# จังหวัดสุพรรณบุรี
สุพรรณบุรี เป็นจังหวัดหนึ่งในภาคกลางของประเทศไทย ห่างจากกรุงเทพมหานคร 107 กิโลเมตร จังหวัดที่อยู่ติดกัน (จากทิศเหนือ วนตามเข็มนาฬิกา) ได้แก่ อุทัยธานี ชัยนาท สิงห์บุรี อ่างทอง พระนครศรีอยุธยา นครปฐม และกาญจนบุรี

 ประวัติศาสตร์ 
สุพรรณบุรีเป็นเมืองโบราณ พบหลักฐานทางโบราณคดีมีอายุไม่ต่ำกว่า 3,500-3,800 ปี โบราณวัตถุที่ขุดพบมีทั้งยุคหินใหม่ ยุคสำริด ยุคเหล็ก และสืบทอดวัฒนธรรมต่อเนื่องมาตั้งแต่สมัยสุวรรณภูมิ ฟูนัน อมราวดี ทวารวดี และศรีวิชัย สุพรรณบุรีเดิมมีชื่อว่า ทวารวดีศรีสุพรรณภูมิ หรือ พันธุมบุรี ตั้งอยู่บนฝั่งแม่น้ำท่าจีน แถบ บริเวณตำบลรั้วใหญ่ไปจดตำบลพิหารแดง 

ต่อมาพระเจ้ากาแตได้ย้ายเมืองมาตั้งอยู่ที่ฝั่งขวาของแม่น้ำ แล้วโปรดให้มอญน้อยไปสร้างวัดสนามชัย และบูรณะวัดป่าเลไลยก์ ชักชวนให้ข้าราชการจำนวน 2,000 คนบวช จึงขนานนามเมืองใหม่ว่า สองพันบุรีคณะกรรมการอำนวยการจัดงานฉลองสิริราชสมบัติครบ ๕๐ ปี. (2542). "พระราชพงศาวดารเหนือ (เรื่องพระเจ้าอู่ทอง)," ประชุมพงศาวดารฉบับกาญจนาภิเษก เล่ม ๑. จัดพิมพ์เป็นที่ระลึกเนื่องในมหามงคลสมัยฉลองสิริราชสมบัติครบ ๕๐ ปี พุทธศักราช ๒๕๓๙. กรุงเทพฯ: กองวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร. หน้า 119.

ครั้งถึงสมัยพระเจ้าอู่ทอง ได้สร้างเมืองมาทางฝั่งใต้หรือทางตะวันตกของแม่น้ำท่าจีน ชื่อเมืองเรียกว่า อู่ทอง จวบจนสมัยขุนหลวงพะงั่ว เมืองนี้จึงเรียกว่าชื่อว่า สุพรรณบุรี นับแต่นั้นมา

ในสมัยกรุงศรีอยุธยาเป็นราชธานี เมืองสุพรรณบุรีเป็นเมืองหน้าด่านและเป็นเมืองอู่ข้าวอู่น้ำที่สำคัญ ต้องผ่านศึกสงครามหลายต่อหลายครั้ง สภาพเมืองตลอดจนโบราณสถานถูกทำลายเหลือเพียงซากปรักหักพัง จนกระทั่งถึงสมัยรัตนโกสินทร์ เมืองสุพรรณบุรีได้ฟื้นตัวขึ้นใหม่ และตั้งอยู่บนฝั่งตะวันออกของแม่น้ำท่าจีน (ลำน้ำสุพรรณ) มาจนตราบทุกวันนี้

ความสำคัญของสุพรรณบุรีในด้านประวัติศาสตร์การกอบกู้เอกราชไทยในสมัยกรุงศรีอยุธยา ได้แก่ ชัยชนะแห่งสงครามยุทธหัตถีที่สมเด็จพระนเรศวรมหาราชทรงมีชัยชนะเหนือพระมหาอุปราชา ณ สมรภูมิดอนเจดีย์ เป็นมหาวีรกรรมคชยุทธอันยิ่งใหญ่ที่ได้ถูกจารึกไว้ และมีการจัดงานเพื่อเฉลิมฉลองอย่างยิ่งใหญ่ทุกปี เพื่อเป็นการเทิดพระเกียรติ 

