wannaphong/clean_thaiwikipedia huggingface dataset:
# พายุไต้ฝุ่น
พายุไต้ฝุ่น เป็นพายุหมุนเขตร้อนความเร็วลมสูงสุด ซึ่งก่อตัวขึ้นทางตะวันตกเฉียงเหนือของมหาสมุทรแปซิฟิกระหว่างเส้นเมริเดียนที่ 180 องศา ถึงเส้นเมริเดียนที่ 100 องศาตะวันออก ซึ่งภูมิภาคนี้ถูกตั้งชื่อว่า "แอ่งแปซิฟิกตะวันตกเฉียงเหนือ"https://www.aoml.noaa.gov/hrd/tcfaq/F1.html สำหรับจุดประสงค์เกี่ยวกับองค์กร มหาสมุทรแปซิฟิกตอนเหนือถูกแบ่งออกเป็น 3 เขต ได้แก่ ทางตะวันออก (ทวีปอเมริกาเหนือจนถึงเส้นเมริเดียนที่ 140 องศาตะวันตก) ตอนกลาง (เส้นเมริเดียนที่ 140 องศาตะวันตก ถึงเส้นเมริเดียนที่ 180 องศา) และทางตะวันตก (เส้นเมริเดียนที่ 180 องศา ถึงเส้นเมริเดียนที่ 100 องศาตะวันออก) ปรากฏการณ์พายุแบบเดียวกันที่เกิดขึ้นในมหาสมุทรแปซิฟิกเหนือทางตะวันออกจะถูกเรียกว่า พายุเฮอร์ริเคนhttps://glossary.ametsoc.org/wiki/Hurricane และพายุหมุนเขตร้อนที่กำลังเคลื่อนตัวไปยังมหาสมุทรแปซิฟิกทางตะวันตกจะถูกเรียกว่า พายุไต้ฝุ่นhttps://glossary.ametsoc.org/wiki/Typhoon ศูนย์อุตุนิยมวิทยาชำนัญพิเศษประจำภูมิภาค (RSMC) ซึ่งมีหน้าที่พยากรณ์การเกิดพายุหมุนเขตร้อนตั้งอยู่ในประเทศญี่ปุ่น และศูนย์เตือนภัยพายุหมุนเขตร้อนอื่น ๆ ทางตะวันตกเฉียงเหนือของมหาสมุทรแปซิฟิกตั้งอยู่ในโฮโนลูลู คือ ศูนย์เตือนไต้ฝุ่นร่วม (JTWC) ประเทศฟิลิปปินส์ และฮ่องกง ขณะที่ศูนย์อุตุนิยมวิทยาชำนัญพิเศษประจำภูมิภาค (RSMC) ได้ตั้งชื่อในแต่ละระบบ และตัวรายชื่อหลักนั้นเป็นความร่วมมือกันระหว่าง 18 ประเทศ รวมทั้งสหรัฐ ซึ่งประเทศเหล่านี้ได้รับผลกระทบจากพายุไต้ฝุ่นทุกปีhttps://oceanservice.noaa.gov/facts/cyclone.html  

ในมหาสมุทรแปซิฟิกตะวันตกเฉียงเหนือ พายุไต้ฝุ่นไม่มีการกำหนดฤดูกาลอย่างเป็นทางการเพราะพายุไต้ฝุ่นก่อตัวขึ้นตลอดทั้งปี เช่นเดียวกับพายุหมุนเขตร้อนทั่วไป ปัจจัยที่ทำให้พายุไต้ฝุ่นก่อตัว และมีความเร็วเพิ่มขึ้นนั้นมี 6 ประการ ได้แก่ อุณหภูมิพื้นผิวน้ำทะเลที่อุ่นเพียงพอ ความไม่แน่นอนของสภาพอากาศ ระดับความชื้นสัมพัทธ์สูงในชั้นโทรโพสเฟียร์ระดับล่างถึงระดับกลาง แรงโคริโอลิสที่มากพอที่จะสร้างศูนย์ความดันอากาศต่ำ การรบกวนหรือจุดรวมระดับต่ำที่มีอยู่แล้ว และการเปลี่ยนแปลงความเร็วลมหรือทิศทางของลมในระยะสั้น ๆhttp://www.ubonmet.tmd.go.th/files/KM-base/KM-2563-5.pdf พายุไต้ฝุ่นส่วนมากก่อตัวขึ้นระหว่างเดือนมิถุนายน และเดือนพฤศจิกายน ขณะที่พายุหมุนเขตร้อนก่อตัวขึ้นอย่างน้อยก็ระหว่างเดือนธันวาคม และเดือนพฤษภาคม โดยเฉลี่ยแล้ว มหาสมุทรแปซิฟิกตะวันตกเฉียงเหนือเป็นบริเวณที่เกิดพายุหมุนเขตร้อนบ่อยครั้งที่สุด และรุนแรงที่สุดในโลก เช่น เดียวกับแอ่งอื่น ๆ พายุจะถูกนำทางโดยสันความกดอากาศสูงเหนือเขตร้อนไปทางทิศตะวันตกหรือทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ และมีบางลูกที่ย้อนกลับมาใกล้ทางทิศตะวันออกของประเทศญี่ปุ่น ประเทศฟิลิปปินส์ได้รับผลกระทบอย่างรุนแรงจากการพัดขึ้นฝั่ง ประเทศจีนหรือประเทศญี่ปุ่นได้รับผลกระทบน้อยกว่าบ้าง พายุไต้ฝุ่นที่สร้างความเสียหายมากที่สุดในประวัติศาสตร์ได้พัดเข้าถล่มประเทศจีน ทางตอนใต้ของประเทศจีนมีการบันทึกผลกระทบของพายุไต้ฝุ่นที่ยาวนานที่สุด ซึ่งสามารถย้อนหลังไปได้นับ 1,000 ปี ผ่านเอกสารในหอจดหมายเหตุ ประเทศไต้หวันเคยประสบกับพายุไต้ฝุ่นที่มีฝนตกหนักมากที่สุดเท่าที่เคยบันทึกมาในแอ่งพายุหมุนเขตร้อนแปซิฟิกตะวันตกเฉียงเหนือ
# แกมมา (แก้ความกำกวม)
แกมมา อาจหมายถึง
 แกมมา อักษรกรีก
 ฟังก์ชันแกมมา ฟังก์ชันทางคณิตศาสตร์
 รังสีแกมมา รังสีชนิดหนึ่ง
 ค่าคงที่ออยเลอร์-แมสเชโรนี ค่าคงที่ทางคณิตศาสตร์ที่เขียนแทนด้วยอักษรแกมมา
# แฮนด์บิลภาพยนตร์
thumb
แฮนด์บิลภาพยนตร์  หมายถึงสื่อที่ใช้ในการประชาสัมพันธ์ภาพยนตร์ และแจกจ่ายกันทั่วไป
ซึ่งแฮนด์บิลนี้มีทั้งที่ผลิดจากบริษัทผลิตและนำเข้าภาพยนตร์ต่างๆ โรงภาพยนตร์ และสินค้าที่เป็นผู้สนับสนุนภาพยนตร์เรื่องนั้นๆ มีลักษณะคล้ายโปสเตอร์ภาพยนตร์ที่มีขนาดเล็กลง และมีรายละเอียดประกอบด้วยเนื้อเรื่องย่อของภาพยนตร์เป็นสำคัญ สำหรับขนาดของแฮนด์บิลนั้นมีหลายขนาด และหลายรูปแบบ โดยทั่วไปส่วนใหญ่จะมีขนาด A5 เพราะเป็นขนาดที่ไม่เล็กไม่ใหญ่เกินไป
สามารถเก็บรักษาได้สะดวก ปัจจุบันนี้การออกแบบแฮนด์บิลได้พัฒนาไปมาก ทำให้แฮนด์บิลมีความน่าสนใจมากขึ้น ทั้งรูปแบบของกระดาษ การพับกระดาษ หรือออกมาเป็นชุดหลายๆ แบบ ยิ่งทำให้ผู้สะสมสนใจและพยายามหามาไว้ครอบครองมากขึ้น กระแสความนิยมในการสะสมแฮนด์บิลนั้นเริ่มแรงขึ้นเรื่อย จากกลุ่มคนเล็กๆ ได้เริ่มขยายเป็นวงกว้าง มีการนัดกันตามสถานที่ต่างๆ เพื่อแลกเปลี่ยนแฮนด์บิลกัน จากการที่มีเว็บเกี่ยวกับการสะสมแฮนด์บิลเกิดขึ้นมามากขึ้นเรื่อยๆ ทำให้กลุ่มคนจำนวนหนึ่งเห็นแฮนด์บิลเป็นธุรกิจ จึงเกิดการกักตุนแฮนด์บิลที่โรงภาพยนตร์แจกจ่ายไว้และนำไปจำหน่าย ซึ่งไม่ตรงกับเจตนารมย์ของการผลิตแฮนด์บิลที่กำหนดไว้เป็นลายลักษณ์อักษรด้านหลังว่า "ห้ามซื้อ-ขาย"

