gr_gerichte · PVG 2013 29 · 2026-02-13 · it


10/29 Raumordnung und Umweltschutz PVG 2013
196
Dismessa dals ruments chasans. Lieu alternativ per in contai- ner
sutterran (moloc).
– Conferma da la giurisdicziun, tenor la quala igl è da dar la
preferenza ad in lieu alternativ mo, sche quel exista en la vi-
schinanza directa, pussibilitass ina meglieraziun considera- bla
cumpareglià cun il lieu previs e manass consequenta- main a
la conclusiun ch’il lieu elegì saja nunadattà (consid. 2a,
b).
– In criteri essenzial per l’elecziun dal lieu d’in container sut-
terran è l’accessibladad da quel per la svidada (consid. 2c
– g).
Entsorgung von Siedlungsabfällen. Alternativstandort für Un-
terflurcontainer (Molok).
– Bestätigung der Rechtsprechung, wonach einem alternati- ven
Standort bloss dann der Vorzug zu geben ist, wenn die- ser in
unmittelbarer Nähe vorhanden ist, zu einer ver- gleichsweise
wesentlichen
Verbesserung
führen
würde
und
dementsprechend den gewählten Standort als geradezu un-
geeignet erscheinen lässt (E. 2a, b).
– Ein wesentliches Kriterium für die Wahl des Standorts eines
Unterflurcontainers ist die Erreichbarkeit desselben für die
Entleerung (E. 2c – g).
Smaltimento di rifiuti urbani. Ubicazione alternativa per con-
tenitori seminterrati (molok).
– Conferma della giurisprudenza stando alla quale occorre dare
la priorità ad un’ubicazione alternativa so- lo se questa
si trova nelle immediate vicinanze, può com- portare
comparativamente un sensibile miglioramento e fa sembrare il
luogo prescelto come inadatto (cons. 2a, b).
– Un importante criterio per la scelta dell’ubicazione di un
contenitore seminterrato è la sua raggiungibilità per poterlo
svuotare (cons. 2c – g)
Consideraziun:
2. La recurrenta pretenda confurm al senn che la decisiun
da protesta da la vischnanca saja da revocar e ch’il lieu dal contai-
ner sutterran a Y. vegnia dischlocà en il lieu preschentà sin ina fo-
tomontascha a chaschun da la radunanza communala dals 22 da
zercladur 2012.
a) Tenor l’art. 31b al. 1 da la lescha federala davart la pro-
29

10/29 Raumordnung und Umweltschutz PVG 2013
197
tecziun da l’ambient (LPAmb; CS 814.01) en colliaziun cun l’art. 35
da la lescha chantunala introductiva tar la lescha federala davart la
protecziun da l’ambient (LCPAmb; DG 820.100) èn da princip las
vischnancas responsablas per la dismessa dals ruments chasans;
ellas èn spezialmain cumpetentas per rimnar e transportar ils ru-
ments chasans als stabiliments per dismetter ils ruments, per con-
struir e manar ils stabiliments necessaris per dismetter ils ru-
ments, sco era per endrizzar posts per rimnar ils ruments (art. 35
al. 1 e 2 LCPAmb). Il possessur dals ruments è obligà da surdar
quels a las rimnadas u als posts da rimnada previs (art. 31b al. 3
LPAmb). A las vischnancas èsi da conceder in spazi d’agir relati-
vamain grond per fixar ils lieus exacts per deponer e dismetter ils
ruments, cunquai ch’ils lieus pussaivels pon esser limitads per di-
vers motivs (access, cuntanschibladad per la populaziun, surfa-
tscha da manevrar per ils servetschs da dismessa, topografia dal
terren, segirezza en il traffic sin via, conducts d’ovra, etc.). Ad in
lieu alternativ èsi damai mo da dar la preferenza, sche quel exista
en la vischinanza directa, pussibilitass ina meglieraziun conside-
rabla cumpareglià cun il lieu previs e manass consequentamain a
la conclusiun ch’il lieu elegì saja nunadattà (PDA 2007 nr. 26 = sen-
tenzia da la dretgira administrativa R 06 76 dals 5 da december
2006 consid. 5c; sentenzia da la dretgira administrativa R 12 42/72
dals 18 da favrer 2013 consid. 4b). Il lieu alternativ preschentà da
la recurrenta per il container sutterran a Y. è situà sin la medema
parcella nr. 299 en possess da la vischnanca sco il lieu previs da la
vischnanca. El sa chatta damai en ina vischinanza directa. Sco quai
che l’uffizi da construcziun bassa dal Grischun ha explitgà, fissi
d’examinar ina permissiun excepziunala per il lieu alternativ, cun-
quai che la distanza tranter il container sutterran e l’ur dal vial da
la via chantunala importia medemamain mo var 4 m. I saja dentant
tuttavia pussaivel ch’ina tala vegniss concedida. D’examinar èsi
damai, sch’ils ulteriurs criteris èn ademplids per dar la preferenza
al lieu alternativ.
b) La vischnanca è sa decidida concernent il container sut-
terran planisà a Y. per in lieu che na correspunda betg a quel pre-
schentà a chaschun da la radunanza communala dals 22 da zer-
cladur 2012. Sco quai ch’ils represchentants da la vischnanca han
explitgà, haja la vischnanca sulettamain vulì mussar a la
radunanza communala co ch’il maletg dal vitg sa midia cun ils
containers sutterrans planisads, dentant senza fixar gia ils lieus
correspundents. Tenor l’extract dal protocol da la radunanza com-
munala hai dà ina discussiun animada davart ils lieus dals contai-

