vietgpt/wikipedia_vi huggingface dataset:
Hiền Mai

 
Hiền Mai tên đầy đủ là Trần Hiền Mai (sinh ngày 22 tháng 12 năm 1967 tại Hà Nội) là một nữ diễn viên và người mẫu ảnh Việt Nam. Cô nổi tiếng với vai cô giáo Mai trong bộ phim "Tuổi thần tiên" (hay còn có tên khác là "Cu Tý và cô giáo Mai") phát sóng năm 1995. Trước đó, Hiền Mai được mệnh danh là một trong bốn "Nữ hoàng ảnh lịch" thập niên 1990 bên cạnh Diễm Hương, Việt Trinh và Y Phụng.
Tiểu sử.
Hiền Mai sinh ra trong một gia đình nghèo mặc dù cha mẹ cô là nhà báo và nhà văn, cuộc sống giữa thời bao cấp không đủ để gia đình chi tiêu. Vì thế hồi nhỏ cô đã khá tự lập, khi đang học lớp 10 cô đã xin đi làm công nhân, bưng bê, phụ bàn... Vốn là người xinh đẹp nổi tiếng thế nhưng rất ít người biết hồi nhỏ Hiền Mai đã mơ ước trở thành giáo viên. Cô đã tốt nghiệp trường Đại học Sư phạm TPHCM.
Công việc đầu tiên của Hiền Mai là giáo viên tiếng Nga, nhưng do tiếng Nga thời đó không được sử dụng nhiều nên cô đã chuyển hướng sang làm người mẫu ảnh. Vào thập niên 90 của thế kỷ trước, tên tuổi của Hiền Mai đã “phủ sóng” khắp đất nước Việt Nam trên các tấm lịch treo tường, băng rôn, bìa sổ lưu bút, pano... Vẻ đẹp trong sáng, thuần khiết của Hiền Mai được nhiều đạo diễn chú ý và mời đi đóng phim.
Hiền Mai bắt đầu nổi tiếng và được công chúng biết đến rộng rãi qua bộ phim "Tuổi thần tiên". Vai diễn cô giáo Mai dịu dàng, nhân hậu đã tạo ấn tượng mạnh mẽ trong lòng người xem thời đó. Sau đó, cô tiếp tục được yêu thích với loạt vai trong series "Cổ tích Việt Nam" của đài HTV từ 1997-1999.
Từ đó cô trở thành diễn viên cho đến bây giờ. Cô thường đóng và được yêu thích với các vai chính diện, tuy nhiên cô cũng thỉnh thoảng đóng một số vai cá tính và phản diện.
Nguyễn Đình Khoa

Nguyễn Đình Khoa (sinh 1940) là một phi công Không quân Nhân dân Việt Nam, Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân. Nguyên Tham mưu phó Quân chủng Không quân, Phó Tổng giám đốc- Bí thư Đảng uỷ Tổng công ty Bay dịch vụ Việt Nam thuộc Quân chủng Phòng không- Không quân, nay là Binh đoàn 18, Bộ Quốc phòng.
Tiểu sử.
Ông sinh năm tại làng Vân Tụ, huyện Quỳnh Lưu (nay là phường Quỳnh Xuân, thị xã Hoàng Mai), Nghệ An, trong 1 gia đình nông dân. Về thế thứ, Ông là hậu duệ đời thứ 19 của Cương Quốc Công Nguyễn Xí, thuộc Đại chi 13 của nhị thế tổ Nguyễn Đồng Dần.
Gia đình.
Cao Cam là vợ của anh hùng Nguyễn Đình Khoa bà sinh được 1 trai 1 gái.
Chú thích.
1^ "Máy bay MIG21 trong kháng chiến chống Mỹ - VnExpress". VnExpress - Tin nhanh Việt Nam. Truy cập 10 tháng 2 năm 2015.
2^ Nguyễn Minh Tâm (chủ biên). Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không. Nhà xuất bản Quân đội nhân dân. Hà Nội. 2008. trang 172.
3^ Thông tin điện tử Quân đội nhân dân Việt Nam, Quân đội nhân dân Việt Nam _ Tin Tức Quân đội Nhân Dân Việt Nam.
Nguyễn Hữu Chiến Thắng

Nguyễn Hữu Chiến Thắng (sinh năm 1973 tại Hà Nội) là một người dẫn chương trình Việt Nam. Anh được biết đến với chất giọng trầm khàn đầy truyền cảm, đặc biệt là khi dẫn trong các chương trình ca nhạc. Anh bắt đầu được biết đến từ khi dẫn chương trình 24 hình trên giây (24 hình/s) của VTV3
Tiểu sử.
Từ nhỏ, Thắng đã mê hát. Hát hay nên đương nhiên được lựa chọn vào đội văn nghệ của trường, rồi đi thi nơi này nơi kia Đang hát hò tưng bừng thì bỗng nhiên một ngày mẹ anh có lệnh: “Thôi, đàn hát thế đủ rồi tập trung vào học hành đi”. Thích con trai mình trở thành kiến trúc sư, bố mẹ anh cậy nhờ thầy dạy vẽ nổi tiếng. Được một thời gian thì thầy ngao ngán lắc đầu trả anh về cho phụ huynh vì anh không có năng khiếu vẽ vời.
Lòng vòng rồi đỗ chuyên Văn trường Hà Nội - Amsterdam, rồi đỗ Đại học Tổng hợp đủ điểm sang Nga học Đại học Maxim Gorki, rồi đi làm MC, giờ thì đứng chân vai trò phóng viên VTV6 …. Thời theo học khoa Văn học dịch (Trường đại học Maxim Gorki), Nguyễn Hữu Chiến Thắng từng là giọng ca quen thuộc tại các phòng trà, vũ trường của người Việt tại Nga.
Sau khi tốt nghiệp trường Văn khoa Gorky (Nga), anh về kiêm nhiệm công việc bình luận bóng đá và biên tập một số chương trình thể thao của TH cáp VN. Khi chân ướt chân ráo vào nghề truyền hình, công việc của anh là biên dịch phim, chủ yếu là phim Nga. 3 năm sau thì đầu quân sang “24 hình/s”. Thiếu người dẫn chương trình nam giới, đạo diễn Trần Tuấn Hiệp khích: “Dẫn đi, có gì đâu mà ngại”. Chính cái câu “có gì đâu” tưởng như nhẹ tênh ấy đã khiến anh nổi máu liều. Cầm micro dẫn, hóa ra ngon ơ. 
Nguyễn Hữu Chiến Thắng là MC của Ban thể thao giải trí và thông tin kinh tế (VTV3), làm công tác dịch và biên tập phim. Anh có giọng nói tạo được ấn tượng với khán giả từ lúc chưa xuất hiện với tư cách là người dẫn chương trình của “Trò chơi điện ảnh”. Khán giả truyền hình nhớ đến Nguyễn Hữu Chiến Thắng đầu tiên qua giọng nói. Anh được trời phú có chất giọng đặc biệt ấn tượng, tất nhiên, khi mới vào làm ở Đài Truyền hình Việt Nam chính bản thân anh cũng không nghĩ có một ngày mình được nhiều người biết đến và yêu quý chính là từ giọng nói. Vì thế, lúc anh lên hình, không ai nghĩ là “chủ nhân” của giọng đọc là một người còn trẻ gắn bó với VTV3, Thắng lại có bước ngoặt khi chuyển sang truyền hình cáp rồi cũng chẳng ở yên đó, lại bay nhảy thử liều mình sang một cơ quan khác ngoài Đài và bây giờ là phóng viên của VTV6 - một kênh truyền hình dành cho giới trẻ. Với kiến thức hiểu biết khá nhiều lĩnh vực như điện ảnh, âm nhạc, Thắng được nhiều đồng nghiệp bạn bè khen ngợi là MC có tài với lối dẫn rất duyên. .
Nguyễn Hữu Chiến Thắng là một tín hữu Công giáo Rôma, anh có tên thánh là Emmanuel.
Cửa khẩu Trapeang Sre

