# สุสานหลวงราชวงศ์โชซ็อน
สุสานหลวงราชวงศ์โชซ็อน  เป็นสุสานที่ฝังพระศพของกษัตริย์ พระมเหสี และพระบรมวงศานุวงศ์ในราชวงศ์โชซ็อน ประกอบด้วยสุสานทั้งหมด 40 สุสาน ซึ่งกระจายตัวอยู่ในพื้นที่ 18 แห่ง ตั้งอยู่ในกรุงโซลและจังหวัดคย็องกี สุสานแห่งนี้ได้รับการประกาศให้เป็นมรดกโลก ใน พ.ศ. 2552

 มรดกโลก 
สุสานหลวงราชวงศ์โชซ็อนได้ขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกจากองค์การยูเนสโกในการประชุมคณะกรรมการมรดกโลกสมัยสามัญครั้งที่ 33 เมื่อ พ.ศ. 2552 ที่เมืองเซบิยา ประเทศสเปน โดยผ่านข้อกำหนดและหลักเกณฑ์ในการพิจารณาให้เป็นแหล่งมรดกโลก ดังนี้
 (iii) - เป็นสิ่งที่ยืนยันถึงหลักฐานของวัฒนธรรมหรืออารยธรรมที่ปรากฏให้เห็นอยู่ในปัจจุบันหรือว่าที่สาบสูญไปแล้ว
 (iv) - เป็นตัวอย่างอันโดดเด่นของประเภทของสิ่งก่อสร้างอันเป็นตัวแทนของการพัฒนา ทางด้านวัฒนธรรม สังคม ศิลปกรรม วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี อุตสาหกรรม ในประวัติศาสตร์ของมนุษยชาติ
 (vi) - มีความคิดหรือความเชื่อที่เกี่ยวข้องโดยตรงกับเหตุการณ์ หรือมีความโดดเด่นยิ่งในประวัติศาสตร์

 สถาปัตยกรรมในสุสานหลวง 
ในสุสานหลวงสามารถแบ่งออกได้เป็นสามส่วนหลัก ดังนี้

 ส่วนของช็องจากัก 
เป็นจุดพบกันระหว่างผู้ล่วงลับและคนเป็น โดยพื้นที่บริเวณประตูฮงซัลมุนเป็นบริเวณสำหรับคนเป็น

 ส่วนของพื้นที่ซึ่งผ่านประตูไปแล้ว 
เป็นบริเวณระหว่างโลกและดินแดนศักดิ์สิทธิ์ เป็นพื้นที่ซึ่งดวงพระวิญญาณของกษัตริย์และราชินีจะทรงมาพบกับผู้มานมัสการจากโลกมนุษย์ พื้นที่นี้ประกอบไปด้วยศาลช็องจากัก,
ซูบกบัง และอาคารซูรากัง

 พื้นที่อันศักดิ์สิทธิ์บริเวณหลุมพระบรมศพ 
พื้นที่ที่ประกอบไปด้วยกำแพง และสถาปัตยกรรมจากหินอื่น ๆA Trip to Royal Tombs of the Joseon Dynasty : Public Gardens for the Living and the Dead in the Vicinity of Seoul . English.visitkorea.or.kr. Retrieved on 2013-07-12.

