wannaphong/clean_thaiwikipedia huggingface dataset:
# วัดกลาง
วัดกลาง อาจหมายถึง

 วัดกลาง จังหวัดกาฬสินธุ์
 วัดกลาง อำเภอชุมแพ จังหวัดขอนแก่น
 วัดกลาง อำเภอเมืองขอนแก่น จังหวัดขอนแก่น
 วัดกลาง อำเภอท่าใหม่ จังหวัดจันทบุรี
 วัดกลาง อำเภอเมืองจันทบุรี จังหวัดจันทบุรี
 วัดกลาง อำเภอแหลมสิงห์ จังหวัดจันทบุรี
 วัดกลาง จังหวัดชลบุรี
 วัดกลาง จังหวัดชัยนาท
 วัดกลาง อำเภอเวียงแก่น จังหวัดเชียงราย
 วัดกลาง อำเภอเวียงป่าเป้า จังหวัดเชียงราย
 วัดกลาง จังหวัดตราด
 วัดกลาง อำเภอท่าอุเทน จังหวัดนครพนม
 วัดกลาง อำเภอนาแก จังหวัดนครพนม
 วัดกลาง อำเภอบ้านแพง จังหวัดนครพนม
 วัดกลาง อำเภอเมืองนครพนม จังหวัดนครพนม
 วัดกลางบางพระ จังหวัดนครปฐม
 วัดกลาง จังหวัดนครศรีธรรมราช
 วัดกลาง จังหวัดน่าน
 วัดกลาง อำเภอเมืองบุรีรัมย์ จังหวัดบุรีรัมย์
 วัดกลาง อำเภอนางรอง จังหวัดบุรีรัมย์
 วัดกลาง อำเภอประโคนชัย จังหวัดบุรีรัมย์
 วัดกลางปักธงชัย อำเภอปักธงชัย จังหวัดนครราชสีมา
 วัดกลาง อำเภอท่าเรือ จังหวัดพระนครศรีอยุธยา
 วัดกลาง อำเภอนครหลวง จังหวัดพระนครศรีอยุธยา
 วัดกลาง อำเภอบางบาล จังหวัดพระนครศรีอยุธยา
 วัดกลาง อำเภอบางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา
 วัดกลาง อำเภอมหาราช จังหวัดพระนครศรีอยุธยา
 วัดกลาง อำเภอเสนา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา
 วัดกลาง จังหวัดพัทลุง
 วัดกลาง จังหวัดพิษณุโลก
 วัดกลาง จังหวัดแพร่
 วัดกลาง จังหวัดมหาสารคาม
 วัดกลาง จังหวัดแม่ฮ่องสอน
 วัดกลาง อำเภอเกษตรวิสัย จังหวัดร้อยเอ็ด
 วัดกลาง อำเภอจตุรพักตรพิมาน จังหวัดร้อยเอ็ด
 วัดกลาง อำเภอโพธิ์ชัย จังหวัดร้อยเอ็ด
 วัดกลาง อำเภอสุวรรณภูมิ จังหวัดร้อยเอ็ด
 วัดกลาง (ศรีทองนพคุณ) อำเภอเสลภูมิ จังหวัดร้อยเอ็ด
 วัดกลาง อำเภออาจสามารถ จังหวัดร้อยเอ็ด
 วัดกลาง จังหวัดราชบุรี
 วัดกลาง จังหวัดลพบุรี
 วัดกลาง อำเภอขุขันธ์ จังหวัดศรีสะเกษ
 วัดกลาง อำเภอราษีไศล จังหวัดศรีสะเกษ
 วัดกลางอัมรินทราวาส จังหวัดศรีสะเกษ
 วัดกลาง อำเภอกุสุมาลย์ จังหวัดสกลนคร
 วัดกลาง อำเภอพรรณานิคม จังหวัดสกลนคร
 วัดกลาง หมู่ที่ 16 ตำบลอากาศ อำเภออากาศอำนวย จังหวัดสกลนคร
 วัดกลาง หมู่ที่ 9 ตำบลอากาศ อำเภออากาศอำนวย จังหวัดสกลนคร
 วัดกลาง จังหวัดสงขลา
 วัดกลาง อำเภอพระประแดง จังหวัดสมุทรปราการ
 วัดกลางวรวิหาร จังหวัดสมุทรปราการ
 วัดกลาง จังหวัดสิงห์บุรี
 วัดกลาง จังหวัดสุพรรณบุรี
 วัดกลาง จังหวัดสุราษฎร์ธานี
 วัดกลางสุรินทร์ จังหวัดสุรินทร์
 วัดกลาง อำเภอรัตนบุรี จังหวัดสุรินทร์
 วัดกลาง จังหวัดหนองคาย
 วัดกลาง ตำบลบางพลับ อำเภอโพธิ์ทอง จังหวัดอ่างทอง
 วัดกลาง (กลางพุฒนิมิต) ตำบลบ่อแร่ อำเภอโพธิ์ทอง จังหวัดอ่างทอง
 วัดกลาง อำเภอเมืองอ่างทอง จังหวัดอ่างทอง
 วัดกลาง จังหวัดอำนาจเจริญ
 วัดกลางธรรมสาคร จังหวัดอุตรดิตถ์
 วัดกลาง อำเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี
 วัดกลาง อำเภอเมืองอุบลราชธานี จังหวัดอุบลราชธานี

กลาง
# เขตปกครองคณะสงฆ์อำเภอเมืองอุตรดิตถ์
เขตปกครองคณะสงฆ์อำเภอเมืองอุตรดิตถ์180pxพระสิทธิญาณมุนี (อุดร) วัดหมอนไม้ เจ้าคณะอำเภอเมืองอุตรดิตถ์รูปปัจจุบันตำบลในเขตปกครอง13 เขต (ตำบล)พื้นที่ปกครองอำเภอเมืองอุตรดิตถ์นิกายเถรวาท มหานิกาย  (ในสังกัดการปกครองของมหาเถรสมาคม)
เขตปกครองคณะสงฆ์อำเภอเมืองอุตรดิตถ์ เป็นเขตปกครองของพระภิกษุสงฆ์เถรวาท ฝ่ายมหานิกายระดับอำเภอ ขึ้นตรงต่อเจ้าคณะเหนือกว่าภายในเขตปกครองคณะสงฆ์จังหวัดอุตรดิตถ์ ตามการแบ่งเขตพื้นที่การปกครองคณะสงฆ์ไทยในกำกับของมหาเถรสมาคม 

