# จังหวัดโทยามะ
จังหวัดโทยามะ  เป็นจังหวัดของประเทศญี่ปุ่น ตั้งอยู่ในภูมิภาคชูบุของเกาะฮนชูNussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Toyama prefecture" in ; "Hokuriku" at . จังหวัดโทยามะมีจำนวนประชากร ณ วันที่ 1 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2025 ประมาณ 992,644 คน มีขนาดพื้นที่  มีอาณาเขตทางทิศตะวันตกติดกับจังหวัดอิชิกาวะ ทิศใต้ติดกับจังหวัดกิฟุ ทิศตะวันออกติดกับจังหวัดนางาโนะ และทิศตะวันออกเฉียงเหนือติดกับจังหวัดนีงาตะ

นครโทยามะเป็นเมืองศูนย์กลางการปกครองและเมืองที่ใหญ่ที่สุดของจังหวัดโทยามะ เมืองที่สำคัญอื่น ๆ เช่น ทากาโอกะ อิมิซุ และนันโตะNussbaum, "Toyama" at . จังหวัดโทยามะเป็นส่วนหนึ่งของภูมิภาคโฮกูริกุที่มีประวัติศาสตร์ยาวนาน และประชากรส่วนใหญ่ของจังหวัดอาศัยอยู่ใกล้กับอ่าวโทยามะ ซึ่งเป็นหนึ่งในอ่าวที่ใหญ่ที่สุดในประเทศญี่ปุ่น จังหวัดโทยามะเป็นจังหวัดอุตสาหกรรมชั้นนำบนชายฝั่งทะเลญี่ปุ่น และมีข้อได้เปรียบในเรื่องไฟฟ้าที่มีราคาถูกจากแหล่งพลังงานไฟฟ้าพลังน้ำที่มีอยู่มากมาย

 ประวัติศาสตร์ 
ในอดีต จังหวัดโทยามะเคยเป็นแคว้นเอ็ตจูNussbaum, "Provinces and prefectures" at . หลังจากการยกเลิกระบบแคว้นใน ค.ศ. 1871 แคว้นเอ็ตจูจึงเปลี่ยนชื่อเป็นจังหวัดนีกาวะ แต่อำเภออิมิซุได้ถูกยกให้กับจังหวัดนานาโอะ ต่อมาใน ค.ศ. 1872 หลังจัดตั้งจังหวัดอิชิกาวะ อำเภออิมิซุถูกส่งคืนให้จังหวัดนีกาวะ

ใน ค.ศ. 1876 จังหวัดนีกาวะได้ถูกรวมเข้ากับจังหวัดอิชิกาวะ แต่การรวมกันดังกล่าวเป็นโมฆะใน ค.ศ. 1881 และพื้นที่ดังกล่าวได้ถูกสถาปนาขึ้นใหม่เป็นจังหวัดโทยามะ

 โรคอิไตอิไต 

ในคริสต์ทศวรรษ 1910 มีรายงานว่าชาวบ้านในแถบที่ราบลุ่มแม่น้ำจินซูในเขตจังหวัดโทยามะมีอาการป่วยเนื่องจากโลหะหนักแคดเมียมที่ปนเปื้อนในแม่น้ำ ชื่อโรคอิไตอิไตมาจากคำว่าอิไต  ซึ่งเป็นคำอุทานแสดงอาการเจ็บปวดในภาษาญี่ปุ่นเนื่องจากผู้ป่วยด้วยโรคนี้จะมีอาการปวดตามร่างกาย ซึ่งโรคอิไตอิไตนี้ถือเป็นหนึ่งในสี่โรคที่เกิดจากมลภาวะที่ร้ายแรงที่สุดในประเทศญี่ปุ่น ใน ค.ศ. 2012 ทางการจังหวัดโทยามะได้ตั้งพิพิธภัณฑ์โรคอิไตอิไตจังหวัดโทยามะขึ้นเพื่อให้สาธารณชนได้ตระหนักถึงปัญหาการปนเปื้อน

