wannaphong/clean_thaiwikipedia huggingface dataset:
# ตัวหาร
ในคณิตศาสตร์ ตัวหาร  ของจำนวนเต็ม n หรือเรียกว่า ตัวประกอบ (factor) ของ n คือจำนวนเต็มที่หาร n ได้โดยไม่มีเศษเหลือ

 คำอธิบาย 

ตัวอย่างเช่น 7 เป็นตัวหารของ 42 เพราะว่า 42 ÷ 7 = 6 เราจะเรียกว่า 42 หารด้วย 7 ลงตัว หรือ 42 เป็นพหุคูณของ 7 หรือ 7 หาร 42 ลงตัว และเราจะเขียนว่า 7 | 42 ตัวหารสามารถเป็นจำนวนบวกหรือจำนวนลบได้ ตัวหารที่เป็นบวกของ 42 คือ 1, 2, 3, 6, 7, 14, 21, 42

ในกรณีทั่วไป เรากล่าวว่า m | n (อ่านว่า m หาร n ลงตัว) สำหรับจำนวนเต็ม m และ n ที่ไม่เท่ากับ 0 ก็ต่อเมื่อ มีจำนวนเต็ม k ที่ทำให้ n = km

กรณีพิเศษ: 1 และ −1 เป็นตัวหารของจำนวนเต็มทุกจำนวน และจำนวนเต็มทุกจำนวนเป็นตัวหารของ 0 จำนวนที่หารด้วย 2 ลงตัวเรียกว่า จำนวนคู่ จำนวนที่ไม่ใช่จำนวนคู่เรียกว่าจำนวนคี่

สำหรับชื่อของการหารในเลขคณิต ถ้า a ÷ b = c แล้ว a คือตัวตั้งหาร, b คือตัวหาร และ c คือผลหาร

 หลักเกณฑ์ของตัวหารที่มีค่าน้อย 

มีหลักเกณฑ์ที่ช่วยให้หาตัวหารที่มีค่าน้อยๆของจำนวน โดยดูจากเลขโดดได้

หลักเกณฑ์การหารคือหลักที่ช่วยในการหาว่าจำนวนนี้หารด้วยจำนวนอื่น ๆ ลงตัวหรือไม่ ในเลขฐานสิบ มีหลักเกณฑ์การหารคือ:

 จำนวนหารด้วย 2 ลงตัว ก็ต่อเมื่อ เลขโดดหลักสุดท้าย หารด้วย 2 ลงตัว
 จำนวนหารด้วย 3 ลงตัว ก็ต่อเมื่อ ผลบวกของเลขโดดทุกหลัก หารด้วย 3 ลงตัว
 จำนวนหารด้วย 4 ลงตัว ก็ต่อเมื่อ จำนวนที่เป็นเลขโดด 2 หลักสุดท้าย หารด้วย 4 ลงตัว
 จำนวนหารด้วย 5 ลงตัว ก็ต่อเมื่อ เลขโดดหลักสุดท้ายคือ 0 หรือ 5
 จำนวนหารด้วย 6 ลงตัว ก็ต่อเมื่อ จำนวนนั้นหารด้วย 2 และ 3 ลงตัว
 จำนวนหารด้วย 7 ลงตัว ก็ต่อเมื่อ ผลลัพธ์ของการนำ 2 เท่าของเลขโดดหลักสุดท้าย ไปลบจำนวนที่นำหลักสุดท้ายทิ้งไป หารด้วย 7 ลงตัว (เช่น 364 หารด้วย 7 ลงตัว เพราะ 36-2×4 = 28 หารด้วย 7 ลงตัว)
 จำนวนหารด้วย 8 ลงตัว ก็ต่อเมื่อ จำนวนที่เป็นเลขโดด 3 หลักสุดท้าย หารด้วย 8 ลงตัว
 จำนวนหารด้วย 9 ลงตัว ก็ต่อเมื่อ ผลบวกของเลขโดดทุกหลัก หารด้วย 9 ลงตัว
 จำนวนหารด้วย 10 ลงตัว ก็ต่อเมื่อ เลขโดดหลักสุดท้ายคือ 0
 จำนวนหารด้วย 11 ลงตัว ก็ต่อเมื่อ ผลบวกสลับของเลขโดดทุกหลัก หารด้วย 11 ลงตัว (เช่น 182919 หารด้วย 11 ลงตัวเพราะ 1-8+2-9+1-9 = -22 หารด้วย 11 ลงตัว)
 จำนวนหารด้วย 12 ลงตัว ก็ต่อเมื่อ จำนวนนั้นหารด้วย 3 และ 4 ลงตัว
 จำนวนหารด้วย 13 ลงตัว ก็ต่อเมื่อ ผลลัพธ์ของการนำ 9 เท่าของเลขโดดหลักสุดท้าย ไปลบจำนวนที่ลบหลักสุดท้ายทิ้งไป หารด้วย 13 ลงตัว (เช่น 858 หารด้วย 13 ลงตัว เพราะ 85-9×8 = 13 หารด้วย 13 ลงตัว)
 จำนวนหารด้วย 14 ลงตัว ก็ต่อเมื่อ จำนวนนั้นหารด้วย 2 และ 7 ลงตัว
 จำนวนหารด้วย 15 ลงตัว ก็ต่อเมื่อ จำนวนนั้นหารด้วย 3 และ 5 ลงตัว

 ข้อเท็จจริง 

หลักพื้นฐาน:
 ถ้า a | b และ a | c แล้ว a | (b + c)
 ถ้า a | b และ b | c แล้ว a | c
 ถ้า a | b และ b | a แล้ว a = ±b
 ถ้า a | bc และ ห.ร.ม. ของ a กับ b = 1 แล้ว a | c

เราเรียกจำนวนที่หาร n ลงตัวและมีค่าไม่เท่ากับ n ว่า "ตัวหารแท้" (proper divisor) ของ n

เราเรียกจำนวนที่มีค่ามากกว่า 1 และมี 1 เป็นตัวหารแท้เพียงตัวเดียวว่า "จำนวนเฉพาะ"

