wannaphong/clean_thaiwikipedia huggingface dataset:
# หน่วยปฏิบัติการพิเศษทางอากาศ
สเปเชียลแอร์เซอร์วิส (อักษรย่อ: SAS) เป็นหน่วยรบพิเศษของกองทัพบกบริติช ก่อตั้งขึ้นในปี 1941 เป็นหน่วยระดับกรม และต่อมาจัดระเบียบใหม่เป็นเหล่าในปี 1950 หน่วยปฏิบัติหน้าที่หลายบทบาทรวมทั้งการลาดตระเวนลับ การต่อต้านการก่อการร้าย การปฏิบัติโดยตรงและการช่วยเหลือตัวประกัน สารสนเทศและการปฏิบัติหน้าที่ส่วนมากเกี่ยวกับหน่วยเป็นความลับมาก และรัฐบาลบริติชและกระทรวงกลาโหมไม่ออกความเห็นเนื่องจากปฏิบัติการของหน่วยมีความละเอียดอ่อน

เหล่าฯ ปัจจุบันประกอบด้วยกรมปฏิบัติการพิเศษทางอากาศที่ 22 ซึ่งเป็นองค์ประกอบตามแบบของกำลังรบพิเศษสหราชอาณาจักร เช่นเดียวกับกรมปฏิบัติการพิเศษทางอากาศที่ 21 (อาร์ทิสส์) (สำรอง) และกรมปฏิบัติการพิเศษทางอากาศที่ 23 (สำรอง) (กรมปฏิบัติการพิเศษทางอากาศที่ 21 (อาร์ทิสส์) (สำรอง) และกรมปฏิบัติการพิเศษทางอากาศที่ 23 (สำรอง) เคยเป็นหน่วยสำรองภายใต้การบัญชาการปฏิบัติการของกองพลน้อยข่าวกรอง ตรวจตราและลาดตระเวนที่ 1 ตั้งแต่ ค.ศ. 2014–ถึง ค.ศ. 2019) Army Briefing Note 120/14, NEWLY FORMED FORCE TROOPS COMMAND SPECIALIST BRIGADES, Quote . It commands all of the Army's Intelligence, Surveillance and EW assets, and is made up of units specifically from the former 1 MI Bde and 1 Arty Bde, as well as 14 Sig Regt, 21 and 23 SAS(R).

หน่วยปฏิบัติการพิเศษทางอากาศมีรากเหง้าในปี 1941 และสงครามโลกครั้งที่สอง มีการก่อตั้งใหม่เป็นส่วนหนึ่งของกองทัพรักษาดินแดนในปี 1947 ชื่อนายนรินทร์ คำริน กรมปฏิบัติการพิเศษทางอากาศที่ 21 (อาร์ทิสส์) ส่วนกรมปฏิบัติการพิเศษทางอากาศที่ 22 ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของกองทัพตามแบบ มีชื่อเสียงและเป็นที่รู้จักทั่วโลกหลังการช่วยเหลือตัวประกันเกือบทั้งหมดยกเว้นหนึ่งคนระหว่างการปิดล้อมสถานเอกอัครราชทูตอิหร่านในปี 1980 ซึ่งมีการแพร่สัญญาณโทรทัศน์0620857035Thompson, p.8
# ภูมิกมล ผดุงรัตน์
ภูมิกมล ผดุงรัตน์ เป็นศิลปินช่างภาพ จบการศึกษาจากมหาวิทยาลัยออริกอน สหรัฐอเมริกา เคยเป็นอาจารย์ที่สาขาศิลปะภาพถ่าย คณะศิลปะและการออกแบบ มหาวิทยาลัยรังสิต อยู่ระยะหนึ่ง เป็นผู้ก่อตั้งแกลเลอรี่ 253 ภายหลังลาออกแต่ยังเป็นอาจารย์พิเศษและเป็นกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิในคณะกรรมการศิลปนิพนธ์ของสาขาศิลปะภาพถ่าย และสถาบันการศึกษาอื่นอีกหลายแห่ง 

 ช่วงต้นทศวรรษปี ค.ศ. 1980 
เริ่มต้นจากเด็กโหลดฟิล์ม - เจ้าหน้าที่ห้องแล็บ / ห้องมืดของหนังสือพิมพ์เล็กๆ ใน Lane County, โอเรกอน แลัวขยับขึ้นมาเป็นช่างภาพประจำกองบรรณาธิการ เป็นระยะเวลาสั้นๆ ต่อมาในปลายทศวรรษ เริ่มทำงาน conceptual photography เริ่มมีงานแสดงและขายได้บ้างเล็ก ๆ น้อย ๆ

 ช่วงทศวรรษของปี ค.ศ. 1990 ถึงต้นศตวรรษที่ 21 
 เคยเป็นอาจารย์ประจำภาควิชา ศิลปภาพถ่าย คณะศิลปกรรม มหาวิทยาลัยรังสิต (ระหว่างปี พ.ศ. 2537 - 2548)
 เคยร่วมเขียนหลักสูตรปริญญาตรี ศิลปบัณฑิต (มหาวิทยาลัยรังสิต) / ร่วมเขียนตำราชุดวิชาศิลปะภาพถ่ายและภาพยนตร์ 
สาขาวิชานิเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช (ปี พ.ศ. 2547 - 48) 
 เคยเป็น curator Gallery 253 ระหว่างปี พ.ศ. 2540 - 43 / ในบางครั้งคราว
 เป็นอาจารย์พิเศษมหาวิทยาลัยกรุงเทพ และมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ
 หลังปี 2548 เป็นอาจารย์พิเศษ สาขาวิชาศิลปภาพถ่าย คณะศิลปกรรม มหาวิทยาลัยรังสิต และทำงานให้กับสำนักพิมพ์ณัฐนลิน (NATNALIN Publishing)

