# ราชกุมารี
ราชกุมารีราชบัณฑิตยสถาน, สารานุกรมประวัติศาสตร์สากลสมัยใหม่ : ยุโรป เล่ม ๓ อักษร E-G, กรุงเทพฯ : ราชบัณฑิตยสถาน, 2543, หน้า 30. (The Royal Family: Royal Titles. "Style and Title of the Princess Royal." - Royal.gov.uk Retrieved 16 June 2008.) เป็นพระอิสริยยศตามราชประเพณี (แต่ไม่เป็นแบบอัตโนมัติ) ซึ่งพระมหากษัตริย์สหราชอาณาจักรพระราชทานแก่พระราชธิดาพระองค์ใหญ่ที่สุด โดยเจ้าหญิงพระองค์นั้นจะดำรงพระอิสริยยศนี้อยู่ตลอดพระชนม์ชีพ ดังนั้นจึงไม่สามารถที่จะสถาปนาเจ้าหญิงพระองค์อื่นให้เป็นราชกุมารีอีกพระองค์ได้ (เช่น สมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2 ไม่เคยทรงดำรงพระอิสริยยศราชกุมารีเลย เนื่องจากตั้งแต่พระราชสมภพจนขึ้นครองราชสมบัติ เจ้าหญิงแมรี พระปิตุจฉา ทรงดำรงพระอิสริยยศนี้อยู่ก่อนแล้ว) จวบจนถึงปัจจุบันนี้ได้มีราชกุมารีมาแล้วทั้งสิ้น 7 พระองค์""The Princess Royal, The British Monarchy". Royal.gov.uk. ''(Retrieved 2010-01-12.)35. Who were the princesses who bore the style "Princess Royal"? โดยพระองค์ล่าสุดคือ เจ้าหญิงแอนน์ พระราชกุมารี

พระอิสริยยศนี้เกิดขึ้นเมื่อสมเด็จพระราชินีอ็องเรียต มารี (พ.ศ. 2252 - 2312) พระราชธิดาในพระเจ้าอ็องรีที่ 4 แห่งฝรั่งเศส และพระอัครมเหสีในพระเจ้าชาลส์ที่ 1 แห่งอังกฤษ มีพระประสงค์จะเลียนแบบการสถาปนาพระอิสริยยศ "Madame Royale" ให้กับพระราชธิดาพระองค์ใหญ่ของกษัตริย์ฝรั่งเศส พระอิสริยยศนี้จะต้องได้รับพระบรมราชานุญาต (Royal Warrant) ไม่ใช่สถาปนาจากพระราชสัญญาบัตร (Letters Patent) และไม่ได้พระราชทานแก่พระราชธิดาพระองค์ใหญ่โดยอัติโนมัติ หากแต่จะเป็นการแต่งตั้งจากพระบรมราชวินิจฉัยของพระมหากษัตริย์

เจ้าหญิงแมรี (หรือสมเด็จพระราชินีนาถแมรีที่ 2) (พ.ศ. 2208 - 2237) พระราชธิดาพระองค์ใหญ่ในพระเจ้าเจมส์ที่ 2 และพระอัครมเหสีในพระเจ้าวิลเลียมที่ 3 แห่งอังกฤษ (พ.ศ. 2193 - 2245) และเจ้าหญิงโซฟี โดโรเทอา พระราชธิดาเพียงพระองค์เดียวในพระเจ้าจอร์จที่ 1 และต่อมาเป็นพระอัครมเหสีในพระเจ้าฟรีดริช วิลเฮล์มที่ 1 แห่งปรัสเซีย ทั้งสองทรงเหมาะสมกับพระอิสริยยศนี้ หากแต่ไม่ทรงได้รับพระราชทาน

 รายพระนามราชกุมารี 
เจ้าหญิงที่ทรงเคยดำรงพระอิสริยยศเป็น "ราชกุมารี" อย่างเป็นทางการมีจำนวน 7 พระองค์ ดังนี้

 ลำดับ  พระรูป    พระนามชาตะ  ดำรงตำแหน่งจาก (ปี) ถึง (ปี)  พระราชธิดาใน  ปีที่เสกสมรส  พระสวามีชาตะหมายเหตุตราอาร์ม 1   100px  เจ้าหญิงแมรี พระราชกุมารี1631–1660  1642–1660   พระเจ้าชาลส์ที่ 11600–1649  1641  เจ้าชายวิลเลียมที่ 2 แห่งออเรนจ์1626–1650  80px —   100px  เจ้าหญิงลุยซา มาเรีย สจวร์ต1692–1712  1692–1712   พระเจ้าเจมส์ที่ 21633–1701  —  —  2   100px  เจ้าหญิงแอนน์ พระราชกุมารี1709–1759  1727–1759  พระเจ้าจอร์จที่ 21683–1760  1734  เจ้าชายวิลเลียมที่ 4 แห่งออเรนจ์1711–1751  120px 3   100px  เจ้าหญิงชาร์ลอตต์ พระราชกุมารี1766–1828  1789–1828  พระเจ้าจอร์จที่ 31738–1820  1797  พระเจ้าฟรีดริชที่ 1 แห่งเวือร์ทเทิมแบร์ค1754–1816   120px 4   100px  เจ้าหญิงวิกตอเรีย พระราชกุมารี1840–1901  1841–1901  สมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรีย1819–1901  1858  จักรพรรดิฟรีดริชที่ 3 แห่งเยอรมนี1831–1888  ทายาทโดยสันนิษฐาน 1840–1841 120px 5   100px  เจ้าหญิงลูอีส พระราชกุมารี1867–1931  1905–1931  สมเด็จพระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 71841–1910  1889  อเล็กซานเดอร์ ดัฟฟ์ ดยุกที่ 1 แห่งไฟฟ์1849–1912  120px 6   100px  เจ้าหญิงแมรี พระราชกุมารี1897–1965  1932–1965  สมเด็จพระเจ้าจอร์จที่ 51865–1936  1922  เฮนรี ลาสเซลเลส เอิร์ลที่ 6 แห่งแฮร์วูด1882–1947  120px7   100px  เจ้าหญิงแอนน์ พระราชกุมารี1950–  1987–ปัจจุบัน สมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 21926–2022  1973–1992 ร้อยเอกมาร์ก ฟิลลิปส์1948- 120px 1992  เซอร์ทิโมธี ลอเรนซ์1955–

 ราชกุมารีในประเทศไทย 
พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจุลจักรพงษ์ ได้ทรงพระนิพนธ์แปลพระอิสริยยศ Princess Royal ไว้ในหนังสือเกิดวังปารุสก์ และพระนิพนธ์อีกหลายเล่มว่า เจ้าฟ้าพระวรกุมารี บ้างทรงทับศัพท์ตรงตัวว่า เจ้าฟ้าหญิงรอยัล

ส่วนสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี พระราชธิดาในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ได้รับการสถาปนาพระอิสริยยศขึ้นเป็น "สยามบรมราชกุมารี"ราชกิจจานุเบกษา, พระบรมราชโองการ ประกาศ สถาปนา (สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิรินธรเทพรัตนสุดา), เล่ม ๙๔, ตอน ๑๓๑ก ฉบับพิเศษ, ๒๑ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๒๐, หน้า ๑  ซึ่งเป็นพระอิสริยยศที่เทียบเท่า "ราชกุมารี"