เมื่อมีผู้นิยมสะสมแฮนด์บิลมาก ทำให้มีการผลิตแฮนด์บิลปลอมออกมาเลียนแบบ ประกอบกับบริษัทอื่นๆ ก็ได้ผลิตแฮนด์บิลออกมาด้วย
เช่นเดียวกัน เช่น แฮนด์บิลของนิตยสาร Starpic ซึ่งได้รับการต้อนรับในระดับหนึ่ง ทำให้เกิดความลำบากในการแยกแยะของแท้หรือของปลอม แฮนด์บิลที่ได้รับความนิยมในอดีตคือ แฮนด์บิลที่ผลิตมาจากบริษัทภาพยนตร์ เจ้าของลิขสิทธิ์ ซึ่งเป็นการสะสมที่เป็นทางการมีการทำลิสต์เพื่ออัปเดตข้อมูล แต่ในปัจจุบันนี้ มีการผลิดแฮนด์บิลออกมาหลายทางซึ่งมีรูปแบบสวยงามน่าสะสม และเป็นการประชาสัมพันธ์ภาพยนตร์เช่นเดียวกันซึ่งจัดเป็นแฮนด์บิลแท้ ทำให้ผู้สะสมไม่ค่อยเรื่องมากกับที่มามากนักและทำให้การสะสมมีความสนุกและน่าสนใจมากยิ่งขึ้น ส่วนแฮนด์บิลปลอมนั้นสังเกตได้จากการที่ไม่ระบุบริษัทผู้ผลิต

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 มูวี่แม็กซ์เวิลด์ดอตคอม  แหล่งชุมนุมคนรักแฮนด์บิล มีการพบปะพูดคุย อัปเดตข่าวแฮนด์บิลในเว็บบอร์ด
 มูวี่มาเนี่ยดอตไอเอ็นดอตทีเฮช  ข่าวหนัง ตัวอย่างหนัง ของสะสมหนัง
# ชาวอเมริกันเชื้อสายแอฟริกา
ในสหรัฐ คำว่า ชาวอเมริกันเชื้อสายแอฟริกา  ภาษาปากว่า ชาวอเมริกันผิวดำ หรือ นิโกร (Black American) เป็นชื่อเรียกของคนที่มีผิวสีดำแตกต่างจากคนอเมริกันที่มีผิวขาว โดยต้นกำเนิดของคนผิวสีส่วนใหญ่แล้วจะเริ่มมาจากทวีปแอฟริกา แต่เนื่องจากเหตุการณ์การล่าอาณานิคมและธุรกิจการค้าทาส ทำให้ผู้คนเหล่านี้ถูกพาเข้ามาอยู่ในสหรัฐเป็นจำนวนมาก ในอดีต สหรัฐมีปัญหาการเหยียดสีผิวอย่างรุนแรง แต่ในปัจจุบันนี้ทุกคนได้รับการยอมรับในสังคมมากขึ้น วัฒนธรรมของคนดำนั้นได้แพร่หลายและเป็นที่ยอมรับมากขึ้นทั่วโลก โดยเฉพาะอย่างยิ่งทางด้านดนตรี รวมทั้งการแต่งกายและการกีฬา
# พาย
พาย หรือ ไพ อาจหมายถึง:

 ทางคณิตศาสตร์
 พาย ค่าคงตัวทางคณิตศาสตร์ มีค่าประมาณ 3.1415926
 ฟังก์ชันพาย (Pi/pi function)
 พาย ชื่ออักษรกรีก
 พาย (pie) อาหารอบชนิดหนึ่ง
 พาย (ภาษาไทย) อุปกรณ์พายเรือ

ไพ อาจหมายถึง:
 ไพ หน่วยเงินในสมัยโบราณมีค่า 1⁄32 บาท
 ภาษาไพ
 พาย วงดนตรีสัญชาติไทย
# แกมมา
แกมมาเทียบกับศัพท์บัญญัติราชบัณฑิตยสถาน เช่น gamma ray = รังสีแกมมา  หรือ กามา (, ตัวใหญ่ , ตัวเล็ก) เป็นอักษรกรีกตัวที่ 3 และมีค่าของเลขกรีกเท่ากับ 3