เขตปกครองคณะสงฆ์อำเภอเมืองอุตรดิตถ์ มีอาณาเขตการปกครองคณะสงฆ์และรับผิดชอบกิจกรรมทางพระพุทธศาสนาเถรวาทครอบคลุมพื้นที่อำเภอเมืองอุตรดิตถ์ ปัจจุบันมีพระครูเกษมธรรมาลังการ (อุดร) (วัดหมอนไม้) เป็นเจ้าคณะอำเภอแห่งนี้ต่อจาก พระนิมมานโกวิท (หลวงปู่ทองดำ)

เขตปกครองคณะสงฆ์อำเภอเมืองอุตรดิตถ์  มีสำนักเรียนพระปริยัติธรรมสำหรับพระสงฆ์ครบสองแผนกทั้งแผนกธรรมและแผนกบาลี (วัดคลองโพธิ์ พระอารามหลวง) นอกจากนี้ยังมีห้องเรียนของวิทยาลัยสงฆ์พุทธชินราช มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เปิดการศึกษาในระดับปริญญาพุทธศาสตรบัณฑิต โดยตั้งอยู่ที่วัดหมอนไม้ อันเป็นวัดเจ้าคณะอำเภอในปัจจุบัน

เขตปกครองคณะสงฆ์อำเภอเมืองอุตรดิตถ์ เป็นการแบ่งเขตการปกครองคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกายในจังหวัดอุตรดิตถ์ ตามการแบ่งของมหาเถรสมาคม ในปัจจุบันมีการแบ่งเขตการปกครองคณะสงฆ์ในอำเภอเมืองอุตรดิตถ์ออกเป็น 13 เขต (ตำบล)
# Moonraker
Moonraker อาจหมายถึง
 พยัคฆ์ร้ายเหนือเมฆ - ภาพยนตร์
 Moonraker นวนิยาย
# ลูกา แฟนเซลี
ลูกา แฟนเซลี  (มีชีวิตอยู่ในช่วงปี ค.ศ. 1430 - หลังปี ค.ศ. 1494) เป็นสถาปนิกและประติมากรชาวอิตาลี เกิดในเขต เซตติกนาโน (Settignano) ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของฟลอเรนซ์ ชีวิตและหน้าที่การงานของเขาค่อนขางจะลี้ลับ และไม่มีหลักฐานชัดเจน แต่ที่ค้นพบแน่ชัดคือ เขาได้รับการอบรมในทักษะการตัดหิน และการก่อ จาก ฟีลิปโป บรูเนลเลสกี

หลักฐานที่เกี่ยวข้องกบ ฟานเซลิ ส่วนใหญ่จะมาจากบันทึกของ จิออจิโอ วาซาริ (Giorgio Vasari) ซึ่งเป็นศิลปินและนักบันทึกประวัติศิลปินที่สำคัญ (Biographer) ซึ่งหลักฐานทั้งหมดก็ยังเป็นที่ถกเถียงของนักประวัติศาสตร์อยู่ เช่นกรณีของการอนุมาณเกี่ยวกับการก่อสร้างพาลัซโซพิตติซึ่งเป็นโครงการของมหาเศรษฐี ลูกา ปิตติ ซึ่งเป็นทั้งเพื่อนและคู่แข่งของตระกูลเมดิจิ วาซาริ ได้ให้เครดิตกับโครงการก่อสร้างนี้กับ บรูเนลเลสกี ผู้ซึ่งเสียชีวิตไปก่อนที่โครงการนี้จะเริ่มก่อสร้าง นอกจากนี้ ปาลาโซ่ ปิตติ ก็ไม่ได้มีลักษณะการออกแบบที่เป็นเอกลักษณ์ของบรูเนลเลสกีแต่อย่างใด นักประวัติศาสตร์เชื่อว่าน่าจะมาจากสถาปนิกมือรอง ซึ่งน่าจะเป็นแฟนเซลี  นอกจากนี้ก็ยังมีโครงการอื่นๆ ที่ยังเป็นที่ถกเถียงกันอยู่

ในปี 1450 แฟนเซลี ย้ายมาที่เมือง แมนตัว ได้กลายมาเป็นเสมียนและทำการควบคุมการก่อสร้าง ของโครงการโบสถ์ ซาน เซบาสติอาโน (San Sebastiano) ในปี 1460 และซานตา อันเดรอา ในปี 1472 แม้ว่าแบบแปลนของโบสถ์จะถูกออกแบบโดย อัลเบอร์ติ แต่แฟนเซลีก็มีหน้าที่รับผิดชอบอย่างมาต่อโครงการ โดยเฉพาะโบสถ์ ซานตา อันเดรอา เพราะอัลเบอร์ติเสียชีวิตลงไป ไม่นานหลังจากเริ่มโครงการก่อสร้าง

แฟนเซลียังได้มีส่วนร่วมในการออกแบบ วังหลวงของเมืองมานตัว ซึ่งเป็นของ มาร์คี เฟรดริโก ที่หนึ่ง (Marquess of Mantua Federico I) ซึ่งแฟนแซลี ได้ทำการออกแบบและก่อสร้างโครงการดังกล่าวตั่งแต่ปี 1478 ถึงปี 1487 แต่วังแห่งนี้ก็สร้างไม่เสร็จ จนถึงศตวรรษที่ 17 จึงได้เสร็จสิ้นลง

