# คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ ผังเมืองและนฤมิตศิลป์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ ผังเมืองและนฤมิตศิลป์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม  เป็นหน่วยงานระดับคณะวิชาสังกัดมหาวิทยาลัยมหาสารคาม เริ่มก่อตั้งเมื่อปี พ.ศ. 2539 ภายใต้ “โครงการจัดตั้งคณะศิลปกรรมศาสตร์และสถาปัตยกรรมศาสตร์” และสภามหาวิทยาลัยอนุมัติการจัดตั้ง “คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ ผังเมืองและนฤมิตศิลป์” เมื่อวันที่ 1 กรกฎาคม 2543  เป็นคณะลำดับที่ 9 ของมหาวิทยาลัยมหาสารคาม

ประวัติ 
เมื่อปี พ.ศ. 2539 มหาวิทยาลัยมหาสารคามได้จัดตั้ง “โครงการจัดตั้งคณะศิลปกรรมศาสตร์ และสถาปัตยกรรมศาสตร์” โดยสถานที่ตั้งในระยะแรกนั้น มหาวิทยาลัยได้รับความร่วมมือขอยืมอาคารเรียนเดิมของวิทยาลัยเทคโนโลยีคณาสวัสดิ์  ประกอบด้วยอาคาร 2 ชั้น 1 อาคาร, อาคารชั้นเดียวและหอประชุม เพื่อใช้เป็นห้อง ปฏิบัติการออกแบบ โดยเปิดสอนหลักสูตรสถาปัตยกรรม หลักสูตรสถาปัตยกรรมเมืองและชุมชน และหลักสูตรนฤมิตศิลป์ จนเมื่อปี จากนั้นในปี พ.ศ. 2542 คณะฯ ได้ย้ายสถานที่ทำการมายังอาคารเรียนรวมศิลปกรรม ในพื้นที่ของมหาวิทยาลัยมหาสารคาม (ม.ใหม่) ตำบลขามเรียง อำเภอกันทรวิชัย จังหวัดมหาสารคาม  
 
ต่อมา โครงการจัดตั้งคณะสถาปัตย์ฯ รับอนุมัติจากสภามหาวิทยาลัยให้จัดตั้งเป็นคณะขึ้นเมื่อวันที่ 1 กรกฎาคม 2543 โดยใช้ชื่อว่า “คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ ผังเมืองและนฤมิตศิลป์” ใช้ชื่อภาษาอังกฤษว่า “Faculty of Architecture, Urban Design and Creative arts.”

ในปี พ.ศ. 2549 คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ ผังเมืองและนฤมิตศิลป์ ได้ขยายการศึกษาโดยเปิดหลักสูตรสถาปัตยกรรมภายใน และคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ ผังเมืองและนฤมิตศิลป์ ได้ย้ายอาคารเรียนและสถานที่ทำการจากอาคารเรียนรวมศิลปกรรมศาสตร์ มายังอาคารคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ ผังเมืองและนฤมิตศิลป์ เมื่อ ธันวาคม 2550

ในช่วงปี พ.ศ. 2554-2555 คณะฯ ได้เปิดหลักสูตรปริญญาตรีใหม่อีก 2 หลักสูตร ได้แก่ หลักสูตรภูมิสถาปัตยกรรมศาสตรบัณฑิต สาขาภูมิสถาปัตยกรรม และหลักสูตรวิทยาศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการก่อสร้าง 

ปีการศึกษา 2556 คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ ผังเมืองและนฤมิตศิลป์ ได้ดำเนินการจัดทำหลักสูตรระดับดุษฎีบัณฑิต อยู่ระหว่างขั้นตอนการจัดทำและรวบรวมข้อมูล โดยในปีการศึกษา 2557 คณะฯรับผิดชอบการเรียนการสอนระดับปริญญาตรี 6 หลักสูตรและปริญญาโท 1 หลักสูตร

ปีการศึกษา 2557 คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ ผังเมืองและนฤมิตศิลป์ ได้จัดเตรียมความพร้อมสำหรับการประเมินปรับปรุงหลักสูตรสถาปัตยกรรมบัณฑิต (สถ.บ.) สาขาวิชาสถาปัตยกรรมผังเมือง 
 
ปัจจุบันคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ฯ ได้เปิดหลักสูตรระดับปริญญาตรี 6 หลักสูตร และปริญญาโท 1 หลักสูตร ได้แก่ ระดับปริญญาตรี หลักสูตรสถาปัตยกรรมศาสตรบัณฑิต (สาขาสถาปัตยกรรม, สถาปัตยกรรมผังเมือง, และสาขาสถาปัตยกรรมภายใน), ภูมิสถาปัตยกรรมศาสตรบัณฑิต (สาขาภูมิสถาปัตยกรรม), ศิลปกรรมศาสตรบัณฑิต (สาขานฤมิตศิลป์) และ วิทยาศาสตรบัณฑิต (การบริหารการก่อสร้าง) และปริญญาโท หลักสูตรสถาปัตยกรรมศาสตรมหาบัณฑิต (สาขาการวางผังชุมชนเมืองและสภาพแวดล้อม)          

การบริหารและการจัดการ
คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ ผังเมืองและนฤมิตศิลป์ มีการบริหารงานเช่นเดียวกับคณะวิชาทั่วไป คือ มีคณะกรรมการบริหารคณะ มีคณบดีเป็นผู้นำการบริหาร และรองคณบดีและผู้ช่วยคณบดีกำกับดูแล ตามโครงสร้างองค์กรในแผนปฏิบัติราชการประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2560 ดังนี้ 
+ 50px โครงสร้างองค์กร - สำนัก / ภาควิชา / ศูนย์  การจัดการเรียนการสอน  การวิจัยและพัฒนา สนับสนุนการจัดการเรียนการสอน  สำนักวิชาสถาปัตยกรรมศาสตร์ 
  สาขาวิชาสถาปัตยกรรมศาสตร์
  สาขาวิชาภูมิสถาปัตยกรรม
  สาขาวิชานฤมิตศิลป์
  สาขาวิชาการบริหารงานก่อสร้าง ฝ่ายวิจัยและบริการวิชาการ 
 ศูนย์วิจัยและพัฒนาสร้างสรรค์ (RCDC) สำนักงานเลขานุการคณะ
 ฝ่ายบริหาร 
 ฝ่ายวิชาการ 
 ฝ่ายพัฒนานิสิต 
 ฝ่ายประกันคุณภาพ 

 เชิงอรรถ 

 หลักสูตรการศึกษา 
คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ ผังเมืองและนฤมิตศิลป์ จัดการเรียนการสอนใน 2 ระดับการศึกษา คือ ระดับปริญญาตรี และปริญญาโท โดยการเรียนการสอนในระดับปริญญาบัณฑิต (ปริญญาตรี) ใช้ระบบทวิภาค คือ แบ่งปีการศึกษาหนึ่งออกเป็น 2 ภาคการศึกษา ได้แก่ ภาคการศึกษาต้นและภาคการศึกษาปลาย (หรืออาจมีภาคฤดูร้อนก็ได้) 
หลักสูตรระดับปริญญาบัณฑิต เป็น 6 หลักสูตร ได้แก่ สถาปัตยกรรมศาสตร์ (สถาปัตยกรรมผังเมือง และสถาปัตยกรรมภายใน) ภูมิสถาปัตยกรรมศาสตร์ (ภูมิสถาปัตยกรรม), วิทยาศาสตร์ (การบริหารการก่อสร้าง), และศิลปกรรมศาสตร์ (นฤมิตศิลป์) ทั้งหกหลักสูตรได้รับการรับรองจากสภามหาวิทยาลัยมหาสารคาม และมีชื่อปริญญาและอักษรย่อ ตามราชกิจจานุเบกษา ปี พ.ศ. 2551 
  
ส่วนหลักสูตรระดับมหาบัณฑิต มี 1 หลักสูตร คือ หลักสูตรสถาปัตยกรรมศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการวางผังชุมชนเมืองและสภาพแวดล้อม ซึ่งใช้ระยะเวลาศึกษา 2 ปี  โดยได้รับการรับรองจากสภามหาวิทยาลัย เมื่อ 28 มกราคม พ.ศ. 2554