 สถาปัตยกรรมอื่น 
450px|right
สถาปัตยกรรมอื่น ๆ ประกอบไปด้วย

 กกจัง เป็นกำแพงสามด้านรอบหลุมพระบรมศพป้องกันพื้นที่อันศักดิ์สิทธิ์
 ซ็อกโฮ เทพเสือ ทำหน้าที่เป็นผู้ปกปักรักษาบงบุน
 ซ็อกยัง รูปปั้นแกะ ซึ่งป้องกันวิญญาณชั่วร้ายจากโลกและยังสวดภาวนาแด่ดวงพระวิญญาณของผู้ล่วงลับ
 มังจูซ็อก เสาหินคู่ สร้างขึ้นไว้ทั้งสองด้านของเนินหลุมพระบรมศพ
 บงบุน เป็นที่ประดิษฐานพระบรมศพของกษัตริย์หรือราชินี อาจเรียกว่า นึงชิม หรือ นึงซัง
 นันกางซ็อก เป็นที่หินป้องกันความเสี่ยงและปกป้องบย็องพุงซ็อก
 ฮ็องนยูซ็อก หินสี่เหลี่ยมสร้างขึ้นไว้ทางด้านหน้าของหลุมพระบรมศพ เชื่อว่าเป็นที่เชิญดวงพระวิญญาณออกมา
 มูนินซ็อก รูปปั้นนักปราชญ์ ซึ่งวางไว้ทางด้านซ้ายและขวาของประทีบชังมย็องดึง
 ชังมย็องดึง ประทีบซึ่งอำนวยความสะดวกในการนมัสการและสวดมนต์แด่ดวงพระวิญญาณ
 ซ็องมา รูปปั้นม้า
 มูอินซ็อก รูปปั้นทหาร ซึ่งกล่าวว่าจะปกป้องกษัตริย์ วางอยู่ด้านล่างของมูอินซ็อก
 เยกัม ตั้งอยู่ทางมุมด้านซ้าย ด้านหลังของช็องจากัก ถูกนำมาใช้ในการเผาคำอธิษฐานหลังงานพระบรมศพแล้ว
 บิกัก อาคารซึ่งมีอนุสาวรีย์หินสลักพระนามของกษัตริย์และราชินีไว้ด้านหน้า ส่วนด้านหลังจะสลักรายชื่อพระราชกรณียกิจที่ประสบความสำเร็จของกษัตริย์
 ช็องจากัก เป็นพื้นที่สำหรับใก้บริการในการรำลึก
 ชัมโด เป็นแนวทางเดินหินนำไปสู่งช็องจากัก ทางเดินที่สูงกว่าเรียกว่าชินโด (ทางเดินแห่งพระเจ้า) ขณะที่ทางเดินต่ำกว่าเรียกว่า Eodo (ทางเดินของกษัตริย์) เฉพาะ Eodo เท่านั้นที่เปิดให้นักท่องเที่ยวเข้าไปชมได้ ตามที่ทางเกาหลีกำหนดไว้
 ซูรากัน เป็นที่ตั้งอาหารเตรียมการสำหรับรำลึก
 ซูบ็อกบัง เป็นพื้นที่สุดท้ายสำหรับเจ้าหน้าที่เฝ้าหลุมพระบรมศพ
 แบวี
 ฮงซัลมุน เป็นประตูสีแดงทรงกระบอก
บย็องพุงซ็อก เป็นกินซึ่งอยู่ใต้และรอบ ๆ เพื่อปกป้องบงบุน

 รายชื่อสุสาน 

สุสานหลวงมีการแบ่งระดับของสุสานไว้ 3 ระดับ คือ 
 "ลึง" (,) สำหรับเรียกพระราชสุสานที่ใช้ฝังพระบรมศพของกษัตริย์ และพระศพพระมเหสี รวมถึงพระราชวงศ์ที่ได้รับการสถาปนาพระเกียรติยศเทียบเท่ากษัตริย์หรือพระมเหสี
 "วอน" (,) สำหรับเรียกพระสุสานที่ใช้ฝังพระศพพระราชบิดากับพระราชมารดาของกษัตริย์ องค์ชายรัชทายาท และพระชายาในองค์ชายรัชทายาท
 "มโย" (,) สำหรับเรียกพระสุสานที่ใช้ฝังพระศพพระราชวงศ์ระดับรองลงมา รวมถึงกษัตริย์ พระมเหสี หรือพระสนมที่โดนปลดออกจากตำแหน่งด้วย อนึ่ง สุสานของประชาชนทั่วไปเรียกว่า มโย เช่นกัน

ดงกูลึง (동구릉)
thumb|220px|Geonwolleung

ดงกูลึง: 

กลุ่มพระราชสุสานดงกูรึง (,) ตั้งอยู่ในเมืองคูรี จังหวัดคย็องกี เป็นพระราชสุสานที่มีพื้นที่กว้างขวางที่สุดในเกาหลีใต้ ประกอบด้วยพระราชสุสาน 9 หลัง โดยมีจุดศูนย์กลางอยู่ที่พระราชสุสานก็อนว็อลลึง (,) ที่ฝังพระบรมศพพระเจ้าแทโจ ปฐมกษัตริย์แห่งราชวงศ์โชซ็อน และพระราชสุสานอื่น ๆ ที่อยู่ล้อมรอบ ได้แก่ พระราชสุสานมงนึง (,) ที่ฝังพระบรมศพพระเจ้าซ็อนโจ พระศพพระนางอึยอิน และพระนางอินมก พระราชสุสานฮย็อลลึง (,) ที่ฝังพระบรมศพพระเจ้ามุนจง และพระศพพระนางฮย็อนด็อก 