ในด้านวรรณคดี เป็นเมืองต้นกำเนิดแห่งตำนาน "ขุนช้างขุนแผน" วรรณคดีไทยเรื่องราวและสถานที่ที่ปรากฏตามท้องเรื่องยังคงมีให้เห็นในปัจจุบัน อาทิ บ้านรั้วใหญ่ วัดเขาใหญ่ ท่าสิบเบี้ย ไร่ฝ้าย วัดป่าเลไลยก์ วัดแค อำเภออู่ทอง และอำเภอศรีประจันต์

สุพรรณบุรี ดินแดนแห่งความอุดมสมบูรณ์บนพื้นที่ราบภาคกลางสืบสานความเจริญรุ่งเรืองมาตั้งแต่อดีตเมื่อ พ.ศ. 1420 จากนามเดิมเมืองพันธุมบุรีในยุคทวารวดีตามหลักฐานทางโบราณคดีได้จารึกชื่อไว้ในพงศาวดารเหนือ และนาม "สุพรรณภูมิ" ปรากฏในศิลาจารึกพ่อขุนรามคำแหงมหาราชระบุว่าเป็นนครรัฐที่มีความสำคัญมาก่อนกรุงศรีอยุธยา เมื่อมีการสถาปนากรุงศรีอยุธยา เมืองสุพรรณบุรีจึงจัดอยู่ในฐานะเมืองลูกหลวงซึ่งเป็นเมืองอู่ข้าวอู่น้ำที่สำคัญอีกด้วย

 ภูมิศาสตร์ 

ภูมิประเทศส่วนใหญ่ของสุพรรณบุรีเป็นที่ราบต่ำติดชายฝั่งแม่น้ำสุพรรณบุรี มีทิวเขาขนาดเล็กอยู่ทางเหนือและทางตะวันตกและทิศเหนือ มีอุทยานแห่งชาติพุเตย แหล่งนํ้าสำคัญคือเขื่อนกระเสียว ด้านตะวันออกเฉียงใต้เป็นที่ราบลุ่มของแม่น้ำสุพรรณบุรี (แม่น้ำท่าจีน) ใช้เป็นพื้นที่ปลูกข้าว

 การเมืองการปกครอง 
 หน่วยการปกครอง 
การปกครองแบ่งออกเป็น 10 อำเภอ 110 ตำบล 977 หมู่บ้าน โดยทั้ง 10 อำเภอมีดังนี้
250px|thumb|แผนที่อำเภอในจังหวัดสุพรรณบุรี
ชั้น หมายเลข อำเภอ ประชากร (พ.ศ. 2560) พื้นที่(ตร.กม.) ความหนาแน่น(คน/ตร.กม.) รหัสไปรษณีย์ระยะทางจากตัวเมือง1 1 อำเภอเมืองสุพรรณบุรี  168,178  540.9  310.92  72000 -1 2 อำเภอเดิมบางนางบวช  72,542  552.3  131.34  72120512 3 อำเภอด่านช้าง  68,415  1,193.6  57.31  72180742 4 อำเภอบางปลาม้า  77,966  481.3  161.99  72150152 5 อำเภอศรีประจันต์  62,895  181.0  347.48  72140192 6 อำเภอดอนเจดีย์  46,230  252.081  183.39  72170331  7 อำเภอสองพี่น้อง  128,464  750.4  171.19  72110, 72190382 8 อำเภอสามชุก  54,441  355.9  152.96  72130361 9 อำเภออู่ทอง  123,510  630.29  195.95  72160, 72220343 10 อำเภอหนองหญ้าไซ  49,362  420.2  117.47  7224054 รวม  852,003  	5,358.008  159.01 

จังหวัดสุพรรณบุรีมีองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นรวม 127 แห่ง ประกอบด้วย องค์การบริหารส่วนจังหวัด 1 แห่ง คือ องค์การบริหารส่วนจังหวัดสุพรรณบุรี, เทศบาลเมือง 2 แห่ง ได้แก่ เทศบาลเมืองสุพรรณบุรี และเทศบาลเมืองสองพี่น้อง, เทศบาลตำบล 44 แห่ง และองค์การบริหารส่วนตำบล 80 แห่งข้อมูลจำนวน อปท. แยกรายจังหวัด กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น