ภูมิกมล ผดุงรัตน์ เป็นศิลปินที่มีชีวิตจิตใจมุ่งมั่นอยู่กับงานภาพถ่าย นำเสนอผลงานในแบบศิลปภาพถ่ายหลังสมัยใหม่ (Postmodern Photography) สะท้อนภาพสังคมในยุคปัจจุบัน ที่โดดเด่นคือชุดที่มีผู้ตั้งชื่อให้ว่า "ชุดกระทำชำเรากับเนกาทิฟ" เป็นงานที่นำเนกาทิฟมาตัดต่อ สร้างสรรค์เนื้อหาเรื่องราวขึ้นมาและใช้เทคนิค Hand Colored ทำให้ได้งานสร้างสรรค์เป็นทิศทางใหม่เกิดขึ้น  มีผลงานภาพถ่ายที่โดดเด่นและเป็นต้นแบบที่เป็นแบบอย่างและแนวทางแก่ศิลปินรุ่นใหม่ ๆ หลายคน อาทิ ศิรวัชร นาคอินทนนท์ อุกฤษณ์ จอมยิ้ม และเอกลักษณ์ นับถือสุข นอกจากผลงานภาพถ่าย ภูมิกมล ผดุงรัตน์ยังเขียนบทความทางด้านการถ่ายภาพที่ให้ความรู้ และเป็นประโยชน์แก่ผู้สนใจมากมาย 
นอกเหนือจากงานทางด้านการถ่ายภาพแล้วยังสนใจทางด้านภาพยนตร์ เขียนบทภาพยนตร์ อันเป็นบทบาทใหม่อีกอย่างหนึ่งที่ภูมิกมล ผดุงรัตน์ หันมาให้ความสนใจ

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 ผลงานการเขียนบทความทางด้านประวัติการถ่ายภาพและศิลปะภาพถ่ายของภูมิกมล ผดุงรัตน์
 ผลงานภาพถ่ายของภูมิกมล ผดุงรัตน์
 http://poomkamol.blogspot.com/
 NATNALIN PUBLISHING
หมวดหมู่:นักถ่ายภาพชาวไทย
# ถนนอ่อนนุช
250px|thumb|แผนที่เขตวัฒนา ถนนอ่อนนุชปรากฏอยู่ด้านล่างขวาของภาพในชื่อ Sukhumwit 77 (On Nut)
ถนนอ่อนนุช  ซึ่งมีชื่อเดิมว่า ซอยสุขุมวิท 77 เป็นถนนสายสำคัญสายหนึ่งของกรุงเทพมหานคร มีระยะทางทั้งหมดประมาณ 12 กิโลเมตร แนวถนนขนานไปกับคลองพระโขนงและคลองประเวศบุรีรมย์ แยกจากถนนสุขุมวิทที่ทางแยกอ่อนนุชในท้องที่แขวงพระโขนงเหนือ เขตวัฒนา ไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือ ข้ามคลองบางนางจีนเข้าท้องที่แขวงอ่อนนุช เขตสวนหลวง เมื่อถึงซอยอ่อนนุช 9 จึงโค้งไปทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ แล้วไปทางทิศตะวันออกและทิศตะวันออกเฉียงเหนือ จากนั้นตัดกับถนนศรีนครินทร์ที่ทางแยกสวนหลวง (ศรีนุช) ไปทางทิศเดิม ข้ามคลองหนองบอนเข้าท้องที่แขวงประเวศ เขตประเวศ ตัดกับถนนพัฒนาการที่ทางแยกต่างระดับอ่อนนุช-พัฒนาการ ไปทางทิศตะวันออก ตัดกับถนนเฉลิมพระเกียรติ ร.9 ที่ทางแยกประเวศ ตัดกับถนนกาญจนาภิเษก (วงแหวนรอบนอกตะวันออก) ที่ทางแยกต่างระดับอ่อนนุช และตัดกับถนนสุขาภิบาล 2 ที่ทางแยกโรงพยาบาลสิรินธร ก่อนไปสิ้นสุดที่คลองตาพุก โดยมีถนนที่ตรงต่อเนื่องไปคือถนนลาดกระบังมุ่งหน้าสู่ท้องที่แขวงลาดกระบัง เขตลาดกระบังต่อไป

ถนนอ่อนนุช เป็นถนนขนาด 4 ช่องจราจร ไม่มีเกาะกลาง ในช่วงทางแยกอ่อนนุชถึงทางแยกสวนหลวง และ 6 ช่องจราจร มีเกาะกลาง ตั้งแต่ทางแยกสวนหลวงถึงถนนลาดกระบัง

 ทางแยกที่สำคัญ 

แหล่งข้อมูลอื่น

อ่อนนุช
อ่อนนุช
อ่อนนุช
อ่อนนุช
# มาร์โค เมาเร่อ
มาร์โค เมาเร่อ  เกิดเมื่อวันที่ 27 มกราคม พ.ศ. 2527 เป็นนักร้องแนวเพลงฮิปฮอป ลูกครึ่ง ไทย-จีน-เยอรมัน ชื่อของมาร์โค ตั้งตามนักแข่งมอเตอร์ไซค์ ที่คุณพ่อชอบดูการแข่งขัน โดยตั้งตามนักแข่งมอเตอร์ไซค์ที่ชื่อ วาเลนติโน่ รอสซี่ หรือ มาร์โค"มาริโอ้ เมาเร่อ มองโลกให้เป็นสีเทา". นิตยสาร OHO ฉบับที่ 11 วันพุธที่ 1 ก.ค.- 5 ส.ค. 2551 หน้า 54-57

มาร์โคเป็นพี่ชายของนักแสดง มาริโอ้ เมาเร่อ และมีผลงานร่วมกันในนาม PsyCho & Lil’Mario กับอัลบั้มแรก PsyCho & Lil’Mario:Dem Crazy Boyz สังกัด N.Y.U.CLUB ออกวางขายเมื่อวันที่ 31 ตุลาคม พ.ศ. 2550 เป็นอัลบั้มในสไตล์ ฮิปฮอป อาร์แอนด์บี ฟังก์

 ประวัติ 
มาร์โค เป็นบุตรคนโตของโรแลนด์ เมาเร่อ กับพันธุ์ทิพา อัครธีรนัย (หรือ สุวรรณรัตน์) สำเร็จการศึกษาจากมหาวิทยาลัยอัสสัมชัญ คณะนิเทศศาสตร์ สาขาวิชาการสื่อสารโฆษณานิตยสารดาราภาพยนตร์ หน้า 20-21 ฉบับวันพุธที่ 9 เมษายน พ.ศ. 2551

มาร์โคเริ่มการทำงานเพลง โดยเริ่มทำอัลบั้ม Phoenix 13 BKC 2003 จากนั้นก็ทำหน้าที่เป็นไฮพ์แมนให้กับ ดาจิม ในอัลบั้มกิ๊กทั่วไทย และยังได้ร้องร่วมกับ Raw Uncut Family จากนั้นจึงทำงานร่วมกับน้องชาย เป็นอัลบั้มภาษาอังกฤษล้วนMarco Maurer  nyuclub.com

