# โรงเรียนพรหมานุสรณ์จังหวัดเพชรบุรี
โรงเรียนพรหมานุสรณ์จังหวัดเพชรบุรี  (อักษรย่อ พ.บ. / P.B.) ตั้งอยู่เลขที่ 278 ถนนบันไดอิฐ ตำบลคลองกระแชง อำเภอเมืองเพชรบุรี จังหวัดเพชรบุรี  เป็นโรงเรียนสหศึกษาทั้งระดับมัธยมศึกษาตอนต้น และ มัธยมศึกษาตอนปลาย อีกทั้งยังเป็นโรงเรียนประจำจังหวัดเพชรบุรี

 ประวัติ 
เดิมเป็น 2 โรงเรียนคือ โรงเรียนวัดพลับพลาชัย โดยมีพระอาจารย์ริด (หลวงพ่อฤทธิ์) เจ้าอาวาสวัดพลับพลาชัยเป็นผู้ริเริ่มดำเนินการ ทั้งด้านการสอนและทุนทรัพย์  เมื่อ พ.ศ. 2429 (ตามประวัติการประถมศึกษาของชาติที่ ศาสตราจารย์ หม่อมหลวงมานิจ ชุมสาย ค้นคว้าให้ UNESCO ระบุว่ามีโรงเรียนเปิดสอนในวัดพลับพลาชัยแล้ว เป็นแห่งแรกของจังหวัดเพชรบุรี โดยในสมัยนั้นที่ว่าการอำเภอคลองกระแชง ตั้งอยู่ที่วัดพลับพลาชัย จึงเป็นศูนย์การสอบไล่ประโยคประถมศึกษา) และโรงเรียนบำรุงไทย ของวัดคงคาราม (วัดคงคารามวรวิหาร) ซึ่งภายหลังได้ยุบรวมกัน ตลอดจนเปลี่ยนชื่อเรื่อยมาจนกระทั่งปัจจุบันคือโรงเรียนพรหมานุสรณ์จังหวัดเพชรบุรี

 พ.ศ. 2429 พระอาจารย์ริด (หลวงพ่อฤทธิ์) เจ้าอาวาสวัดพลับพลาชัย ดำเนิการจัดต้งโรงเรียน ณ วัดพลับพลาชัย
 พ.ศ. 2437 พระสุวรรณมุนี (หลวงปู่ฉุย) วัดคงคารามวรวิหาร ขณะนั้นยังเป็นพระผู้น้อยอยู่ ได้ริเริ่มดำเนินการสอนศิษย์วัดและบุตรหลานชาวบ้านให้ได้อ่านเรียนภาษาไทย จนอ่านออกเขียนได้ดี 
 พ.ศ. 2444 โรงเรียนของวัดคงคารามวรวิหารได้มีชื่อเสียงและความนิยมจนสามารถตั้งเป็นโรงเรียนประถมชื่อ บำรุงไทย 
 พ.ศ. 2452 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จไปทอดพระเนตรการก่อสร้างพระราชวังบ้านปืน หลวงพ่อฤทธิ์ได้ตั้งโต๊ะหมู่บูชานำพระสงฆ์เจริญชัยมงคลคาถารับการเสด็จ เมื่อขบวนเสด็จมาจากสถานีรถไฟเพชรบุรีซึ่งเป็นสถานีใต้สุดในสมัยนั้นผ่านมาถึง พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทอดพระเนตรเห็นโรงเรียนมีเด็กนักเรียนเล็กๆ อยู่ด้วย จึงรับสั่งให้หยุดรถพระที่นั่ง และทรงไต่ถามจนทราบว่า หลวงพ่อฤทธิ์สร้างโรงเรียนโดยเงินส่วนตัวสมทบกับเงินที่ชาวบ้านบริจาค และมีพระภิกษุสงฆ์เป็นครูสอน เมื่อเสด็จนิวัติกลับถึงพระนคร มีพระราชกระแสรับสั่งให้เสนาบดีกระทรวงธรรมการ จัดส่งครูชาย 3 คน มาจัดการศึกษาตามหลักสูตรของกระทรวง คราวใดที่พระเจ้าอยู่หัวเสด็จแปรพระราชฐานมายังจังหวัดเพชรบุรี พระองค์จะเสด็จแวะมานมัสการหลวงพ่อฤทธิ์เสมอ วันหนึ่ง พระเจ้าบรมวงศ์เธอกรมหลวงชุมพรเขตอุดมศักดิ์ ได้เสด็จมานมัสการหลวงพ่อฤทธิ์ เมื่อได้สนทนาธรรมกับหลวงพ่อฤทธิ์แล้ว ก็เป็นที่พอพระทัยของเสด็จในกรมยิ่งนัก ถึงกับถวายตัวขอเป็นศิษย์ หลวงพ่อฤทธิ์ได้ถวายหัวโขนให้กรมหลวงชุมพรฯ 1 หัว เป็นหัวพิราพ และต่อมาโรงเรียนวัดพลับพลาชัยได้โอนกิจการและนักเรียนจากวัดพลับพลาชัย ย้ายไปรวมกับโรงเรียนบำรุงไทย (สืบเนื่องจากบริเวณวัดพลับพลาชัยคับแคบ ไม่เหมาะแก่การจัดการเรียน การสอน เพราะนอกจากตั้งเป็นโรงเรียนแล้ว วัดพลับพลายชัยในสมัยนั้น  ยังเป็นที่ตั่งที่ว่าการอำเภอคลองกระแชง หรือ อำเภอเมืองเพชรบุรี อีกด้วย ซึ่งย่ากต่อการขยาย)
 พ.ศ. 2454 กระทรวงธรรมการได้ยกฐานะโรงเรียนบำรุงไทยเป็นโรงเรียนของรัฐบาล เปลี่ยนชื่อเป็น โรงเรียนตัวอย่างประจำจังหวัดเพชรบุรี (วัดคงคาราม)
 พ.ศ. 2473 กระทรวงศึกษาธิการได้เปลี่ยนชื่อเป็นโรงเรียนประจำจังหวัดเพชรบุรี (คงคาราม) 
 พ.ศ. 2494 กระทรวงศึกษาธิการได้เปลี่ยนชื่อใหม่เป็นโรงเรียนเพชรบุรี (คงคาราม) 
 พ.ศ. 2497–2498 สมัยนายโกวิทย์ ต่อวงษ์ เป็นอาจารย์ใหญ่ ได้ขออนุญาตย้ายโรงเรียนมาตั้ง ณ ที่  ปัจจุบันเชิงเขามไหสวรรค์ (พระนครคีรี) ซึ่งเป็นวัดร้างที่มีพื้นที่กว้างขวางกว่าที่เดิม และอยู่ไม่ไกลจากชุมชน
 พ.ศ. 2499 เปลี่ยนชื่อเป็นโรงเรียนพรหมานุสรณ์จังหวัดเพชรบุรี เพื่อเป็นอนุสรณ์แด่ พลเอกมังกร  พรหมโยธี รัฐมนตรีการกระทรวงศึกษาธิการสมัยนั้นที่ได้มาเป็นประธานพิธีเปิดอาคารเรียน โรงเรียนได้เปิดสอนตั้งแต่ ม.1 ถึง ม.6 มัธยมศึกษาตอนต้นเป็นชาย
 พ.ศ. 2543 เปิดเป็นโรงเรียนสหศึกษาทั้งระดับมัธยมศึกษาตอนต้น และมัธยมศึกษาตอนปลาย รับนักเรียนหญิงในชั้น ม.1 เป็นรุ่นแรก
 พ.ศ. 2554 โรงเรียนมีอายุครบ 100 ปี แห่งการก่อตั้งของกระทรวงธรรมการ (กระทรวงศึกษาธิการ) (นับจากปี พ.ศ. 2454 ที่ยกฐานะเป็นโรงเรียนของรัฐบาล) หรือ 115 ปี นับแต่แรกตั้งโรงเรียนเปิดทำการเรียนการสอน ณ วัดคงคาราม และ 124 ปี นับตั้งแต่พระอาจารย์ริด (หลวงพ่อฤทธิ์) เปิดกิจการโรงเรียน ณ วัดพลับพลาชัย

 ตราประจำโรงเรียน 
ตราช้างหมอบชูคบเพลิง ประกอบด้วย 3 ส่วนคือ
 ส่วนล่าง เป็นลักษณะครึ่งวงกลมเขียนอักษรว่า "พรหมานุสรณ์จังหวัดเพชรบุรี"
 ส่วนกลาง เป็นรูปช้างหมอบ หมายถึง วัดช้าง ซึ่งโรงเรียนตั้งอยู่
 ส่วนบน เป็นคบเพลิง หมายถึง แสงสว่างแห่งความรู้

 ผู้บริหารของโรงเรียน 
