wannaphong/clean_thaiwikipedia huggingface dataset:
# มีดโกนออกคัม
มีดโกนออกคัม  ถูกเสนอโดยวิลเลียมแห่งออกคัม เป็นมีดโกนหนึ่งในปรัชญาวิทยาศาสตร์ในการเลือกทฤษฎีที่เหมาะสมและตรงกับข้อมูลที่ได้จากการสังเกตหรือการทดลอง

มีดโกนของออกคัมนี้ถูกนำไปตีความในหลายรูปแบบ โดยนักปรัชญาและนักวิทยาศาสตร์หลายท่าน อย่างไรก็ตาม อาจกล่าวถึงมีดโกนของออกคัมในรูปแบบที่ง่ายที่สุดได้ว่า "เราไม่ควรสร้างข้อสมมุติฐานเพิ่มเติมโดยไม่จำเป็น" หรือ "ทฤษฎีไม่ควรซับซ้อนเกินความจำเป็น" นั่นคือในกรณีที่ทฤษฎี หรือคำอธิบายปรากฏการณ์ต่าง ๆ มากกว่าหนึ่งรูปแบบ สามารถอธิบาย และทำนาย สิ่งที่ได้จากการสังเกตทดลอง ได้เท่าเทียมกัน หรือไม่ต่างกันมาก เราควรจะเลือกทฤษฎีที่ง่ายที่สุด หรือซับซ้อนน้อยที่สุดนั่นเอง   

นักวิทยาศาสตร์ชื่อดังหลายท่านเห็นด้วยกับมีดโกนของออกคัมเช่นอัลเบิร์ต ไอน์สไตน์ หรือกาลิเลโอ กาลิเลอี ที่มองธรรมชาติเป็นสิ่งที่สวยงามดั่งศิลปะ  

 ตัวอย่างการนำไปใช้ 
ตัวอย่างที่ดีที่สุด ในการใช้มีดโกนของออกคัมคือ การที่นักวิทยาศาสตร์ชั้นนำในสมัยฟื้นฟูศิลปวิทยาเชื่อว่าทฤษฎีของโคเปอร์นิคัสนั้นน่าเชื่อถือมากกว่าทฤษฎีโลกเป็นศูนย์กลางของอริสโตเติลและทอเลมี

ในงานวิจัยด้านการเรียนรู้ของเครื่องในปัจจุบัน ได้นำใบมีดของออกคัมมาใช้อย่างกว้างขวาง แต่มักจะเข้าใจผิดว่าทฤษฎีที่มีคำอธิบายสั้น คือทฤษฎีที่เรียบง่ายกว่า

อนึ่ง มีดโกนของออกคัมนี้ สามารถคำนวณออกมาในเชิงตัวเลข (หรือในเชิงปริมาณ ซึ่งสามารถสื่อสารกันได้อย่างเที่ยงตรงมากกว่าเชิงคุณภาพ) ได้ด้วยการใช้ทฤษฎีความน่าจะเป็นแบบเบย์ ในการอนุมาน โดยมีหลักการว่าแบบจำลองที่ซับซ้อนมาก จะมีตัวแปรจำนวนมาก เพื่อให้ปรับค่าได้ยืดหยุ่นมาก ดังนั้นความน่าจะเป็นที่ตัวแปรจำนวนมากนั้น จะปรากฏเป็นค่าที่เข้ากับข้อมูลของเราได้อย่างลงตัวนั้นจึงน้อยกว่าแบบจำลองที่มีตัวแปรน้อย

 ความเข้าใจผิดที่พบบ่อย 
 "แบบจำลองที่ง่าย จะให้ความถูกต้องเหมาะสมกับข้อมูล มากกว่าแบบจำลองที่ซับซ้อน" ประโยคนี้ไม่เป็นจริง โดยทั่วไปแบบจำลองที่ซับซ้อน (มีพารามีเตอร์มากกว่า) จะให้ความถูกต้องกับข้อมูลไม่ด้อยกว่าแบบจำลองที่เรียบง่าย มีดโกนของออกคัม แนะนำให้เลือกแบบจำลองที่ง่าย ในกรณีที่แบบจำลองที่ซับซ้อน ให้ความถูกต้องได้ไม่ดีกว่าอย่างเห็นได้ชัดเท่านั้น
 "แบบจำลองที่มีคำอธิบายสั้นกว่า คือแบบจำลองที่ซับซ้อนน้อยกว่า" ประโยคนี้ไม่เป็นจริงเสมอไป เนื่องจากความสั้นยาวของคำอธิบายของแบบจำลอง ขึ้นอยู่กับการเข้ารหัส หรือภาษาที่ใช้อธิบายโดยตรง ดังเช่นในทางคณิตศาสตร์ ถ้าเราจำกัดให้ภาษาของสมการของเรา มีเพียงสมการพหุนามแล้ว เราจำเป็นต้องใช้พจน์ของพหุนามเป็นจำนวนอนันต์ เพื่ออธิบายฟังก์ชันเอ็กซ์โพเนนเชียล ในขณะที่ถ้าภาษาของเรามีค่าคงที่  เราก็จะสามารถอธิบายฟังก์ชันเอ็กซ์โพเนนเชียลได้ ด้วยตัวอักษรไม่กี่ตัว อย่างไรก็ตาม แม้ความยาวของทั้งสองสมการจะไม่เท่ากัน แต่สมการทั้งสองก็อธิบายแบบจำลองเดียวกัน ความยาวของคำอธิบาย จึงไม่สามารถบอกค่าความซับซ้อนของแบบจำลองได้โดยตรง   