นอกจากนี้มาร์โคยังเคยมีผลงานถ่ายโฆษณามาบ้าง และยังได้ร่วมแสดงบทเล็กๆ เป็นพี่ชายมาริโอ้ในภาพยนตร์เรื่อง เฟรนด์ชิพ เธอกับฉัน อีกด้วย

 ผลงาน 
 โฆษณา 
 7-Eleven 
 One Plus Card 
 Tros Roll-On
 เพลง 
 PsyCho & Lil’Mario: Dem Crazy Boyz
 Featuring เพลง Lady First ของ Black Vanilla

 ภาพยนตร์ 
 เฟรนด์ชิพ เธอกับฉัน (2551)
 รถไฟฟ้ามาหานะเธอ (2552)
 สมอลรู กูแนว (2554)
# สุรพงษ์ เอี่ยมพิชัยฤทธิ์
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ สุรพงษ์ เอี่ยมพิชัยฤทธิ์  เกิดมาในตระกูลช่างภาพโดยแท้ ในปัจจุบันนี้คนในสังคมจำนวนมากที่รู้จักร้านถ่ายภาพโบราณ "ศิลป์ธรรมชาติ" ที่ตลาดร้อยปีสามชุก หลายคนเคยไปถ่ายภาพที่ร้านนี้มาแล้ว ที่ร้านถ่ายภาพโบราณนี้คือที่กำเนิดของบุคคลผู้มีนามว่า สุรพงษ์ เอี่ยมพิชัยฤทธิ์ จบการศึกษาจากสถาบันเทคโนโลยีราชมงคล วิทยาเขตเทคนิคกรุงเทพ (ปัจจุบันคือมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลกรุงเทพ)

ปัจจุบัน สุรพงษ์ เอี่ยมพิชัยฤทธิ์ เป็นอาจารย์ประจำที่สาขาศิลปะภาพถ่าย คณะศิลปะและการออกแบบ มหาวิทยาลัยรังสิต มีตำแหน่งทางวิชาการเป็นผู้ช่วยศาสตราจารย์ และเป็นหัวหน้าสาขาศิลปะภาพถ่าย สุรพงษ์ เอี่ยมพิชัยฤทธิ์ เป็นผู้เชี่ยวชาญด้านการถ่ายภาพสี เชี่ยวชาญเรื่องโซนซิสเต็ม มีผลงานด้านการถ่ายภาพ
และร่วมแสดงงานกับกลุ่มศิลปินภาพถ่ายต่าง ๆ อยู่เสมอ ๆ

ความสนใจอีกด้านหนึ่งที่ผู้ช่วยศาสตราจารย์สุรพงษ์ เอี่ยมพิชัยฤทธิ์ สนใจคือการถ่ายภาพด้วยกล้องรูเข็ม สร้างกล้องรูเข็มแบบต่าง ๆ 
ขึ้นมาถ่ายภาพและมีผลงานที่ถ่ายด้วยกล้องรูเข็มเป็นจำนวนมาก นับว่าเป็นแนวทางการทำภาพศิลปะอืกแนวหนึ่ง
ที่ผู้ช่วยศาสตราจารย์สุรพงษ์ เอี่ยมพิชัยฤทธิ์ มีความถนัด
# นางิ
นางิ หรือ นากิ อาจหมายถึง

 ซันเซนอิง นางิ - ตัวละครจากการ์ตูนเรื่อง ฮายาเตะ พ่อบ้านประจัญบาน
 นากิ สปริงฟิลด์ - ตัวละครจากการ์ตูนเรื่อง คุณครูจอมเวท เนกิมะ!
 โฮมุระ นางิ - ตัวละครจากการ์ตูนเรื่อง ไม-HiME
 นางิ - ตัวละครจากการ์ตูนเรื่อง Tenchi Universe
 นางิ โซอิจิโร่ - ตัวละครจากการ์ตูนเรื่อง Tenjho Tenge
# ถนนลาดกระบัง
ถนนลาดกระบัง  เป็นถนนสายสำคัญสายหนึ่งของกรุงเทพมหานคร มีระยะทางทั้งหมดประมาณ 8.7 กิโลเมตร เดิมมีชื่อเรียกว่าซอยสุขุมวิท 77 (ถนนอ่อนนุช) มีจุดเริ่มต้นต่อจากถนนอ่อนนุชที่สะพานข้ามคลองตาพุก ในท้องที่แขวงลาดกระบัง เขตลาดกระบัง ไปทางทิศตะวันออก ผ่านถนนกิ่งแก้ว ถนนร่มเกล้า ทางเข้าท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ ถนนฉลองกรุง และไปสิ้นสุดที่สะพานข้ามคลองหัวตะเข้ ซึ่งจากจุดนี้ไปก็จะเป็นถนนหลวงแพ่ง

 ทางแยก 

 โครงการในอนาคต 
ในอนาคตจะมีโครงการก่อสร้างทางยกระดับอ่อนนุช-ลาดกระบัง เพื่อแก้ปัญหาการจราจรที่มีความคับคั่ง โดยมีจุดเริ่มต้นจากสะพานข้ามคลองหนองคล้า ใกล้กับซอยลาดกระบัง 9/7 ยกระดับไปตามเกาะกลางของถนน ผ่านทางเข้าถนนฉลองกรุง แยกลาดกระบัง 54 ข้ามคลองหัวตะเข้เข้าสู่ถนนหลวงแพ่ง ผ่านวัดพลมานีย์ แล้วลงไปสิ้นสุดที่หน้าสำนักงานประปาสาขาสุวรรณภูมิ ของการประปานครหลวง บนถนนหลวงแพ่ง รวมระยะทาง 3.9 กิโลเมตร โดยก่อสร้างเป็นทางยกระดับขนาด 4 ช่องจราจรประมูลทางยกระดับอ่อนนุช-ลาดกระบัง “ธาราวัญ-นภา” ชนะเสนอราคา, ไทยรัฐออนไลน์ โดยได้เริ่มปิดการจราจรบางส่วนเพื่อก่อสร้างตั้งแต่วันที่ 16 เมษายน พ.ศ. 2564 และคาดว่าจะแล้วเสร็จในปี พ.ศ. 2566ประชาสัมพันธ์โครงการก่อสร้างทางยกระดับอ่อนนุช-ลาดกระบัง, สน.จรเข้น้อย
 เหตุการณ์สำคัญ 