จากทฤษฎีบทมูลฐานของเลขคณิต จำนวนเต็มใด ๆ สามารถเขียนให้อยู่ในรูปผลคูณของกำลังของจำนวนเฉพาะได้

เราเรียกจำนวนใด ๆ ว่าเป็น "จำนวนสมบูรณ์" (perfect number) เมื่อจำนวนนั้นมีค่าเท่ากับผลบวกของตัวหารแท้ทั้งหมดของมัน จำนวนใด ๆ ที่ไม่สมบูรณ์มีความเป็นไปได้คือ "ขาด" (deficient) ไม่ก็ "เกิน" (abundant)

ฟังก์ชันหลายฟังก์ชันเกี่ยวกับการการหารจำนวนเต็มเป็นฟังก์ชันเชิงการคูณ (multiplicative function) ยกตัวอย่างเช่น
 ฟังก์ชัน  กำหนดโดย d (n) = จำนวนของตัวหารบวกทั้งหมดของ n
 ฟังก์ชัน  กำหนดโดย = ผลบวกของตัวหารบวกทั้งหมดของ n
# การเชื่อมเชิงตรรกศาสตร์
การเชื่อมเชิงตรรกศาสตร์  หรือที่มักเรียกว่า และ (and) คือตัวดำเนินการทางตรรกศาสตร์ที่ให้ผลลัพธ์เป็นจริง ถ้าตัวถูกดำเนินการทั้งสองตัวมีค่าเป็นจริง

สัญลักษณ์

ในคณิตศาสตร์และตรรกศาสตร์ ,  หรือ 

อิเล็กทรอนิกส์   

ภาษาเขียนโปรแกรม &, &&, หรือ and

 นิยาม 
ในตรรกศาสตร์และในสาขาทางเทคนิคที่ใช้คำนี้ การเชื่อม หรือ และ คือตัวดำเนินการทางตรรกศาสตร์ในแคลคูลัสเชิงประพจน์ และกฎการอนุมานในระบบนิรนัย ผลของการเชื่อมสองประพจน์เข้าด้วยกันถูกเรียกว่า ประพจน์เชื่อม ซึ่งจะมีค่าเป็นจริง ก็ต่อเมื่อ ประพจน์ที่ถูกนำมารวมกันนั้นมีค่าจริงทั้งคู่ ในกรณีอื่น ๆ ผลลัพธ์จะมีค่าเป็นเท็จ

ในกรณีสองตัวแปรป้อนเข้า A และ B ตารางค่าความจริงของตัวดำเนินการเป็นดังนี้

 A  B  A and B F  F  F F  T  F T  F  F T  T  T

โดยสามัญสำนึกแล้ว ตัวดำเนินการดังกล่าว ทำหน้าที่เหมือนกับคำว่า "และ" ประโยคที่ว่า "ฝนตก และฉันอยู่ในบ้าน" ยืนยันว่าทั้งสองประโยคเป็นจริงทั้งคู่ นั่นคือ "ฝนตก" และ "ฉันอยู่ในบ้าน" ในทางตรรกศาสตร์ เราจะกล่าวได้ว่า ให้ A แทน "ฝนตก", B แทน "ฉันอยู่ในบ้าน" ซึ่งรวมกันแล้วจะได้ A และ B
# กรณีเทร์รี ไชโว
กรณีเทร์รี ไชโว  เป็นกรณีทางกฎหมายว่าด้วยสิทธิในการเสียชีวิตในสหรัญอเมริกา ตั้งแต่ปี 1998 ถึง 2005 โดยเกี่ยวข้องกับ เธรีซา แมรี ไชโว (Theresa Marie Schiavo; สกุลเดิม ชไนด์เลอร์; Schindler) (3 ธันวาคม 1963 – 31 มีนาคม 2005) สตรีผู้อยู่ในภาวะสมองตายถาวร สามีและผู้พิทักษ์ทางกฎหมายของเธอระบุว่าไชโวคงไม่ต้องการจะมีชีวิตด้วยการใช้เครื่องช่วยชีวิตไปตลอดภายใต้สภาวะที่ไม่ไม่สามารถกลับคืนสู่การมีชีวิตปกติได้ และในปี 1998 ได้รวมกันยื่นเรื่องเพื่อให้แพทย์ถอดท่อให้อาหารของเธอเสีย ในขณะที่ผู้ปกครองของเธอโต้แย้งความประสงค์ของสามีเธอและให้เหตุผลจากผลวินิจฉัยทางการแพทย์ เพื่อให้ดำรงการให้อาหารและน้ำกับเธอผ่านทางท่อต่อไป ข้อโต้แย้งระหว่างทั้งสองกลุ่มคนนำไปสู่การเข้ามามีส่วนร่วมของนักการเมืองระดับรัฐและประเทศ ไปจนถึง จอร์จ ดับเบิลยู. บุช ประธานาธิบดีสหรัฐในขณะนั้น การถกเถียงดำเนินไปเป็นเวลาเจ็ดปี (1998 ถึง 2005) จนกระทั่งท้ายที่สุดถอดท่อส่งอาหารและน้ำของเธอ เป็นอันสิ้นสุดการมีชีวิตของไชโว

