) ชื่อ “ธรรมชาติ (Nature)”

เมื่อ พ.ศ. 2379 และบทกวีอื่น ๆ ที่สำคัญอีกหลายชิ้นงาน โดยเฉพาะเรื่อง “การดำเนินชีวิต (The Conduct of life – พ.ศ. 2403)  เอเมอร์สันได้รับการยกย่องว่าเป็นนักอุตรวิสัย หรือนักคิดเหนือธรรมชาติ (transcendentalist) ด้านปรัชญา เป็นนักถือเหตุถือผลทางศาสนาและเป็นผู้สนับสนุนอย่างแรงกล้าในด้านปัจเจกชน
# จอมใจจอมยุทธ์
จอมใจจอมยุทธ์ หรือ ตำนานอักษรกระบี่  เป็นผลงานเรื่องแรกของ กิมย้ง หรือในชื่อ จือเกี่ยมอึ้งชิ้วลก (Shu Jian En Chau Lu : จอมใจจอมยุทธ์) ซึ่งเขียนขึ้นครั้งแรกราว ๆ พ.ศ. 2498 (ค.ศ. 1955) ซึ่งเนื้อเรื่องเรื่องนี้ ได้เค้าจากตำนานที่เล่าขานกันว่า พระจักรพรรดิ์เคี่ยนหลงฮ่องเต้ (เฉียนหลงฮ่องเต้) แห่งราชวงศ์ชิง มีสายเลือดจีน (ชาวฮั่น) แสดงให้เห็นความขัดแย้งระหว่างอำนาจกับเชื้อชาตินิยม นิยายเรื่องนี้ทำให้กิมย้ง ติดอันดับในยุทธจักรนิยายกำลังภายในทันที เป็นพื้นฐานความสำเร็จในเรื่องต่อ ๆ ไป แต่มีข้อด้อยที่ตัวละครเอกไม่เด่น ความเด่นกลับไปตกอยู่กับหัวหน้าหน่วยพรรค ดอกไม้แดงทั้งหมด 14 คน ซึ่งมี ตั้งแกลก (เฉินเจียลั่ว) ตัวเอกของเรื่อง เป็นหัวหน้าใหญ่ แม้ผู้แต่งจะพยายามเน้นให้ประมุขพรรค คือ ตั้งแกลก เด่นกว่าคนอื่นก็ตาม แต่ไม่ถึงกับประทับใจผู้อ่านมากนัก แต่กระนั้นก็ยังจัดเป็นวรรณกรรมที่ประสบความสำเร็จอย่างสูง

 เนื้อเรื่อง 
จอมใจจอมยุทธ์เป็นเรื่องราวการต่อสู้ระหว่างพี่น้องร่วมอุทรที่คนหนึ่งทรยศต่อชาติตระกูลของตนเพราะต้องการดำรงตำแหน่งฮ่องเต้แห่งราชวงศ์ชิง ส่วนอีกคนหนึ่งได้กลายเป็นผู้นำแห่งพรรคดอกไม้แดงที่ต้องการล้มล้างราชวงศ์ชิง

ตัวเอกในเรื่องนี้ยังคงมีบทบาทในเรื่องจิ้งจอกภูเขาหิมะ

 ตัวละคร 
 ตั้งแกลก
 ฮาซิลโซม
 ลั่วปิง หรือ ลกเปีย
 เหวินไท่ไหล
 ปีศาจขาวดำ
 บัณฑิตขลุ่ยทอง
 เล็กฮุยแช
 ลี้ง้วนจี้

การดัดแปลงในสื่ออื่น

ภาพยนตร์
 ปี  ผู้สร้าง  นักแสดงหลัก  ดูที่ 1960  Emei Film Company(Hong Kong)  Cheung Ying, Tsi Law-lin, Yung Siu-yee  See The Book and the Sword (1960 film) 1981  Shaw Brothers Studio (Hong Kong)  Ti Lung, Jason Pai  See Emperor and His Brother 1987  Hong Kong  Zhang Duofu, Chang Dashi, Liu Jia, Aiyinuo  See The Romance of Book and Sword and Princess Fragrance (film).

ละครโทรทัศน์
 ปี  ผู้สร้าง  นักแสดงหลัก  ดูที่ 1976  TVB (Hong Kong)  Adam Cheng, Liza Wang, Candice Yu  See The Legend of the Book and the Sword (1976 TV series) 1984  TTV (Taiwan)  Yu Tien-lung, Sam-sam, Yang Liyin  See Book and Sword Chronicles 1987  TVB (Hong Kong)  Pang Man-kin, Jacqueline Law, Fiona Leung, Simon Yam  See The Legend of the Book and the Sword (1987 TV series) 1992  CTS (Taiwan)  Kenny Ho, Shen Meng-sheng, Leanne Liu, Fu Chuan  See The Book and the Sword (1992 TV series) 1994  CCTV (Mainland China)  Huang Haibing, Wang Weiguo, Wang Jinghua, Yang Yanuo  See The Book and the Sword (1994 TV series) 2002  Chinese Entertainment Shanghai (various countries)  Vincent Zhao, Aaron Chen, Esther Kwan, Rachel Ngan  See Book and Sword, Gratitude and Revenge 2008  Mainland China  Adam Cheng, Liu Dekai, Qiao Zhenyu, Niki Chow, Liu Ying  See The Book and the Sword (2008 TV series)

