wannaphong/clean_thaiwikipedia huggingface dataset:
# ปลาเอ็กโซดอน
ปลาเอ็กโซดอน  ปลาน้ำจืดขนาดเล็กชนิดหนึ่ง ในวงศ์ปลาคาราซิน (Characidae) ในอันดับปลาคาราซิน 

เป็นปลาขนาดเล็ก มีครีบก้นสีเหลือง ครีบอื่นเป็นสีแดง ลำตัวเป็นสีเงินสะท้อนแสงสีเหลืองวาว ดวงตากลมโตมีขอบตาเหลือง และมีจุดสีดำขนาดใหญ่ 2 จุด จุดแรกอยู่ที่โคนหาง อีกจุดอยู่ตรงกลางตัวบริเวณโคนครีบหลัง หากอยู่ในที่มืดจะสะท้อนแสงแวววาวมาก ในปากไม่พบฟัน

จัดเป็นปลาเพียงชนิดเดียวเท่านั้นที่อยู่ในสกุล Exodon ขนาดโตเต็มที่ประมาณ 6-8 นิ้ว อายุเต็มที่ประมาณ 8 ปี ตัวผู้จะมีลักษณะผอมกว่าตัวเมียและมีครีบก้นกับครีบหลังยาวกว่า  

กระจายพันธุ์อยู่ในแม่น้ำสายใหญ่ที่มีกระแสน้ำไหลตลอดในอเมริกาใต้ เช่น ริโอบรานโก, ริโอเนโกรในบราซิลและกายอานา 

มีพฤติกรรมชอบอาศัยอยู่เป็นฝูง เป็นปลาที่นิสัยดุร้ายก้าวร้าว มักที่จะชอบรุมกัดครีบหรือเกล็ดปลาชนิดอื่น เนื่องจากในกระเพาะมีกรดที่สามารถย่อยเกล็ดปลาชนิดอื่นได้  และถึงแม้จะเป็นปลาที่มีตัวใหญ่กว่าก็ตาม เช่น ปลาปิรันยา ก็ยังโดนรุมกัด นอกจากนี้แล้วยังสามารถกัดกินต้นไม้น้ำได้อีกด้วย

นิยมเลี้ยงเป็นปลาสวยงาม ในสถานที่เลี้ยงสามารถฝึกให้กินอาหารเม็ดได้โดยง่าย แต่ไม่ควรเลี้ยงรวมกับปลาชนิดอื่นจากพฤติกรรมที่กล่าวมาexodon (Exodon paradoxus)
# ปูม้า
ปูม้า (อดีตคือ  Portunus pelagicus) จัดเป็นปูที่อาศัยอยู่ในทะเลชนิดหนึ่ง ที่อยู่ในสกุล Portunus ซึ่งพบทั้งหมด 90 ชนิดทั่วโลก และพบในน่านน้ำไทยราว 19 ชนิด

 ลักษณะ 
ลักษณะทั่วไปแบ่งออกเป็น 3 ส่วนคือ ส่วนตัว, อก และท้อง ส่วนหัวและอกยุบรวมกัน มีกระดองหุ้มอยู่ตอนบน ทางด้านข้างทั้งสองของกระดองจะเป็นรอยหยักคล้ายฟันเลื่อยเป็นหนามแหลมข้างละ 9 อัน มีขาเดิน 5 คู่ คู่แรกเปลี่ยนแปลงไปเป็นก้ามใหญ่เพื่อใช้ป้องกันตัวและจับอาหาร ขาคู่ที่ 2, 3 และ 4 จะมีขนาดเล็กปลายแหลมใช้เป็นขาเดิน ขาคู่สุดท้ายตอนปลายมีลักษณะเป็นใบพายใช้ในการว่ายน้ำ ขนาดกระดองสามารถโตเต็มที่ได้ราว 15–20 เซนติเมตร

 การกระจายพันธุ์ 
สำหรับปูม้าในประเทศไทยสามารถพบได้แทบทุกจังหวัดทั้งฝั่งทะเลอันดามันและอ่าวไทย โดยอาศัยอยู่บริเวณปากแม่น้ำและแถบชายฝั่งทะเล หากินในเวลากลางคืน โดยจะฝังตัวอยู่ใต้พื้นทราย แล้วโผล่มาแค่ลูกตา จะพบได้ในระดับน้ำลึกที่ตื้นกว่า 40 เมตร พบได้ชุกชุกชุมที่ระดับ 7–30 เมตร 

 การขยายพันธุ์ 
ปูม้าตัวผู้และตัวเมียมีลักษณะแตกต่างกันที่จับปิ้งและสี ตัวผู้มีก้ามยาวเรียวกว่า มีสีฟ้าอ่อนและมีจุดขาวตกกระทั่วไปบนกระดองและก้าม พื้นท้องเป็นสีขาว จับปิ้งเป็นรูปสามเหลี่ยมเรียวสูง ตัวเมียจะมีก้ามสั้นกว่ากระดองและก้ามมีสีฟ้าอมน้ำตาลอ่อนและมีจุดขาวประทั่วไปทั้งกระดองและก้าม  เมื่อถึงฤดูกาลวางไข่ ปูม้าตัวเมียจะมีไข่ติดอยู่บริเวณระยางค์ซึ่งเคยเป็นขาว่ายน้ำในระยะวัยอ่อน โดยในระยะแรกไข่จะอยู่ภายในกระดองต่อมากระดองทางหน้าท้องเปิดออกมาทำให้สามารถเห็นไข่ชัดเจน จึงมักเรียกปูม้าในระยะนี้ว่าปูม้าที่มีไข่นอกกระดอง ไข่นอกกระดองนี้ในขณะที่เจริญแบ่งเซลล์อยู่ภายในเปลือกไข่ สีของไข่จะค่อย ๆ เปลี่ยนจากสีเหลืองอมส้มเป็นสีเหลืองปนเทา สีเทาและสีเทาอมดำ ปูม้าที่มีไข่สีเทาอมดำนั้นจะวางไข่ภายใน 1–2 วัน วางไข่ได้ตลอดทั้งปี ตัวหนึ่งมีไข่ได้ถึง 120,000–1,300,000 ฟอง มีระยะเวลาการผสมพันธุ์นานถึง 12 วัน  หลังผสมพันธุ์ ตัวผู้จะยังเกาะหลังตัวเมียต่อไปอีก 2 วัน 