เมื่อวันที่ 25 กุมภาพันธ์ 1990 ไชโววัย 26 ปี เกิดอาการหัวใจหยุดเต้นที่บ้านของเธอในเซนต์ปีเตอส์เบิร์ก รัฐฟลอริดา การกู้ชีพเธอประสบความสำเร็จ แต่สมองถูกทำลายจากการขาดอากาศ และตกอยู่ในสภาวะคล้ายโคมา หลังเวลาสองเดือนครึ่งที่การรักษาไม่ช่วยให้เธอกลับเป็นปกติ ผลการวินิจฉัยของแพทย์เปลี่ยนเป็นภาวะสมองตายถาวร ตลอดระยะเวลาสองปีนับจากนั้น แพทย์พยายามใช้การรักษาต่าง ๆ รวมถึงการรักษาที่ใช้เป็นการทดลองกับเธอ แต่เธอไม่สามารถกลับสู่สภาวะรับรู้ได้ ในปี 1998 ไมเคิล สามีของไชโว ยื่นคำร้องแต่ศาลเจตรัฐฟลอริดา ให้ดำเนินการถอดสายให้อาหารของเธอภายใต้กฎหมายของรัฐ แต่เขาถูกต่อต้านโดยผู้ปกครองของไชโว ผู้ต้องการให้ยังคงชีวิตของไชโวต่อไป ในวันที่ 24 เมษายน 2001 แพทย์ได้ถอดสายให้อาหารของเธอออกเป็นครั้งแรก แต่ก็ถูกใส่กลับเข้าไปไม่กี่วันหลังจากนั้น จนกระทั่งเมื่อวันที่ 25 กุมภาพันธ์ 2005 ตุลาการศาลมณฑลพินเนลลาส (Pinellas County) ได้ออกคำสั่งอีกครั้งให้ถอดสายให้อาหารของไชโวออก ซึ่งตามมาด้วยการอุทธรณ์และการแทรกแซงของรัฐบาลสหรัฐ รวมถึงประธานาธิบดีสหรัฐ จอร์จ ดับเบิลยู. บุช ท้ายที่สุดในวันที่ 18 มีนาคม 2005 เจ้าหน้าที่การแพทย์ของพินเนลลาสพาร์คได้ถอดสายให้อาหารของไชโวออก และไชโวเสียชีวิตในวันที่ 31 มีนาคม 2005
# ภาษาอาร์มีเนีย
ภาษาอาร์มีเนีย (อักขรวิธีดั้งเดิม: , อักขรวิธีปฏิรูป: ,) เป็นภาษาตระกูลอินโด-ยูโรเปียนที่พูดในเทือกเขาคอเคซัส (โดยเฉพาะในประเทศอาร์มีเนีย) และใช้โดยชุมชนชาวอาร์มีเนียในต่างประเทศ เป็นแขนงย่อยของตัวเองในภาษาตระกูลอินโด-ยูโรเปียน โดยที่ไม่มีภาษาที่ใกล้เคียงที่ยังคงใช้อยู่ในปัจจุบัน ในปัจจุบัน มีหลายคนเชื่อว่าภาษาอาร์มีเนียเป็นภาษาที่สัมพันธ์ใกล้เคียงกับภาษาฟรีเจียน (Phrygian) ที่สูญพันธุ์ 
จากภาษาที่ปรากฏอยู่ในปัจจุบัน ภาษากรีกน่าจะมีความสัมพันธ์ที่ใกล้เคียงทีสุดกับภาษาอาร์มีเนีย ภาษาอาร์มีเนียมีคำยืมจากภาษาเปอร์เซีย ซึ่งเป็นภาษากลุ่มอินโด-ยูโรเปียนด้วย จำนวนผู้พูดภาษาอาร์มีเนียทั่วโลกอาจมีจำนวนระหว่าง 5 ถึง 7 ล้านคน
# ลูกบาศก์เมตร
ลูกบาศก์เมตร  เป็นหน่วยฐานเอสไอของปริมาตรที่มีสัญลักษณ์ระบบหน่วยวัดระหว่างประเทศเป็น m3Bureau International de Poids et Mesures. "Derived units expressed in terms of base units ". 2014. Accessed 7 August 2014. เทียบได้กับลูกบาศก์ที่มีความกว้าง 1 เมตร ยาว 1 เมตร สูง 1 เมตร ตัวย่อของหน่วยวัดคือ ม³ (m³) หรือ ลบ.ม.

การแปลง
{|
|-
|rowspan=6 valign=top|1 ลูกบาศ์กเมตร 
|=  ลิตร (แน่นอน)From 1901 to 1964 the litre was defined as the volume of one kilogram of pure water at 4°C and 760 millimetres of mercury pressure.  During this time, a litre was about .  In 1964 the original definition was reverted to.
|-
|≈ 35.3 ลูกบาศก์ฟุต
|-
|≈ 1.31 ลูกบาศก์ยาร์ด
|-
|≈ 6.29 บาร์เรลน้ำมัน
|-
|≈ 220 แกลลอนแบบอิมพีเรียล
|-
|≈ 264 แกลลอนของเหลวสหรัฐ
|}

ในยูนิโคดมีสัญลักษณ์ลูกบาศก์เมตรเป็น  ❰  ❱.

 พหุคูณและพหุคูณย่อย 
 พหุคูณ 
ลูกบาศก์เดคาเมตร
ปริมาตรของลูกบาศก์ที่ยาวด้านละหนึ่งเดคาเมตร (10 ม.)
เท่ากับเมกะลิตร
1 dam3 =  = 1 ML

ลูกบาศก์เฮกโตเมตร
ปริมาตรของลูกบาศก์ที่ยาวด้านละหนึ่งเฮกโตเมตร (100 ม.)
เท่ากับกิกะลิตร
ในวิศวกรรมโยธามักย่อเป็นล้านลูกบาศก์เมตร (MCM; million cubic metres)
1 hm3 =  = 1 GL
 
ลูกบาศก์กิโลเมตร
ปริมาตรของลูกบาศก์ที่ยาวด้านละหนึ่งกิโลเมตร 
เท่ากับเทระลิตร
1 km3 =  = 1 TL (810713.19 เอเคอร์-ฟุต; 0.239913 ลูกบาศก์ไมล์)

 พหุคูณย่อย 
ลูกบาศก์เดซิเมตร
ปริมาตรของลูกบาศก์ที่ยาวด้านละหนึ่งเดซิเมตร (0.1 ม.)
เท่ากับลิตร
1 dm3 = 0.001 m3 = 1 L

ลูกบาศก์เซนติเมตรลูกบาศก์เซนติเมตรเป็นหน่วยฐานปริมาตรของหน่วยมาตราซีจีเอส อักษรย่อ "cc"/"㏄" และ "ccm" ในภาษาพูดนั้น ไม่ใช่หน่วยเอสไอ แต่พบได้ทั่วไปในบางเรื่อง เช่นการทำอาหาร, การกระจัดของเครื่องยนต์ และยา
ปริมาตรของลูกบาศก์ที่ยาวด้านละหนึ่งเซนติเมตร (0.01 ม.)
เท่ากับมิลลิลิตร
1 cm3 =  = 10−6 m3 = 1 mL

