# คุนหมิง
คุนหมิง  เป็นเมืองหลวงและเมืองที่ใหญ่ที่สุดของมณฑลยูนนาน ในภาคตะวันตกเฉียงใต้ของประเทศจีน รู้จักกันในนาม หยุนหนานฝู่ มาจนถึงคริสต์ศตวรรษ 1920 ปัจจุบันเป็นนครระดับจังหวัด เป็นศูนย์กลางทางการเมือง เศรษฐกิจ คมนาคม และวัฒนธรรมของมณฑล รวมทั้งเป็นที่ตั้งศูนย์ราชการของมณฑล มีประชากรทั้งจังหวัดใน ค.ศ. 2020 ประมาณ 8,460,088 คน และ 5,604,310 คนในตัวเมือง เป็นเมืองที่มีประชากรมากเป็นอันดับ 4 ในภูมิภาคตะวันตกของจีนรองจากฉงชิ่ง, เฉิงตู และ ซีอาน และอันดับ 3 ในภูมิภาคตะวันตกเฉียงใต้รองจากฉงชิ่งและเฉิงตู คุนหมิงเป็นเมืองที่สำคัญในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง โดยเป็นศูนย์กลางทางทหารของจีน เป็นที่มั่นของกองทัพอากาศสหรัฐ และจุดหมายปลายทางของถนนพม่า คุนหมิงตั้งอยู่บนตอนกลางของที่ราบสูงยูนนาน–กุ้ยโจว สูงประมาณ  เหนือระดับน้ำทะเล ตัวเมืองตั้งอยู่ริมฝั่งทะเลสาบเตียนฉือด้านทิศเหนือ เนื่องจากมีอากาศอบอุ่นตลอดทั้งปี จึงถูกขนานนามว่า "นครแห่งฤดูใบไม้ผลิ"

ตัวเมืองคุนหมิงประกอบด้วยเมืองเก่าที่มีกำแพงล้อมรอบ เป็นที่ตั้งของเขตการค้าสมัยใหม่ เขตที่อยู่อาศัย และมหาวิทยาลัย นอกจากนี้ เมืองนี้ยังเป็นศูนย์กลางหลักแห่งหนึ่งสำหรับการวิจัยทางวิทยาศาสตร์และการศึกษาในภาคตะวันตกเฉียงใต้ของจีนอีกด้วย ณ ค.ศ. 2024 เมืองนี้ติดอันดับ 1 ใน 100 เมืองชั้นนำของโลกจากผลงานวิจัยทางวิทยาศาสตร์ เมืองนี้ยังมีหอดาราศาสตร์และสถาบันการศึกษาระดับสูง ได้แก่ มหาวิทยาลัยยูนนาน, มหาวิทยาลัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีคุนหมิง, มหาวิทยาลัยเศรษฐศาสตร์และการเงินยูนนาน, วิทยาลัยการแพทย์คุนหมิง, มหาวิทยาลัยครุศาสตร์ยูนนาน, มหาวิทยาลัยเกษตรยูนนาน และ วิทยาลัยป่าไม้คุนหมิง และเป็นที่ตั้งของตำหนักทองจินเตี้ยน วัดที่สร้างด้วยสัมฤทธิ์ที่ใหญ่ที่สุดของจีนสร้างขึ้นในสมัยราชวงศ์หมิง

คุนหมิงเป็นศูนย์กลางเศรษฐกิจที่สำคัญในภูมิภาคจีนตะวันตก ความสำคัญทางเศรษฐกิจของเมืองได้รับอิทธิพลจากตำแหน่งที่ตั้งทางภูมิศาสตร์ เนื่องจากมีพรมแดนติดกับประเทศต่าง ๆ ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ จึงเป็นศูนย์กลางการขนส่งในจีนตะวันตกเฉียงใต้ โดยเชื่อมโยงทางรถไฟไปยังเวียดนามและลาว และทางถนนไปยังเมียนมาร์และไทย เมืองนี้ยังทำหน้าที่เป็นประตูสู่เอเชียตะวันออกเฉียงใต้และเอเชียใต้ด้วย ท่าอากาศยานนานาชาติคุนหมิงฉางฉุ่ย เป็นหนึ่งในท่าอากาศยานที่พลุกพล่าน 50 อันดับแรกของโลก ณ ปี 2024 เมืองนี้ยังเป็นที่ตั้งของสถานกงสุลของประเทศในอาเซียนอีก 6 แห่ง

