wannaphong/clean_thaiwikipedia huggingface dataset:
# แคว้นมคธ
ราชอาณาจักรมคธ ถือเป็นอาณาจักรที่มีอำนาจมากที่สุดในชมพูทวีป ปกครองด้วยระบอบสมบูรณายาสิทธิราชย์ ถือกำเนิดขึ้นไล่เลี่ยกับการกำเนิดของมหาชนบท 16 แคว้น มีเมืองหลวงครั้งแรกชื่อราชคฤห์ ต่อมาพระเจ้าอชาตศัตรูจึงย้ายเมืองหลวงไปยังปาฏลีบุตร (ปัฏนา) ริมฝั่งแม่น้ำคงคา มคธได้ผ่านการรัฐประหารเปลี่ยนแปลงขั้วอำนาจมาหลายครั้ง ไม่ว่าจะมาจากอำมาตย์สุสุนาค มหาโจรนันทะ จันทรคุปต์ พราหมณ์ปุษยมิตร ฯลฯ  แคว้นมคธได้สิ้นสุดลงในปี พ.ศ. 516 กลายเป็นส่วนหนึ่งของอาณาจักรสาตวหนะ ต่อมาประมาณปลายพุทธศตวรรษที่ 9 ราชอาณาจักรมคธก็ฟื้นคืนชีพอีกครั้งในนามของราชวงศ์คุปตะ อันเป็นยุคคลาสสิกของอินเดีย ราชอาณาจักรมคธในยุคนี้ก็อยู่สืบต่อมา แต่มิใช่ศูนย์อำนาจอีกหลังคุปตะล่มสลาย จนกองทัพมุสลิมเติร์กเข้ายึดอินเดียเหนือได้ทั้งหมด จึงเป็นจุดสิ้นสุดที่แท้จริงของราชอาณาจักรมคธ

 รายพระนามกษัตริย์แห่งแคว้นมคธ 
กษัตริย์แห่งแคว้นมคธเท่าที่มีหลักฐานแน่นอน แบ่งออกเป็น 7 ราชวงศ์ ดังนี้

 ราชวงศ์หารยังกะ 
 พระเจ้าภัตติยะ
 พระเจ้าพิมพิสาร
 พระเจ้าอชาตศัตรู
 พระเจ้าอุทัยภัทร
 พระเจ้าอนุรุทธะ
 พระเจ้ามุณฑกะ
 พระเจ้านาคทาสกะ

การสิ้นสุดของราชวงศ์หารยังกะ เกิดจากอำมาตย์สุสุนาคเห็นว่า ราชวงศ์หารยังกะเป็นราชวงศ์ปิตุฆาตโดยตลอด จึงทำรัฐประหารเพื่อมิให้เป็นเสนียดแก่อาณาจักรอีก

 ราชวงศ์ศิศุนาค 
ตั้งโดยขุนนางชื่อศิศุนาค
 พระเจ้าศิศุนาค
 พระเจ้ากาฬาโศก
 พระเจ้าภัทรเสนและพระอนุชา (ปกครองปาฏลีบุตรแบบคณะ)
 พระเจ้าโกรันทวรรณะ
 พระเจ้ามังคุระ
 พระเจ้าสารวันชหะ
 พระเจ้าชลิกะ
 พระเจ้าอุภกะ
 พระเจ้าสัญชัย
 พระเจ้าโกรัพยะ
 พระเจ้านันทิวรรธนะ
 พระเจ้าปัญจมกะ
 พระเจ้ามหานันทิน

การสิ้นสุดของราชวงศ์ศิศุนาค เกิดจากมหาโจรนันทะทำรัฐประหาร

 ราชวงศ์นันทะ 
ตั้งโดยมหาโจรชื่อนันทะ
 พระเจ้ามหาปัทมานันทะ
 พระเจ้าธนานันทะ

บางตำราบอกว่ายังมีต่ออีก  คือ
 พระเจ้ามหาปัทมานันทะ
 พระเจ้าอุครเสน
 พระเจ้าปัณฑุกะ
 พระเจ้าปัณฑุคติ
 พระเจ้าภูตปาละ
 พระเจ้าราษฏระปาละ
 พระเจ้าโควิศนกะ
 พระเจ้าทศสิทธกะ
 พระเจ้าไกวรรตะ
 พระเจ้าธนานันทะ

การสิ้นสุดของราชวงศ์นันทะ เกิดจากการทำรัฐประหารของจันทรคุปต์ ภายใต้การวางแผนของพราหมณ์จาณักยะ ซึ่งไม่พอใจราชสำนักปาฏลีบุตรในขณะนั้น

 ราชวงศ์เมารยะ  
ตั้งโดยจันทรคุปต์
 พระเจ้าจันทรคุปต์
 พระเจ้าพินทุสาร
 พระเจ้าอโศกมหาราช
 พระเจ้าทศรถเมารยะ
 พระเจ้าสัมประติ
 พระเจ้าศาลิศุกะ
 พระเจ้าเทววรรมัน
 พระเจ้าศตธันวัน
 พระเจ้าพฤหัทรถ

การสิ้นสุดของราชวงศ์เมาริยะ มาจากการทำรัฐประหารของพราหมณ์ปุษยมิตร ซึ่งนับเป็นผลกระทบจากนโยบายของพระเจ้าอโศกมหาราชที่ส่งผลกระทบต่อพราหมณ์โดยตรง เมื่อราชวงศ์อ่อนแอ กลุ่มอำนาจพราหมณ์จึงเข้าทำรัฐประหาร และกวาดล้างพระพุทธศาสนาในมคธครั้งใหญ่ในเวลาต่อมา

 ราชวงศ์ศุงคะ  
ตั้งโดยพราหมณ์ชื่อปุษยมิตร ศุงคะ
 พระเจ้าปุษยมิตร
 พระเจ้าอัคนิมิตร
 พระเจ้าวสุชเยษฐา
 พระเจ้าวสุมิตร
 พระเจ้าภัทรกะ
 พระเจ้าปุลินทกะ
 พระเจ้าโฆษวสุ
 พระเจ้าวัชรมิตร
 พระเจ้าภคภัทระ
 พระเจ้าเทวภูติ

