# กรมหม่อนไหม
กรมหม่อนไหม เป็นส่วนราชการระดับกรม ในสังกัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ จัดตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2552 เพื่อการอนุรักษ์ส่งเสริมการวิจัย และพัฒนาในเรื่องของหม่อนไหม

 ประวัติ 
กรมหม่อนไหม เดิมเรียกว่า "กรมช่างไหม" ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2446 โดยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ซึ่งในอดีตให้ความสำคัญเรื่องไหมเป็นอย่างมาก แต่ในระยะต่อมาได้มีการยุบกรมดังกล่าวเข้ารวมเป็นกอง ในสังกัดกรมกสิกรรม จนกระทั่งเมื่อวันที่ 4 ธันวาคม พ.ศ. 2552 ตามพระราชดำริของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ จึงได้มีการยกฐานะสถาบันหม่อนไหมแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ในขณะนั้นสังกัดสำนักงานปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ จัดตั้งเป็น "กรมหม่อนไหม" ขึ้น โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อการอนุรักษ์ ส่งเสริมการวิจัยและพัฒนาในเรื่องของหม่อนไหมและเส้นใยต่างๆ

 หน่วยงานในสังกัด 
กรมหม่อนไหม แบ่งการบริหารออกเป็นหน่วยงานในส่วนกลาง 4 สำนัก 2 กลุ่ม หน่วยงานที่ตั้งอยู่ในส่วนภูมิภาคประกอบด้วยสำนักงานหม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ 5 สำนัก และ ศูนย์หม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ 21 ศูนย์ ทั่วประเทศ ได้แก่โครงสร้างกรมหม่อนไหม

 สำนักบริหารกลาง
 สำนักวิจัยและพัฒนาหม่อนไหม
 สำนักพัฒนาและถ่ายทอดเทคโนโลยีหม่อนไหม
 กลุ่มพัฒนาระบบบริหาร
 กลุ่มตรวจสอบภายใน
 สำนักงานหม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ เขต 1 ถึง 5 ได้แก่
 สำนักงานหม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติฯ เขต 1 จังหวัดแพร่ มีศูนย์หม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติฯ เครือข่าย 4 ศูนย์ ได้แก่
 ศูนย์หม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติฯ เชียงใหม่
 ศูนย์หม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติฯ ตาก
 ศูนย์หม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติฯ น่าน
 ศูนย์หม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติฯ แพร่
 สำนักงานหม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติฯ เขต 2 จังหวัดอุดรธานี มีศูนย์หม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติฯ เครือข่าย 4 ศูนย์ ได้แก่
 ศูนย์หม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติฯ เลย
 ศูนย์หม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติฯ สกลนคร
 ศูนย์หม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติฯ หนองคาย
 ศูนย์หม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติฯ อุดรธานี
 สำนักงานหม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติฯ เขต 3 จังหวัดขอนแก่น มีศูนย์หม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติฯ เครือข่าย 4 ศูนย์ ได้แก่
 ศูนย์หม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติฯ ขอนแก่น
 ศูนย์หม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติฯ ชัยภูมิ
 ศูนย์หม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติฯ มุกดาหาร
 ศูนย์หม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติฯ ร้อยเอ็ด
 สำนักงานหม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติฯ เขต 4 จังหวัดนครราชสีมา มีศูนย์หม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติฯ เครือข่าย 6 ศูนย์ ได้แก่
 ศูนย์หม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติฯ นครราชสีมา
 ศูนย์หม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติฯ บุรีรัมย์
 ศูนย์หม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติฯ ศรีสะเกษ
 ศูนย์หม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติฯ สระบุรี
 ศูนย์หม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติฯ สุรินทร์
 ศูนย์หม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติฯ อุบลราชธานี
 สำนักงานหม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติฯ เขต 5 จังหวัดชุมพร
 ศูนย์หม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติฯ กาญจนบุรี
 ศูนย์หม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติฯ ชุมพร
 ศูนย์หม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติฯ นราธิวาส

 ตรานกยูงพระราชทาน 
ตรานกยูงพระราชทาน เป็นเครื่องหมายรับรองผลิตภัณฑ์ผ้าไหมไทย ซึ่งสถาบันวิจัยหม่อนไหม (ชื่อเดิมของกรมหม่อนไหม ขณะนั้นสังกัดกรมวิชาการเกษตร) ร่วมกับคณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ กรมทรัพย์สินทางปัญญา กระทรวงพาณิชย์ และมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชีนีนาถ ได้ร่วมกันสัมมนาจนได้มาซึ่งข้อบังคับว่าด้วยการใช้เครื่องหมายรับรองดังกล่าว

สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานสัญลักษณ์นกยูงไทย ให้เป็นเครื่องหมายรับรองคุณภาพผ้าไหมไทย 4 ชนิด ประกอบด้วย นกยูงสีทอง นกยูงสีเงิน นกยูงสีน้ำเงิน และนกยูงสีเขียวสำนักงานหม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ สืบค้นเมื่อ 20 Nobember 2024