# ปีนักษัตร
ปีนักษัตร หรือ นักขัต เป็นรูปแบบการจำแนกประเภทดั้งเดิมตามปฏิทินจีนที่กำหนดสัตว์และคุณลักษณะที่มีชื่อเสียงของมันในแต่ละปีในรอบสิบสองปีวนซ้ำ ในวัฒนธรรมจีนดั้งเดิม ปีนักษัตรเป็นสิ่งสำคัญมากและเป็นผลสะท้อนของปรัชญาและวัฒนธรรมจีน ชาวจีนถือว่าบุคลิกภาพสัมพันธ์กับราศีของตน ปีนักษัตรมีต้นกำเนิดจากจีน และปีนักษัตรรูปแบบอื่น ๆ ยังคงได้รับความนิยมในประเทศแถบเอเชียตะวันออกและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้หลายแห่ง เช่น ญี่ปุ่น, เกาหลีใต้, เวียดนาม, สิงคโปร์, เนปาล, ภูฏาน, กัมพูชา และไทย

สำหรับวันแรกตามปีนักษัตร สองสำนักคิดในดวงจีนระบุวันเริ่มต้นต่างกัน คือ ปีใหม่จีนหรือวันเริ่มต้นใบไม้ผลิ

โดยมีหลักฐานทางโบราณคดีพบว่าตั้งแต่ก่อนยุคราชวงศ์ฉิน (221 ปีก่อนค.ศ. – 207 ปีก่อนค.ศ.) ก็มีปรากฏรูปปีนักษัตรแล้ว โดยใช้สัตว์ประเภทต่าง ๆ เป็นตัวแทนหรือสัญลักษณ์ อันได้แก่หน้าจุดประกาย 2 วัฒนธรรม, ส่งท้ายปีลิง 'ลิง' ในวัฒนธรรมของชาวจีน โดย ดนุพล ศิริตรานนท์. กรุงเทพธุรกิจปีที่ 30 ฉบับที่ 10345: วันพุธที่ 18 มกราคม พ.ศ. 2560

 ชวด ฉลู ขาล เถาะ มะโรง(งูใหญ่) มะเส็ง (งูเล็ก) มะเมีย มะแม วอก ระกา จอ และ กุน

 สัตว์ประจำปีนักษัตร 
ปีนักษัตรจะมีสัตว์ประจำปี อันเป็นความหมายของชื่อปีนั้น ๆ มีดังนี้

 ปีกุน สุกร ไทย
 ปีเถาะ กระต่าย เวียดนาม
 ปีฉลู วัว เวียดนามถือเป็นปีควาย
 ปีมะโรง มังกร ไทย
 ปีมะแม แพะ ญี่ปุ่น
สันนิษฐาน ที่มาของที่มาของปีนักษัตร เช่น ปีมังกร ฉลู มะเมีย (ม้า) มะแม (แพะ) ระกา (ไก่) จอ (สุนัข, หมา) เป็น  ปีหมู ปีจอ ปีฉลู ปีกระต่าย ปีแพะ ปีม้า ปีระกา เป็น 6 นักษัตร สัตว์เลี้ยงชาวจีน หรืออีกนัยสำคัญคือ สัตว์ที่อาศัยบกทั้งหมด (12 ราศี) (หมายเหตุ: นาค อยู่ในน้ำ วังบาดาล) จีนคิดค้นปีนักษัตร สมัยราชวงศ์โจวเป็นอย่างน้อย เกือบ 3 พันปี มีหลักฐานอยู่ที่ไต้หวัน

