Elizabeth Phù

Elizabeth Phù (tiếng Anh: Elizabeth Phu) hay thân mật là Liz, sinh năm 1976 tại Việt Nam, là một nữ chính khách người Mỹ gốc Việt. Bà là giám đốc phụ trách Vụ Đông Nam Á và châu Đại Dương của Chính phủ Hoa Kỳ và là thành viên thuộc Hội đồng An ninh Quốc gia Hoa Kỳ, kiêm cố vấn cấp cao cho Tổng thống Hoa Kỳ Obama. Bà Phu đóng vai trò quan trọng trong việc giúp Tổng thống Hoa Kỳ Barack Obama định hình chính sách trong những khu vực mà bà đảm trách, trong đó có việc thúc đẩy quan hệ hợp tác toàn diện với Việt Nam và thực hiện chính sách xoay trục sang châu Á – Thái Bình Dương của Washington. Bà Phu là người đứng đầu trong việc soạn thảo chương trình hỗ trợ tăng cường năng lực hàng hải của Hoa Kỳ cho một số nước ASEAN Trong một buổi nói chuyện tại Việt Nam của tổng thống Hoa Kỳ, ông Obama đã nhắc đến bà Phu như một trong những người Việt tiêu biểu với những thành công phi thường..
Tuổi thơ.
Trước năm 1975, cha của Elizabeth Phu từng làm việc cho Hoa Kỳ tại miền nam Việt Nam và sau đó bị đưa đi học tập cải tạo một thời gian sau Sự kiện 30 tháng 4 năm 1975. Khi học tập cải tạo trở về, gia đình ông lâm vào tình cảnh bế tắc và quyết định đi vượt biên. Năm 1978 gia đình bà Phu đầu tiên đi vượt biên. Họ bị bắt và bị đưa vào trại học tập cải tạo một vài tháng. Ông bà của Elizabeth Phu đã thành công khi chuộc tiền để gia đình ra được, ông bà đã phải bán tất cả của cải để gia đình bà Phu có thể vượt biên lần nữa. Gia đình bà trở thành thuyền nhân Việt Nam trong một chuyến hải hành trên một chiếc thuyền với 253 người. Tàu họ cặp bến và ở lại tại một trại tị nạn ở Mã Lai. Theo Elizabeth kể, lúc đó bà chỉ mới biết đi chập chững nhưng cũng có nhiều kỷ niệm trong trại tị nạn còn nhớ được.
Gia đình bà Phu sau đó được phỏng vấn và đến Hoa Kỳ, định cư tại Oakland, California khi bà gần 4 tuổi. Theo lời của Tổng thống Hoa Kỳ Obama thì "Chỉ với 20 USD trong túi, cha mẹ Liz bắt đầu xây dựng một cuộc đời mới ở California. Họ dạy con cái về tầm quan trọng của giáo dục". Những ngày đầu tiên khi gia đình bà Phu tới Mỹ, theo lời bà kể: "Những người hàng xóm đã mở lòng với gia đình tôi, dạy tôi văn hóa và truyền thống… ".
Sau khi học xong Miramonte High School bên ngoài Oakland và theo học tại UC Berkeley 1993–1997, Phu tốt nghiệp thạc sĩ tại UC San Diego năm 2000.
Gia đình.
Năm 2011, Elizabeth Phu kết hôn với Andrew Ridenour, làm việc tại Ủy ban Giao dịch hàng hóa kỳ hạn của Chính phủ Mỹ. Ông bà có một con trai sinh năm 2012. Mẹ bà Phu là y tá đã nghỉ hưu, còn bố bà làm việc trong một công ty tài chính, nơi đầu tiên tiếp nhận ông từ khi sang Mỹ. Gia đình bà Phu có hai chị em gái. Theo báo "Người Lao động" thì gia đình nữ chính khách gốc Việt này luôn tích cực bảo vệ chính sách mở cửa với người nhập cư của nước Mỹ.
Sự nghiệp.