อนึ่งในการวัดความเรียบง่ายของ "แบบจำลอง" จาก "คำอธิบายแบบจำลอง" โดยตรง เราจำเป็นต้องใช้การเข้ารหัสแบบครอบจักรวาล (universal encoding) เพื่ออธิบายแบบจำลองนั้น งานวิจัยในด้านการวัดความซับซ้อนของแบบจำลองแบบสัมบูรณ์นี้ คืองานวิจัยเรื่องความซับซ้อนแบบโคโมลโกรอฟ ซึ่งถูกเสนอโดยนักคณิตศาสตร์ชื่อดังชาวรัสเซีย แอนเดร โคลโมโกรอฟ ในราว ค.ศ. 1960
# นิโคเลาส์ โคเปอร์นิคัส
นิโคเลาส์ โคเปอร์นิคัส (มีกอไว กอแปร์ญิก; 19 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1473 – 24 พฤษภาคม ค.ศ. 1543) เป็นนักคณิตศาสตร์และนักดาราศาสตร์สมัยฟื้นฟูศิลปวิทยา ผู้คิดค้นแบบจำลองระบบดวงอาทิตย์เป็นศูนย์กลางสมบูรณ์ ซึ่งดวงอาทิตย์เป็นศูนย์กลางของระบบสุริยะ มิใช่โลกLinton (2004, pp. 39, 119) อย่างไรก็ดี โคเปอร์นิคัสมิใช่ผู้แรกที่เสนอระบบดวงอาทิตย์เป็นศูนย์กลางในบางรูปแบบ นักคณิตศาสตร์และนักดาราศาสตร์ชาวกรีกคนหนึ่ง ชื่อ อริสตาซูสแห่งซามอส ได้เสนอแนวคิดดังกล่าวมาตั้งแต่ศตวรรษที่ 3 ก่อนคริสตกาลแล้ว กระนั้น มีหลักฐานน้อยมากว่าเขาเคยพัฒนาความคิดของเขาไกลเกินแบบร่างง่าย ๆ เท่านั้น (Dreyer, 1953, pp. 135–48).  

การตีพิมพ์หนังสือ De revolutionibus orbium coelestium (ว่าด้วยการปฏิวัติของทรงกลมฟ้า) ของโคเปอร์นิคัส ก่อนหน้าที่เขาเสียชีวิตไม่นาน ถูกพิจารณาว่าเป็นเหตุการณ์สำคัญในประวัติศาสตร์วิทยาศาสตร์ เป็นการเริ่มต้นการปฏิวัติโคเปอร์นิคัสและมีส่วนสำคัญต่อความรุ่งเรืองของการปฏิวัติวิทยาศาสตร์ที่เกิดขึ้นตามมา ทฤษฎีระบบดวงอาทิตย์เป็นศูนย์กลางอธิบายกลไกของระบบสุริยะในเชิงคณิตศาสตร์ มิใช่ด้วยคำของอริสโตเติล 

โคเปอร์นิคัสเป็นหนึ่งในผู้เชี่ยวชาญหลายสาขาแห่งสมัยฟื้นฟูศิลปวิทยา เป็นทั้งนักคณิตศาสตร์ นักดาราศาสตร์ นักนิติศาสตร์ที่สำเร็จดุษฎีบัณฑิตในกฎหมายศาสนา นักฟิสิกส์ ผู้รู้สี่ภาษา นักวิชาการคลาสสิก นักแปล ศิลปิน สงฆ์คาทอลิก ผู้ว่าราชการ นักการทูต และนักเศรษฐศาสตร์

 การปฏิวัติทางดาราศาสตร์ของโคเปอร์นิคัส 

ในเวลานั้นโคเปอร์นิคัสได้เสนอให้ดวงอาทิตย์เป็นจุดศูนย์กลางของจักรวาลแทนโลกในแนวความคิดเดิม โดยให้ดาวเคราะห์ต่าง ๆ เช่น โลก ดาวศุกร์ หรือ ดาวพุธ โคจรรอบดวงอาทิตย์เป็นวงกลม (ในเวลาต่อมาโยฮันเนิส เค็พเพลอร์ได้เสนอว่าควรเป็นวงรีดั่งโมเดลในปัจจุบัน) ถึงแม้ว่าความแม่นยำในการทำนายด้วยทฤษฎีของโคเปอร์นิคัสนั้นไม่ได้ดีกว่าทฤษฎีเก่าของอริสโตเติลและทอเลมีเลย (ไม่ได้ให้ผลการทำนายตำแหน่งของดวงดาวต่าง ๆ แม่นยำกว่าทฤษฎีเก่า) แต่ว่าทฤษฎีนี้ ถูกใจนักวิทยาศาสตร์ชื่อดังในยุคนั้นหลายคน เช่น เดส์การตส์ กาลิเลโอ และเค็พเพลอร์ เนื่องจากว่าทฤษฎีของโคเปอร์นิคัสนั้นเข้าใจง่ายและซับซ้อนน้อยกว่ามาก โดยกาลิเลโอกล่าวว่าเขาเชื่อว่ากฎต่าง ๆ ในธรรมชาติน่าจะเป็นอะไรที่สวยงามและเรียบง่าย ทฤษฎีโลกเป็นศูนย์กลางดูซับซ้อนมากเกินไปจนไม่น่าเป็นไปได้ (ดูทฤษฎีความอลวนเพิ่มเติม) แนวคิดของกาลิเลโอนี้ ตรงกับหลักการของออคแคม (Ockham's/Occam's razor) ในปรัชญาวิทยาศาสตร์ ซึ่งถูกนำมาประยุกต์ใช้ในงานวิจัยด้านการเรียนรู้ของเครื่อง

 เกียรติยศ 
โคเปอร์นิคัสได้รับเกียรติจากประเทศโปแลนด์ ให้เป็นชื่อมหาวิทยาลัยในตอรุญ ตั้งในปี ค.ศ. 1945 ชื่อของเขาเป็นชื่อธาตุตัวที่ 112 ที่ IUPAC ได้ประกาศไป

 หมายเหตุ
# การสังเกต
การสังเกต โดยพื้นฐานหมายถึงการเฝ้าดูและจดบันทึกสิ่งที่เกิดขึ้น ตัวอย่างเช่น การสังเกตท่วงท่าการบินของนกโดยเฝ้าดูอย่างใกล้ชิด การสังเกตการเคลื่อนไหวของกระต่าย                        ชีววิทยาและดาราศาสตร์จัดเป็นศาสตร์ที่มีพื้นฐานทางประวัติศาสตร์จากการสังเกตโดยนักสมัครเล่น เราอาจมีความสุขกับการสังเกตโดยทำเป็นงานอดิเรกก็ได้ เช่น นักดูนก และนักดาราศาสตร์สมัครเล่น เป็นต้น

 บทบาทของการสังเกตในระเบียบวิธีทางวิทยาศาสตร์ 

ระเบียบวิธีทางวิทยาศาสตร์ มีขั้นตอนดังนี้
 การสังเกต ปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้น
 การตั้งสมมุติฐาน ในปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้น
 การทดสอบ การทำนาย และ
 ทบทวน เพื่อหาข้อบกพร่อง