สำนักงานใหญ่ของบริษัทใหญ่หลายแห่งในยูนนานตั้งอยู่ในคุนหมิง เช่น Hongtashan, Yunnan Copper, Hongyun Group, Yunnan Power Grid Co, และ Fudian Bank คุนหมิงยังเป็นแหล่งอุตสาหกรรมต่าง ๆ เช่น การแปรรูปทองแดง รวมถึงสารเคมี, เครื่องจักร, สิ่งทอ, กระดาษ และซีเมนต์ต่าง ๆ คุนหมิงมีประวัติศาสตร์ยาวนานเกือบ 2,400 ปี แต่ความเจริญรุ่งเรืองในยุคใหม่เกิดขึ้นในทศวรรษ 1910 เมื่อมีการสร้างทางรถไฟจากฮานอย เมืองนี้พัฒนาอย่างรวดเร็วภายใต้ความพยายามในการปรับปรุงสมัยใหม่ของจีน คุนหมิงได้รับการกำหนดให้เป็นศูนย์กลางการท่องเที่ยวพิเศษ และด้วยเหตุนี้ จึงมีอาคารสูงและโรงแรมหรูหราเกิดขึ้นมากมาย

 ประวัติศาสตร์ 
thumb|left|200px|อาคารไม้เก่าแก่ กับตึกระฟ้าสมัยใหม่ที่อยู่เบื้องหลัง

ปี พ.ศ. 1308 มีการสร้างเมืองขึ้นในบริเวณนี้ เมืองนี้ได้รับการตั้งชื่อว่า ถัวตง (Tuodong)

ราวศตวรรษที่ 13 มาร์โค โปโล ได้เดินทางมายังดินแดนแห่งนี้ และเขียนบันทึกบอกเล่าความประทับใจ ต่อมาเมืองนี้ถูกเปลี่ยนชื่อเป็น คุนหมิง โดยเหล่าชนชั้นปกครองชาวมองโกลแห่งราชวงศ์หยวนเมื่อปี พ.ศ. 1819

ราวศตวรรษที่ 14 คุนหมิงถูกยึดอำนาจกลับคืนโดยราชวงศ์หมิง และมีการสร้างกำแพงล้อมรอบส่วนที่เป็นเมืองในปัจจุบัน

ในศตวรรษที่ 20 คุนหมิงตกเป็นเป้าของการโจมตีจากกองทัพอากาศหลวงญี่ปุ่นเมื่อครั้งที่บุกจีนแผ่นดินใหญ่

 ภูมิศาสตร์ 
thumb|ทะเลสาบเตียนฉือ
thumb|ตัวเมืองคุนหมิง มองจากยอดเขาฉางชง 
thumb|ภาพพาโนรามาของตัวเมืองคุนหมิง มองจากสุสานภูเขายู่อัน 

จังหวัดคุนหมิงตั้งอยู่ทางตอนกลางค่อนไปทางตะวันออกของมณฑลยูนนาน ตั้งอยู่ระหว่างละติจูด 24°23' เหนือ และ 26°22' เหนือ และระหว่างลองจิจูด 102°10' ตะวันออก และ 103°40' ตะวันออก มีพื้นที่ทั้งหมด 21,600 ตารางกิโลเมตร ส่วนที่กว้างที่สุดวัดจากตะวันออกไปตะวันตกกว้างประมาณ 140 กิโลเมตร และส่วนที่ยาวที่สุดวัดจากเหนือไปใต้ยาวประมาณ 220 กิโลเมตร

ตัวเมืองคุนหมิงอยู่ในพื้นที่ทะเลสาบอันอุดมสมบูรณ์ ตั้งอยู่ริมฝั่งทิศเหนือของทะเลสาบเตียนฉือ และมีภูเขาล้อมรอบตัวเมืองทั้งด้านเหนือ ตะวันตก และตะวันออก ทะเลสาบเตียนฉือได้รับการขนานนามว่า "ไข่มุกแห่งที่ราบสูง" เป็นทะเลสาบน้ำจืดที่ใหญ่ที่สุดอันดับ 6 ในประเทศจีน และใหญ่ที่สุดในมณฑลยูนนาน ซึ่งมีพื้นที่ประมาณ 340 ตารางกิโลเมตร จังหวัดคุนหมิงตั้งอยู่บนที่ราบสูงยูนนาน–กุ้ยโจว จุดสูงสุดของจังหวัดคุนหมิง คือ สันเขาหม่าจง  บนภูเขาเจี้ยวจึ  ในอำเภอลู่ชวั่น ด้วยความสูง 4,247 เมตรจากระดับน้ำทะเล และจุดต่ำสุด คือ จุดบรรจบของแม่น้ำเซียวและแม่น้ำจินชา ในเขตตงชวน ด้วยความสูง 695 เมตรจากระดับน้ำทะเล ส่วนพื้นที่ใจกลางเมืองสูง 1,891 เมตรจากระดับน้ำทะเล