ลูกบาศก์มิลลิเมตร
ปริมาตรของลูกบาศก์ที่ยาวด้านละหนึ่งมิลลิเมตร (0.001 ม.)
เท่ากับไมโครลิตร
1 mm3 =  = 10−9 m3 = 1 µL
# การเลือกเชิงตรรกศาสตร์
การเลือกเชิงตรรกศาสตร์  หรือที่มักเรียกว่า หรือ (or) คือตัวดำเนินการทางตรรกศาสตร์ที่ให้ผลลัพธ์เป็นจริง ถ้าตัวถูกดำเนินการบางตัว (หรือทั้งสองตัว) มีค่าเป็นจริง

 นิยาม 
thumb|OR Logic Gate
ในตรรกศาสตร์และคณิตศาสตร์, ประพจน์เลือก คือประโยคที่เชื่อมด้วย "หรือ" ยกตัวอย่างเช่น "มานะเล่นฟุตบอล หรือ มานีทำการบ้าน" เป็นประพจน์เลือก

สังเกตว่าในชีวิตประจำวัน เมื่อเราใช้คำว่า "หรือ" เราอาจหมายความว่าอย่างใดอย่างหนึ่ง แต่ไม่ใช่ทั้งสองอย่าง (เช่น "คุณต้องการกาแฟหรือชา?") ในตรรกศาสตร์ ความหมายดังกล่าวถูกแทนด้วยการเลือกเฉพาะ หรือ "ออร์เฉพาะ" สำหรับกรณีของ "หรือ" นั้น เมื่อใช้อย่างเป็นทางการจะอนุญาตให้ทั้งสองส่วนของประโยคเป็นจริงได้ หลายครั้ง "หรือ" จึงมักถูกเรียกว่า "การเลือกรวม"

หมายเหตุ: ในการนิยาม "x + y" นั้นบูลได้ใช้เงื่อนไขเบื้องต้นในลักษณะเดียวกับคณิตศาสตร์ทั่วไป นั่นคือให้ x และ y นั้นไม่เกิดร่วมกัน อย่างไรก็ตาม ด้วยเหตุผลหลาย ๆ ประการ เจวอนส์และนักตรรกศาสตร์เกือบทุกคนในภายหลังได้เปลี่ยนให้นิยามของ "การบวกเชิงตรรกศาสตร์" อยู่ในรูปที่สองส่วนของประโยคเกิดพร้อมกันได้

สำหรับกรณีที่มีตัวแปรป้อนเข้าสองจำนวน A และ B, ตารางค่าความจริงของ "หรือ" เป็นดังนี้:
      F  F  F F  T  T T  F  T T  T  T

ในรูปทั่วไปแล้วประพจน์เลือกคือสูตรทางตรรกศาสตร์ที่สามารถมีสัญพจน์หนึ่งหรือหลายสัญพจน์ที่คั่นด้วย "หรือ" สัญพจน์เดี่ยวมักถือว่าเป็นประพจน์เลือกลดรูป

 สัญลักษณ์ 

ประพจน์ "P หรือ Q" มักจะเขียนเป็น
 P  Q
การเลือกดังกล่าวนั้นจะเป็น "เท็จ" หาก ทั้ง P และ Q เป็น "เท็จ" ส่วนกรณีอื่น ๆ ทั้งหมด ถือว่าเป็นจริง

ต่อไปนี้เป็นเงื่อนไขการเลือกทั้งหมด

A  B
¬A  B
A  ¬B  ¬C  D  ¬E

แนวคิดเดียวกันนี้ในทฤษฎีเซ็ต เรียกว่า "ยูเนียน" (set theoretic union)

 คุณสมบัติการจัดหมู่และการสลับที่ 
สำหรับอินพุทที่มากกว่าสอง อาจประยุกต์ใช้ or กับอินพุทสองตัวแรก และดังนั้น ผลลัพธ์จึงอาจถูกทำให้เป็น or ด้วยอินพุทต่อมาแต่ละตัว

 (A or B or C or D) ⇔ (((A or B) or C) or D)

เนื่องจาก "หรือ" เป็นการเปลี่ยนหมู่ ลำดับของอินพุทจึงไม่มีผล และไม่ว่าจะเปลี่ยนหมู่อย่างไร กฌ็จะได้ผลลัพธ์เหมือนกัน

ตัวดำเนินการ xor ก็เป็นการดำเนินการสลับที่ (commutative) ดังนั้น ลำดับของตัวถูกดำเนินการจึงไม่สำคัญ

 A or B ⇔ B or A

 การดำเนินการเชิงบิต 
การเลือกมักถูกใช้การดำเนินการเชิงบิต เช่น
 0 or 0 = 0
 0 or 1 = 1
 1 or 0 = 1
 1 or 1 = 1
 1010 or 1110 = 1110
# ยูรี กาการิน
นาวาอากาศเอก ยูรี อเลคเซเยวิช กาการิน (9 มีนาคม ค.ศ. 1934 – 27 มีนาคม ค.ศ. 1968) เป็นนักบินและนักบินอวกาศชาวโซเวียตที่กลายเป็นมุษย์คนแรกที่เดินทางไปยังอวกาศ เขาเดินทางในแคปซูลวอสตอค 1 โดยโคจรรอบโลกหนึ่งรอบในวันที่ 12 เมษายน ค.ศ. 1961 เนื่องด้วยการบรรลุความสำเร็จครั้งสำคัญในการแข่งขันอวกาศ ทำให้เขากลายเป็นผู้มีชื่อเสียงระดับนานาชาติ และได้รับรางวัลกับตำแหน่งหลายตำแหน่ง ซึ่งรวมถึงรางวัลสูงสุดของชาติ วีรชนแห่งสหภาพโซเวียต