 ราชวงศ์กานวะ 
 พระเจ้าวาสุเทวะ
 พระเจ้าภูมิมิตร
 พระเจ้านารายณะ
 พระเจ้าสุศารมัน

หลังจากนั้น ปี พ.ศ. 516 พระเจ้าศรีมุขะแห่งสาตวาหนะยึดแคว้นมคธได้เป็นอันว่าแคว้นมคธได้ล่มสลายลงเป็นครั้งแรก ก่อนจะฟื้นอีกครั้งในราชวงศ์คุปตะ
# อักษรมลยาฬัม
อักษรมลยาฬัม ใช้เขียนภาษามลยาฬัม ปรากฏครั้งแรกในจารึก อายุราว พ.ศ. 1373 พัฒนามาจากอักษรวัตเตศุถุ ซึ่งมาจากอักษรพราหมีอีกต่อหนึ่ง เนื่องจากรูปแบบของอักษรมลยาฬัมไม่เหมาะกับการพิมพ์ จึงมีการปรับรูปแบบให้ง่ายเข้าในช่วง พ.ศ. 2513 - 2532

ภาษามลยาฬัมที่ใช้โดยชาวมุสลิมในมาเลเซีย สิงคโปร์ และรัฐเกรละในอินเดียเขียนด้วยอักษรอาหรับ

 พยัญชนะ 
การถอดเป็นอักษรไทยตามรูป ใช้กับภาษาที่จัดพยัญชนะวรรคตามแบบภาษาบาลี, ภาษาสันสกฤตเท่านั้นดูเพิ่มที่พยัญชนะวรรค
 อักษรมลยาฬัม ถอดเป็นอักษรโรมัน ถอดเป็นอักษรไทยตามรูป ถอดเป็นอักษรไทยตามเสียง ക kaก  /ก/ ഖ  khaข /ค/ ഗ  ga  ค/ก/ ഘ  gha  ฆ /ค/ ങ  nga ง  /ง/ ച  caจ  /จ/ ഛ  cha ฉ /ช/ ജ ja  ช /จ/ ഝ jha  ฌ/ช/ ഞ  nya  ญ/ย/ ട tta ฏ  /ต/ ഠ  ttha  ฐ /ท/ ഡ  dda  ฑ/ด/ ഢ  ddha  ฒ /ด/ ണ  nna ณ /น/ ത ta  ต /ต/ ഥ  thaถ  /ท/ ദ  daท  /ด/ ധ  dha ธ /ด/ ന  na  น /น/ പ  pa  ป  /ป/ ഫ  pha ผ /พ/ ബ  ba  พ /บ/ ഭ  bha  ภ /บ/ മ  ma  ม  /ม/ യ  ya  ย /ย/ ര  ra ร  /ร/ റrra-  /ร/ ല  la  ล  /ล/ ള  lla  ฬ /ล/ ഴllla - /ล/ വ  va  ว  /ว/ ശ  sha  ศ  /ซ/ ഷssaษ  /ซ/ സ sa  ส  /ซ/ ഹ  ha  ห  /ฮ/
 สระ 
 สระลอย 
അ = อะ (a), ആ = อา (aa), ഇ = อิ (i), ഈ = อี (ii), ഉ = อุ (u), ഊ = อู (uu), എ = เอะ (short e), ഏ = เอ (ee), ഐ= ไอ (ai), ഒ = โอะ (short o), ഓ = โอ (oo), ഔ = เอา (au), ഋ = ฤ (vocalic r), ൠ = ฤๅ (vocalic rr), ഌ = ฦ (vocalic l), ൡ =ฦๅ (vocalic ll)
 สระจม 
ക = ka, കാ = kaa, കി = ki, കീ= kii, കു = ku, കൂ = kuu, കെ = Ke, കേ = kee, കൈ = kai, കൊ = ko, കോ = koo, കൌ = kau, കൃ = kr, കൄ = krr,

 ตัวเลข 
 เลขมลยาฬัม เลขอารบิก ൦  0 ൧  1 ൨ 2 ൩  3 ൪ 4 ൫ 5 ൬  6 ൭ 7 ൮  8  ൯  9

 อักษรมลยาฬัมในคอมพิวเตอร์ 
สำหรับผู้ใช้วินโดวส์เอ็กซ์พี (Window XP) สามารถอ่านอักษรมลยาฬัม หรือพิมพ์ข้อความสั้น ๆ ด้วยโปรแกรม Character Map ฟอนต์ kartika
# พาราณสี
พาราณสี (พาราณสี; , Vārāṇasī วาราณสี,) เป็นเมืองหลวงของแคว้นกาสี (Kingdom of Kashi) ในสมัยพุทธกาล ปัจจุบันตั้งอยู่ในรัฐอุตตรประเทศ ประเทศอินเดีย ห่างจากลัคเนาซึ่งเป็นเมืองหลวงของรัฐอุตตรประเทศเป็นระยะทาง 320 กิโลเมตร พาราณสีมีแม่น้ำคงคาไหลผ่าน เป็นเมืองที่ศักดิสิทธิ์ที่สุดหนึ่งในเจ็ดเมืองศักดิสิทธิ์ (สัปดาปุริ, Sapta Puri) ในความเชื่อของศาสนาฮินดูและศาสนาเชน พาราณสีมีประวัติความเป็นมายาวนานกว่า 4,000 ปี เป็นเมืองที่เก่าแก่ที่สุดของประเทศอินเดียและยังจัดเป็นเมืองที่มีผู้อยู่อาศัยต่อเนื่องยาวนานที่สุดในประวัติศาสตร์โลกด้วย ถือว่าเป็นสุทธาวาสที่สถิตแห่งศิวเทพ ถือว่าเป็นเมืองอมตะของอินเดียและเป็นที่แสวงบุญทั้งของชาวฮินดูและชาวพุทธทั่วโลก ครั้งสมัยอาณานิคม เมืองนี้มีชื่อว่า เบนาเรส (Benares)

พาราณสียังเป็นเมืองที่เกี่ยวข้องกับพระพุทธศาสนาในหลายด้าน โดยมีอาณาเขตครอบคลุมถึงป่าอิสิปตนมฤคทายวัน ที่พระโคตมพุทธเจ้าทรงแสดงปฐมเทศนาแก่พระปัญจวัคคีย์ ซึ่งปัจจุบันเรียกว่า สารนาถ. อันเป็นสังเวชนียสถานแห่งหนึ่ง ซึ่งตั้งอยู่ชานเมืองพาราณสี
# กุมารทอง ป.ปลื้มกมล
กุมารทอง ป.ปลื้มกมล เป็นชาวจังหวัดบุรีรัมย์ และเป็นพี่ชายของเวทย์ ศักดิ์เมืองแกลง เกิดเมื่อ 16 ธันวาคม พ.ศ. 2516 สถิติการชก 26 ครั้ง ชนะ 15 (น็อค 11) เสมอ 1 แพ้ 10

 เกียรติประวัติ 
แชมป์ประเทศไทยรุ่นแบนตัมเวท
 ชิง 13 ธันวาคม 2547 ชนะน็อค ยก 8 พรชัย ศิษย์พระพรหม 
 สละแชมป์

