# รัฐเคาะลีฟะฮ์กุรฏุบะ
รัฐเคาะลีฟะฮ์กุรฏุบะ  ปกครองคาบสมุทรไอบีเรียและแอฟริกาเหนือจากเมืองกุรฏุบะตั้งแต่ ค.ศ. 929 จนถึง ค.ศ. 1031 สมัยนี้เป็นสมัยของความรุ่งเรืองทางการค้าขายและทางวัฒนธรรม สถาปัตยกรรมอิสลามชิ้นเอกหลายชิ้นของไอบีเรียสร้างขึ้นในสมัยนี้ รวมทั้งมัสยิดใหญ่แห่งกอร์โดบา (Great Mosque of Córdoba) ในเดือนมกราคม ค.ศ. 929 อับดุรเราะห์มานที่ 3ประกาศตนเป็น “เคาะลีฟะฮ์” แห่งกอร์โดบา แทนตำแหน่ง “เอมีร์แห่งกอร์โดบา” (Emir of Córdoba) เดิม อับดุรเราะห์มานที่ 3 มาจากราชวงศ์อุมัยยะฮ์ราชวงศ์ที่มีตำแหน่งเป็นเอมีร์แห่งกอร์โดบามาตั้งแต่ ค.ศ. 756 การปกครองในฐานะกาหลิบถือกันว่าเป็นสมัยที่รุ่งเรืองที่สุดของมุสลิมในคาบสมุทรไอบีเรีย 

อาณาจักรสลายตัวไปแทบทั้งหมดในสงครามกลางเมืองระหว่างผู้สืบเชื้อสายจากกาหลิบฮิชามที่ 2 และผู้สืบการปกครองจากนายกรัฐมนตรี (hayib) อัลมันศูร อิบน์ อะบี อามิร ส่วนที่เหลืออยู่บ้างก็อยู่มาจนถึง ค.ศ. 1031 เมื่อหลังจากการต่อสู้กันภายในต่อเนื่องกันอยู่หลายปีก็แตกแยกออกไปเป็นไตฟา (Taifa) หรือรัฐย่อย ๆ

ประชากร
Thomas Glick รายงานว่า "แม้จะมีการอพยพออกไปเป็นจำนวนมากในช่วงภัยแล้งและความอดอยากในคริสต์ทศวรรษ 750 การอพยพเข้าของชาวเบอร์เบอร์ที่มาใหม่จากแอฟริกาเหนือเป็นคุณลักษณะที่คงที่ของประวัติศาสตร์อันดาลูซี ซึ่งทำให้มีประชากรเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วในคริสต์ศตวรรษที่ 10 ชาวฮิสแปนิก-โรมันที่หันมาเข้ารับอิสลามจำนวน 6 หรือ 7 ล้านคน เป็นประชากรส่วนใหญ่และยังครอบครองลำดับสังคมขั้นต่ำสุด""The rate of conversion is slow until the tenth century (less than one-quarter of the eventual total number of converts had been converted); the explosive period coincides closely with the reign of 'Abd al-Rahman III (912–961); the process is completed (eighty percent converted) by around 1100. The curve, moreover, makes possible a reasonable estimate of the religious distribution of the population. Assuming that there were seven million Hispano-Romans in the peninsula in 711 and that the numbers of this segment of the population remained level through the eleventh century (with population growth balancing out Christian migration to the north), then by 912 there would have been approximately 2.8 million indigenous Muslims (muwalladûn) plus Arabs and Berbers. At this point Christians still vastly outnumbered Muslims. By 1100, however, the number of indigenous Muslims would have risen to a majority of 5.6 million."   มีการประมาณว่าเมืองหลวงมีประชากรประมาณ 450,000 คน ทำให้เป็นเมืองที่มีประชากรมากเป็นอันดับ 2 ของยุโรปในขณะนั้นTertius Chandler, Four Thousand Years of Urban Growth: An Historical Census, Lewiston, New York: Edwin Mellen Press, 1987. .  Figures in main tables are preferentially cited. Part of Chandler's estimates are summarized or modified at The Institute for Research on World-Systems; Largest Cities Through History by Matt T. Rosenberg; or The Etext Archives .  Chandler defined a city as a continuously built-up area (urban) with suburbs but without farmland inside the municipality.

รายพระนาม

เคาะลีฟะฮ์แห่งกอร์โดบาเคาะลีฟะฮ์อุมัยยะฮ์แห่งกอร์โดบาเคาะลีฟะฮ์ครองราชย์อับดุรเราะห์มานที่ 3 อันนาศิร ลิดีนิลลาฮ์16 มกราคม 929 – 15 ตุลาคม 961อัลฮะกัมที่ 2 อัลมุสตันศิร บิลลาฮ์15 ตุลาคม 961 – 16 ตุลาคม 976ฮิชามที่ 2 อัลมุอัยยัด บิลลาฮ์16 ตุลาคม 976 – 1009มุฮัมมัดที่ 2 อัลมะฮ์ดี บิลลาฮ์1009สุลัยมาน อัลมุสตะอีน บิลลาฮ์1009 – 1010ฮิชามที่ 2 อัลมุอัยยัด บิลลาฮ์1010 – 19 เมษายน 1013สุลัยมาน อัลมุสตะอีน บิลลาฮ์1013 – 1016อับดุรเราะห์มานที่ 4 อัลมุรตะฎอ บิลลาฮ์1017เคาะลีฟะฮ์ฮัมมูดแห่งกอร์โดบาอะลี อิบน์ ฮัมมูด อันนาศิร ลิดีนัลลอฮ์1016–1018อัลมะอ์มูน อัลกอซิม อิบน์ ฮัมมูด1018–1021ยะห์ยา อิบน์ อะลี อิบน์ ฮัมมูด อัลมัวะอ์ตะลี บิลลาฮ์1021–1023อัลมะอ์มูน อัลกอซิม อิบน์ ฮัมมูด1023เคาะลีฟะฮ์อุมัยยะฮ์แห่งกอร์โดบา (ฟื้นฟู)อับดุรเราะห์มานที่ 5 อัลมุสตัซฮิร บิลลาฮ์1023 – 1024มุฮัมมัดที่ 3 อัลมุสตักฟี บิลลาฮ์1024 – 1025เคาะลีฟะฮ์ฮัมมูดแห่งกอร์โดบา (ช่วงว่างระหว่างรัชกาล)ยะห์ยา อิบน์ อะลี อิบน์ ฮัมมูด อัลมัวะอ์ตะลี บิลลาฮ์1025–1026เคาะลีฟะฮ์อุมัยยะฮ์แห่งกอร์โดบา (ฟื้นฟู)ฮิชามที่ 3 อัลมัวะอ์ตัด บิลลาฮ์1026–1031รัฐเคาะลีฟะฮ์สิ้นสุด