 ความสำคัญทางเศรษฐกิจ 
ปูม้า นับเป็นปูอีกชนิดหนึ่งที่มนุษย์ใช้ปรุงเป็นอาหารเช่นเดียวกับปูทะเล (Scylla sp.) โดยใช้ปรุงได้ทั้งอาหารยุโรป, อาหารจีน, อาหารญี่ปุ่นและอาหารไทย สำหรับอาหารไทยนั้นยังอาจปรุงเป็นส้มตำปูม้าได้อีกด้วย

ปูม้า จึงเป็นสัตว์เศรษฐกิจอีกชนิดหนึ่งที่หน่วยงานภาครัฐ คือ กรมประมงได้ทำการเพาะขยายพันธุ์ในที่เลี้ยงและส่งเสริมให้เกษตรกรชาวไทยเลี้ยงในเชิงพาณิชย์ เช่น ที่จังหวัดกระบี่ เป็นต้น
# ข้อมติคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติที่ 1929
มติคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติที่ 1929 มีผลบังคับใช้เมื่อวันที่ 9 มิถุนายน พ.ศ. 2553 หลังจากมีการยกเลิกมติที่ 1696 (พ.ศ. 2549), มติที่ 1737 (พ.ศ. 2549), มติที่ 1747 (พ.ศ. 2550), มติที่ 1803 (พ.ศ. 2551), มติที่ 1835 (พ.ศ. 2551) และมติที่ 1887 (พ.ศ. 2552) ซึ่งมีเนื้อหาเกี่ยวข้องกับประเด็นของอิหร่านและการไม่เผยแพร่อาวุธนิวเคลียร์ คณะมนตรีความมั่นคงได้บันทึกไว้ว่าอิหร่านประสบความล้มเหลวที่จะยินยอมตามมติคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติที่ผ่านมาเกี่ยวกับโครงการนิวเคลียร์อิหร่านและได้มีมติคว่ำบาตรทางเศรษฐกิจต่ออิหร่านเพิ่มเติม

มติดังกล่าว ถือเป็นการบังคับใช้การคว่ำบาตรทางเศรษฐกิจรอบที่สี่ต่ออิหร่าน โดยมีการสนับสนุน 12 ต่อ 2 เสียง บราซิลและตุรกิลงมติคัดค้าน และเลบานอน ไม่ลงคะแนน

 มาตรการ 

ตามมาตราที่ 41 แห่งกฎบัตรสหประชาชาติ คณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติตัดสินว่ารัฐบาลอิหร่านไม่บรรลุเงื่อนไขของมติคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติที่ผ่านมาและเงื่อนไขของสำนักงานพลังงานปรมาณูระหว่างประเทศ (IAEA) คณะมนตรีเห็นพ้องว่าอิหร่านควรจะร่วมมือกับ IAEA ในประเด็นที่ยังเหลือค้างอยู่ในทันที คณะมนตรียังได้ตัดสินใจว่าอิหร่านควรจะยินยอมทำตามข้อตกลงเครื่องป้องกันกับ IAEA โดยจะไม่ทำการผลิตใหม่ กิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับน้ำมวลหนักและการเสริมสมรรถนะ หรือการได้มาซึ่งความสนใจทางธุรกิจจากรัฐอื่นเกี่ยวกับการขุดยูเรเนียม หรือการใช้วัตถุดิบและเทคโนโลยีนิวเคลียร์

ข้อกำหนดอื่น ๆ ของมติ รวมไปถึง:
 อิหร่านไม่สามารถมีส่วนเกี่ยวข้องในกิจกรรมใด ๆ ที่เกี่ยวข้องกับขีปนาวุธพิสัยไกล
 การสั่งห้ามมิให้ชาติใดส่งยานพาหนะทางทหาร เครื่องบิน เรือรบ และขีปนาวุธหรือระบบขีปนาวุธ และวัตถุดิบที่เกี่ยวข้องให้กับอิหร่าน;
 การสั่งห้ามมิให้ฝึก การให้เงินกู้ หรือการให้ความช่วยเหลือใด ๆ ที่เกี่ยวข้องกับอาวุธและวัตถุดิบ และยับยั้งการจำหน่ายอาวุธและวัตถุดิบที่เกี่ยวข้องให้กับอิหร่าน;
 การสั่งห้ามเดินทางของบุคคลในภาคผนวกของมติ โดยมีข้อยกเว้นตามที่ได้ตัดสินใจโดยคณะกรรมการซึ่งตั้งขึ้นตามมติที่ 1737;
 การอายัดเงินและทรัพย์สินของกองกำลังพิทักษ์ปฏิวัติอิสลามและสายการเดินเรืออิหร่าน

รัฐทุกรัฐยังได้รับคำแนะนำเพิ่มเติมให้ดำเนินการตามมาตรการที่ปรากฏด้านล่าง:
 ทำการตรวจสอบสินค้าทั้งหมดที่มุ่งหน้าหรือเดินทางออกจากอิหร่าน ตามอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยกฎหมายทะเล ค.ศ. 1982 และข้อตกลงการบินพลเรือน เพื่อตรวจจับสินค้าที่ถูกสั่งห้าม และรายงานภายในห้าวันคำชี้แจง เมื่อตรวจพบสินค้าที่ถูกสั่งห้าม;
 การยึดและทำลายสินค้าที่ถูกสั่งห้าม;
 ป้องกันการจัดหาน้ำมัน เสบียง และการบริหารแก่เรือสัญชาติอิหร่านหากเรือดังกล่าวมีส่วนเกี่ยวข้องในกิจกรรมที่ถูกสั่งห้าม;
 ให้ข้อมูลแก่คณะกรรมการเกี่ยวกับความพยายามที่จะหลีกเลี่ยงการคว่ำบาตรทางเศรษฐกิจโดยสายการบินอิหร่านหรือสายการเดินเรืออิหร่านไปยังบริษัทอื่น;
 ป้องกันการจัดหาบริการทางการเงินซึ่งอาจใช้เพื่อกิจกรรมนิวเคลียร์ที่ละเอียดอ่อน;
 สั่งห้ามการเปิดธนาคารสัญชาติอิหร่านในดินแดนของตนและป้องกันธนาคารสัญชาติอิหร่านจะการเข้าสู่ความสัมพันธ์กับธนาคารซึ่งอยู่ภายในขอบเขตอำนาจ ถ้าหากมีเหตุผลซึ่งสงสัยว่ากิจกรรมนั้นสามารถมีส่วนร่วมต่อกิจกรรมเผยแพร่อาวุธนิวเคลียร์ในอิหร่าน;
 ป้องกันสถาบันการเงินมิให้ปฏิบัติงานในดินแดนของตนจากการเปิดออฟฟิศและบัญชีในอิหร่าน หากสถาบันเหล่านั้นอาจมีส่วนเกี่ยวของกับกิจกรรมเผยแพร่อาวุธนิวเคลียร์ของอิหร่าน