แชมป์ OPBF รุ่นแบนตัมเวท (2548)
 ชิง, 16 ก.ค. 2548 ชนะคะแนน จุน โทริอูมิ  ที่ โตเกียว
 เสียแชมป์ 19 พ.ย. 2548 แพ้คะแนน มัลคอร์ม ทูนาเกา  ที่ โตเกียว

แชมป์ประเทศไทยรุ่นจูเนียร์เฟเธอร์เวท
 ชิง 9 สิงหาคม 2550 ชนะน็อค ยก 5 ทองไท ราชานนท์
# วันมีโชค สิงห์วังชา
วันมีโชค สิงห์วังชา เป็นชาวจังหวัดขอนแก่น เกิดเมื่อ 13 ธันวาคม พ.ศ. 2519 สถิติการชก 22 ครั้ง ชนะ 16 (น็อค 11) แพ้ 6
	
เกียรติประวัติ
 แชมป์ประเทศไทยรุ่นฟลายเวท
 ชิง 10 พฤศจิกายน 2547 ชนะน็อค ยก 3 พนมเดช อ.ยุทธนากร
 สละแชมป์
 แชมป์ OPBF รุ่นฟลายเวท (2548)
 ชิง, 29 มิ.ย. 2548 ชนะคะแนน โนริยูกิ อินาโมโต้  ที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีมหานคร
 เสียแชมป์ 21 ส.ค. 2548 แพ้น็อค โกกิ คาเมดะ (ญี่ปุ่น) ยก 3 ที่ คามากาซากิ
 เคยชิงแชมป์ต่อไปนี้แต่ไม่สำเร็จ
 ชิงแชมป์ WBO เอเชีย แปซิฟิค รุ่นฟลายเวท เมื่อ 4 สิงหาคม 2550 แพ้น็อค ยก 1 เดรียน ฟรานซิสโก  ที่ มะนิลา
# เวทย์ ศักดิ์เมืองแกลง
เวทย์ ศักดิ์เมืองแกลง หรือนายฝอยจัน ประเวศน์ เป็นชาวจังหวัดบุรีรัมย์และเป็นน้องชายของกุมารทอง ป.ปลื้มกมล เกิดเมื่อ  6 กรกฎาคม พ.ศ. 2519สถิติการชก 84 ครั้ง ชนะ 78 (น็อค 46) แพ้ 6 

เกียรติประวัติ
 แชมป์ประเทศไทยรุ่นแบนตัมเวท
 ชิง 20 สิงหาคม 2540 ชนะน็อค แสน ศิษย์นฤพนธ์ ยก 4
 สละแชมป์
 แชมป์ ABC รุ่นซูเปอร์แบนตัมเวท  (2544 - 2546)
 ชิง19 กันยายน 2544 ชนะน็อค ยก 5 สตีเวน โตเกลัง  ที่ เวทีมวยช่อง 7 สี
 ป้องกันแชมป์ครั้งที่ 1, 21 พฤศจิกายน 2544 ชนะน็อค ยก 2 โมฮัมมัด นูร์ฮูดา (อินโดนีเซีย) ที่ ห้างเดอะมอลล์ งามวงศ์วาน
 ก.พ. 2548  ถูกปลด
 แชมป์ประเทศไทยรุ่นซูเปอร์แบนตั้มเวท
 ชิง 3 สิงหาคม 2545 ชนะคะแนน วิชิต ชูวัฒนะ
 ป้องกันแชมป์ครั้งที่ 1, 18 มีนาคม 2547 ชนะน็อค ธนเทพ ศิษย์เส่ย ยก 1
 สละแชมป์
 แชมป์ OPBF รุ่นซูเปอร์แบนตั้มเวท (2548 -)
 ชิง, 26 มิ.ย. 2548 ชนะน็อค ยก 3 มาซากาซุ ซูงาวาระ  ที่นาโงยะ
 ป้องกันแชมป์ครั้งที่ 1, 9 ตุลาคม 2548 ชนะคะแนน ยาซูโอะ คูนิมิ (ญี่ปุ่น) ที่ ญี่ปุ่น
 ป้องกันแชมป์ครั้งที่ 2, 31 สิงหาคม 2549 ชนะคะแนน ยูกิ ซากาโมโตะ (ญี่ปุ่น) ที่ ญี่ปุ่น
 ป้องกันแชมป์ครั้งที่ 3, 1 เมษายน 2550 ชนะคะแนน ฟูตะ นากาฮิชิ (ญี่ปุ่น) ที่, ญี่ปุ่น
 ป้องกันแชมป์ครั้งที่ 4, 4 มิถุนายน 2550 ชนะคะแนน เคียวเฮ ทามาโกชิ (ญี่ปุ่น) ที่โคเบะ, ญี่ปุ่น
 ป้องกันแชมป์ครั้งที่ 5, 5 กันยายน 2551 ชนะคะแนน จูน ทาลาเป้  ที่ จ.อุดรธานี
 เสียแชมป์ 11 มกราคม 2552 แพ้คะแนน รอลลี่ มัตสุชิตะ (ญี่ปุ่น) ที่ ญี่ปุ่น 
 เคยชิงแชมป์ต่อไปนี้แต่ไม่สำเร็จ
 ชิงแชมป์โลกรุ่นเฟเธอร์เวท WBC เมื่อ 23 มิ.ย. 2543 แพ้คะแนน กูติ เอสปาดัส ยูนิออร์  ที่เม็กซิโก
 ชิงแชมป์เงารุ่นซูเปอร์แบนตัมเวท WBC เมื่อ 28 เม.ย. 2544 แพ้น็อค ยก 6 แมนนี ปาเกียว  ที่ ดาเวา
# หิมพานต์ (กัณฑ์)
หิมพานต์ เป็นชื่อกัณฑ์ที่ 2 แห่งเทศน์มหาชาติ จาก 13 กัณฑ์คือ ทศพร หิมพานต์ ทานกัณฑ์ วนประเวศน์ ชูชก จุลพน มหาพน กุมาร มัทรี สักกบรรพ มหาราช ฉกษัตริย์ นครกัณฑ์

กัณฑ์หิมพานต์มีเนื้อหาเริ่มแต่พระเวสสันดรประสูติ อภิเสกสมรสกับนางมัทรี มีพระโอรสธิดาสองพระองค์คือชาลีกับกัณหา ตอนหลังถูกชาวเมืองขับไล่ให้ไปอยู่ป่าด้วยข้อหาพระราชทานช้างเผือกคู่บ้าคู่เมืองให้แก่ชาว กลิงครัฐ พระนางมัทรีจึงขอติดตามไปด้วย พร้อมทั้งพรรณาธรรมชาติในป่าหิมพานต์ให้พระเวสสันดรทรงทราบโดยละเอียด

