# รายพระนามพระมหากษัตริย์ล้านนา
รายพระนามพระมหากษัตริย์และเจ้าผู้ครองล้านนา (พ.ศ. 1839 – 2317) ตั้งแต่พญามังรายสถาปนาราชวงศ์มังราย อาณาจักรล้านนา จนถึงการปกครองของพม่าครั้งที่ 4 (พ.ศ. 2306 – 2317) ก่อนจะตกเป็นประเทศราชของกรุงธนบุรี โดยเรียงตามพระนาม/ชื่อที่ปรากฎในตำนานพื้นเมืองเชียงใหม่

 ราชวงศ์มังราย (พ.ศ. 1839 –2101) 

พระบรมรูปรายพระนาม<span style="color:#000000">ช่วงเวลาครองราชย์ระยะเวลาหมายเหตุ 133x133px พญามังราย(1370). Wat Phra Yuen Inscription.(ᨻᩕ᩠ᨿᩣᨾᩢ᩠ᨦᩁᩣ᩠ᨿ) พ.ศ. 1839 - 1854 15 ปี พระราชโอรสในพญาลาวเมง กษัตริย์แห่งหิรัญนครเงินยาง 45x45px พญาไชยสงคราม(ᨻᩕ᩠ᨿᩣᨩᩱ᩠ᨿᩈᩫ᩠ᨦᨣᩕᩣ᩠ᨾ) พ.ศ. 1854 - 1868 14 ปี พระราชโอรสในพญามังรายRatanapannya Thera. (1788). Jinakalamali. 100x100px พญาแสนพู(ᨻᩕ᩠ᨿᩣᩈᩯ᩠ᨶᨻᩪ) พ.ศ. 1868 - 1877 9 ปี  พระราชโอรสในพญาไชยสงคราม 45x45px พญาคำฟู(ᨻᩕ᩠ᨿᩣᨤᩣᩴᨼᩪ) พ.ศ. 1877 - 1879 2 ปี พระราชโอรสในพญาแสนพู 45x45px พญาผายู(ᨻᩕ᩠ᨿᩣᨹᩣᨿᩪ) พ.ศ. 1879 - 1898 19 ปี พระราชโอรสในพญาคำฟู 157x157px พญากือนา(ᨻᩕ᩠ᨿᩣᨠᩨᨶᩣ) พ.ศ. 1898 - 1928 30 ปี พระราชโอรสในพญาผายู 45x45px พญาแสนเมืองมา(ᨻᩕ᩠ᨿᩣᩈᩯ᩠ᨶᨾᩮᩬᩥᨦᨾᩣ) พ.ศ. 1929 - 1945 16 ปี พระราชโอรสในพญากือนา 45x45px พญาสามฝั่งแกน(ᨻᩕ᩠ᨿᩣᩈᩣ᩠ᨾᨺᩢ᩠᩵ᨦᨠᩯ᩠ᨶ) พ.ศ. 1945 - 1984 30 ปี พระราชโอรสในพญาแสนเมืองมา 156x156px พระเป็นเจ้าติโลกราช(ᨻᩕᨸᩮ᩠ᨶᨧᩮᩢ᩶ᩣᨲᩥᩃᩰᨠᩁᩣᨩ) พ.ศ. 1984 - 2030 46 ปี พระราชโอรสในพญาสามฝั่งแกน 125x125px พญายอดเชียงราย(ᨻᩕ᩠ᨿᩣᨿᩬᨯᨩ᩠ᨿᨦᩁᩣ᩠ᨿ) พ.