wannaphong/clean_thaiwikipedia huggingface dataset:
# พระนมปริก
พระนมปริก (31 ตุลาคม พ.ศ. 2373 - 30 ตุลาคม พ.ศ. 2454) เป็นพระนมเอก ผู้ถวายพระนมและการอภิบาลพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รวมทั้งพระขนิษฐาและพระอนุชาร่วมพระราชชนนีทุกพระองค์

พระนมปริกเกิดที่บ้านริมแม่น้ำเจ้าพระยาฝั่งตะวันตก ของตระกูลกัลยาณมิตร ใกล้วัดอรุณราชวรารามกับกุฎีเจ้าเซน ในวันเทศกาลลอยกระทง วันอาทิตย์ ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 12 ปีขาล โทศก จุลศักราช 1192 ตรงกับวันที่ 31 ตุลาคม พ.ศ. 2373 เป็นธิดาคนเล็กในจำนวน 18 คนของพระยาอิศรานุภาพ (ขุนเณรน้อย) เกิดแต่คุณขำ ภรรยาคนที่ 10  ได้เข้าไปอยู่ในพระบรมมหาราชวังตั้งแต่อายุ 2 ปี ไปอาศัยอยู่กับ เจ้าจอมพึ่ง เจ้าจอมในพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ซึ่งเป็นพี่สาวคนโต

เมื่ออายุได้ 20 ปี พระนมปริกได้แต่งงานกับนายเสถียรรักษา (เที่ยง) ปลัดวังซ้าย คหบดีเชื้อสายรามัญ ให้กำเนิดธิดาคนแรกเมื่อ พ.ศ. 2396 ใกล้เคียงกับเวลาที่สมเด็จพระเทพศิรินทราบรมราชินี่ มีพระประสูติกาล พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พระยาอิศรานุภาพผู้เป็นบิดา ซึ่งขณะนั้นมีบรรดาศักดิ์เป็น พระยาอนุรักษ์ราชมณเฑียร ได้ถวายตัวพระนมปริกให้เป็นพระนมของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

ต่อมาเมื่อสมเด็จพระเทพศิรินทราบรมราชินี มีพระประสูติกาล สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าจันทรมณฑล กรมหลวงวิสุทธิกระษัตริย์ ในปี พ.ศ. 2398 สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าจาตุรนต์รัศมี กรมพระจักรพรรดิพงษ์ ใน พ.ศ. 2399 และสมเด็จพระราชปิตุลาบรมพงศาภิมุข เจ้าฟ้าภาณุรังษีสว่างวงศ์ กรมพระยาภาณุพันธุวงศ์วรเดช ใน พ.ศ. 2402 เป็นเวลาใกล้เคียงกับที่พระนมปริกให้กำเนิดบุตรและธิดา พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้พระนมปริกเป็นผู้ถวายพระนม และการอภิบาลแก่ทุกพระองค์

พระนมปริกมีบุตรธิดากับนายเสถียรรักษา (เที่ยง) ทั้งสิ้น 9 คน คนโตชื่อ เขียน เป็นพระสนมในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อยังไม่ทรงครองราชย์ ต่อมาได้กราบบังคมทูลลาไปบวชเป็นชีจนถึงแก่กรรม ธิดาคนที่สามชื่อ วาด ได้ถวายตัวรับใช้ทูลกระหม่อมแก้ว (หรือ กรมพระยาสุดารัตน์ราชประยูร)  ต่อมาได้ถวายตัวเป็นเจ้าจอม เป็นพระสนมเอกในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และได้ให้ประสูติพระราชโอรส คือ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระกำแพงเพชรอัครโยธิน

พระนมปริกถึงแก่อนิจกรรมที่วังพระองค์เจ้าบุรฉัตรไชยากร เมื่อวันจันทร์ที่ 30 ตุลาคม พ.ศ. 2454 ข่าวตาย  อายุ 80 ปี พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานโกศราชินิกุล เสมอพระศพหม่อมเจ้า และพระราชทานน้ำหลวงอาบศพ พิธีพระราชทานเพลิงศพจัดที่วัดเทพศิรินทราวาส

 ลำดับสาแหรก
# ซิมซิตี โซไซตีส์
ซิมซิตี โซไซตีส์  เป็นวิดีโอเกมแนววางแผน สร้างเมืองตัวที่ 5 ของเกมชุดซิมซิตี แต่นี่กลับเป็นภาคแรกที่ไม่มีหมายเลขกำกับภาค เริ่มวางจำหน่ายเมื่อ 13 พฤศจิกายน ค.ศ. 2007 สร้างโดย Tilted Mill Entertainment เขียนโดย Electronic Arts

เมื่อวันที่ 5 มิถุนายน พ.ศ. 2550 Tilted Mill Entertainment ผู้สร้างเกม Caesar IV ประกาศว่าได้พัฒนาเกมซิมซิตี โซไซตีส์ แทนแมกซิส ที่เคยสร้างเกมภาคเก่ามาก่อนหน้านี้ ร็อบ ฮัมเบิล หัวหน้าแผนกเกมซิมส์ของ EA กล่าวชี้แจงว่า ตัวแทนของ ES ได้ขอให้ Tilted Mill สร้างเกมนี้ที่งาน E³ ผลตอบรับเป็นไปในทางลบ โดยเฉพาะในกระดานข่าวอย่างเป็นทางการของผู้พัฒนาเกมนี้ คำตอบจากผู้พัฒนาพยายามเบนความสนใจออกจากเรื่องนี้
 อ้างอิง
# ธงชาติมาซิโดเนียเหนือ
ธงชาติสาธารณรัฐมาซิโดเนียเหนือ เป็นธงพื้นสีแดง กลางธงเป็นรูปพระอาทิตย์เปล่งรัศมีแปดทิศจดขอบธงชาติ รูปเหล่านี้เป็นสีเหลือง สัญลักษณ์ในธงดังที่กล่าวมามีความหมายว่า "ดวงตะวันดวงใหม่แห่งเสรีภาพ" ดังปรากฏวลีนี้ในบทแรกของเพลงชาติมาซิโดเนียเหนือในปัจจุบัน ซึ่งมีชื่อว่า "Denes nad Makedonija" (แปลว่า "วันนี้ทั่วแผ่นดินมาซีโดเนีย") ดังนี้

 ภาษามาซิโดเนีย คำแปล 
Денес над Македонија се раѓа,
ново сонце на слободата!
Македонците се борат,
за своите правдини!
Македонците се борат,
за своите правдини! 
วันนี้ทั่วแผ่นดินมาซีโดเนีย, ได้ถือกำเนิดแล้ว
ซึ่งดวงตะวันดวงใหม่แห่งเสรีภาพ
ชาวมาซิโดเนียสู้
เพื่อสิทธิของตน !
ชาวมาซิโดเนียสู้
เพื่อสิทธิของตน !