การสังเกตเกิดขึ้นในขั้นตอนแรกและขั้นตอนที่ 4
# มหาวิทยาลัยอาร์สดิจิตา
มหาวิทยาลัยอาร์สดิจิตา  เป็นมหาวิทยาลัยที่ให้การศึกษาอย่างเสรีออนไลน์ โดยเอกสารทั้งหมดสามารถใช้ได้ตามสัญญา Open Content License เปิดสอนเมื่อ กันยายน พ.ศ. 2543 ก่อตั้งโดยองค์กรอาร์สดิจิตา ซึ่งเป็นองค์กรไม่แสวงหาผลประโยชน์แห่งหนึ่ง ซึ่งต่อมาถูกฟ้องล้มละลาย และ ฟิลิป กรีนสปัน ได้ลาออกจากการเป็นผู้บริหารองค์กร มหาวิทยาลัยได้ปิดตัวลงเมื่อเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2544 

มหาวิทยาลัยอาร์สดิจิตาเปิดสอนฟรีทางด้านวิทยาการคอมพิวเตอร์ ระดับเทียบเท่าปริญญาตรี โดยใช้ระยะเวลา 1 ปีในการเรียนจบการศึกษา โดยผู้สอนเป็นศิษย์เก่าจาก สถาบันเทคโนโลยีแมสซาชูเซตส์ (MIT) และ สถาบันเทคโนโลยีแคลิฟอร์เนีย (CalTech) หลักสูตรการเรียนอ้างอิงตามการสอนวิทยาการคอมพิวเตอร์ในสถาบันเทคโนโลยีแมสซาชูเซตส์

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 ศิษย์เก่ามหาวิทยาลัย 

อาร์สดิจิตา
# ดาวแปรแสง
ดาวแปรแสง  คือดาวฤกษ์ ที่มีความสว่างเปลี่ยนแปลงอย่างมาก แตกต่างจากดาวฤกษ์ส่วนใหญ่ในท้องฟ้าที่มีกำลังส่องสว่างเกือบคงที่ ดวงอาทิตย์ของเรา เป็นตัวอย่างที่ดีของดาวฤกษ์ที่มีการเปลี่ยนแปลงของความสว่างน้อยมาก (โดยปกติเปลี่ยนแปลงประมาณ 0.1% ในวัฏจักรสุริยะ 11 ปี) ดาวแปรแสงมีทั้งที่เปลี่ยนแปลงความสว่างจาก ปัจจัยภายใน และ ปัจจัยภายนอก ตัวอย่างดาวฤกษ์ดวงที่เห็นได้ชัดเจนคือ "ดาวบีเทลจุส" ในกลุ่มดาวนายพราน

 การสังเกตดาวคู่ 
ดาวคู่ เป็นดาวสองดวงที่โคจรรอบกันและกัน เมื่อเกิดการบังกันทำให้ความสว่างโดยรวมเปลี่ยนแปลงเป็นคาบ เราสามารถวิเคราะห์ดาวคู่ได้โดยการวัดแสงและสเปกโทรโฟโตเมตรี การสังเกตความสว่างของดาวคู่เทียบกับดาวฤกษ์ที่มีความสว่างคงที่ ทำให้สามารถวาดกราฟความสว่างออกมาได้ ดาวแปรแสงที่มีลักษณะการเปลี่ยนแปลงความสว่างอย่างสม่ำเสมอจะมีคาบและแอมพลิจูดแน่นอน อย่างไรก็ตาม ค่าที่วัดได้อาจมีการเปลี่ยนแปลงอย่างช้า ๆ เมื่อเวลาผ่านไป จุดในกราฟที่ดาวมีความสว่างสูงสุด เรียกว่า จุดสูงสุด (maxima) อีกจุดที่มีความสว่างน้อยที่สุดเรียกว่า จุดต่ำสุด (minima)

 การจัดประเภท 
ดาวแปรแสงสามารถแบ่งได้เป็น 2 พวกคือ intrinsic หรือ extrinsic

 ดาวแปรแสงชนิด Intrinsic : คือดาวฤกษ์ที่มีการแปรแสงเกิดจากความเปลี่ยนแปลงของคุณสมบัติทางกายภาพภายในของดาวเอง สามารถแบ่งเป็น 3 กลุ่มย่อยได้แก่
 Pulsating variables, คือดาวฤกษ์ที่มีการขยายขนาดรัศมีใหญ่ขึ้นอันเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการวิวัฒนาการตามอายุของดาว
 Eruptive variables, คือดาวฤกษ์ที่เกิดการเปลี่ยนแปลงอย่างฉับพลันที่พื้นผิวของดาว เช่น การเกิด flare หรือการพวยพุ่งของมวลดาว  
 Cataclysmic หรือ explosive variables, คือดาวฤกษ์ที่กำลังเกิดกระบวนการเปลี่ยนแปลง cataclysmic เช่น การเกิดโนวา หรือ ซูเปอร์โนวา 
 ดาวแปรแสงชนิด Extrinsic : คือดาวฤกษ์ที่มีการแปรแสงเกิดจากคุณสมบัติภายนอกของดาว เช่น การหมุน การเกิดคราส แบ่งออกได้เป็น 2 กลุ่มย่อย ได้แก่
 การเกิดคราสของดาวคู่หรือดาวแฝด ซึ่งจากมุมมองบนโลกจะมองเห็นดาวฤกษ์บังกันและกันเป็นบางครั้งตามรอบของการโคจร
 ดาวแปรแสงจากการหมุน คือดาวฤกษ์ที่มีการแปรแสงอันเกิดการปรากฏการณ์ที่เกี่ยวข้องกับการหมุนของดาว ตัวอย่างเช่น ดาวฤกษ์ที่มีจุดมืดขนาดใหญ่มาก ๆ จะส่งผลต่อความสว่างที่ปรากฏออกมา หรือดาวฤกษ์ที่มีอัตราการหมุนรอบตัวเองเร็วมากก็สามารถมองเห็นเป็นรูปทรงอย่างไข่ได้