ทั้งนี้ ยกเว้นสำหรับวัตถุประสงค์เพื่อมนุษยธรรมและกิจกรรมกฎหมายเศรษฐกิจ
# ภาษาโคโอง
ภาษาโคโอง  มีผู้พูดในเวียดนาม 2,000 คน (พ.ศ. 2545) ใกล้กับชายแดนลาว จัดอยู่ในตระกูลภาษาจีน-ทิเบต ตระกูลภาษาย่อยทิเบต-พม่า สาขาพม่า-โลโล สาขาย่อยโลโล เป็นภาษาที่ไม่มีเสียงตัวสะกด เด็กใช้ภาษานี้เพียงครึ่งเดียว
# อาหารเกาหลี
อาหารเกาหลี เป็นอาหารประจำชาติของชาวเกาหลีในประเทศเกาหลีเหนือและเกาหลีใต้ อาหารเกาหลีที่เป็นที่รู้จักกันดีที่สุดคือกิมจิ (คิมชี) ซึ่งเป็นผักดองที่เป็นเอกลักษณ์ของชาวเกาหลี 

การรับประทานอาหารของชาวเกาหลีจะจัดอาหารขึ้นโต๊ะพร้อมกันทุกอย่างเรียกว่า "ฮันจ็องชิก" (한정식) โดยในหนึ่งสำรับประกอบด้วย ข้าว ซุป และกิมจิเป็นหลัก นอกจากนั้นมีกับข้าวที่ทุกคนกินร่วมกัน และบันซันซึ่งเป็นเครื่องเคียงจานเล็ก ๆ จำนวนบันซันจะมากหรือน้อยขึ้นกับฐานะทางสังคม ส่วนใหญ่สามัญชนมี 3 อย่าง ถ้าเป็นเชื้อพระวงศ์อาจมีถึง 12 อย่าง เครื่องเคียงเหล่านี้ได้แก่ ผักลวก ผักนึ่ง และอาหารทะเลแห้ง

อุปกรณ์ที่ใช้ในการกินอาหารของชาวเกาหลี ได้แก่ชามหินใบใหญ่ที่เก็บความร้อนได้ดีใช้ใส่อาหารร้อน ชามโลหะสำหรับอาหารเย็น ช้อนด้ามยาว และตะเกียบโลหะ

 ประวัติ 
แรกเริ่มเดิมทีเกาหลีเป็นประเทศเกษตรกรรม และชาวเกาหลีเพาะปลูกข้าวเป็นอาหารหลักมาตั้งแต่โบราณกาล มาในสมัยนี้อาหารเกาหลีจะเป็นตำหรับซึ่งประกอบไปด้วยเนื้อสัตว์นานาชนิด ปลา พร้อมด้วยพืชสีเขียวและผักต่าง ๆ อาหารหมักดองต่าง ๆ เช่น กิมจิ ช็อดกัล (젓갈 - อาหารทะเลหมักเกลือ) และท็อนจัง (된장 - ถั่วเหลืองหมักเหลว) ขึ้นชื่อในรสชาติโดยเฉพาะและมีคุณค่าทางโภชนาการสูง

จุดเด่นในการตั้งโต๊ะอาหารเกาหลีคืออาหารจานต่าง ๆ ถูกนำมาจัดวางในคราวเดียวกัน โดยการปฏิบัติสืบทอดกันมา มีการเสิร์ฟอาหารประเภทเรียกน้ำย่อยเริ่มจากอาหาร 3 ชนิด สำหรับสามัญชนถึง 12 ชนิดสำหรับชนชั้นวงศานุวงศ์ การจัดโต๊ะอาหารต่างกันไปขึ้นอยู่กับว่ามีการเสิร์ฟอาหารจานก๋วยเตี๋ยวหรือเนื้อหรือไม่ มีการแสดงการจัดโต๊ะอาหารตามกฎระเบียบให้ผู้สนใจเรื่องอาหารและการรับประทานอาหารได้เห็น หากจะเปรียบเทียบกับประเทศเพื่อนบ้านอย่างจีนและญี่ปุ่นแล้ว เกาหลีนิยมใช้ช้อนมากกว่า โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อมีการเสิร์ฟน้ำซุป

คนเกาหลีนิยมทานผักสด จะเห็นทุกครั้งบนโต๊ะอาหาร ก็คือ กิมจิ โดยในแต่ละมื้อจะต้องประกอบ 3 สิ่ง คือ ข้าว ซุป และกิมจิ อุดมด้วยคุณค่าทางโภชนาการจากซอสถั่วเหลือง ถั่วหมัก และน้ำมันงา ซึ่งได้แก่วิตามินและเกลือแร่

รสชาติ
อาหารเกาหลีในปัจจุบันส่วนใหญ่มีรสชาติจัดจ้านและเค็ม โดยเฉพาะอาหารทางภูมิภาคทางตอนใต้ แต่ถ้าเป็นอาหารทางภูมิภาคตอนเหนือ รสชาติจะนุ่มนวลกว่า  :)

thumb|150px|ตะเกียบและช้อนของชาวเกาหลี
# โจชัว แจ็กสัน
โจชัว แจ็กสัน  เกิดเมื่อวันที่ 11 มิถุนายน ค.ศ. 1978 เป็นนักแสดงชาวแคนาดา-อเมริกัน เขามีผลงานทางโทรทัศน์ช่วงไพรม์ไทม์และบทบาทในภาพยนตร์มากกว่า 32 เรื่อง เขาเป็นที่รู้จักในบทาชาร์ลี คอนเวย์ ในภาพยนตร์ซีรีส์เรื่อง The Mighty Ducks film series , ในบทเพซีย์ วิตเตอร์ในซีรีส์ทางโทรทัศน์เรื่อง Dawson's Creek และปีเตอร์ บิชอป ในซีรีส์ทางโทรทัศน์เรื่อง Fringe
# มาซายูกิ อารินางะ
มาซายูกิ อารินางะ  นักมวยสากลชาวญี่ปุ่น เกิดเมื่อ 9 กรกฎาคม พ.ศ. 2521 ที่เมืองฟูกูโอกะ สถิติการชก 28 ครั้ง ชนะ 21 (น็อค 10) เสมอ 1 แพ้ 6