 ประวัติ 
thumb|ธงชาติสาธารณรัฐมาซิโดเนีย พ.ศ. 2535 - 2538
thumb|ธงชาติสาธารณรัฐสังคมนิยมมาซิโดเนีย พ.ศ. 2487 - 2535

ในช่วงปี พ.ศ. 2487 – 2535 มาซิโดเนียมีฐานะเป็นสาธารณรัฐสังคมนิยมภายใต้การปกครองของสหพันธ์สาธารณรัฐสังคมนิยมยูโกสลาเวีย ธงชาติมีลักษณะเป็นธงสีแดงเกลี้ยงมีรูปดาวแดงขอบสีทองที่มุมธงบนด้านคันธง

เมื่อมาซิโดเนียประกาศเอกราชใน พ.ศ. 2534 จึงได้ใช้ธงชาติแบบใหม่เป็นธงแดงมีรูปดวงอาทิตย์มีรัศมี 16 แฉกอยู่ตรงกลางธง (มีชื่อเรียกเฉพาะว่า Vergina Sun) ซึ่งได้นำไปสู่ความขัดแย้งระหว่างมาซิโดเนียกับกรีซ ในเรื่องนามประเทศและสัญลักษณ์ประจำชาติของมาซิโดเนีย

เดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2538 ประเทศกรีซได้ยื่นคำร้องต่อองค์การทรัพย์สินทางปัญญาโลก (World Intellectual Property Organization - WIPO) เพื่อจำกัดลิขสิทธิ์ในรูปดวงอาทิตย์เปล่งรัศมี 16 แฉก (Vergina Sun)"Greece petitions for int'l rights to Vergina Star", ANA, 31 July 1995. See also WIPO registrations:    ,  .
ความขัดแย้งนี้ได้รับการบรรเทาลงบางส่วน ด้วยการเจรจาประนีประนอมจากองค์การสหประชาชาติในเดือนตุลาคมปีเดียวกัน โดยรูปสัญลักษณ์ดังกล่าวได้ถูกยกออกจากธงชาติมาซิโดเนีย ตามข้อตกลงเพื่อการสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตและทางเศรษฐกิจระหว่างมาซิโดเนียกับกรีซ ต่อมามาซิโดเนียจึงได้เปลี่ยนธงชาติมาใช้ดังแบบที่ปรากฏในปัจจุบัน ซึ่งเป็นรูปดวงอาทิตย์สีเหลืองเปล่งรัศมีแปดทิศบนพื้นแดง
# ระเบิดลูกปราย
ระเบิดลูกปราย  คือ อาวุธที่สามารถปล่อยระเบิดลูกเล็กๆออกมาเป็นจำนวนมาก ใช้สำหรับสังหารคนและทำลายยานยนต์ของฝ่ายศัตรู การที่มันมีความสามารถในการทำลายพื้นที่เป็นบริเวณกว้างทำให้มันถูกใช้สำหรับทำลายรันเวย์และระบบขนส่งไฟฟ้า ใช้ปล่อยอาวุธชีวภาพ และใช้ทำลายระเบิดที่ฝังอยู่ใต้ดิน

ระเบิดลูกปรายต่างจากสะเก็ดระเบิดตรงที่สะเก็ดระเบิดจะไม่ทำอันตรายใดๆหลังจากที่มันถูกใช้งานแล้ว ขณะที่ระเบิดลูกปรายอาจปล่อยชิ้นส่วนที่ยังไม่ระเบิดออกมาในพื้นที่บริเวณกว้าง ซึ่งอาจสร้างความเสียหายได้ในภายหลังเป็นเวลาหลายเดือนถึงหลายปี การค้นหาและทำลายชิ้นส่วนที่ยังไม่ระเบิดนั้นสิ้นเปลืองค่าใช้จ่ายมาก ระเบิดลูกปรายอาจสร้างความเสียหายรุนแรงให้กับประชาชนที่อาศัยอยู่ในบริเวณนั้นได้แม้ว่ามันจะถูกปล่อยมาเป็นเวลานานแล้วก็ตาม

วันที่ 30 พฤษภาคม พ.ศ. 2551 ประเทศ 190 ประเทศร่วมลงสัตยาบันในอนุสัญญาว่าด้วยระเบิดลูกปรายที่กรุงดับลิน ประเทศไอร์แลนด์ ซึ่งเป็นอนุสัญญาสากลว่าด้วยการห้ามใช้ มีไว้ครอบครอง ผลิต ขนย้าย และกักตุนซึ่งอาวุธยุทธภัณฑ์ประเภทระเบิดลูกปราย
# คณะเทคโนโลยีและการพัฒนาชุมชน มหาวิทยาลัยทักษิณ
คณะเทคโนโลยีและการพัฒนาชุมชน มหาวิทยาลัยทักษิณ วิทยาเขตพัทลุง ที่ตั้ง 222 หมู่ที่ 2 ตำบลบ้านพร้าว อำเภอป่าพะยอม จังหวัดพัทลุง

 ประวัติ 
เดิมเป็นโครงการจัดตั้งคณะเทคโนโลยีการเกษตร ซึ่งได้รับความเห็นชอบให้จัดตั้งขึ้นตามความเห็นชอบของสภามหาวิทยาลัยในการประชุมครั้งที่ 8/2540 เมื่อวันที่ 12 กรกฎาคม พ.ศ. 2540 และบรรจุอยู่ในแผนแม่บททางวิชาการของมหาวิทยาลัยทักษิณ ปี พ.ศ. 2540 – พ.ศ. 2549 โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อผลิตบุคลากรในสาขาที่เกี่ยวข้องกับการเกษตรและอุตสาหกรรมเกษตรที่มีคุณภาพและมาตรฐานทางวิชาการที่ตรงตามความต้องการของตลาด และการขยายตัวทางเศรษฐกิจ ซึ่งสอดคล้องกับกรอบวิสัยทัศน์และทิศทางของแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 9 ของสำนักงานคณะกรรมการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ เรื่อง การพัฒนาและส่งเสริมการเกษตรและอุตสาหกรรมการเกษตรในประเทศไทยให้มีความเข้มแข็งและยั่งยืน

