# ภาษาคาซัค
thumb|ผู้พูดภาษาคาซัค บันทึกในประเทศคาซัคสถาน
ภาษาคาซัค (, ,) เป็นภาษากลุ่มเตอร์กิกในเอเชียกลาง

ภาษาคาซัคเป็นหนึ่งในภาษาราชการของประเทศคาซัคสถาน และนอกจากนี้ยังมีคนพูดภาษานี้ในอัฟกานิสถาน จีน อิหร่าน คีร์กีซสถาน มองโกเลีย รัสเซีย ทาจิกิสถาน ตุรกี เติร์กเมนิสถาน ยูเครน และอุซเบกิสถาน ในเยอรมนีมีคนที่พูดภาษาคาซัคตั้งแต่ครึ่งหลังของคริสต์ศตวรรษที่ 20 เป็นต้นมา ทั่วโลกมีคนพูดภาษาคาซัคเป็นภาษาแม่ประมาณ 6.5 ล้านคน เขียนโดยใช้อักษรซีริลลิก อักษรละติน (ในตุรกี) และอักษรอาหรับที่มีการดัดแปลง (ในประเทศจีน อิหร่าน และอัฟกานิสถาน)

 การแพร่กระจายทางภูมิศาสตร์ 
ผู้พูดภาษาคาซัค (ส่วนใหญ่เป็นชาวคาซัค) กระจายในแถบเทือกเขาเทียนชานไปจนถึงทะเลแคสเปียนฝั่งตะวันตก เป็นภาษาราชการของประเทศคาซัคสถาน ซึ่งมีผู้พูดเกือบสิบล้านคน (ตามข้อมูลจาก CIA World Factbook ในด้านประชากรและสัดส่วนผู้พูดภาษาคาซัค)Map showing the geographical diffusion of the Kazakh and other Turkish languages

ในประเทศจีน มีผู้พูดภาษาคาซัคในจีนเกือบ 2 ล้านคนในจังหวัดปกครองตนเองชนชาติคาซัค อีหลี เขตปกครองตนเองซินเจียงอุยกูร์

 ระบบการเขียน 
การเขียนภาษาคาซัคเริ่มตั้งแต่พุทธศตวรรษที่ 7 โดยภาษาคาซัคยุคโบราณ เขียนด้วยอักษรออร์คอน มีอักษร 24 ตัว ภาษาคาซัคสมัยใหม่เขียนด้วยอักษรซีริลลิก อักษรละตินและอักษรอาหรับ ปัจจุบัน ภาษาคาซัคเขียนด้วยอักษรซีริลลิก โดยอักษรซีริลลิกที่ใช้ในภาษาคาซัคเป็นอักษรรัสเซียที่มีอักษรเพิ่มขึ้นมา 9 ตัว: Ә, Ғ, Қ, Ң, Ө, Ұ, Ү, Һ, İ ในขณะที่ผู้พูดภาษาคาซัคในจีนยังคงเขียนด้วยภาษาอาหรับแบบที่คล้ายกับอักษรอาหรับสำหรับภาษาอุยกูร์

ในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2549 นูร์ซุลตัน นาซาร์บายิฟ ประธานาธิบดีของคาซัคสถานเสนอให้ใช้อักษรละตินเป็นอักษรราชการแทนอักษรซีริลลิกในคาซัคสถานKazakh President Revives Idea of Switching to Latin Script รัฐบาลคาซัคสถานได้ประกาศในเดือนกันยายน พ.ศ. 2550 ว่าคาซัคสถานจะปรับมาใช้อักษรละตินภายใน 10-12 ปี โดยใช้งบประมาณราว 300 ล้านดอลลาร์สหรัฐ 

 เทียบอักษรด้วยปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชนข้อที่ 1 อักษรซีริลลิก อักษรอาหรับ อักษรละติน ค.ศ. 2021 แปลไทย Барлық адамдар тумысынан азат және қадір-қасиеті мен құқықтары тең болып дүниеге келеді.   Barlyq adamdar tumysynan azat jäne qadır-qasietı men qūqyqtary teñ bolyp düniege keledı.  มนุษย์ทั้งหลายเกิดมามีอิสระและเสมอภาคกันในเเกียรติศักดิ์และสิทธิ Адамдарға ақыл-парасат, ар-ождан берілген,   Adamdarğa aqyl-parasat, ar-ojdan berılgen,  ต่างมีเหตุผลและมโนธรรม сондықтан олар бір-бірімен туыстық, бауырмалдық қарым-қатынас жасаулары тиіс.  sondyqtan olar bır-bırımen tuystyq, bauyrmaldyq qarym-qatynas jasaulary tiıs. และควรปฏิบัติต่อกันด้วยเจตนารมณ์แห่งภราดรภาพ