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 เรื่องราวของกิมย้ง
# ลูอีเซอ อด็อลฟา เลอ โบ
ลูอีเซอ อด็อลฟา เลอ โบ  เป็นนักเปียโนและคีตกวีชาวเยอรมัน เกิดเมื่อวันที่ 25 เมษายน ค.ศ. 1850 ที่เมืองรัสทัท แกรนด์ดัชชีบาเดิน ถึงแก่กรรมเมื่อวันที่ 17 กรกฎาคม ค.ศ. 1927 ที่เมืองบาเดิน-บาเดิน ประเทศเยอรมนี

เลอ โบ เติบโตมาในครอบครัวที่มีพรสวรรค์ด้านดนตรี บิดาเป็นนายพลในกองทัพของดุ๊กบาเดิน แต่เป็นวาทยกรและนักร้องสมัครเล่นที่มีฝีมือด้วย ส่วนเลอ โบ เองนั้นก็มีพรสวรรค์ด้านดนตรีสูง

เมื่ออายุ 4 ขวบ ลูอีเซอก็แต่งเพลงชิ้นแรก ครอบครัวจึงตัดสินใจส่งเธอเข้าศึกษาด้านดนตรีโดยเฉพาะ ด้วยเหตุนี้เธอจึงเริ่มศึกษาการร้องเพลง เปียโน และการประพันธ์ดนตรี

งานแสดงดนตรีอย่างเป็นทางการครั้งแรกของเธอนั้นจัดขึ้นเมื่ออายุ 18 ปี โดยได้บรรเลง เอ็มเพอเรอร์คอนแชร์โต และ เปียโนคอนแชร์โต ในบันไดเสียง ดี ไมเนอร์ (หมายเลข 1) ของเม็นเดิลส์โซน หลังจากนั้นก็เดินทางตระเวนเล่นดนตรีในเมืองต่าง ๆ ได้แก่ บาเซิล ไฮเดิลแบร์ค และเอาคส์บวร์ค ผลงานเด่น ๆ ที่บรรเลงได้แก่ คอนแชร์โต ในบันไดเสียง ดี เมเจอร์ ของโมทซาร์ท (หมายเลข 26 KV. 537) และคาเดนซาที่เธอแต่งเอง

ในเวลานั้น การเรียนดนตรีมักจำกัดเฉพาะนักเรียนชาย ทำให้เลอ โบ ประสบความลำบากในการหาที่เรียนดนตรีไม่น้อย และเมื่อมีโอกาส เธอจึงจัดทำหลักสูตรดนตรีสอนพิเศษเปียโนและทฤษฎีสำหรับนักเรียนสตรีขึ้น

เมื่อปี ค.ศ. 1882 เลอ โบ ได้รางวัลที่ 1 ในการแข่งขันนักประพันธ์ดนตรี ผลงานที่ได้รับรางวัลชนะเลิศเป็นบทเพลง 4 เพลง สำหรับเชลโลและเปียโน โอปุส 24 มีเกร็ดเล่าว่าในประกาศนียบัตรนั้น พิมพ์คำว่า "นาย"  ไว้ก่อนแล้ว เมื่อเธอได้รับรางวัลจึงต้องขีดฆ่าคำนั้นออก แล้วเขียน "นางสาว"  ลงไปแทน ทั้งนี้ในสมัยนั้น นักดนตรีและนักประพันธ์ส่วนใหญ่เป็นชายแทบทั้งสิ้น

 ผลงานที่สำคัญ 
ผลงานสำคัญ ๆ ของเลอ โบ ได้แก่ ซิมโฟนี, oratorio Ruth, ดนตรีเชมเบอร์มิวสิกหลายชิ้น, เพลงประสานเสียง, เพลงเปียโน และเพลงอื่น ๆ

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 ประวัติของลูอีเซอ เลอ โบ เป็นภาษาเยอรมัน
 ประวัติและผลงาน เป็นภาษาเยอรมัน
# กังหันลม
กังหันลม คือเครื่องจักรกลอย่างหนึ่งที่สามารถรับและแปลงพลังงานจลน์จากการเคลื่อนที่ของลมให้เป็นพลังงานกลได้ และนำพลังงานกลมาใช้เพื่อสูบน้ำโดยตรงหรือผลิตเป็นพลังงานไฟฟ้า การพัฒนากังหันลมเพื่อนำมาใช้ประโยชน์เริ่มมีมาตั้งแต่สมัยอียิปต์โบราณจนถึงยุคปัจจุบัน โดยการออกแบบกังหันลมต้องอาศัยความรู้ทางด้านพลศาสตร์ของลมและหลักวิศวกรรมศาสตร์ในแขนงต่าง ๆ เพื่อให้ได้กำลังงาน พลังงาน และประสิทธิภาพสูงสุด