ต่อมาในปี พ.ศ. 2546 สภามหาวิทยาลัยได้แนะนำให้เปลี่ยนชื่อเป็น “โครงการจัดตั้งคณะเทคโนโลยีและการพัฒนาชุมชน” และให้จัดการเรียนการสอนบนปรัชญาที่ว่า “ยึดคนเป็นศูนย์กลาง สาขาวิชาต้องรับใช้คนและสังคม สร้างความเป็นเลิศทางวิชาการระดับสากล บนพื้นฐานของสังคมไทย” โดยในการจัดทำหลักสูตรต่างๆ ให้มีรายวิชาที่ประกอบด้วยความรู้พื้นฐานทางวิทยาศาสตร์ มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ และเศรษฐศาสตร์ เพื่อให้บัณฑิตเป็นผู้ที่มีความรอบรู้และรู้กว้าง และให้มีความรู้ ความชำนาญ และมีทักษะทางเทคโนโลยีที่เกี่ยวข้องกับสาขาที่ศึกษา รวมทั้งส่งเสริมความรู้ด้านการพัฒนา เพื่อให้คนมีจิตวิญญาณของการนำความรู้ต่างๆ ไปพัฒนา และการประชุมสภามหาวิทยาลัยครั้งที่ 4/2546 เมื่อวันที่ 2 สิงหาคม พ.ศ. 2546 มีมติให้เปลี่ยนจาก โครงการจัดตั้งฯ เป็น “คณะเทคโนโลยีและการพัฒนาชุมชน” และกำหนดแผนการเปิดหลักสูตรในระดับปริญญาตรีใน 2 กลุ่มสาขา คือ สาขาวิชาเทคโนโลยีการเกษตรและสาขาวิชาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีอาหาร ซึ่งปีการศึกษา 2545 และปีการศึกษา 2546 คณะฯได้เปิดสอนระดับปริญญาตรี จำนวน 1 หลักสูตร คือ หลักสูตรเทคโนโลยีการผลิตสัตว์ ปีการศึกษา 2547 - ปัจจุบัน

คณะเทคโนโลยีและการพัฒนาชุมชน จัดการเรียนการสอนในระดับปริญญาตรี จำนวน 3 หลักสูตร คือ หลักสูตรเทคโนโลยีการผลิตสัตว์ หลักสูตรเทคโนโลยีการเกษตร และหลักสูตรวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีอาหาร

 สัญลักษณ์ประจำคณะ 
 ปรัชญา : " เทคโนโลยีเหมาะสม สังคมพัฒนา ด้วยปัญญา และจริยธรรม "
 สีประจำคณะ ได้แก่ สีเขียว
 ดอกไม้ประจำคณะ ได้แก่ " ดอกราชพฤกษ์ "

 หลักสูตรปริญญาตรี 
 หลักสูตรวิทยาศาสตรบัณฑิต
 สาขาสัตวศาสตร์
สาขาเกษตรศาสตร์
สาขาเทคโนโลยีการเกษตรและการพัฒนาชุมชน
# คณะวิทยาการสุขภาพและการกีฬา มหาวิทยาลัยทักษิณ
คณะวิทยาการสุขภาพและการกีฬา มหาวิทยาลัยทักษิณ วิทยาเขตพัทลุง ที่ตั้ง 222 หมู่ที่ 2 ตำบลบ้านพร้าว อำเภอป่าพะยอม จังหวัดพัทลุง

 ประวัติ 
คณะวิทยาการสุขภาพและการกีฬา เป็นหน่วยงานที่จัดตั้งขึ้น ตามแผนแม่บทการพัฒนามหาวิทยาลัยทักษิณ สืบเนื่องจาก มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ภาคใต้ (สงขลา)ได้รับ การยกฐานะและสถาปนาเป็นมหาวิทยาลัยทักษิณ เมื่อวันที่ 1 พฤศจิกายน 2539 จึงมี การปรับเปลี่ยนโครงสร้างหน่วยงานบางหน่วยงานเพื่อความเหมาะสม และมีนโยบายและแผนงานการจัดตั้งหน่วยงานใหม่ระดับคณะ / สถาบัน / สำนักขึ้น เพื่อเป็นการพัฒนาและการขยายงานไปยังพื้นที่จังหวัดพัทลุง คณะวิทยาการสุขภาพและการกีฬา ได้รับบรรจุเข้าแผนการพัฒนามหาวิทยาลัยทักษิณ เขตพื้นที่จังหวัดพัทลุง

คณะวิทยาการสุขภาพและการกีฬา เริ่มดำเนินการเตรียมการจัดตั้งคณะฯ ตั้งแต่ ปี พ.ศ. 2540 และสามารถเปิดดำเนินการผลิตบัณฑิตหลักสูตรแรก คือ วท.บ. สาธารณสุขศาสตร์ ในปีการศึกษา 2542 ภายใต้ชื่อหน่วยงาน “โครงการจัดตั้งคณะวิทยาการสุขภาพและการกีฬา” โดยเป็นโครงการร่วมผลิตบัณฑิตสาขาสาธารณสุขศาสตร์ ร่วมกับวิทยาลัยการสาธารณสุขสิรินธร จังหวัดตรัง หลักสูตรต่อมาที่เปิดสอนคือ วท.บ. สุขศาสตร์อุตสาหกรรมและความปลอดภัย และหลักสูตร วท.บ.วิทยาศาสตร์การกีฬา พท.บ.แพทย์แผนไทย ตามลำดับ รวมทั้งการเตรียมการผลิตบัณฑิตระดับบัณฑิตศึกษา ซึ่งจะสามารถเปิดสอนได้ในปีการศึกษา 2548 เป็นต้นไป

คณะวิทยาการสุขภาพและการกีฬา ได้รับอนุมัติจากสภามหาวิทยาลัยทักษิณ ให้เป็นหน่วยงานใหม่ระดับคณะฯ ตั้งแต่วันที่ 2 สิงหาคม 2546

 สัญลักษณ์ประจำคณะ 
 สีประจำคณะ ได้แก่ สีชมพู
 ดอกไม้ประจำคณะ ได้แก่ " ดอกราชาวดี"