Cửa khẩu Trapeang Sre là cửa khẩu quốc tế đường bộ tại vùng đất huyện Snuol tỉnh Kratié, Campuchia .
Cửa khẩu Trapeang Sre thông thương với Cửa khẩu Hoa Lư ở huyện Lộc Ninh tỉnh Bình Phước, Việt Nam .
Nhóm di tích Khajuraho

Nhóm di tích Khajuraho là một nhóm các đền thờ Hindu nằm ở Chhatarpur, Madhya Pradesh, Ấn Độ, khoảng về phía đông nam thành phố Jhansi. Nhóm các di tích này được UNESCO công nhận là Di sản thế giới từ 1986. Chúng nổi tiếng với những biểu tượng kiến trúc phong cách đền thờ Hindu và những tác phẩm nghệ thuật khiêu dâm.
Hầu hết các ngôi đền Khajuraho được xây dựng từ năm 950 đến 1050 dưới triều đại Chandela. Các ghi chép lịch sử cũng lưu ý rằng, Khajuraho vào thế kỷ 12 có đến 85 ngôi đền trải rộng trên khu vực 20 km vuông. Giờ chỉ còn 25 ngôi đền trải rộng trên 6 km vuông là còn tồn tại. Trong số những đền thờ còn sót lại, Kandariya Mahadeva là ngôi đền lớn nhất và được trang trí công phu nhất với những chi tiết, biểu tượng, biểu cảm phức tạp của nghệ thuật Ấn Độ cổ.
Nhóm di tích được xây dựng cùng nhau nhưng dành cho hai tôn giáo là Ấn Độ giáo và Kỳ Na giáo cho thấy một truyền thống chấp thuận và tôn trọng quan điểm tôn giáo đa dạng giữa người Ấn giáo và người Kỳ Na giáo trong khu vực.
Vị trí.
Nhóm di tích Khajuraho nằm ở huyện Chhatarpur, Madhya Pradesh, nằm cách khoảng về phía đông nam New Delhi. Các đền thờ nằm gần một thị trấn nhỏ được gọi là Khajuraho với dân số khoảng 20.000 người (năm 2001). Tại đây có Sân bay Khajuraho với các chuyến bay đến Delhi, Agra, Varanasi và Mumbai. Ngoài ra, khu vực cũng có hệ thống đường sắt Ấn Độ với một nhà ga cách khu di tích khoảng 6 km.
Khajuraho cũng nằm cách Quốc lộ 39 khoảng 10 km, cách Chhatarpur khoảng 50 km và kết nối với thành phố thủ phủ bang Bhopal theo Quốc lộ 146. Đền Bhand Deva nằm ở Rajasthan được xây dựng theo phong cách của các di tích Khajuraho có niên đại từ thế kỷ 10 thường được gọi là "Tiểu Khajuraho".
Lịch sử.
Nhóm di tích Khajuraho được xây dựng dưới thời cai trị của triều đại Chandela. Quá trình xây dựng gần như được bắt đầu ngay khi quyền lực của họ gia tăng khắp vương quốc sau này được biết đến là Bundelkhand. Hầu hết các đền thờ được xây dựng dưới triều đại của vua Yashovarman và Dhanga. Di sản của Yashovarman biểu hiện tốt nhất tại Đền Lakshmana trong khi Đền Vishvanatha là minh chứng nổi bật nhất dưới triều đại của vua Dhanga. Ngôi đền lớn nhất và nổi tiếng nhất còn tồn tại là Kandariya Mahadeva, được xây dựng dưới triều đại của vua Vidyadhara. Các bản khắc của ngôi đền cho thấy nhiều ngôi đền hiện đang tồn tại đã hoàn thành trong khoảng từ năm 970 đến 1030, và những ngôi đền còn lại được hoàn thành trong những thập kỷ sau đó.
Theta Serpentis

Theta Serpentis (Serpentis, viết tắt Theta Ser, Ser) là một hệ thống ba sao trong chòm sao Cự Xà.
Nó bao gồm một cặp sao đôi định danh là Theta Serpentis AB và có hai thành phần sao có tên Theta¹ Serpentis hoặc Theta Serpentis A (và cũng có thể đặt tên là Alya ) và Theta² Serpentis hoặc Theta Serpentis B, cùng với một sao đôi đồng hành Theta Serpentis C. 
Dựa trên phép đo thị sai trong sứ mệnh Hipparcos, θ Serpentis AB cách khoảng 160 năm ánh sáng, và θ Serpentis C cách khoảng 86 năm ánh sáng, từ Mặt Trời.
Danh pháp.
"Serpentis" (được Latin hóa thành "Theta Serpentis") là tên gọi của hệ thống; "θ¹" và "θ² Serpentis" là hai thành phần sáng nhất. Tên gọi của hai thành phần là "Theta Serpentis AB" và "C", và các thành phần "của AB" - "Theta Serpentis A" và "B" - xuất phát từ quy ước được sử dụng bởi Danh mục Đa quốc gia Washington (WMC) cho nhiều hệ thống sao và được Liên minh Thiên văn Quốc tế thông qua (IAU).
Hệ thống sao này mang tên truyền thống "Alya", hay "Alga", từ tiếng Ả Rập الية ""alyah" " đuôi béo (của một con cừu) tiếng Ả Rập. Năm 2016, IAU đã tổ chức một nhóm làm việc về tên sao (WGSN) để lập danh mục và chuẩn hóa tên riêng cho các ngôi sao. WGSN quyết định gán tên thích hợp cho từng ngôi sao thay vì toàn bộ nhiều hệ thống sao. IAU đã phê duyệt tên "Alya" cho thành phần Theta Serpentis A vào ngày 21   Tháng 8 năm 2016 và hiện tại nó đã được đưa vào Danh sách Tên Sao được IAU phê duyệt.
Trong danh mục các ngôi sao trong "Lịch sử" của Al Achsasi al Mouakket, ngôi sao này được chỉ định tên "Dzaneb al Haiyet", được dịch sang tiếng Latin là "Cauda Serpentis", có nghĩa là 'cái đuôi của con rắn'.
Tính chất.
Cả Theta¹ Serpentis và Theta² Serpentis đều là những sao lùn dãy chính loại A màu trắng. có cấp sao biểu kiến là +4,62 trong khi θ² mờ hơn có cấp sao biểu kiến +4,98. Hai ngôi sao này cách nhau 22 giây cung trên bầu trời, nghĩa là chúng cách nhau ít nhất 900 AU với chu kỳ quỹ đạo ít nhất 14.000 năm. Cả hai ngôi sao này tương tự nhau về mọi phương diện, có độ sáng lần lượt là 18 và 13 lần độ sáng của Mặt Trời, bán kính khoảng hai lần bán kính Mặt Trời và cũng có khối lượng gấp khoảng 2 lần Mặt Trời. Cả hai ngôi sao có nhiệt độ bề mặt 8.000 kelvins.
Theta Serpentis C là một ngôi sao loại G màu vàng với cấp sao biểu kiến là +6,71. Nó cách 7 giây cung so với θ².
Hipparcos

