# ค่าปฏิกรรมสงคราม
ค่าปฏิกรรมสงคราม  หมายถึง ของมีค่าที่ต้องจ่ายเป็นค่าชดเชยเพื่อให้ครอบคลุมความเสียหายระหว่างสงคราม โดยทั่วไปแล้ว ค่าปฏิกรรมสงคราม หมายถึงเงินหรือสินค้าเปลี่ยนมือ มากกว่าการถ่ายโอนกรรมสิทธิ์ อย่างเช่น การผนวกดินแดน

 การวิพากษ์วิจารณ์ 

ข้อวิพากษ์วิจารณ์หลักของการจ่ายค่าปฏิกรรมสงครามในประวัติศาสตร์ประกอบด้วย:

 เป็นการกระทำที่ใช้ลงโทษประชาชนของฝ่ายแพ้สงคราม มากกว่าจะเป็นการกระทำอย่างเท่าเทียมระหว่างคู่สงครามทั้งสองฝ่าย
 ในหลายกรณี จากผลของการจ่ายค่าปฏิกรรมสงคราม รัฐบาลของฝ่ายที่แพ้สงครามมาก่อนมักจะเป็นผู้เริ่มสงครามในภายหลัง โดยที่ประชาชนของประเทศมีบทบาทน้อยมากต่อการตัดสินใจทำสงครามดังกล่าว รวมไปถึงโทษของค่าปฏิกรรมสงครามส่วนใหญ่เกิดขึ้นกับประชาชนผู้บริสุทธิ์
 หลังจากสงครามยุติ ประชาชนของฝ่ายแพ้สงครามมักจะประสบกับความยากจนและความขัดสน โทษของค่าปฏิกรรมสงครามจะทำให้ประชาชนยากจนลงไปอีก ซึ่งจะเป็นปัญหาเรื้อรังและอาจเป็นชนวนในระยะยาวของผู้ชนะ

จอห์น เมย์นาร์ด เคนส์ กล่าวว่า ผลกระทบที่เกิดขึ้นต่อเศรษฐกิจโลกจะนำไปสู่ความหายนะ

และยังได้มีการวิพากษ์วิจารณ์ว่า ค่าปฏิกรรมสงครามนั้นเป็นสาเหตุหลักของสงครามโลกครั้งที่สอง เนื่องจากการจ่ายค่าปฏิกรรมสงครามของเยอรมนีตามผลของสนธิสัญญาแวร์ซาย ภายหลังสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง ก่อให้เกิดปัญหาทางเศรษฐกิจอย่างหนักในเยอรมนี ทำให้เกิดภาวะเงินเฟ้ออย่างรุนแรงในสาธารณรัฐไวมาร์ และนำไปสู่การก้าวขึ้นสู่อำนาจของพรรคนาซี

ประสบการณ์จากการกำหนดค่าปฏิกรรมสงครามภายหลังสงครามโลกครั้งที่หนึ่งนำไปสู่การแก้ไขปัญหาภายหลังสงครามโลกครั้งที่สอง ซึ่งประเทศผู้ชนะสงครามเรียกเก็บเครื่องจักรและสังหาริมทรัพย์แทนที่จะเป็นเงิน

 การจ่ายค่าปฏิกรรมสงครามในปัจจุบัน 

หลังจากสงครามอ่าวเปอร์เซีย อิรักได้ยอมรับมติของคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติที่ 687 ซึ่งเป็นการประกาศจำนวนเงินที่อิรักจะต้องรับผิดชอบจากการรุกรานคูเวต คณะกรรมการจ่ายค่าชดเชยแห่งสหประชาชาติ (UNCC) ถูกจัดตั้งขึ้น และมีเงินทุนกว่า 350,000 ล้านดอลล่าร์สหรัฐได้รับการสนับสนุนจากรัฐบาล องค์กรและเอกชน ซึ่งจำนวนเงินดังกล่าว 30% ได้มาจากมูลค่าของน้ำมันที่อิรักมอบให้ตามโครงการน้ำมันแลกอาหาร

 รายชื่อค่าปฏิกรรมสงคราม 
 ค่าปฏิกรรมสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง
 ค่าปฏิกรรมสงครามโลกครั้งที่สอง

 รายชื่อสนธิสัญญาค่าปฏิกรรมสงคราม 
 สนธิสัญญาปารีส (ค.ศ. 1815) - ฝรั่งเศสจ่ายให้ฝ่ายสัมพันธมิตรในสงครามนโปเลียน
 สนธิสัญญารานตะโบ - พม่าจ่ายให้บริษัทอินเดียตะวันออกในสงครามอังกฤษ–พม่าครั้งที่หนึ่ง
 สนธิสัญญาแฟรงก์เฟิร์ต (ค.ศ. 1871) - ฝรั่งเศสจ่ายให้เยอรมนีในสงครามฝรั่งเศส-ปรัสเซีย
 สนธิสัญญาสยาม–ฝรั่งเศส ร.ศ. 112 - สยามจ่ายให้ฝรั่งเศสในสงครามฝรั่งเศส-สยาม
 สนธิสัญญาชิโมโนเซกิ - จีนจ่ายให้ญี่ปุ่นในสงครามจีน–ญี่ปุ่นครั้งที่หนึ่ง
 พิธีสารนักมวย - จีนจ่ายให้พันธมิตรแปดชาติในกบฏนักมวย
 สนธิสัญญาเบรสท์-ลีตอฟสก์ - โซเวียตรัสเซียจ่ายให้ฝ่ายมหาอำนาจกลางในสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง
 สนธิสัญญาแวร์ซาย - เยอรมนีจ่ายให้ฝ่ายสัมพันธมิตรในสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง
 สนธิสัญญาเนอยี-ซูร์-แซน - บัลแกเรียจ่ายให้ฝ่ายสัมพันธมิตรในสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง
 การสงบศึกมอสโก - ฟินแลนด์จ่ายให้สหภาพโซเวียตในสงครามต่อเนื่อง
 การประชุมพ็อทซ์ดัม - เยอรมนีจ่ายให้ฝ่ายสัมพันธมิตรในสงครามโลกครั้งที่สอง
 สนธิสัญญาสันติภาพสำหรับอิตาลี ค.ศ. 1947 - อิตาลีจ่ายให้ฝ่ายสัมพันธมิตรในสงครามโลกครั้งที่สอง
 สนธิสัญญาซานฟรานซิสโก - ญี่ปุ่นจ่ายให้ฝ่ายสัมพันธมิตรในสงครามโลกครั้งที่สอง
 สนธิสัญญาสันติภาพปารีส (ค.ศ. 1947) - ฮังการีจ่ายให้ฝ่ายสัมพันธมิตรในสงครามโลกครั้งที่สอง
 สนธิสัญญาสันติภาพปารีส (ค.ศ. 1947) - โรมาเนียจ่ายให้ฝ่ายสัมพันธมิตรในสงครามโลกครั้งที่สอง