 หลักสูตร 
หลักสูตรที่เปิดสอนระดับปริญญาตรี
 ส.บ. สาธารณสุขชุมชน
 วท.บ. อาชีวอนามัยและความปลอดภัย
 วท.บ. วิทยาศาสตร์การกีฬา
 พท.บ. การแพทย์แผนไทย

หลักสูตรที่เปิดสอนระดับบัญฑิตศึกษา
 สาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต
 ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต (วิทยาศาสตร์สุขภาพ)

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 คณะวิทยาการสุขภาพและการกีฬา 
 มหาวิทยาลัยทักษิณ
# แนวร่วมปลดปล่อยชาติ (บาห์เรน)
แนวร่วมปลดปล่อยชาติบาห์เรน (National Liberation Front - Bahrain; ภาษาอาหรับ: جبهة التحرير الوطني البحرانية) เป็นพรรคคอมมิวนิสต์ใต้ดินในบาห์เรน ก่อตั้งเมื่อ ค.ศ. 1954 โดยนักกิจกรรมชาวอิหร่าน

ในช่วง ค.ศ. 1970 แนวร่วมเป็นพรรคการเมืองที่ถูกกดดันมากที่สุดในประเทศ ผู้นำและนักกิจกรรมคนสำคัญของพรรคต้องลี้ภัย จนกระทั่ง ค.ศ. 2000 ผู้นำที่ลี้ภัยหลายคนจึงได้รับอนุญาตให้กลับสู่บาห์เรน และมาทำงานทางการเมือง ใน ค.ศ. 2002 พรรคได้ร่วมมือกับพรรคฝ่ายซ้าย ผู้พิทักษ์ประชาชนประชาธิปไตยก้าวหน้า และในช่วง ค.ศ. 2002 – 2006 พรรคมีตัวแทนในสภา 3 คน หลังการเลือกตั้ง ค.ศ. 2006 พรรคได้สูญเสียที่นั่งในสภาไปทั้งหมด
# ฮิซบุลลอฮ์ปฏิวัติชาวเคิร์ด
ฮิซบุลลอฮ์ปฏิวัติชาวเคิร์ด (เคิร์ด: Hizbullahi Kurdi Shorishger) เป็นสาขาของฮิซบุลลอฮ์ชาวเคิร์ดและเป็นสภาสูงสุดของการปฏิวัติอิสลามในอิรัก ก่อตั้งเมื่อ พ.ศ. 2531 ในอิรักภาคเหนือ โดยมีอาดัม บาร์เซนี ญาติของมิซซูด บาร์ซานี เป็นผู้นำ
หมวดหมู่:ขบวนการทางการเมืองในประเทศอิรัก
# คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ
คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ วิทยาเขตสงขลา ตั้งอยู่ที่ 140 หมู่ที่ 4 ถนนกาญจนวนิช ตำบลเขารูปช้าง อำเภอเมือง จังหวัดสงขลา

 ประวัติ 
ในช่วงปี พ.ศ. 2512 – 2516 ที่มหาวิทยาลัยทักษิณยังมีฐานะเป็นวิทยาเขตหนึ่งของวิทยาลัยวิชาการศึกษา มีชื่อเรียกว่า “วิทยาลัยวิชาการศึกษา สงขลา” คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ในขณะนั้น มีชื่อเรียกว่า “คณะมนุษยธรรมศึกษาและสังคมศาสตร์”มีหลักสูตรที่เปิดสอนคือ กศ.บ.ภาษาอังกฤษ กศ.บ.ภาษาไทย (ร่วมกับคณะศึกษาศาสตร์) และในปี พ.ศ. 2516 ได้เปิดสอนหลักสูตร กศ.บ. สังคมศึกษา (ร่วมกับคณะศึกษาศาสตร์) เพิ่มขึ้นอีก 1 หลักสูตร

วันที่ 29 มิถุนายน พ.ศ. 2517 วิทยาลัยวิชาการศึกษา ซึ่งสังกัดกรมการฝึกหัดครู กระทรวงศึกษาธิการ ได้ยกฐานะเป็นมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ สังกัดทบวงมหาวิทยาลัย และคณะวิชามนุษยธรรมศึกษาและสังคมศาสตร์ ถูกแบ่งส่วนราชการออกเป็น 2 คณะ คือคณะมนุษยศาสตร์ กับคณะสังคมศาสตร์ คณะมนุษยศาสตร์เปิดสอนหลักสูตร ศศ.บ. ภาษาไทย ในปี พ.ศ. 2517 ภาษาอังกฤษ ในปี พ.ศ. 2521 และคณะสังคมศาสตร์ เปิดสอนหลักสูตร ศศ.บ. ประวัติศาสตร์ ในปี พ.ศ. 2519 กศ.บ. ภูมิศาสตร์ ในปี พ.ศ. 2528

หลังจากนั้น มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ สงขลา ได้มีการเปลี่ยนชื่อไปเป็น มหาวิทยาลัยศรีนครินทวิโรฒ ภาคใต้ เพราะมีภารกิจเพิ่มขึ้นทั้งจำนวนหลักสูตรและสถานที่
วันที่ 1 พฤศจิกายน 2539 มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ภาคใต้ ได้รับการยกฐานะเป็นมหาวิทยาลัยทักษิณ คณะมนุษยศาสตร์และคณะสังคมศาสตร์จึงถูกรวมภารกิจเข้าด้วยกันอีกครั้งหนึ่ง มีชื่อเรียกว่า “คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์”

 สัญลักษณ์ประจำคณะ 
 สีประจำคณะ คือ ม่วง-ขาว
 ดอกไม้ประจำคณะ คือ ดอกอินทนิล

 หลักสูตร 
 หลักสูตรที่เปิดสอนระดับปริญญาตรี
 หลักสูตรวิทยาศาสตรบัณฑิต (วท.บ.)
 สาขาภูมิศาสตร์
 หลักสูตรศิลปศาสตรบัณฑิต (ศศ.บ.)
 สาขาวิชาภาษาไทย
 สาขาวิชาภาษาอังกฤษ
 สาขาวิชาภาษาจีน
 สาขาวิชาภาษาญี่ปุ่น
สาขาวิชาภาษาอังกฤษและภาษาจีน (สองปริญญา)
 สาขาวิชาการบริหารและพัฒนาชุมชน
 สาขาวิชาการจัดการทรัพยากรมนุษย์
 สาขาวิชาประวัติศาสตร์
 สาขาวิชาสารสนเทศศาสตร์และบรรณารักษศาสตร์
 สาขาวิชาภาษามาลายู
 หลักสูตรรัฐประศาสนศาสตรบัณฑิต (รป.บ.)
 สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์
 หลักสูตรนิเทศศาสตร์บัณฑิต (นศ.บ.)
 สาขาวิชาการสื่อสารการตลาดและสื่อดิจิทัล
 หลักสูตรที่เปิดสอนระดับบัณฑิตศึกษา
 ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต (ศศ.ม.)
 สาขาภาษาไทย
 สาขาสื่อและวัฒนธรรมศึกษา
 ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต (ปร.ด.)
 สาขาสื่อและวัฒนธรรมศึกษา