Hipparcos là một vệ tinh khoa học của Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA), được phóng vào năm 1989 và hoạt động cho đến năm 1993. Đó là thí nghiệm không gian đầu tiên dành cho trắc lượng học thiên thể một cách chính xác, phép đo chính xác vị trí của các thiên thể trên bầu trời. Điều này cho phép xác định chính xác các chuyển động và thị sai của các ngôi sao, cho phép xác định khoảng cách và vận tốc tiếp tuyến của chúng. Khi kết hợp với các phép đo vận tốc hướng tâm từ quang phổ, điều này xác định chính xác tất cả sáu đại lượng cần thiết để xác định chuyển động của các ngôi sao. Kết quả của nó là Danh mục Hipparcos, một danh mục có độ chính xác cao với hơn 118.200 sao, được xuất bản năm 1997. "Danh mục Tycho có" độ chính xác thấp hơn với hơn một triệu ngôi sao đã được xuất bản cùng lúc, trong khi Danh mục Tycho-2 nâng cao với 2,5   triệu sao được xuất bản năm 2000. Nhiệm vụ tiếp theo của "Hipparcos", "Gaia", đã được phóng lên vào năm 2013.
Từ "Hipparcos" là từ viết tắt của HIgh Precision PARallax COllecting Satellite và cũng là một từ ám chỉ đến nhà thiên văn học Hy Lạp cổ đại Hipparchus của Nicaea, người được ghi nhận cho các ứng dụng lượng giác vào thiên văn học và khám phá ra tuế sai của các điểm phân.
Bối cảnh.
Vào nửa sau của thế kỷ 20, việc đo chính xác các vị trí sao từ mặt đất đã vấp phải các rào cản cơ bản không thể vượt qua để cải thiện độ chính xác, đặc biệt là cho các phép đo góc lớn và các thuật ngữ có hệ thống. Các vấn đề bị chi phối bởi ảnh hưởng của bầu khí quyển Trái Đất, nhưng được kết hợp bởi các thuật ngữ quang học phức tạp, sự uốn cong dụng cụ nhiệt, tương tác hấp dẫn giữa chúng và việc thiếu tầm nhìn trên bầu trời. Một đề xuất chính thức để thực hiện những quan sát chính xác này từ không gian lần đầu tiên được đưa ra vào năm 1967.
Mặc dù ban đầu đề xuất với cơ quan vũ trụ CNES của Pháp, nó được coi là quá phức tạp và tốn kém cho một chương trình quốc gia duy nhất. Sự chấp nhận của nó trong chương trình khoa học của Cơ quan Vũ trụ châu Âu, vào năm 1980, là kết quả của một quá trình nghiên cứu và vận động hành lang kéo dài. Động lực khoa học cơ bản là xác định tính chất vật lý của các ngôi sao thông qua việc đo khoảng cách và chuyển động không gian của chúng, và do đó đặt các nghiên cứu lý thuyết về cấu trúc và tiến hóa của sao, và nghiên cứu về cấu trúc và động học thiên hà, trên một cơ sở thực nghiệm an toàn hơn. Theo quan sát, mục tiêu của đề xuất này là cung cấp các vị trí, thị sai và chuyển động riêng hàng năm cho khoảng 100.000 sao với độ chính xác chưa từng có là 0,002 giây cung, một mục tiêu trong thực tế cuối cùng đã vượt qua với số mũ hai. Tên của kính thiên văn không gian này, "Hipparcos" là một từ viết tắt cho "High Precision Parallax Collecting Satellite," và nó cũng phản ánh tên của nhà thiên văn học Hy Lạp cổ đại Hipparchus, người được coi là người sáng lập của môn lượng giác và khám phá ra tuế sai của các điểm phân (do Trái Đất rung lắc trên trục của nó).
Naso mcdadei

Naso mcdadei là một loài cá biển thuộc chi "Naso" trong họ Cá đuôi gai. Loài cá này được mô tả lần đầu tiên vào năm 2002.
Từ nguyên.
Loài cá này được đặt theo tên của Michael McDade, một tay câu cá bằng giáo điêu luyện và là một nhân viên ghi chép lâu năm của Liên đoàn Hoạt động dưới nước ("Australian Underwater Federation") ở Úc, là người đã sưu tầm và tặng nhiều loài cá quý hiếm cho Bảo tàng Queensland, bao gồm cả loài cá này.
Phạm vi phân bố và môi trường sống.
"N. mcdadei" có phạm vi phân bố rộng rãi ở vùng biển Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Loài cá này xuất hiện dọc theo vùng bờ biển Đông Phi (cụ thể là ngoài khơi Mozambique và Nam Phi), bao gồm một số đảo quốc thuộc Ấn Độ Dương là Mauritius, Chagos và Maldives, cũng như quần đảo Dampier (ngoài khơi Tây Úc), trải rộng sang phía đông đến vùng biển một số nước Đông Nam Á (trừ Biển Đông và vịnh Thái Lan) và phía tây - nam Papua New Guinea; về phía nam tới rạn san hô Great Barrier; phía bắc tới cực nam đảo Đài Loan. Năm 2013, "N. mcdadei" đã được ghi nhận ở vịnh Sagami và ngoài khơi bán đảo Satsuma (Nhật Bản), mở rộng phạm vi của loài này về phía bắc.
"N. mcdadei" sống gần những rạn san hô và đá ngầm ở độ sâu khoảng từ 20 đến 65 m.
Mô tả.
Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở "N. mcdadei" là 75 cm. Cơ thể hình bầu dục thuôn dài, có màu lam xám sẫm đến nâu lục sẫm; phần bụng nhạt màu hơn. Có 2 phiến xương nhọn chĩa ra ở mỗi bên cuống đuôi, tạo thành ngạnh sắc. "N. mcdadei" không có sừng trên trán, nhưng có một cục bướu nhô lên trước mũi. Vây đuôi cụt.
Số gai ở vây lưng: 5; Số tia vây ở vây lưng: 26 - 31; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 26 - 29; Số tia vây ở vây ngực: 16 - 17; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 3.
Sinh thái.
"N. mcdadei" sống đơn lẻ hoặc theo nhóm. Chúng ăn các loài tảo và động vật phù du lớn.
Naso minor

Naso minor là một loài cá biển thuộc chi "Naso" trong họ Cá đuôi gai. Loài cá này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1966.
Từ nguyên.
Từ định danh của loài cá này, "minor", trong tiếng Latinh có nghĩa là "nhỏ bé", ám chỉ kích thước bé nhỏ của chúng so với tất cả những thành viên của chi "Naso".
Phạm vi phân bố và môi trường sống.
"N. minor" có phạm vi phân bố tương đối phổ biến ở vùng biển Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Loài cá này xuất hiện dọc theo vùng bờ biển Đông Phi (cụ thể là từ ngoài khơi Nam Kenya, băng qua bờ biển Tanzania đến Bắc Mozambique), bao gồm Mauritius và Réunion ở Tây Ấn Độ Dương; ở Tây Thái Bình Dương, "N. minor" có mặt ở vùng biển bao quanh các nhóm đảo phía đông của quần đảo Mã Lai, đảo New Guinea và quần đảo Solomon; phạm vi phía nam giới hạn đến rạn san hô Great Barrier; về phía bắc tới đảo Đài Loan, quần đảo Bắc Mariana, đảo Guam.
"N. minor" sống gần những rạn san hô và đá ngầm ở độ sâu khoảng từ 3 đến 55 m.
Mô tả.
Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở "N. minor" là 30 cm, và cũng là thành viên có chiều dài nhỏ nhất trong chi "Naso". Cơ thể hình bầu dục thuôn dài, có màu xanh lam xám đến nâu xám ở thân trên (kể cả vây lưng), thân dưới và bụng có màu xám nhạt, gần như trắng (kể cả vây hậu môn). "N. minor" không có sừng. Vây ngực và vây đuôi có màu vàng nổi bật.
"N. minor" không có sừng hay bướu ở trước trán. Loài này có duy nhất một phiến xương nhọn màu đen chĩa ra ở mỗi bên cuống đuôi, tạo thành ngạnh sắc. "N. minor" và "Naso thynnoides" là hai loài "Naso" chỉ có một ngạnh ở mỗi bên cuống đuôi, trong khi những thành viên còn lại trong chi đều có 2 ngạnh ở mỗi bên cuống đuôi. Cá đực có thể thay đổi nhanh chóng màu sắc trên cơ thể, khiến chúng trở nên nổi bật hơn khi tán tỉnh những con cá cái.
Số gai ở vây lưng: 5; Số tia vây ở vây lưng: 28 - 30; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 28; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 3.
Sinh thái.
"N. minor" sống theo từng nhóm nhỏ, cùng kiếm ăn trên các rạn san hô. Thức ăn của chúng là các loài tảo và động vật phù du. "N. minor" được cá bàng chài "Labroides dimidiatus" dọn ký sinh bám trên cơ thể khi chúng dừng lại ở các "trạm vệ sinh", vốn được quan sát ở ngoài khơi đảo Apo (Philippines).
Naso reticulatus

