# อักษรมายา
อักษรมายา  หรือ รูปอักขระมายา  เป็นระบบการเขียนในอดีตของอารยธรรมมายาในมีโซอเมริกาและเป็นระบบการเขียนมีโซอเมริกาอันเดียวที่มีการถอกรหัสแล้ว จารึกแรกสุดที่ถูกบันทึกเป็นอักษรมายาอยู่ในช่วงศตวรรษที่ 3 ก่อนคริสต์ศักราชที่ซันบาร์โตโล ประเทศกัวเตมาลา อักษรมายายังคงมีผู้ใช้งานทั่วมีโซอเมริกาจนกระทั่งการพิชิตมายาของสเปนในคริสต์ศตวรรษที่ 16 ถึง 17

อักษรมายาใช้ตัวหนังสือคำที่เติมเต็มด้วยชุดรูปอักขระพยางค์ ซึ่งคล้ายกับระบบในอักษรญี่ปุ่นสมัยใหม่ นักสำรวจชาวยุโรปยุคแรกในคริสต์ศตวรรษที่ 18 ถึง 19 เคยเรียกอักษรมายาเป็น "ไฮเออโรกลีฟ" เพราะพบว่ามีรูปร่างทั่วไปที่ทำให้นึกถึงไฮเออโรกลีฟอียิปต์ ถึงแม้ว่าทั้งสองระบบการเขียนจะไม่มีส่วนเกี่ยวข้องใด ๆ ก็ตาม

ถึงแม้ว่าตระกูลภาษามายาสมัยใหม่เกือบทั้งหมดเขียนด้วยอักษรละตินมากกว่าอักษรมายา ในปัจจุบัน มีการพัฒนาและส่งเสริมให้มีการฟื้นฟูรูปอักขระมายาแบบดั้งเดิม

 การค้นพบ 
อักษรมายารุ่นแรกที่พบอายุราว พ.ศ. 293 แต่อาจพัฒนามาก่อนหน้านี้ การค้นพบของนักโบราณคดีในปัจจุบันพบว่า อารยธรรมมายาน่าจะเริ่มต้นราว 2,457 ปีก่อนพุทธศักราช  ราว พ.ศ. 2109 บิช็อปคนแรกแห่งยูกาตัน ดีโก เด ลันดา เรียบเรียงวิธีเขียนภาษามายาด้วยอักษรละตินแบบสเปน 27 ตัว และรูปอักษรมายาที่มีเสียงเดียวกัน เป็นที่รู้จักในเวลาต่อมาว่าอักษรลันดา และช่วยในการถอดความจารึกภาษามายา  

นักวิชาการส่วนใหญ่เชื่อว่าอักษรมายาไม่ใช่ระบบการเขียนที่สมบูรณ์ ต่อมา พ.ศ. 2493 นักชาติพันธุ์วิทยาชาวรัสเซีย ยูริ วาเลนติโนวิช คโนโรซอฟ (Yuri Valentinovich Knorosov) เสนอว่า อักษรมายาใช้เขียนภาษามายายูคาแทซ แนวคิดนี้ไม่ได้รับการยอมรับมากนัก จนช่วง พ.ศ. 2513 – 2532 มีความก้าวหน้าในการถอดความมากขึ้น จนส่วนใหญ่สามารถอ่านได้แล้วในปัจจุบัน 

 ลักษณะ 
thumb|right|ข้อความภาษามายาส่วนใหญ่มักเขียนเป็นแนวตั้งกว้างสองรูปอักษร โดยแต่ละคู่แนวตั้งจะอ่านจากซ้ายไปขวา บนลงล่าง
อักษรมายามี 550 ตัว (แทนคำทั้งคำ) และ 150 ตัวแทนพยางค์ 100 ตัวแทนชื่อสถานที่และชื่อเทพเจ้า ราว 300 ตัวใช้โดยทั่วไป ตัวอย่างของอักษรพบตามจารึกหินและเขียนบนเปลือกไม้ เครื่องปั้นดินเผา และเอกสารบางส่วนในกัวเตมาลา เม็กซิโก และภาคเหนือของเบลีซ หลายพยางค์เขียนด้วยรูปอักษรมากกว่า 1 ตัว เขียนในคอลัมน์คู่ อ่านจากซ้ายไปขวา และบนลงล่างในแนวซิกแซ็ก