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ 
 มหาวิทยาลัยทักษิณ
# พระยาสุรินทราชา
พระยาสุรินทรราชา เป็นบรรดาศักดิ์ อาจหมายถึง
 ออกญาสุรินทราชา (เรอเน่ ชาร์บอนโน) ชาวฝรั่งเศส เจ้าเมืองถลางสมัย พ.ศ. 2224 - 2228
 พระยาสุรินทราชา (ซัวร์ เดอ บิลลี่) ชาวฝรั่งเศส เจ้าเมืองถลางสมัย พ.ศ. 2228 - 2231
 เจ้าพระยาสุรินทราชา (จันทร์ จันทโรจวงศ์) ต้นสกุลจันทโรจวงศ์ ผู้สำเร็จราชการหัวเมืองตะวันตก สมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก พ.ศ. 2329 
 พระยาสุรินทราชา (หม่อมราชวงศ์สิทธิ สุทัศน์) ต่อมา ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ เป็น พลโท พระยาวิชิตวงศ์วุฒิไกร (หม่อมราชวงศ์สิทธิ์ สุทัศน์)
 พระยาสุรินทราชา (นกยูง  วิเศษกุล) (พระยาสุรินทราชา สยามราชภักดี  พิริยะพาหะ) บิดาของ หม่อมกอบแก้ว อาภากร ณ อยุธยา เป็นผู้แปลนวนิยายเรื่อง ความพยาบาท จากเรื่อง Vendetta ของมารี คอเรลลี

 

สุรินทรราชา
# อูราโนซอรัส
อูราโนซอรัส  ชื่อของมันมีความหมายว่า กิ้งก่าผู้กล้าหาญ ตรงกลางที่หลังมีกระดูกที่เหมือนกับหนามโผล่ขึ้นมาเรียงเป็นแถวและมีหนังห่อหุ้มอยู่ เหมือนพวกสไปโนซอริดซ์ แต่กลับเป็นพวกอิกัวโนดอน ครีบนี้มีหน้าที่ปรับอุณภูมิของร่างกาย ขนาด 7 เมตร อยู่ในยุคครีเทเชียสตอนต้น เมื่อประมาณ 110 ล้านปีก่อน พบที่ทวีปแอฟริกาเป็นเหยื่อที่ล่าง่ายๆของสไปโนซอรัสที่ยาว 17 เมตร
# ขบวนการมุญาฮิดีนกัษมีระ
ขบวนการมุญาฮิดีน  เป็นขบวนการก่อการร้ายในกัษมีระ มีฐานที่มั่นในประเทศปากีสถาน นิยมความรุนแรง ผู้นำคนปัจจุบันคือ ฟารุก คาชมิรี คาห์ลิล ซึ่งมีความสัมพันธ์กับบิน ลาเดน

 ปฏิบัติการ 

กลุ่มนี้ใช้ความรุนแรงกับทหารและพลเรือนอินเดียในกัษมีระ ได้ลักพาตัวนักท่องเที่ยวชาวตะวันตกเมื่อ พ.ศ. 2538 และออกมาประกาศเมื่อ 24 ธันวาคม พ.ศ. 2539 เพื่อแสดงความรับผิดชอบในการจี้เครื่องบินสายการบินแอร์อินเดีย

 สมาชิก 

มีนักรบราว 1,000 คน อยู่ในอะซัด กัษมีระของปากีสถาน และทางใต้ของกัษมีระในอินเดีย ฐานที่มั่นอยู่ในเมืองมูซาฟฟาราบาดและเมืองราวัลปินดีในปากีสถาน
# แดแนสนัตมาแกดอนียา
แดแนสนัตมาแกดอนียา (, แปลว่า "วันนี้เหนือมาซิโดเนีย") เป็นชื่อของเพลงชาตินอร์ทมาซิโดเนีย ประพันธ์ขึ้นเมื่อ ค.ศ. 1943 ทำนองโดยตอดอร์ สกาลอฟสกี เนื้อร้องโดยวลาดอ มาแลสกี  เดิมเพลงนี้ใช้เป็นเพลงชาติสาธารณรัฐสังคมนิยมมาซิโดเนีย (ภายใต้การปกครองของยูโกสลาเวีย) มาตั้งแต่ในช่วงการสถาปนาประเทศหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 ต่อมาเมื่อมาซิโดเนียประกาศเอกราชในปี ค.ศ. 1991 เพลงนี้ก็ได้รับเลือกให้ใช้เป็นเพลงชาติของมาซิโดเนียและนอร์ทมาซิโดเนียมาจนถึงปัจจุบัน

เนื้อร้อง
ภาษามาซิโดเนีย
อักษรซีริลลิกอักษรละตินการถอดแบบ IPAПрва строфа:
Денес над Македонија се раѓа,
ново сонце на слободата!
𝄆 Македонците се борат,
за своите правдини! 𝄇

Втора строфа:
Не плачи Македонијо мајко мила,
Крени глава гордо, високо,
𝄆 Старо, младо, машко и женско,
На нозе се кренало! 𝄇

Трета строфа:
Одново сега знамето се вее,
на Крушевската Република!
𝄆 Гоце Делчев, Питу Гули,
Даме Груев, Сандански! 𝄇

Четврта строфа:
Горите македонски шумно пеат,
нови песни, нови весници!
𝄆 Македонија слободна,
слободно живее! 𝄇https://web.archive.org/web/20170617032120/http://www.mfa.gov.mk/index.php/mk/ministerstvo/protokol/drzavni-simboli-na-rm Државни симболи на Р. Македонија. Ministry of Foreign Affairs. Government of the Republic of Macedonia. Retrieved 2017-06-17.Pjorva strofa:
Denes nad Makedonija se raģa,
novo sonce na slobodata!
𝄆 Makedoncite se borat,
za svoite pravdini! 𝄇