Naso reticulatus là một loài cá biển thuộc chi "Naso" trong họ Cá đuôi gai. Loài cá này được mô tả lần đầu tiên vào năm 2001.
Từ nguyên.
Từ định danh của loài cá này, "reticulatus", trong tiếng Latinh có nghĩa là "có dạng lưới", ám chỉ các vệt đốm xếp thành hoa văn hình lưới trên đầu và thân của chúng.
Phạm vi phân bố và môi trường sống.
"N. reticulatus" có phạm vi phân bố tương đối phổ biến ở vùng biển Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Loài cá này ban đầu được tìm thấy tại phía tây nam đảo Sumatra (Indonesia) và phía nam đảo Đài Loan, sau đó được ghi nhận thêm ở ngoài khơi thành phố Dumaguete, Philippines.
Tại Ấn Độ, "N. reticulatus" lần đầu tiên được ghi nhận ở ngoài khơi thành phố Digha, bang Tây Bengal vào năm 2013; từ năm 2016 đến 2017, 10 mẫu vật của loài này đã được thu thập dọc theo bờ biển Ấn Độ, bao gồm cả bờ biển phía đông (tại Andhra Pradesh và Tamil Nadu) và phía tây (tại Kerala và Gujarat). "N. reticulatus" cũng được báo cáo là đã xuất hiện nhiều lần ở vùng biển ngoài khơi Pakistan, nhưng chỉ có 2 mẫu vật của loài này là được thu thập để tiến hành khảo sát (được thu thập vào năm 2009 và 2013). Ở Úc, "N. reticulatus" đã được thu thập ở ngoài khơi bang Tây Úc.
Mô tả.
Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở "N. reticulatus" là 57 cm. Cơ thể hình bầu dục thuôn dài, có màu nâu xám nhạt đến màu nâu lục nhạt, phần bụng gần như là màu trắng. Đầu và thân trên chằng chịt những vệt đốm màu nâu sẫm, có khi nối lại thành những đường sọc ngắn. Các gai và tia vây lưng màu nâu, có màng đen; gai và tia vây hậu môn màu xám nhạt với màng vây đen ở rìa. Các tia vây ngực màu xám nhạt; các tia vây bụng màu trắng, màng vây màu xám. Đuôi có màu nâu xám sẫm, hình cánh nhạn, có nhiều đốm nâu.
"N. reticulatus" không có sừng trước trán, thay vào đó là một bướu lồi ở trên mõm (phía trên môi trên). Có 2 phiến xương nhọn chĩa ra ở mỗi bên cuống đuôi, tạo thành ngạnh sắc.
Số gai ở vây lưng: 5; Số tia vây ở vây lưng: 29; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 28; Số tia vây ở vây ngực: 17; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 3.
Naso tergus

Naso tergus là một loài cá biển thuộc chi "Naso" trong họ Cá đuôi gai. Loài cá này được mô tả lần đầu tiên vào năm 2011.
Từ nguyên.
Từ định danh của loài cá này, "tergus", trong tiếng Latinh có nghĩa là "ẩn giấu", bởi vì ngoại hình của "N. tergus" khá tương đồng với những cá thể gần trưởng thành của nhiều loài "Naso" khác, nên chúng được biết đến trễ hơn so với đồng loại.
Phạm vi phân bố và môi trường sống.
"N. tergus" có phạm vi phân bố rải rác ở Thái Bình Dương. Loài cá này đã được phát hiện lần đầu tiên ở ngoài khơi đảo Đài Loan, thông qua 13 mẫu vật được mô tả vào năm 2011. Năm 2013, một mẫu vật của "N. tergus" được ghi nhận ở ngoài khơi đảo Nakanoshima (thuộc quần đảo Tokara, một phần của quần đảo Ryukyu) ở miền nam Nhật Bản. Cũng cùng năm đó, một mẫu vật khác của loài cá này đã được ghi nhận thêm tại vùng biển ngoài khơi thành phố Iloilo (nằm trên đảo Panay) của Philippines.
"N. tergus" được đánh bắt bằng lưới rê rà đáy và móc câu ở độ sâu khoảng từ 70 đến 80 m (tại Đài Loan).
Mô tả.
Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở "N. tergus" là 36 cm, thuộc về cá thể được tìm thấy ở Nhật Bản. Màu sắc của "N. tergus" (dựa theo màu sắc của mẫu vật ở Philippines) khi còn tươi: Cơ thể hình bầu dục thuôn dài, có màu nâu; phần bụng nhạt màu hơn. Môi có màu xám nhạt. Mắt có màu nâu vàng sẫm; mống mắt đen. Lưỡi và mang có màu kem trắng. Tia vây lưng có cùng màu với thân; màng vây màu xám nhạt, hơi sẫm nâu; lốm đốm nâu nhạt. Vây hậu môn tương tự như vây lưng nhưng hơi nhạt hơn. Vây ngực trong mờ. Gai vây bụng tiệp màu với phần bụng; màng vây màu trắng xám. Vây đuôi màu nâu vàng nhạt đồng nhất.
"N. tergus" không có sừng hay bướu ở trước trán, nhưng cũng có 2 phiến xương nhọn chĩa ra ở mỗi bên cuống đuôi như những loài "Naso" khác, tạo thành ngạnh sắc. Các ngạnh này có màu nâu đỏ nhạt.
Số gai ở vây lưng: 6; Số tia vây ở vây lưng: 26 - 30; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 26 - 28; Số tia vây ở vây ngực: 16; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 3.
Sinh thái.
Người ta tìm thấy các loài giáp xác và thân mềm hai mảnh vỏ trong dạ dày của "N. tergus". Điều này cho thấy, thức ăn của chúng là các sinh vật sống ở đáy biển.
Naso tuberosus

Naso tuberosus là một loài cá biển thuộc chi "Naso" trong họ Cá đuôi gai. Loài cá này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1801.
Từ nguyên.
Từ định danh của loài cá này, "tuberosus", trong tiếng Latinh có nghĩa là "có nhiều bướu", ám chỉ những cục bướu ở trên mõm và lưng của chúng.
Phạm vi phân bố và môi trường sống.
"N. tuberosus" có phạm vi phân bố rộng rãi ở Tây Ấn Độ Dương, nhưng thưa thớt hơn ở Đông Ấn Độ Dương. Loài cá này được ghi nhận dọc theo vùng bờ biển Đông Phi, bao gồm Madagascar và những nhóm quốc đảo, bãi ngầm lân cận; ở phạm vi phía đông, "N. tuberosus" được ghi nhận ở ngoài khơi đảo Rottnest và quần đảo Cocos (Keeling) (thuộc Úc).
"N. tuberosus" sống gần các rạn san hô ở độ sâu khoảng 25 m.
Mô tả.
Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở "N. tuberosus" là 60 cm. Cơ thể hình bầu dục thuôn dài, có màu xám (sẫm hơn ở phần thân trên và lưng). "N. tuberosus" không có sừng trước trán nhưng lại có một cục bướu ở trên mõm và một bướu gù ở lưng. Có 2 phiến xương nhọn chĩa ra ở mỗi bên cuống đuôi, tạo thành ngạnh sắc.
Số gai ở vây lưng: 5; Số tia vây ở vây lưng: 26 - 29; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 26 - 28; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 3.
Phân biệt với "N. tonganus".
"N. tuberosus" rất giống với loài họ hàng là "Naso tonganus", vì cả hai đều có bướu ở mõm và lưng. Những ghi nhận của "N. tuberosus" trước đây ở Tây Thái Bình Dương đã được xác định lại là loài "N. tonganus" vào năm 2002, vì giữa hai loài đều có những khác biệt rõ rệt về hình thái lẫn màu sắc nếu quan sát kỹ.
Về hình thái, bướu trên mõm của "N. tonganus" có thể lan rộng vượt quá đỉnh môi trên ở cá trưởng thành, trong khi ở "N. tuberosus", cục bướu này hầu như không chạm tới đỉnh môi trên.
Về màu sắc, các đốm đen lớn bao phủ chi chít khắp phần thân trên của "N. tuberosus" trưởng thành; trong khi ở "N. tonganus" trưởng thành, các đốm đen lại khá nhỏ, chỉ tập trung bên dưới bướu gù ở lưng, và đôi khi tiêu biến ở những cá thể trưởng thành lớn hơn. Đốm đen cũng xuất hiện trên các vây của "N. tuberosus", trong khi các vây của "N. tonganus" đều không có đốm, thậm chí ở cá con.
Vây ngực của "N. tonganus" có dải viền đen ở rìa, nhưng "N. tuberosus" thì không có. Dải trắng rộng ở rìa vây lưng và vây hậu môn có ở "N. tonganus", nhưng hẹp lại ở "N. tuberosus". "N. tuberosus" có đốm đen lớn trên ngực, còn "N. tonganus" thì không có.
Sinh thái.
"N. tuberosus" có thể sống đơn lẻ, nhưng cũng được quan sát là sống thành đàn. Thức ăn của chúng là tảo lục, "Caulerpa".
Naso thynnoides