กาการินเกิดที่หมู่บ้านคลูชิโน และในวัยเด็กทำงานเป็นช่างหล่อในโรงงานเหล็กที่ Lyubertsy ภายหลังจึงเข้าร่วมกองทัพอากาศโซเวียตในฐานะนักบินและประจำการที่ฐานทัพอากาศ Luostari ใกล้ชายแดนนอร์เวย์ ก่อนจะได้รับเลือกเป็นนักบินอวกาศร่วมกับคนอื่น ๆ อีก 5 คนในโครงการอวกาศโซเวียต

วอสตอก 1 เป็นการบินอวกาศเพียงครั้งเดียวของกาการิน แต่เขาทำหน้าที่เป็นลูกเรือสำรองสำหรับภารกิจโซยุซ 1 ซึ่งจบลงด้วยอุบัติเหตุร้ายแรง ทำให้วลาดีมีร์ โคมารอฟ เพื่อนและนักบินอวกาศร่วมของเขา เสียชีวิต ด้วยความกลัวว่าวีรบุรุษแห่งชาติอาจถูกฆ่า ทำให้ทางการโซเวียตห้ามไม่ให้กาการินเข้าภารกิจสำรวจอวกาศอื่น ๆ อีกต่อไป หลังฝึกบินที่สถาบันวิศวกรรมกองทัพอากาศจูคอฟสกีสำเร็จในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 1968 เขาได้รับอนุญาตให้บินกับอากาศยานธรรมดา กาการินเสียชีวิตใน 5 สัปดาห์ต่อมาจากการฝึกบิน MiG-15 กับครูการบิน Vladimir Seryogin แล้วตกลงใกล้เมือง Kirzhach

 ชีวิตช่วงต้น 
thumb|บ้านครอบครัวกาการินที่คลูชิโน

กาการินเกิดในวันที่ 9 มีนาคม ค.ศ. 1934 ที่หมู่บ้านคลูชิโน แคว้นสโมเลนสค์ สหพันธ์สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตรัสเซีย ใกล้ Gzhatsk (เปลี่ยนชื่อเป็นกาการินใน ค.ศ. 1968 หลังจากเขาเสียชีวิต) พ่อแม่ทำงานในนารวม โดย Aleksey Ivanovich Gagarin ทำงานเป็นช่างไม้ ส่วน Anna Timofeyevna Gagarina ทำงานเป็นเกษตรกรผู้เลี้ยงโคนม ยูรีเป็นลูกคนที่สามจากลูกทั้งสี่คน โดยวาเลนติน พี่ชายของเขา เกิดใน ค.ศ. 1924 โดยช่วยดูแลวัวในฟาร์มตอนที่ยูรีเกิด โซยา ผู้เป็นพี่สาว เกิดใน ค.ศ. 1927 ช่วยดูแล "ยูรา" กับลูกคนสุดท้องชื่อ บอริส ที่เกิดใน ค.ศ. 1936

 ตราไปรษณีย์และคีร์กีซ
# ปรัมปราวิทยา
ประมวลเรื่องปรัมปราราชบัณฑิตยสถาน, พจนานุกรมศัพท์ปรัชญา อังกฤษ-ไทย ฉบับราชบัณฑิตยสถาน, พิมพ์ครั้งที่ 4, กรุงเทพฯ : ราชบัณฑิตยสถาน, 2548, หน้า 68  หมายถึง การรวบรวมเรื่องปรัมปรา (myth) เกี่ยวกับธรรมชาติ ประวัติศาสตร์ และจารีตประเพณี ของกลุ่มชนหนึ่งOxford English Dictionary,  "myth, n. Oxford University Press (Oxford), 2003. และเรียกวิชาที่ศึกษาเกี่ยวกับเรื่องปรัมปราเหล่านี้ว่า ปรัมปราวิทยา หรือ ปุราณวิทยา (mythology)
# Library
Library เป็นคำภาษาอังกฤษสามารถหมายถึง
 ห้องสมุด สถานที่เก็บรวบรวมหนังสือ
 ไลบรารี โปรแกรมในคอมพิวเตอร์เก็บรวบรวมคำสั่งเฉพาะต่างๆ
# ตลาดเสรี
ตลาดเสรี คือตลาดในอุดมคติ ที่การตัดสินใจและกิจกรรมทางเศรษฐกิจทั้งหมดของปัจเจกบุคคล ที่เกี่ยวข้องกับการแลกเปลี่ยนเงินตรา สินค้า และบริการ กระทำด้วยความ สมัครใจ นั่นคือไม่มีการบีบบังคับและการลักทรัพย์ (บางครั้งนิยามของ "การบีบบังคับ" จะครอบคลุมถึง "การลักทรัพย์" ด้วย)  เมื่อกล่าวโดยทั่วไป เศรษฐกิจตลาดเสรี หมายถึงระบบเศรษฐกิจที่มีตลาดที่ ค่อนข้าง เสรี เช่นในระบบเศรษฐกิจเมื่อรัฐบาลใช้นโยบายปล่อยให้ทำไป ซึ่งจะแตกต่างกับระบบ แบบผสม หรือ แบบนิยมอำนาจรัฐ  ในทางเศรษฐศาสตร์มักใช้คำว่า "ตลาด" หรือ "กลไกตลาด" เพื่อหมายถึงการจัดสรรการผลิตโดยผ่านทางอุปสงค์และอุปทาน

