vietgpt/wikipedia_vi huggingface dataset:
2010 GB174

2010 GB174 là một thiên thể ngoài Hải Vương Tinh. Nó được khám phá vào ngày 12 tháng 4 năm 2010 tại Mauna Kea. Nó không bao giờ lại gần Mặt Trời quá 48.5 AU - khoảng ngoài của vành đai Kuiper. 2010 GB174 đã đến củng điểm (điểm gần Mặt Trời nhất) của mình vào năm 1952 và đã đi xa hơn 70 AU vào tháng 9 năm 2014. Nó rất có khả năng là một hành tinh lùn.
Vòng loại Davis Cup 2019

Vòng loại của Davis Cup 2019 diễn ra từ ngày 1–2 tháng 2. 12 đội thắng giành quyền tham dự vòng chung kết Davis Cup 2019.
Đội.
24 đội sẽ tham dự cho 12 suất tham dự Vòng chung kết, trong quyết định thi đấu trên sân nhà và sân khách.
24 đội tham dự gồm:
12 đội thua ở vòng loại sẽ thi đấu tại Nhóm I tại khu vực tương ứng vào tháng 9.
"#: Bảng xếp hạng Quốc gia vào ngày 29 tháng 10 năm 2018.
Hạt giống
Không xếp loại hạt giống
Sáng tạo doanh 2019

Sáng tạo doanh 2019 (Sáng tạo 101 mùa 2) là chương trình tuyển chọn nhóm nhạc thần tượng nam do Đằng Tấn (Tencent) đầu tư chế tác. Tổ sản xuất muốn "định nghĩa lại thẩm mỹ về sự nam tính" nên không chọn các thực tập sinh, người mới mà là các nhóm nam cùng tranh tài. Triệu tập 101 thí sinh, trong vòng 4 tháng tiến hành huấn luyện kín, cuối cùng do công chúng bỏ phiếu bầu chọn ra 11 người tạo thành nhóm nhạc nam thần tượng mới. Chương trình tại nước ngoài ra WeTV độc quyền phát hành. Nhóm nhạc debut mang tên là R1SE.
Tháng 11/2018, Tencent công bố kế hoạch sản xuất chương trình Sáng tạo 101 mùa thứ 2. Ngày 22/1/2019, chương trình đổi tên chính thức thành Sáng tạo doanh 2019 và công bố Địch Lệ Nhiệt Ba là người khởi xướng nhóm nhạc nam.
Tháng 2/2019, công bố ban chủ nhiệm Chương trình gồm các nghệ sỹ: Quách Phú Thành, Tô Hữu Bằng, Hoàng Lập Hành và Hồ Ngạn Bân.
Xếp hạng.
Kết quả chính thức.
Trong đêm chung kết vào ngày 8 tháng 6 năm 2019, các cố vấn thông báo tên chính thức của nhóm là R1SE.
Naltrexone