เมื่อวันที่ 10 กรกฎาคม พ.ศ.2566 เวลา 18.00 น. ทางยกระดับอ่อนนุช-ลาดกระบัง ที่อยู่ในระหว่างการก่อสร้าง ได้เกิดการพังถล่มลงมา และได้ทับรถของประชาชนที่สัญจรอยู่ รวมถึงคนงานก่อสร้างเป็นจำนวนมาก เหตุการณ์นี้เกิดขึ้นที่บริเวณปั๊มน้ำมัน ปตท. สาขาถนนหลวงแพ่ง ไปจนถึงบริเวณด้านหน้าสรรพสินค้าโลตัส สาขาลาดกระบัง (เส้นทางขาเข้ามุ่งหน้าไปสนามบินสุวรรณภูมิ) โดยสิ่งที่ถล่มลงมา เป็นเสาตอม่อ และตัวคานรับน้ำหนักของตัวถนน จากเหตุการณ์นี้ได้สร้างความเสียเป็นจำนวนมาก ซึ่งมีผู้ได้รับบาดเจ็บจากการถูกเศษปูนถล่มลงมา 13 ราย และเสียชีวิตอีก 2 ราย นอกจากนี้ยังมีรถยนต์ถูกทับติดอยู่ในซากปูนอีกสิบคันทางยกระดับถล่ม ตาย 2 บาดเจ็บ 13 ถ.ลาดกระบังเชื่อมถ.อ่อนนุช ทับรถ-บ้านพัง! (คลิป)
# สุขุม นวลสกุล
รองศาสตราจารย์ สุขุม นวลสกุล (เกิด 8 มกราคม พ.ศ. 2486) เป็นนักพูดและนักวิชาการทางรัฐศาสตร์ชาวไทย  อดีตอธิการบดีมหาวิทยาลัยรามคำแหง อดีตคณบดีคณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง 

 ประวัติ 
เกิดเมื่อวันที่ 8 มกราคม พ.ศ. 2486 ที่ตำบลสะเตง อำเภอเมือง จังหวัดยะลา โดยเป็นลูกคนสุดท้องในบรรดาพี่น้องทั้งหมด 8 คน (ชาย 4 หญิง 4) บิดามีบรรดาศักดิ์เป็นคุณหลวง (หลวงอนุกูลประชากิจ) ก่อนการเปลี่ยนแปลงการปครอง พ.ศ. 2475 โดยที่ครอบครัวมีธุรกิจประเภทอสังหาริมทรัพย์

เริ่มศึกษาที่โรงเรียนอัสสัมชัญศรีราชา แล้วไปศึกษาต่อยังโรงเรียนอัสสัมชัญ โดยขณะเรียนได้เรียนในสายวิทยาศาสตร์เพราะมีความตั้งใจจะเป็นแพทย์ แต่คะแนนวิชาทางเคมีหรือชีววิทยาได้ไม่ดี แต่กลับได้คะแนนดีในวิชาภาษาไทย จึงเปลี่ยนไปสอบเอนทรานซ์สายสังคมศาสตร์แทน ซึ่งสอบได้คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ จบการศึกษาในปี พ.ศ. 2511 (รุ่นที่ 15) ด้วยการใช้เวลาศึกษานานถึง 5 ปี  ต่อมาได้เรียนระดับปริญญาโทวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต (รัฐศาสตร์และสังคมวิทยา) มหาวิทยาลัยเท็กซัส เอแอนด์เอ็ม (Master of Science [government & Sociology] Texas A & M University) สหรัฐอเมริกา และได้ศึกษาเพิ่มเติมที่สถาบันจิตวิทยาความมั่นคง กองบัญชาการทหารสูงสุด ได้รับประกาศนียบัตรสงครามจิตวิทยา

 การทำงาน 
เมื่อครั้งจบปริญญาตรี ได้ทำงานเป็นคอลัมนิสต์ในนิตยสารมวยไทยอยู่ 6 เดือน ก่อนจะเดินทางไปศึกษาต่อที่สหรัฐอเมริกา เมื่อจบปริญญาโทในปี พ.ศ. 2514 ได้เข้าทำงานเป็นอาจารย์ในมหาวิทยาลัยรามคำแหง ซึ่งเพิ่งก่อตั้ง นับเป็นคณาจารย์รุ่นบุกเบิกของมหาวิทยาลัยด้วยคนหนึ่ง จนกระทั่งได้รับตำแหน่งทางวิชาการเป็นรองศาสตราจารย์ และได้เป็นคณบดีคณะรัฐศาสตร์ จนถึงตำแหน่งอธิการบดี เมื่อปลายปี พ.ศ. 2525 และยุติการรับราชการตั้งแต่ปี พ.ศ. 2542 ก่อนเกษียณอายุราชการจริงหลายปี

สุขุมมีชื่อเสียงเป็นที่รู้จักกันเป็นอย่างดีจากการวิทยากร พิธีกร นักพูด ในรายการอภิปราย ปราศรัย โต้วาที ทอล์คโชว์ต่าง ๆ รวมทั้งได้จัดรายการทางวิทยุ รายการโทรทัศน์ ในปัจจุบันเป็นวิทยาการให้ความเห็นทางการเมืองและเรื่องทั่วไปทางช่อง 3 โดยเป็นพิธีกรประจำรายการ ก๊วนข่าวเช้าวันหยุด คู่กับ กฤษนะ ละไล

 การเมือง 
สุขุมสนใจและติดตามการเมืองตั้งแต่ปี พ.ศ. 2500 ในสมัยรัฐบาลจอมพล แปลก พิบูลสงคราม เมื่ออายุเพียง 15 ปี ต่อมาได้เป็นที่ปรึกษาทางการเมืองให้แก่พลเอก เปรม ติณสูลานนท์ อดีตนายกรัฐมนตรี