Naso thynnoides là một loài cá biển thuộc chi "Naso" trong họ Cá đuôi gai. Loài cá này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1829.
Từ nguyên.
Từ định danh của loài cá này, "thynnoides", trong tiếng Latinh có nghĩa là "có hình dáng giống với cá ngừ", ám chỉ cơ thể thuôn dài, gần giống với hình dáng của loài cá ngừ.
Phạm vi phân bố và môi trường sống.
"N. thynnoides" có phạm vi phân bố rộng khắp vùng biển Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Loài cá này được ghi nhận dọc theo vùng bờ biển Đông Phi, bao gồm Madagascar và những nhóm quốc đảo, bãi ngầm lân cận, cũng như Sri Lanka và các quần đảo thuộc Nam Á; từ biển Andaman, "N. thynnoides" có mặt ở hầu hết vùng biển bao quanh quần đảo Mã Lai, trải rộng về phía đông tới vùng biển một số đảo quốc ở châu Đại Dương, như quần đảo Marshall, quần đảo Solomon, Samoa thuộc Mỹ, đảo san hô Johnston, quần đảo Tuamotu và đảo Guam; phạm vi phía bắc tới quần đảo Ryukyu (Nhật Bản); phía nam tới rạn san hô Great Barrier.
"N. thynnoides" sống gần những rạn san hô trong các đầm phá và những vùng biển xa bờ ở độ sâu khoảng từ 2 đến 50 m, nhưng chúng thường được quan sát ở độ sâu hơn 10 m.
Mô tả.
Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở "N. thynnoides" là 40 cm, nhưng thường được quan sát với chiều dài phổ biến là 25 cm. Cơ thể hình bầu dục thuôn dài, có màu lam xám nhạt, hai bên thân và trên lưng có một dải màu ánh vàng, cùng với những đường sọc dọc mảnh màu xám.
"N. thynnoides" không có sừng hay bướu ở trước trán. Loài cá này, cùng với "Naso minor", chỉ có duy nhất một phiến xương nhọn chĩa ra ở mỗi bên cuống đuôi, tạo thành ngạnh sắc, trong khi tất cả các loài "Naso" còn lại đều có tới 2 ngạnh sắc ở mỗi bên cuống đuôi.
Số gai ở vây lưng: 6 - 7; Số tia vây ở vây lưng: 28 - 30; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 27 - 29; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 3.
Sinh thái.
"N. thynnoides" có thể sống đơn lẻ, nhưng thường được quan sát là sống theo đàn lớn. Chúng ăn động vật phù du và tảo ở tầng nước giữa, nhưng vẫn bơi gần các rạn san hô. Chúng ngủ trên san hô vào ban đêm, khi đó cơ thể của chúng sẽ xuất hiện những hoa văn lốm đốm để ngụy trang.
Hôn nhân cùng giới ở Zacatecas

Hôn nhân cùng giới ở Zacatecas được hợp pháp từ 30 tháng 12, 2021. Vào ngày 14 tháng 12, 2021, Nghị viện Zacatecas đã thông qua dự luật về Hôn nhân cùng giới với tỉ lệ 18 trên 10.
Dư luận.
Một cuộc thăm dò ý kiến ​​năm 2017 được thực hiện bởi "Gabinete de Comunicación Estratégica" cho thấy 46% cư dân Zacatecas ủng hộ hôn nhân cùng giới. 49% đã phản đối.
Lambda Serpentis

Lambda Serpentis (λ Ser, Serpentis) là một ngôi sao trong chòm sao Cự Xà, trong phần đầu của nó (Serpens Caput). Với cấp sao biểu kiến 4,43, bằng mắt thường có thể nhìn thấy nó. Dựa trên các đo đạc thị sai từ vệ tinh Hipparcos, ngôi sao này nằm cách Trái Đất khoảng . Ngôi sao này lớn hơn và to hơn Mặt Trời, mặc dù có phân loại sao tương tự. Sao này đang tỏa sáng với độ sáng gần gấp đôi Mặt Trời và năng lượng này được tỏa ra từ bầu khí quyển bên ngoài của ngôi sao ở nhiệt độ hiệu dụng 5.884 K.
Lambda Serpentis đang tiến về phía hệ Mặt Trời với vận tốc xuyên tâm 66,4 km/s. Trong khoảng 166.000 năm tới, hệ sao này sẽ tới gần nhất với hệ Mặt Trời ở khoảng cách , trước khi rời xa hơn trong thời gian sau đó.
Một chu kỳ 1.837 ngày (5,03 năm) đã được Morbey &amp; Griffith (1987) tính toán, nhưng có lẽ nó là ràng buộc với hoạt động của sao. Tuy nhiên, một tổ thuộc Đài thiên văn McDonald đã đặt ra các giới hạn cho sự hiện diện của một hoặc nhiều hành tinh xung quanh Lambda Serpentis, với khối lượng từ 0,16 đến 2 lần khối lượng Sao Mộc và khoảng cách chia tách trung bình nằm trong khoảng từ 0,05 đến 5,2 đơn vị thiên văn.
Một hành tinh ?
Đúng vậy, vào năm 2020, một hành tinh ứng cử viên đã được phát hiện quay quanh Lambda Serpentis (HD 141004). Với khối lượng tối thiểu là () và chu kỳ quỹ đạo là 15 ngày, đây rất có thể là một Sao Hải Vương nóng. Việc phát hiện ra hành tinh được xác nhận vào năm 2021.
Đài thiên văn McDonald

Đài thiên văn McDonald là đài quan sát thiên văn nằm gần cộng đồng chưa hợp nhất của Fort Davis ở hạt Jeff Davis, Texas, Hoa Kỳ. Cơ sở này nằm trên Núi Locke thuộc dãy núi Davis ở Tây Texas, với các cơ sở bổ sung trên Núi Fowlkes, khoảng về phía đông bắc. Đài quan sát là một phần của Đại học Texas tại Austin. Đây là một đơn vị nghiên cứu có tổ chức của Trường Đại học Khoa học Tự nhiên.
Đài quan sát sản xuất chương trình "StarDate", một chương trình phát thanh được cung cấp hàng ngày bao gồm các phân đoạn ngắn liên quan đến thiên văn học được phát sóng trên cả Đài phát thanh công cộng quốc gia và đài phát thanh thương mại - tổng cộng khoảng 400 chi nhánh.
Lịch sử.
Đài thiên văn McDonald ban đầu được tài trợ bởi chủ ngân hàng Texas William Johnson McDonald (1844 – 1926), người đã để lại khoảng 1.000.000 đô la - phần lớn tài sản của mình - cho Đại học Texas để xây dựng một đài thiên văn. Việc thực hiện di chúc đã bị thách thức bởi những người thân của McDonald, nhưng sau một cuộc chiến pháp lý kéo dài, Trường đã nhận được khoảng 800.000 đô la từ bất động sản và việc xây dựng bắt đầu tại Mt. Locke. Kính thiên văn Otto Struve lúc đó chưa được đặt tên được dành riêng vào ngày 5 tháng 5 năm 1939 và tại thời điểm đó là kính viễn vọng lớn thứ hai trên thế giới. Đài thiên văn McDonald được Đại học Chicago vận hành theo hợp đồng cho đến những năm 1960, khi quyền kiểm soát được chuyển đến Đại học Texas tại Austin dưới sự chỉ đạo của Harlan J. Smith.
Nghiên cứu ngày hôm nay tại Đài thiên văn McDonald bao gồm rất nhiều chủ đề và dự án, bao gồm các hệ thống hành tinh, sao và quang phổ sao, môi trường liên sao, thiên văn học ngoài vũ trụ và thiên văn học lý thuyết.
Đài thiên văn.
Đài quan sát McDonald được trang bị một loạt thiết bị đo hình ảnh và quang phổ trong quang phổ quang học và hồng ngoại, và vận hành trạm laser mặt trăng đầu tiên. Nó hợp tác chặt chẽ với khoa thiên văn của Đại học Texas tại Austin trong khi vẫn duy trì quyền tự chủ hành chính. Các đỉnh núi cao và khô của dãy núi Davis tạo ra một số bầu trời đêm tối và rõ nhất trong khu vực và cung cấp các điều kiện tuyệt vời cho nghiên cứu thiên văn.
Kính thiên văn Otto Struve, dành riêng vào năm 1939, là kính viễn vọng lớn đầu tiên được chế tạo tại đài thiên văn. Nó nằm trên Mt. Locke ở độ cao . Đỉnh Mt. Locke, được liên kết với cao tốc Spur 78, là điểm cao nhất trên đường cao tốc Texas. Kính thiên văn Harlan J. Smith, cũng trên Mt. Locke, được hoàn thành vào năm 1968.
Kính thiên văn Eberly (HET), xây dựng vào cuối năm 1997, nằm trên đỉnh Mt. Fowlkes ở trên mực nước biển. Nó được điều hành bởi Đại học Texas tại Austin, Đại học Bang Pennsylvania, Đại học Ludwig Maximilians của Munich và Đại học Georg-August của Gottingen. Kể từ năm 2012, HET được gắn với Kính thiên văn lớn Nam Phi tương tự (SALT) là kính viễn vọng lớn thứ năm trên thế giới. Tuy nhiên, chi phí của nó là khoảng 20% so với các kính thiên văn có kích thước tương tự khác được sử dụng ngày nay do tối ưu hóa của nó dành cho quang phổ học.
Điện từ sinh học