 ภูมิศาสตร์ 
จังหวัดโทยามะมีอาณาเขตด้านทิศเหนือติดต่อกับทะเลญี่ปุ่น ทิศตะวันออกเฉียงเหนือติดกับจังหวัดนีงาตะ ทิศตะวันออกเฉียงใต้ติดกับจังหวัดนางาโนะ ทิศใต้ติดกับจังหวัดกิฟุ และทิศตะวันตกติดกับจังหวัดอิชิกาวะ ณ วันที่ 1 เมษายน ค.ศ. 2012 พื้นที่ร้อยละ 30 โดยประมาณของจังหวัดโทยามะอยู่ในเขตอุทยานทางธรรมชาติ ได้แก่ อุทยานแห่งชาติชูบุซังงากุ อุทยานแห่งชาติฮากูซัง อุทยานกึ่งแห่งชาติโนโตะฮันโต และอุทยานธรรมชาติประจำจังหวัดอีก 6 แห่ง ในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 2012 มีรายงานการค้นพบธารน้ำแข็งครั้งแรกในประเทศญี่ปุ่นที่จังหวัดโทยามะ ซึ่งถือเป็นธารน้ำแข็งที่อยู่ใต้สุดของเอเชียตะวันออก

 การเมืองการปกครอง 
thumb|ศาลากลางจังหวัดโทยามะ

 ผู้ว่าราชการจังหวัด 
รายชื่อผู้ว่าราชการจังหวัดโทยามะที่มาจากการเลือกตั้ง (ค.ศ. 1947–ปัจจุบัน)
 เท็ตสึจิ ทาจิ (館 哲二) 19 เมษายน ค.ศ. 1947 – 15 พฤศจิกายน ค.ศ. 1947
 ทาเกกูนิ ทากัตสึจิ (高辻 武邦) 23 พฤศจิกายน ค.ศ. 1947 – 30 กันยายน ค.ศ. 1956
 มิโนรุ โยชิดะ (吉田 実) 1 ตุลาคม ค.ศ. 1956 – 1 ธันวาคม ค.ศ. 1969
 โคกิจิ นากาตะ (中田 幸吉) 30 ธันวาคม ค.ศ. 1969 – 18 กันยายน ค.ศ. 1980
 ยูตากะ นากาโอกิ (中沖 豊) 11 พฤศจิกายน ค.ศ. 1980 – 8 พฤศจิกายน ค.ศ. 2004
 ทากากาซุ อิชิอิ (石井 隆一) 9 พฤศจิกายน ค.ศ. 2004 – 8 พฤศจิกายน ค.ศ. 2020
 ฮาจิโร นิตตะ (新田 八朗) 9 พฤศจิกายน ค.ศ. 2020 – ปัจจุบัน

 เขตการปกครอง 
เนื่องด้วยการควบรวมเทศบาลในช่วงคริสต์ทศวรรษ 2000 ทำให้จังหวัดโทยามะมีจำนวนเทศบาลน้อยที่สุดในบรรดาจังหวัดทั้งหมดในญี่ปุ่น โดยมี 10 นคร, 4 เมือง และ 1 หมู่บ้าน (ก่อนที่จะมีการควบรวมเทศบาล จังหวัดนี้มี 9 นคร, 18 เมือง และ 8 หมู่บ้าน)

 ธง ชื่อ ประเภท อำเภอ(-กุง) พื้นที่ (ตร.กม.) ประชากร (คน) ความหนาแน่น(คน/ตร.กม.) รหัสเขตการปกครอง ทับศัพท์ไทย  อักษรญี่ปุ่น  โรมาจิ border|30px โทยามะ  富山市  Toyama-shi   1,241.70  403,223  325 16201-9 border|30px ทากาโอกะ  高岡市  Takaoka-shi   209.58  159,865  763 16202-7 border|30px อูโอซุ  魚津市  Uozu-shi   200.61  37,821  189 16204-3 border|30px ฮิมิ  氷見市  Himi-shi   230.54  40,037  174 16205-1 border|30px นาเมริกาวะ  滑川市  Namerikawa-shi   54.62  31,667  580 16206-0 border|30px คูโรเบะ  黒部市  Kurobe-shi   426.31  37,931  89 16207-8 border|30px โทนามิ  砺波市  Tonami-shi   127.03  46,701  368 16208-6 border|30px โอยาเบะ  小矢部市  Oyabe-shi   134.07  27,279  203 16209-4 border|30px นันโตะ  南砺市  Nanto-shi   668.64  44,304  66.3 16210-8 border|30px อิมิซุ  射水市  Imizu-shi   109.44  88,520  809 16211-6 —   中新川郡  Nakaniikawa-gun   — 547.47  44,711  81.7 16320-1 border|30px ฟูนาฮาชิ  舟橋村  Funahashi-mura   นากานีกาวะ 3.47  3,229  931 16321-0 border|30px คามิอิจิ  上市町  Kamiichi-machi   นากานีกาวะ 236.71  17,947  75.8 16322-8 border|30px ทาเตยามะ  立山町  Tateyama-machi   นากานีกาวะ 307.29  23,535  76.6 16323-6 —   下新川郡  Shimoniikawa-gun   — 297.55  31,789  107 16340-6 border|30px นีวเซ็ง  入善町  Nyūzen-machi   ชิโมนีกาวะ 71.25  21,922  308 16342-2 border|30px อาซาฮิ  朝日町  Asahi-machi   ชิโมนีกาวะ 226.30  9,867  43.6 16343-1 border|30px จังหวัดโทยามะ  富山県  Toyama-ken จังหวัด  — 4,247.54  993,848  234 16000-8