อำเภอเมืองสุพรรณบุรี
 เทศบาลเมืองสุพรรณบุรี
 เทศบาลตำบลท่าเสด็จ
 เทศบาลตำบลโพธิ์พระยา
 เทศบาลตำบลสวนแตง
 เทศบาลตำบลบางกุ้ง
 เทศบาลตำบลท่าระหัด
 เทศบาลตำบลห้วยวังทอง
 เทศบาลตำบลบ้านโพธิ์
 เทศบาลตำบลรั้วใหญ่

อำเภอเดิมบางนางบวช
 เทศบาลตำบลเขาพระ
 เทศบาลตำบลนางบวช
 เทศบาลตำบลบ่อกรุ
 เทศบาลตำบลเขาดิน
 เทศบาลตำบลปากน้ำ
 เทศบาลตำบลเดิมบาง
 เทศบาลตำบลหนองกระทุ่ม
 เทศบาลตำบลทุ่งคลี

อำเภอด่านช้าง
 เทศบาลตำบลด่านช้าง

อำเภอบางปลาม้า
 เทศบาลตำบลโคกคราม
 เทศบาลตำบลบางปลาม้า
 เทศบาลตำบลบ้านแหลม
 เทศบาลตำบลไผ่กองดิน
 เทศบาลตำบลต้นคราม
 เทศบาลตำบลตะค่า
 เทศบาลตำบลบ้านแหลมพัฒนา

อำเภอศรีประจันต์
 เทศบาลตำบลศรีประจันต์
 เทศบาลตำบลวังยาง
 เทศบาลตำบลปลายนา
 เทศบาลตำบลบ้านกร่าง
 เทศบาลตำบลวังหว้า
 เทศบาลตำบลวังน้ำซับ

อำเภอดอนเจดีย์
 เทศบาลตำบลดอนเจดีย์
 เทศบาลตำบลสระกระโจม

อำเภอสองพี่น้อง
 เทศบาลเมืองสองพี่น้อง
 เทศบาลตำบลทุ่งคอก

อำเภอสามชุก
 เทศบาลตำบลสามชุก

อำเภออู่ทอง
 เทศบาลตำบลอู่ทอง
 เทศบาลตำบลสระยายโสม
 เทศบาลตำบลขุนพัดเพ็ง
 เทศบาลตำบลบ้านดอน
 เทศบาลตำบลท้าวอู่ทอง
 เทศบาลตำบลบ้านโข้ง
 เทศบาลตำบลกระจัน
 เทศบาลตำบลเจดีย์
 เทศบาลตำบลจรเข้สามพัน