ศ. 2030 - 2038 8 ปี พระโอรสในท้าวบุญเรือง; พระราชนัดดาพระเป็นเจ้าติโลกราช 133x133px พญาแก้วภูตาธิปติราช(ᨻᩕ᩠ᨿᩣᨠᩯ᩠᩶ᩅᨽᩪᨲᩣᨵᩥᨷᨲᩥᩁᩣᨩ) พ.ศ. 2038 - 2068 30 ปี (พระเมืองแก้ว); พระราชโอรสในพญายอดเชียงราย 109x109px พญาเกษเชฏฐราช(ᨻᩕ᩠ᨿᩣᨠᩮ᩠ᩇᨩᩮᨭᩛᩁᩣᨩ) พ.ศ. 2068 - 2081 13 ปี (พระเมืองเกษเกล้า); พระราชโอรสในพญาแก้ว 45x45px ท้าวซาย(ᨴ᩶ᩣ᩠ᩅᨪᩣ᩠ᨿ) พ.ศ. 2081 - 2086 5 ปี (ท้าวซายคำ); พระราชโอรสในพญาเกษเชษฐราชกับพระนางจิรประภาเทวี 109x109px พญาเกษเชฏฐราช(ᨻᩕ᩠ᨿᩣᨠᩮ᩠ᩇᨩᩮᨭᩛᩁᩣᨩ) พ.ศ. 2086 - 2088 2 ปี (พระเมืองเกษเกล้า); พระราชโอรสในพญาแก้ว 139x139px พระเป็นเจ้ามหาจิรประภาเทวี(ᨻᩕᨸᩮ᩠ᨶᨧᩮᩢ᩶ᩣᨾᩉᩣᨧᩥᩁᨷᨽᩣᨴᩮᩅᩦ) พ.ศ. 2088 - 2089 1 ปี พระมเหสีในพญาเกษเชษฐราช; มีข้อสันนิฐานว่าพระนางอาจมีเชื้อสายไทใหญ่พิเศษ เจียจันทร์พงษ์. "ลูกเขาเมียใครที่เชียงใหม่ สุโขทัย และอยุธยา" ในฟื้นฝอยหาตะเข็บ, หน้า 228 หรือเชื้อพระวงศ์อยุธยาเฉลิมวุฒิ ต๊ะคำมี. "ข้อคิดใหม่และข้อสังเกตบางประการ : ความสัมพันธ์ระหว่างชนชั้นปกครองของล้านนาและสุโขทัย" หน้า ๑๔๓-๑๘๓ 149x149px พระเป็นเจ้าอุปโยวราช(ᨻᩕᨸᩮ᩠ᨶᨧᩮᩢ᩶ᩣᩏᨷ᩠ᨷᨿᩮᩣᩅᩁᩣᨩ) พ.ศ. 2089 - 2090 1 ปี (สมเด็จพระไชยเชษฐาธิราช); พระราชโอรสในพระเจ้าโพธิสาลราชกับพระนางยอดคำทิพย์"พงศาวดารล้านช้าง". ประชุมพงศาวดารเล่ม 44. พระนคร : ครุสภา, 2512, หน้า 161-164; มาจากราชวงศ์ล้านช้างหลวงพระบางลำดับกษัตริย์ลาว, หน้า 103 colspan= 5  138x138px พระเป็นเจ้าแม่กุ(ᨻᩕᨸᩮ᩠ᨶᨧᩮᩢ᩶ᩣᨾᩯ᩵ᨠᩩ) พ.ศ. 2094 - 2101 7 ปี (พระเมกุฏิสุทธิวงศ์); เจ้าฟ้าเมืองนาย เชื้อสายของขุนเครือ พระราชโอรสพญามังราย