 ดาวแปรแสงชนิด Intrinsic 
 ดาวแปรแสงชนิดเซเฟอิด
 ดาวแปรแสงชนิดอาร์อาร์ พิณ
 ดาวแปรแสงชนิดดับเบิลยูหญิงสาว
 ดาวแปรแสงคาบยาว
 ดาวแปรแสงมิรา
 ดาวแปรแสงชนิดอาร์วี วัว
 ดาวแปรแสงกลุ่มดาวนายพราน
# ไฮกุ
thumb
ไฮกุ (俳句, haiku) เป็นบทกวีญี่ปุ่น มีบทบาทมากในช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 19 ไฮกุเป็นบทกวี โดยที่กวีอื่นมีความยาวมากน้อยต่างกันและมีบังคับสัมผัสตามหลักฉันทลักษณ์ ทำให้บทกวีดังกล่าวไม่เหมาะกับการแสดงออกถึงปรากฏการณ์ทางจิต-วิญญาณและความลึกซึ้งออกมาได้ เนื่องจากบทกวีได้ถูกบังคับยึดติดกับรูปแบบและข้อจำกัดตายตัว แต่บทกวีไฮกุได้ตัดทอนลงให้เหลือเพียงตัวอักษร 3 วรรค ยาว 5-7-5 รวมเป็นตัวอักษรเพียง 17 ตัวเท่านั้น ไฮกุ มีพื้นฐานคือ เรียบง่าย และ ดั้งเดิม จึงไม่ยึดติดกับแบบแผน ไม่มีข้อจำกัด ไหลเรื่อยตามธรรมชาติ สั้นกระชับที่สุด ตรงที่สุด และเป็นไปอย่างฉับพลัน ตามสภาวะสัจจะล้วน ๆ เรียบง่ายและตรงความรู้สึก ออกมาจากใจของกวี โดยปราศจากอุปสรรคขวางกั้น แสดงความงาม ความเศร้า ความสงบ ความปิติ ความเก่าแก่ เปลือยเปล่าอยู่ภายใต้แสงแดดอันอบอุ่น ในวินาทีแห่งการสร้างสรรค์สิ่งอัศจรรย์ที่ไฮกุได้ถือกำเนิดขึ้น

「朝顔に釣瓶とられてもらひ水」
อา เจ้าดอกบานเช้า
ถังน้ำถูกเถาของเจ้าพัวพัน
ฉันวอนขอน้ำน้อยหนึ่งได้ไหม
--ชิโย

ในครั้งกระนั้นกวีหญิงชิโยมาตักน้ำในบ่อน้ำเธอได้พบว่าที่ตักน้ำได้ถูกเกี่ยวกระหวัดไว้ด้วยเถาของดอกบานเช้า (มอร์นิงกลอรี) เธอได้ตะลึงงันด้วยความงามของมันจนลืมนึกถึงงานที่จะต้องทำ เมื่อมีสติ จึงนึกถึงภาระที่ต้องทำขึ้นมาได้ แต่เธอก็ไม่อยากจะไปรบกวนดอกไม้นั้น เธอจึงไปตักน้ำที่บ่อของเพื่อนบ้านแทน
 
「艸の葉を遊びありけよ露の玉」
เริงรำจากใบหญ้าใบนี้
สู่ใบโน้น
หยกหยาดน้ำค้าง
--รานเชตสุ

บทกวีรานเชตสุแสดงออกถึงความปิติรื่นเริงเบิกบานอย่างแท้จริง เมื่อชีวิตได้รับการหล่อเลี้ยงจากความงาม ย่อมเต็มเปี่ยมด้วยปิติสุข น้ำค้างเป็นตัวแทนของความปิตินี้ ไหลหยดย้อยด้วยลีลาของธรรมชาติ ดั่งการร่ายรำของหยาดน้ำค้าง จากใบหญ้าใบนี้สู่ใบโน้น น้ำค้างที่บริสุทธิสะอาดและประกายแวววับดุจหยกเมื่อต้องแสงอาทิตย์

จิตวิญญาณของกวีไฮกุ ได้ถ่ายทอดอย่างตรงไปตรงมาและมีความเกี่ยวข้องกับลัทธิเต๋าและนิกายเซนอย่างที่สุด

 ประวัติไฮกุ 

ไฮกุมาจากบทกวีดั้งเดิมของญี่ปุ่นที่เรียกว่า ไฮไค (Haikai) หรือ เร็งกุ (Renku) ต่อมาในสมัยเอโดะ ท่านปรมาจารย์ มะสึโอะ บะโช (ค.ศ. 1644-1694) ได้ขัดเกลาและสร้างแบบแผน ซึ่งต่อมาในสมัยเมจิได้มีการเรียกการประพันธ์ในแบบนี้ว่าไฮกุ ปัจจุบันมีชาวญี่ปุ่นที่นิยมแต่งไฮกุถึง 10 ล้านคน และชาวต่างประเทศที่รักการแต่งไฮกุก็เพิ่มมากขึ้นเรื่อย ๆ แม้กระทั่งในหมู่ชาวไทย

 รายชื่อนักกวีไฮกุที่สำคัญ 
 มะสึโอะ บะโช (Matsuo Bashō - 松尾芭蕉)
# มัตสึโอะ บาโช
thumb|มัตสึโอะ บาโช

มัตสึโอะ บาโช (ญี่ปุ่น: 松尾芭蕉 Matsuo Bashō, ค.ศ. 1644 – 28 พฤศจิกายน ค.ศ. 1694佐藤編(2011)、p.248-249、松尾芭蕉関係年表阿部(1986)、p.235-241 略年譜、p.1-34 誕生と身辺・郷党の秀才) หรือ บาโช  เป็นนามแฝงของ มัตสึโอะ มูเนฟูซะ (松尾宗房, Matsuo Munefusa)高橋(1993)、p.303 略年譜、p.4-9 松尾忠右衛門宗房の寛文時代 เป็นกวีชาวญี่ปุ่น ผู้ซึ่งได้รับสมญานามเป็นปรมาจารย์ทางด้านบทกวีไฮกุ ในงานกวีที่เขาได้แต่งขึ้นเขียนเพียงชื่อ 芭蕉 (はせを, ฮาเซโอะ) เขาเป็นหนึ่งในกวีที่อยู่ในช่วงยุคสมัยเอโดะ