ห่างจากใจกลางเมืองไปทางตะวันออกเฉียงใต้ประมาณ 96 กิโลเมตร เป็นที่ตั้งของอุทยานป่าหิน อยู่ในอำเภอฉือหลิน ซึ่งเป็นภูมิประเทศแบบคาสต์ในจีนตอนใต้ที่ได้รับการพัฒนาจนเป็นสถานที่ท่องเที่ยวที่สำคัญในมณฑลยูนนาน

 สภาพภูมิอากาศ 
มณฑลยูนนานมีภูมิอากาศเย็นสบาย ฤดูหนาวอากาศไม่หนาวจัดและฤดูร้อนอากาศไม่ร้อนจัด อุณหภูมิเฉลี่ยตลอดปีอยู่ระหว่าง 15–18 องศาเซลเซียส

 เขตการปกครอง 
นครระดับจังหวัดคุนหมิงแบ่งการปกครองออกเป็น 14 หน่วยย่อย ได้แก่ 7 เขต, 1 นครระดับอำเภอ, 3 อำเภอ และ 3 อำเภอปกครองตนเอง

คุนหมิงมีอาณาเขตติดต่อกับนครฉวี่จิ้งทางทิศตะวันออก, จังหวัดปกครองตนเองชนชาติอาข่าและอี๋ หงเหอ ทางทิศตะวันออกเฉียงใต้, นครยวี่ซีทางทิศตะวันตกเฉียงใต้, จังหวัดปกครองตนเองชนชาติอี๋ ฉู่สยง ทางทิศตะวันตก, นครเจาทงทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือ และติดต่อทางทิศเหนือกับนครพันจือฮวา และจังหวัดปกครองตนเองชนชาติอี๋ เหลียงชาน ของมณฑลเสฉวน

 แผนที่  ชื่อ อักษรจีนตัวย่อ พินอิน ประชากร (สำมะโนประชากรปี ค.ศ. 2010) พื้นที่ (ตร.กม.) ความหนาแน่น (คน/ตร.กม.) ตัวเมืองเขตเฉิงก้ง310,843541574.571เขตผันหลง809,8818612,382.002เขตอู่หัว855,5213982,149.550เขตกวันตู้853,3715521,545.961เขตซีชาน753,813791952.987 ชานเมืองเขตจิ้นหนิง283,7841,391204.014เขตตงชวน271,9171,674162.435 เมืองบริวารนครอันหนิง341,3411,313259.970 ชนบทอำเภอฟู่หมิน145,5541,030141.314อำเภออี๋เหลียง419,4001,880223.085อำเภอซงหมิง287,095920199.095อำเภอปกครองตนเองชนชาติอี๋ ฉือหลิน246,2201,777138.559อำเภอปกครองตนเองชนชาติอี๋และม้ง ลู่ชวั่น396,4044,37890.544อำเภอปกครองตนเองชนชาติหุยและอี๋ สุนเตี้ยน457,0683,966115.246

 เศรษฐกิจ 
thumb|right|คลองในย่านใจกลางเมือง

จากการจัดอันดับเมื่อปี พ.ศ. 2535 เศรษฐกิจของคุนหมิงมีการเจริญเติบโตเป็นอันดับที่ 12 ในบรรดาเมืองทั้งหมดในสาธารณรัฐประชาชนจีน โดยเฉพาะเป็นแหล่งผลิตเกลือและฟอสเฟตที่ดีที่สุดของจีน ในช่วงระหว่าง พ.ศ. 2530 - 2540 เนื่องจากตัวเมืองตั้งอยู่ในส่วนที่ห่างไกลของประเทศ จึงยังไม่ได้รับผลจากกระแสการเร่งรัดพัฒนาเศรษฐกิจของจีนมากนัก จนกระทั่งเมื่อไม่นานมานี้ รัฐบาลจีนได้ให้ความสนใจคุนหมิงมากขึ้น และตั้งใจจะพัฒนาให้เป็นศูนย์กลางการคมนาคมระดับนานาชาติ เพื่อรองรับการคมนาคมขนส่งไปสู่ภูมิภาคเอเชียใต้และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ มีการวางแผนก่อสร้างทางรถไฟและทางหลวงมากมายเพื่อเชื่อมต่อระหว่างคุนหมิงกับไทย เวียดนาม และลาว เพื่อเตรียมเส้นทางคมนาคมขนส่งจากคุนหมิงไปถึงท่าเรือทางทะเลต่าง ๆ