Điện từ sinh học là nghiên cứu về sự tương tác giữa các trường điện từ và các thực thể sinh học. Các lĩnh vực nghiên cứu bao gồm các trường điện hoặc điện từ được sản xuất bởi các tế bào sống, mô hoặc sinh vật, bao gồm cả vi khuẩn phát quang sinh học; ví dụ, tiềm năng màng tế bào và dòng điện chạy trong dây thần kinh và cơ bắp, là kết quả của tiềm năng hành động. Những người khác bao gồm điều hướng động vật sử dụng trường địa từ; ảnh hưởng của các nguồn nhân tạo của trường điện từ như điện thoại di động; và phát triển các liệu pháp mới để điều trị các tình trạng khác nhau. Thuật ngữ này cũng có thể đề cập đến khả năng của các tế bào sống, mô và sinh vật tạo ra điện trường và phản ứng của tế bào với trường điện từ.
Hiện tượng sinh học.
Các sự kiện điện tồn tại trong thời gian ngắn gọi là điện thế hoạt động xảy ra ở một số loại tế bào động vật được gọi là tế bào kích thích, một loại tế bào bao gồm tế bào thần kinh, tế bào cơ và tế bào nội tiết, cũng như trong một số tế bào thực vật. Những tiềm năng hành động này được sử dụng để tạo điều kiện cho giao tiếp giữa các tế bào và kích hoạt các quá trình nội bào. Hiện tượng sinh lý của điện thế hoạt động là có thể bởi vì các kênh ion bị điện thế cho phép điện thế nghỉ gây ra bởi độ dốc điện hóa ở hai bên của màng tế bào để xử lý. 
[ "cần dẫn nguồn" ]
Điện từ sinh học được nghiên cứu chủ yếu thông qua các kỹ thuật điện sinh lý. Vào cuối thế kỷ thứ mười tám, bác sĩ và nhà vật lý người Ý Luigi Galvani lần đầu tiên ghi lại hiện tượng này trong khi mổ xẻ một con ếch tại một bàn nơi ông đã tiến hành thí nghiệm với tĩnh điện. Galvani đặt ra thuật ngữ "điện động vật" để mô tả hiện tượng này, trong khi những người đương thời gọi nó là điện galvani. Galvani và những người đương thời coi kích hoạt cơ là kết quả của một chất lỏng điện hoặc chất trong dây thần kinh.
Một số động vật thường sống dưới nước, như cá mập, có cảm biến điện sinh học cấp tính mang lại cảm giác gọi là cảm thụ điện, trong khi các loài chim di cư di chuyển một phần bằng cách định hướng liên quan đến từ trường của Trái đất. Trong một ứng dụng cực đoan của điện từ, lươn điện có thể tạo ra một điện trường lớn bên ngoài cơ thể của nó được sử dụng để săn bắn và tự vệ thông qua một cơ quan phát điện chuyên dụng.
Điện sinh lý

Điện sinh lý/Sinh lý điện (tiếng Anh: Electrophysiology - từ tiếng Hy Lạp , "ēlektron", "hổ phách" [xem từ nguyên của "electron" ]; , "Physis," "bản chất, nguồn gốc"; và , "-logia") là nhánh của sinh lý học nghiên cứu các tính chất điện của tế bào và mô sinh học. Nó bao gồm các phép đo thay đổi điện áp hoặc dòng điện hoặc thao tác trên nhiều loại thang đo từ các protein kênh ion đơn lẻ đến toàn bộ các cơ quan như tim. Trong khoa học thần kinh, nó bao gồm các phép đo hoạt động điện của tế bào thần kinh và đặc biệt là hoạt động tiềm năng hành động. Ghi lại các tín hiệu điện quy mô lớn từ hệ thống thần kinh, chẳng hạn như điện não đồ, cũng có thể được gọi là bản ghi điện sinh lý. Chúng rất hữu ích cho chẩn đoán điện và theo dõi y tế. 
Định nghĩa và phạm vi.
Kỹ thuật điện sinh lý cổ điển.
Nguyên tắc và cơ chế.
Điện sinh lý học là một nhánh của sinh lý học liên quan đến dòng ion (dòng ion) trong các mô sinh học và đặc biệt là các kỹ thuật ghi điện cho phép đo dòng chảy này. Kỹ thuật điện sinh lý cổ điển liên quan đến việc đặt các điện cực vào các chế phẩm khác nhau của mô sinh học. Các loại điện cực chính là:
Các chế phẩm chính bao gồm:
Nếu một điện cực có đường kính đủ nhỏ (micromet), thì nhà điện sinh lý học có thể chọn chèn đầu mút vào một tế bào. Cấu hình như vậy cho phép quan sát và ghi lại trực tiếp hoạt động điện nội bào của một tế bào. Tuy nhiên, thiết lập xâm lấn này làm giảm tuổi thọ của tế bào và gây rò rỉ các chất trên màng tế bào. Hoạt động nội bào cũng có thể được quan sát bằng cách sử dụng pipet thủy tinh được tạo hình đặc biệt (rỗng) có chứa chất điện phân. Trong kỹ thuật này, đầu pipet siêu nhỏ được ép vào màng tế bào, mà nó tuân thủ chặt chẽ bởi sự tương tác giữa thủy tinh và lipid của màng tế bào. Chất điện phân trong pipet có thể được đưa vào liên tục chất lỏng với tế bào chất bằng cách cung cấp một xung áp suất âm cho pipet để phá vỡ các mảng nhỏ của màng được bao quanh bởi vành pipet (ghi toàn bộ tế bào). Ngoài ra, tính liên tục của ion có thể được thiết lập bằng cách "đục lỗ" miếng vá bằng cách cho phép chất tạo lỗ chân lông ngoại sinh trong chất điện phân tự chèn vào miếng vá màng (ghi bản vá đục lỗ). Cuối cùng, miếng vá có thể được giữ nguyên (ghi bản vá).
Các nhà nghiên cứu điện sinh lý có thể chọn không chèn đầu mút vào một tế bào. Thay vào đó, đầu điện cực có thể được để lại liền liên tục với không gian ngoại bào. Nếu đầu mút đủ nhỏ, cấu hình như vậy có thể cho phép quan sát và ghi lại các tiềm năng hành động gián tiếp từ một ô duy nhất, được gọi là ghi đơn vị. Tùy thuộc vào sự chuẩn bị và vị trí chính xác, một cấu hình ngoại bào có thể nhận hoạt động của một số tế bào gần đó đồng thời, được gọi là ghi nhiều đơn vị.
Somerville College, Oxford

