Irataba

Irataba (sinh khoảng năm 1814 – mất năm 1874) là một nhà lãnh đạo của Xứ Mohave, được người ta biết đến với vai trò là người chủ trương hòa bình với người da trắng và một người hòa giải với Hoa Kỳ. Ông là một nhà hùng biện nổi tiếng và là một trong những người Mohave đầu tiên nói tiếng Anh. 
Ông sinh ra ở gần sông Colorado ngày nay ở Arizona. Irataba là một nhà hùng biện nổi tiếng và là một trong những người Mohave đầu tiên nói tiếng Anh, một kỹ năng ông đã sử dụng để phát triển quan hệ với Mỹ. Hồ sơ ban đầu đề cập ông là người có dáng vóc lớn và thái độ nhẹ nhàng. Đầu tiên Irataba gặp gỡ người Mỹ châu Âu vào năm 1851 khi Ông giúp đoàn thám hiểm Sitgreaves. Năm 1854, ông đã gặp Amiel Whipple, sau đó dẫn đến đoàn thám hiểm đi băng qua Colorado. Một số người Mohave hỗ trợ nhóm, và Irataba đồng ý hộ tống họ đi qua lãnh hổ của Paiute đến Đường mòn Tây Ban Nha Cũ, đưa họ đến miền Nam California. Sau đó, ông giúp đỡ và bảo vệ cuộc thám hiểm khác, khiến một danh tiếng giữa người da trắng là người lãnh đạo bản địa quan trọng nhất trong khu vực.
Chống lại lời khuyên của Irataba, năm 1858, các chiến binh Mohave đã tấn công đoàn xe ngựa người di cư đầu tiên sử dụng đường Beale’s Wagon qua Xứ Mohave. Kết quả là, Bộ Chiến tranh Hoa Kỳ đã phái một biệt đội dưới quyền chỉ huy của Đại tá William Hoffmann bình định bộ tộc
này. Sau một loạt các cuộc đối đầu được gọi là chiến tranh Mohave, Hoffman đã thành công trong việc thống trị Mohave, và ra lệnh họ phải cho phép những người định cư được đi qua lãnh thổ của họ. Để đảm bảo tuân thủ, pháo đài Mohave gì xây gần địa điểm đã diễn ra cuộc chiến
trong tháng 4 năm 1859. Hoffmann cũng đã bỏ tù nhiều nhà lãnh đạo Mohave. Có được ủng hộ cho mối quan hệ thân thiện với người da trắng, Irataba đã trở thành "Aha macave yaltanack" (lãnh đạo) của Xứ này được bầu chọn, trái với truyền thống thừa kế.
Do kết quả của nhiều tương tác của ông với các quan chức và người định cư Hoa Kỳ, mà Irataba mời đến Washington, D.C., vào năm 1864 để tham dự cuộc họp chính thức với các thành viên của quân đội và chính phủ Mỹ, bao gồm cả Tổng thống Abraham Lincoln. Ông là người người Mỹ bản địa đầu tiên từ miền Tây Nam gặp mặt một vị Tổng thống Hoa Kỳ. Ông đã nhận được sự chú ý đáng kể trong chuyến đi đến thủ đô Hoa Kỳ, và các thành phố New York và Philadelphia, nơi ông được tặng quà, bao gồm một cây gậy đầu bọc bạc từ Lincoln. Khi trở về, ông đã đàm phán việc tạo ra Khu bảo tồn người Anh Điêng sông Colorado, vụ việc ra một sự chia rẽ trong Xứ Mohave khi ông dẫn hàng trăm người ủng hộ ông đến thung lũng sông Colorado. Phần lớn người Mohave mong muốn ở lại quê hương tổ tiên của họ gần pháo đài Mohave và dưới sự lãnh đạo của lãnh đạo cha truyền con nối của họ, Homoseh quahote, là người ít nhiệt tình đối với sự hợp tác trực tiếp với người da trắng. Là lãnh đạo của nhóm Sông Colorado của Mohave, Irataba khuyến khích quan hệ hòa bình với người da trắng, ông đóng vai trò như là một trung gian hòa giải giữa các bộ lạc chiến tranh trong khu vực, và trong những năm sau này của ông tiếp tục dẫn đầu trong các cuộc xung đột đang diễn ra Mohave của họ với người Paiute và Chemehuevi.
Một số nhà sử học xem Irataba một nhà lãnh đạo vĩ đại đã đấu tranh hòa bình, nhưng những người khác cho rằng ông có thể làm nhiều hơn để bảo vệ lối sống người Mohave. Tháng 3 năm 2015, Tù trưởng bộ lạc Mohave Dennis Patch ghi danh Irataba đã đảm bảo rằng "người Mohave ở lại trên đất họ đã sinh sống trên từ thời xa xưa."