10/29 Raumordnung und Umweltschutz PVG 2013
198
ners sutterrans. La radunanza communala ha decis silsuenter uni-
camain da conceder il credit per cumprar e plazzar ils containers
sutterrans e betg davart ils lieus concrets da quels. Quels èn ve-
gnids fixads pir suenter la radunanza communala – sco conse-
quenza da l’approvaziun dal credit – e suenter avair sclerì las du-
mondas cun l’uffizi da construcziun bassa dal Grischun, la polizia
chantunala dal Grischun (partiziun tecnica da traffic) e la Regiun X.
(responsabla tranter auter per la dismessa dal rument). Tge lieu
che la vischnanca ha la finala elegì per il container sutterran
planisà a Y., è visibel en la dumonda da construcziun publitgada e
sin il plan detaglià per quest lieu, dal qual ins ha pudì prender in-
vista. In’infurmaziun incorrecta da vart da la vischnanca n’è per-
quai betg succedida e la moda da proceder da quella na po betg
vegnir crititgada.
c) In criteri essenzial per l’elecziun dal lieu d’in container
sutterran è l’accessibladad da quel per la svidada. Sco quai ch’ins
po vesair sin il plan da situaziun dal project da construcziun e d’ex-
posiziun dals 19 da fanadur 2012, sa chatta il lieu elegì uschè lunsch
davent da la via chantunala ch’il vehichel dals servetschs da dis-
messa po, per svidar il container, vegnir parcà davent da la via e
gist sper il container sutterran e n’impedescha uschia betg il traffic.
La svidada dal container na vegn era betg restrenschida tras even-
tuals vehichels sin il parcadi. Differenta è la situaziun en il lieu al-
ternativ. Quel sa chatta da la vart da la parcella, da la quala èn pla-
nisads dus parcadis (per lung da la via). Tenor il plan da situaziun
duain dus ulteriurs parcadis vegnir construids pli a sanestra da
quels, a travers cun la via. Cunquai ch’i sa tracta da parcadis publics
e la vischnanca dispona mo da pussaivladads da parcar limitadas,
èsi da quintar ch’ils parcadis vegnian duvrads. Schizunt sche mo in
parcadi è occupà, sto il vehichel dals servetschs da dismessa parcar
sin la via chantunala per pudair svidar il container sutterran con-
struì en il lieu alternativ. En quest cas èsi da quintar cun impedi-
ments dal traffic. Per motivs da la segirezza en il traffic sin via è il
parcadi ultra da quai vegnì serrà si cun in’insla vers la via chantu-
nala, uschia ch’il container sutterran stuess vegnir svidà en ina di-
stanza da plirs meters. Tranter l’insla ed il lieu alternativ sa chattan
plinavant in idrant ed in distribuider d’electricitad ed eventualmain
vehichels parcads sin ils parcadis planisads. Questas circumstanzas
pon difficultar supplementarmain la procedura da svidada.
d) Quai che concerna la cuntanschibladad dal container sut-
terran per las abitantas ed ils abitants dal vitg, para il lieu elegì me-
demamain pli adattà. Sch’ils satgs da rument vegnan transportads

