# บรรจบ บรรณรุจิ
ศาสตราจารย์พิเศษ ร้อยโท บรรจบ บรรณรุจิ (สกุลเดิม ปั๋งมี; เกิด 12 มกราคม พ.ศ. 2496) อดีตอนุศาสนาจารย์ ประจำกรมยุทธศึกษาทหารบก และกรมการศาสนา กระทรวงศึกษาธิการ ดำรงตำแหน่งศาสตราจารย์ ภาควิชาภาษาตะวันออก จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และราชบัณฑิตราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง แต่งตั้งราชบัณฑิต, เลม ๑๓๘ ตอนพิเศษ ๒๓๑ ง, ๒๗ กันยายน ๒๕๖๔, หน้า ๒๙

 ประวัติ 
 กำเนิด 
ศาสตราจารย์พิเศษ ร้อยโท บรรจบ บรรณรุจิ เกิดเมื่อวันที่ 12 มกราคม พ.ศ. 2496 ณ บ้านเลขที่ 18 หมู่ 2 ตำบลธรรมเสน อำเภอโพธาราม จังหวัดราชบุรี 

 การบรรพชา 
ศาสตราจารย์พิเศษ ร้อยโท ดร.บรรจบ บรรณรุจิ ได้บรรพชาเป็นสามเณร ที่วัดแก้วฟ้า อำเภอโพธาราม จังหวัดราชบุรี จนกระทั่งปี พ.ศ. 2516 สอบได้เปรียญธรรม 9 ประโยคขณะยังเป็นสามเณร จึงได้รับพระราชทานพระบรมราชานุเคราะห์จากพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชทรงรับเป็น นาคหลวง อุปสมบท ณ  วัดพระศรีรัตนศาสดาราม โดยมีสมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช (ปุ่น  ปุณฺณสิริ) เป็นพระอุปัชฌาย์รายการธรรมะจัดสรร บทสัมภาษณ์ ผศ. ร.ท. ดร. บรรจบ บรรณรุจิ ครั้งที่ 2 สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (พุฒ สุวฑฺฒโน) เป็นพระอนุสาวนาจารย์

 การศึกษา 
ศาสตราจารย์พิเศษ ร้อยโท ดร.บรรจบ บรรณรุจิ สอบได้เปรียญธรรม 9 ประโยค (ป.ธ.9) ในปี พ.ศ. 2516 เมื่อขณะที่เป็นสามเณร จากนั้นเข้าศึกษาระดับปริญญาตรีที่มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ได้รับวุฒิพุทธศาสตรบัณฑิต (พธ.บ.) เมื่อ พ.ศ. 2521 สำเร็จการศึกษาในระดับปริญญาโทเมื่อ พ.ศ. 2532 ในหลักสูตรอักษรศาสตรมหาบัณฑิต (อ.ม.) สาขาภาษาบาลีและสันสกฤต คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และได้ศึกษาต่อที่ประเทศอินเดียและสำเร็จระดับปริญญาเอกเมื่อ พ.ศ. 2540 สาขาพุทธปรัชญา ณ มหาวิทยาลัยมคธ ประเทศอินเดีย

 หน้าที่การงานปัจจุบัน 
ดำรงตำแหน่งเป็นศาสตราจารย์พิเศษ ภาควิชาภาษาตะวันออก จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และดำรงตำแหน่งเป็นภาคีสมาชิก สาขาศาสนศาสตร์ สำนักธรรมศาสตร์และการเมือง ราชบัณฑิตยสถานรายนามราชบัณฑิตและภาคีสมาชิก สำนักธรรมศาสตร์และการเมือง ตามประเภทและสาขาวิชา

 ด้านการเมือง 
ในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2562 เขาได้รับการเสนอชื่อเป็นบุคคลที่พรรคการเมืองจะเสนอให้รัฐสภาพิจารณาแต่งตั้งเป็นนายกรัฐมนตรี ในนามพรรคแผ่นดินธรรมรายชื่อบุคคลที่พรรคการเมืองจะเสนอให้รัฐสภาพิจารณาแต่งตั้งให้เป็นนายกรัฐมนตรี

ผลงาน
 งานวิชาการ 

ท่านมีงานเขียนหลากหลายรูปแบบ ทั้งที่เป็นตำราเรียนและหนังสือปรัชญาพุทธศาสนา เช่น;