ในระหว่างดำรงตำแหน่งอธิการบดีและที่ปรึกษาของพลเอกเปรม ได้เกิดเหตุนักศึกษาของมหาวิทยาลัยรามคำแหงผู้หนึ่ง ได้เข้าทำร้ายร่างกายพลเอกเปรม ด้วยการชกหน้าและด่าทอด้วยคำหยาบ ขณะที่ พล.อ.เปรมเป็นประธานในพิธีปิดการแข่งขันกีฬามหาวิทยาลัย ที่ทางมหาวิทยาลัยรามคำแหงเป็นเจ้าภาพ จนพลเอกเปรมต้องเข้ารักษาตัวที่โรงพยาบาล สุขุมได้แสดงความรับผิดชอบด้วยการลาออกทันที แต่ทว่าทางสภามหาวิทยาลัย โดย ศาสตราจารย์ประภาศน์ อวยชัย ประธานสภามหาวิทยาลัย ได้มีมติให้ดำรงตำแหน่งต่อกองบรรณาธิการมติชน, 289 ข่าวดัง 3 ทศวรรษหนังสือพิมพ์มติชน, พ.ศ. 2549, สำนักพิมพ์มติชน ISBN 974-323-889-1 

 เครื่องราชอิสริยาภรณ์ 
ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์, เล่ม ๑๐๘ ตอนที่ ๗ ง หน้า ๔๘๐, ๑๕ มกราคม ๒๕๓๔
ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ , เล่ม ๑๐๕ ตอนที่ ๒๐๑ ง ฉบับพิเศษ หน้า ๒๑, ๓ ธันวาคม ๒๕๓๑
ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเหรียญจักรมาลาและเหรียญจักรพรรดิมาลา, เล่ม ๑๑๓ ตอนที่ ๒๕ ข หน้า ๖๗๖, ๒๕ ธันวาคม ๒๕๓๙
# เคียว (แก้ความกำกวม)
เคียว สามารถหมายถึง
 เคียว - เครื่องมือทางการเกษตร
 ซามูไรดีปเปอร์ เคียว - การ์ตูนญี่ปุ่น
 เคียว (นักดนตรี) - นักดนตรีชาวญี่ปุ่น
 ฟูจิบายาชิ เคียว - ตัวละครจากเกมและการ์ตูนเรื่อง แคลนนาด
 โซมะ เคียว - ตัวละครจากการ์ตูนเรื่อง เสน่ห์สาวข้าวปั้น

ja:京
zh:京
# คาโฮะ
คาโฮะ สามารถหมายถึง

 บุคคล
 คาโฮะ , นักแสดงชาวญี่ปุ่นซึ่งชื่อเสียงเรียงนามที่แท้จริงมิได้เป็นที่เปิดเผย
 คาโฮะ โคดะ , นักพากย์ชาวญี่ปุ่น
 คาโฮะ มินะมิ , นักแสดงชาวญี่ปุ่น
 คาโฮะ มิยะซะกะ , นักวาดมังงะชาวญี่ปุ่น
 คาโฮะ ชิมะดะ , นักร้องและนักแสดงละครเวทีชาวญี่ปุ่น
 ตัวละคร
 คาโฮะ มิซุกิ , ตัวละครในอนิเมะแลมังงะเรื่อง ซากุระ มือปราบไพ่ทาโรต์ (Cardcaptor Sakura)
 คาโฮะ เซะริซะวะ , ตัวละครในวิชวลโนเวลเรื่อง นะสึอิโระโนะซุนะโดะเก (Hourglass of Summer)
# มูลนิธิซอฟต์แวร์เสรี
มูลนิธิซอฟต์แวร์เสรี (, ชื่อย่อ: FSF) เป็นองค์กรไม่แสวงหากำไรที่ก่อตั้งโดย ริชาร์ด สตอลล์แมน เมื่อวันที่ 4 ตุลาคม พ.ศ. 2528 (ค.ศ. 1985) เพื่อสนับสนุนแนวทางซอฟต์แวร์เสรี มีจุดประสงค์ต้องการให้สามารถเผยแพร่และแก้ไขซอฟต์แวร์คอมพิวเตอร์ได้โดยปราศจากข้อจำกัดใดๆ มูลนิธินี้จดทะเบียนในรัฐแมสซาชูเซตส์ สหรัฐอเมริกา

ตั้งแต่เริ่มก่อตั้งจนถึงราวกลางคริสต์ทศวรรษที่ 1990 ทุนส่วนใหญ่ของมูลนิธินำไปใช้จากนักพัฒนามาเขียนซอฟต์แวร์เสรีสำหรับโครงการกนู แต่นับจากกลางคริสต์ทศวรรษที่ 1990 เป็นต้นมา พนักงานและอาสาสมัครของมูลนิธิส่วนใหญ่ทำงานด้านกฎหมาย และปัญหาทางโครงสร้างของแนวทางซอฟต์แวร์เสรีและชุมชนของซอฟต์แวร์เสรี

เพื่อให้สอดคล้องกับเป้าหมาย คอมพิวเตอร์ของมูลนิธิทุกเครื่องใช้แต่ซอฟต์แวร์เสรีเท่านั้น
# ธีระ สูตะบุตร
ศาสตราจารย์ ธีระ สูตะบุตร นายกสภามหาวิทยาลัยเกริก อดีตอธิการบดีมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ในรัฐบาล พล.อ.สุรยุทธ์ จุลานนท์ เป็นเจ้าของกิจการโรงเรียนพิชญศึกษา เกิดวันที่ 21 ธันวาคม พ.ศ. 2484 เป็นบุตรนายหิรัญ สูตะบุตร อดีตอธิบดีกรมสรรพากร และนางเรณู สูตะบุตร อดีตอาจารย์ใหญ่โรงเรียนสมถวิลราชดำริ

ชีวิตส่วนตัว
สมรสกับ อาจารย์ ดร. สุนงนาท สูตะบุตร ผู้อำนวยการโรงเรียนพิชญศึกษา มีบุตรชื่อ เด็กหญิง ธนิดา สูตะบุตร (เสียชีวิตตั้งแต่ 3 ขวบ) ดร.หรินทร์ สูตะบุตร นักทรัพยากรบุคคลเชี่ยวชาญ สำนักพัฒนาบุคลากร สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร นาย ธีร์ภัทร สูตะบุตร อดีตผู้ช่วยรองนายกรัฐมนตรีด้านเศรษฐกิจ ซึ่งเสียชีวิตในวันที่ 9 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2561 อาจารย์ ดร.ธนัย สูตะบุตร รองผู้อำนวยการโรงเรียนพิชญศึกษา และนาย ธีรทัศ สูตะบุตร

 การศึกษา 
ศาสตราจารย์ ธีระ สูตะบุตร หรือที่รู้จักกันในนาม ศ.ดร.ธีระ สูตะบุตร สำเร็จการศึกษาจากโรงเรียนอัสสัมชัญ สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีจากมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ และได้รับทุนรัฐบาลไปศึกษาต่อที่ประเทศสหรัฐอเมริกา กระทั่งสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาเอก สาขา Plant Pathology จากมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย

ในปี พ.ศ. 2560 ธีระ สูตะบุตร ได้รับปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ (นวัตกรรมและเทคโนโลยีการเกษตร) จากมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสานรายนาม บัณฑิตกิตติมศักดิ์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน ประจำปีการศึกษา 2559

 การทำงาน 
ศ.ดร.ธีระ สูตะบุตร ได้รับราชการเป็นอาจารย์ที่ ภาควิชาโรคพืช คณะเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ในปี พ.ศ. 2511 และได้รับการเลื่อนตำแหน่งตามลำดับ โดยได้ดำรงตำแหน่ง ศาสตราจารย์ ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2534 ในช่วงระหว่างปี พ.ศ. 2539 ถึง พ.ศ. 2545 ศ.ดร.ธีระ สูตะบุตร ได้ดำรงตำแหน่ง อธิการบดีมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ อย่างต่อเนื่องถึงกว่า 6 ปี กระทั่งเกษียณอายุราชการเมื่อวันที่ 30 กันยายน พ.ศ. 2545 ในระหว่างที่ดำรงตำแหน่งอธิการ ศ.ดร.ธีระ สูตะบุตร ได้รับตำแหน่งประธานกรรมการบริหารกีฬามหาวิทยาลัยแห่งประเทศไทย และได้เป็นผู้ที่มอบปริญญาดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ให้กับนายไทเกอร์ วูดส์ ถึงโรงแรมที่พักด้วยตัวเอง

ภายหลังเหตุการณ์รัฐประหาร 19 กันยายน พ.ศ. 2549 ศ.ดร.ธีระ สูตะบุตร ในวัย 65 ปีได้รับเชิญเข้าร่วมรัฐบาลพล.อ.สุรยุทธ์ จุลานนท์ โดยได้ดำรงตำแหน่ง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ พระบรมราชโองการ ประกาศ แต่งตั้งรัฐมนตรี (คณะรัฐมนตรี ชุดที่มี พลเอก สุรยุทธ์ จุลานนท์ เป็นนายกรัฐมนตรี)

ภายหลังพ้นตำแหน่งรัฐมนตรีแล้ว ศ.ดร.ธีระ สูตะบุตร ได้กลับไปบริหารกิจการโรงเรียนเอกชนในย่านปากเกร็ดเป็นประธานโรงเรียนพิชญศึกษา ของตนเองโดยไม่ยุ่งเกี่ยวกับการเมือง

 เครื่องราชอิสริยาภรณ์ 
ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ , เล่ม ๑๑๓ ตอนที่ ๒๒ ข หน้า ๕, ๔ ธันวาคม ๒๕๓๙
ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์, เล่ม ๑๐๘ ตอนที่ ๒๐๘ ง ฉบับพิเศษ หน้า ๙, ๒๙ พฤศจิกายน ๒๕๓๔
ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า , เล่ม ๑๑๙ ตอนที่ ๗ ข หน้า ๒, ๔ พฤษภาคม ๒๕๔๕
ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเหรียญจักรมาลาและเหรียญจักรพรรดิมาลา, เล่ม ๑๑๒ ตอนที่ ๕ ข หน้า ๕๘๓, ๒๘ เมษายน ๒๕๓๘
ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเหรียญรัตนาภรณ์, เล่ม ๙๗ ตอนที่ ๘๙ ง หน้า ๑๗๗๘, ๑๐ มิถุนายน ๒๕๒๓
# สงครามสืบราชบัลลังก์สเปน
สงครามสืบราชบัลลังก์สเปน  (ค.ศ. 1702–ค.ศ. 1714) ซึ่งรวมทั้งสงครามพระนางแอนน์ (Queen Anne's War) ใน ทวีปอเมริกาเหนือเป็นสงครามครั้งสำคัญครั้งหนึ่งของทวีปยุโรปเกี่ยวกับปัญหาการสืบสันติวงศ์ของบัลลังก์สเปน ซึ่งเป็นผลให้มีการเปลี่ยนความสมดุลทางอำนาจในยุโรป ผู้เป็นผู้นำทางทหารที่สำคัญ ๆ ในสงครามครั้งนี้ก็ได้แก่โคลด ลุยส์ เฮคเตอร์ แห่งวิลลาร์ส, เจมส์ ฟิทซเจมส์ ดยุกแห่งเบอร์วิก,  จอห์น เชอร์ชิล ดยุกแห่งมาร์ลบะระ และเจ้าชายเออแฌนแห่งซาวอย

ในปี ค.ศ. 1700 พระเจ้าการ์โลสที่ 2 แห่งสเปนสวรรคตและทรงทิ้งทุกสิ่งทุกอย่างให้ดยุกแห่งอองชู พระนัดดาในพระเจ้าหลุยส์ที่ 14 แห่งฝรั่งเศส และผู้กลายมาเป็นพระเจ้าเฟลีเปที่ 5 แห่งสเปน สงครามจึงค่อย ๆ ประทุขึ้นโดยจักรพรรดิเลโอโปลด์ที่ 1 แห่งโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ ราชวงศ์ฮับส์บูร์ก ทรงต่อสู้เพื่อรักษาบัลลังก์สเปนไว้กับฮับส์บูร์ก เมื่อพระเจ้าหลุยส์ที่ 14 เริ่มขยายดินแดนอย่างรวดเร็ว ประเทศอื่น ๆ ในยุโรปโดยเฉพาะราชอาณาจักรอังกฤษ โปรตุเกส และเนเธอร์แลนด์จึงเข้าร่วมเป็นพันธมิตรกับจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์เพื่อต่อต้านฝรั่งเศสAlso in the English case, to safeguard its own Protestant succession, opposing France as throughout the Second Hundred Years' War Tombs, That Sweet Enemy, p.24. รัฐอื่น ๆ เข้าร่วมในสงครามต่อต้านฝรั่งเศสและสเปนเพื่อจะหวังที่ได้ดินแดนเพิ่ม หรือเพื่อป้องกันการเสียดินแดนที่ครองอยู่  สงครามไม่จำกัดอยู่แต่ในยุโรปเท่านั้นแต่ในทวีปอเมริกาเหนือซึ่งรู้จักระหว่างชาวอาณานิคมอังกฤษในนามว่า “สงครามพระราชินีนาถแอนน์” และจากทหารคอร์แซรส์และโจรสลัดหลวง (privateers) ตามแนวสเปน (Spanish Main) — แนวฝั่งทะเลของสเปนในทวีปอเมริกาเหนือตั้งแต่บริเวณริมฝั่งรัฐฟลอริดาปัจจุบันเรื่อยลงไปทางเม็กซิโกลงไปจนถึงทางตอนเหนือของทวีปอเมริกาใต้ มีการประมาณการว่ายอดผู้เสียชีวิตในสงครามครั้งนี้อาจสูงถึง 400,000 คน