กัณฑ์หิมพานต์มีความยาวของเนื้อหา จำนวน 134 คาถา จากทั้งหมด 1,000 คาถา
# คมฤทธิ์ 3เคแบตเตอรี่
คมฤทธิ์ 3เคแบตเตอรี่ หรือ ภูริทัต ช้อกิ่ง เป็นชาวจังหวัดลพบุรี เป็นน้องชายของ ยอดชิงชัย ศรทองยิม อดีตแชมป์โลกรุ่นฟลายเวท WBU สถิติการชก 18 ครั้ง ชนะ 15 (น็อค 11) แพ้ 3
 ประวัติ 
คมฤทธิ์ขึ้นชกมวยสากลอาชีพครั้งแรกเมื่อ 28 มีนาคม พ.ศ. 2545 ชนะน็อค รอย ทาราโซนา ยก 2 และขึ้นชกครั้งที่ 4 ก็ได้ชิงแชมป์ PABA รุ่นฟลายเวทที่ว่าง เมื่อ พ.ศ. 2546 ชนะน็อค วอน จองโฮ ได้แชมป์มาครอง ป้องกันแชมป์ได้ 2 ครั้งก็สละแชมป์ ขึ้นไปชิงแชมป์ PABA รุ่นซูเปอร์ฟลายเวทที่ว่าง เมื่อ 29 พฤษภาคม พ.ศ. 2546 ชนะน็อค อับเบย์ มนีซี ยก 4 ได้แชมป์มาครอง ป้องกันตำแหน่งได้ 3 ครั้ง ก็เสียแชมป์ให้กิลเบอร์โต กอนซาเลซ เมื่อ พ.ศ. 2547

หลังจากได้แชมป์แล้ว กิลเบอร์โต กอนซาเลซได้สละตำแหน่งไป คมฤทธิ์จึงได้ชิงแชมป์ที่ว่างอีกครั้งเมื่อ 31 สิงหาคม พ.ศ. 2547 ชนะคะแนน อีริก บาร์เซโลนา ป้องกันตำแหน่งได้อีก 3 ครั้ง ก็มาแพ้น็อค แอนโทนี มาเทียส ยก 4 เสียแชมป์ไปอย่างพลิกความคาดหมายเมื่อ พ.ศ. 2548 หลังจากเสียแชมป์ คมฤทธิ์ได้แขวนนวมไป โดยมีหวนกลับมาชกอีกใน พ.ศ. 2550 และ 2553 ปีละครั้ง โดยเป็นการเดินทางไปชกที่ฟิลิปปินส์ และชกแพ้ทั้งสองครั้ง จากนั้น คมฤทธิ์ไม่ได้ขึ้นชกมวยสากลอาชีพอีกเลย
 เกียรติประวัติ 
แชมป์ PABA รุ่นฟลายเวท (2545 - 2546)
 ชิง 24 กันยายน 2545 ชนะน็อค วอน จองโฮ (เกาหลีใต้) ยก 7 ที่ จ.นนทบุรี
 ป้องกันแชมป์ครั้งที่ 1, 10 มกราคม 2546 ชนะน็อค เมลวิน มากราโม (ฟิลิปปินส์) ยก 5
 ป้องกันแชมป์ครั้งที่ 2, 21 มีนาคม 2546 ชนะน็อค โรเซลิโต คัมปาน่า (ฟิลิปปินส์) ยก 3 ที่ ป.กุ้งเผา อุดมสุข
 เมษายน 2546 สละแชมป์
แชมป์ PABA รุ่นซูเปอร์ฟลายเวท (2546 - 2547)
 ชิง 29 พฤษภาคม 2546 ชนะน็อค แอบเบ้ ไมซี่ (แอฟริกาใต้) ยก 4 ที่ จ.สมุทรสาคร
 ป้องกันแชมป์ครั้งที่ 1, 22 กรกฎาคม 2546 ชนะคะแนน อีริค บาร์เซโลนา (ฟิลิปปินส์) ที่ จ.ราชบุรี
 ป้องกันแชมป์ครั้งที่ 2, 29 กันยายน 2546 ชนะน็อค เชอร์วิน ปาโร (ฟิลิปปินส์) ยก 5 ที่กรุงเทพการประมูลรถยนต์ กรุงเทพมหานคร
 ป้องกันแชมป์ครั้งที่ 3, 21 พฤศจิกายน 2546 ชนะน็อค เยลซิน เจลลาวูฟ (คาซัคสถาน) ยก 5 ที่ จ.อุทัยธานี
 เสียแชมป์, 6 เมษายน 2547 แพ้น็อค กิลเบอร์โต กอนซาเลซ (เวเนซุเอลา) ยก 5 ที่ จ.อุตรดิตถ์
แชมป์ PABA รุ่นซูเปอร์ฟลายเวท (2547 - 2548)
 ชิง, 31 สิงหาคม 2547 ชนะคะแนน อีริค บาร์เซโลนาร์ (ฟิลิปปินส์) ที่ จ.อ่างทอง
 ป้องกันแชมป์ครั้งที่ 1, 11 ตุลาคม 2547 ชนะน็อค จอห์น เวย์ วีราโน่ (ฟิลิปปินส์) ยก 6 ที่ จ.ยะลา
 ป้องกันแชมป์ครั้งที่ 2, 7 ธันวาคม 2547 ชนะคะแนน จูน ทาลาเป้ (ฟิลิปปินส์) ที่ บางขุนเทียน กทม.
 ป้องกันแชมป์ครั้งที่ 3, 24 กุมภาพันธ์ 2548 ชนะน็อค คริส เบสมาโนส (ฟิลิปปินส์) ยก 1 ที่ จ.ราชบุรี
 เสียแชมป์, 19 เมษายน 2548 แพ้น็อค แอนโทนี่ มาร์เทียส (แทนซาเนีย) ยก 4 ที่ จ.นนทบุรี
# ประเวศน์ ปฐวิกรณ์ยิม
ประเวศน์ สิงห์วังชา หรือ ณรงค์เวศน์ ขันต้น  เป็นชาวจังหวัดตราด เกิดเมื่อ 13 มีนาคม พ.ศ. 2520 สถิติการชก 34 ครั้ง ชนะ 30 (น็อค 18) เสมอ 2 แพ้ 2