 เชียงใหม่ภายใต้การปกครองของพม่าครั้งที่ 1 (พ.ศ. 2101 – 2139) 
พระเจ้าบุเรงนองยกกองทัพจะมาตีเชียงใหม่ พระเมกุฏิสุทธิวงศ์ทรงยอมสวามิภักดิ์ โดยยึดใช้ระยะเวลาเพียง 3 วันในการยึดเมืองเชียงใหม่แต่พระเจ้าบุเรงนองก็ทรงให้พระเมกุฏิสุทธิวงศ์ให้ครองเชียงใหม่ต่อไปจนสิ้นสุดพระนางวิสุทธิเทวี พระเจ้าบุเรงนองจึงส่งพระราชโอรสนรธาเมงสอมาครองเชียงใหม่ทำให้ราชวงศ์มังรายสิ้นสุดลง

 ราชวงศ์มังราย (พ.ศ. 2101-2121) 
พระบรมรูปรายพระนาม<span style="color:#00000">ช่วงเวลาครองราชย์ระยะเวลาหมายเหตุ 138x138px พระเป็นเจ้าแม่กุ(ᨻᩕᨸᩮ᩠ᨶᨧᩮᩢ᩶ᩣᨾᩯ᩵ᨠᩩ) พ.ศ. 2101 - 2107 6 ปี ทรงสวามิภักดิ์ต่อพระเจ้าบุเรงนอง 100x100px สมเด็จเจ้าราชวิศุทธ(ᩈᩫ᩠ᨾᩈᩮ᩠ᨫᨧᩮᩢ᩶ᩣᩁᩣᨩᩅᩥᩆᩩᨴ᩠ᨵ) พ.ศ. 2107 - 2121 14 ปี (พระนางวิสุทธิเทวี); พระราชมารดาในพระเมกุฏิสุทธิวงศ์Hmannan Yazawin. (1832).

 ราชวงศ์ตองอู (พ.ศ. 2121-2139) 
พระเจ้าบุเรงนองส่งพระราชโอรสชื่อนรธาเมงสอมาครองเชียงใหม่ เป็นการเริ่มต้นราชวงศ์ตองอูเชียงใหม่
พระบรมรูปรายพระนาม<span style="color:#000000">ช่วงเวลาครองราชย์ระยะเวลาหมายเหตุ50x50px เจ้าฟ้าสาวัตถีนรถามังคอย(ᨧᩮᩢ᩶ᩣᨼ᩶ᩣᩈᩣᩅᨲ᩠ᨳᩦᨶᩁᨳᩣᨾᩢ᩠ᨦᨣᩬ᩠ᨿ) พ.ศ. 2121 - 2139  18 ปี (นรธาเมงสอ); พระราชโอรสในพระเจ้าบุเรงนองกับพระนางราชเทวีแห่งหงสาวดี

 เชียงใหม่ในฐานะประเทศราชของอยุธยา (พ.ศ. 2139 – 2158) 
สมเด็จพระนเรศวรมหาราชแห่งกรุงศรีอยุธยา ยกทัพมาตีแคว้นล้านนาเมื่อ พ.ศ. 2127 นรธาเมงสอต่อสู้มิได้ จึงทรงยอมสวามิภักดิ์เป็นประเทศราชในปี พ.ศ. 2139สิงฆะ วรรณสัย, ปริวรรต,โคลงเรื่อง มังทรารบเชียงใหม่, หน้า 14

 ราชวงศ์ตองอู  (พ.ศ. 2139-2158) 
พระบรมรูปรายพระนาม<span style="color:#000000">ช่วงเวลาครองราชย์ระยะเวลาหมายเหตุ50x50px เจ้าฟ้าสาวัตถีนรถามังคอย(ᨧᩮᩢ᩶ᩣᨼ᩶ᩣᩈᩣᩅᨲ᩠ᨳᩦᨶᩁᨳᩣᨾᩢ᩠ᨦᨣᩬ᩠ᨿ) พ.ศ. 2139 - 2150  11 ปี (นรธาเมงสอ); พระโอรสในพระเจ้าบุเรงนองกับพระนางราชเทวีแห่งหงสาวดี50x50pxเจ้าสะโทกอย(ᨧᩮᩢ᩶ᩣᩈᨴᩰᨠᩬ᩠ᨿ)พ.ศ. 2150 - 21511 ปีพระโอรสในเจ้าฟ้าสาวัตถีนรถามังคอย50x50pxพระชัยทิพ<small>(မင်းရဲဒေဘ္ဘ)พ.ศ. 2151 - 21565 ปีพระโอรสในเจ้าฟ้าสาวัตถีนรถามังคอย; พระเชษฐาในเจ้าสะโทกอย50x50pxเจ้าสะโทกอย(ᨧᩮᩢ᩶ᩣᩈᨴᩰᨠᩬ᩠ᨿ)พ.ศ. 2156 - 21582 ปีพระโอรสในเจ้าฟ้าสาวัตถีนรถามังคอย; พระอนุชาในพระชัยทิพ