ชื่อในภาษาอังกฤษของกังหันลมได้แก่ wind turbine, wind generator, wind power unit (WPU), wind energy converter ซึ่งจะแตกต่างกับกังหันลมยุคเก่าที่ใช้คำว่า windmill

 รูปแบบเทคโนโลยีกังหันลม 
กังหันลมสามารถแบ่งออกตามลักษณะการจัดวางแกนของใบพัดได้เป็น 2 รูปแบบ คือ
 กังหันลมแนวแกนตั้ง (Vertical Axis Turbine (VAWT)) เป็นกังหันลมที่มีแกนหมุนและใบพัดตั้งฉากกับการเคลื่อนที่ของลมในแนวราบ
 กังหันลมแนวแกนนอน (Horizontal Axis Turbine (HAWT)) เป็นกังหันลมที่มีแกนหมุนขนานกับการเคลื่อนที่ของลมในแนวราบ โดยมีใบพัดเป็นตัวตั้งฉากรับแรงลม

 ส่วนประกอบของเทคโนโลยีกังหันลม 
 กังหันลมเพื่อสูบน้ำ (Windpump) เป็นกังหันลมที่รับพลังงานจลน์จากการเคลื่อนที่ของลมและเปลี่ยนให้เป็นพลังงานกลเพื่อใช้ในการชักหรือสูบน้ำจากที่ต่ำขึ้นที่สูงเพื่อใช้ในการเกษตร การทำนาเกลือ การอุปโภคและการบริโภค ปัจจุบันมีใช้อยู่ด้วยกัน 2 แบบ คือ แบบระหัดและแบบสูบชัก
 กังหันลมเพื่อผลิตไฟฟ้า (Wind Turbine) เป็นกังหันลมที่รับพลังงานจลน์จากการเคลื่อนที่ของลมและเปลี่ยนให้เป็นพลังงานกล จากนั้นนำพลังงานกลมาผลิตเป็นพลังงานไฟฟ้า ปัจจุบันมีการนำมาใช้งานทั้ง กังหันลมขนาดเล็ก (Small Wind Turbine) และกังหันลมขนาดใหญ่ (Large Wind Turbine)
# ชิโฮะ คิกูจิ
ชิโฮะ คิกูจิ  เป็นนักพากย์หญิงชาวญี่ปุ่น มีผลงานการพากย์มาแล้วมากมาย โดยบทที่ทำให้เธอเริ่มเป็นที่รู้จักในวงการก็คือ มิฮารุ ทาเทบายาชิ จากเกมโทคิเมคิเมโมเรียล อันโด่งดัง

 ผลงาน 
 แอนิเมชัน 
 เด็งโนเซ็นไต วูกี้ส์ แองเจิ้ล รับบทเป็น แมร์รี่เบลล์ แคนดี้ สจวร์ต
 นาเดชิโก้ (Martian Successor Nadesico) รับบทเป็น อามาโนะ ฮิคารุ
 ชินฮัคเคนเดน รับบทเป็น รูตี้
 พรินเซสรูจ รับบทเป็น รูจ
 ยูอิ มือปราบสาวไซเบอร์ (Corrector Yui) รับบทเป็น ยานางิ อาคิโกะ
 โทคิเมคิเมโมเรียล (OVA) รับบทเป็น ทาเทบายาชิ มิฮารุ
 เบย์เบลด ลูกข่างทะยานฟ้า รับบทเป็น ทาจิบานะ ฮิโรมิ
 ฟูล เมทัล พานิค รับบทเป็น มุคาอิ มายะ
 สตราทอสโฟร์ รับบทเป็น นาคามุระ อายาโมะ
 มาชินไกเซอร์ รับบทเป็น โรล