 สนธิสัญญา 
สงครามสงบลงด้วยการลงนามในสนธิสัญญาอูเทร็คท์เมื่อวันที่ 11 เมษายน ค.ศ. 1713 และ การประชุมราสชตัทครั้งที่ 1 ค.ศ. 1714 (First Congress of Rastatt 1714) ผลจากสงครามคือพระเจ้าเฟลีเปที่ 5 ยังคงเป็นพระเจ้าแผ่นดินสเปนแต่ถูกยกเลิกสิทธิในการสืบราชบัลลังก์ฝรั่งเศสซึ่งเป็นการป้องการการรวมตัวระหว่างราชอาณาจักรสเปนและฝรั่งเศส ออสเตรียไดัรับดินแดนที่เคยเป็นของสเปนในอิตาลีและเนเธอร์แลนด์ทั้งหมด ความมีอิทธิพลเหนือกว่า (Hegemony) ประเทศใด ๆ ในยุโรปของฝรั่งเศสต่อยุโรปก็สิ้นสุดลงและปรัชญาการสร้างความสมดุลทางอำนาจ (balance of power) กลายมาเป็นส่วนหนึ่งของความสัมพันธ์ระหว่างประเทศซึ่งกล่าวถึงในสนธิสัญญาอูเทรชท์Wolf, The Emergence of the Great Powers: 1685–1715. p.92
# ตะกรุด
ตะกรุด เป็นหนึ่งในเครื่องรางของขลังที่ผูกพันกับคติความเชื่อในสังคมไทยมาช้านาน เพื่อความเข้มขลัง ศักดิ์สิทธิ์ ดีในทางแคล้วคลาด คงกระพันชาตรี ป้องกันภยันตราย ภัยพิบัติทั้งปวง รวมทั้งด้านเมตตามหานิยม ค้าขาย โชคลาภ กลับดวง พลิกชะตา เลื่อนยศ ร้ายกลายเป็นดี ฯลฯ ตะกรุดได้ถูกสร้างโดยอ้างถึงพุทธคุณ ธรรมคุณ สังฆคุณ เพราะหากทำวัตถุบูชาเป็นรูปพระพุทธเจ้าแล้ว เมื่อนำไปในสถานที่ต่าง ๆ เช่น สนามรบ อาจจะไม่บังควร

ตะกรุดทำมาจากวัสดุต่าง ๆ ตามตำราของครูบาอาจารย์แต่ละท่าน แต่ที่พบโดยทั่วไปจะเป็นการนำโลหะแผ่นบางๆ อาจจะเป็น ทองคำ เงิน นาก ตะกั่ว หรือโลหะผสมอื่น ๆ มาลงอักขระเลขยันต์ด้วยเหล็กจารแสดงความหมายที่แตกต่างกันออกไป แล้วม้วนให้เป็นท่อกลมโดยมีช่องว่างตรงแกนกลางสำหรับร้อยเชือกติดตัว อาจนำมาหลอมรวมกันแล้วทำเป็นตะกรุดหล่อโบราณ ทำจากรางน้ำฝน ทำจากกาน้ำ ทำจากใบลาน ตัดเป็นแผ่นก่อนแช่น้ำแล้วนำมาม้วนเป็นท่อกลม ทำจากหนังสัตว์ เช่น หนังเสือ หนังหน้าผากเสือ หนังงู หนังเสือดาว หนังลูกวัวอ่อนตายในท้องแม่ หรือจากกระดูกสัตว์ ตะกรุดกระดูกช้าง ตะกรุดจากเขาวัวเผือก หรือจากไม้มงคลต่างๆ เช่น ไม้ไผ่ ซึ่งมีทั้งไผ่ตันและไผ่รวก ไม้คูน ไม้ขนุน ตะกรุดส่วนใหญ่ที่เป็นโลหะ จะมีความเชื่อที่แตกแขนงออกไปอีก เช่น ถ้าเป็นตะกรุดที่ต้องการให้เกิดผลทางด้านเมตตา มักจะทำโดยใช้แผ่นทองหรือแผ่นเงิน ตะกรุดที่ต้องการให้เกิดผลทางคงกระพัน จะใช้แผ่นทองแดง ตะกรุดที่ต้องการให้เกิดผลทางด้านแคล้วคลาด มักจะใช้แผ่นตะกั่ว เป็นต้น

รูปแบบของตะกรุดก็มีพัฒนาการเรื่อยมาจากดอกใหญ่หนาสำหรับการออกศึกสงคราม ก็ค่อย ๆ ลดขนาดลง บางทีก็จัดทำเป็นดอกเล็ก ๆ ในลักษณะเครื่องรางติดตัวหรือสามารถตอกฝังเข้าไปในร่างกายได้ ปัจจุบันก็มีรูปแบบใหม่ขึ้นมาโดยทำมาจากปลอกลูกปืน อาศัยนัยว่า แม่ไม่ฆ่าลูก แล้วอาจจะถักด้วยเชือก ด้ายมงคล พอกด้วยผงยาจินดามณี แล้วนำไปจุ่มหรือชุบรักปิดทองตามตำรา ตะกรุดใช้บูชาอยู่ 2 แบบ คือใช้คล้องคอ หรือใช้คาดเอว โดยดอกตะกรุดจะขนานกันไปในแนวนอน ตะกรุดหากเป็นดอกเดียว เรียกว่า ตะกรุดโทน หากเป็นสองดอกจะเป็น ตะกรุดแฝด หรือเป็นโลหะสามชนิดเรียกว่า ตะกรุดสามกษัตริย์ หาก 16 ดอกเรียกว่า ตะกรุดโสฬส ดังจะเห็นได้จากพระบรมรูปสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ในมหาวิทยาลัยนเรศวร จังหวัดพิษณุโลก คล้องไว้ด้วยตะกรุดดอกใหญ่ เรียงเป็นแนวยาวพาดพระอังสะ ในลักษณะการเฉียงลงถึงบั้นพระองค์ มีสายตะกรุด 16 ดอก คล้องเป็นแนวยาวทั้งด้านหน้าและด้านหลัง ซึ่งพระองค์ท่านสะพาย 2 เส้น
# เวียงโบราณเวียงลอ
เวียงโบราณเวียงลอ ตั้งอยู่ที่ตำบลลอ อำเภอจุน จังหวัดพะเยา สันนิษฐานว่าเคยเป็นเมืองโบราณขนาดใหญ่ มีอายุราว 1500-1600 ปีตามหลักฐานศิลาจารึกและพระพุทธรูปหินทราย ที่ขุดพบในตัวเมืองโบราณเวียงลอภายในคูเมือง กำแพงเมือง พบโบราณสถาน ประมาณ 10 แห่ง และพบซากโบราณสถาน นอกคูเมือง-กำแพงเมืองอีกประมาณ 40 แห่งที่สำคัญ คือ มีวัดร้างอยู่มากมาย พระธาตุและวัดเก่าแก่ คือวัดศรีปิงเมือง และใกล้เวียงลอยังเป็นจุดที่ลำน้ำจนไหลลงน้ำแม่อิง  ด้วยเหตุนี้จึงเรียกบริเวณนี้เรียกว่า "สบอิง"