 เชียงใหม่ภายใต้การปกครองของพม่าครั้งที่ 2 (พ.ศ. 2158 – 2171) 
พระเจ้าอะเนาะเพะลูนแห่งกรุงหงสาวดีจึงยกทัพมายึดเมืองเชียงใหม่พระราชพงศาวดารพม่า, page 224 พระช้อยทรงถูกจับและพิราลัยสรัสวดี อ๋องสกุล. ประวัติศาสตร์ล้านนา, page 280 เมืองเชียงใหม่จึงกลับมาเป็นเมืองขึ้นของพม่าอีกครั้งแล้วตั้งเจ้าพลศึกซ้ายไชยสงครามซึ่งเคยเป็นเจ้าเมืองน่านขึ้นเป็นพระเจ้าศรีสองเมืองมารับตำแหน่งเป็นพระเจ้าเชียงใหม่
พระบรมรูปรายพระนาม<span style="color:#000000">ช่วงเวลาครองราชย์ระยะเวลาหมายเหตุ  45x45px พญาศรีสองเมือง(ᨧᩮᩢ᩶ᩣᨻᩫ᩠ᩃᩈᩮᩥᩢ᩠ᨠᨪ᩶ᩣ᩠ᨿᨩᩱ᩠ᨿᩈᩫ᩠ᨦᨣᩕᩣ᩠ᨾ) พ.ศ. 2158 - 2171 13 ปี (เจ้าพลศึกซ้ายไชยสงคราม); พระโอรสบุญธรรมในเจ้าฟ้าสาวัตถีนรถามังคอย

 แคว้นเชียงใหม่อิสระชั่วคราว (พ.ศ. 2171 - 2174) 
พ.ศ. 2171 พระเจ้าอะเนาะเพะลูนถูกลอบปลงพระชนม์และเกิดสงครามแย่งชิงบัลลังก์ขึ้น เจ้าศรีสองเมืองทรงคิดนำล้านนากลับมามีเอกราชอีกครั้งโดยประกาศเอกราชจากพม่า
พระบรมรูปรายพระนาม<span style="color:#000000">ช่วงเวลาครองราชย์ระยะเวลาหมายเหตุ 45x45px พญาศรีสองเมือง(ᨧᩮᩢ᩶ᩣᨻᩫ᩠ᩃᩈᩮᩥᩢ᩠ᨠᨪ᩶ᩣ᩠ᨿᨩᩱ᩠ᨿᩈᩫ᩠ᨦᨣᩕᩣ᩠ᨾ) พ.ศ. 2171 - 2174 3 ปี (เจ้าพลศึกซ้ายไชยสงคราม); พระโอรสบุญธรรมในเจ้าฟ้าสาวัตถีนรถามังคอย