ตลาดเสรีได้รับการสนับสนุนโดยผู้นิยมในเศรษฐศาสตร์แนวเสรีนิยม
# การค้าเสรี
การค้าเสรี  คือแนวคิดทางเศรษฐศาสตร์ที่หมายถึงการซื้อขายสินค้าและบริการระหว่างประเทศโดยไม่มีการเก็บภาษีศุลกากร และการกีดกันทางการค้าอื่นๆ รวมไปถึงการเคลื่อนย้ายแรงงานและทุนข้ามเขตแดนระหว่างประเทศโดยอิสระ การค้าเสรีคือสภาวะที่ไม่มีการกีดกันใดๆ โดยรัฐบาลกับการค้าระหว่างปัจเจกบุคคลหรือบริษัท ที่อยู่คนละประเทศ โดยทั่วไปแล้ว การค้าระหว่างประเทศมักถูกจำกัดด้วยภาษี, ค่าธรรมเนียมในการนำเข้าและส่งออกสินค้า, และกฎเกณฑ์ที่ไม่เกี่ยวกับภาษีอากรในการนำเข้า ในทางทฤษฎีแล้วการค้าเสรีนั้นต้องการยกเลิกข้อจำกัดเหล่านี้ทั้งหมด อย่างไรก็ตาม ในความเป็นจริงแล้ว ในข้อตกลงทางการค้าที่เรียกว่า "การค้าเสรี" นั้น อาจสร้างข้อกีดกันบางอย่างขึ้นมาก็ได้ นักวิจารณ์มองว่าการกระทำดังกล่าวเกิดขึ้นเพื่อปกป้องผลประโยชน์ของบริษัท

บางกลุ่มประเทศ เช่น สหภาพยุโรป ได้เปิดให้มีการค้าเสรีรูปแบบหนึ่ง ระหว่างประเทศสมาชิก อย่างไรก็ตาม ยังมีการโต้เถียงกันอยู่ว่า การค้าเสรีนั้น จะช่วยประเทศโลกที่สามได้หรือไม่ และการค้าเสรีนั้น เป็นประโยชน์ต่อประเทศกำลังพัฒนาจริงหรือไม่

 ข้อสนับสนุนและข้อโต้แย้งของการค้าเสรี 

 เหตุผลทางเศรษฐศาสตร์สำหรับการค้าเสรี 

 ทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าเสรี 

 บทความที่เกี่ยวข้อง 
 การค้าโดยชอบธรรม
 เขตการค้าเสรี
 เส้นทางการค้า

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 http://www.ftadigest.com/ 
 กลุ่มศึกษาข้อตกลงเขตการค้าเสรีภาคประชาชน
# การค้าโดยชอบธรรม
การค้าที่เป็นธรรม, การค้าโดยชอบธรรม หรือ แฟร์เทรด  เป็นการเคลื่อนไหวเกี่ยวกับ ความยุติธรรมในการค้า สนับสนุนมาตรฐานสากลในเรื่อง แรงงาน สิ่งแวดล้อม และสังคม สำหรับสินค้าและบริการ โดยเฉพาะที่ส่งออกมาจากประเทศโลกที่สามและโลกที่สอง ไปยังประเทศโลกที่หนึ่ง. มาตรฐานเหล่านี้อาจเป็นแบบสมัครใจ หรือแบบที่บังคับโดยรัฐบาลหรือองค์กรระหว่างประเทศ

ชื่อของแฟร์เทรดนั้น เป็นการล้อ ฟรีเทรด (free trade - การค้าเสรี)

สำหรับในเอเชียนั้น เมื่อ พ.ศ. 2546 นายมหาเธร์ โมฮัมหมัด นายกรัฐมนตรีมาเลเซียในขณะนั้น ได้กล่าวสุนทรพจน์แก่ที่ประชุมสุดยอดผู้นำเอเปค (APEC CEO Summit) ในหัวข้อ "ความท้าทายต่อกระแสโลกาภิวัตน์" (Globalization and its challenges) มีใจความว่า การเปิดเสรีการค้าโลกเพื่อรับกระแสโลกาภิวัตน์นั้น เป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ แต่การเปิดเสรีทางการค้า (ฟรีเทรด) นั้น ยังไม่สำคัญเท่ากับการค้าที่เป็นธรรมกับทุกฝ่าย (แฟร์เทรด) เพราะการค้าที่เป็นธรรมนั้นนั้นอาจก่อให้เกิดการค้าเสรีได้ แต่การค้าเสรีส่วนใหญ่นั้นก่อให้เกิดการค้าที่ไม่เป็นธรรม และความล้มเหลวในการเจรจาการค้าที่ผ่าน ๆ มาของ WTO นั้น ก็เป็นเพราะเหตุนี้

 จุดมุ่งหมายของหลักของแฟร์เทรดDuncan, Clark (2007). The Rough Guide to Ethical Living: Energy, Food, Clothes, Money, Transport. Penguin Books. ISBN 13: 9-781-84353-792-2 
 พัฒนาความเป็นอยู่ของผู้ผลิตโดยการเพิ่มอำนาจในการต่อรอง และประกันราคาที่เป็นธรรม
 ไม่ใช้แรงงานเด็ก และ เพิ่มศักยภาพการแข่งขันทางการผลิตและการค้าของผู้ด้อยโอกาส โดยเฉพาะผู้หญิงและชาวพื้นเมือง
 กระตุ้นให้ผู้บริโภคตระหนักถึงความสำคัญของการค้าโดยชอบธรรม
 เพื่อเป็นตัวอย่างของการค้าที่โปร่งใสและชอบธรรม
 รณรงค์ให้มีการเปลี่ยนแปลงของกฎเกณฑ์และวิถีการค้าขายแบบดั้งเดิมที่ผู้ผลิตรายย่อยมักจะถูกเอารัดเอาเปรียบจากพ่อค้าคนกลาง
 ปกป้องสิทธิมนุษยชน และแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อม

 ฉลากสินค้าแฟร์เทรด 
Fairtrade Labelling Organizations International (FLO) เป็นองค์กรที่รับรอง ดูแล และประชาสัมพันธ์เรื่องการติดฉลากสินค้าแฟร์เทรด โดยจะมีการตรวจสอบการผลิตสินค้าว่าได้มาตรฐานการค้าโดยชอบธรรมหรือไม่ เพื่อให้ผู้บริโภคได้มั่นใจว่า การบริโภคสินค้าดังกล่าว จะทำให้ผู้ผลิตในทุกลำดับชั้นได้รับค่าตอบแทนที่เป็นธรรมจริง. FLO ประกอบไปด้วยองค์กรสมาชิกจากชาติต่าง ๆ ซึ่งโดยมากจะมาจากกลุ่มประเทศที่พัฒนาแล้วและมีมาตรฐานในการครองชีพสูง สำหรับตราสินค้าของ FLO นั้น จะใช้คำว่า Fairtrade ติดกัน (ไม่มีเว้นวรรคระหว่าง fair และ trade)