บาโช เกิดในอิงะ ซึ่งปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งของจังหวัดมิเอะ ในตระกูลซามูไร ภายหลังจากการใช้ชีวิตหลายปีภายใต้วิถีชีวิตซามูไร เข้าได้ค้นพบว่าการเป็นนักประพันธ์นั้นเหมาะกับเขามากกว่า เขาจึงได้ละทิ้งวิถีชีวิตซามูไร บาโชได้เริ่มใช้ชีวิตแบบกวีเมื่อได้รับใช้เจ้านายในฐานะซามูไร ในตอนแรกเขาได้ตั้งชื่อตนเองว่า โทเซ (桃青, Tosei) ตามบทกวีโทเซ ซึ่งหมายถึงผลพีชเล็ก ๆ ด้วยบาโชมีความยกย่องนับถือในตัวกวีจีนชื่อหลี่ ไป๋ (李白, Lǐ Bái) ซึ่งหมายถึงลูกพลัมสีขาว

ในปี ค.ศ. 1666 เมื่อเจ้านายเก่าได้สิ้นชีวิตลง และมีเจ้านายใหม่ซึ่งเป็นพี่น้องของเจ้านายเดิมขึ้นมาปกครอง เขาได้เลือกกลับไปบ้าน แทนที่จะรับตำแหน่งต่อในฐานะซามูไร และย้ายไปเอโดะในปี ค.ศ. 1675 (ปัจจุบันคือโตเกียว) ต่อมาในปี ค.ศ. 1678 ที่เอโดะ เขาได้รับตำแหน่งให้เป็นปรมาจารย์ไฮกุ หรือ โซโช (宗匠, sōshō) และเริ่มชีวิตของกวีอาชีพ ในปี ค.ศ. 1680 ได้ย้ายไปยังฟูกูงาวะ (ส่วนหนึ่งของเอโดะ) และได้เริ่มปลูกต้นบาโช (芭蕉, Bashō, แปลว่า: ต้นกล้วย) ที่เขาชื่นชอบในบริเวณสวน ภายหลังจากเขาที่ได้ใช้ชื่อตัวเองว่าบาโช

ในช่วงชีวิต บาโชได้ออกเดินทางท่องเที่ยวไปหลายแห่ง สถานที่ที่มีชื่อเสียงในประวัติศาสตร์ของญี่ปุ่น และสถานที่ที่ปรากฏในงานประพันธ์  การท่องเที่ยวเหล่านี้มีส่วนสำคัญในงานเขียนของเขา สถานที่บางแห่งได้ส่งเสริมให้มีจินตนาการที่ยิ่งใหญ่  ในการเดินทางบะโชได้พบสานุศิษย์ และสอนพวกเขาด้วยเร็งงะ (連歌, renga)

บทประพันธ์ที่มีชื่อเสียงที่สุดของชาโชคือ โอกุ โนะ โฮโซมิจิ (奥おくの細道ほそみち, Oku no Hosomichi, แปลว่า: เส้นทางสายเล็ก ๆ ลึกเข้าไป) เขียนขึ้นภายหลังจากการเดินทางของบาโชและลูกศิษย์ ซึ่งเริ่มจากเอโดะในวันที่ 24 มีนาคม ค.ศ. 1689 และพวกเขาเดินทางไปโทโฮกุและโฮกูริกุ จากนั้นจึงกลับสู่เอโดะในปี ค.ศ. 1691 การเดินทางในหนังสือนี้จบลงที่โองากิและมิโนะ (ปัจจุบันคือจังหวัดกิฟุ) ด้วยบทหนึ่งในไฮกุที่เขาแสดงความหมายโดยนัยว่า จะเดินทางไปศาลเจ้าอิเซะต่อ ภายหลังจากการพักอยู่ที่โองากิ

บาโชเสียชีวิตเพราะโรคภัยไข้เจ็บในช่วงต้นฤดูใบไม้ผลิในปี ค.ศ. 1694 ที่โอซากะ ภายในบ้านของลูกศิษย์ที่เขาร่วมเดินทางไปด้วย ก่อนสิ้นใจ บาโชได้เขียนไฮกุสุดท้าย 

ในการเดินทางฉันล้มป่วย
ความฝันวิ่งอยู่รอบกาย
ในทุ่งที่ปกคลุมด้วยหญ้าแห้ง

旅に病んで夢は枯野をかけ廻る

Tabini yande
Yume ha kareno wo
Kake meguru

 บทกวีที่มีชื่อเสียงของบะโช 

"สระเก่าเอ๋ย"

สระเก่าเอ๋ย
กบกระโดดลงไป
เสียงของน้ำ

古池や蛙飛びこむ水の音

Furuike ya
Kawazu tobikomu               
Mizu no oto

 เกร็ด 
เกี่ยวกับ บาโช (Bashō, 芭蕉) หรือ ต้นกล้วย

เนื่องจากสภาพอากาศนั้นหนาวเย็นเกินกว่าที่กล้วยจะมีผลได้ ว่ากันว่า เขาตั้งใจว่าจะสื่อความหมายของบทกวีที่มิอาจมีผล หรือไร้ผล และเนื่องจากบาโชได้ศึกษาเซน เช่นนี้ เป็นไปตามแนวคิดของเซน 

 บทความและลิงก์ที่เกี่ยวข้อง 

 ไฮกุ
 มัตสึโอะ บาโช 
 เร็งงะ 
 มัตสึโอะ บาโช 
 มัตสึโอะ บาโช  
 ไฮกุ 
 เส้นทางสายเล็ก ๆ ไปสู่ทางเหนือ Oku no Hosomichi  ในภาษาญี่ปุ่นและอังกฤษ
 Bosque de Bambú, camino del haiku - Bashô - Oku no Hosomichi Japones - Español
# 16 มีนาคม
วันที่ 16 มีนาคม เป็นวันที่ 75 ของปี (วันที่ 76 ในปีอธิกสุรทิน) ตามปฏิทินสุริยคติแบบเกรกอเรียน เมื่อถึงวันนี้จะยังเหลือวันอีก 290 วันในปีนั้น