 เกม 
 โทคิเมคิเมโมเรียล รับบทเป็น ทาเทบายาชิ มิฮารุ
 เทคเคน 2 รับบทเป็น คาซามะ จุน, คุนิมิตสึ
 อีฟ เดอะ ลอสต์ วัน (EVE The Lost One) รับบทเป็น ซาคาอิ อายาโนะ
 เดอะ คิง ออฟ ไฟท์เตอร์ รับบทเป็น วิป
 ซูเปอร์โรบ็อตไทเซ็น รับบทเป็น อามาโนะ ฮิคารุ
 ทรู เลิฟ สตอรี่ รับบทเป็น คัตสึรางิ อายาเนะ
 พาวเวอร์ดอลส์ 2 รับบทเป็น อายาเซะ มิโนรุ
 เมโมรี่ออฟ 2nd รับบทเป็น ชิราคาวะ ชิซึรุ
 เมลตี้แลนเซอร์ 2, 3 รับบทเป็น แพททริเซีย แม็กเกอเลน
# Lernu! (เลรนู!)
Lernu! เป็นชื่อเว็บไซต์สำหรับการเรียนภาษาเอสเปรันโต เป็นเว็บไซต์จะมีการรับรองหลายภาษา การสอนในเว็บไซต์จะแบ่งออกเป็นหลายระดับชั้นตั้งแต่ง่ายจนถึงยาก โดยเนื้อหาจะประกอบไปด้วย คำศัพท์ ไวยากรณ์ และสำหรับผู้ที่เริ่มเรียนสามารถเรียกดูคำแปลได้ทันทีภายในเว็บ เว็บไซต์เปิดใช้ครั้งแรกเมื่อ 21 ธันวาคม พ.ศ. 2545 นอกจากนี้ในเว็บยังมีข้อมูลเกี่ยวกับ เพลง เกม เว็บบอร์ด ข้อมูลการสัมมนา และข้อมูลต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับภาษาเอสเปรันโต

คำว่า lernu เป็นภาษาเอสเปรันโต มีความหมายว่า "โปรดเรียน" (มาจากรากคำ Lern' บวกกับตัวลงท้าย -u ซึ่งเป็นตัวลงท้ายของกริยาแสดงการขอร้องหรือการสั่ง)

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 Lernu! เว็บไซต์
# EO
EO หรือ eo สามารถหมายถึง

 ภาษาเอสเปรันโต อักษรย่อ ISO-639-1 และ ISO-639-alpha-2
 สายการบินเอ็กซ์เพรซวันอินเตอร์เนชันแนล (Express One International) รหัสสายการบิน EO
# มิจิโกะ เนยะ
มิจิโกะ เนยะ  เป็นนักพากย์หญิงชาวญี่ปุ่น เธอมีผลงานเป็นที่รู้จักมากมายหลายบทบาท โดยเฉพาะบทของหญิงสาวที่ดูค่อนข้างเป็นผู้ใหญ่ เพื่อนสนิทในวงการของเธอคือ ซาจิโกะ ซูงาวาระ ผู้พากย์เสียง ซากิ นิจิโนะ จากเกมโทคิเมคิ เมโมเรียล อันโด่งดัง

 ประวัติ 
วันเกิด : 4 ตุลาคม พ.ศ. 2508
บ้านเกิด : จังหวัดฟูกูอิ ประเทศญี่ปุ่น 
สังกัด : ปัจจุบันไม่ได้สังกัดค่ายใด (อดีตเคยสังกัด Arts Vision) 

 ผลงาน 

 แอนิเมชัน 
 ยูฉะเคซัทสึ เจเดคเกอร์ รับบทเป็น โทโมนางะ อาซึกิ
 เมทัลไฟท์เตอร์ มิคุ รับบทเป็น ซายากะ
 ชิน คิวตี้ฮันนี่ (OVA) รับบทเป็น ฮันนี่
 นักรบสัตว์ป่ากัลคีวา (Wild Warriors Galkeeva) รับบทเป็น ไมฮาระ โคโนฮะ
 พาวเวอร์ดอลส์ ~ออมนี เซ็งคิ 2040~ รับบทเป็น หวงกวางเม่ย
 กัชช่าแมน (OVA) รับบทเป็น G-3 หงส์ขาวจุน
 ฟาม แอนด์ อีลี่ (Ruin Explorers) รับบทเป็น อีลี่
 กัน สมิธ แคทส์ รับบทเป็น แรลลี่ วินเซนต์
 มืออสูรล่าปีศาจ รับบทเป็น ทากาฮาชิ ริตสึโกะ
 พี่น้องคู่วุ่น รับบทเป็น ฟุคายะ ชินาโกะ, คิมูระ โทโมโกะ
 ยอดมนุษย์ไรดีน (Chousha Reideen) รับบทเป็น ยามาดะ โซระ
 โทชินเด็น (OVA) รับบทเป็น เทรซี่
 วาริเอเบิล จีโอ (OVA) รับบทเป็น ยูกิ อายาโกะ
 ตำรวจสาวจอมซ่า (You're Under Arrest) รับบทเป็น ซางามิโอโนะ จิเอะ
 มอสคีตอน แวมไพร์ติงต๊อง รับบทเป็น ยูกิ
 เกมกลคนอัจฉริยะ รับบทเป็น คาวาอิ ชิซึกะ
 บังโนบุงกะเนโกะมุสึเมะ รับบทเป็น ไคฮาระ ฟุตาบะ
 อินิเชียลD รับบทเป็น ซาโต้ มาโกะ
 ทู ฮาร์ท รับบทเป็น เซลิโอ
 มุเทกิโอ ไทรเซนอน รับบทเป็น อุริว ซาเอะ
 คาสุมิน (มิสทิน) รับบทเป็น รันโกะ
 ครัชเกียร์ เทอร์โบ รับบทเป็น โทบิตะ ริริกะ
 ฟุล เมทัล พานิก! รับบทเป็น เมลิซซ่า มาโอะ
 โตเกียวเหมียวเหมียว รับบทเป็น มิโดริคาวะ โยโมงิ
 โอเนไง ทวินส์ รับบทเป็น โอริเบะ สึบากิ
 พีซเมคเกอร์ มือปราบดาบซามูไร รับบทเป็น อาเคซาโตะ
 ครัชเกียร์ ไนโตร รับบทเป็น มักฮะ ไม
 แขนกล คนแปรธาตุ รับบทเป็น ริซ่า ฮอว์คอาย
 แชมเปี้ยนขนมปัง สูตรดังเขย่าโลก รับบทเป็น ซิสเตอร์มาโกะ เกรแฮม
 พลังอักษะ เฮตาเลีย รับบทเป็น ฮังการี

