# กบฏโพกผ้าเหลือง
กบฏโพกผ้าเหลือง  เป็นการก่อการกำเริบของเหล่าชาวนาในช่วงปลายยุคราชวงศ์ฮั่นตะวันออกของจีน การก่อการกำเริบเกิดขึ้นในปี ค.ศ. 184 ในรัชสมัยพระเจ้าเลนเต้ แม้ว่ากลุ่มกบฏหลักจะถูกปราบปรามในปี ค.ศ. 185 แต่ต้องใช้เวลาถึง 21 ปีในการปราบปรามพื้นที่ที่ยังต่อต้านและกลุ่มกบฏที่เกิดขึ้นได้อย่างราบคาบในปี ค.ศ. 205 ความอ่อนแอของราชสำนักและอิทธิพลทางการเมืองที่เพิ่มขึ้นของผู้ปกครองทางการทหารที่ตั้งตนเป็นอิสระในส่วนภูมิภาคซึ่งช่วยในการปราบปรามกบฏ ท้ายที่สุดก็นำไปสู่การช่วงชิงอำนาจระหว่างขุนศึกและส่งผลทำให้เกิดยุคสามก๊ก

กบฏโพกผ้าเหลืองซึ่งได้ชื่อมาจากสีของผ้าโพกศีรษะของกลุ่มกบฏ ถือเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญในประวัติศาสตร์ของลัทธิเต๋า อันเนื่องมาจากความเกี่ยวพันระหว่างผู้นำกลุ่มกบฏกับสมาคมลับของลัทธิเต๋าในเวลานั้น การก่อการกำเริบครั้งนี้ยังถูกใช้เป็นเหตุการณ์เปิดเรื่องในนวนิยายอิงประวัติศาสตร์เรื่องสามก๊กในศตวรรษที่ 14

 สาเหตุ 
เมื่อถึงปี ค.ศ. 184 ราชสำนักของราชวงศ์ฮั่นอ่อนแอลงเนื่องจากขันทีในราชสำนักใช้อำนาจเหนือจักรพรรดิในทางที่ผิดเพื่อแสวงประโยชน์ให้ตนเอง ขันทีที่มีอำนาจมากที่สุด 12 คนถูกเรียกว่าสิบเสียงสี โดยที่ครั้งหนึ่งพระเจ้าเลนเต้เคยตรัสว่า "ขันทีเตียวเหยียงเป็นบิดาของข้า และขันทีเตียวต๋งเป็นมารดาของข้า" การฉ้อราษฎร์บังหลวงของราชสำนักถูกมองว่าเป็นสาเหตุของโรคระบาด ภัยธรรมชาติ และผลผลิตทางการเกษตรตกต่ำ สะท้อนให้เห็นว่าจักรพรรดิสูญเสียอาณัติแห่งสวรรค์

เมื่อแม่น้ำฮองโห (黄河 หฺวางเหอ) ท่วมท้นทำให้ชาวนาและทหารต้องย้ายถิ่นฐานลงใต้ แรงงานส่วนเกินกระตุ้นให้เกิดการแสวงหาผลประโยชน์ มีรายงานการระบาดของโรคในปี ค.ศ. 171, 173, 179, 182 และ 185 โดยสาเหตุอาจมาจากโรคระบาดแอนโทนิน ซึ่งแพร่ระบาดตั้งแต่ปี ค.ศ. 165 ถึง ค.ศ. 180 ฝีดาษและโรคหัดระบาดไปตามเส้นทางสายไหม

ผู้นำลัทธิเต๋าเตียวก๊กจึงส่งสาวกของเขาไปทางตอนเหนือของจีนเพื่อเตรียมการก่อจลาจลโดยอ้างว่าจัดหาน้ำบำบัดรักษาผู้คน การเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วของพวกเขานั้นไม่มีใครสังเกตเห็นจนกระทั่งพวกเขามีพลังอำนาจและกำลังคนเกินกว่าจะท้าทายได้ เตียวก๊กตั้งใจจะก่อการจลาจลทั่วจักรวรรดิ แต่แผนถูกเปิดโปงจากการทรยศก่อนที่เขาจะเริ่มต้น ผู้สมรู้ร่วมคิดในลกเอี๋ยง (洛陽 ลั่วหยาง) ซึ่งเป็นเมืองหลวงของราชวงศ์ถูกจับและประหารชีวิต ทำให้ต้องเริ่มต้นก่อนกำหนดในเดือนมีนาคม ค.ศ. 184 แม้จะขาดการประสานงานและการเตรียมการทั้งหมดอย่างไม่อาจหลีกเลี่ยงได้ แต่ชายฉกรรจ์นับหมื่นคนก็ลุกฮือทำการก่อการกำเริบ สถานที่ราชการถูกปล้นและทำลาย กองทัพจักรวรรดิต้องเร่งรีบป้องกันโดยด่วนGenerals of the South, Rafe de Crespigny  (pp. 85–92)

 กลุ่มกบฏ 

 ผู้ก่อตั้ง 
การก่อกบฏภายใต้การนำโดยเตียวก๊ก (ซึ่งเป็นรู้จักกันในเหล่าหมู่สาวกว่า "แม่ทัพแห่งสวรรค์") และน้องชายสองคนอย่างเตียวโป้ (張寶 จาง เป่า) และเตียวเหลียง (張梁 จาง เหลียง) ซึ่งเกิดในเมืองกิลกกุ๋น (巨鹿郡 จฺวี้ลู่จฺวิ้น) ทั้งสามพี่น้องได้ก่อตั้งนิกายของลัทธิเต๋าในมณฑลชานตงปัจจุบัน ทั้งสามได้รับการยกย่องในฐานะผู้รักษาโรคซึ่งรับดูแลผู้ป่วยที่ยากจนโดยไม่เก็บค่ารักษา เมื่อเห็นว่าข้าราชการท้องถิ่นข่มเหงชนชั้นชาวนาด้วยการใช้แรงงานและเก็บภาษีอย่างหนัก ทั้งสามจึงวางแผนจะก่อกบฏ

 นิกายเต๋า 
กลุ่มกบฏเป็นสาวกกลุ่มแรกของนิกายไท่ผิงเต้า  หรือวิถีมหาสันติสุข และนับถือเทพหฺวาง-เหล่า (黃老) ซึ่งเตียวก๊กอ้างว่าเป็นผู้มอบคัมภีร์ศักดิ์สิทธิ์ชื่อไทแผงเยาสุด (ไท่ผิงเย่าชู่) หรือมรรควิธีสู่วิถีสันติสุข อิงมาจากคัมภีร์ไท่ผิงจิง (太平經) เตียวก๊กผู้ได้รับการกล่าวขานว่าเป็นผู้วิเศษ เรียกตนเองว่าเป็น "ต้าเซียนเหลียนชือ"  หรือ "มหาปรมาจารย์" เมื่อเตียวก๊กประกาศก่อกบฏ ได้สร้างคำขวัญที่ประกอบด้วยคำ 16 คำเผยแพร่ผ่านงานการรักษาของเหล่าสาวกว่า: (初，鉅鹿張角自稱「大賢良師」，奉事黃老道，畜養弟子，跪拜首過，符水咒說以療病，病者頗愈，百姓信向之。角因遣弟子八人使於四方，以善道教化天下，轉相誑惑。十餘年閒，眾徒數十萬，連結郡國，自青、徐、幽、冀、荊、楊、兗、豫八州之人，莫不畢應。遂置三十六方。方猶將軍號也。大方萬餘人，小方六七千，各立渠帥。訛言「蒼天已死，黃天當立，歲在甲子，天下大吉」。以白土書京城寺門及州郡官府，皆作「甲子」字。) โฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 71. 

