# รายพระนามและชื่อภรรยาในพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย
นี่คือรายพระนามรายนามพระมเหสี เจ้าจอมมารดา และเจ้าจอมในพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย

 รายพระนามและรายนาม
 พระอัครมเหสี  พระฉายาลักษณ์ พระนาม ชาติตระกูล พระราชบุตร 90px 1.สมเด็จพระศรีสุริเยนทราบรมราชินีพระนางมิได้รับการสถาปนาพระอิสริยยศให้สูงขึ้นแต่อย่างใดในรัชกาล แต่คนทั้งปวงก็เข้าใจว่าเป็นพระมเหสี ดังปรากฏความว่า "...[ในแผ่นดินสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย] ท่านได้เจ้าฟ้าหญิง ซึ่งเปนพระธิดาของสมเด็จพระเจ้าพี่นางในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก เปนพระชายา ...ครั้นเมื่อท่านเปนเจ้าแผ่นดินขึ้น ก็มิได้แต่งตั้งยศศักดิ์อันใดอีก แต่คนทั้งปวงเข้าใจว่าท่านเป็นพระมเหสี เรียกว่า สมเด็จพระพันพรรษาฯ นี้คำเดียวกับพันปี เปนคำให้พร..." ดู พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว. ธรรมเนียมราชตระกูลในกรุงสยาม. พ.ศ. 2421 อ้างใน ดารณี ศรีหทัย. สมเด็จรีเยนต์. กรุงเทพฯ:มติชน. 2554, หน้า 66(สมเด็จพระเจ้าหลานเธอ เจ้าฟ้าบุญรอด) เจ้าขรัวเงิน แซ่ตัน (ภมรบุตร)สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากรมพระศรีสุดารักษ์ สมเด็จเจ้าฟ้าชายไม่ปรากฏพระนาม
 พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว 15px
 พระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว 15px   พระราชชายานารี  พระรูป พระนาม ชาติตระกูล พระราชบุตร

  90px 2.สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากุณฑลทิพยวดี(พระเจ้าลูกเธอ พระองค์เจ้าจันทบุรี)พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชเจ้าจอมมารดาทองสุก (เจ้าคำสุกแห่งเวียงจันทน์) สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าอาภรณ์
 สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ามหามาลา กรมพระยาบำราบปรปักษ์
 สมเด็จเจ้าฟ้าหญิงไม่ปรากฏพระนาม
 สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าปิ๋ว เจ้าจอมมารดา  ภาพ นาม ชาติตระกูล พระราชบุตร 90px 3. สมเด็จพระศรีสุลาลัย(เจ้าจอมมารดาเรียม) พระยานนทบุรีศรีมหาอุทยาน (บุญจัน)คุณเพ็ง นนทบุรีศรีมหาอุทยาน พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว 15px  
 พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าป้อม
 พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าหนูดำ 90px 4. เจ้าจอมมารดาสี หรือ เจ้าคุณพี  (สี บุณยรัตพันธุ์) ธิดาเจ้าพระยาศรีธรรมาธิราช (บุญรอด บุณยรัตพันธุ์) พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจักรจั่น
 พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบุบผา 90px 5. เจ้าจอมมารดาสวน   พระองค์เจ้าชายไม่มีพระนาม
 พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมขุนกัลยาสุนทร (พระองค์เจ้าลำภู)
 พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นสุนทรธิบดี (พระองค์เจ้ากล้วยไม้)
 พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าหรุ่น
 พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าพลับ
 พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าน้อย 90px 6. เจ้าจอมมารดาแจ่มใหญ่   พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าทับทิม 90px 7. เจ้าจอมมารดาเหมใหญ่   พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ายี่สุ่น
 พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเนียม 90px 8. เจ้าจอมมารดาศิลา ธิดาขรัวยายฟักทอง (บุตรีขุนสนิทภิรมย์ แห่งราชินิกุล ณ บางช้าง) พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าวงศ์
 พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระพิพิธโภคภูเบนทร์ (พระองค์เจ้าพนมวัน)
 พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระพิทักษเทเวศร์ (พระองค์เจ้ากุญชร)
 พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงภูวเนตรนรินทรฤทธิ์ (พระองค์เจ้าทินกร)
 พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอินทนิล 90px 9. เจ้าจอมมารดาสั้น   พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าปุก
 พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสุกรม 90px 10. เจ้าจอมมารดากรุด หรือ กรุง  พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นเสพสุนทร (พระองค์เจ้ากุสุมา) 90px 11. เจ้าจอมมารดาม่วงใหญ่   
 พระองค์เจ้าหญิงไม่มีพระนาม 90px 12. เจ้าจอมมารดานิ่ม  (นิ่ม บุญ-หลง)  ธิดาเจ้าพระยาพระคลัง (หน) สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาเดชาดิศร (พระองค์เจ้ามั่ง) 90px 13. เจ้าจอมมารดาเกด   พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าส้มจีน 90px 14. เจ้าจอมมารดาอิน   พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าใย 90px 15. เจ้าจอมมารดาเหมเล็ก   พระองค์เจ้าชายไม่ปรากฏพระนาม 
 พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโคมเพชร
 พระองค์เจ้าชายไม่ปรากฏพระนาม  90px 16. เจ้าจอมมารดาทรัพย์   พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสังวาลย์
 พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ารสคนธ์ 90px 17. เจ้าจอมมารดาปราง  นายบุญเกิด นางทองอิน แห่งสายราชินิกุลณ บางช้าง พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเนตร 90px 18. เจ้าจอมมารดาบุนนาค   พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเรณู 90px 19. เจ้าจอมมารดาทองอยู่   พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอำไพ 90px 20. เจ้าจอมมารดาม่วงซอ   พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอัมพร 90px 21. เจ้าจอมมารดาอ้น   
 พระองค์เจ้าชายไม่ปรากฏพระนาม  90px 22. เจ้าจอมมารดาบุญมา   พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประภา 90px 23. เจ้าจอมมารดาน้อย   พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าขัตติยวงศ์ 90px 24. เจ้าจอมมารดาทับทิม  (ทับทิม ณ บางช้าง) ธิดานายเอม บุตรชายคนแรกของขุนสนิทภิรมย์  พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นสนิทนเรนทร์ (พระองค์เจ้าไพฑูรย์)
 พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงสรรพศิลป์ปรีชา (พระองค์เจ้าชุมแสง) 90px  25. เจ้าจอมมารดาน้อยระนาด   พระองค์เจ้าหญิงไม่ปรากฏพระนาม 
 พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระเทเวศร์วัชรินทร์ (พระองค์เจ้ากลาง) 90px 26. เจ้าจอมมารดาเลี้ยง   พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงมหิศวรินทรามเรศร์ (พระองค์เจ้าโต)
 พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสายสมร 90px 27. เจ้าจอมมารดาปรางใหญ่ นายบุญเกิด นางทองอิน แห่งสายราชินิกุลณ บางช้าง พระองค์เจ้าหญิงไม่ปรากฏพระนาม 
 พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงวงศาธิราชสนิท (พระองค์เจ้านวม) 90px 28. เจ้าจอมมารดาพะวา  พระสาครบุรี ลิ้ม สาครบุรี พระองค์เจ้าหญิง 
 พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นถาวรวรยศ (พระองค์เจ้าขัตติยา) 90px 29. เจ้าจอมมารดาทองดี  ธิดาพระยาธรรมาฯ (สด)  พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมขุนสถิตย์สถาพร (พระองค์เจ้ามรกฎ) 90px 30. เจ้าจอมมารดากล้ำ   พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าดวงจันทร์ 90px 31. เจ้าจอมมารดาลูกจันทน์ใหญ่   พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้านิ่มนวล 90px 32. เจ้าจอมมารดาหนูจีน   พระองค์เจ้าหญิง (แฝด) 