 การใช้งาน 

 ตัวเล็ก 
γ ใช้เป็นสัญลักษณ์ต่าง ๆ ดังนี้

 ใช้แทนรังสีแกมมา
 ใช้แทนอนุภาคโฟตอน
 ใช้แทนตัวคูณลอเรนซ์ในทฤษฎีสัมพัทธภาพ
 ใช้แทนอัตราส่วนของความร้อนจำเพาะภายใต้สภาวะความดันคงที่กับปริมาตรคงที่ CP/CV ในอุณหพลวัตศาสตร์
 ใช้แทนค่าคงตัวออยเลอร์-แมสเชโรนี

 ตัวใหญ่ 
Γ ใช้เป็นสัญลักษณ์ต่าง ๆ ดังนี้

 ใช้แทนฟังก์ชันแกมมา ซึ่งเป็นการขยายฟังก์ชันแฟกทอเรียลไปใช้กับจำนวนที่ไม่เต็ม
# แม่มดน้อยน้อย
แม่มดน้อยน้อย  เป็นการ์ตูนแนวโชโจะ แต่งโดยมิยูกิ ยามากุจิ ตีพิมพ์ฉบับภาษาไทยครั้งแรกตั้งแต่ปี พ.ศ. 2537 เป็นการ์ตูนในยุคลิขสิทธิ์ช่วงแรกๆ สมัยที่ยังมีการเขียนคำนำทักทายผู้อ่านที่หน้าแรก เป็นการ์ตูนโชโจะแนวแฟนตาซีทีมีภูต แม่มด และดินแดนเทพนิยาย แต่อยู่ในยุคสมัยปัจจุบัน ถือว่าเป็นการ์ตูนผู้หญิงในดวงใจของหลายๆ คนในยุคนั้นเรื่องหนึ่ง

 เนื้อเรื่อง 
ล็อตเต้ เป็นแม่มดที่มีชีวิตอยู่ในยุคที่ไม่มีคนเชื่อเรื่องเวทมนตร์อีกแล้ว เธอเชื่อว่าพลังที่ตัวเองมีเป็นพลังประหลาด ทำให้ตนเองแปลกแยกไม่สามารถอยู่ร่วมกับคนอื่นๆได้ จึงปิดเรื่องที่ตนเองเป็นแม่มดเป็นความลับ และออกเดินทางตามหาวิธีที่จะกลับเป็นคนธรรมดา และสัญญากับมารดาว่าว่าจะกลับบ้านเมื่อบรรลุเป้าหมายดังกล่าว

เรื่องราวเริ่มต้นขึ้นเมื่อล็อตเต้เดินทางมาถึงเมือง กูเท็น มอร์เก็น ซึ่งเมืองที่มีตำนานของแม่มดลูลูผู้ใจดี ซึ่งเคยอาศัยอยู่ร่วมกับชาวเมือง เธอได้เช่าบ้านของ แคโรลีน และ ลิชต์ สองยายหลายผู้มีนิสัยร่าเริง เป็นที่อยู่อาศัย แต่ทำความลับที่ตัวเองเป็นแม่มดแตกให้ทั้งสองรู้เข้า นอกจากนี้ เธอยังได้พบว่าตำนานของแม่มดลูลูเป็นเรื่องจริง และบ้านที่เธออาศัยอยู่นั้นเป็นบ้านที่แม่มดลูลูเคยอาศัยอยู่นั่นเอง

 ตัวละคร 
ล็อตเต้ (ชาร์ล็อต กรูนน์)
สาวน้อยอายุ 15 แต่รูปร่างเหมือนอายุ 12 ที่มีพลังแปลกประหลาดติดตัวมาตั้งแต่เกิด แต่ด้วยความที่พลังประหลาดของเธอไม่ได้รับการยอมรับ ล็อตเต้จึงต้องเดินทางออกจากบ้านเกิดเพื่อค้นหาวิธีที่จะกลับเป็นคนธรรมดาเพื่อจะได้กลับไปอยู่กับมารดาอีกครั้ง

ซิลวี
เป็นภูต 1/4 อีก 3/4 เป็นมนุษย์ อาศัยอยู่ในโลกของภูติมาตลอดตั้งแต่เล็กๆ แต่ไม่มีพลังสมบูรณ์ ไม่มีปีก ไม่สามารถบินได้เหมือนภูติฟ้าคนอื่นๆ 
ซิลวีเป็นตัวละครที่อยู่ในเรื่อง อีกฟากหนึ่งของความฝันซึ่งเป็นการ์ตูนอีกเรื่องหนึ่งของ อ.มิยูกิ ยามากุจิด้วย ในเรื่องนั้นซิลวีรับบทเป็นพระรอง แต่ในแม่มดน้อยๆเรื่องนี้ เขาเป็นได้พระเอกแบบเต็มตัว

ลิชต์
หลานชายเจ้าของบ้านเช่าที่ล็อตเต้เช่าอยู่ เป็นเพื่อนโรงเรียนเดียวกับล็อตเต้ด้วย นิสัยร่าเริงอยู่ตลอดเวลา เป็นคนที่มีพลังงานล้นเหลือไม่รู้จักเหนื่อย

มารีน
ภูตฟ้าสาวสวย เป็นเพื่อนกับซิลวีมาตั้งแต่เด็ก มารีนอยากให้ซิลวีได้กลับมาเยี่ยมบ้านเกิดที่โลกมนุษย์ จึงแกล้งหนีมายังโลกมนุษย์เพื่อให้ซิลวีมาตามหา แต่ก็ทนอากาศที่ไม่บริสุทธิ์ไม่ได้ ต้องทิ้งร่างของตนไปสิงอยู่ในตัวล็อตเต้

คุณยายแคโรลีน
คุณยายของลิชต์ เจ้าของบ้านเช่าผู้ร่าเริง ปากร้าย แต่ก็คอยเป็นห่วงเป็นใยดูแลล็อตเต้เป็นอย่างดี

ชิคอรี
ภูติไม้กวาดที่สิงอยู่ในบ้านล็อตเต้ กลางวันแปลงร่างเป็นไม้กวาด กลางคืนถึงจะแอบออกมาทำความสะอาดบ้านเป็นบางครั้ง ขี้อาย ถ้าตกใจจะเผลอแปลงร่างกลับเป็นไม้กวาด