อำเภอหนองหญ้าไซ
 เทศบาลตำบลหนองหญ้าไซ

 รายชื่อผู้ว่าราชการจังหวัด 

 ชื่อ ช่วงเวลาดำรงตำแหน่ง 1. พระยาสุนทรสงคราม (จัน สุนทรพงษ์) พ.ศ. 2394–ไม่ทราบ 2. พระยาสุนทรสงครามรามพิไชย (แจ่ม สุนทรวิภาต) พ.ศ. 2412–2420 3. พระยาสุนทรสงครามรามพิไชย (สว่าง อมาตยกุล) พ.ศ. 2421–2425 4. พระยาสุนทรสงครามรามพิไชย (จัน แสงชูโต) พ.ศ. 2426–2429 5. พระยาสุนทรสงครามรามภักดี (พัน รัตนกุล) พ.ศ. 2431–2435 6. พระยาอภัยพลภักดิ์ (หม่อมหลวงอุกฤษ เสนีย์วงค์) พ.ศ. 2435–2439 7. พระอร่ามมณเฑียร (หม่อมราชวงศ์ใหญ่ นรินทรกุล) พ.ศ. 2440 8. พระยาสุนทรสงคราม (ถม ณ มหาไชย) พ.ศ. 2440–2442 9. พระยาอินทรวิชิต (ทองคำ) พ.ศ. 2442–2444 10. พระยาสุนทรสงคราม (หม่อมราชวงศ์เล็ก พยัคฆเสนา) พ.ศ. 2444–2454 11. พระยาสุนทรสงคราม (อี้ กรรณสูต) พ.ศ. 2454–2466 12. พระยาสุนทรสงคราม (ปุย สุวรรณศร) พ.ศ. 2466–2470 13. พระยาพิศาลสารเกษตร (พร พิมพสูตร) พ.ศ. 2470–2476 14. พระยารามราชภักดี (หม่อมหลวงสวาสดิ์ อิศรางกูร) พ.ศ. 2476–2479 15. พันโท พระเจนกระบวนหัด (ทองคำ พรโสภณ) พ.ศ. 2479–2481 16. หลวงศรีราชรักษา (ผิว ชาครียรัตน์) พ.ศ. 2481–2485 17. นายกังวาล วงษ์สกุล พ.ศ. 2485–2486 18. ร้อยเอก หลวงวุฒิราษฎร์รักษา (วุฒิศรสงคราม วุฒิราษฎร์รักษา) พ.ศ. 2486–2487 19. นายอรรถสิทธิ์ สิทธิสุนทร พ.ศ. 2487–2488 20. นายปรง พหูชนม์ พ.ศ. 2488–2489 21. นายชุบ พิเศษนครกิจ พ.ศ. 2489 22. ขุนธรรมรัฐธุราทร (ธรรมรัฐ โรจนสุนทร) พ.ศ. 2489–2494 23. นายสนิท วิไลจิตต์ พ.ศ. 2494–2496

 ชื่อ ช่วงเวลาดำรงตำแหน่ง 24. พันตำรวจเอก จำรัส โรจนจันทร์ พ.ศ. 2496–2497 25. นายพินิต โพธิ์พันธุ์ พ.ศ. 2497–2500 26. นายพัฒน์ บุณยรัตนพันธุ์ พ.ศ. 2500–2509 27. นายเวียง สาครสินธุ์ พ.ศ. 2509–2510 28. นายสวัสดิ์ มีเพียร พ.ศ. 2510–2518 29. นายสอน สุทธิสาร พ.ศ. 2518–2521 30. นายชลิต พิมลศิริ พ.ศ. 2521–2523 31. นายจรินทร์ กาญจโนมัย พ.ศ. 2523–2527 32. นายอารีย์ วงศ์อารยะ พ.ศ. 2527–2531 33. นายธานี โรจนลักษณ์ พ.ศ. 2531–2533 34. ร้อยตรี สมนึก เกิดเกษ พ.ศ. 2533–2534 35. ร้อยเอก ศรีรัตน์ หริรักษ์ พ.ศ. 2534–2535 36. นายสมพงศ์ ศรียะพันธุ์ พ.ศ. 2535–2536 37. นายอำนวย ยอดเพชร พ.ศ. 2536–2538 38. นายประเสริฐ เปลี่ยนรังสี พ.ศ. 2538–2541 39. นายวิพัฒน์ คงมาลัย พ.ศ. 2541–2546 40. นายทรงพล ทิมาศาสตร์ พ.ศ. 2546–2549 41. นายสมศักย์ ภูรีศรีศักดิ์ พ.ศ. 2549–2555 42. นายสุภัทร์ ศรีสุนทรพินิต พ.ศ. 2555–2556 43. ว่าที่ร้อยตรี สุพีร์พัฒน์ จองพานิช พ.ศ. 2556–2560 44. นายนิมิต วันไชยธนวงศ์ พ.ศ. 2560–2563 45. นายณัฐภัทร สุวรรณประทีป พ.ศ. 2563–2567 46. นายพิริยะ ฉันทดิลก พ.ศ. 2567–ปัจจุบัน