 50px หลักสูตรที่เปิดสอนในคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ ผังเมืองและนฤมิตศิลป์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม ระดับปริญญาบัณฑิต ระดับปริญญามหาบัณฑิต ระดับปริญญาดุษฎีบัณฑิตหลักสูตรสถาปัตยกรรมศาสตรบัณฑิต (สถ.บ.) 5 ปี
 สาขาวิชาสถาปัตยกรรม
 สาขาวิชาสถาปัตยกรรมผังเมือง
 สาขาวิชาสถาปัตยกรรมภายใน
หลักสูตรภูมิสถาปัตยกรรมศาสตรบัณฑิต (ภ.สถ.บ.) 5 ปี
 สาขาวิชาภูมิสถาปัตยกรรม
หลักสูตรศิลปกรรมศาสตรบัณฑิต (ศป.บ.) 5 ปี
 สาขาวิชานวัตกรรมการออกแบบ
หลักสูตรวิทยาศาสตรบัณฑิต (วท.บ.) 4 ปี
 สาขาวิชาการบริหารการก่อสร้างหลักสูตรสถาปัตยกรรมศาสตรมหาบัณฑิต (สถ.ม.)
 สาขาวิชาการวางผังชุมชนเมืองและสภาพแวดล้อม-

การรับบุคคลเข้าศึกษา
คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ ผังเมืองและนฤมิตศิลป์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม  มีเกณฑ์การรับบุคคลเข้าศึกษาในหลักสูตรระดับปริญญาตรี 3 วิธี ได้แก่ 
 ระบบแอดมิชชั่นในระบบกลาง โดย ทปอ.
 ระบบรับตรง โดยมหาวิทยาลัยมหาสารคาม  
 ระบบรับตรงพิเศษ โดยมหาวิทยาลัยมหาสารคาม 

การวิจัยที่สำคัญ
 พ.ศ. 2558 : การพัฒนาประเทศสิงคโปร์: กระบวนการ การเปลี่ยนผ่าน และความท้าทาย โดยได้รับทุนสนับสนุนการวิจัยจากสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัยแห่งประเทศไทย (สกว.) ภายใต้ชุด ASEAN Expert โดยฝ่ายนโยบายชาติและความสัมพันธ์ข้ามชาติ - ผศ. ดร. เพชรลัดดา เพ็ชรภักดี คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ ผังเมืองและนฤมิตศิลป์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม เป็นหัวหน้าโครงการวิจัย 
 ทำเนียบคณบดี 
รายนามคณบดีคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ ผังเมืองและนฤมิตศิลป์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม ตั้งแต่ก่อตั้งจนถึงปัจจุบันมีดังนี้
 50px ทำเนียบคณบดีคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ ผังเมืองและนฤมิตศิลป์ มหาวิทยาลัยมหาสารคามลำดับที่รายนามระยะเวลาอ้างอิง1ผู้ช่วยศาสตราจารย์ มณี พนิชการ พ.ศ. 2546 - 2549  2อาจารย์พวงเพ็ญ วิบูลย์สวัสดิ์พ.ศ. 2550 - 2553  3ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. ธราวุฒิ บุญเหลือพ.ศ. 2554 - 2558  -รองศาสตราจารย์ เทียนศักดิ์ เมฆพรรณโอภาส สิงหาคม พ.ศ. 2558    4ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. พลเดช เชาวรัตน์พ.ศ. 2558 - 2562   5ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. พลเดช เชาวรัตน์พ.ศ. 2562 - ปัจจุบันมหาวิทยาลัยมหาสารคาม, [คำสั่งมหาวิทยาลัยมหาสารคามที่ 2958/2562], 23 มีนาคม 2564

