gr_gerichte · R 2009 24 · 2009-09-08 · it

protesta en fatgs da construcziun | Baurecht

R 09 24
5avla chombra 
SENTENZIA
dals 8 da settember 2009
en la chaussa en lita da dretg administrativ
concernent la protesta en fatgs da construcziun
1.
Ils 17 d'october 2008 ha … inoltrà en num da la Cuminanza da proprietaris en 
condomini (CPC) ..., ina dumonda da construcziun per installar ina porta sco 
paravent en il plaun d'entrada da la surbajegiada. Quai ha el fatg a basa d'ina 
decisiun correspundenta da la radunanza dals proprietaris en condomini. 
Suenter la publicaziun da la dumonda da construcziun ha … protestà cunter 
quella, crititgond ch'il project da construcziun haja in'influenza sin las quotas 
da valur da las unitads dals plauns e pudess uschia avair in effect sin las taxas 
communalas. La dumonda da construcziun possia vegnir approvada pir cura 
che quests problems sajan sclerids. Cun la decisiun da construcziun e da 
protesta dals 2 da mars 2009, communitgada ils 16 da mars 2009, ha la 
vischnanca refusà la protesta, uschenavant ch'ella è entrada sin quella, ed ha 
dà la permissiun da construcziun. Ella ha motivà quai essenzialmain cun il 
fatg, ch'il recurrent haja preschentà mo arguments da dretg civil.
2.
Cunter questa decisiun ha … recurrì ils 30 da mars 2009 a la Dretgira 
administrativa cun la proposta da sistir la permissiun da construcziun fin che 
la revisiun da las quotas da valur, chaschunada entras la permissiun da 
construcziun, saja sclerida. El sa basa essenzialmain sin ils medems 
arguments sco gia en la protesta. 
3.
La vischnanca ha proponì en sia consultaziun da refusar il recurs, renviond 
essenzialmain a la decisiun contestada. 


Sin las ulteriuras explicaziuns en las scrittiras giuridicas da las parts en lita 
vegn entrà, sche necessari, en las ponderaziuns. 
La dretgira fa las suandantas ponderaziuns:
1.
La procedura per la permissiun da construcziun ha l'intent da constatar, sch'in 
project da construcziun planisà u sch'ina utilisaziun correspunda a las 
prescripziuns respectivas dal dretg public. Tenor la scienza e giurisdicziun 
vala la permissiun da construcziun sco permissiun da la polizia. Sche las 
prescripziuns giuridicas èn ademplidas, exista in dretg legal a quella. La 
permissiun da construcziun constatescha ch'il project da construcziun, sin il 
qual ella sa basa, na cuntrafa a naginas ordinaziuns dal dretg public, surtut 
betg da la polizia da construcziun e da la planisaziun dal territori. Quai 
signifitga d'ina vart ch'igl exista in dretg legal da dar la permissiun da 
construcziun, sche tut las premissas da dretg public èn ademplidas. Da l'autra 
vart na dastgan las instanzas per la permissiun da construcziun da princip 
betg giuditgar dumondas dal dretg privat, mabain mo sa referir a las 
prescripziuns da dretg public (cf. en quest connex: sentenzias da la Dretgira 
administrativa R 07 22; Baumann, Das Baubewilligungsverfahren nach 
aargauischem Recht, p. 115 cun indicaziuns davart la giurisdicziun dal tribunal 
federal). Ina permissiun da construcziun è damai adina da dar (eventualmain 
cun resalvas e cundiziuns), sche las prescripziuns da dretg public vegnan 
resguardadas. Tenor la pratica da la Dretgira administrativa n'èn las 
vischnancas mo lura betg obligadas da tractar dumondas da construcziun da 
petents, sche la permissiun da construcziun da dretg civil manca 
evidentamain (Pratica da la Dretgira administrativa (PDA) 1990 nr. 25 e 1987 
nr. 20). En cas d'interpretaziuns differentas da la permissiun da dretg civil èsi 
tenor la giurisdicziun constanta da la Dretgira administrativa chaussa da la 
dretgira civila da giuditgar davart l'existenza resp. la dimensiun dals dretgs ed 
uschia era da decider, schebain igl è ord vista dal dretg civil da scumandar al 
patrun da construcziun da realisar ses project u betg (cf. sentenzias da la 
Dretgira administrativa R 06 4). En il cas preschent na pon ins en nagina 
maniera discurrer d'ina permissiun da construcziun mancanta evidentamain, 


il cuntrari: la radunanza dals proprietaris en condomini dispona d'ina decisiun 
correspundenta. La vischnanca è perquai stada obligada da dar la permissiun 
da construcziun. Ina sistida da la procedura n'è betg vegnida en dumonda. 
Perquai n'ha era la Dretgira administrativa betg il dretg da suspender l'effect 
da la permissiun da construcziun fin che las dumondas da dretg civil, fatgas 
dal recurrent, èn scleridas. Cun il recurs na pretenda il recurrent betg da 
revocar la permissiun da construcziun resp. la decisiun da protesta, mabain 
sulettamain da sistir la permissiun da construcziun fin a la revisiun da las 
quotas da valur che vegnissan tangadas da la permissiun da construcziun. 
Ina tala pretaisa da dretg è tenor ils fatgs menziunads nunlubida; perquai na 
vegn betg entrà sin il recurs. Ultra da quai n'ha il recurrent cumprovà en nagina 
maniera che la decisiun da construcziun violeschia il dretg da construcziun, 
mabain ha el argumentà unicamain ord vista dal dretg civil. 
3.
Sin fundament da questa conclusiun van ils custs da la procedura a quint dal 
recurrent. 
Sche la confederaziun, sch’il chantun, sche las vischnancas e sche las 
organisaziuns ch’èn incaricadas cun imcumbensas da dretg public gudognan 
en lur champ d’actividad uffizial, na vegnan, tenor art. 78 al. 2 da la lescha 
davart la giurisdicziun administrativa (LGA), per regla concedidas naginas 
indemnisaziuns da las partidas ad ellas respectivamain ad el.
Cun quai ordinescha la dretgira:
1.
Sin il recurs na vegn betg entrà.
2.
Ils custs da dretgira che consistan 
- d'ina taxa dal stadi da
fr.
1'000.--
- e d'expensas da la chanzlia da
fr.
143.--
en total
fr.
1'143.--


van a quint da … ed èn da pajar entaifer 30 dis dapi la consegna da questa 
decisiun a l'administraziun da finanzas dal chantun Grischun, Cuira.