 เกียรติประวัติ 
 แชมป์ญี่ปุ่นรุ่นซูเปอร์ฟลายเวท (2547)
 แชมป์ OPBF รุ่นซูเปอร์ฟลายเวท
 ชิง 26 มีนาคม 2548 ชนะคะแนน แหวนเพชร ชูวัฒนะ ที่ ญี่ปุ่น
 ป้องกันแชมป์ครั้งที่ 1, 22 สิงหาคม 2548 ชนะน็อค ไดซูเกะ มารูยามะ ยก 9 ที่ ญี่ปุ่น
 ป้องกันแชมป์ครั้งที่ 2, 5 ธันวาคม 2548 ชนะคะแนน แหวนเพชร ชูวัฒนะ ที่ ญี่ปุ่น
 เสียแชมป์
 เคยชิงแชมป์ต่อไปนี้แต่ไม่สำเร็จ
 ชิงแชมป์ OPBF รุ่นแบนตัมเวทเมื่อ 20 เมษายน 2544 แพ้คะแนน เจส มาคา ที่ ญี่ปุ่น
# ภาษากิออร์
ภาษากิออร์ (Kha Kior) เป็นภาษากลุ่มปะหล่องในแขวงหลวงน้ำทา ประเทศลาว

Diffloth & Zide (1992) จัดรายชื่อ Con เป็นภาษาละเม็ต อย่างไรก็ตาม Sidwell (2010) จัดให้ภาษากิออร์เป็นภาษาย่อย Sidwell, Paul. (2010). Three Austroasiatic branches and the ASJP (Fig. 23)SEALang SALA: Southeast Asian Linguistics Archives กิออร์อาจเป็นชื่อของชาว Saamtaav ในอดีตProschan, Frank. (1996). A Survey of Khmuic and Palaungic Languages in Laos and Vietnam. In: Pan-Asiatic Linguistics Proceedings of the Fourth International Symposium on Languages and Linguistics. Institute of Language and Culture for Rural Development. Mahidol University at Salaya Thailand.
# อัลซาท ทัควาคูลิน
อิลซาท ทัคควาคูลิน   นักมวยสากลชาวรัสเซีย เกิดเมื่อ 13 กรกฎาคม พ.ศ. 2516 ที่เมืองโตอุยมาซี ประเทศรัสเซีย สถิติการชก 6 ครั้ง ชนะ 2 แพ้ 4 

 เกียรติประวัติ 

 เคยชิงแชมป์ต่อไปนี้แต่ไม่สำเร็จ
 ชิงแชมป์ PABA รุ่นจูเนียร์แบนตัมเวทเมื่อ 5 สิงหาคม 2538 แพ้น็อค หยกไท ศิษย์ อ. ยก 10 ที่ กทม.
# ของเหลวผลควบแน่นโพส–ไอน์สไตน์
ของเหลวผลควบแน่นโพส–ไอน์สไตน์  เกิดขึ้นเมื่อเราลดอุณหภูมิของธาตุลงให้ต่ำมาก ๆ โดยปกติจะสูงกว่าศูนย์องศาสัมบูรณ์ (-273.15 องศาเซลเซียส) เพียงแค่เศษเสี้ยวเดียวของ 1 องศาเซลเซียส ซึ่งเป็นอุณหภูมิในทางทฤษฎีที่ทุกสิ่งทุกอย่างหยุดการเคลื่อนไหวนิ่งสนิท

พฤติกรรมที่โดยปกติจะเห็นได้ในระดับอะตอมก็สามารถเห็นได้ในระดับที่กว้างขึ้น ตัวอย่างเช่น ถ้านำของเหลวผลควบแน่นโพส–ไอน์สไตน์มาใส่ในถ้วยแก้ว และรักษาระดับความเย็นให้เพียงพอ สสารดังกล่าวจะไหลคลานออกมาข้างนอกถ้วยแก้วด้วยตัวมันเอง

ของเหลวผลควบแน่นโพส–ไอน์สไตน์ได้รับการพยากรณ์ว่ามีอยู่จริงโดยไอน์สไตน์ในปี ค.ศ. 1925 หลังจากที่ศึกษาผลงานของสัตเยนทระ นาถ โพส แต่ก็ไม่มีใครทำให้สสารดังกล่าวเกิดขึ้นได้จริงจนกระทั่งถึงปี ค.ศ. 1995 ซึ่งส่งผลให้การค้นพบดังกล่าวได้รับรางวัลโนเบลสาขาฟิสิกส์ในปี ค.ศ. 2001 ต้นฉบับงานเขียนของไอน์สไตน์ก็เพิ่งถูกค้นพบอีกครั้งในปี ค.ศ. 2005 นี่เอง
# สตีเวน โตเกลัง
สตีเวน โทเกลัง  นักมวยสากลชาวอินโดนีเซีย สถิติการชก 10 ครั้ง ชนะ 2 เสมอ 1 แพ้ 7 
 ประวัติ 
โทเกลังขึ้นชกมวยสากลอาชีพครั้งแรกเมื่อ 6 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2537 แพ้น็อค ฟ้าประกอบ รักเกียรติยิม ยก 4 ที่ประเทศไทย จากนั้น ไปชกแพ้น็อคเจอร์รี่ พีญาโลซ่า ที่ฟิลิปปินส์ แล้วแพ้น็อคเอเดรียน คัสเปรี่ ที่อินโดนีเซีย จากนั้น โทเกลังหยุดชกไป 6 ปี กลับมาชกอีกครั้งก็ขึ้นชกชิงแชมป์ ABCO รุ่นซูเปอร์แบนตัมเวทที่ว่างเมื่อ 19 กันยายน พ.ศ. 2544 แพ้น็อค เวทย์ ศักดิ์เมืองแกลง ยก 5 โทเกลังขึ้นชกที่อินโดนีเซียอีก 5 ครั้ง ชนะ 2 เสมอ 1 แพ้ 2 ซึ่งเป็นการเสมอกับนรสิงห์ เกียรติประสานชัย จากนั้น โทเกลังมาชิงแชมป์ PABA รุ่นซูเปอร์แบนตัมเวทเมื่อ 29 เมษายน พ.ศ. 2547 แพ้น็อค สมศักดิ์ สิงห์ชัชวาล ยก 2 จากนั้นก็ไม่ได้ขึ้นชกมวยอีก
 เกียรติประวัติ 