 การปฏิบัติศาสนกิจ 
เตียวก๊กอ้างวิธีการรักษาผู้ป่วยโดยการให้ผู้ป่วยสารภาพบาปเพื่อการรักษาโรคด้วยศรัทธาตามวิธีในลัทธิเต๋า สามพี่น้องสกุลเตียวเชื่อในการเปลี่ยนแปลงของโลกที่กำลังจะเกิดขึ้นในปีเจี๋ยจื่อซึ่งเป็นปีเริ่มต้นของวงรอบ 60 ปีวงใหมซึ่งเกี่ยวข้องกับฟ้าสีเหลืองที่เป็นสัญลักษณ์ของการการปกครองใหม่ จึงเป็นแรงบันดาลใจให้กับสีของผ้าโพกศีรษะGenerals of the South, Rafe de Crespigny  (pp. 85–92) เหล่าวสาวกรวบรวบผู้คนหลากชาติพันธุ์ผ่านกิจกรรมชุมชนของนิกยายอย่างการอยู่ในภวังค์ การอดอาหาร การแสดงดนตรี การสวดมนต์ การจุดธูป และการสั่งสอน ผู้นำชนเผ่าซฺยงหนูหลายเช่นเช่นยฺหวีฝูหลัว (於夫羅) ให้การสนับสนุนกิจกรรมของนิกาย ซึ่งอาจเป็นแรงบันดาลใจให้เตียวนำความเชื่อเรื่องหมอผีของชนเผ่าซฺยงหนูไปใช้

แม้ว่าจะมีบันทึกที่หลงเหลืออยู่น้อย แต่นิกายไท่ผิงเต้าในช่วงต้นอาจจะคล้ายคลึงกับนิกายเทียนชือเต้า (天師道; นิกายอาจารย์สวรรค์) เมื่อพิจารณาว่าตัวเตียวก๊กอ้างตนเป็นผู้สืบเชื่อสายของเตียวเหลง (張陵 จาง หลิง) หรือจางเต้าหลิง (張道陵) ใน 52 บทที่หลงเหลือของคัมภีร์ไท่ผิงจิงส่วนใหญ่ที่พบในสารบบเต้าจาง (道藏) มีความสัมพันธ์โดยตรงกับนิกายเทียนชือเต้า โดยมีข้อแตกต่างบางประการที่อาจถูกยกเลิกไปโดยนักบวชเต๋าในยุคหลัง

 แผนการของเตียวก๊กสำหรับก่อกบฎ 
ก่อนที่การก่อกบฏจะเริ่มต้นขึ้น เตียวก๊กได้ส่งม้าอ้วนยี่ (馬元義 หม่า ยฺเหวียนอี้) เพื่อระดมเหล่าสาวกจากมณฑลเกงจิ๋วและยังจิ๋ว แล้วรวบรวมไว้ที่เงียบกุ๋น ม้าอ้วนยี่ได้เดินทางไปลกเอี๋ยงนครหลวงของราชวงศ์ฮั่นอยู่บ่อยครั้ง จึงสามารถโน้มน้าวฮองสี (封諝 เฟิง ซฺวี) และสฺวี เฟิ่ง (徐奉) สมาชิกของกลุ่มขันทีในราชสำนักให้ร่วมมือกับเตียวก๊กอย่างลับ ๆ พวกเขากำหนดวันที่ 3 เมษายน ค.ศ. 184 เป็นวันก่อการกบฏ แต่ก่อนที่แผนการจะเริ่มดำเนินการ กลุ่มโพกผ้าเหลืองก็ถูกทรยศ เมื่อตองจิ๋ว (唐周 ถาง โจว) หนึ่งในผู้ร่วมก่อตั้งนิกายไท่ผิงเต้าถูกกีดกันจากการร่วมวางแผนในภายหลัง ตองจิ๋วจึงไปแจ้งเรื่องม้าอ้วนยี่ต่อทางการ ทำให้ม้าอ้วนยี่ถูกจับกุมและถูกประหารชีวิตด้วยทัณฑ์รถม้าแยกร่างในลกเอี๋ยง (中平元年，大方馬元義等先收荊、楊數萬人，期會發於鄴。元義數往來京師，以中常侍封諝、徐奉等為內應，約以三月五日內外俱起。未及作亂，而張角弟子濟南唐周上書告之，於是車裂元義於洛陽。) โฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 71.

หลังจากที่พระเจ้าเลนเต้ทรงทราบว่าเตียวก๊กกำลังวางแผนก่อการกบฎ จึงทรงมีรับสั่งให้โจว ปิน (周斌) หัวหน้าพระราชอุทยานหลวง (鉤盾令 โกวตุ้นลิ่ง) ทำการสืบสวนไปยังผู้ร่วมสมคบคิดทั้งหมด ผู้คนหลายร้อยคนจึงถูกจับกุมและถูกประหารชีวิตในเวลานั้น (靈帝以周章下三公、司隸，使鉤盾令周斌將三府掾屬，案驗宮省直衛及百姓有事角道者，誅殺千餘人，推考冀州，逐捕角等。) โฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 71.

 การก่อกบฏ 
เมื่อเตียวก๊กได้ยินว่าราชสำนักฮั่นทราบแผนการจะก่อกบฏของตน เตียวก๊กจึงเร่งส่งคนนำสารไปติดต่อพันธมิตรของตนทั่วแผ่นดินจีนและเริ่มก่อการทันที ในเดือนมีนาคม เตียวก๊กเริ่มก่อกบฏโพกผ้าเหลืองโดยมีผู้ติดตามประมาณ 360,000 คน ล้วนโพกศีรษะด้วยผ้าโพกสีเหลือง(中平元年春二月，鉅鹿人張角自稱「黃天」，其部師有三十六萬，皆著黃巾，同日反叛。安平、甘陵人各執其王以應之。) โฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 8. เตียวก๊กเรียกตนเองว่าเป็น "เทียนก๋งจงกุ๋น" (เทียนกงเจียงจฺวิน) หรือ "ขุนพลจ้าวสวรรค์" เตียวโป้น้องชายของเตียวก๊กได้รับการเรียกว่าเป็น "แตก๋งจงกุ๋น" (ตี้กงเจียงจฺวิน) หรือ "ขุนพลจ้าวแผ่นดิน" เตียวเหลียงน้องชายอีกคนของเตียวก๊กได้รับการเรียกเป็น "ยินก๋งจงกุ๋น" (เหรินกงเจียงจฺวิน) หรือ "ขุนพลจ้าวมนุษย์" กำลังกบฏเข้าโจมตีที่ว่าการ ปล้นหมู่บ้าน และยึดครองเมือง ภายใน 10 วัน กบฏก็แผ่ขยายไปทั่วแผ่นดินจีน ทำให้ราชสำนักฮั่นในลกเอี๋ยงตื่นตระหนก角等知事已露，晨夜馳敕諸方，一時俱起。皆著黃巾為摽幟，角稱「天公將軍」，角弟寶稱「地公將軍」，寶弟梁稱「人公將軍」，所在燔燒官府，劫略聚邑，州郡失據，長吏多逃亡。旬日之閒，天下嚮應，京師震動。) โฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 71.

กำลังกบฏส่วนใหญ่รวมตัวในมณฑลกิจิ๋ว เกงจิ๋ว อิวจิ๋ว และอิจิ๋ว กลุ่มที่นำโดยเตียวก๊กและน้องชายได้รับการสนับสนุนในมณฑลกิจิ๋วซึ่งตั้งอยู่ทางเหนือของแม่น้ำฮองโห ใกล้กับเมืองกิลกกุ๋น (巨鹿郡 จฺวี้ลู่จฺวิ้น; อยู่บริเวณอำเภอผิงเซียง มณฑลเหอเป่ย์ในปัจจุบัน) ที่เป็นเมืองบ้านเกิดของเตียวก๊ก และเมืองเว่ย์ (魏郡 เว่ย์จฺวิ้น; อยู่บริเวณนครหานตาน มณฑลเหอเป่ย์ในปัจจุบัน) กลุ่มกบฏที่ใหญ่เป็นอันดับสองอยู่ในเมืองกว่างหยาง (廣陽郡 กว่างหยางจฺวิ้น; อยู่บริเวณนครปักกิ่งในปัจจุบัน) และเมืองตุ้นก้วน (涿郡 จัวจฺวิ้น; อยู่บริเวณนครจัวโจว มณฑลเหอเป่ย์ในปัจจุบัน) ในมณฑลอิวจิ๋ว ศูนย์กลางของกำลังกบฏลำดับที่สามอยู่ในเมืองเองฉวน (潁川郡 อิ่งชฺวานจฺวิ้น; อยู่บริเวณนครสฺวี่ชาง มณฑลเหอหนานในปัจจุบัน) และเมืองยีหลำ (汝南郡 หรู่หนานจฺวิ้น; อยู่บริเวรณนครซิ่นหยาง มณฑเหอหนานในปัจจุบัน) ในมณฑลอิจิ๋ว และเมืองลำหยง (南陽郡 หนานหยางจฺวิ้น; บริเวณนครหนานหยาง มณฑลเหอหนานในปัจจุบัน) ในมณฑลเกงจิ๋วตอนเหนือ