ไม่มีใครรู้ว่ารายละเอียดในช่วงสุดท้ายของ แฟนเซลลี่ เพราะบันทึกเกี่ยวกับกิจกรรมในชีวิตของเขาที่พบเป็นจุดสุดท้ายคือปี 1494
# ทรงแปดหน้า
ทรงแปดหน้า (, พหูพจน์: -dra) เป็นคำทั่วไปที่ใช้เรียกทรงหลายหน้า (polyhedron) ที่มี 8 หน้า ทรงแปดหน้าอาจเป็นรูปทรงที่สมมาตรหรือไม่สมมาตรก็ได้ มีจำนวนจุดยอดและขอบที่ไม่แน่นอนและอาจมีมากที่สุดถึง 12 จุดยอด (vertex) และ 18 ขอบ (edge) ตัวอย่างรูปทรงเช่น
 ปริซึมหกเหลี่ยม (hexagonal prism) มีหน้ารูปสี่เหลี่ยม 6 หน้า หน้ารูปหกเหลี่ยม 2 หน้า
 พีระมิดเจ็ดเหลี่ยม (heptagonal pyramid) มีหน้ารูปสามเหลี่ยม 7 หน้า หน้ารูปเจ็ดเหลี่ยม 1 หน้า
 พีระมิดคู่สี่เหลี่ยม (tetragonal dipyramid) มีหน้ารูปสามเหลี่ยม 8 หน้า
 ทรงแปดหน้าปรกติ (regular octahedron) ถือเป็น พีระมิดคู่สี่เหลี่ยมจัตุรัส (square dipyramid) ที่มีหน้าเป็นรูปสามเหลี่ยมด้านเท่า โดยมี 6 จุดยอดและ 12 ขอบ และทรงนี้เป็นหนึ่งในทรงตันเพลโต (Platonic solid) เมื่อกล่าวถึงทรงแปดหน้าอย่างลอยๆ มักจะมีความหมายโดยนัยเป็นรูปทรงนี้
 เทรปโซฮีดรอนสี่เหลี่ยม (tetragonal trapezohedron) มีหน้ารูปสี่เหลี่ยมรูปว่าว 8 หน้า
 ไจโรไบแฟสติเจียม (gyrobifastigium) มีหน้ารูปสามเหลี่ยมด้านเท่า 4 หน้า หน้ารูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส 4 หน้า
 ทรงยี่สิบหน้าไทรดิมินิช (tridiminished icosahedron) มีหน้ารูปสามเหลี่ยมด้านเท่า 5 หน้า หน้ารูปห้าเหลี่ยมปรกติ 3 หน้า

 พิกัดคาร์ทีเซียน 
thumb|ทรงแปดหน้าปรกติที่คลี่ออก
ทรงแปดหน้าปรกติ สามารถวางไว้บนพิกัดคาร์ทีเซียน โดยให้ศูนย์กลางอยู่ที่จุดกำเนิด และให้จุดยอดอยู่บนแกน x, y, z ตามพิกัดดังนี้
(±c, 0, 0), (0, ±c, 0), (0, 0, ±c)
เมื่อ c เป็นจำนวนจริงใดๆ ที่ไม่เท่ากับ 0

 พื้นที่ผิวและปริมาตร 
เมื่อ a แทนความยาวของขอบด้านใดด้านหนึ่ง พื้นที่ผิว A และปริมาตร V ของทรงแปดหน้าปรกติ สามารถคำนวณได้ดังนี้

 ทรงแปดหน้าในความเป็นจริง 
 ลูกเต๋าแบบพิเศษที่มี 8 หน้า มักออกแบบให้เป็นทรงแปดหน้าปรกติ
 โครงสร้างโมเลกุลในผลึกของคาร์บอน (เพชร) เป็นทรงแปดหน้าปรกติ และสารส้ม (alum) เป็นพีระมิดคู่สี่เหลี่ยม
 หากขอบทุกขอบของพีระมิดคู่สี่เหลี่ยมมีตัวต้านทาน 1 โอห์ม ความต้านทานรวมระหว่างจุดยอดที่อยู่ตรงข้ามกันจะเท่ากับ 1/2 โอห์ม และระหว่างจุดยอดที่อยู่ติดกันจะเท่ากับ 5/12 โอห์ม
# ทรงหกหน้า
ทรงหกหน้า (, พหูพจน์: hexahedra) เป็นคำทั่วไปที่ใช้เรียกทรงหลายหน้า (polyhedron) ที่มี 6 หน้า ทรงหกหน้าอาจเป็นรูปทรงที่สมมาตรหรือไม่สมมาตรก็ได้ 

ทรงหกหน้าหลายแบบ
100px
100px
100px
100px
100px
100px
100px

 ทรงสี่เหลี่ยม ทรงเรขาคณิตที่ทุกหน้าเป็นรูปสี่เหลี่ยม (quadrilateral)
 ทรงสี่เหลี่ยมด้านขนาน (parallelepiped) มีหน้ารูปสี่เหลี่ยมด้านขนานทั้ง 6 หน้า(รูปที่ 1)
 ทรงสี่เหลี่ยมขนมเปียกปูน (rhombohedron) มีหน้ารูปสี่เหลี่ยมขนมเปียกปูนทั้ง 6 หน้า(รูปที่ 2)
 เทรปโซฮีดรอนสามเหลี่ยม (trigonal trapezohedron) มีหน้ารูปสี่เหลี่ยมขนมเปียกปูนที่เหมือนกันทั้ง 6 หน้า
 ทรงสี่เหลี่ยมมุมฉาก (cuboid) มีหน้ารูปสี่เหลี่ยมมุมฉากทั้ง 6 หน้า(รูปที่ 3)
 ทรงลูกบาศก์ หรือ ทรงสี่เหลี่ยมจัตุรัส (cube)  มีหน้ารูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสทั้ง 6 หน้า(รูปที่ 4)
 ฟรัสตัมสี่เหลี่ยม (quadrilateral frustum) รูปทรงคล้ายพีระมิดสี่เหลี่ยมที่ตัดยอดออก(รูปที่ 5)
 พีระมิดห้าเหลี่ยม (pentagonal pyramid)  มีหน้ารูปสามเหลี่ยม 5 หน้า และหน้ารูปห้าเหลี่ยม 1 หน้า(รูปที่ 6)
 พีระมิดคู่สามเหลี่ยม (triangular dipyramid) มีหน้ารูปสามเหลี่ยมทั้ง 6 หน้า(รูปที่ 7)
# พีระมิดคู่
พีระมิดคู่ (อังกฤษ: bipyramid, dipyramid) คือทรงหลายหน้า (polyhedron) ชนิดหนึ่ง มีลักษณะคล้ายพีระมิดสองอันที่ใช้ฐานรูปหลายเหลี่ยมร่วมกัน จำนวนเหลี่ยมที่ใช้เรียกพีระมิดคู่มาจากรูปหลายเหลี่ยมที่เป็นฐานนั้น เช่นตัวอย่างในรูป พีระมิดคู่หกเหลี่ยม จะมีลักษณะคล้ายพีระมิดหกเหลี่ยมสองอันประกบกัน เป็นต้น จำนวนหน้าของพีระมิดคู่จะเท่ากับสองเท่าของจำนวนเหลี่ยมบนฐาน

มีพีระมิดคู่อยู่เพียง 3 รูปทรง ที่สามารถทำให้แต่ละหน้าเป็นรูปสามเหลี่ยมด้านเท่า ได้แก่
 ทรงแปดหน้า (พีระมิดคู่สี่เหลี่ยม) นับเป็นทรงตันเพลโต (Platonic solid)
 พีระมิดคู่สามเหลี่ยม และ พีระมิดคู่ห้าเหลี่ยม นับเป็นทรงตันจอห์นสัน (Johnson solid)