กิจกรรมและโครงการที่สำคัญ

  เป็นกิจกรรมที่สโมสรนิสิตคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ ผังเมืองและนฤมิตศิลป์ จัดประจำทุกปี เพื่อช่วยเหลือการพัฒนาโรงเรียนในชนบท และสร้างสัมพันธภาพที่ดีต่อสังคม ดังเช่น ค่ายสถาปัตย์สัญจร ครั้งที่ 17 ซึ่งได้สร้างอาคารเรียน ชั้นอนุบาล บ้านดงเกลือ ต.คูเมือง อ.เมืองสรวง จ.ร้อยเอ็ด ในเดือนพฤษภาคม 2561  
  เป็นกิจกรรมทางวิชาการประจำทุกปีสำหรับนักศึกษา โดยการจัดเสวนาเพื่อเตรียมความพร้อมของนักศึกษาก่อนสำเร็จการศึกษา และมีการคัดเลือกผลงานวิทยานิพนธ์ดีเด่นจากทุกสาขาวิชา และมอยรางวัลวิทยานิพนธ์แห่งปี (Thesis of the Year) ดังเช่น นิทรรศการประจำปีการศึกษา 2560  และปีการศึกษา 2559 

  กับนักศึกษาจากต่างประเทศ ดังเช่น สัมมนาเชิงปฏิบัติการแลกเปลี่ยนวัฒนธรรมครั้งที่ 5 กับ University of Cincinnati สหรัฐอเมริกา ในปี พ.ศ. 2559  และครั้งที่ 6 ในปี พ.ศ. 25ุ60   
 
   เป็นความร่วมมือของคณะที่มีการศึกษาทางด้านสถาปัตยกรรมและการออกแบบ 8 แห่งในภูมิภาคตะวันออกเฉียงเหนือ  เพื่อการจัดประชุมวิชาการระดับชาติ ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2556 เพื่อเผยแพร่ผลงานวิชาการและยกระดับศักยภาพของสถาปัตยกรรมไทย โฮมภูมิ ครั้งแรกในหัวข้อ “เครือข่ายภูมิปัญญาสถาปัตยกรรมและการออกแบบ เอกภาพในความหลากหลาย” จัดขึ้นที่คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ ผังเมืองและนฤมิตศิลป์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม

 คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
 คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยวงษ์ชวลิตกุล
 คณะวิศวกรรมศาสตร์และสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน
 คณะเทคโนโลยีอุตสาหกรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา
 
 คณะศิลปประยุกต์และสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี
 คณะอุตสาหกรรมสร้างสรรค์ มหาวิทยาลัยราชภัฏกาฬสินธุ์ 
 คณะอุตสาหกรรมสร้างสรรค์ มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์ 
 คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ ผังเมืองและนฤมิตศิลป์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม 

หลังจากนั้นก็มีการจัด โฮมภูมิ ครั้งที่ 2 ในปี 2558 ที่คณะเทคโนโลยีอุตสาหกรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา  และครั้งที่ 3 ในปี 2560 ที่คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น 

  เพื่อสร้างทายาทหม่อนไหมระดับเยาวชน สนับสนุนส่งเสริมภูมิปัญญาด้านการทอผ้าหัตถกรรมให้เป็นต้นทุนในการต่อยอดพัฒนาลวดลายผ้าและกระบวนการผลิต เกิดเป็นสินค้าที่มีเอกลักษณ์ร่วมสมัยสอดคล้องกับความต้องการของตลาด โครงการนี้เป็นความร่วมมือของกรมหม่อนไหม กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ และ 6 สถาบันการศึกษา ได้แก่ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม  มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนคร มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน วิทยาเขตสุรินทร์ และมหาวิทยาลัยมหาสารคาม 

  อำเภอนาดูน จังหวัดมหาสารคาม เป็นความร่วมมือกับกองทุนพัฒนาและอนุรักษ์พระบรมธาตุนาดูนตำบลนาดูน เพื่อการดำเนินงานร่วมกันทางด้านวิชาการในการวางแผนการใช้ประโยชน์ที่ดินในลักษณะการจัดทำผังแม่บทของพื้นที่ และเป็นแหล่งเรียนรู้สาธารณะ 