 จิต มโน วิญญาณ
 ปฏิจจสมุปบาท,
 อสีติมหาสาวก
 ภิกษุณี:พุทธสาวิกาครั้งพุทธกาล
 พุทธประวัติ:ประสูติ-ตรัสรู้
 พระเวสสันดร:มหาบุรุษแห่งหิมพานต์
 ไวยากรณ์ภาษาบาลี
 ไวยากรณ์บาลีเบื้องต้น 
 นิทานปรัชญาพุทธ ชุดผู้แสวงหา 
 บทเพลงพระนิพพาน 
 ปาฏิหาริย์:สื่อการสอนของพระพุทธเจ้า 
 จิตวิเคราะห์เปรียบเทียบระหว่างพระพุทธเจ้ากับซิกมันด์ฟรอยด์
 ฯลฯ 

งานแปล

 พระพุทธเจ้าสอนอะไร 
 พระพุทธเจ้า พระศาสดา...โลกลืมไม่ได้ 
 พระพุทธศาสนาเพื่อโลกสมัยใหม่ 
 สัทธรรมปุณฑรีกสูตร 3 สูตร 
 ประวัติศาสตร์อินเดียโบราณ
 ฯลฯ
 
งานวิจัย 

 ปัญญาในธัมมจักกัปปวัฒนสูตร:ชื่อเรียกและพัฒนาการ
 โสตัตถกีมหานิทาน:การชำระและการศึกษาวิเคราะห์ ฯลฯ 

บทความ 

 สังคมในทรรศนะของพระพุทธศาสนา 
 มองชีวิตไทยผ่านพระไตรปิฎก 
 มองรัฐธรรมนูญ ฉบับพุทธศักราช 2550 ผ่านมิติทางศาสนา
 บวชที่มา:ความหมาย และอิทธิพล
 โคลนนิ่งแล้วได้อะไร คำถามจากวิทยาศาสตร์-คำตอบจากพุทธศาสนา
 พระนางพิมพา ในวารสารราชบัณฑิตยสถาน เมษายน - มิถุนายน พ.ศ. 2539
 พระพุทธศาสนาในจีนสองยุค ในวารสารราชบัณฑิตยสถาน กรกฎาคม - กันยายน พ.ศ. 2540
 คำสอนของพระพุทธเจ้าในชื่อต่าง ๆ ในวารสารศาสนปริทรรศน์ พฤศจิกายน พ.ศ. 2542
 พระพุทธศาสนาในฐานะเป็นฐานหนึ่งของปัญญาไทย ในวารสารราชบัณฑิตยสถานฉบับพิเศษ เมษายน พ.ศ. 2543
 ฯลฯ

 งานบริการวิชาการ 
นอกจากงานประจำที่สอนนิสิตในจุฬาลงกรณ์ และเป็นภาคีสมาชิกของราชบัณฑิตยสถานแล้ว ท่านยังมีงานบริการวิชาการอื่น ๆ อีกเช่น กรรมการจัดทำพจนานุกรมศัพท์พระไตรปิฎก ราชบัณฑิตยสถาน, กรรมการจัดทำพจนานุกรมศัพท์ศาสนาสากล ราชบัณฑิตยสถาน ฯลฯ

 งานเผยแผ่พุทธศาสนา 
ท่านนำที่พักส่วนตัวเปิดเป็นสถานที่ฝึกสอน อบรม ความรู้ทางด้านพุทธศาสนา โดยเปิดเป็นสาขาที่ ๙ ของสถาบันจิตตานุภาพ ซึ่งก่อตั้งโดยพระธรรมมงคลญาณ (วิริยังค์ สิรินฺธโร) ชื่อว่า บ้านบรรณรุจิ โดยมีการเปิดสอนในหลักสูตรครูสมาธิและหลักสูตรพระไตรปิฎกศึกษา

 เครื่องราชอิสริยาภรณ์ 
ราชกิจจานุเบกษา, พระบรมราชโองการ ประกาศ เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือกและเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นสายสะพาย ประจำปี ๒๕๖๗, เล่ม ๑๔๑ ตอนพิเศษ ๑ ข หน้า ๒๖๙, ๑๓ สิงหาคม ๒๕๖๗
ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือกและเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นต่ำกว่าสายสะพาย, เล่ม ๑๒๔ ตอนที่ ๑๐ ข หน้า ๑๒๕, ๒๕ มิถุนายน ๒๕๕๐