 เชียงใหม่ภายใต้การปกครองของพม่าครั้งที่ 3  (พ.ศ. 2174 – 2270) 
พระเจ้าตาลูนขึ้นครองบัลลังก์อาณาจักรพม่าในปีถัดมาพม่าบุกตีนครเชียงใหม่อีกเจ้าศรีสองเมืองถูกจับกุมไปไว้ที่กรุงหงสาวดี แล้วตั้งเจ้าฟ้าหลวงทิพเนตรขึ้นครองเชียงใหม่ประชากิจกรจักร, พระยา (1973). พงศาวดารโยนก (7th ed.). กรุงเทพฯ: บุรินทร์การพิมพ์. pp. 408–410. สืบค้นเมื่อ 2024-05-01. อย่างไรก็ตำนานพื้นเมืองเชียงใหม่ในส่วนนี้ขัดแย้งกับหลักฐานอื่นจากพม่า อยุธยา และตำนานพื้นเมืองเชียงแสน ทำให้เกิดข้อโต้แย้งว่าตำนานพื้นเมืองเชียงใหม่ผูกดังกล่าวอาจมีการแปลผิดเพี้ยนจากตำนานพื้นเมืองเชียงแสนหรือจากเอกสารฉบับอื่น
พระบรมรูปรายพระนาม/ชื่อ<span style="color:#000000">ช่วงเวลาครองราชย์ระยะเวลาหมายเหตุ 45x45px พญาทิพเนตร(ᨻᩕ᩠ᨿᩣᨴᩥᨻᩛᨶᩮᨲᩕ᩼) พ.ศ. 2174 - 2198 24 ปี ทรงเคยเป็นเจ้าเมืองฝางมาก่อน; ขัดแย้งกับพื้นเมืองเชียงแสน 45x45px พระแสนเมือง(ᨻᩕᩈᩯ᩠ᨶᨾᩮᩬᩥᨦ) พ.ศ. 2198 - 2202 4 ปี พระโอรสในเจ้าฟ้าหลวงทิพเนตร; ขัดแย้งกับพื้นเมืองเชียงแสน 50x50px พญาเจ้าเมืองแพร่(ᨻᩕ᩠ᨿᩣᨧᩮᩢ᩶ᩣᨾᩮᩬᩥᨦᨻᩯᩖ᩵) พ.ศ. 2202 - 2215 13 ปี ทรงเคยเป็นเจ้าผู้ครองนครแพร่มาก่อน; มีข้อโต้แย้งว่าบันทึกผิดเพี้ยนมาจากพระเจ้าปเย ซึ่งทรงเคยเป็นเจ้าเมืองแปรมาก่อน 50x50px พญาเจ้าอิงเซะมัง(ᨻᩕ᩠ᨿᩣᨧᩮᩢ᩶ᩣᩋᩥ᩠ᨦᨪᩮᩬᩡᨾᩴ) พ.ศ. 2215 - 2218 3 ปี พระราชโอรสในพระเจ้าอังวะ; มีข้อโต้แย้งว่าบันทึกผิดเพี้ยนมาจากพระเจ้านะราวะระ ซึ่งทรงเป็นพระมหาอุปราชาพม่าในขณะนั้น  50x50px พระเจ้าเจพูตราย(ᨻᩕᨸᩮ᩠ᨶᨧᩮᩢ᩶ᩣᨧᩮᨻᩪᨲᩕᩣ᩠ᨿ) พ.ศ. 2218 - 2250 32 ปี พระโอรสเจ้าเจกุตรา; มีข้อโต้แย้งว่าบันทึกผิดเพี้ยนมาจากพระเจ้ามังกะยอดินซึ่งทรงเป็นพระโอรสของเจ้าชายแห่งซีบุดะรา  50x50px มังแรนะร่า(ᨾᩢ᩠ᨦᩁᩯᨶᩁ᩵ᩣ) พ.ศ. 2250 - 227020 ปีอาจเป็นบุคคลเดียวกับมีนเยนอระทา

 แคว้นเชียงใหม่ในฐานะหัวเมืองอิสระ (พ.ศ. 2270 – 2306) 
เทพสิงห์รวบรวมสมัครพรรคพวก ยกเข้าไปปล้นเมืองเชียงใหม่ในเวลากลางคืน และจับฆ่างานโยเจ้าเมืองเชียงใหม่แล้วปราบดาภิเษกครองเมืองเชียงใหม่เมื่อ พ.ศ. 2270
พระบรมรูปรายพระนาม<span style="color:#000000">ช่วงเวลาครองราชย์ระยะเวลาหมายเหตุ 45x45px เทพสิงห์(ᨴᩮᨻᩛ᩼ᩈᩥᨦ᩠ᩉ᩼) พ.ศ. 2270 - 2270 1 เดือน สามัญชนปราบดาภิเษก 45x45px เจ้าองค์คำ(ᨧᩮᩢ᩶ᩣᩋᩫᨦ᩠ᨣ᩼ᨤᩴᩣ) พ.ศ. 2270 - 2302 32 ปี พระองค์เป็นพระมหากษัตริย์องค์ที่ 2 แห่งอาณาจักรล้านช้างหลวงพระบาง; ได้ครองเชียงใหม่หลังร่วมมือกับพม่าขับไล่เทพสิงห์ออกไป 45x45px องค์จันทร์(ᩋᩫᨦ᩠ᨣ᩼ᨧᩢᨶ᩠ᨴᩕ᩼) พ.ศ. 2302 - 2304 2 ปี พระโอรสในเจ้าองค์คำ; ได้ครองเชียงใหม่หลังจากที่พระบิดาสิ้นพระชนม์และทรงประกาศไม่ขึ้นกับหลวงพระบาง 45x45px เจ้าขี้หุด(50x50px) พ.ศ. 2304 - 23062 ปี เป็นพระภิกษุวัดดวงดี ลาสิกขาบทออกมาเป็นเจ้าเมืองแทนเจ้าปัด หลังจากเจ้าปัดยึดอำนาจองค์จันทร์แต่ไม่สามารถปกครองได้