Elizabeth Phu sau khi tốt nghiệp hạng ưu chuyên ngành khoa học chính trị ở Đại học California tại Berkeley, bà đã học tiếp để lấy bằng thạc sĩ chuyên ngành Quan hệ Quốc tế Thái Bình Dương tại Đại học California tại San Diego. Bà Phu được tu nghiệp trong một năm tại học viện quân sự cấp cao Dwight D. Eisenhower.
Elizabeth Phu nắm giữ nhiều vai trò quan trọng trong Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ từ năm 2002 đến 2007, như trợ lý chính sách NATO về Nga và Ukraine. Bà Phu là một chuyên gia hàng đầu về an ninh quốc gia của Hoa Kỳ. Bà có hơn 10 năm kinh nghiệm phục vụ tại Nhà Trắng. Elizabeth Phu đã làm việc trong chính quyền của cựu tổng thống George W. Bush và cả tổng thống Barack Obama.
Trong quan hệ Hoa Kỳ và các nước châu Á.
Bà Phu là giám đốc vụ Các Vấn đề Đông Nam Á; phụ trách phát triển chính sách quân sự của Hoa Kỳ với Singapore, Philippines, Australia; trợ lý chính sách chống phổ biến vũ khí và viện trợ thiết bị, huấn luyện cho các nước Philippines, Việt Nam, Malaysia và Indonesia với ngân sách lên đến 150 triệu USD. Bà Phu là ủy viên Hội đồng An ninh Quốc gia của Hoa Kỳ, bà còn là giám đốc các vấn đề an ninh Đông Nam Á, châu Đại Dương và Đông Á. Elizabeth Phu đóng một vai trò quan trọng trong việc giúp đỡ ông Obama định hình các chính sách ở Đông Nam Á. Với vị trí của mình, Elizabeth Phu giúp hoạch định, phát triển và đàm phán các thỏa thuận quốc tế có tác động đến an ninh quốc gia về lâu dài của Hoa Kỳ. Từ các kết quả đạt được, bà Phu đã chứng tỏ được khả năng giải quyết các vấn đề phức tạp, xử lý các tình huống khủng hoảng và điều hành nhiều chương trình lớn.
Trước các phong trào cách mạng tại Myanmar vào năm 2007 và sau đó là cơn bão Nargis làm thiệt mạng hàng trăm ngàn người Myanmar vào năm 2008, với vai trò của mình tại Nhà Trắng, bà Elizabeth hợp với Bộ Ngân Khố để giám sát toàn bộ các biện pháp chế tài và lịnh cấm vận kinh tế với chế độ quân phiệt Myanmar do đã đàn áp các phong trào dân chủ tại quốc gia này. Trong vai trò cố vấn và tham gia những quyết định quan trọng ở Myanmar, có thể nói rằng bà Elizabeth là một trong những cố vấn an ninh quốc gia Hoa Kỳ đã đóng góp nhiều công sức giúp Myanmar đạt đến con đường dân chủ.
Trong quan hệ Việt Nam–Hoa Kỳ.
Bà Phu là người tham gia công tác chuẩn bị và dàn xếp các thoả thuận về chính trị, quốc phòng và kinh tế cho các cuộc họp giữa Tổng thống Hoa Kỳ Obama với các lãnh đạo cao cấp của Việt Nam, như các cuộc gặp giữa Tổng thống Obama và Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng hay Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tại Mỹ và chuyến viếng thăm Việt Nam vào cuối tháng 5 của Tổng thống Hoa Kỳ tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh.
Bà Phu là người đứng đầu trong việc soạn thảo chương trình hỗ trợ tăng cường năng lực hàng hải của Hoa Kỳ cho một số nước ASEAN, trong đó có bao gồm cả Việt Nam, được Nhà Trắng công bố cuối năm 2015.
Đánh giá.
Ngày 25 tháng 05 năm 2016, tại cuộc giao lưu với khoảng 1.000 thanh niên Việt Nam là thành viên của Sáng kiến Thủ lĩnh trẻ Đông Nam Á (YSEALI) tại Thành phố Hồ Chí Minh, Elizabeth Phu đã được Tổng thống Hoa Kỳ Obama nhắc đến trong bài phát biểu của ông với một câu chuyện phi thường về một người Việt tiêu biểu khiến bà được nhiều người biết đến và tìm hiểu.