 เหตุการณ์ 
 พ.ศ. 2063 (ค.ศ. 1521) - เฟอร์ดินานด์ แมกเจลแลน เดินทางถึงประเทศฟิลิปปินส์โดยมาทอดสมอเรือตรินิแดดที่อ่าวเลย์เต ถือว่าเป็นผู้ค้นพบหมู่เกาะวิซายา
 พ.ศ. 2203 (ค.ศ. 1660) - รัฐสภายาวถูกยุบเพื่อเตรียมพร้อมสำหรับรัฐสภาคอนเว็นท์ชั่นใหม่
 พ.ศ. 2335 (ค.ศ. 1792) - พระเจ้ากุสตาฟที่ 3 แห่งสวีเดน ถูกลอบปลงพระชนม์โดยการยิง; พระองค์เสด็จสวรรคตเมื่อวันที่ 29 มีนาคม
 พ.ศ. 2442 (ค.ศ. 1900) - เซอร์อาร์เธอร์ อีแวนส์ ซื้อซากเมืองนอสซัสบนเกาะครีต เพื่อการขุดค้นทางโบราณคดี
 พ.ศ. 2482 (ค.ศ. 1939) - ฮิตเลอร์ประกาศให้ดินแดนโบฮีเมียและโมราเวียอยู่ภายใต้การอารักขาของเยอรมนี
 พ.ศ. 2485 (ค.ศ. 1942) - นิวซีแลนด์ประกาศสงครามกับไทย โดยให้มีผลตั้งแต่วันที่ 25 มกราคม พ.ศ. 2485
 พ.ศ. 2488 - ฝ่ายสัมพันธมิตรยึดเกาะอิโวจิมาสำเร็จ
 พ.ศ. 2511 (ค.ศ. 1968) - สงครามเวียดนาม: ทหารอเมริกันสังหารพลเรือน 347 คน ที่เมืองมีลาย ในเวียดนาม
 พ.ศ. 2521 (ค.ศ. 1978) - นาย อัลโด โมโร นายกรัฐมนตรีอิตาลีถูกกองทัพแดงอิตาลีลักพาตัวและถูกสังหารในเวลาต่อมา

 วันเกิด 
พ.ศ. 2294 (ค.ศ. 1751) - เจมส์ แมดิสัน ประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกาคนที่ 4 (ถึงแก่กรรม 28 มิถุนายน พ.ศ. 2379)
พ.ศ. 2330 (ค.ศ. 1787) - จอร์จ ไซมอน โอห์ม นักวิทยาศาสตร์ชาวเยอรมัน (เสียชีวิต 27 กรกฎาคม พ.ศ. 2397)
พ.ศ. 2450 (ค.ศ. 1907) - พระองค์เจ้าสุทธวงษวิจิตร (สิ้นพระชนม์ 20 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2546)
 พ.ศ. 2451 (ค.ศ. 1908) - จิตติ ติงศภัทิย์ อดีตองคมนตรี (เสียชีวิต 3 มีนาคม พ.ศ. 2538)
 พ.ศ. 2455 (ค.ศ. 1912) - แพต นิกสัน อดีตสุภาพสตรีหมายเลขหนึ่งแห่งสหรัฐอเมริกา (ถึงแก่กรรม 22 มิถุนายน พ.ศ. 2536)
พ.ศ. 2464 (ค.ศ. 1921) - สมเด็จพระราชาธิบดีฟะฮัด บิน อับดุลอะซีซ อาล ซะอูด (สวรรคต 1 สิงหาคม พ.ศ. 2548)
 พ.ศ. 2472 (ค.ศ. 1929) - สินีนาฏ โพธิเวส นักแสดงชาวไทย (เสียชีวิต 5 กรกฎาคม พ.ศ. 2560)
 พ.ศ. 2496 (ค.ศ. 1953) - ริชาร์ด สตอลแมน ผู้ก่อตั้งโครงการกนู
 พ.ศ. 2507 (ค.ศ. 1964) - นาคร ศิลาชัย นักแสดง/พิธีกร/นักกีฬาชาวไทย
 พ.ศ. 2511 (ค.ศ. 1968) - สุนารี ราชสีมา นักร้องลูกทุ่งหญิงชาวไทย
 พ.ศ. 2516 (ค.ศ. 1973) - ฮิเดกิ โทดากะ แชมป์โลกมวยสากลชาวญี่ปุ่น
 พ.ศ. 2518 (ค.ศ. 1975) - โชคทวี พรหมรัตน์ อดีตนักฟุตบอลทีมชาติไทย
 พ.ศ. 2525 (ค.ศ. 1982) - ดักกลาส โรดริเกวซ อดีตนักฟุตบอลชาวบราซิล
 พ.ศ. 2532 (ค.ศ. 1989) 
 กาบรีแยล อาตาล นายกรัฐมนตรีฝรั่งเศสคนที่ 26
 ทีโอ วอลคอตต์ อดีตนักฟุตบอลชาวอังกฤษ
 พ.ศ. 2536 (ค.ศ. 1993) 
 ภัทรานิษฐ์ วิริยะบำรุงกิจ นักแสดงหญิงชาวไทย
 แอนเทรอัส คอร์เนลีอัส นักฟุตบอลชาวเดนมาร์ก
 พ.ศ. 2540 (ค.ศ. 1997) - ดอมินิก แคลเวิร์ต-ลูอิน นักฟุตบอลอาชีพชาวอังกฤษ

 วันถึงแก่กรรม 

 พ.ศ. 2477 (ค.ศ. 1934) - พระองค์เจ้าปฤษฎางค์ ผู้มีบทบาทสำคัญทางการทูตของไทยในช่วงต้นรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
พ.ศ. 2502 (ค.ศ. 1959) - ขุนทวยหาญพิทักษ์ (เหล็ง ศรีจันทร์) นายทหารหัวหน้าคณะผู้ก่อการกบฏ ร.ศ. 130
พ.ศ. 2538 (ค.ศ. 1995) - ธรรม์ โทณะวณิก (ธรรม์) - นายแบบ/นักแสดง
พ.ศ. 2564 (ค.ศ. 2021) - ไพโรจน์ นิงสานนท์ อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข (เกิด 2 เมษายน พ.ศ. 2471)

 วันสำคัญและวันหยุดเทศกาล
# 17 มีนาคม
วันที่ 17 มีนาคม เป็นวันที่ 76 ของปี (วันที่ 77 ในปีอธิกสุรทิน) ตามปฏิทินสุริยคติแบบเกรกอเรียน เมื่อถึงวันนี้จะยังเหลือวันอีก 289 วันในปีนั้น

 เหตุการณ์ 
 พ.ศ. 2502 (ค.ศ. 1959) - เทนซิน เกียโซ ดาไลลามะองค์ที่ 14 ทรงลี้ภัยการเมือง จากทิเบตไปอยู่อินเดีย
 พ.ศ. 2512 (ค.ศ. 1969) - กอลดา ไมเออร์ ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีคนที่ 4 ของอิสราเอล