 พีระมิดคู่แบบต่างๆ 
 พีระมิดคู่สามเหลี่ยม (triangular bipyramid) มี 6 หน้า
 พีระมิดคู่สี่เหลี่ยม (tetragonal bipyramid) มี 8 หน้า สำหรับทรงแปดหน้าเป็นกรณีพิเศษ
 พีระมิดคู่ห้าเหลี่ยม (pentagonal bipyramid) มี 10 หน้า
 พีระมิดคู่หกเหลี่ยม (hexagonal bipyramid) มี 12 หน้า
 ...พีระมิดคู่ n เหลี่ยม (n-agonal bipyramid) มี 2n หน้า

123x123pxสามเหลี่ยม135x135pxสี่เหลี่ยม100x100pxห้าเหลี่ยม100x100pxหกเหลี่ยม107x107pxแปดเหลี่ยม100x100pxสิบเหลี่ยม
# รูปหนึ่งเหลี่ยม
ในทางเรขาคณิต รูปหนึ่งเหลี่ยม  หมายถึงรูปหลายเหลี่ยมที่ประกอบด้วยจุดยอด 1 จุด และด้าน 1 ด้าน มีสัญลักษณ์ชเลฟลี (Schläfli symbol) เป็น {1} และเนื่องจากรูปหนึ่งเหลี่ยมมีด้านเพียงด้านเดียวและมุมภายในเพียงมุมเดียว รูปหนึ่งเหลี่ยมจึงเป็นรูปหลายเหลี่ยมปรกติโดยนิยาม

ในเรขาคณิตแบบยุคลิดถือว่ารูปหนึ่งเหลี่ยมเป็นวัตถุที่เป็นไปไม่ได้ (impossible object) เนื่องจากด้านเดียวของรูปนี้จะยาวไปถึงอนันต์ แต่อย่างไรก็ตาม รูปหนึ่งเหลี่ยมสามารถเขียนให้จบได้บนพื้นผิวของทรงกระบอกด้านข้าง หรือพื้นผิวของทรงกลมที่เส้นวงกลมใหญ่ (great circle)

รูปหนึ่งเหลี่ยมสองรูปสามารถทำให้เกิดทรงสองหน้า (dihedron) บนพื้นผิวทรงกลม ซึ่งมีสัญลักษณ์ชเลฟลีเป็น {1, 2}
# รูปสองเหลี่ยม
ในทางเรขาคณิต รูปสองเหลี่ยม (อังกฤษ: digon) หมายถึงรูปหลายเหลี่ยม (polygon) ที่ประกอบด้วยจุด 2 จุด และเส้นตรง 2 ด้าน ซึ่งเส้นตรงทั้งสองนั้นทับเป็นเส้นเดียวกันในระนาบสองมิติ รูปสองเหลี่ยมสามารถนับได้ว่าเป็น รูปสองเหลี่ยมปรกติ หรือ รูปสองเหลี่ยมด้านเท่า เนื่องจากด้านทั้งสองจะยาวเท่ากันเสมอ

เรขาคณิตแบบยุคลิดถือว่ารูปสองเหลี่ยมเป็นภาวะลดรูป (degeneracy) ในหมู่รูปหลายเหลี่ยม อย่างไรก็ตาม รูปสองเหลี่ยมสามารถเขียนให้เส้นตรงทั้งสองแยกกันได้บนพื้นผิวของทรงกลมและทรงหลายหน้าอื่นๆ รูปสองเหลี่ยมที่ปรากฏบนทรงกลมอาจเรียกได้ว่าเป็นโค้งจันทร์เสี้ยว (lune) และมุมระหว่างด้านทั้งสองจะอยู่ระหว่าง 0 ถึง 180 องศา
# ท้าวซายคำ
ท้าวซายคำ  หรือ พระเมืองชายเจ้า ทรงเป็นกษัตริย์พระองค์ที่ 13 ในราชวงศ์มังราย แห่งอาณาจักรล้านนา ทรงครองราชย์ในปี พ.ศ. 2081 - 2086 รวมระยะเวลา 5 ปี พระองค์ทรงยึดอำนาจจากพระเมืองเกษเกล้า ซึ่งเป็นพระราชบิดาของพระองค์  เมื่อพระองค์ครองราชย์ได้เพียง 5 ปี ก็ถูกลอบปลงพระชนม์โดยกลุ่มขุนนาง ด้วยข้อกล่าวหาว่าพระองค์ขาดความชอบธรรมในราชบัลลังก์ หลังจากนั้นกลุ่มขุนนางจึงอัญเชิญพระเมืองเกษเกล้ากลับมาครองราชบัลลังก์เป็นคราวที่สอง ในสมัยของท้าวซายคำนี้ มีเหตุความวุ่นวายมากมาย เกิดการจลาจล และขุนนางต่าง ๆ แยกออกเป็นกลุ่ม ๆ ต่อสู้ช่วงชิงอำนาจกัน

 ครองราชย์ 
พระราชบิดาของท้าวซายคำ คือ พระเมืองเกษเกล้าได้เกิดข้อขัดแย้งกับเหล่าบรรดาขุนนางในปี พ.ศ. 2078 ขุนนางลำปางได้เป็นแกนนำการก่อกบฏ ดังข้อความตอนหนึ่งว่า "...เสนาทังหลาย เปนต้นว่า หมื่นสามล้านกินนคร ๑ ลูกหมื่นสามล้านเชื่อว่าหมื่นหลวงชั้นนอก ๑ หมื่นยี่อ้าย ๑ จักกะทำคดแก่เจ้าพระญาเกสเชฏฐราชะ พระเปนเจ้ารู้ จิ่งหื้อเอาหมื่นส้อยสามล้านไพข้าเสียวันนั้นแล..."ตำนานเมืองเชียงใหม่. หน้า 87 แสดงว่าขุนนางตามภูมิภาค ต่างไม่พอใจพระมหากษัตริย์ และเกิดความขัดแย้งรุนแรงยิ่งขึ้น จนในที่สุด พ.ศ. 2081 ขุนนางมีอำนาจเหนือกษัตริย์และได้ร่วมกันปลดพระเมืองเกษเกล้าออก แล้วส่งไปครองเมืองน้อย

หลังจากเหตุการณ์นั้น เหล่าขุนนางจึงได้อัญเชิญท้าวซายคำขึ้นเป็นพระมหากษัตริย์แทนพระราชบิดา ท้าวซายคำครองราชย์ในปี พ.ศ. 2081 ขณะมีพระชนมายุ 24 พรรษา 