ถึงแม้ว่าผู้ผลิตไม่น้อยรายในประเทศตะวันตกที่พัฒนาแล้วจะประสบกับปัญหาการค้าโดยไม่ชอบธรรมก็ตาม การติดฉลากสินค้าแฟร์เทรดถูกจำกัดโดยองค์การ FLO ให้มีได้กับเฉพาะสินค้าที่ผลิตในประเทศที่กำลังพัฒนาเท่านั้น ทั้งนี้เป็นเพราะหนึ่งในจุดประสงค์หลักของการติดฉลากสินค้าแฟร์เทรดคือการบรรเทาความยากจนในประเทศเหล่านั้นนั่นเอง

หากสังเกตให้ดี ฉลากสินค้าแฟร์เทรดจะเป็นรูปคนโบกมือ ซึ่งคนโบกมือนี้จะหมายถึงทั้งผู้ผลิตหรือผู้บริโภคก็ได้
# ทุนนิยม
ระดับการแข่งขัน บทบาทการแทรกแซงและจัดระเบียบ ตลอดจนขอบเขตของหน่วยงานธุรกิจที่รัฐเป็นเจ้าของแตกต่างกันไปตามทุนนิยมแต่ละแบบMacmillan Dictionary of Modern Economics, 3rd Ed., 1986, p. 54. นักเศรษฐศาสตร์ นักเศรษฐศาสตร์การเมือง และนักประวัติศาสตร์ได้ยึดมุมมองการวิเคราะห์ทุนนิยมแตกต่างกันและยอมรับทุนนิยมหลายแบบในทางปฏิบัติ แบบของทุนนิยมรวมถึงทุนนิยมปล่อยให้ทำไป ทุนนิยมแบบสวัสดิการและทุนนิยมโดยรัฐ โดยแต่ละแบบเน้นระดับการพึ่งพาตลาด หน่วยงานธุรกิจที่รัฐเป็นเจ้าของและการรวมนโยบายทางสังคมแตกต่างกัน การที่แต่ละตลาดมีความเป็นอิสระมากเพียงไร ตลอดจนกฎนิยามกรรมสิทธิ์ส่วนบุคคลมีขอบเขตเป็นอย่างไรนั้นเป็นเรื่องของการเมืองและนโยบาย หลายรัฐใช้ระบบที่เรียกว่า เศรษฐกิจแบบผสมทุนนิยม ซึ่งหมายความถึงการผสมระหว่างส่วนที่มีการวางแผนจากส่วนกลางและขับเคลื่อนโดยตลาดStilwell, Frank. "Political Economy: the Contest of Economic Ideas." First Edition. Oxford University Press. Melbourne, Australia. 2002.

ทุนนิยมมีอยู่ภายใต้ระบอบการปกครองหลายระบอบ ในหลายเวลา สถานที่ และวัฒนธรรม หลังระบบฟิวดัลเสื่อมลง ทุนนิยมได้กลายมาเป็นระบบเศรษฐกิจหลักในโลกตะวันตก ต่อมา ในคริสต์ศตวรรษที่ 20 ทุนนิยมได้เอาชนะการท้าทายจากเศรษฐกิจที่มีการวางแผนจากส่วนกลางและปัจจุบันเป็นระบบเด่นทั่วโลกJames Fulcher, Capitalism, A Very Short Introduction, "In one respect there can, however, be little doubt that capitalism has gone global and that is in the elimination of alternative systems." p. 99, Oxford University Press, 2004, ISBN 978-0-19-280218-7. โดยมีเศรษฐกิจแบบผสมเป็นรูปแบบหลักในประเทศอุตสาหกรรมตะวันตก

มุมมองทางเศรษฐกิจต่าง ๆ เน้นส่วนหนึ่งที่เฉพาะของทุนนิยมในนิยามที่ให้ความสำคัญ นักเศรษฐศาสตร์ปล่อยให้ทำไปและเสรีนิยมเน้นระดับซึ่งรัฐบาลไม่ควบคุมตลาดและความสำคัญของกรรมสิทธิ์ในทรัพย์สิน นักเศรษฐศาสตร์แบบคลาสสิกใหม่และนักมหเศรษฐศาสตร์แบบเคนส์เน้นความจำเป็นที่ต้องมีการกำกับของรัฐบาลเพื่อป้องกันการผูกขาดและเพื่อลดผลกระทบของวัฏจักรรุ่งเรืองและตกต่ำ (boom and bust) นักเศรษฐศาสตร์แบบมากซ์เน้นบทบาทของการสะสมทุน การแสวงหาประโยชน์และค่าจ้างแรงงาน นักเศรษฐศาสตร์การเมืองส่วนใหญ่เน้นกรรมสิทธิ์ส่วนบุคคลเช่นกัน นอกเหนือไปจากความสัมพันธ์ของอำนาจ ค่าจ้างแรงงาน ชนชั้นและเอกลักษณ์ของทุนนิยมในฐานะการสร้างประวัติศาสตร์