 เคยชิงแชมป์ต่อไปนี้แต่ไม่สำเร็จ
 ชิงแชมป์ ABCO รุ่นซูเปอร์แบนตัมเวทเมื่อ 19 กันยายน 2544 แพ้น็อค เวทย์ ศักดิ์เมืองแกลง ยก 5
 ชิงแชมป์ PABA รุ่นซูเปอร์แบนตัมเวทเมื่อ 29 เมษายน 2547 แพ้น็อค สมศักดิ์ สิงห์ชัชวาลย์ ยก 2
# ฮารี ซูฮารียาดี
ฮารี ซูฮารียาดี   นักมวยสากลชาวอินโดนีเซีย สถิติการชก 13 ครั้ง ชนะ 1 (น็อค 1) เสมอ 1 แพ้ 11 
 ประวัติ 
ซูฮารียาดีเริ่มชกมวยสากลอาชีพเมื่อ 14 สิงหาคม พ.ศ. 2544 แพ้คะแนน ลา อามีร์ ไลลา จากนั้น เดินทางมาชกชิงแชมป์ PABA รุ่นซูเปอร์แบนตัมเวทที่นครราชสีมาเมื่อ 8 มีนาคม พ.ศ. 2545 แต่ก็เป็นฝ่ายแพ้น็อค สมศักดิ์ สิงห์ชัชวาล ยก 3 จากนั้นขึ้นชกแก้มือกับไลล่าอีกครั้งในอีก 2 เดือนก็มาก็เป็นฝ่ายแพ้คะแนนไปอีก ซูฮารียาดีหยุดชกไป 2 ปี กลับมาชกอีกเมื่อ 17 กรกฎาคม พ.ศ. 2547 โดยเป็นการชิงแชมป์อินโดนีเซียรุ่นซูเปอร์ฟลายเวท คราวนี้ ซูฮารียาดีเป็นฝ่ายชนะน็อคยองกี้ อาฟรีซัด ยก 10 ได้แชมป์มาครอง 

หลังจากนั้น ซูฮารียาดีขึ้นชกอีก 4 ครั้ง ไม่ชนะใครเลยรวมทั้งมาแพ้น็อค แท่งทอง เกียรติทวีสุข ยก 2 ที่กรุงเทพฯ เมื่อ พ.ศ. 2550 ด้วย ต่อมา ซูฮารียาดีได้ขึ้นชิงแชมป์อินโดนีเซียรุ่นแบนตัมเวทเมื่อ 30 พฤศจิกายน พ.ศ. 2550 แต่เป็นฝ่ายแพ้คะแนนริชาร์ด ซาโมซีร์ไป อีก 2 ปีต่อมา ซูฮารียาดีขึ้นชิงแชมป์อินโดนีเซียรุ่นนี้กับซาโมซีร์อีกก็เป็นฝ่ายแพ้คะแนนอีก หลังจากนั้น ซูฮารียาดีมาชิงแชมป์ PABA รุ่นแบนตัมเวทกับทับทิมแดง ณ ราชวัตร เมื่อ 21 สิงหาคม พ.ศ. 2552 ปรากฏว่าเป็นฝ่ายแพ้น็อคในยกที่ 5 จากนั้น ซูฮารียาดีก็แขวนนวมไป
 เกียรตประวัติ 

 แชมป์อินโดนีเซียรุ่นซูเปอร์ฟลายเวท (2547 – 2550)
 เคยชิงแชมป์ต่อไปนี้แต่ไม่สำเร็จ
 ชิงแชมป์ PABA รุ่นซูเปอร์แบนตัมเวทเมื่อ 8 มีนาคม 2545 แพ้น็อค สมศักดิ์ ศิษย์ชัชวาลย์ ยก 3 ที่ นครราชสีมา
 ชิงแชมป์ PABA รุ่นแบนตัมเวทเมื่อ 21 สิงหาคม 2552 แพ้น็อค ทับทิมแดง ณ ราชวัตร ยก 5 ที่ นนทบุรี
# จีนกันส์
จีนกันส์   นิตยสารปืนอัดลมจีนฉบับแรกของโลก เกิดขึ้นตามคำเรียกร้องของผู้ที่นิยมเล่นปืนบีบี เนื่องจากตลาดปืนของเล่นประเภทปืนอัดลมเบามีแนวโน้มที่จะเติบโตขึ้นอีกหลายเท่าตัว โดยเฉพาะปืนอัดลมเบาที่มาจากประเทศจีน ซึ่งผู้เล่นหรือรู้จักปืนบีบีเรียกตรงกันว่า “ปืนจีน” ซึ่งปัจจุบันกลายเป็นทางเลือกระดับต้นๆ ที่แม้แต่มืออาชีพ ผู้หัดเป็นช่างซ่อมปืน หรือผู้นิยมการดัดแปลงแต่งปืนของเล่นให้ความสนใจตลอดเวลา เนื่องจากผลงานการผลิตปืนบีบีจากประเทศจีนสามารถดัดแปลงแต่งเติมด้วยอุปกรณ์ เสริมสารพัดชนิดของประเทศญี่ปุ่นได้ด้วย อีกทั้งความพยายามบรรจงสร้างปืนให้ออกมามีรายละเอียดและการใช้งานในระดับ เสมือนจริง ในราคาที่ถูกกว่า ดังนั้น ปืนจีนที่ถูกผลิตออกเท่าไรก็แทบไม่พอกับความต้องการของผู้ซื้อ
 
จีนกันส์ฉบับปฐมฤกษ์เปิดตัวเมื่อ 28 กันยายน 2550 เป็นนิตยสารรายสองเดือน โดยสุวิชา กลินทะ รวบรวมผู้รู้ในวงการปืนจีนตั้งทีมขึ้นมาใหม่หลังจากที่นิตยสารเกมกันส์ดำเนินมาไก้เกือบ 2 ปี เพื่อถ่ายทอดความรู้ แนะแนวทางแก้ไขปัญหา รวมไปถึงการดัดแปลงให้แก่ผู้ที่เลือกเล่นปืนจีนโดยเฉพาะ ด้วยว่ามีข้อมูล รายละเอียด และผู้สนับสนุนมากมาย สิทธิเจต รอดแก้ว ทีมงานหลักจากเกมกันส์เข้ามาเป็นบรรณาธิการ ร่วมด้วย สุนทร คำขจร ผู้เชี่ยวชาญปืนจีนระดับต้นของประเทศเป็นรองบรรณาธิการ