Vtora strofa:
Ne plači Makedonijo majko mila,
Kreni glava gordo, visoko,
𝄆 Staro, mlado, maško i žensko,
Na noze se krenalo! 𝄇

Treta strofa:
Odnovo sega znameto se vee,
na Kruševskata Republika!
𝄆 Goce Delčev, Pitu Guli,
Dame Gruev, Sandanski! 𝄇

Četvjorta strofa:
Gorite Makedonski šumno peat,
novi pesni, novi vesnici!
𝄆 Makedonija slobodna,
slobodno živee! 𝄇[ˈd̪ɛn̪ɛs̪ n̪at̪ makɛˈd̪ɔn̪ija s̪ɛ ˈraɟa ǀ]
[ˈnɔvɔ ˈs̪ɔn̪t̪͡s̪ɛ n̪a s̪ɫ̪ɔˈbɔd̪at̪a ‖]
𝄆 [makɛˈd̪ɔn̪t̪͡s̪it̪ɛ s̪ɛ ˈbɔrat̪ ǀ]
[z̪a ˈs̪vɔit̪ɛ ˈpravd̪in̪i ‖] 𝄇

[ˈft̪ɔra ˈs̪t̪rɔfa]
[n̪ɛ ˈpɫ̪at͡ʃi makɛˈd̪ɔn̪ijɔ ˈmajkɔ ˈmiɫ̪a ǀ]
[ˈkrɛn̪i ˈgɫ̪ava ˈgɔrd̪ɔ ǀ ˈvis̪ɔkɔ ǀ]
𝄆 [ˈs̪t̪arɔ ǀ ˈmɫ̪ad̪ɔ ǀ ˈmaʃkɔ i ˈʒɛn̪s̪kɔ ǀ]
[n̪a ˈn̪ɔz̪ɛ s̪ɛ ˈkrɛn̪aɫ̪ɔ ‖] 𝄇

[ˈt̪rɛt̪a ˈs̪t̪rɔfa]
[ˈɔd̪n̪ɔvɔ ˈs̪ɛga ˈz̪n̪amɛt̪ɔ s̪ɛ vɛː ǀ]
[n̪a kruˈʃɛfs̪kat̪a rɛˈpubl̪ika ǁ]
𝄆 [ˈgɔt̪͡s̪ɛ ˈd̪ɛl̪t͡ʃɛf ǀ ˈpit̪u ˈgul̪i ǀ]
[ˈd̪amɛ ˈgruɛf ǀ ˈs̪an̪d̪an̪s̪ki ǁ] 𝄇

[ˈt͡ʃɛt̪vr̩t̪a ˈs̪t̪rɔfa]
[ˈgɔrit̪ɛ maˈkɛd̪ɔn̪s̪ki ˈʃumn̪ɔ ˈpɛat̪ ǀ]
[ˈn̪ɔvi ˈpɛs̪n̪i ǀ ˈn̪ɔvi ˈvɛs̪n̪it̪͡s̪i ǁ]
𝄆 [makɛˈd̪ɔn̪ija ˈs̪ɫ̪ɔbɔd̪n̪a ǀ]
[ˈs̪ɫ̪ɔbɔd̪n̪ɔ ˈʒivɛː ǁ] 𝄇

คำแปล
วันนี้เหนือแผ่นดินมาซิโดเนีย ได้ถือกำเนิดแล้ว
ดวงตะวันดวงใหม่แห่งเสรีภาพ
ชาวมาซิโดเนียสู้
เพื่อสิทธิของตน !
ชาวมาซิโดเนียสู้
เพื่อสิทธิของตน !

ครั้งนี้ธงได้โบกสะบัดอีกครั้ง
(ธงแห่ง) สาธารณรัฐกรูแชวอ (Krushevo Republic) 
กอตแซ แดลแชฟ (Gotse Delchev), ปีตู กูลี (Pitu Guli) 
ดาแม กรูแอฟ (Dame Gruev), ซันดันสกี (Yane Sandanski) !ชื่อของบุคคลทั้งสี่คนนี้ เป็นชื่อของวีรบุรุษแห่งประเทศนอร์ทมาซิโดเนีย
กอตแซ แดลแชฟ, ปีตู กูลี
ดาแม กรูแอฟ, ซันดันสกี !

ป่าไม้มาซิโดเนียขับขาน
ทั้งบทเพลงใหม่และข่าวใหม่
มาซิโดเนียเป็นไทแล้ว
ความเสรีจงเจริญ !
มาซิโดเนียเป็นไทแล้ว
ความเสรีจงเจริญ !

 เชิงอรรถ
# คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ
คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ เริ่มต้นจากการก่อตั้งวิทยาลัยวิชาการศึกษาที่จังหวัดสงขลาในปี พ.ศ. 2511 และได้มีพัฒนาการโดยลำดับ