ในวันที่ 1 เมษายน ค.ศ. 184 พระเจ้าเลนเต้ทรงแต่งตั้งให้โฮจิ๋นผู้เป็นพี่ชายของพระมเหสีและเป็นเจ้าเมืองโห้หล้ำ (เหอหนานอิ่น) ให้เป็นมหาขุนพล (ต้าเจียงจฺวิน) และมีรับสั่งให้คุมทัพหลวงในการปราบปรามกบฏ(三月戊申，以河南尹何進為大將軍，將兵屯都亭。) โฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 8. พระเจ้าเลนเต้ยังทรงแต่งตั้งให้ขุนพล 3 นาย ได้แก่ โลติด ฮองฮูสง และจูฮี ให้นำทัพแยก 3 ทัพไปจัดการกบฏ มีกำลังพลโดยรวมประมาณ 40,000 นาย(於是發天下精兵，博選將帥，以嵩為左中郎將，持節，與右中郎將朱雋，共發五校、三河騎士及募精勇，合四萬餘人，嵩、雋各統一軍，共討潁川黃巾。) โฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 71. โลติดยกพลไปฐานที่มั่นของโลติดในกิจิ๋ว ส่วนฮองฮูสงและจูฮีมุ่งหน้าไปยังเมืองเองฉวน(遣北中郎將盧植討張角，左中郎將皇甫嵩、右中郎將朱雋討潁川黃巾。) โฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 8.

 มณฑลอิวจิ๋ว: เมืองกว่างหยางและตุ้นก้วน 
ในมณฑลอิวจิ๋ว กำลังกบฏสังหารกัว ซฺวิน (郭勳) ข้าหลวงมณฑล และหลิว เว่ย์ (劉衛) เจ้าเมืองกว่างหยาง (廣陽黃巾殺幽州刺史郭勳及太守劉衛。) โฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 8.

นายพันเจาเจ้ง (鄒靖 โจว จิ้ง) นำทัพหลวงเข้าปราบปรามกบฏในมณฑลอิวจิ๋ว เล่าปี่ (劉備 หลิว เป้ย์) ได้นำกองกำลังทหารอาสาสมัคร มาช่วยสนับสนุนเจาเจ้ง (靈帝末，黃巾起，州郡各舉義兵，先主率其屬從校尉鄒靖討黃巾賊有功，除安喜尉。) สามก๊กจี่ เล่มที่ 32.

 มณฑลอิจิ๋ว: เมืองยีหลำและเองฉวน 
เมื่อกำลังกบฏเริ่มก่อการในมณฑลอิจิ๋ว ราชสำนักฮั่นเลือกอ้องอุ้นเป็นการพิเศษให้เป็นข้าหลวงมณฑลเพื่อกำกับดูแลปฏิบัติการทางทหาร(中平元年，黃巾賊起，特選拜豫州刺史。 ... 討擊黃巾別帥，大破之，與左中郎將皇甫嵩、右中郎將朱雋等受降數十萬。於賊中得中常侍張讓賓客書疏，與黃巾交通，允具發其姦，以狀聞。靈帝責怒讓，讓叩頭陳謝，竟不能罪之。) โฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 66.

เจ้า เชียน  เจ้าเมืองของเมืองยีหลำนำกำลังพลเข้าโจมตีกบฏก่อนที่จูฮีจะยกพลมาถึง แต่พ่ายแพ้ในการรบที่เช่าหลิง (อยู่ทางตะวันออกเฉียงใต้ของมณฑลเหอหนานในปัจจุบัน)(汝南黃巾敗太守趙謙於邵陵。) โฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 8. เมื่ออำเภอเฉิน (เฉินเซี่ยน; อำเภอหฺวายหยาง มณฑลเหอหนานในปัจจุบน) ถูกกำลังกบฏโจมตี ผู้ใต้บังคับบัญชาของเจ้า เชียน 7 คนซึ่งล้วนไม่ใช่ข้าราชการทหาร ต่างถือดาบพยายามรบกับกบฏแต่กลับถูกสังหารทัั้งหมด ภายหลังจากกบฏถูกปราบปราม พระเจ้าเลนเต้ทรงออกพระราชโองการยกย่องเกียรติคุณของทั้ง 7 คนว่าเป็น "เจ็ดผู้ทรงธรรม" (ชีเสียน)(忠子祕，為郡門下議生。黃巾起，祕從太守趙謙擊之，軍敗，祕與功曹封觀等七人以身扞刃，皆死於陳，謙以得免。詔祕等門閭號曰「七賢」。) โฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 45.(謝承書曰「秘字永寧。封觀與主簿陳端、門下督范仲禮、賊曹劉偉德、主記史丁子嗣、記室史張仲然、議生袁秘等七人擢刃突陳，與戰並死」也。) อรรถาธิบายจากโฮ่วฮั่นชูของเซี่ย เฉิงในโฮ่วฮั่นชู (ของฟ่าน เย่) เล่มที่ 45.

ราชรัฐเฉิน (เฉินกั๋ว; อยู่บริเวณนครโจวโข่ว มณฑลเหอหนานในปัจจุบัน) เมืองหนึ่งในมณฑลอิจิ๋วสามารถเลี่ยงการฆ่าฟันจากกบฏโพกผ้าเหลือง เพราะกบฏเกรงกลัวเจ้าชายหลิว ฉ่ง (劉寵) อ๋องแห่งเฉินผู้มีชื่อเสียงในเรื่องหน่วยพลเกาทัณฑ์มากฝีมือใต้อาณัติของพระองค์(中平中，黃巾賊起，郡縣皆棄城走，寵有彊弩數千張，出軍都亭。國人素聞王善射，不敢反叛，故陳獨得完，百姓歸之者眾十餘萬人。) โฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 76.

กบฏในเมืองยีหลำนำโดยปัว ไฉ  เอาชนะจูฮีได้ในการรบและผลักดันจนล่าถอยไปในช่วงต้น ราชสำนักส่งกำลังทหารม้านำโดยนายทหารหนุ่มโจโฉ (เฉา เชา) มาเป็นกำลังหนุนให้จูฮี(會帝遣騎都尉曹操將兵適至，嵩、操與朱雋合兵更戰，大破之，斬首數萬級。) โฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 71. ในช่วงระหว่างวันที่ 28 พฤษภาคมและ 25 มิถุนายน จูฮี ฮองฮูสง และโจโฉร่วมสนธิกำลังกันเข้าโจมตีจนเอาชนะปัว ไฉได้ที่ฉางเช่อ (ทางตะวันออกของนครฉางเก่อ มณฑลเหอหนาน)(朱雋為黃巾波才所敗。 ... 五月，皇甫嵩、朱雋復與波才等戰於長社，大破之。) โฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 8.(雋前與賊波才戰，戰敗，嵩因進保長社。波才引大眾圍城，嵩兵少，軍人皆恐，乃召軍吏謂曰：「兵有奇變，不在眾寡。今賊依草結營，易為風火。若因夜縱燒，必大驚亂。吾出兵擊之，四面俱合，田單之功可成也。」其夕遂大風，嵩乃約敕軍士皆束苣乘城，使銳士閒出圍外，縱火大呼，城上舉燎應之，嵩因鼓而奔其陳，賊驚亂奔走。 ...) โฮ่วฮั่นชู เล่มที่  71. ระหว่างที่ปัว ไฉพยายามหนี ฮองฮูสงและจูฮีก็ไล่ตามตีมาถึงอำเภอหยางไจ๋ (陽翟縣 หยางไจ๋เซี่ยน; ปัจจุบันคือนครยฺหวี่โจว มณฑลเหอหนาน) และเอาชนะได้อีกครั้ง ทำให้กำลังกบฏแตกพ่ายกระจัดกระจายไป