 ถูกลอบปลงพระชนม์ 
แต่หลังพระองค์ได้เสด็จขึ้นครองราชสมบัติได้ไม่นานก็ถูกลอบปลงพระชนม์ ดังตำนานพระธาตุหริภุญชัยได้กล่าวไว้ว่า "...พระยาซายคำถือเมืองได้ ๖ ปี  มีลูกหญิงก็หลาย มีลูกชายก็มาก เถิงปีก่าดหม้า เดือน ๑๑ แรมค่ำ ๑ วันอาทิตย์ ไทยระวายยี (พ.ศ. 2086) ชาวดาบเรือนหื้อเสียชีวิตในคุ้มน้อยทั้งมวนแล..."ตำนานพระธาตุหริภุญชัย. หน้า 31 แสดงว่าท้าวซายคำได้ถูกเหล่าขุนนางลอบปลงพระชนม์ในคุ้มพร้อมด้วยครอบครัว โดยตำนานเมืองเชียงใหม่ได้ให้เหตุผลไว้ว่า "...เสวยเมืองบ่ชอบสราชธัมม์ เสนาอามาตย์พร้อมกัน ข้าพ่อท้าวชายเสียในปลีก่าเหม้า สก ๙๐๕ ตัว..." แต่อย่างไรก็ตามหลักฐานเกี่ยวกับการลอบปลงพระชนม์ก็มีน้อยมากกว่าใครมีส่วนเกี่ยวข้องอย่างไรกับเหตุการณ์ครั้งนี้

 เหตุการณ์ภายหลังการลอบปลงพระชนม์ 
หลังจากลอบปลงพระชนม์แล้ว ก็ได้นำพระเมืองเกษเกล้าพระราชบิดากลับมาครองราชย์โดยครองราชย์ไม่ถึงสองปี ก็ถูกแสนคราวเหล่าขุนนางไทใหญ่ลอบปลงพระชนม์ในปี พ.ศ. 2088 แผ่นดินล้านนาจึงว่างกษัตริย์และเกิดความแตกแยกถึงขั้นสงครามกลางเมือง ก่อนที่ยกพระนางจิรประภามหาเทวี พระอัครมเหสีในพระเมืองเกษเกล้า และพระราชมารดาในท้าวซายคำ ขึ้นเป็นกษัตรีย์พระองค์แรกในแผ่นดินล้านนา

 ราชตระกูล
# ฟินาร์ฟิน
ตามปกรณัมของ เจ. อาร์. อาร์. โทลคีน  ฟินาร์ฟิน (Finarfin) เป็นเจ้าชายเอลฟ์ ซึ่งภายหลังได้เป็นกษัตริย์ของชาวโนลดอร์ที่คงเหลืออยู่ในนครทิริออน บนแผ่นดินอมตะ พระองค์เป็นโอรสองค์เล็กของกษัตริย์ฟินเว กับพระนางอินดิส มีเชษฐาองค์ใหญ่ต่างมารดาคือ เฟอานอร์ ส่วนเชษฐาร่วมบิดามารดาเดียวกันคือ ฟิงโกลฟิน  ฟินาร์ฟินมีเรือนผมสีทองแบบเดียวกับอินดิสพระมารดาซึ่งเป็นเอลฟ์ชาววันยาร์ สมาชิกในราชสกุลของพระองค์อีกหลายคนได้สืบทอดลักษณะอันงดงามนี้ของชาววันยาร์ไปด้วย  พระองค์อภิเษกกับเจ้าหญิงเออาร์เวนแห่งอัลควาลอนเด ผู้มีเชื้อสายชาวเทเลริ  ทรงมีโอรสธิดา 5 พระองค์ ได้แก่ ฟินร็อด โอโรเดร็ธ อังกร็อด อายก์นอร์ และกาลาเดรียล

ฟินาร์ฟินได้ชื่อว่าเป็นเจ้าชายผู้มีสิริโฉม และเฉลียวฉลาดเป็นที่สุด  ชื่อในภาษาเควนยาของฟินาร์ฟินคือ อาราฟินเว (Arafinwë) ซึ่งหมายถึง 'บุตรแห่งฟินเวผู้สูงศักดิ์'

 การขึ้นเป็นกษัตริย์แห่งโนลดอร์ 
หลังจากเหตุการณ์การดับแสงของวาลินอร์ และการสิ้นพระชนม์ของกษัตริย์ฟินเว  เฟอานอร์กับฟิงโกลฟินตัดสินใจนำทัพชาวโนลดอร์จำนวนมากออกไล่ติดตามมอร์กอธกลับมายังมิดเดิลเอิร์ธ  โอรสธิดาของฟินาร์ฟินก็ร่วมไปในทัพนั้นด้วย ทำให้ฟินาร์ฟินจำต้องร่วมทัพไปอย่างเสียไม่ได้  แต่เมื่อประกาศกแห่งมานดอสมากล่าวคำพยากรณ์แห่งโนลดอร์ ห้ามปรามพวกเขาเป็นครั้งสุดท้าย ที่แถบชายฝั่งอารามัน  ฟินาร์ฟินก็กลับใจ นำชาวโนลดอร์ผู้กลับใจจำนวนหนึ่งเดินทางกลับนครทิริออน  พระองค์ทรงขึ้นเป็นจอมกษัตริย์ของชาวโนลดอร์ที่หลงเหลืออยู่ในนครทิริออน ซึ่งมีจำนวนเพียงไม่ถึงหนึ่งในสิบของชาวโนลดอร์ทั้งหมด