ลูลู
แม่มดที่เคยอาศัยอยู่ในเมือง กูเท็น มอร์เก็น เมื่อหลายร้อยปีก่อน

ซาลวีนีย์
มีฉายาว่า "เจ้าชาย" และ "หนุ่มสำอางกุหลาบขาว" ซาลวีนีย์เป็นอาจารย์คนใหม่ที่เข้ามาสอนในโรงเรียนของล็อตเต้กับลิชต์ ก่อนหน้านั้นเคยพบกับล็อตเต้ครั้งหนึ่ง โดยเข้ามาช่วยล็อตเต้ตอนกำลังหลงทางตอนกำลังเดินทางมายังเมือง กูเท็น มอร์เก็น หลังจากนั้นจึงกลายเป็นเหมือนเจ้าชายในฝันของล็อตเต้มาตลอด
# ค
ค เป็นพยัญชนะตัวที่ 4 ในบรรดาพยัญชนะ 44 ตัวของอักษรไทย ในลำดับถัดจาก ฃ และก่อนหน้า ฅ จัดอยู่ในกลุ่มอักษรต่ำในระบบไตรยางศ์ มีชื่อเรียกกำกับว่า "ค ควาย"

อักษร ค เป็นได้ทั้งพยัญชนะต้น แทนเสียง  และพยัญชนะสะกด แทนเสียง 

 วิธีเขียน 
เริ่มต้นที่เขียนเป็นวงกลม จากนั้นลากทแยงลงล่างซ้าย แล้วลากเส้นขึ้นตรง จากนั้นวาดครึ่งวงกลมไปทางขวา และสุดท้ายลากเส้นลงล่าง
# ข
ข เป็นพยัญชนะตัวที่ 2 ในบรรดาพยัญชนะ 44 ตัวของอักษรไทย ในลำดับถัดจาก ก และก่อนหน้า ฃ จัดอยู่ในกลุ่มอักษรสูงในระบบไตรยางศ์ มีชื่อเรียกกำกับว่า "ข ไข่"

อักษร ข เป็นได้ทั้งพยัญชนะต้น แทนเสียง  และพยัญชนะสะกด แทนเสียง 

 วิธีเขียน 
เริ่มต้นด้วยเขียนเป็นวงกลม จากนั้นวาดครึ่งวงกลม 2 ครั้ง ครั้งที่ 2 วาดในแนวตั้ง จากนั้นลากเส้นลงล่าง แล้วลากเส้นไปทางซ้ายเล็กน้อย จากนั้นลากเส้นไปทางขวา และสุดท้ายลากเส้นขึ้นไปข้างบน
# ก
ก เป็นพยัญชนะตัวที่ 1 ในบรรดาพยัญชนะ 44 ตัวของอักษรไทย ในลำดับก่อนหน้า ข จัดอยู่ในกลุ่มอักษรกลางในระบบไตรยางศ์ มีชื่อเรียกกำกับว่า "ก ไก่"

อักษร ก เป็นได้ทั้งพยัญชนะต้น แทนเสียง  และพยัญชนะสะกด แทนเสียง  เมื่อเป็นพยัญชนะต้น สามารถควบกับอักษร ร ล ว ได้ เมื่อเป็นตัวสะกด นับเป็นตัวสะกดแม่กก และนับเป็นตัวแทนของตัวสะกดแม่กกด้วย ในหนังสือโบราณ มีการใช้ "ก หัน" คือ อักษร ก สองตัว แทนไม้หันอากาศและตัว ก สะกด ดังนี้ รกก (รัก), หกก (หัก)

อักษร ก นี้ เทียบได้กับอักษรในระบบอักษรอื่น ๆ ของอินเดียและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้หลายระบบ เช่น ระบบอักษรเทวนาครี ระบบอักษรมอญพม่า ระบบอักษรขอม เป็นต้น โดยอักษร ก ถือเป็นพยัญชนะตัวแรกเสมอ

ก เพียงตัวเดียวแล้วเติมไม้ไต่คู้ โดยไม่มีสระ สามารถเป็นคำได้หนึ่งคำ คือ ก็ (อ่านว่า เก้าะ) เป็นคำสันธานแปลว่า แล้ว, จึง, ย่อม

 ประวัติ 
ก ไก่ เป็นพยัญชนะตัวแรกในประวัติศาสตร์ไทย ที่เชื่อกันว่าดัดแปลงมาจากอักษรปัลลวะของอินเดีย แต่เดิมมีรูปอักษร แต่ไม่มีคำกำกับ เพิ่งมาก่อรูปเมื่อสมัยรัชกาลที่ 3 ต่อมาสมัยรัชกาลที่ 4 จึงเริ่มมีคำกำกับ ก ไก่ ข ไข่ สำหรับให้นักเรียนท่องครบทั้ง 44 ตัว

 เสียง 
ลักษณะเสียงทางสัทศาสตร์ จัดเป็นเสียงกัก อโฆษะ (ไม่ก้อง) มีแหล่งกำเนิดเสียงที่โคนลิ้นและเพดานอ่อน สัญลักษณ์แทนเสียงด้วยสัทอักษรสากล คือ /k/

ในตำราภาษาไทยแต่เดิม ถือว่า ก นั้นเป็นพยัญชนะวรรค กะ เรียกว่า กัณฐชะ คือ มีฐานเสียงจากคอ หรือเสียงลงคอ และอยู่ในกลุ่มอโฆษะ ธนิต (เสียงไม่ก้อง ลมน้อย)

ในภาษาถิ่นบางถิ่น เช่น ภาษาถิ่นย่อยของภาษาผู้ไท หรือภาษาไทยถิ่นใต้ ไม่ออกเสียง /ก/ เมื่อเป็นตัวสะกดในพยางค์ที่ประสมด้วยสระเสียงยาว เช่น โลก, ลูก, แยก

 การเขียน 
การเขียนอักษร ก ในหนังสือไทย นิยมเริ่มจากด้านล่าง ชิดเส้นบรรทัด ลากขึ้นไปข้างบน วกด้านขวาเล็กน้อย แล้ววกออกซ้าย จากนั้นโค้งขึ้นข้างบน แล้วลดลงไปด้านขวา จากนั้นลากตรงลงด้านลง ขนานกับเส้นที่ลากขึ้นตอนแรก จากนั้นลากลงไปชิดกับเส้นบรรทัด ในแนวเดียวกับจุดเริ่ม (ดูภาพประกอบ)
# ฆ
ฆ เป็นพยัญชนะตัวที่ 6 ในบรรดาพยัญชนะ 44 ตัวของอักษรไทย ในลำดับถัดจาก ฅ และก่อนหน้า ง จัดอยู่ในกลุ่มอักษรต่ำในระบบไตรยางศ์ ออกเสียงอย่าง ค (ควาย) เรียกกำกับว่า "ฆ ระฆัง"

ฆ มักไม่ถูกใช้เป็นอักษรสำหรับหัวข้อลำดับ เช่นว่า ก. ข. ค. ง. จ. ฯลฯ ซึ่งข้าม ฆ. ไปเลย

 เสียง 
อักษร "ฆ" ตรงกับตัวอักษรเทวนาครีคือ "घ" และตรงกับเสียงเสียงกักเพดานอ่อนก้อง  ในภาษาฮินดี

