# อาร์กเดอทรียงฟ์เดอเลตวล
อาร์กเดอทรียงฟ์เดอเลตวล (,) หรือที่รู้จักกันในชื่อ ประตูชัยฝรั่งเศส เป็นอนุสรณ์สถานที่สำคัญในกรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศส ตั้งอยู่กลางจัตุรัสชาร์ล เดอ โกล (Place Charles de Gaulle) หรือเป็นที่รู้จักกันในนาม "จัตุรัสแห่งดวงดาว" (Place de l'Étoile) อยู่ทางทิศตะวันตกของช็องเซลีเซ ประตูชัยแห่งนี้สร้างขึ้นเพื่อเป็นการสดุดีวีรชนทหารกล้าที่ได้ร่วมรบเพื่อประเทศฝรั่งเศส โดยเฉพาะอย่างยิ่งในสงครามนโปเลียน และในปัจจุบันยังเป็นสุสานของทหารนิรนามอีกด้วย

ประตูชัยนี้เป็นส่วนหนึ่งของ "แกนกลางอันเก่าแก่" (L'Axe historique) ซึ่งเป็นถนนเส้นตรงจากสวนพิพิธภัณฑ์ลูฟวร์ไปยังชานกรุงปารีส ประตูชัยแห่งนี้ออกแบบโดยฌ็อง ชาลแกร็งในปี พ.ศ. 2349 โดยมียุวชนเปลือยชาวฝรั่งเศสกำลังต่อสู้กับทหารเยอรมัน เต็มไปด้วยเคราและใส่เกราะเป็นสัญลักษณ์เพื่อเป็นการปลุกใจ และเป็นอนุสรณ์สถานจนกระทั่งสงครามโลกครั้งที่ 1

อาร์กเดอทรียงฟ์มีความสูง 49.5 เมตร (165 ฟุต) กว้าง 45 เมตร (148 ฟุต) และลึก 22 เมตร (72 ฟุต) เป็นประตูชัยที่ใหญ่เป็นอันดับสองของโลกที่ปรากฏอยู่ในปัจจุบันประตูชัยเปียงยางในประเทศเกาหลีเหนือมีขนาดใหญ่กว่าอาร์กเดอทรียงฟ์เล็กน้อย สร้างในปี พ.ศ. 2525 ในวันครบรอบวันเกิดของคิม อิลซอง ประธานาธิบดีเกาหลีเหนือในขณะนั้น แบบของอาร์กเดอทรียงฟ์นี้ได้แนวความคิดมาจากประตูชัยไตตัส อาร์กเดอทรียงฟ์มีความใหญ่มาก เพราะหลังจากมีการสวนสนามในปรุงปารีสเมื่อปี พ.ศ. 2462 ชาร์ล โกดฟรัว ได้ขับเครื่องบินนีอูปอร์ต (Nieuport) ผ่านกลางอาร์กเดอทรียงฟ์เพื่อเป็นการสดุดีเหล่าทหารอากาศที่ได้เสียชีวิตในสงครามโลกครั้งที่ 1

 ประวัติ 
thumb|left|เพดานใต้ซุ้มโค้งใหญ่ สัญลักษณ์ของดอกกุหลาบแกะสลัก 21 ดอก

อาร์กเดอทรียงฟ์เป็นหนึ่งในอนุสรณ์สถานที่โด่งดังที่สุดแห่งหนึ่งของกรุงปารีส ได้ถูกมอบหมายให้สร้างในปี พ.ศ. 2349 (รัชกาลที่ 1 พ.ศ. 2325-2352 ราชวงศ์จักรี) หลังจากจักรพรรดินโปเลียนที่ 1ได้รับชัยชนะในยุทธการที่เอาสเทอร์ลิทซ์ กว่าจะวางรากฐานของการก่อสร้างก็ใช้เวลาเกือบ 2 ปีไปแล้ว และในปี พ.ศ. 2353 เมื่อจักรพรรดินโปเลียนที่ 1 เสด็จกรุงปารีสจากทางทิศตะวันตกพร้อมด้วยเจ้าสาว อาร์คดัชเชสมารี หลุยส์แห่งออสเตรีย อาร์กเดอทรียงฟ์ก็ถูกสร้างขึ้นด้วยไม้ในแบบจำลองเท่านั้นเอง สถาปนิกฌ็อง ชาลแกร็งได้เสียชีวิตลงในปี พ.ศ. 2354 ดังนั้นอูยงจึงได้ดูแลงานนี้ต่อมา ในช่วงที่ราชวงศ์บูร์บงฟื้นฟู การก่อสร้างได้หยุดชะงักลงและไปเสร็จสิ้นในรัชสมัยพระเจ้าหลุยส์-ฟีลิปที่ 1 ในระหว่าง พ.ศ. 2376 - พ.ศ. 2379 โดยสถาปนิกคือกูสต์ ต่อมาคืออูโยต์ ภายใต้การดูแลของหลุยส์-เอเตียน เอรีการ์ เดอ ตูว์รี (Louis-Étienne Héricart de Thury)