 เกม 
 คิวตี้ฮันนี่ FX รับบทเป็น คิวตี้ฮันนี่
 สตรีทไฟท์เตอร์ ซีโร่ รับบทเป็น โรส
 แคปคอม vs. เอสเอ็นเค 2 รับบทเป็น ชุนลี
 แวมไพร์ฮันเตอร์ รับบทเป็น เลเล
 ควอ วาดิส (Qua Vadis) รับบทเป็น อิริน่า มิวเลอร์
 อาร์กเดอะแลด 2 รับบทเป็น ชานเต้
 พาวเวอร์ดอลส์ FX รับบทเป็น หวง กวางเม่ย
 พาวเวอร์ดอลส์ 2 รับบทเป็น โคไร มิกิ
 มาโฮ งาคุเอ็น LUNAR รับบทเป็น เอลลี่
 โนแอล ลา เนจ (NOёL ~La neige~) รับบทเป็น มิโดริคาวะ เรียว
 โซลเอดจ์ รับบทเป็น โซฟีเทีย อเล็กซานดร้า
 โซลคาลิเบอร์ รับบทเป็น โซฟีเทีย อเล็กซานดร้า
 เซโนเกียร์ส (Xenogears) รับบทเป็น เอเมราด้า
 มิสึเมเตะไนท์ รับบทเป็น ลินดา ซาครอยด์
 ทู ฮาร์ท รับบทเป็น เซลิโอ
 ซัมมอนไนท์ 2 รับบทเป็น มิโมซ่า โรลันจ์
 แนมโค x แคปคอม (NAMCO x CAPCOM) รับบทเป็น เลเล, โรส
 เทลส์ ออฟ ดิ อะบิส รับบทเป็น นาตาเลีย L.K. แลนวัลเดีย
 กักคุเอน เฮตาเลีย พอร์เทเบิล รับบทเป็น ฮังการี
# ราเชล คาร์สัน
ราเชล หลุยส์ คาร์สัน (27 พฤษภาคม พ.ศ. 2450 — 14 เมษายน พ.ศ. 2507) นักธรรมชาติวิทยาและนักรณรงค์ เกิดที่เมืองสปริงเดล รัฐเพนซิลเวเนีย สหรัฐอเมริกา จบการศึกษาจากมหาวิทยาลัยจอนส์ฮอปกินส์แล้วเข้าทำงานด้านวิทยาศาสตร์ทางทะเลในหน่วยงานสัตว์น้ำและสัตว์ป่าของสหรัฐฯ ระหว่าง พ.ศ. 2479-2492) ราเชลมีผลงานเขียนออกมามากที่สุดในช่วงระหว่าง พ.ศ. 2483-2492 โดยเฉพาะหนังสือที่เกี่ยวกับชีววิทยาทางทะเลส่งอิทธิพลสูงมาก และในปี พ.ศ. 2505 หนังสือเล่มสำคัญชื่อ “ความเงียบสงัดในฤดูใบไม้ผลิ” (The Silent Spring) ได้สร้างผลกระทบสูงสุดต่อสาธารณชนในด้านการตระหนักถึงผลกระทบ และภัยของยาฆ่าแมลงที่ใช้มากในภาคเกษตรกรรมของสหรัฐฯ ส่งผลให้มีการรณรงค์ด้านสิ่งแวดล้อมอย่างกว้างขวางไปทั่วสหรัฐฯ และทั่วโลกโดยมีราเชลเป็นผู้นำคนสำคัญ เป็นผลให้ริชาร์ด นิกสัน ต้องจัดตั้งหน่วยงานใหม่ขึ้นมาเพื่อปกป้องสิ่งแวดล้อมในระดับชาติ (The Environmental Protection Agency - EPA) ในปี พ.ศ. 2512 ซึ่งประเทศไทยก็ได้มีการจัดตั้งหน่วยงานในลักษณะเดียวกันคือ สำนักงานคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ (สนล.) เมื่อ พ.ศ. 2515