สำหรับภาษาไทยกลาง อักษร ฆ เป็นได้ทั้งพยัญชนะต้นพยางค์และพยัญชนะท้ายพยางค์ โดยแทนเสียงหยุด เพดานอ่อน ไม่ก้อง พ่นลม  และเสียงหยุด เพดานอ่อน ไม่ก้อง ไม่ระเบิด  ตามลำดับ

ในการทับศัพท์คำภาษาอาหรับและมลายูใช้ ฆ แทนเสียง  และในการทับศัพท์คำภาษาสเปนใช้ ฆ แทนเสียง  ทั้งในตำแหน่งต้นพยางค์และท้ายพยางค์
# จ
จ เป็นพยัญชนะตัวที่ 8 ในบรรดาพยัญชนะ 44 ตัวของอักษรไทย ในลำดับถัดจาก ง และก่อนหน้า ฉ จัดอยู่ในกลุ่มอักษรกลางในระบบไตรยางศ์ มีชื่อเรียกกำกับว่า "จ จาน"

อักษร จ เป็นได้ทั้งพยัญชนะต้น แทนเสียง  และพยัญชนะสะกด แทนเสียง
# ง
ง เป็นพยัญชนะตัวที่ 7 ในบรรดาพยัญชนะ 44 ตัวของอักษรไทย ในลำดับถัดจาก ฆ และก่อนหน้า จ จัดอยู่ในกลุ่มอักษรต่ำในระบบไตรยางศ์ มีชื่อเรียกกำกับว่า "ง งู"

อักษร "ง" ตรงกับตัวเทวนาครี "ङ" ในภาษาไทยกลางและภาษาฮินดีเป็นได้ทั้งพยัญชนะต้นและพยัญชนะตัวสะกดเสียงนาสิกเพดานอ่อน  ส่วนในภาษาไทยใต้เป็นเสียงเสียงเสียดแทรกเพดานแข็งกับเพดานอ่อนไม่ก้อง
# ช
ช (ช้าง) เป็นพยัญชนะ ตัวที่ 10 ในบรรดาพยัญชนะ 44 ตัวของอักษรไทย ในลำดับถัดจาก ฉ (ฉิ่ง) และก่อนหน้า ซ (โซ่) จัดอยู่ในกลุ่มอักษรต่ำ ในระบบไตรยางศ์ มีชื่อเรียกกำกับว่า “ช ช้าง”

อักษร ช เป็นได้ทั้งพยัญชนะต้น (แทนเสียง [t͡ɕʰ]) และพยัญชนะสะกด (แทนเสียง [t̚]) กรณีทับศัพท์ภาษาต่างประเทศ ใช้แทนเสียง [t͡ʃ], [ʃ] หรืออื่น ๆ ที่ใกล้เคียง ทั้งพยัญชนะต้นและพยัญชนะสะกด
# ซ
ซ (โซ่) เป็นพยัญชนะ ตัวที่ 11 ในบรรดาพยัญชนะ 44 ตัวของอักษรไทย ในลำดับถัดจาก ช (ช้าง) และก่อนหน้า ฌ (เฌอ) จัดอยู่ในกลุ่มอักษรต่ำ ในระบบไตรยางศ์ มีชื่อเรียกกำกับว่า “ซ โซ่”

อักษร ซ เป็นได้ทั้งพยัญชนะต้น ให้เสียง /s/ และพยัญชนะสะกด ให้เสียง /t̚/ กรณีทับศัพท์ภาษาต่างประเทศ ใช้แทนเสียง /s/ หรือ /z/ ทั้งพยัญชนะต้นและพยัญชนะสะกด
# ฉ
ฉ เป็นพยัญชนะตัวที่ 9 ในบรรดาพยัญชนะ 44 ตัวของอักษรไทย ในลำดับถัดจาก จ และก่อนหน้า ช จัดอยู่ในกลุ่มอักษรสูง ในระบบไตรยางศ์ มีชื่อเรียกกำกับว่า "ฉ ฉิ่ง"

อักษร ฉ ในภาษาไทยปรากฏเป็นพยัญชนะต้นเท่านั้น โดยใช้แทนเสียง  ไม่มีในตำแหน่งตัวสะกด

ฉ เพียงตัวเดียว สามารถเป็นคำได้หนึ่งคำ อ่านว่า ฉอ, ฉ้อ, ฉะ แปลว่า "หก" เป็นปัจจัยประกอบคำบาลี
# ษ
ษ (ฤๅษี) เป็นพยัญชนะ ตัวที่ 39 ในบรรดาพยัญชนะ 44 ตัวของอักษรไทย ในลำดับถัดจาก ศ (ศาลา) และก่อนหน้า ส (เสือ) ออกเสียงอย่าง ส (เสือ) จัดอยู่ในกลุ่มอักษรสูง ในระบบไตรยางศ์ มีชื่อเรียกกำกับว่า “ษ ฤๅษี” (บางคนก็เรียกว่า ษ บอ เนื่องจากมีรูปร่างคล้าย บ)

อักษร ษ เป็นได้ทั้งพยัญชนะต้น ให้เสียง /s/ และพยัญชนะสะกด ให้เสียง /t̚/
# ศ
ศ (ศาลา) เป็นพยัญชนะ ตัวที่ 38 ในบรรดาพยัญชนะ 44 ตัวของอักษรไทย ในลำดับถัดจาก ว (แหวน) และก่อนหน้า ษ (ฤๅษี) ออกเสียงอย่าง ส (เสือ) จัดอยู่ในกลุ่มอักษรสูง ในระบบไตรยางศ์ มีชื่อเรียกกำกับว่า "ศ ศาลา"

อักษร ศ เป็นได้ทั้งพยัญชนะต้น ให้เสียง /s/ และพยัญชนะสะกด ให้เสียง /t̚/
# ฌ
ฌ (เฌอ) เป็นพยัญชนะ ตัวที่ 12 ในบรรดาพยัญชนะ 44 ตัวของอักษรไทย ในลำดับหลังจาก ซ โซ่ และก่อนหน้า  ญ หญิง ออกเสียงอย่าง ช ช้าง จัดอยู่ในกลุ่มอักษรต่ำ ในระบบไตรยางศ์ มีชื่อเรียกกำกับว่า "ฌ เฌอ"

บางคนเรียก "ฌ กะเฌอ" ซึ่งไม่ถูกต้อง เพราะคำว่า "กระเชอ" นั้นสะกดด้วย ช ช้าง หมายถึง ภาชนะสานแบบหนึ่ง ดังที่ใช้ว่า "กระเชอก้นรั่ว" ส่วน "เฌอ" ที่ใช้ ฌ เฌอ แปลว่า ต้นไม้ เป็นคำมาจากภาษาเขมร คำว่า "กะเฌอ" และ "กะเชอ" ไม่มี