 ชื่อนักมวยอื่นๆ 
 ประเวศน์ ศักดิ์เมืองแกลง
 ประเวศน์ ปฐวิกรณ์ยิม

 เกียรติประวัติ 
 แชมป์ประเทศไทยรุ่นซูเปอร์เฟเธอร์เวท
 ชิง 24 กันยายน 2540 ชนะคะแนน สุดสาคร เกียรติ ธ.บ.อุบล
 ป้องกันแชมป์ครั้งที่ 1, ตุลาคม 2543 ชนะน็อค มหาสมุทร เกียรติปากพนัง ยก ?
 สละแชมป์
 แชมป์ PABA รุ่นไลท์เวท (2543 - 2548)
 ชิง 27 พฤศจิกายน 2542 ชนะคะแนน แอนโดโน่ จายาเตียร์ตา  ที่ บาตาม
 ป้องกันแชมป์ครั้งที่ 1, 3 เมษายน 2543 เสมอกับ อาคูมัด นันดา (อินโดนีเซีย)  ที่ อินโดนีเซีย
 ป้องกันแชมป์ครั้งที่ 2, 4 พฤษภาคม 2544 ชนะคะแนน เดนนิส ลอเรนเต้  ที่ห้างเดอะมอลล์ งามวงศ์วาน
 ป้องกันแชมป์ครั้งที่ 3, 13 กรกฎาคม 2544 ชนะคะแนน ปีเตอร์ คาปัว (อินโดนีเซีย) ที่ห้างเดอะมอลล์ งามวงศ์วาน
 ป้องกันแชมป์ครั้งที่ 4, 31 สิงหาคม 2544 ชนะน็อค ยก 4 แฮงกี้ โทเปียส (อินโดนีเซีย) ที่ ห้างเดอะมอลล์ งามวงศ์วาน
 ป้องกันแชมป์ครั้งที่ 5, 25 เมษายน 2545 ชนะคะแนน เฟอร์ดินาน (อินโดนีเซีย) ที่ อินโดนีเซีย
 ป้องกันแชมป์ครั้งที่ 6, 18 สิงหาคม 2545 ชนะน็อค ยก 2 อาเหม็ด เอ็มมี่มานอฟ  ที่ เวทีมวยราชดำเนิน
 ป้องกันแชมป์ครั้งที่ 7, 13 ธันวาคม 2545 ชนะน็อค ยก 2 จูนจูน เดอราดีโน่ (ฟิลิปปินส์) ที่ จ.นครสวรรค์
 ป้องกันแชมป์ครั้งที่ 8, 7 มีนาคม 2546 ชนะน็อค ยก 2 เดดี้ สุวันดาน่า (อินโดนีเซีย) ที่ จ.นครสวรรค์
 ป้องกันแชมป์ครั้งที่ 9, 23 เมษายน 2546 ชนะน็อค ยก 6 เจอรัล ดิกส์  ที่ โรงเรียนสาธิต มหาวิทยาลัยรามคำแหง
 ป้องกันแชมป์ครั้งที่ 10, 8 สิงหาคม 2546 ชนะน็อค ยก 7 คิล คีโอ  ที่ จ.นครราชสีมา
 ป้องกันแชมป์ครั้งที่ 11, 18 กุมภาพันธ์ 2547 ชนะน็อค ยก 6 โซเล่ห์ ซุนดาวา (อินโดนีเซีย) ที่ จ.ตาก 
 ป้องกันแชมป์ครั้งที่ 12, 26 เมษายน 2547 ชนะน็อค ยก 4 มอนเต้ คาร์ลอส (ฟิลิปปินส์) ที่ จ.นนทบุรี
 ป้องกันแชมป์ครั้งที่ 13, 21 กรกฎาคม 2547 ชนะคะแนน เฟอร์นันโด มอลทิญญา (ฟิลิปปินส์) ที่ จ. นครราชสีมา
 สละแชมป์ มิ.ย. 2548 
 แชมป์เงา WBC รุ่นซูเปอร์ไลท์เวท
 ชิง 16 เมษายน 2552 ชนะคะแนน เฮรี่ อันดริยันโต (อินโดนีเซีย) ที่ สวนสาธารณะโผน กิ่งเพชร จังหวัดประจวบคีรีขันธ์
 ป้องกันแชมป์ครั้งที่ 1,25 สิงหาคม 2552 ชนะทีเคโอยก 3 สตีวี ออนเกน เฟอร์ดิเนียส (อินโดนีเซีย) ที่ จังหวัดเลย
 ป้องกันแชมป์ครั้งที่ 2,12 กุมภาพันธ์ 2553 ชนะน็อคยก 5 อูเซไบโอ บารวต (ฟิลิปปินส์) ที่ จังหวัดนนทบุรี
 ป้องกันแชมป์ครั้งที่ 3,9 ธันวาคม 2553ชนะคะแนน แดน นาซารีโน จูเนียร์ (ฟิลิปปินส์) ที่ หมู่บ้านมายแอร์พอร์ต
 ป้องกันแชมป์ครั้งที่ 4,14 ตุลาคม 2554 ชนะคะแนน โคสุเกะ อิวาชิตะ  ที่ ตลาดใหม่ปัฐวิกรณ์
 ป้องกันแชมป์ครั้งที่ 5,9 มีนาคม 2555 ชนะคะแนน เอ็ดการ์ คาร์บินจัน (ฟิลิปปินส์) ที่ จังหวัดนครราชสีมา
 เคยชิงแชมป์ต่อไปนี้แต่ไม่สำเร็จ
 ชิงแชมป์โลก WBA รุ่นไลท์เวท เมื่อ 11 พฤษภาคม 2550 เสมอกับ โฆเซ กอตโต  ที่ โคลิซิโอ แองเจิล โซลโล เอสปราดา
 ชิงแชมป์โลก WBA รุ่นไลท์เวท เมื่อ 29 ธันวาคม 2550 แพ้คะแนน โฆเซ อัลฟาโร่  ที่ Seidensticker Halle, Bielefeld, Nordrhein-Westfalen เยอรมนี
# ซินตึ๊ง เกียรติบุษบา
ซินตึ๊ง เกียรติบุษบา ชื่อจริง ธวัช คำสม (เกิด 18 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2521) เป็นชาวจังหวัดแม่ฮ่องสอน สถิติการชก 18 ครั้ง ชนะ 11 (น็อค 10) แพ้ 7