 วันเกิด 
 พ.ศ. 2425 (ค.ศ. 1882) - สมเด็จฯ เจ้าฟ้ากรมหลวงลพบุรีราเมศวร์ (สิ้นพระชนม์ 8 เมษายน พ.ศ. 2475)
 พ.ศ. 2462 (ค.ศ. 1919) - แนท คิง โคล นักเปียโน, นักแต่งเพลงและนักร้องเพลงแจ๊ซชาวอเมริกัน (ถึงแก่กรรม 15 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2508)
 พ.ศ. 2486 (ค.ศ. 1943) - คะโยะ มะสึโอะ นักแสดงหญิงชาวญี่ปุ่น
 พ.ศ. 2488 (ค.ศ. 1945) - โกมล โลกะกะลิน นักร้องดาวรุ่งสุนทราภรณ์ (เสียชีวิต 5 เมษายน พ.ศ. 2562)
 พ.ศ. 2494 (ค.ศ. 1951) - เคิร์ต รัสเซลล์ นักแสดงชาวอเมริกัน
 พ.ศ. 2496 (ค.ศ. 1953) 
 วิกรม กรมดิษฐ์ นักธุรกิจและนักเขียนชาวไทยเชื้อสายจีน
 วิคเตอร์ เฮอร์มันส์ อดีตนักฟุตซอลชาวดัตช์ 
 พ.ศ. 2498 (ค.ศ. 1955) - สรจักร ศิริบริรักษ์ นักเขียนเรื่องสั้นแนวเขย่าขวัญ (ถึงแก่กรรม 28 พฤษภาคม พ.ศ. 2556)
 พ.ศ. 2502 (ค.ศ. 1959) - วิโรจน์ แซ่โล้ว นักแสดงสตั๊นแมนชาวไทยเชื้อสายจีน
 พ.ศ. 2505 (ค.ศ. 1962) - ชาตรี คงสุวรรณ นักดนตรี นักแต่งเพลง
 พ.ศ. 2506 (ค.ศ. 1963) - ฟาง จงซิ่น นักแสดงชาวฮ่องกง
 พ.ศ. 2507 (ค.ศ. 1964) - ร็อบ โลว์ นักแสดงชาวอเมริกัน
 พ.ศ. 2511 (ค.ศ. 1968) - อธิวัฒน์ สนิทวงศ์ ณ อยุธยา นักแสดงชาวไทย
 พ.ศ. 2520 (ค.ศ. 1977) - คิท โค้พ นักมวยไทย, นักสู้ป้องกันตัวแบบผสมชาวอเมริกัน
 พ.ศ. 2523 (ค.ศ. 1980) 
 ธัญญ์ ธนากร นักแสดงชาวไทย
 บัวชมพู ฟอร์ด นักแสดงและนักร้องชาวไทย
 พ.ศ. 2524 (ค.ศ. 1981) - อาร์ซู (นักฟุตบอล) นักฟุตบอลชาวสเปน
 พ.ศ. 2525 (ค.ศ. 1982) - สตีเวน พีนาร์ นักฟุตบอลอาชีพชาวแอฟริกาใต้
 พ.ศ. 2526 (ค.ศ. 1983) 
 ทีโมที แทตเชอร์ นักมวยปล้ำอาชีพชาวอเมริกัน
 ราอุล ไมแรลึช นักฟุตบอลชาวโปรตุเกส
 พ.ศ. 2529 (ค.ศ. 1986) - เอดิน เจโก นักฟุตบอลชาวบอสเนีย
 พ.ศ. 2530 (ค.ศ. 1987)
เฟเดริโก ฟาซิโอ นักฟุตบอลชาวอาร์เจนตินา
โอไวน์ โวน วิลเลียมส์ นักฟุตบอลชาวเวลส์
 พ.ศ. 2531 (ค.ศ. 1988) - เฟรเซอร์ ฟอร์สเตอร์ นักฟุตบอลชาวอังกฤษ
 พ.ศ. 2532 (ค.ศ. 1989) - ชินจิ คางาวะ นักฟุตบอลชาวญี่ปุ่น
 พ.ศ. 2533 (ค.ศ. 1990) - มรุต แสนสุข นักแสดงชาวไทย
 พ.ศ. 2535 (ค.ศ. 1992) - ชนานันท์ ป้อมบุปผา นักฟุตบอลชาวไทย
 พ.ศ. 2537 (ค.ศ. 1994) - มาร์เซ็ล ซาบิทเซอร์ นักฟุตบอลชาวออสเตรีย
 พ.ศ. 2543 (ค.ศ. 2000) - ชิน จิน-ซอ นักหมากล้อมระดับอาชีพชาวเกาหลีใต้
 พ.ศ. 2545 (ค.ศ. 2002) - จักรภัทร อังศุธนมาลี นักแสดงชาวไทย

 วันถึงแก่กรรม 
 พ.ศ. 2554 (ค.ศ. 2011) - ทองมาก จันทะลือ ศิลปินแห่งชาติ ปรมาจารย์ผู้มีชื่อเสียงในวงการหมอลำ (เกิด 6 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2472)
พ.ศ. 2555 (ค.ศ. 2012) - เฉลียว อยู่วิทยา นักธุรกิจชาวไทย (เกิด พ.ศ. 2475)
 พ.ศ. 2560 (ค.ศ. 2017)
ระวี ภาวิไล นักวิชาการด้านดาราศาสตร์ และนักปรัชญา (เกิด 17 ตุลาคม 2468)
ชัยภูมิ ป่าแส นักกิจกรรมเยาวชนสิทธิมนุษยชนชาวลาหู่ (เกิด พ.ศ. 2543)
พ.ศ. 2564 (ค.ศ. 2021) - จอห์น มากูฟูลี ประธานาธิบดีแทนซาเนียคนที่ 5 (เกิด 29 ตุลาคม พ.ศ. 2502)

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 BBC: On This Day
 Today in History: March 17 

มีนาคม 17
หมวดหมู่:มีนาคม
# 11 มีนาคม
วันที่ 11 มีนาคม เป็นวันที่ 70 ของปี (วันที่ 71 ในปีอธิกสุรทิน) ตามปฏิทินสุริยคติแบบเกรกอเรียน เมื่อถึงวันนี้จะยังเหลือวันอีก 295 วันในปีนั้น 