 เศรษฐกิจ 
thumb|right|เขื่อนคูโรเบะ

ใน ค.ศ. 2014 จังหวัดโทยามะมีส่วนสนับสนุนการผลิตข้าวของประเทศญี่ปุ่นประมาณ 2.5% มีแหล่งน้ำที่มีต้นกำเนิดมาจากเขาทาเตะ นอกจากนี้ ยังมีแหล่งประมงมากมายตามแนวชายฝั่งทะเลญี่ปุ่น

จังหวัดโทยามะมีชื่อเสียงในด้านอุตสาหกรรมเภสัชกรรมซึ่งมีประวัติศาสตร์อันยาวนาน ซึ่งยังคงเป็นอุตสาหกรรมการผลิตที่มีมูลค่าการขนส่งเป็นอันดับต้น ๆ ของจังหวัด รองลงมาคือชิ้นส่วนและอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ (อุตสาหกรรมหุ่นยนต์ เครื่องจักรทั่วไป เป็นต้น) และผลิตภัณฑ์โลหะ (อลูมิเนียม ทองแดง เป็นต้น)

ทางตะวันออกเฉียงเหนือของจังหวัด เป็นที่ตั้งของเขื่อนคูโรเบะบนแม่น้ำคูโรเบะ ซึ่งผลิตไฟฟ้าให้กับบริษัทคันไซอิเล็กทริกพาวเวอร์ (Kansai Electric Power Company)

 ประชากรศาสตร์ 
thumb|พิรามิดประชากรจังหวัดโทยามะ ค.ศ. 2020

ตามข้อมูลสำมะโนประชากรของญี่ปุ่น จำนวนประชากรของจังหวัดโทยามะค่อนข้างคงที่นับตั้งแต่ ค.ศ. 1950

 กีฬา 
thumb|สนามกีฬาโทยามะ
ทีมกีฬาที่ระบุไว้ด้านล่างนี้มีฐานที่ตั้งอยู่ในจังหวัดโทยามะ

 ฟุตบอล
 คาทาลเลอร์โทยามะ (Kataller Toyama) ในนครโทยามะ
 บาสเกตบอล
 โทยามะเกราเซส (Toyama Grouses) ในนครโทยามะ
 เบสบอล
 โทยามะทันเดอร์เบิดส์ (Toyama Thunderbirds) ในนครโทยามะ
 รักบี้
 ทากาโอกะมาริเนอส์ (Takaoka Mariners) ในนครทากาโอกะ

 ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ 
  มณฑลเหลียวหนิง ตั้งแต่ 9 พฤษภาคม ค.ศ. 1984
  รัฐเซาเปาลู ตั้งแต่ 18 กรกฎาคม ค.ศ. 1985
  รัฐออริกอน ตั้งแต่ 19 ตุลาคม ค.ศ. 1991
  ดินแดนปรีมอร์เย ตั้งแต่ 26 สิงหาคม ค.ศ. 1992
  รัฐบาเซิล-ชตัท ตั้งแต่ 26 ตุลาคม ค.ศ. 2009
  รัฐอานธรประเทศ ตั้งแต่ 29 ธันวาคม ค.ศ. 2015