 พระองค์เจ้าหญิง (แฝด)  90px 33. เจ้าจอมมารดาพิม   พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นอลงกฎกิจปรีชา (พระองค์เจ้านิลรัตน) 90px 34. เจ้าจอมมารดาเอม หรือ เอมบุษบา(เอม สุรคุปต์) ธิดาพระยารัตนจักร (หงส์ทอง สุรคุปต์) พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงวรศักดาพิศาล สุพรรฒนาการสวัสดิ (พระองค์เจ้าอรุณวงศ์) 90px 35. เจ้าจอมมารดาอัมพา หรือ อัมพากาญจหนา  (อัมพา ไกรฤกษ์) ธิดาพระอินทรอากร (อิน ไกรฤกษ์) พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นภูบาลบริรักษ์ (พระองค์เจ้ากปิตถา)
 พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมขุนวรจักรธรานุภาพ (พระองค์เจ้าปราโมช)
 พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเกยูร
 พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ากัณฐา
 พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ากัลยาณี
 พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ากนิษฐน้อยนารี 90px 36. เจ้าจอมมารดานวล   พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าพันแสง 90px 37. เจ้าจอมมารดาพุ่ม   พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเน่า 90px 38. เจ้าจอมมารดาลูกจันทน์   พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโสภา 90px 39. เจ้าจอมมารดาแย้ม  ธิดาพระยาไกรเพชรรัตน์สงคราม (ทองดี) พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ามารยาตร 90px 40. เจ้าจอมมารดาลูกจันทน์เล็ก ธิดาเจ้าสุก แห่งหลวงพระบาง พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าแม้นเขียน เจ้าจอม  รูป พระนาม ชาติตระกูล หมายเหตุ 90px 41. เจ้าจอมอำพัน  (อำพัน สนธิรัตน์) ธิดาพระยารัตนพิพิธ (สน สนธิรัตน์)  90px 42. เจ้าจอมยี่สุ่น(ยี่สุ่น ไกรฤกษ์) พระยาไกรโกษา (ฤกษ์ ไกรฤกษ์)  คุณหญิงไกรโกษา (จุ้ย)  90px 43. เจ้าจอมเพ็ง หรือ เพ็งบาหยัน  (เพ็ง สุรคุปต์) ธิดาพระยารัตนจักร (หงส์ทอง สุรคุปต์)   90px 44. เจ้าจอมแสง(แสง สุรคุปต์)  พระเทพเพ็ชรรัตน์ (นาค สุรคุปต์)  ฉิม เทพเพ็ชรรัตน์ ต่อมาเป็นหม่อมในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงรักษ์รณเรศ 90px 45. เจ้าจอมนิ่ม  ธิดาเจ้าพระยามหาเสนา (น้อย)  ได้รับพระราชทานเครื่องยศเช่นเดียวกับเจ้าจอมมารดา ส. พลายน้อย. พระบรมราชินีและเจ้าจอมมารดาแห่งราชสำนักสยาม. พิมพ์ครั้งที่ 5. กรุงเทพฯ:ฐานบุ๊คส์. 2554, หน้า 270 90px 46. เจ้าจอมพุ่ม(พุ่ม บุญ-หลง) ธิดาเจ้าพระยาพระคลัง (หน)  90px 47. เจ้าจอมทองคำ  ธิดาเจ้าพระยาธรรมาพระราชพงษาวดาร-กรุงรัตนโกสินทร-รัชกาลที่-๒/๕๖-เรื่องสร้างสวนขวา  90px 48. เจ้าจอมทัพ  ธิดาเจ้าพระยารัตนาพิพิธ  90px 49. เจ้าจอมน้อย  ธิดาเจ้าพระยาพลเทพ (ฉิม)  90px 50. เจ้าจอมน้อยพระแสง  ธิดาพระยาสุรเสนา (ฉิม)  90px 51. เจ้าจอมน้อยใหญ่(น้อยใหญ่ ณ นคร) ธิดาเจ้าพระยานครศรีธรรมราช (น้อย ณ นคร)  90px 52. เจ้าจอมพลับ  ธิดาพระยาศรีราชอากร  90px 53. เจ้าจอมหงษ์  ธิดาพระยาจุฬาราชมนตรี  90px 54. เจ้าจอมอิ่ม  
(อิ่มย่าหรัน)  ธิดาพระยาโชฎึกราชเศรษฐี อดีตเจ้าจอมในสมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาเสนานุรักษ์  90px 55. เจ้าจอมจีบศิลปวัฒนธรรม. มัสยิดต้นสน ศิลปะวัฒนธรรมผสมผสาน ย่านบางกอกใหญ่ . เรียกดูเมื่อ 25 เมษายน 2556 หรือ จิตร(จีบ อหะหมัดจุฬา)  ธิดาพระยาจุฬาราชมนตรี (เถื่อน)จักรพันธ์ กังวาฬ. และคนอื่น ๆ. กรุ่นกลิ่นอารยธรรมเปอร์เซียในเมืองสยาม. กรุงเทพฯ : มติชน. 2550, หน้า 162  90px 56. เจ้าจอมสาหร่าย    90px 57. เจ้าจอมบัวทอง  ธิดาพระศรีสมบัติ (เลี้ยง)  90px 58. เจ้าจอมปราง  ธิดาเจ้าพระยาอภัยราชา (ปิ่น)