 เกียรติประวัติ 
 แชมป์ PABA รุ่นเวลเตอร์เวท (2547–2548)
 ชิง, 27 มีนาคม พ.ศ. 2547 ชนะน็อค ฮวาน ยอง ปาร์ค (เกาหลีใต้) ยก 3 ที่ โซล เกาหลีใต้
 ป้องกันแชมป์ครั้งที่ 1, 6 กันยายน พ.ศ. 2547 ชนะน็อค วัฒน์ ว.วุฒินันท์ ยก 9 ที่ เวทีราชดำเนิน
 มีนาคา พ.ศ. 2548 ถูกปลด
 แชมป์ประเทศไทยรุ่นเวลเตอร์เวท (2548–2549)
 ชิง, 3 มีนาคม พ.ศ. 2548 ชนะน็อค วัฒน์ ว.วุฒินันท์ ยก 2 
 แชมป์ ABC รุ่นเวลเตอร์เวท (2549)
 ชิง, 15 เมษายน พ.ศ. 2549 ชนะน็อค ฮวง ยัน เชา ยก 6 ที่ จีน
 เคยชิงแชมป์ต่อไปนี้แต่ไม่สำเร็จ
 ชิงแชมป์ PABA รุ่นไลท์มิดเดิลเวท 4 พฤษภาคม พ.ศ. 2551 แพ้น็อค ดาเนียล ดอว์สัน ยก 8 ที่ ออสเตรเลีย
 ชิงแชมป์ ABC รุ่นไลท์มิดเดิลเวท 31 กรกฎาคม พ.ศ. 2551 แพ้น็อค เซอร์ซาฮาน ฮูซานอฟ (รัสเซีย) ยก 3 ที่ รัสเซีย
# สักกะ
ศากยะ (ศากฺย) หรือ สักกะ  เป็นราชสกุลและเชื้อชาติหนึ่งซึ่งสืบเชื้อสายมาจากอิกษวากุ บรรพชนของตระกูลนี้ได้สร้างและครองกรุงกบิลพัสดุ์ พระโคตมพุทธเจ้าก็มาจากราชสกุลนี้ และเรียกแคว้นของชาวศากยะว่าสักกชนบท
# กบิลพัสดุ์
กบิลพัสดุ์ หรือ กปิลวัสตุ เป็นนครโบราณในอนุทวีปอินเดีย ราชธานีของชนเผ่าแคว้นสักกะ

เชื่อว่าพระเจ้าสุทโธทนะและพระนางสิริมหามายาเคยอาศัยอยู่ในกบิลพัสดุ์ รวมทั้งพระโคตมพุทธเจ้าจนกระทั่งพระองค์เสด็จออกบวชเมื่อพระชนมายุ 29 พรรษา

คัมภีร์ของพุทธเช่นพระบาลีปิฎกระบุว่ากบิลพัสดุ์เป็นที่อยู่วัยเยาว์ของพระโคตมพุทธเจ้า เนื่องจากเป็นราชธานีของสักกะ ซึ่งพระเจ้าสุทโธทนะ พระบิดาเป็นเจ้าผู้ครองแคว้นนั้น พระโคตมพุทธเจ้าทรงอาศัยที่นี่จนถึงพระชนมายุ 29 พรรษา ข้อมูลบางแหล่งอ้างว่าชื่อของกบิลพัสดุ์ตั้งตามฤาษีพราหมณ์ กปีละKapila, VEDIC SAGE, Encyclopedia Britannica .  Link: https://www.britannica.com/biography/KapilaUP’s Piprahwa is Buddha’s Kapilvastu? ,Shailvee Sharda  May 4, 2015, Times of India

การค้นหานครกบิลพัสดุ์
ในคริสต์ศตวรรษที่ 19 มีความพยายามค้นหานครกบิลพัสดุ์โดยใช้เอกสารของ Faxian และ เสวียนจ้าง ภิกษุจีนผู้ซึ่งเคยเดินทางมาที่กบิลพัสดุ์ในอดีตBeal, Samuel (1884). Si-Yu-Ki: Buddhist Records of the Western World, by Hiuen Tsiang. 2 vols. Translated by  Samuel Beal. London. 1884. Reprint: Delhi. Oriental Books Reprint Corporation. 1969. Volume 1Beal, Samuel (1911). The Life of Hiuen-Tsiang. Translated from the Chinese of Shaman (monk) Hwui Li by Samuel Beal. London. 1911. Reprint Munshiram Manoharlal, New Delhi. 1973.  Internet ArchiveLi, Rongxi (translator) (1995). The Great Tang Dynasty Record of the Western Regions . Numata Center for Buddhist Translation and Research. Berkeley, California.  นักโบราณคดีบางส่วนระบุเมืองติราวลโกฏ ประเทศเนปาล และบางส่วนระบุเมือง ปิปรหวะ ประเทศอินเดีย เป็นเมืองกบิลพัสดุ์ ทั้งสองเมืองล้วนมีแหล่งโบราณคดีสถูปโบราณ
# ชนพื้นเมืองในทวีปอเมริกา
thumb|ชาวอินเดียนแดง

ชนพื้นเมืองในทวีปอเมริกา หรือ อินเดียนแดง หรือ ชนพื้นเมืองชาวอเมริกัน  เป็นกลุ่มคนที่อาศัยในทวีปอเมริกามานานก่อนที่ชาวยุโรปจะเข้ามาอพยพย้ายถิ่นฐานมาตั้งรกราก ในอดีตได้มีสงครามเกิดขึ้นมากมายในทวีปอเมริกาเหนือและอเมริกาใต้ ในการแย่งชิงดินแดน การต่อสู้ รวมถึงการค้าที่เกิดขึ้นระหว่างชาวยุโรป กับชาวอินเดียนแดง 

บรรพบุรุษของชนพื้นเมืองอเมริกันสมัยใหม่มาถึงทวีปอเมริกา ตั้งแต่ 15,000 ปีก่อนที่ชาวยุโรปจะค้นพบ มีการสันนิษฐานว่าอาจจะอพยพมาจากทวีปเอเชียผ่านช่องแคบเบริง โดยมีการพัฒนาการทางสังคมและวัฒนธรรมที่หลากหลายในเวลาต่อมา ชนพื้นเมืองอเมริกันได้รับผลกระทบอย่างมากจากการทำให้เป็นอาณานิคมของยุโรปในทวีปอเมริกา ซึ่งเริ่มต้นในปี ค.ศ. 1492 และทำให้ประชากรลดลงอย่างมากเนื่องจากโรคที่ถูกแพร่จากชาวยุโรป สงครามการยึดดินแดนและการตกเป็นทาส หลังจากการก่อตั้งของสหรัฐอเมริกาอเมริกันพื้นเมืองจำนวนมากต้องเสียชีวิตจากสงครามและเกิดสนธิสัญญาที่ไม่เป็นธรรมส่งผลให้พวกเขายังคงได้รับความทุกข์ทรมานจากการเลือกปฏิบัตินโยบายของรัฐบาลในศตวรรษที่ 20 ตั้งแต่ทศวรรษ 1960 ขบวนการกำหนดวิถีชีวิตของชนพื้นเมืองอเมริกันส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในชีวิตของชนพื้นเมืองอเมริกัน แม้ว่ายังคงมีปัญหามากมายที่ชนพื้นเมืองอเมริกันต้องเผชิญอยู่ ปัจจุบันมีชาวอเมริกันพื้นเมืองมากกว่าห้าล้านคนในสหรัฐอเมริกา 78% ที่อาศัยอยู่นอกเขตสงวน