ต่อมาฮองฮูสงและจูฮีเอาชนะกบฏในเมืองยีหลำที่นำโดยเผิง ทัว  ที่อำเภอซีหฺวา (ซีหฺวาเซี่ยน; ทางใต้ของอำเภอซีหฺวา มณฑลเหอหนานในปัจจุบัน)(嵩、雋乘勝進討汝南、陳國黃巾，追波才於陽翟，擊彭脫於西華，並破之。餘賊降散，三郡悉平。) โฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 71. ราชสำนักมีคำสั่งให้ฮองฮูสงและจูฮีแบ่งกำลังทหารเป็นสองทัพ ฮองฮูสงจะเข้าโจมตีกบฏที่เมืองตองกุ๋น (東郡 ตงจฺวิ้น; อยู่บริเวณอำเภอผูหยาง มณฑลเหอหนานในปัจจุบัน) ส่วนจูฮีจะโจมตีกบฏที่เมืองลำหยง(皇甫嵩、朱雋大破汝南黃巾於西華。詔嵩討東郡，朱雋討南陽。) โฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 8. ในช่วงเวลานั้น อ้องอุ้นข้าหลวงมณฑลอิจิ๋วค้นพบหลักฐานว่ากบฏลอบติดต่อกับเตียวเหยียง (จาง ร่าง) ผู้นำของกลุ่มขันทีในลกเอี๋ยง จึงทูลรายงานพระเจ้าเลนเต้ พระเจ้าเลนเต้ทรงตำนิเตียวเหยียงแต่ไม่ดำเนินการลงโทษ

ในช่วงเวลาระหว่างวันที่ 7 พฤศจิกายนและ 6 ธันวาคม นายกองเป้า หง  นำทัพหลวงไปโจมตีกบฏที่เก๋อเปย์ (ทางตะวันตกเฉียงเหนือของอำเภอซินไช่ มณฑลเหอหนานในปัจจุบัน) และเอาชนะได้([中平五年]冬十月， ... 徐黃巾復起，寇郡縣。 ... 遣下軍校尉鮑鴻討葛陂黃巾。) โฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 8.

 มณฑลกิจิ๋ว: เมืองเว่ย์และกิลกกุ๋น 
ในช่วงเวลานั้น โลติดเอาชนะทัพกบฏของเตียวก๊กในเมืองกิลกกุ๋น และล้อมผู้นำกบฏในอำเภอกงจ๋ง (กว่างจงเซี่ยน; ทางตะวันออกเฉียงใต้ของอำเภอกว่างจง มณฑลเหอเป่ย์ในปัจจุบัน) แต่มีขันทีคนหนึ่งกล่าวหาว่าโลติดคิดการทรยศ พระเจ้าเลนเต้จึงทรงมีรับสั่งให้จับกุมโลติด คุมตัวกลับมาลกเอี๋ยงในฐานะนักโทษ(盧植破黃巾，圍張角於廣宗。宦官誣奏植，抵罪。) โฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 8. จากนั้นราชสำนักจึงส่งขุนพลตั๋งโต๊ะ (董卓 ต่ง จั๋ว) ให้ขึ้นมามีตำแหน่งแทนที่โลติดและให้เข้าโจมตีเตียวก๊ก แต่ตั๋งโต๊ะโจมตีไม่สำเร็จและล่าถอย(遣中郎將董卓攻張角，不剋。) โฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 8.(時北中郎將盧植及東中郎將董卓討張角，並無功而還，乃詔嵩進兵討之。) โฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 71.

ในวันที่ 23 หรือ 24 กันยายน ฮองฮูสงและฟู่ เซี่ย  นายกองพันใต้บังคับบัญชา(後為護軍司馬，與左中郎皇甫嵩俱討賊張角。) โฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 58. เอาชนะกบฏที่ชางถิง (ทางเหนือของอำเภอหยางกู่ มณฑลชานตงในปัจจุบัน) จับตัวปู๋ จี่ (卜己) ผู้นำกบฏ และสังหารกบฏมากกว่า 7,000 คน รวมถึงผู้นำระดับรองคนอื่น ๆ ได้แก่ จาง ปั๋ว  และ เหลียง จ้งหนิง (又進擊東郡黃巾卜己於倉亭，生禽卜己，斬首七千餘級。) โฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 71.(燮軍斬賊三帥卜巳、張伯、梁仲寧等，功高為封首。) อรรถาธิบายจากซฺวี่ฮั่นชูในโฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 58. ในวันที่ 25 กันยายน ราชสำนักมีคำสั่งให้ฮองฮูสงขึ้นมาแทนที่ตั๋งโต๊ะและนำพลขึ้นเหนือไปยังอำเภอกงจ๋งเพื่อโจมตีเตียวก๊ก(八月，皇甫嵩與黃巾戰於倉亭，獲其帥。乙巳，詔皇甫嵩北討張角。) โฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 8.

เตียวก๊กได้ล้มป่วยตาย ในขณะที่ถูกฮองฮูสงเข้าโจมตีในอำเภอกวนจง ในระหว่างวันที่ 21 พฤศจิกายน ถึง 20 ธันวาคม ฮองฮูสงยังคงโจมตีเตียวเหลียง ซึ่งได้เข้ามาควบคุมเหล่าสาวกของพี่ชายที่อำเภอกวนจง แต่ไม่สามารถเอาชนะพวกกบฏได้ เนื่องจากเตียวเหลียงนั้นมีนักรบที่เก่งกาจมากในท่ามกลางกลุ่มโพกผ้าเหลืองของเขา จากนั้นฮองฮูสงก็ได้เปลี่ยนกลยุทธ์การป้องกันเพื่อหลอกล่อให้พวกกบฏลดการป้องกัน ซึ่งพวกเขาทำสำเร็จ เขาจึงฉวยโอกาสโจมตีตอบโต้กลับในเวลากลางคืนและปราบกบฏให้สิ้นซาก เตียวเหลียงได้ตายในสนามรบพร้อมกับกบฏ 30,000 คน ในขณะที่จำนวนกบฏอีก 50,000 คน ที่พยายามหลบหนีข้ามแม่น้ำก็ต้องจมน้ำตาย ฮองฮูสงยังเผาเกวียนจำนวนกว่า 30,000 คันที่บรรจุไปด้วยเสบียงสำหรับพวกกบฏและเข้าจับกุมสมาชิกในครอบครัวส่วนใหญ่ของพวกเขา ฮองฮูสงได้สั่งให้ขุดหลุมศพเตียวก๊กขึ้นมา ทำการตัดและส่งศีรษะไปยังราชสำนักที่ลกเอี๋ยง

เมื่อทรงทราบถึงความสำเร็จของฮองฮูสง พระเจ้าเลนเต้ทรงเลื่อนตำแหน่งให้เขาเป็นแม่ทัพฝ่ายซ้ายแห่งกองรถม้าศึกและทหารม้า (左車騎將軍) ในระหว่างวันที่ 21 ธันวาคม ค.ศ. 184 ถึง 18 มกราคม ค.ศ. 185 ฮองฮูสงได้นำกองทัพเข้าร่วมกับกัว เตี่ยน (郭典) ผู้ว่าราชการเมืองกิลกกุ๋น เพื่อเข้าโจมตีพวกกบฏที่หลงเหลือซึ่งนำโดยเตียวโป้ น้องชายอีกคนของเตียวก๊ก พวกเขาได้เอาชนะพวกกบฏที่อำเภอเซียคูหยาง (下曲陽縣; ทางตะวันตกของจิ่นโจว, มณฑลเหอเป่ยในยุคปัจจุบัน), สังหารเตียวโป้และพวกกบฏต่างพากันยอมจำนนจำนวนกว่า 100,000 คน