 ประวัติ 
 ปี 2511 วิทยาลัยวิชาการศึกษาสงขลา ถือกำเนิดขึ้นจากการพัฒนาและการขยายงานสู่ส่วนภูมิภาคของวิทยาลัยวิชาการศึกษา
 ปี 2512 ในระยะเริ่มต้นวิทยาลัยวิชาการศึกษา สงขลา เปิดสอนเฉพาะหลักสูตรการศึกษาบัณฑิต หลักสูตรต่อเนื่อง 2 ปี วิชาเอกเคมี โดยคัดเลือกนักศึกษาที่เรียนดีจากวิทยาลัยครู ทั่วประเทศ
 ปี 2516 เปิดสอนหลักสูตรการศึกษาบัณฑิต วิชาเอกคณิตศาสตร์และวิชาเอกชีววิทยา
 ปี 2517 วิทยาลัยวิชาการศึกษาสงขลา ยกวิทยฐานะเป็น มหาวิทยาวิทยาลัยนครินทรวิโรฒ วิทยาเขตสงขลา และเริ่มเปิดสอนหลักสูตรการศึกษาบัณฑิตหลักสูตร 4 ปี
 ปี 2520 มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ วิทยาเขตสงขลา ได้ขยายงานและจัดตั้งคณะวิทยาศาสตร์ขึ้น เริ่มเปิดสอนหลักสูตรวิทยาศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาคณิตศาสตร์ และสาขาวิชาชีววิทยา
 ปี 2532 เปิดสอนหลักสูตรวิทยาศาสตรบัณฑิตเพิ่มอีก 2 สาขาวิชา ได้แก่ สาขาวิชาเคมี สาขาวิชาสถิติ
 ปี 2535 เปิดสอนหลักสูตรวิทยาศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาฟิสิกส์
 ปี 2536 มหาวิทยาวิทยาลัยนครินทรวิโรฒสงขลา เปลี่ยนชื่อเป็น มหาวิทยาวิทยาลัยนครินทรวิโรฒภาคใต้ คณะวิทยาศาสตรเปิดสอนหลักสูตรวิทยาศาสตรบัณฑิต สาขาวิทยาการคอมพิวเตอร์ เพิ่มอีก 1 สาขาวิชา
 ปี 2538 คณะวิทยาศาสตร์ร่วมกับคณะศึกษาศาสตร์ เปิดสอนหลักสูตรระดับปริญญาโทครั้งแรก คือ หลักสูตรการศึกษามหาบัณฑิต สาขาวิชาคณิตศาสตร์
 ปี 2539 มหาวิทยาวิทยาลัยนครินทรวิโรฒภาคใต้ ยกฐานะเป็น มหาวิทยาลัยทักษิณ
 ปี 2543 เปิดสอนระดับปริญญาโท หลักสูตรวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาชีววิทยา
 ปี 2544 เปิดสอนหลักสูตรวิทยาศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาวิทยาศาสตร์การเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ
 ปี 2546 เปิดสอนหลักสูตรวิทยาศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม
 ปี 2547 เปิดสอนหลักสูตรวิทยาศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาฟิสิกส์ประยุกต์-พลังงาน เปิดสอนระดับปริญญาโท หลักสูตรวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาฟิสิกส์
 ปี 2548 เปิดสอนหลักสูตรวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาเคมีประยุกต์
 ปี 2549 เปิดสอนหลักสูตรวิทยาศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาเทคโนโลยีสารสนเทศ
 ปี 2550 เปิดสอนหลักสูตรวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาคณิตศาสตร์
 ปี 2558 เมื่อวันที่ 2-8 มิถุนายน เป็นเจ้าภาพในการจัดการแข่งขัน "กีฬาวิทยาศาสตร์สัมพันธ์แห่งประเทศไทย ครั้งที่ 24" ชื่อ "ทานตะวันเกมส์"

 สัญลักษณ์ประจำคณะ 
 ปรัชญา : " ปัญญา จริยธรรม นำการพัฒนาวิทยาศาสตร์เพื่อธรรมชาติและสังคม "
 คำขวัญ : " จิ๋วแต่แจ๋ว "
 สีประจำคณะ ได้แก่ เหลืองทอง
 ดอกไม้ประจำคณะ ได้แก่ " ดอกทานตะวัน "

 หลักสูตร 
หลักสูตรปริญญาตรี
 สาขาวิชาคณิตศาสตร์
 สาขาวิชาสถิติ
 สาขาวิชาวิทยาการคอมพิวเตอร์และสารสนเทศ
 สาขาวิชาเคมี
 สาขาวิชาเคมีอุตสาหกรรม
 สาขาวิชาฟิสิกส์
 สาขาวิชาการจัดการพลังงาน
 สาขาวิชาชีววิทยา
 สาขาวิชาจุลชีววิทยา
 สาขาวิชาวิทยาศาสตร์การเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ
 สาขาวิชาวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม

หลักสูตรปริญญาโท
 สาขาวิชาคณิตศาสตร์
 สาขาวิชาชีววิทยา
 สาขาวิชาเทคโนโลยีชีวภาพ
 สาขาวิชาเทคโนโลยีสารสนเทศการสื่อสาร
 สาขาวิชาเทคโนโลยีสารสนเทศ(พิเศษ)
 สาขาวิชาเทคโนโลยีการพลังงาน
 สาขาวิชาวิทยาศาสตร์และคณิตศาสตร์ศึกษา

 ที่ตั้ง 
 มหาวิทยาลัยทักษิณ วิทยาเขตสงขลา 140 หมู่ที่ 4 ตำบลเขารูปช้าง อำเภอเมืองสงขลา จังหวัดสงขลา
 มหาวิทยาลัยทักษิณ วิทยาเขตพัทลุง 222 หมู่ที่ 2 ตำบลบ้านพร้าว อำเภอป่าพะยอม จังหวัดพัทลุง

 แหล่งข้อมูลอื่น 
 คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ
# ซิมฟาร์ม
ซิมฟาร์ม เป็นเกมจำลองการเกษตร วางจำหน่ายเมื่อ ค.ศ. 1993 ซึ่งพัฒนาโดย แม็กซิส
# อองเป๋ง
อองเป๋ง (;?-248) เป็นขุนพลแห่งรัฐ จ๊กก๊ก ใน สมัยสามก๊ก ของจีน เดิมเป็นนายทหารรับใช้ภายใต้ขุนศึก โจโฉ ในช่วงปลาย ราชวงศ์ฮั่นตะวันออก ในปี ค.ศ. 218 เขาได้แปรพักตร์ไปเข้ากับคู่แข่งของโจโฉ เล่าปี่ ซึ่งต่อมาได้กลายเป็นจักรพรรดิผู้ก่อตั้ง จ๊กก๊ก ระหว่าง ยุทธการที่ฮันต๋ง แม้ว่าเขาจะเป็นนักพูดที่ยอดเยี่ยมแต่อองเป๋งไม่เคยเรียนรู้ที่จะอ่านเพราะเขาเข้าร่วมกองทัพตั้งแต่อายุยังน้อย แต่เขาไม่ปล่อยให้ความพิการของเขามาหยุดเขาและให้เสมียนช่วยเขาทำรายงาน ขึ้นชื่อว่าเป็นคนเคร่งครัด เลื่อนยศกลายเป็นแม่ทัพอาวุโส ในอาชีพของเขา เขาเอาชนะ เตียวคับ และเป็นผู้บัญชาการกองทัพจ๊กก๊กระหว่าง ยุทธการที่ซิงฉี ตำแหน่งสูงสุดที่เขาไปถึงคือแม่ทัพอาวุโสผู้พิทักษ์แดนเหนือ (鎮北大將軍)
# เตียวเปา
เตียวเปา (คริสต์ศตวรรษที่ 3) มีชื่อในภาษาจีนกลางว่า จาง เปา  เป็นบุตรชายคนโตของเตียวหุย ขุนพลผู้รับใช้ขุนศึกเล่าปี่ในช่วงปลายราชวงศ์ฮั่นตะวันออกและรัฐจ๊กก๊กในยุคสามก๊กของจีน ข้อมูลเกี่ยวกับประวัติของเตียวเปามีน้อยมาก เนื่องจากชีวประวัติของเตียวหุยในบันทึกประวัติศาสตร์สามก๊กจี่ระบุเพียงแค่ว่าเตียวเปาเป็นบุตรคนโตของเตียวหุยและเสียชีวิตก่อนเวลาอันควร(長子苞，早夭。) สามก๊กจี่ เล่มที่ 36, หน้าที่ 944.