 พยางค์ 
พยางค์มักอยู่ในรูปพยัญชนะ + สระ โดยแนวนอนข้างบนประกอบด้วยรูปสระ ส่วนแนวตั้งซ้ายเป็นรูปพยัญชนะที่มีวิธีการออกเสียง รูปอะพอสทรอฟี (') แสดงเป็นเสียงหยุด เส้นเสียง รูปอักขระในช่องตารางเดียวกันมีรูปเขียนแตกต่างกัน ช่องว่างคือส่วนที่ยังไม่ทราบรูปอักขระ
   a  e  i  o  u   50x50px 50x50px 50x50px 50x50px  50x50px 50x50px  50x50px 50x50px  50x50px  50x50px 50x50px 50x50px 50x50px 50x50px 50x50px 50x50px 50x50px b’  50x50px 50x50px 50x50px   50x50px 50x50px 50x50px  50x50px  50x50px 50x50px ch /tš/ 50x50px 50x50px 50x50px 50x50px  50x50px  50x50px 50x50px  50x50px  50x50px  ch’  50x50px 50x50px    50x50px   h /h/ 50x50px  50x50px  50x50px 50x50px  50x50px  50x50px j /x/ 50x50px 50x50px 50x50px  50x50px 50x50px  50x50px 50x50px 50x50px 50x50px 50x50px 50x50px k  50x50px 50x50px 50x50px  50x50px 50x50px 50x50px 50x50px 50x50px  50x50px 50x50px k’  50x50px 50x50px  50x50px  50x50px  50x50px  50x50px 50x50px l  50x50px 50x50px  50x50px  50x50px 50x50px 50x50px 50x50px  50x50px m  50x50px 50x50px 50x50px 50x50px  50x50px  50x50px 50x50px 50x50px  50x50px 50x50px n  50x50px 50x50px 50x50px  50x50px 50x50px 50x50px  50x50px 50x50px  50x50px 50x50px  50x50px 50x50px 50x50px p  50x50px 50x50px   50x50px  50x50px  50x50px s  50x50px 50x50px 50x50px 50x50px 50x50px  50x50px  50x50px   50x50px t  50x50px 50x50px 50x50px 50x50px 50x50px  50x50px  50x50px 50x50px  50x50px 50x50px 50x50px 50x50px t’     50x50px tz /ts/ 50x50px  50x50px  50x50px 50x50px   50x50px tz’  50x50px   50x50px  50x50px 50x50px w  50x50px 50x50px  50x50px  50x50px  50x50px   x /š/ 50x50px   50x50px  50x50px  50x50px y /j/ 50x50px 50x50px  50x50px 50x50px  50x50px  50x50px 50x50px  50x50px   a  e  i  o  u 

 ตัวอย่าง 
จากสุสานของKʼinich Janaabʼ Pakal:
maya exx|left|frameless|601x601px

+ ทับศัพท์ แถว รูปอักขระ เสียงอ่าน I  J  I  J 4 ya k’a wa  ʔu(?) K’UH hu lu  yak’aw  ʔuk’uhul 5 PIK  1-WINAAK-ki  pik  juʔn winaak 6 pi xo ma  ʔu SAK hu na la  pixoʔm  ʔusak hunal 7 ʔu-ha  YAX K’AHK’ K’UH?  ʔuʔh  Yax K’ahk’ K’uh? 8 ʔu tu pa  K’UH? ?  ʔutuʔp  k’uh(ul)? ...l 9 ʔu KOʔHAW wa  ?[CHAAK] ...m  ʔukoʔhaw  Chaahk (‘GI’) 10 SAK BALUʔN  -  Sak Baluʔn  -

ข้อความ: Yak’aw ʔuk’uhul pik juʔn winaak pixoʔm ʔusak hunal ʔuʔh Yax K’ahk’ K’uh(?) ʔutuʔp k’uh(ul)? ...l ʔukoʔhaw Chaahk (‘GI’) Sak Baluʔn.
แปล: «เขาประทานเครื่องแต่งกายแก่เทพเจ้า [ประกอบด้วย] เครื่องสวมศีรษะยี่สิบเก้าอัน, ริบบิ้นสีขาว, สร้อยคอ, ต่างหูของเทพแห่งไฟองค์แรก และหมวกตราทรงสี่เหลี่ยมของเทพเจ้า ให้แก่ Chaahk Sak-Balun»