หนังสือชื่อ The Silent Spring  ได้รับการจัดเป็นหนังสือ 1 ใน 100 เล่มที่ดีที่สุดของโลกของคริสต์ศตวรรษที่ 20 สภาวิจัยแห่งชาติได้จัดแปลหนังสือเล่มนี้มานานก่อนหน้านี้ โดยใช้ชื่อภาษาไทยว่า เงามฤตยู

 เชิงอรรถ 
 อ้างอิง 

ผลงานที่อ้างถึง
 
 
 
 
 

 หนังสืออ่านเพิ่ม 

 Brinkley, Douglas. Silent Spring Revolution: John F. Kennedy, Rachel Carson, Lyndon Johnson, Richard Nixon, and the Great Environmental Awakening (2022) excerpt
  This book is a personal memoir by Carson's Houghton Mifflin editor and close friend Paul Brooks. Brooks' papers are housed at the Thoreau Institute at Walden Woods Library.
 
 
 
 Lepore, Jill , "The Shore Bird: Rachel Carson and the rising of the seas", The New Yorker, 26 March 2018, pp. 64–66, 68–72.
# อันเดิช เซ็ลซิอุส
อันเดิช เซ็ลซิอุส (, ; 27 พฤศจิกายน พ.ศ. 2244 – 25 เมษายน พ.ศ. 2287) เป็นนักดาราศาสตร์ นักคณิตศาสตร์ และนักฟิสิกส์ชาวสวีเดนที่ได้รับการแต่งตั้งเป็นศาสตราจารย์ในมหาวิทยาลัยอุปซอลาเมื่อ พ.ศ. 2273 เมื่ออายุเพียง 29 ปี เซ็ลซิอุสเป็นผู้คิดแบ่งช่องหรือขีดเทอร์มอมิเตอร์สำหรับวัดอุณหภูมิเมื่อ พ.ศ. 2286 โดยนับอุณหภูมิของน้ำแข็งเท่ากับ 0 องศา และที่จุดเดือดของน้ำที่ 100 องศา ที่ระดับน้ำทะเล โดยเรียกชื่อว่าองศาเซนติเกรดซึ่งใช้มาเป็นเวลานาน แต่ต่อมาได้เปลี่ยนชื่อเรียกใหม่เป็นองศาเซลเซียสเพื่อเป็นเกียรติแก่เขา เซ็ลซิอุสเป็นผู้รณรงค์สนับสนุนให้เริ่มใช้ปฏิทินกริกอเรียน และเป็นผู้เริ่มสังเกตการณ์แสงออโรราหรือแสงเหนือ ใน พ.ศ. 2283 เซ็ลซิอุสได้รับแต่งตั้งให้เป็นผู้อำนวยการหอดูดาวของมหาวิทยาลัยที่สร้างเพื่อเป็นเกียรติแก่เขาเอง เซ็ลซิอุสเสียชีวิตขณะมีอายุเพียง 43 ปี

ชีวิตช่วงต้นและการศึกษา
อันเดิช เซ็ลซิอุสเกิดที่อุปซอลา ประเทศสวีเดน ในวันที่ 27 พฤศจิกายน พ.ศ. 2244 ตระกูลของเขามาจาก Ovanåker ในจังหวัด Hälsingland ชื่อสกุล Celsius เป็นรูปแผลงเป็นละตินจากชื่ออสังหาริมทรัพย์ (ละติน celsus "เนิน")

เขาเป็นบุตรของ Nils Celsius ศาสตรจารย์ดาราศาสตร์ และหลานชายของ Olof Celsius นักพฤกษศาสตร์ Magnus Celsius นักคณิตศาสตร์ กับ Anders Spole นักดาราศาสตร์ เขาเชี่ยวชาญในคณิตศาสตร์ตั้งแต่ยังเล็ก อันเดิช เซ็ลซิอุสศึกษาที่มหาวิทยาลัยอุปซอลา และใน พ.ศ. 2273 ก็ได้เป็นศาสตราจารย์ดาราศาสตร์ในมหาวิทยาลัยเดียวกัน
# อเมริกากลาง
อเมริกากลาง (หรือ) เป็นอนุภูมิภาคของทวีปอเมริกา มีชายแดนทางเหนือติดกับประเทศเม็กซิโก ทางใต้ติดกับประเทศโคลอมเบีย ทางตะวันออกติดกับทะเลแคริบเบียน และทางตะวันตกติดกับมหาสมุทรแปซิฟิก 

ภูมิศาสตร์
อเมริกากลางประกอบด้วย 7 ประเทศ  ได้แก่:

 ประเทศ 
  (Belize)
  (Costa Rica)
  (El Salvador)
  (Guatemala)
  (Honduras)
  (Nicaragua)
  (Panama)
# NDS
NDS อาจหมายถึง
 นินเทนโด ดีเอส (Nintendo DS) เครื่องเล่นเกมพกพาของบริษัทนินเทนโด
 Novell Directory Services ซอฟต์แวร์ของบริษัท Novell
# ภาษาเอดา
ภาษาเอดา (Ada) เป็นภาษาคอมพิวเตอร์ภาษาหนึ่งที่เรียกว่า procedural programming language ซึ่งพัฒนาขึ้นมาโดยกระทรวงกลาโหมของสหรัฐ เมื่อปีพ.ศ. 2523 ชื่อของโปรแกรมตั้งตามชื่อของผู้บุกเบิกเรื่องคอมพิวเตอร์ คือ ออกกุสตา เอดา ไบรอน เคาน์เตสแห่งเลิฟเลซ (Augusta Ada Byron, Countess of Lovelace)

 "Hello, world!"  ใน Ada 
นี้คือตัวอย่างการเขียนโปรแกรม Ada ง่ายๆ ในโปรแกรม Hello world:

with Ada.Text_IO; 

procedure Hello is
begin
   Ada.Text_IO.Put_Line ("Hello, world!") ;
end Hello;

จริงๆ แล้วเราสามารถเขียนโปรแกรมแบบสั้นของ Ada.Text_IO.Put_Line ได้ ทำให้ไม่ต้องพิมพ์มาก แต่ขอละในที่นี้ เพื่อง่ายต่อความเข้าใจ
# ภาษานาเม็ก
ภาษานาเม็ก เป็นภาษาที่ปรากฏในการ์ตูนเรื่องดราก้อนบอลสำหรับสิ่งมีชีวิตจากดาวนาเม็ก ผลงานของอากิรา โทริยามา จำนวนผู้ใช้ภาษานาเม็ก ทั้งหมดมาจากดาวนาเม็ก โดยรวมถึง พระเจ้าและพิคโกโร่ ที่อพยพมายังโลก ในช่วงก่อนที่จะมีพายุขนาดใหญ่ในดาวนาเม็ก นอกจากนี้ยังมี มิสเตอร์โปโป้ ผู้ที่รับใช้พระเจ้าสามารถพูดภาษานี้ได้ 

ถึงแม้ว่า ชาวนาเม็กสามารถพูดได้หลายภาษาซึ่งรวมถึงภาษาในโลก ภาษานาเม็กมีใช้กันระหว่างชาวนาเม็กด้วยกัน เห็นได้จากตอนที่ พิคโกโรจูเนียร์ คุยกับพระเจ้าในร่างของมนุษย์ที่ชื่อเชง ในระหว่างศึกชิงจ้าวยุทธภพครั้งที่ 23 เพื่อไม่ให้ชาวโลกเข้าใจ และระหว่างที่ฟรีซเซอร์บุกดาวนาเม็ก และชาวนาเม็กใช้ภาษานาเม็กคุยกันเอง นอกจากนี้ระหว่างช่วงที่บลูม่า และมิสเตอร์โปโป้ สำรวจยานอวกาศ ก่อนที่ บลูม่า คุริรินและโกฮังจะเดินทางไปดาวนาเม็ก มิสเตอร์โปโป้ได้ใช้ภาษานาเม็กในการป้อนคำสั่งให้กับยานอวกาศ ซึ่งคำสั่งทั้งหมดใช้ผ่านทางเสียงพูดในภาษานาเม็ก และในตอนที่ขอพรจากเทพเจ้ามังกรของดาวนาเม็ก จำเป็นต้องใช้ภาษานาเม็กในการขอพร ซึ่งแตกต่างจากเทพเจ้ามังกรจากโลก ซึ่งใช้ภาษาโลกในการขอพร

นอกจากภาษาที่ปรากฏในเรื่องดราก้อนบอล ภาษานาเม็กไม่ได้มีการกล่าวถึง หลักไวยากรณ์ การออกเสียง รวมถึงคำศัพท์อื่นๆ

 ตัวอย่าง คำในภาษานาเม็ก 
 พืชบนดาวนาเม็ก ชื่อ อาจีส (คะนะ:アジッサ, โรมะจิ: ajissa)
 ชื่อตัวละคร และชื่อดาว ได้แก่ เดนเด้ เนล และนาเม็ก (ไม่รวม ปิกโกโร ที่เป็นชื่อที่ตั้งบนโลก)
 คำที่ใช้ในการขอพรต่อเทพเจ้ามังกร 
 ความหมายประมาณว่า เทพเจ้ามังกรจงออกมาและประทานพรให้แก่ข้าด้วย
 ที่มาจาก คะนะ: タッカラプト・ポッポルンガ・プピリット・パロ, โรมะจิ: takkaraputo bobbolunga bubilitto baro