เกร็ดน่ารู้
 ในต้นฉบับดั้งเดิม โทลคีนตั้งชื่อให้ตัวละครฟินาร์ฟิน ว่า 'ฟินร็อด' (Finrod)  ส่วนตัวละครฟินร็อดเดิมมีชื่อว่า 'อิงกลอร์ เฟลากุนด์' (Inglor Felagund)  ดังนั้นในฉบับต้นร่างหลายแห่งที่ปรากฏในหนังสือชุด ประวัติศาสตร์มิดเดิลเอิร์ธ (The History of Middle-earth) จึงอาจพบการกล่าวถึง 'ฟินร็อด' ซึ่งที่แท้หมายถึงฟินาร์ฟินนั่นเอง  ในภายหลังเมื่อมีการแก้ไขชื่อตัวละครแล้ว ยังคงหลงเหลือชื่อ 'อิงกลอร์' อยู่ใน เดอะลอร์ดออฟเดอะริงส์ คือตัวละครชื่อ กิลดอร์ อิงกลอริออน (Gildor Inglorion) ซึ่งโฟรโดกับแซมได้พบระหว่างเดินทางออกจากไชร์  คำว่า 'อิงกลอริออน' หมายถึง 'บุตรแห่งอิงกลอร์' เชื่อว่าแต่เดิมโทลคีนตั้งใจให้ กิลดอร์ เป็นโอรสของฟินร็อด แต่ภายหลังมีการเปลี่ยนแปลงต้นฉบับ ทำให้ฟินร็อดไม่เคยอภิเษกสมรส และนาร์โกธรอนด์ก็ไร้ผู้สืบทอด  (ดังปรากฏในเรื่อง ซิลมาริลลิออน)  แต่กระนั้น กิลดอร์ อิงกลอริออน ใน เดอะลอร์ดออฟเดอะริงส์ ยังคงถูกกล่าวถึงว่าเป็น 'เอลฟ์ผู้สูงศักดิ์จากราชสกุล' เป็นอนุสรณ์ถึงแนวคิดในต้นร่างฉบับดั้งเดิมของโทลคีน

ดูเพิ่ม
 ราชวงศ์ฟินเว
# พญาคำฟู
พญาคำฟู  เป็นพระมหากษัตริย์ในราชวงศ์มังรายแห่งอาณาจักรล้านนารุ่งพงษ์ ชัยนาม. ประวัติศาสตร์ล้านนา : ประวัติศาสตร์ไทยที่คนไทยไม่ค่อยมีโกาสได้ศึกษา. มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช 

 พระราชประวัติ 
พญาคำฟู มีพระอิสริยยศเดิมว่า ท้าวคำฟู เป็นพระราชโอรสในพญาแสนพู ตามตำนานสิบห้าราชวงศ์กล่าวไว้ว่า "เจ้าพระญาแสนภูก็แต่งลูกตน เจ้าพ่อท้าวคำฟู อยู่รักษาเมืองเชียงใหม่ ส่วนตนเจ้าก็ไปส่งสะกานเจ้าพระญาไชยสงครามพ่อในเมืองเชียงราย ได้ 1 เดือนบัวระมวลชุอัน ท้าวก็ลวดอยู่เสวยเมืองเชียงรายหั้นแล แล้วก็แต่งหื้ออภิเษกพ่อท้าวคำฟู ลูกตนอายุได้ 26 ปี หื้อเป็นพระญาในเมืองเชียงใหม่ในปีเปิกสี ศักราชได้ 690 ตัวปีหั้นแล"สมหมาย เปรมจิตต์. (2540). ตำนานสิบห้าราชวงศ์ ฉบับชำระ . เชียงใหม่ : สถาบันวิจัยสังคม มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. 

หลังจากราชาภิเษกท้าวคำฟูเป็นพญาในเมืองเชียงใหม่ พญาแสนพูก็ทรงย้ายไปเสวยราชสมบัติที่เมืองเชียงแสน เมื่อพญาแสนพูเสด็จสวรรคต พญาคำฟูจึงทรงย้ายครองราชย์เมืองเชียงแสนระหว่าง พ.ศ. 1881—1888 

พญาคำฟูได้พัฒนา ปกครองนครเชียงใหม่ให้เกิดความผาสุก ร่มเย็น นับเป็นช่วงเวลาที่เชียงใหม่มีความเจริญรุ่งเรือง สงบสุข ไม่มีศึกสงคราม ในยุคสมัยของพญาคำฟูนี้พระองค์ทรงร่วมมือกับพญาผานองเจ้าเมืองปัวเข้าปล้นเมืองพะเยาได้ตำนานพื้นเมืองเชียงใหม่ ฉบับเชียงใหม่ ๗๐๐ ปี, หน้า ๔๘. และสามารถที่จะผนวกเอารัฐพะเยาที่เป็นอิสระอยู่เข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของล้านนาได้ หลังจากพญาคำฟูเสด็จสวรรคต ท้าวผายูพระราชโอรสจึงรับราชาภิเษกเป็นพญาในเมืองเชียงใหม่

พญาคำฟูสวรรคตจากการถูกเงือก (ภาษาล้านนาโบราณหมายถึงจระเข้) ทำร้ายขณะสรงน้ำในแม่น้ำ โดยในตำนานพื้นเมืองเชียงใหม่ได้บันทึกว่า "พญาไปดำหัวสรงเกศในแม่น้ำเชียงคำ เมื่อนั้นเงือกตัว 1 ใหญ่นัก ลุกแต่เงื้อมผาออกมาชักเอาพญาเข้าไปในเงื้อมผาที่นั้นหั้นแล คนทังหลายเป็นต้นว่าเสนาอามาจแสวงหาพญาบ่พบสักแห่งนานได้ 7 วัน ซากผญาจึงไหลออกมา คนทังหลายจึงรู้ว่า พญาคำฟูตายหั้นแล" ถือเป็นการตายร้าย จึงได้รับการบูชาเป็นผีอารักษ์ปกป้องเมืองเชียงใหม่ ส่วนโกศบรรจุพระบรมอัฐิของพญาคำฟูถูกค้นพบในปี พ.ศ. 2469 ช่วงที่ครูบาศรีวิชัยบูรณะวัดพระสิงห์ แล้วถูกนำไปเก็บไว้ที่ศาลากลางจังหวัดเชียงใหม่หลังเก่า แต่ภายหลังโกศพระบรมอัฐิหายไปอย่างไร้ร่องรอย และไม่มีผู้ใดออกมารับผิดชอบ

 ราชตระกูล
# สตรีเหล็ก
สตรีเหล็ก (อังกฤษ: The Iron Ladies) เป็นภาพยนตร์ไทย ตลก ที่สร้างจากมาเรื่องจริงของทีมวอลเลย์บอลชาย ที่ผู้เล่นในทีมส่วนใหญ่
เป็นกะเทย ภาพยนตร์เรื่องนี้กำกับโดย ยงยุทธ ทองกองทุน เขียนบทโดย วิสุทธิชัย บุณยะกาญจน และจิระ มะลิกุล มี ปนัดดา โพธิวิจิตร และศศิวิมล ชินเวชกิจวานิชย์ เป็นผู้ช่วยผู้กำกับ  ออกฉายเมื่อ 3 มีนาคม พ.ศ. 2543 โดยภาพยนตร์เรื่องนี้ทำรายได้ไป 98.70 ล้านบาท

ภาพยนตร์เรื่องนี้ประสบความสำเร็จด้านรายได้เป็นอย่างดี และก่อให้เกิดกระแสสร้างภาพยนตร์เกี่ยวกับกีฬา และเกี่ยวกับเพศที่สาม ติดตามมาอีกหลายเรื่อง ภาพยนตร์ได้ออกไปฉายในต่างประเทศ และได้รับคำชื่นชมเป็นอย่างดี ไปฉายในงานเทศกาลภาพยนตร์ที่  Pusan International Film Festival ปูซาน เกาหลีใต้, San Francisco Asian American Film Festival ซานฟรานซิสโก, Miami Gay and Lesbian Film Festival ไมอามี, Los Angeles Asian Pacific Film Festival ลอสแอนเจลิส, Seattle International Film Festival ซีแอตเทิล และ San Francisco International Lesbian and Gay Film Festival.