 มณฑลเกงจิ๋ว: เมืองลำหยง 
เมื่อวันที่ 24 มีนาคม ค.ศ. 184 พวกกบฏที่นำโดยจาง ม่านเฉิง (張曼成) สังหารฉู่ ก้ง (褚貢), ผู้ว่าราชการเมืองลำหยง และเข้ายึดครองเมืองหลวงของเมืองคือ อ้วนเซีย (宛城; เขตอ้วนเซีย , นครระดับเมืองลำหยง, มณฑลเหอหนานในปัจจุบัน).ฉิน เจี๋ย (秦頡) ทายาทของฉู่ ก้ง ได้ระดมกำลังคนท้องถิ่นในลำหยงเพื่อเข้าโจมตี จาง ม่านเฉิง จนเอาชนะและสังหารเข้าได้ในระหว่างวันที่ 26 มิถุนายน ถึง 25 กรกฎาคม ก่อนที่กองกำลังเสริมที่นำโดยจูฮีจะปรากฏตัวขึ้น

ภายหลังการเสียชีวิตของจาง ม่านเฉิง เตียวฮ่อง (趙弘) กลายเป็นผู้นำคนใหม่ในอ้วนเซีย ประมาณเดือนตุลาคม ค.ศ. 184 หรือหลังจากนั้นฉิน เจี๋ย และจูฮีได้เข้ารวมกองกำลังกับชีจิ๋วเป๋ง (徐璆 สฺวี ฉิว), ผู้ตรวจการมณฑลเกงจิ๋วเพื่อเข้าโจมตีอ้วนเซียด้วยกองทัพจำนวนประมาณ 18,000 นาย พวกเขาสามารถเอาชนะและสังหาร เตียวฮ่อง ลงได้

หลังการเสียชีวิตของเตียวฮ่อง ฮั่นต๋ง (韓忠) และกลุ่มกบฏที่เหลือได้เข้าควบคุมอ้วนเซีย และยังคงต่อต้านกองทัพจักรวรรดิต่อไป จูฮีได้ออกคำสั่งให้กองทหารของเขาให้แสร้งทำเป็นโจมตีจากทางตะวันตกเฉียงใต้ ในขณะที่เขาจะลักลอบชั้นยอดจำนวน 5,000 นายทำการแทรกซึมอ้วนเซีย จากทางตะวันตกเฉียงเหนือ ฮั่นต๋ง ได้ถอยกลับเข้าไปในป้อมปราการและต้องการยอมสวามิภักดิ์แก่ฉิน เจี๋ย, ชีจิ๋วเป๋ง และเตียวเถียว (張超 จาง เชา), แม่ทัพนายกอง ภายใต้คำสั่งของจูฮีได้ยอมรับการยอมจำนนแต่กลับถูกปฏิเสธ ต่อมาจูฮีได้แสร้งทำเป็นยุติการล้อมเพื่อล่อให้ ฮั่นต๋ง ออกมาโจมตี ฮั่นต๋งหลงกลอุบาย พ่ายแพ้การต่อสู้ และพยายามหลบหนีไปทางเหนือ ในขณะที่คนของเขาจำนวน 10,000 นายล้วนถูกสังหารโดยกองทัพจักรวรรดิ ด้วยความสิ้นหวัง ฮั่นต๋ง จึงยอมสวามิภักดิ์ต่อจูฮี แต่ฉิน เจี๋ย ที่รู้สึกเกลียดชังได้เข้าไปสังหารเขาเสีย

เมื่อวันที่ 11 มกราคม ค.ศ. 185 จูฮีได้เอาชนะกองกำลังกบฏอีกกลุ่มหนึ่งที่นำโดยซุน เซี่ย (孫夏),ที่ได้หลบหนีไปยังอำเภอซีเอ้อ (西鄂縣; ทางตอนเหนือของนครระดับเมืองลำหยง, มณฑลเหอหนานในปัจจุบัน) จูฮีได้ติดตามไล่ล่าเขาไปที่นั้น เอาชนะเขาได้ และทำให้กบฏที่เหลือต่างพากันหนีแตกกระเจิง

 มณฑลชีจิ๋วและยังจิ๋ว 
ในมณฑลชีจิ๋ว ผู้ตรวจการมณฑล โตเกี๋ยม พร้อมกับความช่วยเหลือของจงป้าและคนอื่น ๆ สามารถเอาชนะพวกกบฏและฟื้นฟูความสงบสุขในภูมิภาค (會徐州黃巾起，以謙為徐州刺史，擊黃巾，大破走之，境內晏然。) โฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 73. (黃巾起，霸從陶謙擊破之，拜騎都尉。) จดหมายเหตุสามก๊ก เล่มที่ 18.

ซุนเจียนซึ่งเป็นข้าราชการชั้นผู้น้อยในอำเภอเซี่ยพีหรือแห้ฝือ (下邳縣; ทางตอนใต้ของปี่โจว, มณฑลเจียงซูในปัจจุบัน) ในมณฑลซีจิ๋ว เข้าร่วมกับกองทัพของจูฮีในฐานะเป็นแม่ทัพนายกอง เขาได้นำทัพที่มาพร้อมกับชายหนุ่มหลายคนจากเมืองเซี่ยปี่และทหารคนอื่น ๆ ที่เขารับสมัครมาจากภูมิภาคแม่น้ำห้วย (中平元年，黃巾賊帥張角起於魏郡，託有神靈，遣八使以善道教化天下，而潛相連結，自稱黃天泰平。三月甲子，三十六萬一旦俱發，天下響應，燔燒郡縣，殺害長吏。漢遣車騎將軍皇甫嵩、中郎將朱儁將兵討擊之。儁表請堅為佐軍司馬，鄉里少年隨在下邳者皆願從。堅又募諸商旅及淮、泗精兵，合千許人，與儁并力奮擊，所向無前。汝、潁賊困迫，走保宛城。堅身當一面，登城先入，衆乃蟻附，遂大破之。儁具以狀聞上，拜堅別部司馬。) จดหมายเหตุสามก๊ก เล่มที่ 46.

ในมณฑลหยางจิ๋ว พวกกบฏได้เข้าโจมตีอำเภอฉู่ (舒縣; ตอนกลางของมณฑลอานฮุยในปัจจุบัน), อำเภอหนึ่งในเมืองลู่เจียง (廬江郡; บริเวณรอบลู่อัน มณฑลอานฮุยในปัจจุบัน) และจุดไฟเผาอาคารต่าง ๆ หยาง ซฺวี่ (羊續) ผู้ว่าราชการเมืองลู่เจียง ได้รวบรวมชายฉกรรจ์ตั้งแต่อายุ 19 ปีขึ้นไปจำนวนหลายพันคนเพื่อช่วยเหลือเขาในการต่อสู้รบกับกลุ่มกบฏและดับเพลิง (... 四遷為廬江太守。後揚州黃巾賊攻舒，焚燒城郭，續發縣中男子二十以上，皆持兵勒陳，其小弱者，悉使負水灌火，會集數萬人，并埶力戰，大破之，郡界平。) โฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 31. เขาประสบความสำเร็จ ฟื้นฟูความสงบและความมั่นคงในภูมิภาค

 จุดจบของการก่อกบฏ 
ในช่วงต้นปี ค.ศ. 185 การก่อกบฏได้ถูกปราบปรามภายหลังจากจูฮีได้เข้ายึดครองอ้วนเซีย ในเมืองลำหยงกลับคืนมา และชัยชนะของฮองฮูสงต่อพี่น้องสกุลเตียวในมณฑลกิจิ๋ว กลุ่มกบฏแทบไม่เหลือผู้รอดชีวิตในสงคราง แม้สงครามจบลงกองทัพทางการไล่ติดตามในการดำเนินกวาดล้างต่าง ๆ เผื่อมีกบฏโพกผ้าเหลืองหลงเหลืออยู่ และในกลางเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 185 พระเจ้าเลนเต้ได้ทรงประกาศเฉลิมฉลองโดยเปลี่ยนชื่อยุคสมัยของพระองค์จากกวางเหอ (光和) มาเป็น จงผิง (中平; "การบรรลุความสุขสงบ")

 ความเคลื่อนไหวของกลุ่มกบฏโพกผ้าเหลืองที่ฟื้นคืนกลับมาในช่วงหลังต้นปี ค.ศ. 185 
แม้ว่ากบฏโพกผ้าเหลืองจะจบสิ้นในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 185 แต่การก่อกบฏขนาดเล็ก ๆ ของกลุ่มกบฏโพกผ้าเหลืองที่ยังหลงเหลือยังคงปะทุขึ้นทั่วแผ่นดินจีนตลอดหลายทศวรรษต่อมา แม้แต่ในเมืองซึ่งก่อนหน้านี้ส่วนใหญ่ไม่ได้รับผลกระทบ