พระราชสุสานซูลึง (,) ที่ฝังพระศพเจ้าชายรัชทายาทฮโยมย็อง รัชทายาทในพระเจ้าซุนโจ และพระศพพระนางซินจ็อง พระราชสุสานฮวีลึง (,) ที่ฝังพระศพพระนางชังรย็อล พระมเหสีในพระเจ้าอินโจ พระราชสุสานคย็องนึง (,) ที่ฝังพระบรมศพพระเจ้าฮ็อนจง พระศพพระนางฮโยฮย็อน และพระศพพระนางฮโยจ็อง

พระราชสุสานว็อลลึง (,) ที่ฝังพระบรมศพพระเจ้าย็องโจ และพระศพพระนางจ็องซุน พระราชสุสานฮเยลึง (,) ที่ฝังพระศพพระนางทันอึย พระมเหสีในพระเจ้าคย็องจง และพระราชสุสานซุงนึง (,) ที่ฝังพระบรมศพพระเจ้าฮย็องจง และพระศพพระนางมย็องซ็อง

กวังนึง (광릉)

กวังนึง: 

พระราชสุสานกวังนึง (,) ตั้งอยู่ในเมืองนัมยางจู จังหวัดคย็องกี เป็นที่ฝังพระบรมศพพระเจ้าเซโจ และพระศพพระนางช็องฮี

ฮ็อลลึงและอิลลึง(헌릉&인릉)
ฮ็อลลึง: 
อิลลึง: 

พระราชสุสานฮ็อลลึง (,) และพระราชสุสานอิลลึง (,) ตั้งอยู่ในทางตอนใต้ของโซล ฮ็อลลึงเป็นที่ฝังพระบรมศพพระเจ้าแทจง และพระศพพระนางว็อนกย็อง ตระกูลมิน ส่วนอิลลึงเป็นที่ฝังพระบรมศพพระเจ้าซุนโจ และพระศพพระนางซุนว็อน

ฮงนึงและยูลึง (홍릉&유릉)
ฮงนึง: 
ยูลึง: 
ย็องวอน: 

พระราชสุสานฮงนึง (,) และพระราชสุสานยูลึง (,) ตั้งอยู่ในเมืองนัมยางจู จังหวัดคย็องกี ฮงนึงเป็นที่ฝังพระบรมศพพระเจ้าโคจง และพระศพจักรพรรดินีมย็องซ็อง ส่วนยูลึงเป็นที่ฝังพระบรมศพจักรพรรดิยุงฮี พระศพจักรพรรดินีซุนมย็อง และพระศพจักรพรรดินีซุนจ็อง พระราชสุสานยูลึงนับเป็นพระราชสุสานลำดับสุดท้ายของราชวงศ์โชซ็อน 

ส่วนพระสุสานอีก 1 หลังที่อยู่ในบริเวณใกล้เคียงกันแต่ไม่ได้ขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกด้วยนั้น คือ พระสุสานย็องวอน (,) เป็นที่ฝังพระศพเจ้าชายอุยมิน พระราชโอรสในพระเจ้าโคจง มกุฏราชกุมารองค์สุดท้ายของราชวงศ์โชซ็อน และพระศพพระชายาอี พัง-จา

จังนึง (คิมโพ) (김포 장릉)
จังนึง (คิมโพ): 

พระราชสุสานจังนึง (,) ตั้งอยู่ในเมืองเมืองคิมโพ จังหวัดคย็องกี เป็นที่ฝังพระศพเจ้าชายช็องว็อน และพระนางอินฮ็อน พระราชบิดาและพระราชมารดาของพระเจ้าอินโจ

จังนึง (พาจู) (파주 장릉)
จังนึง (พาจู): 

พระราชสุสานจังนึง (พาจู) (,) ตั้งอยู่ในเมืองพาจู จังหวัดคย็องกี เป็นที่ฝังพระบรมศพพระเจ้าอินโจ และพระศพพระนางอินย็อล ปัจจุบัน พระราชสุสานหลังนี้ไม่เปิดให้สาธารณชนเข้าชม

จังนึง (ย็องวอล)(영월 장릉)

จังนึง (ย็องวอล): 

พระราชสุสานจังนึง (ย็องวอล) (,) ตั้งอยู่ในเมืองย็องวอล จังหวัดคังวอน เป็นที่ฝังพระศพพระเจ้าทันจง เป็นพระราชสุสานที่ไกลจากโซลมากที่สุด

จองนึง (정릉)
จองนึง: 