จีนกันส์ ไม่ได้มุ่งเน้นการนำเสนอเนื้อหาสาระของปืนที่มาจากประเทศจีนเพียงอย่างเดียว แต่ยังให้ข้อมูล ข่าวสาร รายละเอียดเกี่ยวกับปืนของเล่นที่ผลิตจากฮ่องกงและไต้หวันอีกด้วย

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 gamestar
# การค้าไตรภาคี
right|thumb|175px|ภาพการค้าไตรภาคีของทาส น้ำตาล และรัม โดยมีนิวอิงแลนด์เป็นมุมที่สามแทนที่จะเป็นยุโรป
การค้าไตรภาคี  เป็นคำทางประวัติศาสตร์ซึ่งระบุถึงการค้าระหว่างเมืองท่าหรือภูมิภาคสามแห่ง การค้าไตรภาคีมักจะพัฒนาขึ้นเมื่อภูมิภาคหนึ่งมีสินค้าส่งออกซึ่งไม่จำเป็นในภูมิภาคซึ่งสินค้าเข้าหลักมาถึง การค้าไตรภาคีจึงเป็นวิธีการสำหรับแก้ไขการเสียดุลการค้าระหว่างภูมิภาคเหล่านี้

 การค้าทาสไตรภาคีแอตแลนติก 

ระบบการค้าไตรภาคีอันเป็นที่รู้จักกันมาที่สุด คือ การค้าทาสข้ามมหาสมุทรแอตอลนติก ซึ่งดำเนินการระหว่างคริสต์ทศวรรษที่ 17-19 โดยขนส่งทาส พืชผลทางการเกษตร และสินค้าหัตถกรรมระหว่างแอฟริกาตะวันตก แคริบเบียนหรืออาณานิคมอเมริกาและเจ้าอาณานิคมทวีปยุโรป โดยมีอาณานิคมเหนือของอเมริกาเหนือของอังกฤษ โดยเฉพาะอยางยิ่งนิวอิงแลนด์ บางครั้งได้มีบทบาทมากกว่าเมืองท่าในทวีปยุโรปAbout.com: The Trans-Atlantic Slave Trade. Accessed 6 November 2007.

การค้าเที่ยวแรกลากจากเมืองท่ายุโรปไปยังทวีปแอฟริกา ซึ่งเรือจะบรรทุกสินค้าสำหรับขายและแลกเปลี่ยน อย่างเช่น ทองแดง เสื้อผ้า สิ่งประดับเล็กน้อย ลูกปัดทาส ปืนและเครื่องกระสุนScotland and the Abolition of the Slave Trade . Accessed 28 March 2007. เมื่อเรือทาสมาถึง สินค้าบรรทุกจะถูกขายหรือแลกเปลี่ยนกับทาส ซึ่งจะถูกมัดติดกันอย่างแน่นหนาเช่นเดียวกับสินค้าอื่น ๆ เพื่อเพิ่มมูลค่าให้มากที่สุด

การค้าเที่ยวที่สอง เรือได้เดินทางข้ามมหาสมุทรแอตแลนติกจากแอฟริกาสู่โลกใหม่ เมื่อเรือทาสมาถึงโลกใหม่ ผู้รอดชีวิตจะถูกขายในแคริบเบียนหรือทวีปอเมริกา

เรือจะถูกจัดเตรียมเพื่อที่จะทำให้เรือทำความสะอาดได้อย่างทั่วถึง ระบายน้ำออก และบรรทุกด้วยสินค้าส่งออกสำหรับเที่ยวเรือขากลับ เพื่อกลับไปยังเมืองท่าของตนA. P. Middleton, Tobacco Coast.  จากหมู่เกาะอินเดียตะวันตก สินค้าส่งออกที่สำคัญ คือ น้ำตาล รัม และกากน้ำตาล จากเวอร์จิเนีย สินค้าส่งออกได้แก่ยาสูบและป่าน
# การโจมตีกองเรือกาซา
thumb|250x250px|กองทัพอิสราเอลเตรียมโจมตีขณะอยู่บนเรือ MV Mavi Marmara
การโจมตีกองเรือกาซา  หรือชื่อรหัสว่า ปฏิบัติการลมทะเล  โดยกองกำลังป้องกันอิสราเอล เป็นการขึ้นเรือและการยึดเรือหกลำจาก กองเรือเสรีภาพกาซา เมื่อเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2553 กองเรือดังกล่าว ประกอบด้วยขบวนการกาซาเสรีและมูลนิธิเพื่อสิทธิมนุษยชนและเสรีภาพและความช่วยเหลือทางมนุษยธรรม (IHH) พยายามที่จะฝ่าการปิดล้อมกาซาและส่งความช่วยเหลือทางมนุษยธรรมและวัสดุก่อสร้างไปยังฉนวนกาซา เรือทั้งหกลำรวมตัวกันใกล้กับไซปรัส และออกเดินทางเมื่อวันที่ 30 พฤษภาคม พ.ศ. 2553 โดยมีผู้โดยสารกว่า 663 คน จาก 37 ประเทศ คอมมานโดอิสราเอลขึ้นเรือในเขตน่านน้ำสากลของทะเลเมดิเตอร์เรเนียน หลังจากกองเรือปฏิเสธข้อเสนอของอิสราเอลที่จะให้มีการตรวจสอบสินค้าที่บรรทุกมาที่ท่าแอชดอด และให้มีการจัดส่งทางบกแทน