Somerville College là một trường đại học cấu thành của Đại học Oxford ở Anh.
Từ năm 1875, viện đại học thông qua bản quy chế cho phép thu nhận nữ sinh viên cấp cử nhân. Bốn trường thành viên dành cho nữ được thành lập nhờ sự vận động tích cực của Hội Giáo dục Đại học cho Nữ giới (AEW). Năm 1878 thành lập Trường Lady Margaret, năm 1879 Somerville College; 21 nữ sinh viên đầu tiên đến những nghe giảng bài trong những lớp học ngay tầng trên của một hiệu bánh của Oxford.
Từ lâu, Oxford vẫn được xem là thành lũy của đặc quyền nam giới, cho nên mãi đến ngày 7 tháng 10 năm 1920, nữ sinh viên của trường mới được hưởng đầy đủ quyền lợi. Năm 1927, các khoa trưởng ra quy định giới hạn số nữ sinh viên không quá một phần tư số nam sinh viên, đến năm 1957, quy định này mới bị hủy bỏ. Tuy vậy, trước thập niên 1970 viện đại học vẫn duy trì hệ thống giáo dục tách biệt giữa các trường nam và trường nữ, và các trường nữ bị giới hạn trong tuyển sinh. Chỉ từ năm 1959 các trường nữ mới có được sự bình đẳng.
Bối cảnh cuốn tiểu thuyết trinh thám Gaudy Night của Dorothy Sayers – Sayers là một trong những phụ nữ đầu tiên nhận văn bằng đại học của Oxford – diễn ra tại một Somerville College ở Oxford, những vấn đề về giáo dục cho nữ giới cũng là tâm điểm của câu chuyện.
Điện hóa sinh học

Điện hóa sinh học/hóa điện sinh học là một chi nhánh của điện hóa học và hóa học sinh lý liên quan đến các chủ đề điện sinh lý như vận chuyển tế bào electron proton, điện thế màng tế bào và phản ứng điện cực của enzyme oxy hóa khử.
Lịch sử.
Sự khởi đầu của hóa điện sinh học, cũng như của điện hóa học, có liên quan chặt chẽ đến sinh lý học thông qua các tác phẩm của Luigi Galvani và sau đó là Alessandro Volta. Công trình hiện đại đầu tiên trong lĩnh vực này được coi là của nhà sinh lý học người Đức Julius Bernstein (1902) liên quan đến nguồn sinh học do nồng độ ion khác nhau qua màng tế bào. Lĩnh vực hóa điện sinh học đã phát triển đáng kể trong thế kỷ qua, duy trì mối liên hệ chặt chẽ với các ngành y học và sinh học và kỹ thuật khác nhau như điện sinh lý học, kỹ thuật y sinh và động học enzyme. Những thành tựu trong lĩnh vực này đã được trao một số giải thưởng Nobel về Sinh lý học hoặc Y học. Trong số các nhà điện học nổi bật đã đóng góp cho lĩnh vực này, có thể kể đến John Bockris.
Y học thể chất và phục hồi chức năng

Y học vật lý và phục hồi chức năng, hay Y học Phục hồi, trong tiếng Anh còn được gọi là physiatry, là một nhánh của y học nhằm tăng cường và phục hồi chức năng và chất lượng cuộc sống cho những người bị khuyết tật về thể chất hay tàn tật. Một bác sĩ đã hoàn thành đào tạo trong lĩnh vực này có thể được gọi là một bác sĩ chuyên khoa phục hồi chức năng. Bác sĩ chuyên khoa phục hồi chức năng điều trị cho những bệnh nhân gặp chấn thương cơ, xương, dây chằng hoặc hệ thần kinh.
Phạm vi.
Ở bệnh viện, các bác sĩ chuyên khoa thường điều trị cho những bệnh nhân bị cắt cụt chi, chấn thương cột sống, đột quỵ, chấn thương sọ não và các chấn thương suy nhược khác. Trong điều trị cho những bệnh nhân này, các bác sĩ khoa phục hồi chức năng dẫn đầu một nhóm liên ngành gồm các chuyên viên trị liệu vật lý, nghề nghiệp, giải trí và ngôn ngữ, điều dưỡng, nhà tâm lý học, và nhân viên xã hội. Ở các cơ sở ngoại trú, bác sĩ cũng điều trị cho bệnh nhân bị chấn thương cơ và khớp, hội chứng đau, vết thương không lành và các tình trạng vô hiệu hóa khác. Bác sĩ khoa phục hồi chức năng được đào tạo để thực hiện tiêm bắp và cũng như các nghiên cứu dẫn truyền thần kinh.
Lịch sử.
Trong nửa đầu thế kỷ 20, hai chuyên khoa không chính thức, khoa y học vật lý và khoa phục hồi chức năng, được phát triển riêng biệt, nhưng trên thực tế cả hai đều điều trị cho các quần thể bệnh nhân tương tự bao gồm những người bị thương tật. Frank H. Krusen là người tiên phong của y học thể chất, trong đó nhấn mạnh đến việc sử dụng các tác nhân vật lý, như thủy trị liệu và oxy hyperbaric, tại Đại học Temple và sau đó tại Mayo Clinic và chính ông đã đặt ra thuật ngữ 'physiatry' vào năm 1938. Y học phục hồi chức năng đã trở nên nổi bật trong cả hai cuộc Thế Chiến trong việc điều trị cho những binh sĩ và người lao động bị thương. Howard A. Rusk, một bác sĩ nội khoa từ Missouri, đã trở thành người tiên phong của y học phục hồi chức năng sau khi được chỉ định để phục hồi các phi công trong Thế chiến II. Năm 1944, Ủy ban Baruch, được ủy quyền bởi nhà từ thiện Bernard Baruch, đã xác định chuyên khoa là sự kết hợp của hai lĩnh vực và đặt khuôn khổ cho sự chấp nhận như là một chuyên khoa y tế chính thức. Ủy ban cũng phân phối các quỹ để thiết lập các chương trình đào tạo và nghiên cứu trên toàn quốc. Chuyên khoa được gọi là y học thể chất và phục hồi chức năng ở Hoa Kỳ được chính thức thành lập vào năm 1947, khi một Hội đồng Y học Thể chất độc lập được thành lập dưới quyền của Hội đồng Chuyên khoa Y khoa Hoa Kỳ. Năm 1949, với sự hối thúc của bác sĩ Rusk và nhiều cá nhân khác, chuyên khoa đã kết hợp với khoa phục hồi chức năng và đổi tên thành Y học Thể chất và Phục hồi chức năng.
Lê Thị Ái