พระราชสุสานจองนึง (,) ตั้งอยู่ในโซล เป็นที่ฝังพระศพพระนางชินด็อก ตระกูลกัง พระมเหสีในพระเจ้าแทโจ

โอลลึง (온릉)
โอลลึง: 

พระราชสุสานโอลลึง (,) ตั้งอยู่ในเมืองยังจู จังหวัดคย็องกี เป็นที่ฝังพระศพพระนางทันกย็อง พระมเหสีในพระเจ้าชุงจง ปัจจุบัน พระราชสุสานหลังนี้ไม่เปิดให้สาธารณชนเข้าชม

ซัมนึง (พาจู) (파주 삼릉)
กงนึง: 
ซอลลึง: 
ยองนึง: 

กลุ่มพระราชสุสานซัมนึง (พาจู) (,) ตั้งอยู่ในเมืองพาจู จังหวัดคย็องกี ประกอบด้วยพระราชสุสาน 3 หลัง คือ พระราชสุสานกงนึง (,) พระราชสุสานซอลลึง (,) และพระราชสุสานยองนึง (,) กงนึงเป็นที่ฝังพระศพพระนางชังซุน ตระกูลฮัน พระมเหสีในพระเจ้าเยจง ซอลลึงเป็นที่ฝังพระศพพระนางคงฮเย ตระกูลฮัน พระมเหสีในพระเจ้าซ็องจง ส่วนยองนึงเป็นที่ฝังพระศพเจ้าชายรัชทายาทฮโยจัง พระราชโอรสองค์โตในพระเจ้ายองโจ และพระศพพระชายาฮโยซุน

ซารึง (사릉)
ซารึง: 
พระราชสุสานซารึง (,) ตั้งอยู่ที่ในเมืองนัมยางจู จังหวัดคย็องกี เป็นที่ฝังพระศพพระนางช็องซุน ตระกูลซง พระมเหสีในพระเจ้าทันจง
thumb|right|Seolleung - Tomb of King Seongjong

ซ็อลลึงและจ็องนึง (선릉&정릉)
ซ็อลลึง: 
จ็องนึง: 

พระราชสุสานซ็อลลึง (,) และพระราชสุสานจ็องนึง (,) ตั้งอยู่ในตอนใต้ของโซล ซ็อลลึงเป็นที่ฝังพระบรมศพพระเจ้าซ็องจง และพระศพพระนางช็องฮย็อน ตระกูลยุน ส่วนจ็องนึงเป็นที่ฝังพระบรมศพพระเจ้าชุงจง 

ในเอกสารของทางการ มีการเรียกชื่อพระราชสุสาน 2 หลังนี้รวมกันว่า "ซ็อนจ็องนึง" (,)

ซอโอลึง (서오릉)

thumb|350px|right|พระราชสุสานมย็องนึง

คย็องนึง: 
ชังนึง: 
อิงนึง: 
มย็องนึง: 
ฮงนึง: 
ซุนชังวอน: 
ซูคย็องวอน: 
แดบินมโย: 

กลุ่มพระราชสุสานซอโอลึง (,) ตั้งอยู่ในเมืองโกยาง จังหวัดคย็องกี ประกอบด้วยพระราชสุสาน 5 หลัง ได้แก่ พระราชสุสานคย็องนึง (,) เป็นที่ฝังพระศพองค์ชายอึยคย็อง องค์ชายรัชทายาทในพระเจ้าเซโจ และพระศพพระชายาโซฮเย พระราชสุสานชังนึง (,) เป็นที่ฝังพระบรมศพพระเจ้าเยจง และพระศพพระนางอันซุน ตระกูลฮัน พระราชสุสานอิงนึง (,) เป็นที่ฝังพระศพพระนางอินกย็อง พระมเหสีในพระเจ้าซุกจง พระราชสุสานมย็องนึง (,) เป็นที่ฝังพระบรมศพพระเจ้าซุกจง พระศพพระนางอินฮย็อน และพระศพพระนางอินว็อน และพระราชสุสานฮงนึง (,) เป็นที่ฝังพระศพพระนางช็องซ็อง พระมเหสีในพระเจ้ายองโจ