ในครั้งแรกเมื่อสหรัฐอเมริกาถูกก่อตั้ง ชนเผ่าพื้นเมืองอเมริกันที่อาศัยอยู่โดยทั่วไปถูกยอมรับเป็นรัฐกึ่งอิสระ โดยพวกเขาจะอาศัยอยู่ในชุมชนที่แยกต่างหากจากการตั้งถิ่นฐานของชาวอังกฤษ โดยมีรัฐบาลสหพันธรัฐลงนามในสนธิสัญญาระหว่างกันในระดับรัฐบาล จนกระทั่งเกิดพระราชบัญญัติการจัดสรรพื้นที่ของชาวอินเดียนในปี 1871 การรับรู้ในฐานะที่เป็นรัฐอิสระสิ้นสุดลง และรัฐบาลเริ่มปฏิบัติต่อพวกเขาในฐานะ "ชนชาติที่ต้องพึ่งพาประเทศ" ภายใต้กฎหมายของรัฐบาลกลาง กฎหมายฉบับนี้ยังคงให้สิทธิอำนาจอธิปไตยของชนเผ่า ด้วยเหตุผลนี้เขตสงวนอินเดียนส่วนใหญ่ (แต่ไม่ใช่ทั้งหมด) ยังคงเป็นอิสระจากกฎหมายของรัฐและการกระทำใด ๆ ของพลเมืองในเขตหล่านี้ยังขึ้นอยู่กับศาลเผ่าและกฎหมายของรัฐเท่านั้น

พระราชบัญญัติสัญชาติอินเดียนในปี 1924 ได้มอบสัญชาติสหรัฐอเมริกาให้กับชาวอเมริกันพื้นเมืองทุกคนที่เกิดในสหรัฐอเมริกาซึ่งยังไม่ได้รับ "อินเดียนไม่ต้องเสียภาษี" เป็นที่ยอมรับโดยรัฐธรรมนูญของสหรัฐอเมริกาและอนุญาตให้ประชาชนลงคะแนนเสียงในการเลือกตั้งระดับรัฐและสหพันธรัฐและขยายการคุ้มครองการแก้ไขรัฐธรรมนูญที่สิบสี่ให้แก่ประชาชน "ภายใต้เขตอำนาจ" ของสหรัฐอเมริกา อย่างไรก็ตามบางรัฐยังคงปฏิเสธสิทธิการออกเสียงของชนพื้นเมืองอเมริกันเป็นเวลาหลายทศวรรษ การคุ้มครองสิทธิตามกฎหมายไม่ได้บังคับใช้กับรัฐบาลชนเผ่ายกเว้นข้อกฎหมายจากพรบ.สิทธิพลเมืองอินเดียน

คำว่าอินเดียนแดงนั้น ในภาษาอังกฤษใช้คำว่า Indian หรือ Native American โดยในอดีตได้ใช้คำว่า Red Indian แต่ได้เลิกใช้แล้วโดยถือว่าเป็นคำไม่สุภาพในการกล่าวถึง แบ่งออกเป็น 3 เผ่าใหญ่ ได้แก่ เผ่ามายา เผ่าแอซแทค และเผ่าอินคา

 ชนพื้นเมืองอเมริกันที่มีชื่อเสียง 
 โพคาฮอนทัส
 ซิตติงบุล
 อะแพชี
 ไมเคิล คาร์บาฮาล
 เจอโรนิโม
# ตัน
ตัน  เป็นหน่วยวัดมวลที่ใช้ในระบบเมตริก ซึ่งเรียกได้อีกอย่างหนึ่งว่า เมตริกตัน   โดยมีค่าเท่ากับมวลขนาด 2,204.6 ปอนด์ หรือหากเรียกว่า เมตริกตัน ก็จะมีขนาดเท่ากับ 1,000 กิโลกรัม หรือ 1,000,000 กรัม

คำว่า "ตัน" (tonne) เมื่อใช้โดด ๆ จะใช้อ้างอิงถึงหน่วยวัดมวลในระบบเมตริก ซึ่งหมายถึง "ชอร์ตตัน"  ในหน่วยวัดอิมพีเรียล ซึ่งจะมีค่าน้อยกว่าหน่วย "ลองตัน"  ซึ่งเป็นขนาดมวลเท่ากับ 2,240 ปอนด์
# สังเวช
สังเวช หมายถึงความรู้สึกเศร้าสลดหดหู่ต่อผู้ที่ได้รับทุกขเวทนาหรือต้องตายไป หรือต่อผู้ที่ตนเคารพนับถือซึ่งประพฤติตนไม่เหมาะสมเป็นต้น เช่นเห็นผู้คนประสบอุบัติเหตุเครื่องบินตกแล้วสังเวชพอรู้ข่าวว่าญาติผู้ใหญ่ของตนพัวพันคดีฉ้อราษฎร์บังหลวงก็สังเวช

สังเวช ความสลดใจ, ความกระตุ้นให้คิด, ความรู้สึกเตือนสำนึก;

ในทางธรรม ความรู้สึกสลดใจที่ทำให้คิดได้ ทำให้จิตใจหันมานึกถึงสิ่งที่ดีงาม

เกิดความไม่ประมาท เพียรพยายามทำสิ่งที่เป็นกุศลต่อไป จึงจะเรียกว่า สังเวช

ความสลดใจ แล้วหงอยหรือหดหู่เสีย ไม่เรียกว่าเป็นความสังเวช

http://84000.org/tipitaka/dic/v_seek.php?text=%CA%D1%A7%E0%C7%AA_

สังเวช อีกความหมายหนึ่ง หมายถึงความรู้สึกเตือนใจให้ระลึกถึง ให้คิดถึงคุณงามความดีของผู้ที่ตนเคารพนับถือ ทำให้จิตใจแช่มชื่นเบิกบาน อยากทำประโยชน์เหมือนเช่นผู้ที่ตนระลึกถึงนั้น

