# ท่าอากาศยานปาย
ท่าอากาศยานปาย หรือ สนามบินปายประกาศกระทรวงคมนาคม เรื่อง กำหนดเขตบริเวณใกล้เคียงสนามบินปาย เป็นเขตปลอดภัยในการเดินอากาศ พ.ศ. ๒๕๕๙   ตั้งอยู่ที่ อำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน ตั้งอยู่ห่างตัวอำเภอประมาณ 1 กิโลเมตร เป็นท่าอากาศยานในสังกัดกรมท่าอากาศยาน กระทรวงคมนาคม พัฒนาขึ้นจากความคิดริเริ่มของจังหวัดแม่ฮ่องสอน เพื่อส่งเสริมศักยภาพธุรกิจการท่องเที่ยวของปาย รันเวย์เก่าที่ถูกสร้างขึ้นมาตั้งแต่สมัยสงครามโลกครั้งที่สองถูกเก็บรักษาไว้ใช้งานเป็นลานบินชั่วคราวสำหรับลำเลียงเสบียงอาหารทหารส่วนกลาง โดยเมื่อเร็วๆ นี้ ทางจังหวัดแม่ฮ่องสอนได้เข้ามาควบคุมดูแล และผลักดันให้ท่าอากาศยานแห่งนี้ได้รับการรับรองทางการค้า และท่าอากาศยานได้รับการตกแต่งให้สอดคล้องกับสภาพแวดล้อมทางธรรมชาติของปาย โดยพื้นที่ท่าอากาศยานครอบคลุมพื้นที่ 72.3 ไร่ พร้อมทางวิ่งกว้าง 23 เมตร ยาว 900 เมตร และอาคารสถานที่ขนาดเล็กเพื่อรองรับผู้โดยสาร

 ประวัติ 
สนามบินเมืองปายเริ่มก่อสร้างครั้งแรกตั้งแต่สงครามโลกครั้งที่ 2 โดยกองทัพทหารของประเทศญี่ปุ่น ซึ่งใช้จุดที่ตั้งสนามบินปายในปัจจุบันเป็นสนามบินชั่วคราว เพื่อให้เครื่องบินขนาดเล็กของญี่ปุ่นทำการบินขึ้น-ลง โดยใช้เชลยศึกในการก่อสร้างสนามบิน เมื่อสงครามสิ้นสุดลง สนามบินปายก็ไม่ได้ถูกใช้งานอีกเลย

ต่อมาในปี พ.ศ. 2495 ทางจังหวัดแม่ฮ่องสอนร่วมกับสำนักงานการบินพลเรือน ได้ทำการปรับปรุงสนามบินปาย ท่าอากาศยานแม่ฮ่องสอน สนามบินขุนยวม และสนามบินแม่สะเรียง ซึ่งอยู่ภายในจังหวัดแม่ฮ่องสอนทั้งหมด เพื่อใช้เชื่อมต่อการเดินทางสู่จุดต่างๆ ในแม่ฮ่องสอนได้ง่ายขึ้น และรองรับการเปิดเส้นทางบินของสายการบินเดินอากาศไทย โดยทำการบินบนเส้นทาง เชียงใหม่ – แม่ฮ่องสอน – ปาย – เชียงใหม่

พ.ศ. 2503 บริษัทเดินอากาศไทย ได้หยุดให้บริการมายังสนามบินปาย สนามบินขุนยวม และสนามบินแม่สะเรียง เนื่องจากเปลี่ยนแบบเครื่องบินเป็นดักลาส ดีซี-3 และทางวิ่งมีความยาวไม่พอ ซึ่งมีความกว้าง 20 เมตร และยาว 700 เมตรในขนาดนั้น โดยเมื่อไม่มีเที่ยวบินพาณิชย์มาลงที่ท่าอากาศยานปาย สถานีวิทยุสื่อสารการบินปายจึงได้ทำการบินตัวลงตามไปด้วยในวันที่ 16 กันยายน พ.ศ. 2503 แต่สนามบินปายก็ยังคงใช้เป็นที่ขึ้น-ลงของเครื่องบินทางการทหารและตำรวจต่อไป

พ.ศ. 2516 บริษัท การบินฟ้าสยาม เปิดทำการบินเช่าเหมาลำ เพื่อทำการรับส่งผู้โดยสาร สินค้า และ พัสดุภัณฑ์ไปรษณีย์ ในเส้นทางเชียงใหม่ – ปาย – เชียงใหม่ จึงสามารถเปิดให้บริการสถานีวิทยุสื่อสารการบินปายได้ในเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2516 โดยทำการบินเฉลี่ยวันละ 4-5 เที่ยวบิน จนถึง พ.ศ. 2520 บริษัท การบินฟ้าสยามหยุดการทำการบินและเลิกกิจการในที่สุด แต่สนามบินปายก็ยังเปิดให้บริการเรื่อยมาตามปกติ

พ.ศ. 2523 ทางกรมการบินพาณิชย์ ได้ตั้งงบประมาณจำนวนเงิน 1 ล้าน 5 แสนบาท เพื่อทำการปรับปรุงท่าอากาศยานปาย โดยเปลี่ยนทางวิ่งให้เป็นลูกรังบดอัดแน่น และก่อสร้างอาคารผู้โดยสารอาคารสถานีวิทยุสื่อสารและหอบังคับการบินเพิ่มเติม