นักเคลื่อนไหวบนเรือลำใหญ่ที่สุดของกองเรือนี้ MV Mavi Marmara ปะทะกับกองกำลังพิเศษ กองเรือ 13 ของกองทัพเรืออิสราเอล เมื่อกองกำลังเหล่านี้ได้ขึ้นสู่ดาดฟ้าของเรือ นักเคลื่อนไหวบนเรือคนหนึ่งกล่าวว่าทหารอิสราเอลยิงเตือนก่อนที่จะขึ้นเรือ คอมมานโดกล่าวว่าพวกเขาถูกโจมตีด้วยมีด หนังสติ๊ก และท่อโลหะ จากนั้นได้เปลี่ยนจากอาวุธที่ไม่รุนแรงถึงชีวิตเป็นกระสุนจริงหลังจากนักเคลื่อนไหวหลายคนยึดเอาปืนพกสั้นของพวกเขาไป ผู้โดยสารคนอื่นกล่าวว่านักเคลื่อนไหวได้มีพฤติการณ์ป้องกันตัวเอง ปลดอาวุธทหาร และโยนอาวุธเหล่านี้ลงสู่ทะเล นักเคลื่อนไหว 9 คนถูกยิงเสียชีวิตโดยคอมมานโดอิสราเอล นอกจากนี้ยังมีผู้ได้รับบาดเจ็บอีกประมาณ 12 คน และถูกจับกุมอีกหลายร้อยคน คอมมานโดได้รับบาดเจ็บ 7 นาย ในจำนวนนี้ 2 นายได้รับบาดเจ็บสาหัส ทางการอิสราเอลกล่าวหา IHH ว่าส่งนักเคลื่อนไหวมาบนเรือ MV Mavi Marmara เพื่อตั้งใจยุยงให้เกิดความรุนแรง แต่ IHH ปฏิเสธข้อกล่าวหา

การโจมตีดังกล่าวก่อให้เกิดปฏิกิริยาจากหลายประเทศในทันที รวมไปถึงการประณามอย่างกว้างขวาง จากหน่วยงานของรัฐ องค์กรเหนือรัฐ และองค์การสาธารณประโยชน์ รวมทั้งการชุมนุมประท้วงและการก่อจลาจลRiots Break Out Over Israel Flotilla , CBS NewsRiots in Umm al-Fahm over naval raid on Gaza aid flotilla, Ynet Newsทั่วโลก คณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติประณาม "การกระทำเช่นนั้นซึ่งทำให้พลเรือนเสียชีวิต" และต้องการให้มีการสืบสวนอย่างยุติธรรมเกี่ยวกับการโจมตีดังกล่าว และเรียกร้องให้มีการปล่อยตัวพลเรือนที่อิสราเอลยังคุมขังไว้อยู่ทันทีอิสราเอลตอบสนองยินดีที่จะปล่อยตัวพลเรือนที่ถูกจับกุมราว 620 คน จาก 682 คน และส่งตัวกลับประเทศ เหตุการณ์ดังกล่าวได้บั่นทอนความสัมพันธ์ระหว่างตุรกีกับอิสราเอล

สินค้าบรรทุกถูกยึดโดยอิสราเอล และเอาขึ้นจากเรือที่ท่าแอชดอตและได้รับการตรวจสอบจากเจ้าหน้าที่ของอิสราเอล: สินค้าบรรทุกดังกล่าวได้รับอนุญาตและส่งไปยังกาซาทางพื้นดิน กลุ่มฮามาสปฏิเสธไม่ยิมยอมให้สินค้าบรรทุกเหล่านี้เข้าสู่กาซาจนกว่าอิสราเอลจะปล่อยตัวผู้ที่ถูกจับกุมจากกองเรือและตกลงที่จะอนุญาตให้ผู้จัดระเบียบกองเรือส่งสินค้ามายังกาซาได้โดยตรง รวมไปถึงวัสดุก่อสร้าง โดยปราศจากการตรวจสอบของอิสราเอล MV Rachel Corrie เรืออีกลำหนึ่งซึ่งเดิมตั้งใจที่จะเดินทางมาเป็นส่วนหนึ่งของกองเรือยังคงพยายามที่จะส่งวัสดุเข้าสู่กาซา; เรือดังกล่าวถูกยึดในน่านน้ำสากลโดยทหารอิสราเอลเช่นเดียวกัน
# หม่อมหลวงจักรานพคุณ ทองใหญ่
หม่อมหลวงจักรานพคุณ ทองใหญ่  นักวิชาการทางการเกษตรชาวไทย ซึ่งมีผลงานทางการเกษตรมากมายและยังเป็นนักเขียนชาวไทย   เป็นบุตรชายของหม่อมราชวงศ์จักรทอง ทองใหญ่ โอรสของพลตรี หม่อมเจ้าทองฑีฆายุ ทองใหญ่ และหม่อมลุดมิลา ทองใหญ่ ณ อยุธยา อดีตรัฐมนตรีกระทรวงเกษตรในสมัยของจอมพลถนอม กิตติขจร กับ ศาสตราจารย์ ท่านผู้หญิงนพคุณ ทองใหญ่ ณ อยุธยา  มีพี่น้อง 4 คน คือ
 หม่อมหลวงประจักษศิลป ทองใหญ่  (2482-30 ตุลาคม 2564)
 หม่อมหลวงนีลนารา ชิโมมุระ (ทองใหญ่) 
 หม่อมหลวงจักรานพคุณ ทองใหญ่
 ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.หม่อมหลวงสุนทรานี  ทองใหญ่
หม่อมหลวงจักรานพคุณ ทองใหญ่  ได้เข้ารับการศึกษาในระดับปริญญาตรีที่คณะเกษตรศาสตร์  มหาวิทยาลัยขอนแก่น  ซึ่งในขณะนั้นบิดาของท่าน ได้ดำรงตำแหน่งรักษาการอธิการบดีมหาวิทยาลัยขอนแก่น  จนในที่สุดก็สำเร็จการศึกษาจากมหาวิทยาลัยขอนแก่น

หม่อมหลวงจักรานพคุณ ทองใหญ่ เป็นผู้ที่มีความรู้ความสามารถทางด้านการเกษตร เป็นนักวิชาการการเกษตร และเขียนหนังสือต่างๆมากมาย ยังมีรายงานการวิจัยต่างๆอีก อาทิเช่น การวิจัยเรื่องการเปรียบเทียบความสามารถในการเพิ่มผลผลิตมันสำปะหลังโดยใช้ ปุ๋ยพืชสด ปุ๋ยเคมี และปุ๋ยคอก   ปัจจุบัน  หม่อมหลวงจักรานพคุณ ทองใหญ่  ได้ถึงแก่กรรมแล้ว

