# ชูมี มาริตซา
ชูมี มาริตซา (, Shumi Maritsa) เป็นชื่อเพลงชาติเพลงแรกของบัลแกเรีย ซึ่งใช้ในสมัยที่ประเทศนี้ยังเป็นราชอาณาจักรระหว่างปี พ.ศ. 2429 - พ.ศ. 2489 เนื้อร้องของเพลงนี้เดิมเป็นผลงานการประพันธ์ของนิโคลาร์ ซิฟคอฟ ครูใหญ่ของโรงเรียนแห่งหนึ่งในเมืองเวเลส (ปัจจุบันอยู่ในประเทศมาซิโดเนีย) ต่อมาได้มีการแก้ไขมาหลายครั้ง แต่เนื้อร้องซึ่งเป็นที่รู้จักกันโดยทั่วไปเป็นผลงานของกวีชื่อ อีวาน วาซอฟ ซึ่งเป็นผู้แต่งทำนองของเพลงนี้ เนื้อร้องดังกล่าวแต่งขึ้นในปี พ.ศ. 2455

ในสมัยนั้น ราชอาณาจักรบัลแกเรียยังมีเพลงอีกเพลงหนึ่งซึ่งใช้เป็นเพลงประจำราชวงศ์หรือเพลงสรรเสริญพระบารมี มีชื่อว่า "Himn na Zarstvo Balgarija" เพลงนี้มีสถานะที่สูงกว่าเพลง "ชูมี มาริตซา" และได้ใช้มาจนกระทั่งมีการล้มเลิกการปกครองระบอบกษัตริย์ลงในปี พ.ศ. 2487

บทร้อง
 เนื้อร้องเดิม (ค.ศ. 1876) 
 <span style="color:#FFFFFF">อักษรซีริลลิก <span style="color:#FFFFFF">อักษรโรมัน <span style="color:#FFFFFF">สัทอักษรสากล (IPA) <span style="color:#000000">คำแปล{{transliteration|bg|italic=no|
Šjumi Marica
ukǎrvavena,
Plači vdovica
ljutu ranena

Marš! Marš!
s Generalja naš
Raz, dva, tri –
marš! Vojnici.

Napred da hodim,
vojnici mili,
Timok da bordim
sǎs sički sili

Junaka donskij
nam je voditel,
S prjaporec lǎvskij
vožd pobeditel

Vižte despoti,
generalja naš
Čujte, zapejte
Černjaeva marš

Vojnici hrabi
sled nego letjat,
Porjat vazduhǎt
i gromko vikat

S kǎrvav ostǎr meč
Generalja napred
Vǎzglavja na seč!
Grǎm ogǎn navred

Truba niz gora
za zvoni napred!
Hej ura, ura!
Ura napred![ʃo.ˈmi mɐ.ˈri.t͡sɐ]
[o.kɐr.ˈva.vɛ.nɐ ]
[ˈpɫa.t͡ʃi vdo.ˈvi.t͡sɐ]
[ˈʎu.to rɐ.ˈnɛ.nɐ ‖]

[marʃ  marʃ ]
[z‿gɛ.nɛ.ˈra.ʎɐ naʃ ‖]
[raz  dva  tri ]
[marʃ  voj.ˈni.t͡si ‖]

[nɐ.ˈprɛd‿da ˈxɔ.dim ]
[voj.ˈni.t͡si ˈmi.li ]
[ˈti.mok ˈbɔr.dim]
[sɤs ˈsit͡ʃ.ki ˈsi.li ‖]

[jo.ˈna.kɐ ˈdɔn.skij]
[nam jɛ vo.ˈdi.tɛɫ ]
[s‿ˈprʲa.po.rɛt͡s ˈɫɤf.ski]
[vɔʃt po.bɛ.ˈdi.tɛɫ ‖]

[ˈviʃ.tɛ dɛs.ˈpɔ.ti ]
[gɛ.nɛ.ˈra.ʎɐ naʃ]
[ˈt͡ʃuj.tɛ  zɐ.ˈpɛj.tɛ]
[t͡ʃɛr.ˈɲa.(j)ɛ.vɐ marʃ ‖]

[voj.ˈni.t͡si ˈxra.bi ]
[slɛt ˈnɛ.ɡo lɛ.ˈtʲɤt ]
[ˈpɔ.rʲɐd‿ˈvaz.do.xɐt]
[i‿ˈgrɔm.ko ˈvi.kɐt ‖]

[s‿ˈkɤr.vɐf ˈɔs.tɐr mɛt͡ʃ]
[gɛ.nɛ.ˈra.ʎɐ nɐ.ˈprɛt]
[vɐz.ˈɡɫa.vʲɐ na sɛt͡ʃ ‖]
[grɤm ˈɔ.ɡɐn nɐ.ˈvrɛt]

[tro.ˈba niz ɡo.ˈra]
[za zvo.ˈni nɐ.ˈprɛt ‖]
[xɛj o.ˈra  o.ˈra ‖]
[o.ˈra nɐ.ˈprɛt ‖]

 สมัยใหม่ (ค.ศ. 1912) 
 <span style="color:#FFFFFF">อักษรซีริลลิก <span style="color:#FFFFFF">อักษรโรมัน <span style="color:#FFFFFF">สัทอักษรสากล (IPA) <span style="color:#000000">คำแปลШуми Марица
окървавена,
Плаче вдовица
в люти рани днес.