รายนามผู้บริหารโรงเรียนในยุคก่อตั้งไม่สามารถหาหลักฐานได้ จึงมีเพียงหลักฐาน หลัง พ.ศ. 2447 เป็นต้นมา  ซึ่งก่อนหน้านั้นคาดว่า พระอาจารย์ฤทธิ์ เป็นเสมือนครูใหญ่ในส่วนของโรงเรียนวัดพลับพลาชัย และหลวงปู่ฉุย ในส่วนของโรงเรียนบำรุงไทย ซึ่งเป็นผู้ก่อตั้งโรงเรียน
รายนามผู้บริหารโรงเรียนพรหมานุสรณ์จังหวัดเพชรบุรีลำดับรายนามชื่อตำแหน่งช่วงเวลาระยะเวลาหมายเหตุ 0. หลวงพ่อริด (พระอาจารย์ฤทธิ์) ครูใหญ่ พ.ศ. 2429 – พ.ศ. 2447  18 ปี  1.  0. หลวงปู่ฉุย ครูใหญ่ พ.ศ. 2437 – พ.ศ. 2450  13 ปี  2.  1. นายลิ ธรรมรักษ์  ครูใหญ่ พ.ศ. 2447 – พ.ศ. 2452  5 ปี  3.  2. นายฉิว ปริปุรณ์  รักษาการครูใหญ่  พ.ศ. 2450 – พ.ศ. 2454 4 ปี 3., 4.   3. นายปลั่ง (ไม่ทราบนามสกุล) ครูใหญ่ พ.ศ. 2455 – พ.ศ. 2456  1 ปี 4.  นายสอน จินตวณิช  (ขุนกัลยาณวาท) ครูใหญ่ พ.ศ. 2456 – พ.ศ. 2457 1 ปี 5. นายถนอม  จีระมะกร  (ขุนอักษรสิทธิวินัย) ครูใหญ่ พ.ศ. 2457 – พ.ศ. 2461  4 ปี6. นายเท้ง  เหมะบุตร  (ขุนประกาศวุฒิสาร) ครูใหญ่ พ.ศ. 2461 – พ.ศ. 2463  2 ปี 7. นายอุ๋ย  ทรัพย์วณิชย์ ครูใหญ่ พ.ศ. 2463 – พ.ศ. 2465  2 ปี 8. นายผล  ไตละนันทน์ (ขุนวิชชากรรมพิเศษ) ครูใหญ่ พ.ศ. 2465 – พ.ศ. 2475  10 ปี 9. นายลำใย  แกวกก้อง (ลำใย เกียรติก้อง) ครูใหญ่ พ.ศ. 2475 – พ.ศ. 2485  10 ปี 10. นายเกษม  นิโลดม อาจารย์ใหญ่  พ.ศ. 2485 – พ.ศ. 2487   2 ปี 11. นายโกวิทย์  ต่อวงษ์  อาจารย์ใหญ่  พ.ศ. 2487 – พ.ศ. 2508  20 ปี 12. นายน้อม  บุญดิเรก  รักษาการอาจารย์ใหญ่ 1 มิ.ย. 2508 - 3 ต.ค. 2508 4 เดือน 13. นายเจิม  สืบขจร อาจารย์ใหญ่  พ.ศ. 2508 – พ.ศ. 2516  8 ปี 14. นายจิตต์  ศรีสุโร ผู้อำนวยการ พ.ศ. 2516 – พ.ศ. 2525   9 ปี 15. นายแสวง  เอี่ยมองค์  ผู้อำนวยการ พ.ศ. 2517 – 2536  9 ปี 16. นายสุวิทย์  พ่วงลาภ  ผู้อำนวยการ 9 ธ.ค. 2536 – 5 ม.ค. 2543 7 ปี 17. นายบุรี  แสงศิลา ผู้อำนวยการ 6 ม.ค. 2543 – 30 ก.ย. 2547 3 ปี 18. นายสุวิทย์  พ่วงลาภ ผู้อำนวยการ  1 ต.ค. 2547 – 30 ก.ย. 2549 2 ปี 19. ว่าที่ ร้อยโทยุทธ  นุชสวัสดิ์ ผู้อำนวยการ 31 ต.ค. 2549 – 30 ก.ย. 2552 3 ปี 20. นายธีระพันธุ์  ธีรานันท์ ผู้อำนวยการ 27 พ.ค. 2552 – 30 ก.ย. 2557  5 ปี  21. นายพล อินทร์จันทร์ ผู้อำนวยการ  09 ธ.ค. 2557 – 30 ก.ย. 2559 2 ปี 22. นายธีรศักดิ์ พิงภักดิ์ ผู้อำนวยการ 1 พ.ย. 2559 – 8 ส.ค. 2562  3 ปี   23.  นางสาวจรูญศรี เชี่ยวชูพันธ์  รักษาการผู้อำนวยการ  พ.ศ. 2562 – พ.ศ. 2562  ไม่ถึง 1 ปี  24.  นายอรุณ สรรพคุณ  ผู้อำนวยการ  6 ธ.ค. 2562 – ต.ค. 2566  3 ปี  25.  นายบุญช่วย วาดวงศ์  ผู้อำนวยการ  4 ต.ค. 2566 – 7 ต.ค. 2567  1 ปี  26.  นายอภิชาติ ใจกล้า  ผู้อำนวยการ  8 ต.ค. 2567 – ปัจจุบัน     