 เหตุการณ์ 
 พ.ศ. 2455 (ค.ศ. 1912) - จีนประกาศใช้ " บทบัญญัติชั่วคราวสาธารณรัฐประชาราษฎร์จีน " ซึ่งถือได้ว่าเป็นรัฐธรรมนูญฉบับแรกของจีน ภายหลังการปฏิวัติ
 พ.ศ. 2480 (ค.ศ. 1937) - กองทหารเยอรมันเดินทัพเข้าสู่ออสเตรีย
 พ.ศ. 2509 (ค.ศ. 1966) - ทหารอินโดนีเซียกดดันให้ประธานาธิบดีซูการ์โนลงจากตำแหน่ง
 พ.ศ. 2533 (ค.ศ. 1990) - ประเทศลิทัวเนียได้รับเอกราชจากสหภาพโซเวียต
 พ.ศ. 2547 (ค.ศ. 2004) - ผู้ก่อการร้ายใช้ระเบิดหลายลูก โจมตีขบวนรถไฟโดยสารในกรุงมาดริด ประเทศสเปน ทำให้มีผู้เสียชีวิต 191 คน บาดเจ็บกว่า 1,800 คน
 พ.ศ. 2554 (ค.ศ. 2011) - เกิดแผ่นดินไหวขนาด 9.0 จุดศูนย์กลางแผ่นดินไหวเกิดใกล้ชายฝั่งตะวันออกเฉียงเหนือของเกาะฮอนชู ประเทศญี่ปุ่น ซึ่งส่งผลให้เกิดคลื่นสึนามิตามมา และให้เกิดภัยพิบัติที่โรงไฟฟ้านิวเคลียร์ฟูกูชิมะแห่งที่หนึ่ง

 วันเกิด 
 พ.ศ.2261 (ค.ศ.1718) - จักรพรรดินีจี้ จักรพรรดินีผู้ถูกปลดในจักรพรรดิเฉียนหลง (สวรรคต 14 มิถุนายน พ.ศ. 2309)
 พ.ศ. 2288 (ค.ศ. 1745) - พระเจ้าปดุง (สวรรคต 5 มิถุนายน พ.ศ. 2362)
 พ.ศ. 2359 (ค.ศ. 1816) - พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมขุนวรจักรธรานุภาพ (สิ้นพระชนม์ 13 มิถุนายน พ.ศ. 2415)
 พ.ศ. 2442 (ค.ศ. 1899) - สมเด็จพระเจ้าเฟรเดอริกที่ 9 แห่งเดนมาร์ก (สวรรคต 14 มกราคม พ.ศ. 2515)
 พ.ศ. 2473 (ค.ศ. 1930) - รัชนี ศรีไพรวรรณ ครูและนักประพันธ์ชาวไทย (ถึงแก่กรรม 15 เมษายน พ.ศ. 2557)
 พ.ศ. 2490 (ค.ศ. 1947) - โกวิท วัฒนะ รองนายกรัฐมนตรีของไทย
 พ.ศ. 2495 (ค.ศ. 1952) - วีระ โรจน์พจนรัตน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม
 พ.ศ. 2508 (ค.ศ. 1965) - ไนเจล แอดกินส์ นักฟุตบอลชาวอังกฤษ
 พ.ศ. 2512 (ค.ศ. 1969) - เทร์เรนซ์ ฮาวเวิร์ด นักแสดง, แร็ปเปอร์, นักร้อง, นักแต่งเพลง และผู้ผลิตแผ่นเสียงชาวอเมริกัน
 พ.ศ. 2514 (ค.ศ. 1971) - จอห์นนี นอกซ์วิลล์ นักแสดงชาวอเมริกัน
 พ.ศ. 2521 (ค.ศ. 1978) - ดีดีเย ดรอกบา นักฟุตบอลชาวไอวอรีโคสต์
 พ.ศ. 2531 (ค.ศ. 1988) - ฟาบีอู กูเองเตรา นักฟุตบอลชาวโปรตุเกส
 พ.ศ. 2532 (ค.ศ. 1989) - แอนทอน เยลชิน นักแสดงชาวอเมริกันเชื้อสายรัสเซีย (ถึงแก่กรรม 19 มิถุนายน พ.ศ. 2559)
 พ.ศ. 2534 (ค.ศ. 1991) - 
 แจ็ก ร็อดเวลล์ นักฟุตบอลชาวอังกฤษ
 อเลสซานโดร ฟลอเรนซี นักฟุตบอลชาวอิตาลี
 พ.ศ. 2535 (ค.ศ. 1992) - นะโอะ โทยะมะ นักพากย์ นักร้องชาวญี่ปุ่น
 พ.ศ. 2537 (ค.ศ. 1994) - แอนดรูว์ รอเบิร์ตสัน นักฟุตบอลชาวสกอตแลนด์
 พ.ศ. 2539 (ค.ศ. 1996) - ธิติ ศรีนวล ผู้กำกับภาพยนตร์และนักร้องชาวไทย
 พ.ศ. 2540 (ค.ศ. 1997) - ธนบดี ใจเย็น นักร้องและนักแสดงชาวไทย
 พ.ศ. 2545 (ค.ศ. 2002) - นันท์นภัส เลิศนามเชิดสกุล นักแสดง

 วันถึงแก่กรรม 
พ.ศ. 2453 (ค.ศ. 1910) - พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงพิชิตปรีชากร (ประสูติ 29 ตุลาคม พ.ศ. 2398)
พ.ศ. 2485 (ค.ศ. 1942) - พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าผ่องประไพ (ประสูติ 19 ธันวาคม พ.ศ. 2410)
 พ.ศ. 2525 (ค.ศ. 1982) - เอ็ดมุนด์ คูเปอร์ กวีและนักเขียนชาวอังกฤษ (เกิด 30 เมษายน พ.ศ. 2469)
 พ.ศ. 2549 (ค.ศ. 2006) - สโลโบดัน มิโลเชวิช อดีตผู้นำเซอร์เบียและยูโกสลาเวีย (เกิด 20 สิงหาคม พ.ศ. 2484)
 พ.ศ. 2553 (ค.ศ. 2010) - น้องทราย คุณแม่ขอร้อง นักแสดงตลก

 วันสำคัญและวันหยุดเทศกาล