Припев:
Марш, марш,
Генералю наш!
На бой да летим,
враг да победим!

Български чеда,
цял свят ни гледа.
Хай към победа
славна да вървим.

Припев

Левът Балкански
в бой великански
С орди душмански
води ни крилат.

Припев

Сърцата наши,
юнашки, силни,
Смърт ги не плаши,
тупат за борба.

Припев

Ний сме народа,
за чест и свобода,
За мила рода
който знай да мре.

ПрипевŠumi Marica
okǎrvavena,
Plače vdovica
v ljuti rani dnes.

Pripev:
Marš, marš,
Generalju naš!
V boj da letim,
vrag da pobedim!

Bǎlgarski čeda,
cjal svjat ni gleda.
Haj kǎm pobeda
slavna da vǎrvim.

Pripev

Levǎt Balkanski
v boj velikanski
S ordi dušmanski
vodi ni krilat.

Pripev

Sǎrcata maši,
junaški, silni, 
Smǎrt gi ne plaši,
tupat za borba.

Pripev

Nij sme naroda,
za čest i svoboda,
Za mila roda
kojto znaj da mre.

Pripev[ʃo.ˈmi mɐ.ˈri.t͡sɐ]
[o.kɐr.ˈva.vɛ.nɐ ]
[ˈpɫa.t͡ʃɛ vdo.ˈvi.t͡sɐ]
[ˈʎu.ti rɐ.ˈni dnɛs ‖]

[marʃ  marʃ ]
[z‿gɛ.nɛ.ˈra.ʎu naʃ ‖]
[na bɔj da lɛ.ˈtim ]
[vrag da po.bɛ.ˈdim ‖]

[ˈbɤɫ.ɡɐr.ski t͡ʃɛ.ˈda ]
[t͡sʲaɫ svʲat ni ˈɡlɛ.dɐ ‖]
[xaj kɤm po.ˈbɛ.dɐ]
[ˈsɫav.nɐ da vɐr.ˈvim ‖]

[ˈlɛ.vɐt bɐɫ.ˈkan.ski]
[v‿bɔj vɛ.li.ˈkan.ski]
[s‿or.ˈdi doʃ.ˈman.ski]
[vo.ˈdi ni kri.ˈɫat ‖]

[sɐr.ˈt͡sa.tɐ ˈna.ʃi ]
[jo.ˈnaʃ.ki  ˈsiɫ.ni ]
[smɤrt gi nɛ ˈpɫa.ʃi ]
[ˈtu.pɐt za bor.ˈba ‖]

[nij smɛ nɐ.ˈrɔ.dɐ ]
[za t͡ʃɛst i‿svo.bo.ˈda ]
[za ˈmi.ɫɐ ro.ˈda]
[ˈkɔj.to znaj da mrɛ ‖]Maritza rushes,
stained with blood,
A widow wails,
in hot wounds today.

March, march,
with our general,
Let's fly into battle
and crush the foe!

O Bulgarians,
the whole world's watching.
Into a victorious battle.
let's gloriously go.

The Balkan lion
into a titanic battle
with enemy hordes
leads us flying.

Our hearts,
heroic, strong,
we do not fear death,
we struggle to fight.

We're the nation,
for pride, for freedom,
for the dear fatherland
who knows how to die.

 ฉบับราชการ (ค.ศ. 1914) 
 <span style="color:#FFFFFF">อักษรซีริลลิกIvan Voynikov, 2005, History of the Bulgarian state symbols. Part three: The Bulgarian anthem, in Bulgarian: https://web.archive.org/web/20160304023550/http://protobulgarians.com/Kniga%20za%20gerbovete/III.Chast%20treta-himn.htm, Retrieved 2016-03-04. <span style="color:#FFFFFF">อักษรโรมัน <span style="color:#FFFFFF">สัทอักษรสากล (IPA) <span style="color:#000000">คำแปลเสียงก้องมาริสซา
หยดเลือดไหลรินมา
แม่ม่ายร่ำหา
บาดแผลแสนหนักหนา

เดิน เดิน
พร้อมเพรียงผู้บัญชา
มาก้าวสู่ศึกใหญ่
เอาชัยเหนือไพรี

ชาวบัลแกโชติช่วง
ดุจเพลิงไล่สลายลวง
ทั่วโลกเฝ้าจับมองดวง
มุ่งสู่ศึกไม่ห่วงหวง

ดุจสิงห์แห่งบอลข่าน
ทะยานลุยศึกกล้า
ตะลุยพสุธา
ฟันศัตรูจนโรยรา

หนุ่มร้อนเร่าระรัว
ใจสู้เกินใครกลัว
ต้านศึกกลางหมอกมัว
เพื่อเกียรติก้องทั่วแดน