thumb|พระประธาน ประจำวัดป่าแก้ว

 หมายเหตุ 
โรงเรียนวัดพลับพลาชัย
โรงเรียนบำรุงไทย
โรงเรียนวัดพลับพลาชัย พ.ศ. 2453 ยุบรวมเข้ากับโรงเรียนบำรุงไทย
โรงเรียนบำรุงไทย พ.ศ. 2454 ได้เข้าเป็นโรงเรียนของรัฐบาลและเปลี่ยนชื่อเป็นโรงเรียนตัวอย่างจังหวัดเพชรบุรี

 ศิษย์เก่าที่มีชื่อเสียง 
 ศาสตราจารย์พูน เกษจำรัส  ศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์ (ภาพถ่ายศิลปะ) ซึ่งเป็นศิษย์เก่าจากสถานศึกษานี้  (ได้เข้าศึกษาต่อใน มหาวิทยาลัยศิลปากร เป็นนักศึกษารุ่นแรก โดยเป็นนักศึกษาคนแรกของมหาวิทยาลัยศิลปากร-นักศึกษาเลขประจำหมายเลข 1)
 สิริ ทุกข์วินาศ (เอกมหาราช), ดร. เลขาธิการศูนย์พัฒนาการประมงแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
 นายประสม สุสุทธิ ศิลปินเมืองเพชรสาขาทัศนศิลป์   
 นายมนัส จรรยงค์  ราชาเรื่องสั้นของเมืองไทย (จบมัธยมปีที่สอง แล้วย้ายสถานศึกษา) 
 พล.ต.อ.ณรงค์ มหานนท์ อธิบดีกรมตำรวจ  ระหว่าง พ.ศ. 2525 – พ.ศ. 2530
 นายถวิล เปลี่ยนศรี เลขาธิการสภาความมั่นคงแห่งชาติ 
 นางสาวสุมล สุตะวิริยะวัฒน์ สมาชิกวุฒิสภาจังหวัดเพชรบุรี (พ.ศ. 2551 – ปัจจุบัน)
 นายเฉลิมชัย ศรีอ่อน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงาน  (ศิษย์เก่า รุ่นอพยพ: 2522–2525 เลขประจำตัว พ.บ.13876) 
 นายณัฐวุฒิ สกิดใจ  นักแสดงละครโทรทัศน์ซึ่งเป็นศิษย์เก่าจากสถานศึกษานี้
 นายสราวุฒิ พุ่มทอง  นักแสดงละครโทรทัศน์ซึ่งเป็นศิษย์เก่าจากสถานศึกษานี้
 นายพิเชษฐ์ สถิรชวาล   อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร์จังหวัดเพชรบุรี, อดีตผู้อำนวยการขนส่งมวลชนกรุงเทพมหานคร, อดีตรัฐมนตรีช่วยกระทรวงคมนาคม
 พลตำรวจเอกจงรัก จุฑานนท์ รองผู้บัญชาการสำนักงานตำรวจแห่งชาติ
 นางสาวนรารักษ์ ใจบำรุง (เต้น Mic Idol) ศิลปินค่าย GMM GRAMMY
 นายศิวพล เสียงหวาน วีเจจากสถานีโทรทัศน์ป๊อป
 นายธัญวิสิฎฐ์ เสียงหวาน   นักแสดง
พล.ต.ท.สำราญ นวลมา ผู้ช่วยผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