 สานสัมพันธ์ 3 ศิลป์ 
“โครงการสานสัมพันธ์ 3 ศิลป์”ข่าวประชาสัมพันธ์ มมส. มมส จัดโครงการสานสัมพันธ์ 3 ศิลป์.  6 ตุลาคม 2565. เป็นโครงการที่จัดขึ้นจากความร่วมมือของคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ ผังเมืองและนฤมิตศิลป์ คณะศิลปกรรมศาสตร์และวัฒนธรรมศาสตร์ และวิทยาลัยดุริยางคศิลป์ โดยมีกิจกรรมต่างๆ มากมาย อาทิเช่น พิธีบายศรี สู่ขวัญ กีฬาสานสัมพันธ์ และงานเลี้ยงต้อนรับให้กับนิสิตใหม่ บริเวณคอร์ดกลางคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ ผังเมืองและนฤมิตศิลป์ เพื่อให้คณาจารย์และนิสิตรุ่นพี่ได้แสดงความต้อนรับให้กับนิสิตใหม่ การจัดกิจกรรมในครั้งนี้ เพื่อเป็นการเชื่อมความสัมพันธ์ สร้างความสมัครสมานสามัคคี และเป็นวัฒนธรรมที่ดีงาม ระหว่าง 3 คณะต่อไป

อาคารและสถานที่
thumb|อาคารคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ฯ|400px|center
มหาวิทยาลัยมหาสารคาม ได้ก่อสร้างอาคารเรียนคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ ผังเมืองและนฤมิตศิลป์ขึ้น งบประมาณเงินแผ่นดินปี พ.ศ. 2545-2548 (งบผูกพัน) วงเงินงบประมาณที่ทำการก่อสร้างจำนวนทั้งหมด 91,800,000 บาท เลขที่สัญญาจ้างจ. 48/2547 สัญญาจ้างลงวันที่ 23 กรกฎาคม พ.ศ. 2547 วันสิ้นสุดสัญญาจ้าง 12 กรกฎาคม พ.ศ. 2549 ผู้ออกแบบ คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ ผังเมืองและนฤมิตศิลป์ (ศูนย์บริการวิชาการเพื่อชุมชน) บริษัทที่ปรึกษาผู้ควบคุมงาน บริษัท เซ้าท์อี๊สท์เอเซียเทคโนโลยี่ จำกัด (ข้อมูลแบบ Digital) บริษัทผู้รับจ้าง บริษัท บิลเลียนเอ็นจิเนียริ่ง จำกัด การใช้ประโยชน์ ใช้เป็นอาคารเรียนและปฏิบัติการ คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ ผังเมืองและนฤมิตศิลป์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม ลักษณะอาคาร เป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็ก สูง 5 ชั้น พื้นที่ใช้สอยทั้งหมด 20,976 ตารางเมตร มีชื่อไทยคือ อาคารเรียนคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ ผังเมืองและนฤมิตศิลป์

ชั้น 1 
- ห้องสำนักงานคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ ผังเมืองและนฤมิตศิลป์ 
- ห้องปฏิบัติการคอมพิวเตอร์เพื่อการออกแบบ 
- ห้องปฏิบัติการไม้ และเหล็ก
- พื้นที่จัดนิทรรศการถาวร 
- พื้นที่จัดนิทรรศการชั่วคราว 
- ห้องพักอาจารย์ 
- ห้องประชุมใหญ่ 
- ห้องสโมสรนิสิต 
- ห้องเก็บเอกสาร
- ห้องทำงานฝ่ายบริหารของคณะ 
- พื้นที่กิจกรรมคณะ  
- ห้องเก็บวัสดุอุปกรณ์สโมสรนิสิต 
- ห้องประชุมขนาดกลาง

ชั้น 2 	
- ห้องบรรยาย 
- ห้องบรรยายAuditorium 
- ห้องอ่านหนังสือ/ห้องสมุด
- ห้องบริการวิชาการ 
- ห้องพักอาจารย์
- ห้องประชุม
- ห้องเก็บผลงาน
- ห้องสำนักงานออกแบบ 

ชั้น 3 	
- ห้องสตูดิโอ 
- ห้องบรรยาย 
- ห้องบรรยายระดับบัณฑิตศึกษา 
- ห้องปฏิบัติการผ้า 
- ห้องปฏิบัติการถ่ายภาพ 
- ห้องปฏิบัติการพิมพ์ผ้า

ชั้น 4 	
- ห้องสตูดิโอ
- ห้องตัดเย็บผ้า
- ห้องปฏิบัติการพลังงาน 
- พื้นที่ปฏิบัติการแสงอาทิตย์
- ห้องเก็บแผนที่

ชั้น 5  	
- ห้องสตูดิโอ 
- ห้องเก็บผลงาน