 อักษรจีน อักษรภาคภิภพ ภาษาจีนกลาง  ภาษาจีนแคะคำอ่านเป็นภาษาฮากกา (จีนแคะ) สำเนียง ฉิมฮาก(แคะลึก) จาก hakkapeople.com   แคะภาษาเขมร  ชื่อนักษัตร  ภาษาไทย  ภาษาบาลี  ภาษาลาว  ล้านนา  ไทลื้อ  ไทใหญ่  เวียดนาม 鼠 子 (จื่อ/zǐ) สู่  ฉู่  ชู่  ជូត ชวด  หนู  มุสิก  ໃຈ້ ใจ้  ไจ้ ᨧᩱ᩶  ᦺᦈᧉ ไจ้  เจ้อ-อี  Tí ตี๊ 
chuột จวด 牛 丑 (โฉ่ว/chǒu) หนิว  แหง่ว  แหงว  ឆ្លូវ ฉลู  วัว  อุสุภ, อุสภ  ເປົ້າ เป้า  เป้า ᨸᩮᩢ᩶ᩣ  ᦔᧁᧉ เป้า  เป้า  Sửu สืว trâu เจิว 虎 寅 (อิ๋น/yín) หู่  ฝู่  ฟู่  ខាល ขาล  เสือ  พยาฆร, พยัฆะ  
วยาฆร, พยคฆ  ຍີ່ ยี่  ยี ᨿᩦ  ᦍᦲ ยี  ยี  Dần เสิ่น 
hổ โห 兔 卯 (หม่าว/mǎo) ทู่ ถู้  ถู้  ថោះ เถาะ  กระต่าย  สะสะ, สัศ  ເໝົ້າ เหม้า  เหม้า ᩉ᩠ᨾᩮᩢ᩶ᩣ  ᦖᧁᧉ เหม้า  เหม้า  Mạo 
หม่าว mèo 

แหม่ว 龍/龙 辰 (เฉิน/chén) หลง หลุง  หลุง
ลหยุง  រោង มะโรง  งูใหญ่  นาค,
สงกา  สี  สี ᩈᩦ  สี  สี  Thìn ถิ่น 
rồng หร่ง 蛇 巳 (ซื่อ/sì) เสอ สา  สา  ម្សាញ់ มะเส็ง  งูเล็ก  สัป,สปปก  ไส้,ไซ้  ไส้ ᩈᩱ᩶  ไส้  เส้อ-อื  Tị ติ 
rắn รั้น 馬/马 午 (อู่/wǔ) หม่า มา  มา  មមី มะเมีย  ม้า  ดรงค,อัสส,อัสดร  สะง้า
ซะง้า  สง้า ᩈ᩠ᨦ᩶᩻ᩣ  สะงะ  สีงะ  Ngọ 
เหงาะ ngựa 

เหงือะ 羊 未 (เว่ย/wèi) หยาง  หยอง  หยอง  មមែ มะแม  แพะ  เอฬกะ,อัชฉะ  เม็ด  เม็ด ᨾᩮᩢ᩠ᨯ  เม็ด  โมด  Mùi หมู่ย dê เซ 猴 申 (เซิน/shēn) โหว  แห็ว  แห็ว  វក วอก  ลิง  มกฎะ,กปิ  สัน  สัน ᩈᩢ᩠ᨶ  แสน  สัน  Thân เทิน 
khỉ ขี 雞/鸡 酉 (โหย่ว/yǒu) จี แก/ไก  แก  រកា ระกา  ไก่  กุกกุฎ, กุกกุฏ  เฮ้า,เร้า  เร้า ᩁᩮᩢ᩶ᩣ  เล้า  เฮ้า  Dậu เส่อว gà ก่า 狗 戌 (ซวี/xū) โก่ว  แกว  แก้ว  ច จอ  หมา  โสณ, สุนัข  เส็ด  เส็ด ᩈᩮᩢ᩠ᨯ  เส็ด  เม็ด  Tuất ต๊วด chó จ๊อ 豬/猪 亥 (ฮ่าย/hài) จู  จู  จู  កុរ กุน  หมู  สุกร, วราห  ไก้,ไก๊  ใค้ ᨣᩲ᩶  ใก๊  เก้อ-อื  Hợi เห่ย 
lợn เหลิ่น

ตำนาน
ตำนานเรื่องเล่าในสมัยปีใหม่แรกของจีนที่จากพระถังซำจั๋ง

(วันชิวอิก หรือวันที่ 1 เดือนอ้ายของจีน) สัตว์ทั้งหลายต่างมาชุมนุมหน้าวังหลวงของฮ่องเต้สวรรค์ 

ฮ่องเต้ประกาศให้สัตว์ 12 ชนิด ที่มาถึงก่อนวัน

(วันชิวยี่ หรือวันที่ 2 เดือนอ้าย)  