 โจรคลื่นขาว 
ระหว่างวันที่ 16 มีนาคม และ 13 เมษายน ค.ศ. 188 กัว ไท่ (郭太) ได้นำกองกำลังโจรโพกผ้าเหลืองที่เหลืออยู่ จำนวน 100,000 นาย เพื่อเริ่มก่อกบฎในเมืองซีเหอ (บริเวณรอบเฟินหยาง, ชานซีในปัจจุบัน) เนื่องจากพวกเขามีต้นกำเนิดมาจากหุบเขาไป่โป (白波谷; "หุบเขาคลื่นขาว") ในเมืองซีเหอ ต่อมาพวกเขากลายเป็นที่รู้จักกันคือ "โจรคลื่นขาว"(白波賊) พวกเขาได้ร่วมมือกับยฺหวีฝูหลัว ผู้นำชนเผ่าซยฺงหนู และเข้าโจมตีเมืองไท่หยวน (บริเวณรอบไท่หยวน, มณฑลชานซีในปัจจุบัน) และเมืองเหอตง (บริเวณรอบยฺวิ่นเฉิง มณฑลชานซีในปัจจุบัน) ([中平五年二月， ...]黃巾餘賊郭太等起於西河白波谷，寇太原、河東。) โฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 8. (魏書曰：於夫羅者，南單于子也。中平中，發匈奴兵，於夫羅率以助漢。會本國反，殺南單于，於夫羅遂將其衆留中國。因天下撓亂，與西河白波賊合，破太原、河內，抄略諸郡為寇。) Wei Shu annotation in จดหมายเหตุสามก๊ก เล่มที่ 1. ระหว่างวันที่ 27 ตุลาคม และ 25 พฤศจิกายน ค.ศ. 189 เมื่อพวกโจรเข้าโจมตีเมืองเหอตง ขุนศึกนามว่า ตั๋งโต๊ะ ได้พยายามที่จะส่งหนิวฝู่ (งิวฮู) ผู้เป็นลูกเขยของตนไปนำกองกำลังทหารเข้าโจมตีแต่ล้มเหลว (白波賊寇河東，董卓遣其將牛輔擊之。) โฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 9. (初，靈帝末，黃巾餘黨郭太等復起西河白波谷，轉寇太原，遂破河東，百姓流轉三輔，號為「白波賊」，眾十餘萬。卓遣中郎將牛輔擊之，不能卻。) โฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 72.

ราวกลางปี ค.ศ. 195 พระเจ้าเหี้ยนเต้ทรงหลบหนีออกจากนครฉางอัน เมืองหลวงของจักรวรรดิที่ซึ่งพระองค์ทรงถูกจับเป็นตัวประกันโดยลูกน้องสมุนของตั๋งโต๊ะอย่างลิฉุยและกุยกี นับตั้งแต่ตั๋งโต๊ะถึงแก่กรรมใน ค.ศ. 192 พระองค์ทรงกลับมายังซากเมืองลกเอี๋ยงที่เป็นเมืองหลวงเก่า ซึ่งตั๋งโต๊ะทำการเผาใน ค.ศ. 191 ในขณะที่ย้ายถิ่นฐานไปยังฉางอานโดยบังคับ ต่ง ฉง (ตังสิน อดีตลูกน้องของงิวฮู) และหยาง เฟิ่ง (เอียวฮอง อดีตโจรคลื่นขาว) (傕將楊奉本白波賊帥， ...) โฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 72. เข้าปกป้องพระเจ้าเหี้ยนเต้ในลกเอี๋ยง เมื่อลิฉุยและกุยกีพยายามที่จะไล่ติดตามและนำฮ่องเต้กลับไปที่ฉางอัน ตังสินและเอียวฮองได้เรียกกลุ่มโจรคลื่นขาวซึ่งนำโดย ลิงัก (李樂 หลี่ เล่อ), หันเซียม, โฮจ๋าย (胡才 หู ไฉ) และคนอื่น ๆ เพื่อเข้ามาช่วยเหลือพระเจ้าเหี้ยนเต้ กองกำลังของชนเผ่าซฺยงหนูที่นำโดยชวี่เปย์ (去卑) ก็ตอบรับคำเรียกเช่นกันแล้วยกมาช่วยเหลือพระเจ้าเหี้ยนเต้ ต่อต้านกองกำลังของลิฉุยและกุยกี (李傕、郭汜既悔令天子東，乃來救段煨，因欲劫帝而西， ... 而張濟與楊奉、董承不相平，乃反合傕、汜，共追乘輿，大戰於弘農東澗。承、奉軍敗，百官士卒死者不可勝數，皆棄其婦女輜重，御物符策典籍，略無所遺。 ... 天子遂露次曹陽。承、奉乃譎傕等與連和，而密遣閒使至河東，招故白波帥李樂、韓暹、胡才及南匈奴右賢王去卑，並率其眾數千騎來，與承、奉共擊傕等，大破之，斬首數千級，乘輿乃得進。董承、李樂擁衛左右，胡才、楊奉、韓暹、去卑為後距。傕等復來戰，奉等大敗，死者甚於東澗。) โฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 72. ระหว่างปี ค.ศ. 195 ขุนศึก โจโฉ ได้นำกองกำลังของตนเข้าสู่ลกเอี๋ยงและและคุ้มกันพระเจ้าเหี้ยนเต้พาไปยังฐานที่มั่นของตนในเมืองสฺวี่ตู (許; สฺวี่ชาง, มณฑลเหอหนานในปัจจุบัน) และสถาปเมืองหลวงจักรวรรดิแห่งใหม่ที่นั่น

 เอ๊กจิ๋ว: หม่า เซียง และเจ้า จือ 
ใน ค.ศ. 188 หม่า เซียง (馬相) และเจ้า จือ (趙祗) ได้นำกองกำลังโจรโพกผ้าเหลืองที่เหลืออยู่เพื่อเริ่มก่อกบฎในเอ๊กจิ๋ว (ครอบคลุมมณฑลเสฉวนและฉงชิ่งในปัจจุบัน) พวกเขาสังหารหลี่ เชิง (李升; นายอำเภอแห่งเมืองเมียนจู 緜竹縣),  เจ้า ปู้ (趙部; ผู้ว่าราชการเมืองปา 巴郡) และซี เจี่ยน (郗儉; ผู้ตรวจการมณฑลเอ็กจิ๋ว) หม่า เซียงได้ประกาศตั้งตนเองเป็นฮ่องเต้ ก่อนที่กลุ่มกบฎเหล่านี้จะถูกปราบปรามโดยกองกำลังท้องถิ่นที่นำโดยเจี่ย หลง (賈龍) อดีตลูกน้องของซี เจี่ยน ([中平五年六月， ...]益州黃巾馬相攻殺刺史郗儉，自稱天子，又寇巴郡，殺郡守趙部，益州從事賈龍擊相，斬之。) โฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 8. (是時梁州逆賊馬相、趙祗等於緜竹縣自號黃巾，合聚疲役之民，一二日中得數千人，先殺緜竹令李升，吏民翕集合萬餘人，便前破雒縣，攻益州殺儉，又到蜀郡、犍為，旬月之間，破壞三郡。相自稱天子，衆以萬數。州從事賈龍素領兵數百人在犍為東界，攝斂吏民，得千餘人，攻相等，數日破走，州界清靜。) จดหมายเหตุสามก๊ก เล่มที่ 31. 