10/29 Raumordnung und Umweltschutz PVG 2013
199
cun l’auto da persunas fin al container, po quel vegnir parcà davent
da la via chantunala – e tuttina gist sper il container sutterran –
senza impedir il traffic sin la via chantunala. En il lieu alternativ è
quai mo pussaivel, sch’i na sa chattan betg vehichels sin il parcadi
che bloccheschan l’access al container sutterran. Cas cuntrari –
eventualmain era sch’ils parcadis èn libers – exista almain ina
tscherta probabladad ch’ils vehichels vegnan parcads sin la via
chantunala per dismetter il rument, ch’els pericliteschan uschia la
segirezza en il traffic sin via e bloccheschan forsa supplementar-
main la fermada da l’auto da posta. Sch’ils satgs da rument vegnan
dismess a pe, pon ils vehichels parcads medemamain restrenscher
l’access al container sutterran en il lieu alternativ. Per pudair garan-
tir l’utilisaziun dal parcadi sco era l’access al container sutterran per
ils vehichels ed ils peduns, èsi ultra da quai da far ora la naiv l’en-
viern. Sco quai ch’igl è vegnì demonstrà a chaschun da la visita ocu-
lara, è il lieu alternativ dal container sutterran adattà sco plaz per ru-
mir la naiv davent dal parcadi. Il lieu previs n’impedescha percunter
betg la rumida da la naiv, cunquai che la naiv po vegnir allontanada
da vart sanestra sur il vial e da vart dretga sur il parcadi.
e) La recurrenta dubitescha ultra da quai ch’i saja pussai-
vel da sa manar cun in grond tractor u cun in chargiafain senza
tangar ses funs, sch’il container sutterran vegnia construì en il lieu
previs. Sco quai ch’ins po vesair sin il plan da situaziun, sa chatta
a sanestra dal lieu planisà ina via charrabla. Quai ha per conse-
quenza che vehichels (surtut tals cun char annex) che charreschan
da la via chantunala en la via menziunada u bandunan quella, ston
manevrar uschia (p. ex. cun prender avunda schlantsch avant che
volver en la via) ch’els na tutgan betg il container sutterran con-
struì al lieu previs. Cunquai ch’il mir da crap existent ed uschia il
container sutterran en il lieu previs, tenor las explicaziuns da la
vischnanca, vegnan spustads anc pli lunsch enavos sin il cunfin da
la parcella, resguardond ina distanza da circa quatter meters tran-
ter il container sutterran e l’ur dal vial, n’èn las relaziuns da spazi
dentant era suenter la construcziun dal container sutterran betg
uschè stretgas ch’igl è inevitabel da charrar sur il funs da la recur-
renta. Da quai ha la dretgira pudì sa persvader a chaschun da la vi-
sita oculara. Cun mesiras (da construcziun) correspundentas po la
recurrenta ultra da quai evitar ch’insatgi charrescha sur ses funs.
f) La finala fa la recurrenta valair ch’in container sutterran
al lieu previs chaschunia dapli canera ed immissiuns d’odurs per
las abitantas ed ils abitants da la chasa en ses possess. Sco quai
ch’ins po vesair sin il plan da situaziun, na duai il container sutter-

10/29 Raumordnung und Umweltschutz PVG 2013
200
ran betg vegnir construì directamain davant la chasa da la recur-
renta. Anzi, tranter sia chasa ed il container sutterran sa chatta la
via charrabla menziunada che creescha damai ina tscherta di-
stanza. Questa distanza fiss bain pli gronda, sch’ins construiss il
container en il lieu alternativ, perquai che quel sa chatta da l’autra
vart da la parcella nr. 299. Per l’ina èsi dentant da supponer che las
emissiuns da canera chaschunadas cun dismetter ils satgs da ru-
ment e svidar il container sutterran (tenor il protocol da la radun-
anza communala dals 22 da zercladur 2012 mintga quindesch dis)
èn pitschnas. Era perquai ch’i na dat a Y. betg ina plazza da rimna-
da centrala e perquai ch’i vegnan construids sin ina lunghezza da
la via dad in kilometer en tut sis containers sutterrans, sin ils quals
sa reparta la dismessa da rument. Per l’autra èn eventualas emis-
siuns d’odurs – sch’i dat insumma talas – medemamain pitschnas
sin fundament da la construcziun dals containers sutterrans. Cas
cuntrari dess quai anc adina la pussaivladad da svidar il container
sutterran pli savens che mintga quindesch dis sco planisà.
g) Resumond pon ins constatar ch’il lieu alternativ porscha
almain per sa manar cun gronds vehichels agriculs sco era con-
cernent eventualas emissiuns da canera e d’odurs pitschens avan-
tatgs. Il problem dal sa manar pon ins dentant eliminar cun spu-
star il container davent dal lieu previs in pau en direcziun dal mir
da crap/cunfin da la parcella. Concernent l’accessibladad dal con-
tainer sutterran per la svidada, la cuntanschibladad per las abitan-
tas ed ils abitants dal vitg, per la rumida da la naiv e las pussaiv-
ladads per utilisar il parcadi porscha percunter il lieu previs clers
avantatgs cumpareglià cun il lieu alternativ. En il senn d’ina con-
sideraziun cumplessiva èsi da constatar ch’ina construcziun dal
container sutterran en il lieu alternativ na meglierass betg essen-
zialmain la situaziun da dismessa generala al lieu. Il cuntrari, il lieu
previs para dad esser il pli adattà. La decisiun da la vischnanca
concernent la fixaziun dal lieu dal container sutterran a Y. n’è da-
mai betg da crititgar ed il recurs vegn refusà.
R 12 86
sentenzia dals 9 d’avrigl 2013