ดังนั้นสัตว์ 12 ชนิด ได้รับแต่งตั้งเป็นองครักษ์

ใน 1 วัน สัตว์ 1 ชนิดอยู่ยาม 2 ชั่วโมง

สัตว์ 12 ชนิดอยู่ยาม 24 ชั่วโมง     

รวมเป็น 12 ยามเฝ้าวังหลวง

 การปรับใช้   
สัญลักษณ์นักษัตรจีนยังถูกนำมาใช้ในวัฒนธรรมที่แตกต่างจากจีนเช่นกัน ตัวอย่างเช่น พวกมันมักปรากฏบนการ์ดอวยพรและแสตมป์ที่เกี่ยวข้องกับวันขึ้นปีใหม่ของเกาหลีและวันขึ้นปีใหม่ของญี่ปุ่น บริการไปรษณีย์ของสหรัฐอเมริกาและบริการไปรษณีย์ของประเทศอื่น ๆ บางแห่งจะออกแสตมป์ทุกปีเพื่อเฉลิมฉลองมรดกทางวัฒนธรรมจีนนี้

 ตรีนนิสัติ   
 ชุดแรก   
ตรีนแรกประกอบด้วย หนู มังกร และ ลิง สัญลักษณ์ทั้งสามนี้ถือว่าเป็นบุคคลที่มีพลังซึ่งสามารถทำสิ่งที่ดีได้ โดยอยู่ในฐานะเป็นผู้นำที่ยิ่งใหญ่ แต่ค่อนข้างไม่แน่นอน ทั้งสามนั้นฉลาด มีเสน่ห์ มีบารมี มั่นใจในตัวเอง สุภาพ และมีศิลปะ แต่ก็อาจเป็นผู้ที่ชอบควบคุม อิจฉา เห็นแก่ตัว ก้าวร้าว แก้แค้น และหลอกลวงได้

 ชุดที่สอง   
ตรีนที่สองประกอบด้วย วัว งู และ ไก่ สัญลักษณ์ทั้งสามนี้ถือว่ามีความอดทนและมุ่งมั่น สะสมพลังงานอย่างช้า ๆ และมุ่งมั่นในแผนการ แต่มีแนวโน้มที่จะยึดมั่นในความคิดเห็นที่ตายตัว พวกเขาฉลาด ขยัน สุภาพ อุตสาหะ ซื่อสัตย์ มีปรัชญา อดทน และใจดี แต่ก็อาจเป็นคนที่พึงพอใจในตัวเอง เห็นแก่ตัว หยิ่ง ผูกพันกับการตัดสินใจ และจำกัดเรื่องเล็กน้อยได้

 ชุดที่สาม   
ตรีนที่สามประกอบด้วย เสือ ม้า และ สุนัข สัญลักษณ์ทั้งสามนี้ถือว่ามุ่งมั่นในรักแท้ มุ่งหมายในมนุษยธรรม มีอุดมคติสูงและเป็นอิสระ แต่มีแนวโน้มที่จะมีความหุนหันพลันแล่น พวกเขาทำงานได้ผลิตผลพอใจ ตื่นเต้น ยืนหยัดเสรีภาพ มีเสน่ห์ เต็มไปด้วยพลัง มีศักดิ์ศรี และคุ้มครอง แต่ก็อาจจะมีพฤติกรรมที่รีบร้อน

 ชุดที่สี่ 
ตรีนที่สี่ประกอบด้วย กระต่าย แพะ และ หมู สัญลักษณ์ทั้งสามนี้ถือว่ามีลักษณะเยือกเย็นและเข้าถึงเหตุผลอยู่บ้าง พวกเขาแสวงหาความสวยงามเพื่อชีวิตและความคิดสร้างสรรค์ มีมารยาทดี และมีความกรุณา แต่ในขณะเดียวกันก็อาจมีการแยกตัวออกและยอมรับชะตากรรมได้ พวกเขาใส่ใจตนเอง เสียสละ ช่วยเหลือ, รอบคอบ สร้างสรรค์ ไวต่อความรู้สึก สุภาพ และสุขุม