 เฉงจิ๋ว: จาง เหรา, กวนไฮ, สฺวี เหอ และซือหม่า จฺวี้ 
ราวปี ค.ศ. 189 จาง เหรา (張饒) ได้นำกองกำลังโจรโพกผ้าเหลืองที่เหลืออยู่จำนวน 200,000 นายเพื่อเข้าทำลายล้างชิงจิ๋ว เขาได้เอาชนะกองกำลังจักรวรรดิภายใต้การนำของข่งหรง (ขงหยง) เสนาบดีแห่งรัฐเป๋ยไห่ซึ่งราชสำนักฮั่นได้แต่งตั้ง (บริเวณรอบเหวย์ฟาง, ซานตงในปัจจุบัน) ในชิงจิ๋ว (時黃巾寇數州，而北海最為賊衝，卓乃諷三府同舉融為北海相。融到郡，收合士民，起兵講武，馳檄飛翰，引謀州郡。賊張饒等群輩二十萬眾從冀州還，融逆擊，為饒所敗，乃收散兵保朱虛縣。) โฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 70. ต่อมาขงหยงได้ถูกปิดล้อมในอำเภอตู้ชาง (都昌縣; บริเวณรอบ Changyi, ซานตง) โดยโจกโพกผ้าเหลืองหลายพันคนที่นำโดยก่วนไฮ่ (管亥) ไทสูจู้ แม่ทัพขุนพลภายใต้สังกัดขงหยงสามารถตีฝ่าวงล้อมและขอความช่วยเหลือจากเล่าปี่ ซึ่งได้รับตำแหน่งเป็นเสนาบดีแห่งรัฐผิงหยวนที่อยู่ใกล้เคียง เล่าปี่ได้นำกองกำลังทหารจำนวน 3,000 นาย เข้าโจมตีกวนไฮและช่วยเหลือขงหยงได้สำเร็จ (時黃巾復來侵暴，融乃出屯都昌，為賊管亥所圍。融逼急，乃遣東萊太史慈求救於平原相劉備。備驚曰：「孔北海乃復知天下有劉備邪？」即遣兵三千救之，賊乃散走。) โฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 70.

ใน ค.ศ. 200 สฺวี เหอ (徐和) และซือหม่า จฺวี้ (司馬俱) ได้นำกองกำลังโจรโพกผ้าเหลืองที่เหลืออยู่จากเมืองจี่หนาน (บริเวณรอบ Zhangqiu, ซานตงในปัจจุบัน) และเมืองเล่ออัน (บริเวณรอบจือปั๋ว, ซานตงในปัจจุบัน) เพื่อเข้าทำลายล้างชิงจิ๋วอีกครั้ง พวกเขากลับพ่ายแพ้และถูกสังหารโดยแฮหัวเอี๋ยน จงป้า และลิยอย ในระหว่างปี ค.ศ. 206 ถึง 209 (濟南、樂安黃巾徐和、司馬俱等攻城，殺長吏，淵將泰山、齊、平原郡兵擊，大破之，斬和，平諸縣，收其糧穀以給軍士。) จดหมายเหตุสามก๊ก เล่มที่ 9. (又與于禁討昌豨，與夏侯淵討黃巾餘賊徐和等，有功，遷徐州刺史。 ... 濟南黃巾徐和等，所在劫長吏，攻城邑。虔引兵與夏侯淵會擊之，前後數十戰，斬首獲生數千人。) จดหมายเหตุสามก๊ก เล่มที่ 18.

 กุนจิ๋ว:กองทัพเฉงจิ๋วของโจโฉ 
ราวเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 192 กองกำลังโจรโพกผ้าเหลืองที่เหลืออยู่จำนวนแสนนายจากมณฑลชิงจิ๋วได้บุกเข้าไปในมณฑลหยานและสังหารเจิ่ง ซุ่ย (鄭遂) เสนาบดีแห่งรัฐเหริ่นเชิง (任城國; บริเวณรอบโจวเฉิง, มณฑลชานตงในปัจจุบัน) ก่อนที่จะย้ายไปยังเมืองตงผิง (東平郡; บริเวณรอบอำเภอตงผิง, มณฑลชานตงในปัจจุบัน) เล่าต้าย ผู้ตรวจการแห่งมณฑลกุนจิ๋ว ต้องการที่จะนำกองกำลังเข้าโจมตีพวกกบฏแต่แม่ทัพขุนพลนามว่า เปาสิ้น ได้ให้คำแนะนำเขาว่าให้ตั้งรับ เล่าต้ายได้เมินเฉยต่อคำแนะนำและเสียชีวิตในการโจมตีพวกกบฏ เปาสิ้นและขุนพลอีกคนนามว่า ว่านเฉียน (萬潛) ได้ไปยังเมืองตง (東郡; บริเวณรอบผู่หยาง, มณฑลเหอหนานในปัจจุบัน) เพื่อเชิญโจโฉเป็นผู้ว่าราชการแห่งมณฑลกุนจิ๋วคนใหม่ จากนั้นเปาสิ้นได้นำกองกำลังฝ่ายรัฐบาลเข้าโจมตีพวกกบฎทางตะวันออกของอำเภอโชวจาง (壽張縣; ทางตอนใต้ของอำเภอตงผิง มณฑลชานตงในปัจจุบัน) แต่เสียชีวิตในการรบ ([初平三年夏四月]青州黃巾衆百萬入兖州，殺任城相鄭遂，轉入東平。劉岱欲擊之，鮑信諫曰：「今賊衆百萬，百姓皆震恐，士卒無鬬志，不可敵也。觀賊衆羣輩相隨，軍無輜重，唯以鈔略為資，今不若畜士衆之力，先為固守。彼欲戰不得，攻又不能，其勢必離散，後選精銳，據其要害，擊之可破也。」岱不從，遂與戰，果為所殺。信乃與州吏萬潛等至東郡迎太祖領兖州牧。遂進兵擊黃巾於壽張東。信力戰鬬死，僅而破之。) จดหมายเหตุสามก๊ก เล่มที่ 1. ต่อมาแม้จะมีกองกำลังที่น้อยกว่า แต่โจโฉก็สามารถเอาชนะพวกกบฏในรัฐจี้เป่ยได้ กลุ่มกบฎจำนวนกว่า 300,000 นายได้เข้ามายอมสวามิภักดิ์ต่อโจโฉพร้อมกับครอบครัว โจโฉได้คัดเลือกนักรบที่เก่งที่สุดและจัดตั้งหน่วยทหารชั้นเยี่ยมที่มีชื่อว่า กองทัพชิงโจว (青州兵; ยังแปลว่า "กองพลน้อยชิงโจว") (魏書曰：太祖將步騎千餘人，行視戰地，卒抵賊營，戰不利，死者數百人，引還。賊尋前進。黃巾為賊久，數乘勝，兵皆精悍。太祖舊兵少，新兵不習練，舉軍皆懼。太祖被甲嬰冑，親巡將士，明勸賞罰，衆乃復奮，承間討擊，賊稍折退。賊乃移書太祖曰：「昔在濟南，毀壞神壇，其道乃與中黃太一同，似若知道，今更迷惑。漢行已盡，黃家當立。天之大運，非君才力所能存也。」太祖見檄書，呵之罪，數開示降路；遂設奇伏，晝夜會戰，戰輙禽獲，賊乃退走。) Wei Shu annotation in จดหมายเหตุสามก๊ก เล่มที่ 1. (追黃巾至濟北。乞降。冬，受降卒三十餘萬，男女百餘萬口，收其精銳者，號為青州兵。) จดหมายเหตุสามก๊ก เล่มที่ 1.

 เมืองยีหลำและเองฉวน: โฮงี, เล่าเพ็ก, ก๋งเต๋า และคนอื่น ๆ 
ในเมืองยีหลำและเองฉวน กองกำลังโจรโพกผ้าเหลืองที่เหลืออยู่ยังคงประจำการภายใต้การนำของโฮงี (何儀), เล่าเพ็ก (劉辟), อุยเซียว (黃邵), และโฮปัน (何曼) ในตอนแรก พวกเขาเป็นพันธมิตรกับขุนศึก อ้วนสุดและซุนเกี๋ยน แต่กลายเป็นกองกำลังอิสระใน ค.ศ. 190 ระหว่างวันที่ 17 มีนาคม และ 15 เมษายน ค.ศ. 196 ขุนศึก โจโฉ ได้นำกองกำลังเข้าโจมตีพวกเขาและสังหารเล่าเพ็ก อุยเซียว และโฮปัน โฮงีนำกองกำลังที่เหลือเข้ามายอมสวามิภักดิ์ต่อโจโฉ (汝南、潁川黃巾何儀、劉辟、黃邵、何曼等，衆各數萬，初應袁術，又附孫堅。[建安元年]二月，太祖進軍討破之，斬辟、邵等，儀及其衆皆降。) จดหมายเหตุสามก๊ก เล่มที่ 1.