 ลำดับสาแหรก
# ฟอร์ตเซนต์จอร์จ (อินเดีย)
ฟอร์ตเซนต์จอร์จ (หรือ ไวท์ทาวน์ ตามประวัติศาสตร์) เป็นชื่อเรียกของป้อมปราการแห่งแรกของอังกฤษในอินเดีย ก่อตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 1639Roberts,  J: "History of the World.". Penguin, 1994. ที่เมืองชายฝั่งมัทราส (ปัจจุบันคือ เจนไน) การก่อสร้างป้อมได้เป็นแรงผลักดันซึ่งทำให้เกิดการตั้งถิ่นฐานและกิจกรรมการแลกเปลี่ยนที่เพิ่มมากขึ้น ในพื้นที่ซึ่งเดิมเป็น "บริเวณที่ไม่มีผู้จับจอง" นอกจากนี้ ยังมีข้อโต้เถียงกันว่าเมืองได้พัฒนาขึ้นรอบป้อมปราการนี้

บริษัทอินเดียตะวันออกของอังกฤษ ซึ่งได้เข้าสู่อินเดียในราว ค.ศ. 1600 เพื่อกิจกรรมด้านการค้า ได้เริ่มจดทะเบียนการค้าที่สุรัต ที่ซึ่งได้เป็นปราการแห่งแรกของบริษัท อย่างไรก็ตาม เพื่อรักษาเส้นทางการค้าและผลประโยชน์ทางพาณิชย์ในการค้าเครื่องเทศ บริษัทเล็งเห็นถึงความจำเป็นของการตั้งเมืองท่าใกล้กับช่องแคบมะละกา บริษัทประสบความสำเร็จในการซื้อที่ดินชายฝั่ง ที่ซึ่งได้เริ่มมีการก่อสร้างท่าเรือและค่ายทหาร ค่ายดังกล่าวสร้างเสร็จเมื่อวันที่ 23 เมษายน ป้อมดังกล่าวได้ให้กำเนิดถิ่นฐานแห่งใหม่ที่เรียกว่า จอร์จทาวน์ (ในประวัติศาสตร์เรียกว่า แบล็กทาวน์) ซึ่งในเวลาต่อมาได้พัฒนาขึ้นเป็นหมู่บ้านและนำไปสู่การก่อตั้งเมืองมัทราส นอกจากนี้ ยังช่วยสร้างอิทธิพลของอังกฤษเหนือภูมิภาคคาร์นาติก 

ในปัจจุบัน ตัวป้อมเป็นศูนย์บริหารรัฐการของของสภานิติบัญญัติของรัฐทมิฬนาฑู และยังคงเป็นที่ประจำของทหารในการส่งไปยังสถานที่หลายแห่งในอินเดียตอนใต้และหมู่เกาะอันดามันและนิโคบาร์ พิพิธภัณฑ์ของป้อมยังคงเก็บวัตถุโบราณของบริติชราชเอาไว้เป็นจำนวนมาก รวมไปถึงภาพเหมือนของผู้ว่าการจำนวนมาก
# ปลาแบมบูซ่า
ปลาแบมบูซ่า (; ชื่อวิทยาศาสตร์: Elopichthys bambusa) เป็นปลาน้ำจืดชนิดหนึ่ง ที่อยู่ในวงศ์ปลาตะเพียน (Cyprinidae) จัดเป็นปลาเพียงชนิดเดียวเท่านั้นที่อยู่ในสกุล Elopichthys

โดยชื่อสกุล  Elopichthys มาจากคำว่า Elops ซึ่งหมายถึงปลาในกลุ่มปลาตาเหลือกหรือปลาตาเหลือกยาวในภาษาอังกฤษ และภาษากรีกโบราณ ἰχθύς (ikhthús) หมายถึง "ปลา" โดยรวมหมายถึง ปลาในสกุลนี้มีรูปร่างคล้ายกับปลาตาเหลือก และชื่อชนิด bambusa หมายถึง "ไม้ไผ่" ซึ่งอ้างอิงมาจากภาษาถิ่นของจีนที่เรียกปลาชนิดนี้ว่า "ชู่ ไหน่ หยู" (พินอิน: Chǔh nuy yu) หมายถึง "ปลาไม้ไผ่นิสัยเสีย" โดย จอห์น รีฟส์ ผู้วาดภาพปลานี้ระหว่างทำหน้าที่เป็นผู้ตรวจสอบชาในจีนระหว่างปี ค.ศ. 1812–1831 - London: Smith, Elder & Co.: 99-150
Ichthyology. Part 3. In R. B. Hinds (ed.) The zoology of the voyage of H. M. S. Sulphur, under the command of Captain Sir Edward Belcher, R. N., C. B., F. R. G. S., etc., during the years 1836-42, No. 10.

มีรูปร่างเพรียวยาวคล้ายปลาซิวทั่วไปหรือปลาสะนาก ปากกว้างและแหลมยาว บริเวณใบหน้า, แก้มและใต้ท้องเป็นสีเหลือง ครีบทุกครีบสั้นยกเว้นครีบหางเป็นสีเหลือง  เกล็ดเล็กละเอียดสีเงินแวววาว ปลาขนาดเล็กตลอดทั้งลำตัวจะเป็นสีเหลืองทองแวววาว

มีความยาวเต็มที่ได้ถึง 2 เมตร น้ำหนักกว่า 45–50 กิโลกรัม จัดเป็นปลาในวงศ์ปลาตะเพียนที่เป็นปลากินเนื้อที่ใหญ่ที่สุดในโลก

เป็นปลาที่หายากชนิดหนึ่ง พบเฉพาะในประเทศจีน บริเวณแม่น้ำแยงซี มณฑลเจียงซี และบางส่วนในไซบีเรียเท่านั้น

เป็นปลาที่อาศัยอยู่ในน้ำที่มีอุณหภูมิต่ำ ประมาณ 10–20 องศาเซลเซียสเท่านั้น

มีความสำคัญต่อมนุษย์ในแง่ของความเป็นปลาเศรษฐกิจ และตกเป็นเกมกีฬา และยังสามารถเลี้ยงเป็นปลาสวยงามได้อีกด้วย ซึ่งต้องนำเข้าและมีราคาขายที่แพง  - Ichthyological Exploration of Freshwaters 19(4): 301-366
The fishes of the Amur River: updated check-list and zoogeography.
Kottelat, M., 2013 - Raffles Bulletin of Zoology Supplement 27: 1-663  - Raffles Bulletin of Zoology Supplement 27: 1-663
The fishes of the inland waters of southeast Asia: a catalogue and core bibiography of the fishes known to occur in freshwaters, mangroves and estuaries.