ภาพยนตร์ได้รับการเสนอเข้าชิงรางวัลทั้งสิ้น 12 รางวัล และได้รางวัลมา 10 รางวัล ทั้งรางวัลภาพยนตร์แห่งชาติ สุพรรณหงส์ เทศกาลภาพยนตร์นานาชาติโตรอนโต และเทศกาลภาพยนตร์นานาชาติเบอร์ลิน

สตรีเหล็กได้รับรางวัลรองชนะเลิศ Discovery Award ในงาน Toronto International Film Festival ปี 2000 และรางวัลชนะเลิศ Reader Jury of the "Siegessäule" และ Teddy - Special Mention ในงาน Berlin International Film Festival ปี 2001

 เนื้อเรื่องย่อ 
เมื่อครูบี๋ (สิริธนา หงส์โสภณ) โค้ชคนใหม่ก้าวเข้ามา การเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ ก็เกิดขึ้นกับทีมวอลเล่ย์บอลชายประจำจังหวัดลำปาง ซึ่งยังไม่เคยรู้รสชาติของชัยชนะมาก่อนแม้แต่ครั้งเดียว โค้ชคนใหม่พยายามทุกวิถีทาง ที่จะสร้างทีมให้แข็งแกร่ง มล (สหภาพ วีระฆามินทร์) และ จุง (ชัยชาญ นิ่มพูลสวัสดิ์) นักตบลูกยางฝีมือก๋ากั่น เข้ามาเป็นสมาชิกใหม่ แต่กลับสร้างความอึดอัดให้กับคนอื่นๆ จนพากันลาออกไป เพราะทั้งคู่เป็นกะเทย คงเหลือแต่ ชัย (เจษฎาภรณ์ ผลดี) มือเซ็ตตัวฉกาจ ที่พยายามทำใจ แต่ผู้เล่นแค่ 3 คน ไม่สามารถเป็นทีมได้ วิทย์ (เอกชัย บูรณผานิต), โหน่ง (โจโจ้ ไมอ๊อกชิ) และเปีย (กกกร เบญจาธิกุล) เพื่อนร่วมทีมของมลและจุงสมัยเรียน จึงต้องเข้ามาช่วยเสริมกำลัง ภายใต้ชื่อทีมสตรีเหล็ก
เหรียญทองจากการแข่งขันกีฬาแห่งชาติที่ปากน้ำโพเกมส์ คือเป้าหมายของทีม วิบากกรรมต่างๆ ที่เกิดขึ้น ตลอดเส้นทางของการเป็นแชมป์ เหมือนจะทดสอบความแข็งแกร่งของกำลังกาย และกำลังใจของทีมสตรีเหล็ก ทีมที่มีเป้าหมายเหมือนกัน โดยคนที่แตกต่างกันสุดขั้ว
กิตติผู้มีอำนาจในแวดวงกีฬา เมืองแมน อดีตสมาชิกทีมลำปาง ที่กลายมาเป็นหัวหน้าทีมคู่แข่งตัวเก็ง ต่างเป็นเพียงส่วนหนึ่ง ของด่านทดสอบที่จะพิสูจน์ใจ จนกว่าจะถึงวันแห่งการเผชิญหน้าครั้งสุดท้าย โดยมีเหรียญทองเป็นเดิมพัน

 การสร้าง 

 สตรีเหล็ก                    พ.ศ.2543
 สตรีเหล็ก 2                  พ.ศ.2546
 สตรีเหล็กตบโลกแตก      พ.ศ.2557
# เออาเรนดิล
เออาเรนดิลจอมนาวิก  เป็นตัวละครหลักตัวหนึ่งในปกรณัมของ เจ. อาร์. อาร์. โทลคีน ในฐานะนักเดินเรือผู้ยิ่งใหญ่ เป็นผู้ขับนาวาของดวงดาวแห่งรุ่งอรุณ ตำนานของเขาแสดงอยู่ในเรื่อง ซิลมาริลลิออน และมีการกล่าวขวัญถึงเขาในเรื่อง ลอร์ดออฟเดอะริงส์ ด้วย

 ประวัติ 
เออาเรนดิลเป็นบุตรของทูออร์ มนุษย์แห่งตระกูลฮาดอร์ และอิดริล เคเลบรินดัล เจ้าหญิงโนลดอร์ พระธิดาของกษัตริย์ทัวร์กอนแห่งนครกอนโดลิน  เมื่อเออาเรนดิลอายุได้เจ็ดปี นครกอนโดลินถูกทัพของมอร์กอธตีแตก เป็นวาระการล่มสลายของนครกอนโดลิน  ทูออร์พาอิดริล เออาเรนดิล และชาวกอนโดลินจำนวนมากหลบหนีออกมา และเดินทางไปจนถึงปากแม่น้ำซิริออน พวกเขาตั้งถิ่นฐานขึ้นใหม่ที่นั่น  ต่อมาทูออร์กับอิดริลแล่นเรือจากไป เออาเรนดิลจึงได้เป็นผู้นำของประชาชนในแถบลุ่มแม่น้ำซิริออน

เออาเรนดิลแต่งงานกับเอลวิง ธิดาของดิออร์ ซึ่งเป็นบุตรของเบเรนกับลูธิเอน  เอลวิงหนีออกมาจากโดริอัธในวาระการล่มสลายของโดริอัธ แล้วมาเข้าร่วมกับบรรดาประชาชนแถบลุ่มแม่น้ำซิริออนด้วย  เออาเรนดิลมีบุตรกับเอลวิงสองคน คือ เอลรอส และ เอลรอนด์