เตียวเปามีบุตรชายชื่อเตียวจุ๋น (張遵 จาง จุน) ผู้ดำรงตำแหน่งราชเลขาธิการ (尚書 ช่างชู) ในราชสำนักจ๊กก๊ก และถูกสังหารในยุทธการที่กิมก๊ก (綿竹 เหมียนจู๋) เมื่อปี ค.ศ. 263 ในช่วงการพิชิตจ๊กก๊กโดยวุยก๊ก(苞子遵為尚書，隨諸葛瞻於綿竹，與鄧艾戰，死。) สามก๊กจี่ เล่มที่ 36.(忠、纂馳還更戰，大破之，斬瞻及尚書張遵等首，進軍到雒。) สามก๊กจี่ เล่มที่ 28. เตียวเปายังมีน้องชายชื่อเตียวเซีย (張紹 จาง เช่า) ผู้สืบทอดบรรดาศักดิ์ของบิดาและดำรงตำแหน่งรองราชเลขาธิการ (尚書僕射 ช่างชูผูเช่อ) ในราชสำนักจ๊กก๊ก หลังจ๊กก๊กล่มสลายใน ค.ศ. 263 เตียวเซียพร้อมกับอดีตขุนนางจ๊กก๊กอีกหลายคนที่ยอมจำนนได้รับการแต่งตั้งให้มีบรรดาศักดิ์โหว (侯) โดยราชสำนักวุยก๊ก(用光祿大夫譙周策，降於艾，奉書曰：「... 謹遣私署侍中張紹、光祿大夫譙周、駙馬都尉鄧良奉齎印緩，請命告誠， ...」 ... 紹、良與艾相遇於雒縣。 ... 後主舉家東遷，旣至洛陽， ... 尚書令樊建、侍中張紹、光祿大夫譙周、祕書令郤正、殿中督張通並封列侯。) สามก๊กจี่ เล่มที่ 33.

ในวรรณกรรม สามก๊ก
เตียวเปาเป็นนักรบที่มีฝีมือไม่แพ้พ่อ ออกศึกกับพระเจ้าเล่าปี่ครั้งแรกที่ศึกอิเหลง (ออกศึกพร้อมกับกวนหิน) เพื่อแก้แค้นซุนกวนให้กวนอูและเตียวหุยที่ถูกฆ่าตาย เตียวเปาแสดงฝีมือให้เป็นที่ประจักษ์หลายครั้ง แต่ศึกครั้งนี้ พระเจ้าเล่าปี่ต้องพ่ายให้กับสติปัญญาของลกซุน จนต้องถอยทัพไปที่เป๊กเสีย และตรอมพระทัยสวรรคต

หลังพระเจ้าเล่าปี่สวรรคต เตียวเปาก็คอยช่วยเหลือขงเบ้งในศึกต่าง ๆ หลายครั้ง โดยมักจะได้รับคำสั่งให้ทำงานพร้อมกับกวนหิน ต่อมา เตียวเปาป่วยหนัก ในขณะที่ขงเบ้งไปตีวุยกก๊ก ในระหว่างที่กำลังได้ชัยสุมาอี้ ขงเบ้งกลับได้รับข่าวร้ายว่าเตียวเปาเสียชีวิตแล้ว ขงเบ้งเสียใจมากจนล้มป่วยต้องถอยทัพกลับไป
# เขาฮิว
เขาฮิว  เป็นตัวละครในวรรณกรรมจีนอิงประวัติศาสตร์เรื่องสามก๊กที่มีตัวตนจริงในประวัติศาสตร์ในยุคสามก๊ก

 ประวัติ 
เขาฮิว เป็นชาวเมืองหนานหยัง มณฑลเหอหนาน เป็นที่ปรึกษาของอ้วนเสี้ยว เป็นผู้เสนอและให้อ้วนเสียวยกทัพไปตีโจโฉ อ้วนเสี้ยวก็ทำตาม เป็นเพื่อนรักของโจโฉมาตั้งแต่วัยรุ่น แต่ถือหน้าที่เป็นสำคัญ จึงไม่เห็นแก่หน้าใคร แต่อ้วนเสี้ยวอดระแวงสงสัยมิได้หยุด เขาฮิวเสียใจ ถึงกับจะเชือดคอตาย ในที่สุดเลยตัดสินใจไปหนีไปเข้ากับโจโฉ แนะนำโจโฉให้ลอบยกกำลังไปเผาเสบียงอ้วนเสี้ยวที่ตำบลอัวเจ๋า โจโฉเห็นชอบด้วย เมื่อเผาเสบียงสำเร็จแล้ว ก็ตีทัพอ้วนเสี้ยวแตกพ่ายไปจากกัวต๋อ ยุทธภูมิใหญ่ อ้วนเสี้ยวเสียใจถึงแก่กรรม โจโฉก็รุกไล่ต่อไป จนกระทั่งยึดแคว้นกิจิ๋วของอ้วนเสี้ยว ได้ทั้งหมด เมื่อยึดกิจิ๋วได้นั้น เขาฮิวมีปากเสียงกับเคาทู นายทหารเอกของโจโฉ เขาฮิวว่าตนเป็นต้นคิด เคาทูว่าตนเป็นคนรบชนะ เขาฮิวโต้ว่า “ตัวมึงมีฝีมือก็จริง แต่กูคิดอ่านให้มึงจึงได้ทำตาม อุปมาเหมือนกูเป็นนายได้ใช้มึง” เคาทูได้ฟังก็โกรธ ชักกระบี่ออกตัดศีรษะเขาฮิวเสีย ณ ที่นั้น
# สวนสัตว์ธากา
สวนสัตว์ธากา  สวนสัตว์แห่งนี้ตั้งอยู่ที่เขตมีรปุระของกรุงธากา ประเทศบังกลาเทศ มีสัตว์ป่า สัตว์ปีก เป็นต้น

ธ