Lê Thị Ái (chữ Hán: 黎氏愛; 17 tháng 11 năm 1799 – 8 tháng 10 năm 1863), còn có tên húy là Cầu, phong hiệu Lục giai Tiệp dư (六階婕妤), là một thứ phi của vua Minh Mạng nhà Nguyễn trong lịch sử Việt Nam.
Tiểu sử.
Tiếp dư Lê Thị Ái nguyên quán ở làng An Triền, huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên. Bà là con gái của Cẩm vệ Hiệu úy Lê Tiến Thành và phu nhân Nguyễn Văn Thị Nga. Ông Thành vốn là một Nho sinh cuối triều Lê, gặp thời loạn ẩn cư không ra làm quan. Dưới thời nhà Nguyễn, ông được phong "Cẩm y vệ Hiệu úy". Bà Ái là con gái thứ 3 trong 5 người con gái của ông Thành (người em gái út khác mẹ). Người em gái thứ 4 của bà cũng được đưa vào cung hầu vua Minh Mạng, chính là "Thất giai Quý nhân" Lê Thị Lộc.
Bà sinh ngày 20 tháng 10 (âm lịch) năm Kỷ Mùi. Bà vào hầu vua Minh Mạng từ năm 1813 khi ông còn là Thái tử, được sung vào hàng cung nhân. Ngày 3 tháng 2 năm 1820, bà hạ sinh con trai đầu lòng là hoàng tử Miên Trinh, sau được tấn phong dần đến tước Tuy Lý Vương, là một hoàng thân rất nổi tiếng của nhà Nguyễn. Bà Tiệp dư sau này lớn tuổi nhiều bệnh, Vương vào Dưỡng Chính đường để hầu hạ, sớm khuya chẳng lúc nào trễ nải, mọi người đều khen là chí hiếu.
Năm 1820, vua Minh Mạng lên ngôi, phong cho bà Ái làm "Tài nhân". Năm 1824, bà được tấn làm "Mỹ nhân". Năm 1836 lại tấn làm "Tiệp dư" (ngôn ngữ hiện đại gọi là Tiệp dư) ở hàng Lục giai. Bà vốn là người chí hiếu, tư chất trung hậu, có quan hệ thân thiết với Thục tần Nguyễn Khắc Thị Bảo, là mẹ của Tùng Thiện Vương Miên Thẩm. Vua Tự Đức từng có lời khen rằng:
Năm 1847, hoàng tử Miên Trinh cho xây phủ riêng ở thôn Vĩ Dạ và rước bà về đấy phụng dưỡng.
Ngày 26 tháng 8 âm lịch năm Quý Hợi triều vua Tự Đức, tức ngày 8 tháng 10 năm 1863, Tiệp dư Lê Thị Ái qua đời, hưởng thọ 65 tuổi, được ban thụy là Tịnh Nhu (靜柔). 
Bà được an táng tại xã Dương Xuân Thượng (nay là 199-203 đường Bùi Thị Xuân, phường Đúc, thành phố Huế), còn nhà thờ được dựng tại Phú Vang (Nay là 140 đường Nguyễn Sinh Cung, phường Vỹ Dạ, Thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế).
Hậu duệ.
Bà Tiệp dư sinh cho vua Minh Mạng tổng cộng 3 hoàng tử và 2 hoàng nữ. Ngoài Tuy Lý vương, cả 4 người còn lại đều mất khi còn khá trẻ.
Cắt cụt chi

Cắt cụt chi (hay đoạn chi) là việc cắt bỏ chi do chấn thương, bệnh nội khoa hoặc phẫu thuật. Là một biện pháp phẫu thuật, nó được sử dụng để kiểm soát cơn đau hoặc quá trình bệnh ở chi bị ảnh hưởng, chẳng hạn như ung thư hoặc hoại thư. Trong một số trường hợp, nó được thực hiện trên các cá nhân như là một phẫu thuật phòng ngừa cho các vấn đề như vậy. Một trường hợp đặc biệt là cắt cụt bẩm sinh, một bất thường bẩm sinh, trong đó các chi của thai nhi đã bị cắt đứt bởi các dải hẹp. Ở một số quốc gia, cắt cụt tay, chân hoặc các bộ phận cơ thể khác hoặc được sử dụng như một hình thức trừng phạt đối với những người phạm tội. Cắt cụt cũng đã được sử dụng như một chiến thuật trong chiến tranh và các hành động khủng bố; nó cũng có thể xảy ra như một chấn thương chiến tranh. Trong một số nền văn hóa và tôn giáo, cắt cụt hoặc cắt xén quy mô nhỏ được coi là một thành tựu trong các nghi lễ.
Khi được thực hiện bởi một người, người thực hiện cắt cụt chi là một người cắt cụt chi (amputator). Người bị cắt cụt được gọi là người bị cắt cụt chi (amputee).
Ở Mỹ, phần lớn các trường hợp cắt cụt mới xảy ra do các biến chứng của hệ thống mạch máu, đặc biệt là do bệnh tiểu đường. Từ năm 1988 đến 1996, có trung bình 133.735 lần xuất viện để cắt cụt chi mỗi năm ở Mỹ. Năm 2005, chỉ ở Mỹ, đã có 1.6 triệu người bị cắt cụt chi. Năm 2013, con số này là 2.1 triệu. Khoảng 185.000 lần cắt cụt chi xảy ra ở Hoa Kỳ mỗi năm. Năm 2009, chi phí bệnh viện liên quan đến cắt cụt chi tổng cộng hơn 8.3 tỷ đô la Mỹ. Ước tính có khoảng 3.6 triệu người ở Hoa Kỳ sống với việc thiếu chân tay vào năm 2050. Người Mỹ gốc Phi có khả năng bị cắt cụt chi cao gấp bốn lần so với người Mỹ da trắng.
Tỉnh ủy Đồng Nai

Tỉnh ủy Đồng Nai hay còn được gọi Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Đồng Nai. Tỉnh ủy Đồng Nai là cơ quan lãnh đạo cao nhất của Đảng bộ tỉnh Đồng Nai giữa hai kỳ đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh, do Đại hội Đại biểu Đảng bộ tỉnh bầu.
Tỉnh ủy Đồng Nai có chức năng thi hành nghị quyết, quyết định của Đại hội Đại biểu Đảng bộ tỉnh Đồng Nai, Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Ban Bí thư và Bộ Chính trị.
Đứng đầu Tỉnh ủy là Bí thư Tỉnh ủy và thường là ủy viên Ban chấp hành Trung ương Đảng. Bí thư hiện tại là Ủy viên Trung ương Đảng Nguyễn Hồng Lĩnh.
Điện cơ đồ

Điện cơ đồ (Electromyography- EMG) là một kỹ thuật y học chẩn đoán điện để đánh giá và ghi lại hoạt động điện được tạo ra bởi cơ xương. EMG được thực hiện bằng cách sử dụng một dụng cụ gọi là máy đo điện cơ để tạo ra một bản ghi gọi là điện cơ đồ. Máy đo điện cơ phát hiện điện thế được tạo ra bởi các tế bào cơ khi các tế bào này được kích hoạt bằng điện hoặc thần kinh. Các tín hiệu có thể được phân tích để phát hiện các bất thường về y tế, mức độ kích hoạt hoặc lệnh tuyển dụng hoặc để phân tích cơ chế sinh học của chuyển động của con người hoặc động vật.
Sử dụng trong y tế.
Xét nghiệm EMG có nhiều ứng dụng lâm sàng và y sinh. EMG được sử dụng như một công cụ chẩn đoán để xác định các bệnh thần kinh cơ, hoặc là một công cụ nghiên cứu để nghiên cứu về kinesiology và rối loạn kiểm soát vận động. Tín hiệu EMG đôi khi được sử dụng để hướng dẫn độc tố botulinum hoặc tiêm phenol vào cơ bắp. Tín hiệu EMG cũng được sử dụng như một tín hiệu điều khiển cho thiết bị giả như bàn tay, cánh tay, và chi dưới giả.
Máy đo gia tốc có thể được sử dụng để theo dõi thần kinh cơ trong gây mê toàn thân bằng thuốc ức chế thần kinh cơ, để tránh hiện tượng dư hóa sau phẫu thuật (PORC).
Ngoại trừ trong trường hợp một số tình trạng bệnh cơ nguyên phát hoàn toàn, EMG thường được thực hiện với một xét nghiệm y học chẩn đoán điện khác để đo chức năng dẫn truyền của các dây thần kinh. Đây được gọi là nghiên cứu dẫn truyền thần kinh (NCS). Kim EMG và NCS thường được chỉ định khi có đau ở chân tay, yếu do chèn ép dây thần kinh cột sống hoặc lo ngại về một số tổn thương hoặc rối loạn thần kinh khác. Chấn thương dây thần kinh cột sống không gây ra đau cổ, đau lưng hoặc đau thắt lưng và vì lý do này, bằng chứng không cho thấy EMG hoặc NCS hữu ích trong chẩn đoán nguyên nhân đau thắt lưng, đau ngực hoặc đau cột sống cổ. Kim EMG có thể hỗ trợ chẩn đoán chèn ép hoặc tổn thương dây thần kinh (như hội chứng ống [[cổ tay]]), chấn thương rễ thần kinh (như đau thần kinh tọa) và các vấn đề khác của cơ hoặc dây thần kinh. Các điều kiện y tế ít phổ biến hơn bao gồm xơ cứng teo cơ bên, bệnh nhược cơ và loạn dưỡng cơ.