สังเวช ในความหมายหลังนี้ใช้อธิบายความหมายของคำว่า สังเวชนียสถาน
# ออนซ์ (หน่วยมวล)
''สำหรับ ออนซ์ ที่เป็นหน่วยวัดปริมาตร ดูที่ ออนซ์ (หน่วยปริมาตร)
ออนซ์ (ounce) สัญลักษณ์ oz เป็นหน่วยวัดมวลในระบบอังกฤษ
 1 ออนซ์ มีค่าเท่ากับ 
 28.3415 กรัม 
 437.5 เกรน
 16 ออนซ์ เท่ากับ 1 ปอนด์
 ทองคำ 1 ออนซ์ เท่ากับ 31.104 กรัม 
คำว่า ออนซ์ ในสำเนียงอังกฤษอเมริกันจะอ่านว่า อาวซ์
# หุบเขามรณะ
thumb
หุบเขามรณะ  เป็นทะเลทรายอยู่ทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ของสหรัฐอเมริกา บริเวณเขตแดนระหว่างรัฐแคลิฟอร์เนียกับรัฐเนวาดา เป็นสถานที่ที่มีอุณหภูมิถึง 49 องศาเซลเซียส และเป็นคล้ายกับเขาวงกต และแห้งแล้งทุรกันดาร แทบไม่มีฝนตกเลยในแต่ละปี หรือตกติดต่อกันถึง 1 เดือน และต่ำกว่าระดับน้ำทะเลถึง 86 เมตร

ในส่วนหนึ่งของหุบเขามรณะคือทะเลทรายโมฮาวี เต็มไปด้วยเกลือโซเดียมและบอแรกซ์ ความสำคัญทางธรณีวิทยาพบว่า หุบเขามีผิวหินเก่าแก่เป็นอย่างน้อย 1.7 พันล้านปี มีการแปรสภาพ จากทะเลโบราณตื้นเขิน เป็นตะกอนและการก่อตัวขึ้นของภูเขาไฟ ต่อมาเปลือกโลกดึงออกเป็นลุ่มน้ำและแห้งลง จนน้ำไหลซึมผ่านหายลงทะเลทรายท้ายที่สุดเกิด เบี่ยงเบนการพัดผ่านของกระแสลมจึงแห้งแล้งหนัก

 สภาพภูมิอากาศ
# ชุดตัวอักษรอาร์มีเนีย
ชุดตัวอักษรอาร์มีเนีย ใช้เขียนภาษาอาร์มีเนีย แมสรอป มัชตอทส์ เป็นผู้ประดิษฐ์ในช่วง พ.ศ. 947–949 ต้นแบบของอักษรอาร์มีเนียมีหลายชนิด เช่น อักษรเปอร์เซียกลาง อักษรซีรีแอก และอักษรฟินิเชีย ในระหว่าง พ.ศ. 2300–2493 มีหนังสือกว่า 2,000 เล่มที่เขียนด้วยภาษาตุรกีและใช้อักษรอาร์มีเนีย และยังใช้เขียนภาษานอกกลุ่มอาร์มีเนีย เช่นภาษาตุรกีออตโตมันด้วย ชุดตัวอักษรนี้มี 2 แบบคือแบบตะวันตกและแบบตะวันออก ทั้ง 2 แบบมีรูปอักษรเหมือนกันแต่การออกเสียงต่างกัน

อักษรอาร์มีเนียตัวเล็กอักษรอาร์มีเนียตัวใหญ่ชื่ออักษรการออกเสียงถอดอักษรโรมันถอดเสียงไทยค่าดั้งเดิมตะวันออกตะวันตกดั้งเดิมตะวันออกตะวันตกดั้งเดิมISO 9985 աԱ/ajb//ajpʰ//ɑ/a อา1 բ Բ /bɛn//pʰɛn//b//pʰ/b บ2 գԳ/gim//kʰim//ɡ//kʰ/g ก (ก้อง)3 դԴ/dɑ//tʰɑ//d//tʰ/d ด4 եԵ/jɛtʃʰ//ɛ/, ต้นคำ /jɛ/e เย5 զԶ /zɑ//z/z ซ (ก้อง)6է Է/ɛː//ɛ//ɛː//ɛ/ē เอ7 ըԸ/ətʰ//ə/əë เออ8 թԹ/tʰo//tʰ/tʿt’ ท     9 ժԺ /ʒɛː//ʒɛ//ʒ/ž ฌ (ส ลิ้นแตะหลังปุ่มเหงือก ก้อง)10 իԻ /ini//i/i อี20 լ Լ/lʏn//ljun//lʏn//l/l ล30 խԽ /χɛː//χɛ//χ/x ฅ, ค (กดเพดานลงกั้นลม, ลิ้นแตะลิ้นไก่)40 ծԾ/tsɑ//dzɑ//ts//dz/cç จ (ลิ้นแตะฟันล่าง)50 կԿ /kɛn//gɛn//k//ɡ/k ก60  հՀ /ho//h/h ฮ70 ձ Ձ /dzɑ//tsʰɑ//dz//tsʰ/j จ (ลิ้นแตะฟันล่าง ก้อง)    80 ղՂ/ɫɑt//ʁɑt//ʁɑd//ɫ//ʁ/łġ ฆ (กดเพดานกั้นลม, ลิ้นแตะลิ้นไก่ ก้อง)90 ճՃ /tʃɛː//tʃɛ//dʒɛ//tʃ//dʒ/čč̣ จ100 մՄ /mɛn//m/m ม200  յ Յ /ji//hi//j//h/, /j/y ย300 նՆ/nu//n/, /ŋ/n น, ง400 շՇ /ʃɑ//ʃ/š ฌ, ช (ส ลิ้นแตะหลังปุ่มเหงือก)500  ոՈ /o//vo//o/, ต้นคำ /vo/o  โว600 չՉ /tʃʰɑ//tʃʰ/čʿč ช700 պ Պ/pɛː//pɛ//bɛ//p//b/p ป800 ջ Ջ /dʒɛː//dʒɛ//tʃʰɛ//dʒ//tʃʰ/ǰ จ (ก้อง)900 ռՌ /rɑ//ɾɑ//r//ɾ/ṙ ร1000 սՍ/sɛː//sɛ//s/s ซ2000 վՎ /vɛv//v/v ฟ (ก้อง)   3000տ Տ/tʏn//tjun//dʏn//t//d/t ต4000 րՐ/ɹɛː//ɾɛ//ɹ//ɾ/r ร (ไม่กระดกลิ้น)5000 ցՑ/tsʰo//tsʰ/cʿc’ ช (ลิ้นแตะฟันล่าง)6000 ւ֊Ւ/hʏn//w//v/w ว7000 փՓ/pʰʏɹ//pʰjuɾ//pʰʏɾ//pʰ/pʿp’ พ8000 քՔ/kʰɛː//kʰɛ//kʰ/kʿk’ ค9000և -/jev/ -/ev/, ต้นคำ /jev/ewเอฟ (ก้อง) - օ Օ-/օ/ -/o/ōò โอ - ֆՖ-/fɛ/ -/f/f ฟ -

 ยูนิโคด 
อักษรอาร์มีเนียมีช่วงหลักอยู่ที่ U+0530-U+058F และมีรูปแบบอักษรรวมอีกห้าตัวที่ U+FB13-U+FB17