นาเม็ก
*
# แมทเอ็มแอล
แมทเอ็มแอล (ภาษามาร์กอัปเชิงคณิตศาสตร์) เป็นการนำภาษาเอกซ์เอ็มแอล มาดัดแปลงให้ใช้กับการเขียนสูตรคณิตศาสตร์บนเว็บ แมทเอ็มแอลเป็นมาตรฐานของเวิลด์ไวด์เว็บคอนซอร์เทียม รุ่นปัจจุบันคือ 2.0

ปัจจุบันเว็บเบราว์เซอร์ที่สนับสนุน MathML คือเว็บเบราว์เซอร์ในตระกูล Mozilla สำหรับ Internet Explorer นั้นต้องติดตั้งโปรแกรมเพิ่มเติมเพื่อแสดงผล ด้านโปรแกรมชุดออฟฟิศนั้น ทั้ง Microsoft Word, OpenOffice.org และ KOffice สนับสนุนเป็นอย่างดี รวมถึงโปรแกรมทางคณิตศาสตร์อย่าง Mathematica และ MathType

 ตัวอย่าง 
 

เขียนสูตรใน TeX ในลักษณะ:
 x = \frac{-b \pm \sqrt{b^2 - 4ac}}{2a}

และเขียนแบบนี้ใน MathML:
<nowiki>
<math>
 <mrow>
  <mi>x</mi>
  <mo>=</mo>
  <mfrac>
    <mrow>
      <mrow>
        <mo>-</mo>
        <mi>b</mi>
      </mrow>
      <mo>&PlusMinus;</mo>
      <msqrt>
        <mrow>
          <msup>
            <mi>b</mi>
            <mn>2</mn>
          </msup>
          <mo>-</mo>
          <mrow>
            <mn>4</mn>
            <mo>&InvisibleTimes;</mo>
            <mi>a</mi>
            <mo>&InvisibleTimes;</mo>
            <mi>c</mi>
          </mrow>
        </mrow>
      </msqrt>
    </mrow>
    <mrow>
      <mn>2</mn>
      <mo>&InvisibleTimes;</mo>
      <mi>a</mi>
    </mrow>
  </mfrac>
 </mrow>
</math>
</nowiki>

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 เว็บไซต์ของ MathML
 MathML in Mozilla
# คริสต์ทศวรรษ 1870
เหตุการณ์ 
 โทรศัพท์ถูกคิดค้นขึ้น ในปี ค.ศ. 1876 โดย อเล็กซานเดอร์ เกรแฮม เบลล์
 หลอดไฟถูกคิดค้นขึ้น
 ลุดวิก โบลซ์มานน์นิยาม เอนโทรปี
# การประชุมใหญ่เอสเปรันโตสากล
การประชุมเอสเปรันโตโลก  เป็นการร่วมประชุมภาษาเอสเปรันโตในระดับนานาชาติอันหนึ่งที่มีประวัติยาวนาน โดยจัดครั้งแรกในปี พ.ศ. 2448 (ค.ศ. 1905) ที่เมืองบูลอน ซู แมร์ ในประเทศฝรั่งเศส โดยมีการจัดต่อเนื่องทุกปียกเว้นช่วงสงครามโลกครั้งที่ 1 และ สงครามโลกครั้งที่ 2

การประชุมจัดขึ้นทั่วโลกและเปลี่ยนสถานที่จัดทุกปี ในประมาณช่วงปลายเดือนกรกฎาคม หรือเดือนสิงหาคม โดยในปี ค.ศ. 2004 จัดที่ปักกิ่ง ประเทศจีน มีผู้เข้าร่วม 2,031 คน และ ค.ศ. 2005 จัดที่ประเทศลิทัวเนีย มีผู้เข้าร่วม 2,235 คน โดยในครั้งต่อไป ปี ค.ศ. 2006, 2007 และ 2008 จัดที่ ฟลอเรนซ์ ประเทศอิตาลี, โยโกฮามา ประเทศญี่ปุ่น และ รอตเตอร์ดัม ประเทศเนเธอร์แลนด์ ตามลำดับ
# ซูล (ภาษามาร์กอัป)
ซูล (ภาษาส่วนต่อประสานกับผู้ใช้เอกซ์เอ็มแอล) เป็นภาษามาร์กอัปสำหรับสร้างส่วนติดต่อผู้ใช้ พัฒนาขึ้นเพื่อใช้พัฒนาโดยมอซิลลา สำหรับการใช้งานใน Mozilla Firefox หรือ Mozilla Thunderbird โดยเป็นรูปแบบหนึ่งของการนำเอกซ์เอ็มแอลมาใช้งาน

ถึงแม้ว่าซูลจะไม่ได้เป็นมาตรฐานที่ได้รับการยอมรับอย่างเป็นทางการ แต่ก็ใช้เทคโนโลยีที่เป็นมาตรฐานจำนวนมาก เช่น CSS, JavaScript, DTD และ RDF