 ประวัติ 
ทฤษฎีเกี่ยวกับทุนนิยมถูกพัฒนาขึ้นในยุคคริสต์ศตวรรษที่ 18, 19 และ 20 ในสภาพแวดล้อมต่างๆ ยกตัวอย่างเช่น การปฏิวัติอุตสาหกรรมและลัทธิจักรวรรดินิยมของยุโรป (เช่น แอดัม สมิท, ริคาร์โด, มาร์กซ), ภาวะเศรษฐกิจตกต่ำครั้งใหญ่ หรือ The Great Depression (เช่น เคนส์), และสงครามเย็น (เช่น ฮาเย็ค, ฟรีดแมน)  นักทฤษฎีเหล่านี้กล่าวว่าทุนนิยมคือระบบที่ให้คุณค่ากับการที่ราคาถูกตัดสินในตลาดเสรี นั่นคือโดยการค้าที่เป็นผลมาจากการตกลงด้วยความสมัครใจของผู้ซื้อและผู้ขาย ความคิดเชิงตลาด จิตวิญญาณของผู้ประกอบการ และความเข้าใจเกี่ยวกับทรัพย์สินและสัญญาที่ชัดเจนและบังคับได้ตามกฎหมาย  ทฤษฎีเหล่านี้โดยทั่วไปจะพยายามอธิบายว่า ทำไมทุนนิยมระหว่างช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 16 ถึง 19  ที่สำคัญเช่น สิทธิของบุคคลหรือกลุ่มบุคคลที่จะสามารถทำการได้แบบ "นิติบุคคล" (หรือบรรษัท) ในการซื้อและขายสินทรัพย์ และที่ดิน, แรงงาน, เงินตรา  ในตลาดเสรี (ดู การค้า), และสามารถวางใจได้ว่ารัฐจะสามารถบังคับให้เกิดการเคารพสิทธิทรัพย์สินส่วนบุคคล แทนที่จะต้องพึ่งการคุ้มครองแบบศักดินา
# อินเทอร์เน็ต2
อินเทอร์เน็ต2  หรือ UCAID เป็นเครือข่ายในการวิจัยที่เกิดจากการร่วมมือกันของมหาวิทยาลัย 207 แห่งในสหรัฐอเมริกา และได้การสนับสนุนจากบริษัทไอทีชั้นนำหลายแห่ง มีจุดประสงค์เพื่อทดลองเทคโนโลยีด้านเครือข่ายใหม่ๆ เช่น IPv6, IP multicasting และ quality of service ก่อนจะนำมาใช้จริงในอินเทอร์เน็ต
# รูอาล อามึนเซิน
รูอาล เอ็งเงิลเบร็กต์ กราฟนิง อามึนเซิน  (16 กรกฎาคม ค.ศ. 1872 – ประมาณ 18 มิถุนายน ค.ศ. 1928) เป็นนักสำรวจชาวนอร์เวย์ และเป็นมนุษย์คนแรกที่ไปถึงขั้วโลกใต้ในวันที่ 14 ธันวาคม ค.ศ. 1911
# รัตติกาล
เนื้อเรื่องย่อ 
เป็นเรื่องเกี่ยวกับโลกที่มีแต่กลางวันเนื่องจากมีดวงอาทิตย์หลายดวง  มีความเชื่อต่อๆกันมาว่าถ้าเมื่อใดเกิดกลางคืนขึ้น ก็จะเป็นหายนะของโลก ในที่สุดก็เกิดกลางคืนขึ้นจริงๆในรอบหลายพันปี
# ขอฝืนลิขิตฟ้า
ขอฝืนลิขิตฟ้า เป็นหนังสือนวนิยายวิทยาศาสตร์แปลมาจากเรื่อง Colony ของ เบน โบวา (Ben Bova) แปลและเรียบเรียงโดย สุเมธ เชาวชุติ มีการตีพิมพ์ในไทย 2 ครั้งโดยสำนักพิมพ์ทอแสง
# ตำนานมนุษย์ล่องหน
ตำนานมนุษย์ล่องหน  เป็นนวนิยายแปลไทยจากเรื่อง Fade ที่ประพันธ์โดย โรเบิร์ต คูเมียร์ แปลและเรียบเรียงโดย ประดู่ลาย จัดพิมพ์ในไทยโดย  สำนักพิมพ์ไต้ฝุ่น
# เนเมซิส 5000 ปีข้างหน้า
เนเมซิส 5000 ปีข้างหน้า  เป็นนิยายวิทยาศาสตร์ แต่งโดยไอแซค อสิมอฟ ตีพิมพ์ครั้งแรก ค.ศ. 1989 ฉบับภาษาไทยแปลและเรียบเรียงโดย พันธุ์ อรรณพ จัดพิมพ์โดย  สำนักพิมพ์ไต้ฝุ่น

 เนื้อเรื่องย่อ 
เป็นเรื่องเกี่ยวกับอนาคตที่มีประชากรล้นโลก ประชากรส่วนหนึ่งได้แยกออกไปอยู่ยังอาณานิคมลอยฟ้าที่เรียกว่าโรเตอร์ วันหนึ่งนักวิทยาศาสตร์ของโรเตอร์พบดาวฤกษ์ดวงใหม่ที่คิดว่าน่าจะไปตั้งถิ่นฐานได้จึงนำโรเตอร์ ในฐานะยานอวกาศขนาดยักษ์หลบหนีออกไปจากการควบคุมของโลก  ต่อมาก็มีการค้นพบอีกว่า ดาวฤกษ์ดวงนั้น มีวงโคจรเข้ามาหาโลกซึ่งถ้าเข้ามาใกล้พอ ก็จะสามารถทำลายล้างโลกลงไปได้อย่างสิ้นเชิง
# ดาวดั่งธุลี
ดาวดั่งธุลี  เป็นนิยายในชุดจักรวรรดิของไอแซค อสิมอฟ ซึ่งระยะเวลาตามท้องเรื่องอยู่ระหว่างชุดนักสืบหุ่นยนต์กับชุดสถาบันสถาปนา

ฉบับภาษาไทยแปลและเรียบเรียง ปฏิยุกต์ ตีพิมพ์โดย  สำนักพิมพ์สมิต

ดูเพิ่ม
 รายชื่อนิยายวิทยาศาสตร์
 ลาแล้วโลก (นิยายในชุดจักรวรรดิ)
 The Current of Space (นิยายในชุดจักรวรรดิ)

ดาวน์โหลดไฟล์ PDF ดาวดั่งธุลี ขนาด 144 MB : https://drive.google.com/file/d/1y9nPH3NTDnCF_NAj_iHovXiOJO4ZfZOi/view?usp=sharing

ดดาวดั่งธุลี
หมวดหมู่:ไอแซค อสิมอฟ
หมวดหมู่:งานเขียนของไอแซก อสิมอฟ