พ.ศ. 2547 ได้มีการปรับปรุงทางวิ่ง ลานจอดเครื่องบิน และอาคารผู้โดยสาร โดยก่อสร้างตั้งแต่ 22 กรกฎาคม 2547 ถึง 20 กันยายน 2547 และจากนั้นในปี พ.ศ. 2550 สายการบิน SGA (นกมินิ) ได้เปิดเส้นทางการบิน เชียงใหม่ – ปาย – เชียงใหม่ โดยใช้เครื่องบินขนาดเล็กแบบ เซสน่า 208B คาราวาน จนกระทั่งเดือนธันวาคม 2554 ได้หยุดบินไป

พ.ศ. 2554 สายการบินกานต์แอร์ ได้เริ่มให้บริการเที่ยวบินสู่ท่าอากาศยานปายด้วยเครื่องบินแบบ เซสน่า 208B คาราวาน สามารถจุผู้โดยสารได้ 12 ที่นั่ง แต่ในพ.ศ. 2559 สายการบินกานต์แอร์ ไม่ผ่านการตรวจสอบตามมาตรฐานการบินสากล จึงถูกเพิกถอนใบอนุญาตในการทำการบิน และยกเลิกเส้นทางการบินมายังปาย และทุกๆเส้นทางบินอีกด้วย

 อาคารสถานที่ 
ท่าอากาศยานเมืองปายมีพื้นที่ประมาณ 77.2 ไร่ข้อมูลแสดงลักษณะกายภาพของท่าอากาศยานที่อยู่ในความรับผิดชอบของกรมท่าอากาศยานจากเว็บไซต์ กรมท่าอากาศยาน

 อาคารผู้โดยสาร 
 ท่าอากาศยานปายมีอาคารผู้โดยสารขนาดเล็ก 1 หลัง ขนาด 500 ตารางเมตร รองรับผู้โดยสารได้ 48 คนต่อชั่วโมง จำนวนผู้โดยสารที่รองรับได้ต่อวัน 384 คน
 ลานจอดอากาศยานขนาด กว้าง 30 เมตร ยาว 60 เมตร พื้นผิวแอสฟัลติกคอนกรีต (asphaltic-concrete) รองรับเครื่องบินขนาดเล็กได้ 2 ลำพร้อมกัน
 มีถุงกระบอกทิศทางลม 1 ชุด ไม่มีเครื่องวิทยุช่วยการเดินอากาศ และสิ่งอำนวยความสะดวกในการเดินอากาศอื่นๆ

โดยท่าอากาศยานขนาดย่อมแห่งนี้มีรถดับเพลิงอากาศยานขนาด 2,000 ลิตร และอยู่ภายใต้การดูแลของผู้เชียวชาญจากท่าอากาศยานแม่ฮ่องสอน

 ทางวิ่ง (รันเวย์) และทางขับ (แท็กซี่เวย์) 
 ทางวิ่ง 1 เส้น ยาว 900 เมตร กว้าง 23 เมตร พื้นผิวแอสฟัลติกคอนกรีต (asphaltic-concrete)
 ทางขับ 1 เส้น ยาว 19 เมตร กว้าง 10 เมตร พื้นผิวแอสฟัลติกคอนกรีต (asphaltic-concrete)

 รายชื่อสายการบิน 
 รายชื่อสายการบินที่ให้บริการ 
ปัจจุบันไม่มีเที่ยวบินพาณิชย์ให้บริการ

 รายชื่อสายการบินที่เคยให้บริการ 

 สายการบิน จุดหมายปลายทาง หมายเหตุ เดินอากาศไทย  เชียงใหม่  ภายในประเทศ นกมินิ  เชียงใหม่  ภายในประเทศ วิสดอมแอร์เวย์  เชียงใหม่  ภายในประเทศ กานต์แอร์  เชียงใหม่  ภายในประเทศ

สถิติ
 ข้อมูลสถิติการขนส่งทางอากาศ 
+ ข้อมูลสถิติการขนส่งทางอากาศในแต่ละปีปฏิทิน ปี (พ.ศ.) ผู้โดยสาร ความเปลี่ยนแปลง  จำนวนเที่ยวบิน คาร์โก้ (ตัน)2550 6,885    996  0.002551 8,534   23.95%  1,326  0.002552 9,979   16.93%  1,367  0.002553 8,961   10.20%  1,272  0.002554 5,014   44.05%  864  0.002555 3,883   22.56%  488  0.002556 3,913   0.77%  434  0.002557 4,289   9.61%  434  0.002558 5,481   27.79%  560  0.002559 6,046   10.31%  620  0.002560 2,110   65.10%  212  0.002561 1,779   15.69%  484  0.002562 1,032   41.99%  218  0.002563 0   100%  0  0.002564 0   100%  0  0.002565 0   100%  0  0.00

นับแต่ปี พ.ศ. 2563 ท่าอากาศยานปาย ไม่มีเที่ยวบินพาณิชย์ให้บริการ แต่มีเที่ยวบินทหารและเที่ยวบินฝึกบิน เดินทางขึ้น-ลง รวมทั้งมีเที่ยวบินส่วนตัว ใช้บริการท่าอากาศยานปาย จำนวน 61 เที่ยวบิน ในปี 2563, จำนวน 75 เที่ยวบิน ในปี 2564 และจำนวน 96 เที่ยวบิน ในปี 2565ข้อมูลสถิติการขนส่งทางอากาศ กรมท่าอากาสยาน

 การเดินทางสู่ท่าอากาศยาน 
ตั้งอยู่ที่ถนนเขลางค์ ตำบลเวียงใต้ อำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน มีลานจอดรถยนต์ สามารถรองรับรถยนต์ได้ 10 คัน และรถจักรยานยนต์ได้ 10 คัน