กองกำลังโจรโพกผ้าเหลืองที่เหลืออีกจำนวนหนึ่งในยีหลำที่นำโดย Wu Ba  และก๋งเต๋า  Wu Ba พ่ายแพ้และถูกจับกุมโดยแม่ทัพขุนพลนามว่า ลิถอง ก๋งเต๋าได้กลายเป็นภัยคุกคามต่อโจโฉ เมื่อเขาได้ร่วมมือกับเล่าปี่ คู่ปรับของโจโฉ และยึดการควบคุมเมืองหรู่หนานใน ค.ศ. 201 ตอนแรก โจโฉได้ส่ง Cai Yang  ไปกำจัดพวกเขา แต่ Cai Yang กลับถูกสังหาร เขาจึงนำกองกำลังด้วยตนเองเข้าโจมตีและเอาชนะพวกเขาได้ เล่าปี่ต้องหลบหนีไปยังทางใต้เพื่อเข้าร่วมกับเล่าเปียว ในขณะที่ก๋งเต๋าและพวกกบฎที่เหลือต่างแยกย้ายกระจายกันไป ([建安六年]九月，公還許。紹之未破也，使劉備略汝南，汝南賊共都等應之。遣蔡揚擊都，不利，為都所破。公南征備。備聞公自行，走奔劉表，都等皆散。) จดหมายเหตุสามก๊ก เล่มที่ 1.

 มณฑลยังจิ๋วและเกาจิ๋ว 
กองกำลังโจรโพกผ้าเหลืองที่เหลืออีกจำนวนหนึ่งในเมืองห้อยเข (บริเวณรอบเช่าซิง, มณฑลเจ้อเจียงในปัจจุบัน) จนกระทั่งเล่าจ้านได้สังหารผู้นำนามว่า อู๋หฺวาน  (吳書曰：留贊字正明，會稽長山人。少為郡吏，與黃巾賊帥吳桓戰，手斬得桓。贊一足被創，遂屈不伸。) Wu Shu annotation in จดหมายเหตุสามก๊ก เล่มที่ 64.

ใน ค.ศ. 200  เฉิน ไป้  และว่าน ปิ่ง  ได้เริ่มก่อการกบฎในเมืองจิ่วเจิ้น (เมืองทัญฮว้า ประเทศเวียดนามในปัจจุบัน) ใน ค.ศ. 202 พวกเขาได้พ่ายแพ้และถูกจับกุมโดย จูตี ผู้ว่าราชการของเมือง (建安七年，權表治為九真太守，行扶義將軍，割婁、由拳、無錫、毗陵為奉邑，置長吏。征討夷越，佐定東南，禽截黃巾餘類陳敗、萬秉等。) จดหมายเหตุสามก๊ก เล่มที่ 56.

 ผลพวงและผลกระทบ 
กองทัพฮั่นได้รับชัยชนะ แม้ว่าสถานที่ทางราชการที่สำคัญได้ถูกทำลายไป การเสียชีวิตของข้าราชการระดับสูง และดินแดนของราชวงศ์ได้ถูกแตกแยกออกเป็นเสี่ยง ๆ พวกกบฏเสียชีวิตเป็นจำนวนหลายแสนคน ในขณะที่ประชาชนที่ไม่ได้เข้าร่วมสงครามได้ถูกทำให้กลายเป็นคนไร้บ้านหรือสิ้นเนื้อประดาตัวจากสงคราม ราชวงศ์ฮั่นอ่อนแอลงอย่างมากจนไม่สามารถปกครองได้อย่างเต็มที่ อำนาจได้ถูกกระจัดกระจายไปยังแม่ทัพขุนศึกและผู้นำท้องถิ่นจนกระทั่งล่มสลายอย่างสมบูรณ์ใน ค.ศ. 220

ภายหลังพระเจ้าเลนเต้สวรรคตใน ค.ศ. 189 การแก่งแย่งชิงอำนาจระหว่างโฮจิ๋น ผู้เป็นพระเทวันและพวกขันทีซึ่งจบลงด้วยโฮจิ๋นถูกลอบสังหาร เมื่อวันที่ 22 กันยายน ค.ศ. 189 อ้วนเสี้ยวขุนศึกผู้ใต้บังคับบัญชาของโฮจิ๋นได้ทำการจุดไฟเผาพระราชวังและบุกเข้าไปเข่นฆ่าพวกขันที ขุนศึกตั๋งโต๊ะได้เข้าเมืองหลวง ปลดพระเจ้าฮั่นเช่าตี้ออกจากราชบังลังก์ แต่งตั้งหองจูเหียบซึ่งยังทรงพระเยาว์เป็นฮ่องเต้องค์ใหม่ พระนามว่า พระเจ้าเหี้ยนเต้ และตั้งตนเองเป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ทำให้มีอำนาจบาตรใหญ่คอยข่มเหงราษฏรอย่างโหดเหี้ยม จนกระทั่งถูกลอบสังหารใน ค.ศ. 192 ต่อมาแม่ทัพขุนศึกและผู้นำท้องถิ่นต่างตั้งตนเป็นใหญ่และทำสงครามกันเพื่อชิงความเป็นใหญ่ จนกระทั่งเหลือขุนศึกสามคน ได้แก่ เล่าปี่ โจโฉ และซุนกวน

โจโฉได้ควบคุมพระเจ้าเหี้ยนเต้เป็นหุ่นเชิดคอยชักใยอำนาจอยู่เบื้องหลัง จนถูกเล่าปี่และซุนกวนต่อต้านทำให้ต้องส่งกองทัพไปปราบแต่ไม่สำเร็จ เมื่อโจโฉถึงแก่อสัญกรรม โจผี ทายาทของโจโฉได้บีบบังคับให้พระเจ้าเหี้ยนเต้สละราชบังลังก์และมอบให้แก่ตน โจผีได้แต่งตั้งตนเองเป็นฮ่องเต้องค์ใหม่และก่อตั้งราชวงศ์ใหม่ เล่าปี่ไม่ยอมรับและแต่งตั้งตนเองเป็นฮ่องเต้เพื่อกอบกู้ราชวงศ์ฮั่น และซุนกวนก็แต่งตั้งตนเองเป็นฮ่องเต้ตามพวกเขาเช่นกัน จนนำไปสู่ยุคสามก๊กในที่สุด

ในนิยายสามก๊ก
การกบฏได้รับการพรรณนาไว้ในบทเปิดของนวนิยายอิงประวัติศาสตร์สามก๊กเมื่อคริสต์ศตวรรษที่ 14 ซึ่งวาดภาพพี่น้องเตียวเป็นผู้วิเศษที่ได้รับไท่ผิงจิงจาก"เซียนจากดินแดนใต้" (บางครั้งระบุเป็นจวงจื่อ)

บุคคลสมมติหลายคนที่อยู่ในกบฏโพกผ้าเหลือง มีดังนี้:
 เตาอวน ถูกสังหารโดยเลียวฮัวฐานลักพาตัวภรรยาของเล่าปี่
 จิวฉอง กบฏที่กลายมาเป็นผู้ถืออาวุธของกวนอู
 โกเสง ผู้อยู้ในบัญชาของเตียวโป้
 เทียอ้วนจี้ พ่ายแพ้ต่อกองทัพเล่าปี่ในการประจันหน้าครั้งแรก
 เตงเมา แม่ทัพรองของเทียอ้วนจี้
 เปี๋ยนฮี ขุนพลของโจโฉที่พยายามสังหารกวนอูแต่ไม่สำเร็จ

แม้ว่าเลียวฮัวไม่ใช่ตัวละครสมมติ แต่ในนิยายระบุให้เขาเป็นกบฏผ้าโพกหัวสีเหลืองในช่วงต้น ซึ่งตามวันที่เสียชีวิตและอายุขัยที่คาดการณ์ไว้ไม่น่าเป็นไปได้ในทางประวัติศาสตร์

 หมายเหตุ