ฌ เฌอ ใช้เขียนคำไม่กี่คำ โดยเฉพาะคำที่มาจากภาษาบาลี ภาษาสันสกฤต และภาษาเขมร ส่วนในภาษาไทยนั้น ก็มีคำที่ใช้ ฌ เฌอ ทั้งที่เป็นพยัญชนะต้นและพยัญชนะท้ายไม่มากนัก

คำที่ใช้ ฌ เฌอ ในปัจจุบันมีดังนี้เป็นต้น ฌาน, ฌาปน-, เฌอ, เฌอเอม, เฌอปราง ฯลฯ

อักษร ฌ เป็นพยัญชนะต้นได้เท่านั้น ไม่มีในตำแหน่งตัวสะกด ให้เสียง [t͡ɕʰ] กรณีทับศัพท์ภาษาต่างประเทศ ใช้แทนเสียง [ʒ] ทั้งพยัญชนะต้นและพยัญชนะสะกด ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง หลักเกณฑ์การทับศัพท์ภาษาฝรั่งเศส (พ.ศ. 2553)

ประวัติ
พยัญชนะไทยที่ปรากฏในจารึกหลักที่ 1 จารึกพ่อขุนรามคำแหง มีจํานวน 39 ตัว ไม่ปรากฏตัว ฌ ต่อมาในสมัยพระมหาธรรมราชาที่ 1 พบตัว ฌ เพิ่มมา
# ญ
ญ (หญิง) เป็นพยัญชนะ ตัวที่ 13 ในบรรดาพยัญชนะ 44 ตัวของอักษรไทย ในลำดับถัดจาก ฌ (เฌอ) และก่อนหน้า ฎ (ชฎา) ออกเสียงอย่าง ย (ยักษ์) เมื่อเป็นพยัญชนะต้น และออกเสียงอย่าง น (หนู) เมื่อเป็นพยัญชนะสะกด จัดอยู่ในกลุ่มอักษรต่ำ ในระบบไตรยางศ์ มีชื่อเรียกกำกับว่า “ญ หญิง” อักษร ญ มีเครื่องหมายอยู่ข้างใต้ เรียกว่า เชิง แต่นิยมตัดเชิงออกเป็น  เมื่อเขียนคำที่มีสระอุ หรือสระอู เช่น กตัญญู ทำไม “กตัญญู” จึงไม่มีเชิง

อักษร ญ ตรงกับตัวเทวนาครี "ञ" ภาษาฮินดีแทนด้วยเสียงเสียงนาสิกเพดานแข็ง  และกลุ่มภาษาไทเกือบทั้งหมดใช้เสียงนี้เช่นกัน ยกเว้นภาษาไทยกลางที่มีถิ่นสุโขทัยเท่านั้นที่ใช้ ภาษาไทยกลางถิ่นอื่นแทนด้วยเสียงเปิดเพดานแข็ง  และพยัญชนะสะกด ให้เสียงนาสิกปุ่มเหงือก  กรณีทับศัพท์ภาษาต่างประเทศใช้แทนเสียง /ɲ/ ทั้งพยัญชนะต้นและพยัญชนะสะกด เช่น España เอสปัญญา

 ในคอมพิวเตอร์ 
thumb|left|ฐ และ ญ แบบมีเชิงและไม่มีเชิง
ญ รูปปกติ มีรหัสตาม TIS-620 ที่ 0xAD และมีรหัสยูนิโค้ดที่ U+0E0D

 รูปที่ไม่มีเชิง มีการใช้เพื่อเขียนภาษาบาลี ไมโครซอฟท์เคยกำหนดให้ที่รหัส 0x90 ของ Windows-8740x90 และ U+F70F ทั้งสองรหัสดูได้จากเครื่องมือ Character Map ในวินโดวส์ โดยต่อยอดมาจากส่วนขยายของ TIS-620 ในเครื่องแมคอินทอชMap (external version) from Mac OS Thai อธิบายเรื่องส่วนขยายของ TIS-620 ใน Mac OS และบนยูนิโคด U+F70F ซึ่งอยู่ในช่วงพื้นที่ใช้งานส่วนตัวUnicode Chart: Private Use Area อย่างไรก็ตามยูนิโคดไม่ได้กำหนดให้เป็นอักขระมาตรฐานที่ตำแหน่งนี้ อักษรรูปแบบนี้จึงใช้สำหรับการแสดงผลตามตรรกะเท่านั้น (เมื่อเติมสระอุ สระอู หรือพินทุ เช่นเดียวกับกรณี  ที่ไม่มีเชิง) ผู้ใช้ระบบปฏิบัติการวินโดวส์เอกซ์พีลงมา สามารถป้อนรูปที่ไม่มีเชิงตัวเดียวได้โดยกดปุ่ม Alt ค้างไว้ ตามด้วยแป้นตัวเลข 144 (พิมพ์ตัวเลขที่ number pad ด้านขวามือของคีย์บอร์ด) ส่วนระบบปฏิบัติการรุ่นใหม่กว่าไม่ปรากฏอักขระใดๆ

การป้อนอักษร ญ อาจเป็นปัญหากับซอฟต์แวร์ที่ไม่รู้จักการเข้ารหัสภาษาไทยหรือยูนิโคด เช่น อะโดบี โฟโตชอป รุ่นที่เก่ากว่า CS2 ตัวอักษร ญ จะถูกจับคู่เข้ากับการเข้ารหัส ISO/IEC 8859-1 (Latin-1) ที่ตำแหน่ง 0xAD ซึ่งตรงกับอักขระยัติภังค์เผื่อเลือก (soft hyphen) พอดี ทำให้อักษร ญ ที่พิมพ์ลงไปไม่ปรากฏ เนื่องจากยัติภังค์เผื่อเลือกจะปรากฏเฉพาะตอนตัดขึ้นบรรทัดใหม่เท่านั้น
# ว
ว (แหวน) เป็นพยัญชนะตัวที่ 37 ในบรรดาพยัญชนะ 44 ตัวของอักษรไทย ในลำดับถัดจาก ล (ลิง) และก่อนหน้า ศ (ศาลา) จัดอยู่ในกลุ่มอักษรต่ำ ในระบบไตรยางศ์ มีชื่อเรียกกำกับว่า “ว แหวน”

อักษร ว เป็นได้ทั้งพยัญชนะต้น ให้เสียง /w/ และพยัญชนะสะกด ให้เสียง /w/

รูปสระ ตัววอ (ว) ยังสามารถใช้เป็นสระอัวลดรูป เมื่อมีพยัญชนะสะกด เช่น สวน และใช้ประสมสระอัวะ และ อัว