เออาเรนดิลสร้างเรือวิงกิล็อท (Vingilot) ด้วยความช่วยเหลือของเคียร์ดัน  เขามักแล่นเรือไปสำรวจดินแดนต่างๆ ในทะเล ครั้งหนึ่งระหว่างที่เขาแล่นเรือออกไป  บุตรแห่งเฟอานอร์ยกทัพมาโจมตีเมืองท่าแห่งซิริออน ด้วยต้องการจะชิงซิลมาริล ซึ่งเอลวิงได้รับสืบทอดต่อมาจากลูธิเอน  การศึกครั้งนี้ได้ชื่อว่าเป็นสงครามประหัตประหารญาติ ครั้งที่สาม  เมืองท่าซิริออนถูกตีแตก  เอลวิงสวมซิลมาริลไว้ที่คอแล้วกระโจนลงทะเล ส่วนเอลรอสและเอลรอนด์ที่ยังเด็กถูกจับตัวไป แต่มากลอร์ โอรสองค์ที่สองของเฟอานอร์ เมตตาสงสารเลี้ยงดูเด็กทั้งสองไว้

เอลวิงได้รับความช่วยเหลือจากเทพอุลโม รอดพ้นจากความตายในทะเล และได้ไปพบเรือของเออาเรนดิล  ทั้งสองกับผู้ติดตามจึงตัดสินใจออกเดินทางไปเพื่อขอพระราชทานอภัยโทษจากเหล่าวาลาร์ เป็นตัวแทนของทั้งสองเผ่าพันธุ์ คือเอลฟ์ และ มนุษย์ ด้วยอำนาจของดวงมณีซิลมาริล ทำให้พวกเขาสามารถฝ่าห้วงสมุทรและแนวข่ายเวทมนตร์จนไปถึงแผ่นดินอมตะได้ จากนั้นวาลาร์รับคำขอของเขา และยกทัพใหญ่มาปราบมอร์กอธได้สำเร็จ เรียกการศึกครั้งนี้ว่า สงครามแห่งความโกรธา (War of Wrath)   เออาเรนดิลได้ขับนาวาวิงกิล็อทมาร่วมรบในสงครามนี้ด้วย

ความดีของเออาเรนดิลที่เดินทางมายังแดนอมตะโดยไม่คำนึงถึงตัวเอง แต่เพื่อประโยชน์ของสองชาติพันธุ์ เทพมานเวจึงประทานอภัยโทษแก่เขา และการที่เขาเป็นลูกครึ่งระหว่างมนุษย์ (คือทูออร์) กับเอลฟ์ (คือเจ้าหญิงอิดริล) เทพมานเวจึงมอบพรให้แก่เขาและครอบครัวทั้งหมด ให้สามารถเลือกได้ว่าจะเป็นเผ่าพันธุ์เอลฟ์หรือมนุษย์ เออาเรนดิลมอบสิทธิ์ให้เอลวิงภริยาเป็นผู้เลือก และนางเลือกจะเป็นเอลฟ์

วาลาร์มอบหมายให้เออาเรนดิลพิทักษ์ดวงมณีซิลมาริลที่เขานำมาคืน โดยให้เขาขับนาวาวิงกิล็อท อัญเชิญดวงมณีแล่นล่องไปในฟากฟ้า เขาขับนาวาแล่นขึ้นจากแผ่นดินอมตะในยามค่ำ และล่องกลับมาในยามเช้า ประชาชนชาวมิดเดิ้ลเอิร์ธจะมองเห็นดวงมณีได้ชัดเมื่ออยู่เหนือแผ่นดินอมตะ เป็นดาวประจำเมืองในยามย่ำค่ำ และดาวประกายพรึกในยามย่ำรุ่ง พวกเอลฟ์เรียกดาวดวงนี้ว่า 'กิล-เอสเตล' (Gil-Estel) หรือ ดวงดาวแห่งความหวัง

 สายวงศ์ของมนุษย์กึ่งเอลฟ์
# บาร์โทโลมิโอ อัมมานาติ
บาร์โทโลมิโอ อัมมานาติ (18 มิถุนายน, 1511 - 13 เมษายน, 1592) เป็นสถาปนิกและประติมากรจากเมืองฟลอเรนซ์ อิตาลี

 ประวัติ 
อัมมานาติเกิดในเมืองเซตติกนาโน ใกล้กับเมืองฟลอเรนซ์ ได้รับการถ่ายทอดวิชาจากบัคคิโอ บาดิเนลลิ (Baccio Bandinelli) และจาโคโป ซานโซวิโน (Jacopo Sansovino) ได้ช่วยงานซานโซวิโอในการออกแบบสถาปัตยกรรมห้องสมุดซาน มาร์โค แห่งเมืองเวนิส อัมมานาติหลงใหลในรูปแบบของมิเกลแองเจลโลและนำมาใช้ในการออกแบบของตนเอง

อัมมานาติมีความเชี่ยวชาญทางด้านสถาปัตยกรรมมากกว่าการปั้น เขาได้ออกแบบอาคารหลายหลังในกรุงโรม รวมทั้งวิลลากิอูลีอา (Villa Giulia) ซึ่งปัจจุบันเป็นพิพิธภัณฑ์ โดยเป็นการทำงานร่วมกับวิกโนล่า (Vignola) และจิออจิโอ วาซารี (Vasari) นอกจากนี้ยังมีงานต่าง ๆ ใน เมืองลูกา (Lucca) และฟลอเรนซ์ (Florence) อัมมานาติเป็นผู้ทำการก่อสร้างปาลาโซปิตติ (Palazzo Pitti) จนเสร็จสมบูรณ์ (1558-1570) โดยให้ความเคารพต่อแนวทางการออกแบบของบรูเนลเลสกิที่ทิ้งเอาไว้

งานที่สำคัญที่สุดในชีวิตของเขาคือ งานสร้างสะพานปอนเตเดลลาทรินิตา (Ponte della Trinità) ในปี ค.ศ. 1569 ส่วนโค้งระหว่างเสาเป็นรูปร่างของทรงวงรี ทำให้เกิดลักษณะของความเบาบางซึ่งแต่งต่างเป็นอย่างมากกับรูปแบบโครงสร้างที่เป็นที่นิยมในสมัยนั้น ในด้านการใช้งานเป็นประโยชน์ต่อการที่น้ำจะผ่านไปโดยที่โครงสร้างไม่มีการต้านทานกับกระแสน้ำ สะพานแห่งนี้ถูกทำลายในปี ค.ศ. 1944 ในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง และถูกสร้างใหม่ในปี ค.ศ. 1957 

เขาเสียชีวิตในปี ค.ศ. 1592 ที่เมืองฟลอเรนซ์