ในบริเวณใกล้เคียงกัน มีพระสุสานอีก 3 หลังที่ไม่ได้ขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกแต่มีชื่อเสียง ได้แก่ ซุนชังวอน (,) เป็นที่ฝังพระศพเจ้าชายซุนโฮ รัชทายาทในพระเจ้ามย็องจง และพระศพพระชายากงฮโยบิน ตระกูลยุน ซูคย็องวอน (,) เป็นที่ฝังพระศพพระสนมยอง จากตระกูลลี พระสนมในพระเจ้าย็องโจและพระราชมารดาของเจ้าชายรัชทายาทซาโด และแดบินมโย (,) เป็นที่ฝังพระศพพระสนมฮีบิน ตระกูลจาง พระสนมในพระเจ้าซุกจง

ซอซัมนึง (서삼릉)
ฮุยลึง: 
ฮโยลึง: 
เยลึง: 
ฮอยมโย: 
ฮโยชังวอน: 
อึยรย็องวอน : 

กลุ่มพระราชสุสานซอซัมนึง (,) ตั้งอยูในเมืองโกยาง จังหวัดคย็องกี ประกอบด้วยพระราชสุสาน 3 หลัง คือ พระราชสุสานฮุยลึง (,) พระราชสุสานฮโยลึง (,) และพระราชสุสานเยลึง (,) ฮุยลึงเป็นที่ฝังพระศพพระนางชังกย็อง พระมเหสีในพระเจ้าชุงจง ฮโยลึงเป็นที่ฝังพระบรมศพพระเจ้าอินจง และพระศพพระนางอินซ็อง ส่วนเยลึงเป็นที่ฝังพระบรมศพพระเจ้าช็อลจง และพระศพพระนางชอริน

นอกจากนี้ยังมีพระสุสานอีก 50 หลังอยู่ในบริเวณใกล้เคียง เป็นที่ฝังพระศพของพระราชวงศ์พระองค์อื่น ๆ พระสุสานที่มีชื่อเสียง ได้แก่ ฮโยชังวอน (,) เป็นที่ฝังพระศพเจ้าชายรัชทายาทมุนฮโย รัชทายาทในพระเจ้าช็องโจ อึยรย็องวอน (,) เป็นที่ฝังพระศพองค์ชายอึยโซ พระราชนัดดาพระองค์แรกในพระเจ้าย็องโจ และฮเวมโย (,) เป็นที่ฝังพระศพอดีตพระมเหสีเชฮ็อน ตระกูลยุน พระมเหสีในพระเจ้าซ็องจง

แทลึงและกังนึง (태릉&강릉)
แทลึง: 
กังนึง: 

พระราชสุสานแทลึง (,) และพระราชสุสานกังนึง (,) ตั้งอยู่ทางตะวันออกของโซล แทลึงเป็นที่ฝังพระศพพระนางมุนจ็อง พระมเหสีในพระเจ้าชุงจง ส่วนกังนึงเป็นที่ฝังพระบรมศพพระเจ้ามย็องจง และพระศพพระนางอินซุน

อึยลึง (의릉)
อึยลึง: 

พระราชสุสานอึยลึง (,) ตั้งอยู่ในโซล เป็นที่ฝังพระบรมศพพระเจ้าคย็องจง และพระศพพระนางซอนอึย ตระกูลออ

ย็องนึงและนย็องนึง (영릉&영릉)
ย็องนึง: 
นย็องนึง: 

thumb|right|Yeongneung

พระราชสุสานย็องนึง (,) และพระราชสุสานนย็องนึง (,) ตั้งอยู่ในเมืองยอจู จังหวัดคย็องกี ย็องนึงเป็นที่ฝังพระบรมศพพระเจ้าเซจงมหาราช และพระศพพระนางโซฮ็อน ส่วนนย็องนึงเป็นที่ฝังพระบรมศพพระเจ้าฮโยจง และพระศพพระนางอินซ็อน

อย่างไรก็ตาม ในบางครั้งมีการเรียกพระราชสุสานนย็องนึงว่า "พระราชสุสานย็องนึง" เช่นกัน

ยุงนึงและก็อนลึง (융릉&건릉)
ยุงนึง: 
ก็อนลึง: 
thumb|right|Geolleung
พระราชสุสานยุงนึง (,) และพระราชสุสานก็อนลึง (,) ตั้งอยู่ในเมืองฮวาซ็อง จังหวัดคย็องกี ยุงนึงเป็นที่ฝังพระศพเจ้าชายรัชทายาทซาโด กับพระนางฮเยกย็อง ส่วนก็อนลึงเป็นที่ฝังพระบรมศพพระเจ้าช็องโจ กับพระนางฮโยอึย 

ในเอกสารของทางการมีการเรียกชื่อพระราชสุสาน 2 หลังนี้รวมกันว่า "ยุงก็อนลึง" (,)