 การออกแบบ 
ตั้งแต่การล่มสลายของจักรพรรดินโปเลียนที่ 1 ในปี พ.ศ. 2358 แล้ว ประตูชัยได้กลายเป็นสัญลักษณ์แห่งสันติ ซึ่งได้มีการเฉลิมฉลองกันในปีเดียวกันนั้นด้วย

แบบของประตูชัยนั้น ฌ็อง ชาลแกร็งเป็นผู้ออกแบบ ในรูปแบบศิลปะนีโอคลาสสิก ที่ได้ดัดแปลงมาจากสถาปัตยกรรมโรมันโบราณ ช่างแกะสลักที่สำคัญของประเทศฝรั่งเศสนั้นก็ได้มีส่วนร่วมในรูปแกะสลักของอาร์กเดอทรียงฟ์ด้วย เช่น ฌ็อง-ปีแยร์ กอร์โต, ฟร็องซัว รูด, อ็องตวน เอแต็กซ์, เจมส์ ปราดีเย และฟีลิป โฌแซ็ฟ อ็องรี ลาแมร์ รูปแกะสลักที่สำคัญไม่ได้เป็นลวดลายยาวบนกำแพง แต่เป็นรูปแกะสลักลอยตัวที่เป็นสัญลักษณ์แห่งชัยชนะติดกับตัวประตูชัย

 รูปแกะสลัก 4 กลุ่มบริเวณฐานประตูชัยที่สำคัญ ได้แก่ :
 Le Départ de 1792 (เรียกว่า ลามาร์แซแยซ) โดยฟรองซัวส์ รูด
 Le Triomphe de 1810 โดยฌ็อง-ปีแยร์ กอร์โต
 La Résistance de 1814 โดยอ็องตวน เอแต็กซ์
 La Paix de 1815 โดยอ็องตวน เอแต็กซ์

 ภาพแกะสลักหินนูนต่ำ 6 ชิ้นที่อยู่หน้าประตูทั้งสี่ทิศ เล่าเหตุการณ์การปฏิวัติและจักรวรรดิฝรั่งเศส อยู่เหนือรูปแกะสลักลอยตัวทั้งสี่ชิ้น  
 Les funérailles du général Marceau le 20 septembre 1796 โดยฟิลิปป์ โฌเซฟ อองรี ลาแมร์ (ทิศใต้ขวา)
 La bataille d'Aboukir le 25 juillet 1799 โดยเซอร์ เอเน (ทิศใต้ซ้าย)
 La bataille de Jemmappes le 6 novembre 1792 โดยมาโรเชตติ (ทิศตะวันออก)
 Le passage du pont d'Arcole le 15 novembre 1796 โดยฌ็อง-ฌาคส์ เฟอแชร์ (ทิศเหนือขวา)
 La prise d'Alexandrie le 3 juillet 1798 โดยจอห์น-เอเตียนน์ ชาปงนีแอร์ (ทิศเหนือซ้าย)
 La bataille d'Austerlitz le 2 décembre 1805 โดยฌ็อง-ฟรองซัวส์-เตโอดอร์ เชคเตร์ (ทิศตะวันตก)

 ด้านหน้าผนังเชิงชายถูกตกแต่งด้วยโล่และดาบ บนโล่สลักรายชื่อศึกสงครามที่สำคัญในช่วงการปฏิวัติฝรั่งเศสและจักรวรรดิฝรั่งเศส

 ด้านหน้าซุ้มโค้งใหญ่ มีสัญลักษณ์รูปสลักหญิงในตำนานโรมันปรากฏอยู่ (โดยเจมส์ ปราดีเยร์)

 ด้านข้างซุ้มโค้งใหญ่ สลักรายชื่อศึกสงครามที่สำคัญในช่วงการปฏิวัติฝรั่งเศสและจักรวรรดิฝรั่งเศส