 รายชื่อนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัด 
 ลำดับ รายชื่อ เริ่มดำรงตำแหน่ง สิ้นสุดการดำรงตำแหน่ง หมายเหตุ 1 ศักดา  จาละนายก 16 ธันวาคม พ.ศ. 2540  2 ธันวาคม พ.ศ. 2541  3 ธันวาคม พ.ศ. 2541 10 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2543  11 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2543 8 ธันวาคม พ.ศ. 2546  2 สุวัฒน์  จันทร์สว่าง 17 ธันวาคม พ.ศ. 2546 4 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2547 3บุญชู  จันทร์สุวรรณ 14 มีนาคม พ.ศ. 2547 13 มีนาคม พ.ศ. 2551 นายก อบจ. จากการเลือกตั้งครั้งแรก 20 เมษายน พ.ศ. 2551 18 มกราคม พ.ศ. 2555 ลาออกก่อนครบวาระ 17 มีนาคม พ.ศ. 2555 26 ตุลาคม พ.ศ. 2563  20 ธันวาคม พ.ศ. 2563 19 ธันวาคม พ.ศ. 2567 4 อุดม โปร่งฟ้า 1 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2568 ปัจจุบัน 

 โครงสร้างพื้นฐาน 
 การขนส่ง 
 ถนนที่สำคัญในสุพรรณบุรี
สำหรับถนนในหมายเลขที่ 1-10 เป็นถนนที่ใช้ชื่อตัวละครในวรรณคดีไทยเรื่องขุนช้างขุนแผน นิทานพื้นบ้านของจังหวัดสุพรรณบุรี ได้แก่
 ถนนพระพันวษา
 ถนนขุนไกร
 ถนนม้าสีหมอก และ ถนนหมื่นหาญ (ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3431)
 ถนนเณรแก้ว
 ถนนขุนแผน (ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3017)
 ถนนนางพิม
 ถนนขุนช้าง (ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3318)
 ถนนหลวงทรงพล
 ถนนพลายชุมพล
 ถนนขุนไกร

ส่วนถนนต่อไปนี้ เป็นถนนที่ตั้งชื่อขึ้นมาใหม่
 ถนนบางบัวทอง-ชัยนาท (ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 340)
 ถนนมาลัยแมน (ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 321)
 ถนนประชาธิปไตย
ถนนวงแหวนรอบเมืองสุพรรณบุรี

 สะพานที่สำคัญ
 สะพานอาชาสีหมอก ๑
 สะพานอาชาสีหมอก ๒
 สะพานอาชาสีหมอก ๓
 สะพานวัดพระรูป
ทางรถไฟ

จังหวัดสุพรรณบุรีนั้นมีทางรถไฟผ่านโดยเป็นทางรถไฟที่แยกมาจากสถานีชุมทางหนองปลาดุก จังหวัดราชบุรี โดยเปิดเดินรถเมื่อ 16 มิถุนายน พ.ศ. 2506 ปัจจุบันมีที่หยุดรถ/ป้ายหยุดรถ/สถานีในเขตจังหวัดสุพรรณบุรีดังนี้

1.ที่หยุดรถหนองวัลย์เปรียง 

2.ที่หยุดรถศรีสำราญ

3.ที่หยุดรถดอนสงวน

4.ป้ายหยุดรถดอนทอง

5.ที่หยุดรถหนองผักชี

6.ที่หยุดรถบ้านมะขามล้ม

7.ที่หยุดรถสะแกย่างหมู

8.สถานีสุพรรณบุรี

9.ที่หยุดรถมาลัยแมน

โดยในปัจจุบันนั้นมีรถไฟให้บริการ 2 ขบวน คือขบวนรถชานเมืองที่ 355/356 โดยขบวน 355 ปลายทางสุพรรณบุรีวันอาทิตย์ ขบวน 356 ต้นทางสุพรรณบุรีวันจันทร์ ส่วนวันอื่นๆนั้นขบวนรถจะสิ้นสุดปลายทางแค่ชุมทางหนองปลาดุก 