 การประสมรูป 
 การประสมรูป  ปรากฏ  ใช้เป็นสระ  สัทอักษรสากล (พยัญชนะต้น) + ตัววอ + (พยัญชนะสะกด)  –ว–  อัว (มีตัวสะกด)   (พยัญชนะต้น) + ไม้หันอากาศ + ตัววอ  –ัว  อัว (ไม่มีตัวสะกด)   (พยัญชนะต้น) + ไม้หันอากาศ + ตัววอ + วิสรรชนีย์  –ัวะ  อัวะ  

 วิธีเขียน 
เริ่มที่ลากเส้นเป็นวงกลม จากนั้นลากเส้นตรงขึ้นไปข้างบน และลากเส้นโค้งไปทางซ้าย
# คนแคระแห่งท้องทุ่งกว้าง
คนแคระแห่งท้องทุ่งกว้าง  เป็นหนังสือแปล จากวรรณกรรมเยาวชน ของฮอลแลนด์เขียนโดย พอล บีเจล แปลเป็นภาษาไทยโดย วัชรินทร์ อำพัน จัดพิมพ์โดย สำนักพิมพ์ดอกหญ้า

หนังสือกล่าวถึงคนแคระ 101 คน อาศัยอยู่ในทุ่งกว้าง โนสเกย์ พวกเขาดื่มน้ำหวานจากดอกไม้เป็นอาหารหลัก มีแครอทและมันฝรั่งบ้าง แต่พวกเค้าโปรดปรานน้ำหวานมากที่สุด คนแคระแห่งโนสเกย์ อาศัยอยู่ในทุ่งอย่างสงบสุข จนกระทั่งวันหนึ่ง มีกลุ่มเมฆสีน้ำตาลแกมทองลอยมาบนท้องฟ้า กลุ่มเมฆส่งเสียงหึ่งๆ ที่แท้ก็คือฝูงผึ้งอพยบมาอาศัยในต้นสนกลางทุ่งนั่นเอง และเรื่องราวระหว่างฝูงผึ้งของราชินีซู และคนแคระแห่งโนสเกย์ก็เริ่มขึ้น

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 De dwergjes van Tuil in de Koninklijke Bibliotheek
# พีแอล/เอสคิวแอล
พีแอล/เอสคิวแอล (PL/SQL, Procedural Language for SQL) เป็นส่วนขยายภาษาโปรแกรมเชิงกระบวนงานของบริษัทออราเคิลสำหรับภาษาสอบถามเชิงโครงสร้างและฐานข้อมูลเชิงสัมพันธ์ของออราเคิล พีแอล/เอสคิวแอล มีอยู่ในฐานข้อมูลออราเคิล (ตั้งแต่เวอร์ชัน 6 - การรวบรวมชุดคำสั่ง โพรซีเดอร์/ฟังก์ชัน/แพ็กเกจ/ทริกเกอร์ ของพีแอล/เอสคิวแอล มีตั้งแต่เวอร์ชัน 7), มีอยู่ในฐานข้อมูลในหน่วยความจำออราเคิล ไทมส์เท็น (ตั้งแต่เวอร์ชัน 11.2.1) และไอบีเอ็ม ดีบีทู (ตั้งแต่เวอร์ชัน 9.7)) โดยปกติบริษัทออราเคิลจะขยายฟังก์ชันการทำงานของ พีแอล/เอสคิวแอล ในการเปิดตัวฐานข้อมูลออราเคิลแต่ละครั้ง

พีแอล/เอสคิวแอล มีองค์ประกอบภาษาโปรแกรมเชิงกระบวนงาน เช่น เงื่อนไข และลูป และสามารถจัดการกับสิ่งผิดปรกติ (ข้อผิดพลาดรันไทม์) อนุญาตให้มีการประกาศค่าคงที่และตัวแปร โพรซีเดอร์ ฟังก์ชัน แพ็กเกจ ไทป์และตัวแปรของไทป์เหล่านั้น และทริกเกอร์ รองรับแถวลำดับที่เกี่ยวข้องกับการใช้คอลเลกชันของ พีแอล/เอสคิวแอล การใช้งานตั้งแต่เวอร์ชัน 8 ของฐานข้อมูลออราเคิลเป็นต้นไป ได้รวมคุณลักษณะที่เกี่ยวข้องกับคุณสมบัติเชิงวัตถุ สามารถสร้างยูนิตของ พีแอล/เอสคิวแอล เช่น โพรซีเดอร์ ฟังก์ชัน แพ็กเกจ ไทป์ และทริกเกอร์ ซึ่งจัดเก็บไว้ในฐานข้อมูลเพื่อใช้ซ้ำโดยแอปพลิเคชันที่ใช้โปรแกรมเชื่อมต่อใด ๆ ของฐานข้อมูลออราเคิล

คำจำกัดความของ พีแอล/เอสคิวแอล เผยแพร่สาธารณะเป็นเวอร์ชันแรกเมื่อ พ.ศ. 2538 และออราเคิลเริ่มใช้งานประมาณปี 2535 โดยดำเนินการตามมาตรฐาน SQL/PSM ขององค์การระหว่างประเทศว่าด้วยการมาตรฐาน

 ตัวอย่างโค้ด 
การบวกเวลาเพิ่ม 1 วินาทีในภาษาพีแอล/เอสคิวแอล
declare
rdate_time date;
begin
rdate_time := sysdate;
rdate_time := rdate_time + 0.00001;
end;
# ไม้
thumb|ภาพของประดับที่ทำจากไม้
thumb|ภาพพื้นไม้ปาเก้
thumb|ภาพไม้แปรรูป
thumb|ไฟเบอร์บอร์ดความหนาแน่นปานกลาง

ไม้ เป็นวัสดุแข็งที่ทำจากแก่นลำต้นของต้นไม้ ส่วนใหญ่เป็นไม้ยืนต้น โดยแบ่งเป็นไม้เนื้อแข็ง เช่น  ไม้เต็ง ไม้แดง และไม้เนื้ออ่อน เช่น ไม้สัก ไม้ยางพารา ไม้โอ๊ก  โดยนิยามแล้วไม้ จะหมายถึงเนื้อเยื่อไซเล็มชั้นที่สอง  (Xylem)  ของต้นไม้ แต่ในความเข้าใจไม้  อาจหมายรวมไปถึงวัสดุใดๆ ที่มีส่วนประกอบทำมาจากไม้ด้วย 