 เจ้าเมืองเชียงใหม่ภายใต้การปกครองของพม่าครั้งที่ 4 (พ.ศ. 2306 – 2317) 
ในปีพ.ศ. 2306 กองทัพพม่ายกมา 9 ทัพมีโป่อภัยคามินีเป็นแม่ทัพยกมาตีเมืองเชียงใหม่ ลำพูน พม่ากวาดต้อนเครือญาติวงศ์เจ้าองค์คำ และชาวเมืองเชียงใหม่ส่งไปเมืองอังวะเป็นอันมาก และโป่อภัยคามินีก็ยกเข้าตั้งรักษาเมืองเชียงใหม่ไว้
รูปชื่อ<span style="color:#000000">ช่วงเวลาดำรงตำแหน่งระยะเวลาหมายเหตุ 75x75px โป่อภัยคามินี(အဘယဂါမဏိ) พ.ศ. 2306 - 2311 5 ปี 75x75px โป่มะยุง่วน(ဗိုလ်မြို့ဝန်) พ.ศ. 2311 2317 5 ปี

 ล้านนาในฐานะประเทศราชของสยาม (พ.ศ. 2317-2475) 
พระยาวิเชียรปราการ (บุญมา) และพระเจ้ากาวิละได้กอบกู้เอกราชของล้านนา และนำล้านนาเข้าสวามิภักดิ์กับสยามตั้งแต่รัชสมัยของพระเจ้ากรุงธนบุรีเป็นต้นมา ส่งผลให้ล้านนา 57 หัวเมืองมีฐานะเป็นประเทศราชของสยาม ภายหลังสยามได้แบ่งการปกครองของล้านนาออกเป็นหัวเมืองต่าง ๆ โดยแต่งตั้งพระเจ้าประเทศราชหรือพระยาประเทศราชให้ครองหัวเมืองนั้น ๆ มีหัวเมืองสำคัญเรียกว่านครประเทศราชได้แก่ นครเชียงใหม่ นครลำปาง นครลำพูน นครแพร่ และนครน่าน 
 เจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่
 เจ้าผู้ครองนครลำปาง
 เจ้าผู้ครองนครลำพูน
 เจ้าผู้ครองนครแพร่
 เจ้าผู้ครองนครน่าน
การปกครองหัวเมืองล้านนาโดยสยามมีการเปลี่ยนแปลงไปตามเวลา ในสมัยรัชกาลที่ 5 เมื่อมีการจัดการปกครองแบบมณฑลเทศาภิบาล หัวเมืองล้านนาได้กลายสภาพเป็นมณฑลพายัพ จวบจนกระทั่งภายหลังเปลี่ยนแปลงการปกครองในปี พ.ศ. 2475 จึงยกเลิกระบอบประเทศราชรวมถึงระบบมณฑลเทศาภิบาล ส่งผลให้หัวเมืองล้านนาต่าง ๆ มีฐานะเป็นจังหวัดหนึ่งเช่นเดียวกับจังหวัดอื่น ๆ ในประเทศสยาม มีผู้ว่าราชการจังหวัดเป็นผู้ปกครองสูงสุดในจังหวัดและจัดการปกครองขึ้นตรงกับรัฐบาลกลาง