 ด้านหน้าซุ้มโค้งเล็กมีรูปแฝงความหมาย ดังนี้
 ทหารราบ (Infanterie) โดยเตโอฟีล บรา
 ทหารม้า (Cavalerie) โดยอาชิลล์ โฌเซฟ เอเตียนน์ วาลัวส์
 ทหารปืนใหญ่ (Artillerie) โดย ฌ็อง-บาปติสต์ โฌเซฟ เดอเบ
 ทหารเรือ (Marine) โดยชาร์ล เอมีล เซอร์

 ด้านข้างซุ้มโค้งเล็ก รายชื่อทหารที่ร่วมรบในการปฏิวัติฝรั่งเศสและจักรวรรดิฝรั่งเศสได้ถูกสลักไว้ ทหารที่เสียชีวิตระหว่างการรบ จะถูกขีดเส้นใต้

 ภาพแกะสลักหินนูนต่ำ 4 ชิ้น ตั้งอยู่เหนือรายชื่อทหารที่ร่วมรบในการปฏิวัติฝรั่งเศสและจักรวรรดิฝรั่งเศส โดยมีรายชื่อศึกสงครามที่สำคัญในช่วงการปฏิวัติฝรั่งเศสและจักรวรรดิฝรั่งเศส
 สดุดีชัยชนะทางทิศเหนือ โดยฟรองซัวส์ โฌเซฟ โบซิโอ ประกอบด้วยยุทธการที่เอาสเทอร์ลิทซ์ (AUSTERLITZ) , ยุทธการอิเอนา (IENA) , ยุทธการฟรายด์ลันด์ (FRIEDLAND) , ยุทธการอูล์ม (ULM) , ยุทธการวากรัม (WAGRAM) และยุทธการไอเลา (EYLAU)
 สดุดีชัยชนะทางทิศใต้ โดยเชราร์ด ประกอบด้วยยุทธการมาเร็งโก (MARENGO) , ยุทธการรอโวลี (RIVOLI) , ยุทธการสะพานอาร์โกล (ARCOLE) และยุทธการสะพานโลดี (LODI)
 สดุดีชัยชนะทางทิศตะวันออก โดยวาลแชร์ ประกอบด้วยยุทธการอเล็กซองดรี (ALEXANDRIE]]) , ยุทธการพีระมิด (PYRAMIDE) , ยุทธการอะบูกีร์ (ABOUKIR) และยุทธการเอลีโอโปลิส (HÉLIOPOLIS)
 สดุดีชัยชนะทางทิศตะวันตก โดยฌ็อง-โฌเซฟ เอส์แปร์ซิเยอร์ ประกอบด้วยยุทธการฌ็องมาปส์ (JEMMAPES) และยุทธการเฟลอรุส (FLEURUS)

 ใต้ประตูชัยจะมีสุสานทหารนิรนาม โดยสลักไว้ดังนี้:

ICIREPOSEUN SOLDATFRANÇAISMORTPOUR LA PATRIE1914 . 1918

 การดูแลรักษา 
ในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1960 อาร์กเดอทรียงฟ์ได้มีสีดำขึ้น เนื่องจากถูกเขม่าถ่านหิน ต่อมาในช่วงปี พ.ศ. 2508―พ.ศ. 2509 ประตูชัยได้ถูกทำความสะอาดโดยเครื่องพ่นทราย ในปัจจุบันคราบสีดำเริ่มก่อตัวขึ้นมาใหม่อีกครั้งหนึ่ง

 การเข้าชม 
การเข้าสู่อาร์กเดอทรียงฟ์ด้วยการเดินเท้านั้นคือผ่านทางเดินใต้ดิน ถ้าเดินข้างบนมักจะไม่ปลอดภัยเนื่องจากจราจรอันคับคั่งบริเวณจัตุรัสชาร์ล เดอ โกล บริเวณส่วนโค้งจะมีลิฟต์ 1 ตัว นักท่องเที่ยวสามารถเดินขึ้นบันได 284 ขั้นเพื่อขึ้นสู่ยอดส่วนโค้งหรือสามารถขึ้นลิฟต์ดังกล่าวและขึ้นบันไดอีก 40 ขั้นได้เหมือนกัน บนยอดของอาร์กเดอทรียงฟ์เป็นสถานที่ชมวิวได้สวยที่สุดแห่งหนึ่งของกรุงปารีส เนื่องจากสามารถเห็นถนนใหญ่ 12 สายมาบรรจบกันยังอาร์กเดอทรียงฟ์ (จัตุรัสชาร์ล เดอ โกล) ได้ด้วย นักท่องเที่ยวสามารถขึ้นรถไฟฟ้าแอร์เออแอร์หรือรถไฟฟ้าปารีสได้ โดยลงที่สถานีชาร์ล เดอ โกล-เอตวล