ไม้สามารถใช้ประโยชน์ได้หลากหลาย ประโยชน์อย่างหนึ่งคือ ใช้เป็นเชื้อเพลิง เช่น ถ่านหรือฟืน บางครั้งก็ใช้ในงานศิลปะ ทำเฟอร์นิเจอร์ ทำอาวุธ หรือเป็นวัสดุก่อสร้าง  
ไม้ยังคงเป็นส่วนประกอบสำคัญในการก่อสร้าง   ตั้งแต่มนุษย์เริ่มสามารถสร้างบ้านที่อยู่อาศัย หรือเรือ โดยเรือแทบทุกลำในช่วงปี 80 ทำมาจากไม้แทบทั้งสิ้น ซึ่งในปัจจุบันบ้านหรือเรือที่ทำจากไม้ เริ่มมีจำนวนลดลง  โดยปัจจุบันมีการนำวัสดุอื่นมาใช้ในการสร้างแทน  แต่ว่าไม้ยังคงมีส่วนสำคัญในด้านการเสริมโครงสร้าง หรือเป็นวัสดุเสริม โดยเฉพาะอย่างยิ่งในการสร้างหลังคา  และของประดับนอกบ้าน  ไม้ที่ใช้ในงานก่อสร้างรู้จักกันในชื่อ ไม้แปรรูป 

ไม้โดยสภาพแล้ว ไม่เหมาะที่จะนำมาใช้ในการก่อสร้างโดยตรง เนื่องจากอาจจะมีการแตกหักในโครงสร้าง จึงต้องนำไปแปรรูปเป็นอย่างอื่นก่อน เช่น ไม้อัด,chipboard, engineered wood, hardboard, medium-density fiberboard (MDF) , oriented strand board (OSB) เป็นต้น ไม้ดังกล่าวนี้ใช้ประโยชน์กันในวงกว้าง อีกทั้งเยื่อไม้ยังเป็นส่วนประกอบสำคัญในการผลิตกระดาษอีกด้วย  เซลลูโลสที่อยู่ในไม้ยังใช้การทำวัสดุสังเคราะห์  ซึ่งไม้ยังใช้ประโยชน์ในการทำอุปกรณ์อื่นนอกเหนือจากการก่อสร้าง เช่น ใช้ทำตะเกียบ  เครื่องดนตรี เฟอร์นิเจอร์ ฯลฯ
# ส
ส (เสือ) เป็นพยัญชนะ ตัวที่ 40 ในบรรดาพยัญชนะ 44 ตัวของอักษรไทย ในลำดับถัดจาก ษ (ฤๅษี) และก่อนหน้า ห (หีบ) จัดอยู่ในกลุ่มอักษรสูง ในระบบไตรยางศ์ มีชื่อเรียกกำกับว่า "ส เสือ" อักษร ส เป็นได้ทั้งพยัญชนะต้น ให้เสียง /s/ และพยัญชนะสะกด ให้เสียง /t̚/ กรณีทับศัพท์ภาษาต่างประเทศ ใช้แทนเสียง /s/ หรือ /z/ ทั้งพยัญชนะต้นและพยัญชนะสะกด
# ภ
ภ (สำเภา) เป็นพยัญชนะ ตัวที่ 32 ในบรรดาพยัญชนะ 44 ตัวของอักษรไทย ในลำดับถัดจาก ฟ (ฟัน) และก่อนหน้า ม (ม้า) ออกเสียงอย่าง พ (พาน) จัดอยู่ในกลุ่มอักษรต่ำ ในระบบไตรยางศ์ มีชื่อเรียกกำกับว่า "ภ สำเภา"

อักษร ภ เป็นได้ทั้งพยัญชนะต้น (แทนเสียง [pʰ]) และพยัญชนะสะกด (แทนเสียง [p̚])
# ล
ล (ลิง) เป็นพยัญชนะ ตัวที่ 36 ในบรรดาพยัญชนะ 44 ตัวของอักษรไทย ในลำดับถัดจาก ร (เรือ) และก่อนหน้า ว (แหวน) จัดอยู่ในกลุ่มอักษรต่ำ ในระบบไตรยางศ์ มีชื่อเรียกกำกับว่า “ล ลิง”

อักษร ล เป็นได้ทั้งพยัญชนะต้น ให้เสียง /l/ พยัญชนะตัวสะกด ให้เสียง /n/ กรณีทับศัพท์ภาษาต่างประเทศ ใช้แทนเสียง /l/ ทั้งพยัญชนะต้นและพยัญชนะสะกด
หมวดหมู่:อักษรไทย
# ฬ
ฬ (จุฬา) เป็นพยัญชนะ ตัวที่ 42 ในบรรดาพยัญชนะ 44 ตัวของอักษรไทย ในลำดับถัดจาก ห (หีบ) และก่อนหน้า อ (อ่าง) ออกเสียงอย่าง ล (ลิง) จัดอยู่ในกลุ่มอักษรต่ำ ในระบบไตรยางศ์ มีชื่อเรียกกำกับว่า "ฬ จุฬา"

อักษร ฬ เป็นได้ทั้งพยัญชนะต้น ให้เสียง /l/ และพยัญชนะสะกด ให้เสียง /n/

ปัจจุบัน ฬ ไม่มีที่ใช้เป็นพยัญชนะต้นของคำ มีเพียงใช้ประกอบกับคำที่มาจากภาษาบาลีเท่านั้น (ซึ่งจะปรากฏกลางคำหรือท้ายคำ เช่น กีฬา นาฬิกา กาฬ วาฬ) คำโบราณที่เคยใช้ ฬ ก็เปลี่ยนไปใช้ ล แทนเช่น
 †ฬา → ลา
 †ฬ่อ → ล่อ
 †บาฬี → บาลี
 †เฬิง → เลิ้ง ประวัติชุมชนนางเลิ้ง , คำให้การผู้เชี่ยวชาญวัฒนธรรมท้องถิ่น, สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ.
 †ฬส ย่อมาจาก โสฬส

วิธีเขียน
วาดวงกลมแล้วลากเส้นตั้งลงมา ลากเส้นเฉียงไปทางขวาขึ้นและลง ลากเส้นตั้งขึ้น แล้ววาดเส้นโค้งไปทางซ้าย ตวัดลงตัดกับเส้นตั้ง
# ม
ม (ม้า) เป็นพยัญชนะ ตัวที่ 33 ในบรรดาพยัญชนะ 44 ตัวของอักษรไทย ในลำดับถัดจาก ภ (สำเภา) และก่อนหน้า ย (ยักษ์) จัดอยู่ในกลุ่มอักษรต่ำ ในระบบไตรยางศ์ มีชื่อเรียกกำกับว่า “ม ม้า”

อักษร ม เป็นได้ทั้งพยัญชนะต้น ให้เสียง /m/ และพยัญชนะสะกด ให้เสียง /m/