 สัทวิทยา 
ภาษาคาซัคมีการเปลี่ยนเสียงสระระหว่างสระหน้าและสระหลัง โดยมีข้อยกเว้นสำหรับคำบางคำที่เป็นคำยืมจากภาษาอื่น มีระบบการเปลี่ยนเสียงของสระห่อริมฝีปากแบบภาษาคีร์กิซแต่มีการใช้น้อยกว่า

 พยัญชนะ 
นี่คือตารางแสดงหน่วยเสียงพยัญชนะของภาษาคาซัคมาตรฐาน

หน่วยเสียงพยัญชนะภาษาคาซัค ริมฝีปาก ปุ่มเหงือก (ปุ่มเหงือก-)เพดานแข็ง เพดานอ่อน ลิ้นไก่ นาสิก        หยุด/กักเสียดแทรก                      เสียดแทรก                     เปิด         กระทบ      

 สระ 
ภาษาคาซัคมีหน่วยเสียงสระ 12 เสียง ในจำนวนนี้เป็นสระประสม 3 เสียง

+หน่วยเสียงสระภาษาคาซัคหน้ากลางหลัง ปิด       ประสม       กลาง       เปิด      

+สระคาซัคตามการออกเสียงหน้าและกลางหลังปิด    เปิด  /     

 ไวยากรณ์ 
 ประโยค 
การเรียงคำในประโยคเป็นแบบประธาน-กรรม-กริยา มีการใช้ปัจจัยแบบรูปคำติดต่อ
 การก 
ภาษาคาซัคมี 7 การก

+การผันคำนามการกหน่วยรูปแบบที่เป็นไปได้keme "เรือ"aua "ลม"şelek "ตะกร้า"säbız "แคร์รอต"bas "หัว"tūz "เกลือ"qan "เลือด"kün "วัน"Nom ——kemeauaşeleksäbızbastūzqankünAcc  -ny-nı, -ny, -dı, -dy, -tı, -ty kemenıauanyşelektısäbızdıbastytūzdyqandykündıGen  -nyñ-nıñ, -nyñ, -dıñ, -dyñ, -tıñ, -tyñkemenıñauanyñşelektıñsäbızdıñbastyñtūzdyñqannyñkünnıñDat  -ga-ge, -ğa, -ke, -qakemegeauağaşelekkesäbızgebasqatūzğaqanğaküngeLoc  -da-de, -da, -te, -takemedeauadaşelektesäbızdebastatūzdaqandakündeAbl  -dan-den, -dan, -ten, -tan, -nen, -nankemedenauadanşelektensäbızdenbastantūzdanqannankünnenInst  -men-men(en), -ben(en), -pen(en)kememenauamenşelekpensäbızbenbaspentūzbenqanmankünmen

 สรรพนาม 
ภาษาคาซัคมีสรรพนามแทนบุคคล 8 คำ

+สรรพนามแทนบุคคล  เอกพจน์ พหุพจน์ บุรุษที่ 1 Men Bız บุุษที่ 2  Sen Sender  Sız Sızder บุรุษที่ 3 Ol Olar

 กาล/จุดมุ่งหมาย/มาลา 
ภาษาคาซัคมีรุปแบบผสมของกาล จุดมุ่งหมาย และมาลาผ่านการใช้รูปแบบของกริยาที่หลากหลาย หรือผ่านระบบกริยาช่วยหรืออาจเรียกว่ากริยาอ่อน

+หน่วยเสียงที่ระบุบุคคลสรรพนามCopulasPossessive endingsอดีต/เงื่อนไข1st sgmen-mın-(ı)m-(ı)m2nd sgsen-sı-(ı)ñ-(ı)ñ3rd sgol-/-dır-—1st plbız-bız-(ı)mız-(ı)k/-(y)q2nd sng formal & plsız-sız-(ı)ıñız-(ı)ñız/-(y)ñyz3rd plolar-/-dır——