 การศึกษา 
 โรงเรียน
 ดูที่ รายชื่อโรงเรียนในจังหวัดสุพรรณบุรี

 ระดับอุดมศึกษา
 มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาลัยสงฆ์สุพรรณบุรีศรีสุวรรณภูมิ
 มหาวิทยาลัยสวนดุสิต วิทยาเขตสุพรรณบุรี
 มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา ศูนย์ด่านช้าง สุพรรณบุรี
 มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา ศูนย์การศึกษาอู่ทองทวาราวดี
 มหาวิทยาลัยราชภัฏเทพสตรี ศูนย์เดิมบางนางบาช สุพรรณบุรี
 มหาวิทยาลัยราชภัฏกาญจนบุรี ศูนย์สุพรรณบุรี
 มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ โครงการจัดตั้งวิทยาเขตสุพรรณบุรี
 มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลสุวรรณภูมิ วิทยาเขตสุพรรณบุรี
 วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สุพรรณบุรี
 วิทยาลัยสาธารณสุขสิรินธร สุพรรณบุรี
 วิทยาลัยนาฏศิลปสุพรรณบุรี
 วิทยาลัยช่างศิลปสุพรรณบุรี
 มหาวิทยาลัยการกีฬาแห่งชาติ วิทยาเขตสุพรรณบุรี

 ระดับอาชีวศึกษา
 วิทยาลัยเทคโนโลยีสหวิทย์บริหารธุรกิจ
 วิทยาลัยอาชีวศึกษาสุพรรณบุรี
 วิทยาลัยสารพัดช่างบรรหาร-แจ่มใส
 วิทยาลัยเทคนิคสุพรรณบุรี
 วิทยาลัยการอาชีพสองพี่น้อง
 วิทยาลัยการอาชีพอู่ทอง
 วิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีสุพรรณบุรี

 สาธารณสุข 
 โรงพยาบาลเจ้าพระยายมราช
 โรงพยาบาลสมเด็จพระสังฆราช องค์ที่ ๑๗
 โรงพยาบาลอู่ทอง
 โรงพยาบาลด่านช้าง
 โรงพยาบาลเดิมบางนางบวช
 โรงพยาบาลสามชุก
 โรงพยาบาลศรีประจันต์
 โรงพยาบาลดอนเจดีย์
 โรงพยาบาลบางปลาม้า
 โรงพยาบาลหนองหญ้าไซ
 โรงพยาบาลศุภมิตร
 โรงพยาบาลพรชัย
 โรงพยาบาลเทวพร
 โรงพยาบาลธนบุรี-อู่ทอง
 โรงพยาบาลสมเด็จพระมหาวีรวงศ์ (สถานีอนามัยดอนขุนราม)

 บุคคลที่มีชื่อเสียง 
พระภิกษุ
 สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ประยุทธ์ ปยุตฺโต) ป.ธ.9 ที่ปรึกษามหาเถรสมาคม
 นักร้อง 
เปาวลี พรพิมล
ชินกฤช มะลิซ้อน
แพรวา พัชรี
ฮาย ชุติมา นักร้องลูกทุ่ง หมอลำ นักแสดง แชมป์ ศึกวันดวลเพลง 10 สมัย แชมป์ ศึกวันดวลเพลง เสาร์ ๕ ฤดูกาลที่ 1 แชมป์ ศึกวันดวลเพลง ซูเปอร์แชมป์
สายัณห์ สัญญา 
ไวพจน์ เพชรสุพรรณ 
ขวัญจิต ศรีประจันต์ 
เสรี รุ่งสว่าง 
สังข์ทอง สีใส 
ศรเพชร ศรสุพรรณ
นภัทร อินทร์ใจเอื้อ
สุรพล สมบัติเจริญ
สุรชัย สมบัติเจริญ
อาทิวราห์ คงมาลัย 
ยืนยง โอภากุล
ยิ่งยง โอภากุล
ก้าน แก้วสุพรรณ
วรเวช ดานุวงศ์
จ่อย รวมมิตร
สุพิชชา ปรีดาเจริญ

 นักแสดง 
ปภัสรา เตชะไพบูลย์
ศรศิลป์ มณีวรรณ์
สุเทพ สีใส
ไชยา สุดใจดี
ชุดาภา จันทเขตต์
นันทวุฒิ บุญรับทรัพย์
รชยา รักกสิกรณ์