โบราณสถาน
เวียงลอ ได้รับการบูรณปฏิสังขรณ์โดยกรมศิลปากร พบโบราณสถานภายในเวียงกว่า 10 แห่ง นอกเวียง 33 แห่ง ปัจจุบันโบราณสถานเวียงลอที่ได้ดำเนินการขุดแต่งและบูรณะไปแล้วทั้งสิ้น 16 แห่ง คือ
 วัดศรีปิงเมือง
 วัดพระเจ้าเข้ากาด
 วัดมะม่วงแก้มแดง
 วัดพระธาตุหนองห้า
 กู่พระแก้ว
 วัดพระธาตุบุนนาค
 วัดเวียงป่าสัก
 วัดท่าแฉะ
 กู่ล้อมธาตุ
 วัดกู่บวกกู่
 กู่หนองผำ
 วัดศรีชุม
 กู่เกือกม้า
 วัดสารภี
 กู่ขะจ้าว
 โบราณสถานใกล้วัดศรีปิงเมือง
# หน่วยพิทักษ์ป่าห้วยชมพู-ผาเทวดา
หน่วยพิทักษป่าที่ วล.2 (ห้วยชมภู) เป็นหน่วยพิทักษ์สังกัดเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเวียงลอ ตั้งอยู่ที่ ต.สันโค้ง อ.ดอกคำใต้ ห่างจากตัวอำเภอประมาณ 11 กม.ได้กำหนดเส้นทางเดินทางไกลและผจญภัยเนื่องจากลักษณะภูมิประเทศเป็นภูเขาสูงผาชัน ทอดยาวจากทิศเหนือไปทิศใต้ ตลอดเส้นทางจะพบเห็นสภาพป่า 3ชนิดคือ ป่าเต็งรัง  ป่าเบญจพรรณ  และป่าดิบแห้ง รวมทั้งน้ำตกห้วยชมพู  และถ้ำน้อยใหญ่ที่สวยงามเรียงรายตามเทือกเขาผาเทวดา
# ปฏิทินจันทรคติ
ปฏิทินจันทรคติ (อังกฤษ: lunar calendar) ใช้เรียกรูปแบบการใช้ปฏิทินรูปแบบหนึ่ง โดยใช้ดิถีของดวงจันทร์เพื่อบอกข้างขึ้นข้างแรมบอกเดือน ซึ่งในปัจจุบันระบบปฏิทินที่ใช้รูปแบบนี้ได้เปลี่ยนมาใช้ในรูปแบบปฏิทินสุริยจันทรคติแทนที่ โดยส่วนของจันทรคติใช้งานเฉพาะอ้างอิงวันสำคัญทางศาสนา หรือเทศกาลฉลองตามประเพณีดั้งเดิม เช่น ปฏิทินจีน ปฏิทินฮิบรู ปฏิทินฮินดู

ปฏิทินจันทรคติในหนึ่งเดือนจะนับตามการโคจรรอบโลกของดวงจันทร์ ซึ่งประมาณ 29.5วัน ซึ่งในหนึ่งปีจะแบ่งเป็น 12 เดือนซึ่งมีทั้งหมด 354 วัน โดยวันจะน้อยกว่าปฏิทินสุริยคติ 10 วันเศษ ซึ่งเมื่อถึงปีที่จำนวนวันที่เกินมาครบประมาณ 26.5 วันเศษ จะมีการเพิ่มเดือนเข้ามาอีกหนึ่งเดือน ซึ่งทำให้ปีนั้นมี 384 วัน ตัวอย่างเช่นในปฏิทินจันทรคติไทย จะเรียกว่าอธิกมาส โดยจะเพิ่มเดือน 8 เข้ามาอีกหนึ่งเดือนซึ่งเรียกว่า เดือน 8/8 (หรือ 8-8 หรือ 88 ก็เขียน) โดยในปีนั้นจะมี 13 เดือน ในปีที่ 3, 6, 9, 11, 14, 17 และ 19

ในปีทางจันทรคติ จะมี 12 เดือน ได้แก่ เดือนอ้าย เดือนยี่ เดือนสาม เดือนสี่ เดือนห้า เดือนหก เดือนเจ็ด เดือนแปด เดือนเก้า เดือนสิบ เดือนสิบเอ็ด เดือนสิบสอง โดยเดือนคู่จะมี 30 วัน คือวันขึ้น 1 ค่ำ ถึง วันขึ้น 15 ค่ำ และวันแรม 1 ค่ำ ถึง วันแรม 15 ค่ำ ส่วนเดือนคี่มี 29 วัน คือวันขึ้น 1 ค่ำ ถึง วันขึ้น 15 ค่ำ และวันแรม 1 ค่ำ ถึง วันแรม 14 ค่ำ นอกจากนี้ยังมีบางปีที่มีวันแรม 15 ค่ำ เดือน 7 เรียกว่าอธิกวาร โดยจะมีในปีที่ 6, 12, 17, 22, 28, 33 และ 38 ทั้งนี้ เพื่อให้เดือนแต่ละเดือนมีค่าเฉลี่ยของวันในเดือนเข้าใกล้ 29.530588 วันมากที่สุด