Naltrexone, được bán dưới tên thương hiệu ReVia và Vivitrol với các thương hiệu khác, là một loại thuốc chủ yếu được sử dụng để quản lý sự phụ thuộc vào rượu hoặc opioid. Một người phụ thuộc opioid không nên nhận naltrexone trước khi cai nghiện. Thuốc này được uống qua miệng hoặc tiêm cơ bắp. Hiệu ứng bắt đầu trong vòng 30 phút. Tuy nhiên, việc giảm ham muốn đối với opioid có thể mất vài tuần.
Tác dụng phụ của thuốc này có thể bao gồm khó ngủ, lo lắng, buồn nôn và đau đầu. Ở những người vẫn còn dùng opioid, có thể có hội chứng cai nghiện opioid. Sử dụng không được khuyến cáo ở những người bị suy gan. Không rõ sử dụng chất này có an toàn trong thai kỳ hay không. Naltrexone là một chất đối kháng opioid và hoạt động bằng cách ngăn chặn tác dụng của opioid, cả từ bên trong và bên ngoài cơ thể.
Naltrexone được sản xuất lần đầu tiên vào năm 1965 và được chấp thuận cho sử dụng y tế tại Hoa Kỳ vào năm 1984. Tính đến năm 2017, chi phí bán buôn máy tính bảng là khoảng 0,74 USD mỗi ngày tại Mỹ. Các mũi tiêm phóng thích kéo dài có giá khoảng $ 1,267 mỗi tháng ($ 41,20 mỗi ngày). Naltrexone, như bupropion/naltrexone, cũng được sử dụng để điều trị béo phì.
Sử dụng trong y tế.
Nghiện rượu.
Naltrexone đã được nghiên cứu tốt nhất như là một thuốc điều trị chứng nghiện rượu. Naltrexone đã được chứng minh là làm giảm số lượng và tần suất uống. Nó không làm thay đổi tỷ lệ người uống rượu. Lợi ích tổng thể của nó đã được mô tả là "khiêm tốn".
Acamprosate có thể hoạt động tốt hơn naltrexone nhằm loại bỏ việc uống rượu, trong khi naltrexone có thể làm giảm ham muốn rượu ở mức độ lớn hơn.
Phương pháp Sinclair là phương pháp sử dụng chất đối kháng opioid như naltrexone để điều trị chứng nghiện rượu. Người bệnh dùng thuốc khoảng một giờ (và chỉ sau đó) trước khi uống để tránh tác dụng phụ phát sinh từ việc sử dụng mãn tính. Chất đối kháng opioid ngăn chặn tác dụng củng cố tích cực của rượu và cho phép người bệnh dừng hoặc giảm uống rượu.
Sử dụng opioid.
Naltrexone tiêm với tác dụng dài làm giảm việc sử dụng heroin nhiều hơn là giả dược. Nó có lợi ích hơn methadone và buprenorphin ở chỗ nó không phải là thuốc có hạn chế. Nó có thể làm giảm cảm giác thèm thuốc opioid sau một vài tuần và giảm nguy cơ quá liều. Nó được tiêm vào cơ thể một lần mỗi tháng và có sự tuân thủ tốt hơn so với công thức uống.
Bệnh Osgood–Schlatter

Bệnh Osgood–Schlatter (OSD) là tình trạng viêm dây chằng ở xương chày. Nó được đặc trưng bởi một vết sưng đau ngay dưới đầu gối mà trở nên tồi tệ hơn khi hoạt động và tốt hơn khi nghỉ ngơi. Các cơn đau thường kéo dài vài tuần đến vài tháng. Một hoặc cả hai đầu gối có thể bị ảnh hưởng và đau nhức có thể tái phát.
Các yếu tố rủi ro bao gồm lạm dụng, đặc biệt là các môn thể thao liên quan đến chạy hoặc nhảy thường xuyên. Cơ chế cơ bản là căng thẳng lặp đi lặp lại trên tấm tăng trưởng của xương chày trên. Chẩn đoán thường dựa trên các triệu chứng. Một phim chụp X quang thông thường có thể cho thấy bình thường hoặc hiển thị sự phân mảnh trong vùng đính kèm.
Đau đớn thường tự giảm theo thời gian. Áp dụng lạnh cho khu vực bị ảnh hưởng, nghỉ ngơi, kéo dài và tăng cường các bài tập có thể giúp đỡ. NSAID như ibuprofen có thể được sử dụng. Các hoạt động ít căng thẳng hơn như bơi lội hoặc đi bộ có thể được khuyến nghị. Nẹp chân trong một khoảng thời gian có thể làm đỡ đau. Sau khi tăng trưởng chậm lại, điển hình là 16 tuổi ở bé trai và 14 ở bé gái, cơn đau sẽ không còn xảy ra mặc dù vết sưng có khả năng còn lại.
Khoảng 4% số người bị bệnh này tại một số thời điểm trong đời. Nam giới trong độ tuổi từ 10 đến 15 thường bị ảnh hưởng nhất. Tình trạng này được đặt theo tên của Robert Bayley Osgood (1873 1956), một bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình người Mỹ và Carl B. Schlatter (1864 1934), một bác sĩ phẫu thuật người Thụy Sĩ, đã mô tả chứng bệnh này một cách độc lập vào năm 1903.
Cú pháp Java

Cú pháp của ngôn ngữ lập trình Java là tập các quy tắc để xác định các viết và diễn giải một chương trình Java.
Cú pháp của nó hầu hết có nguồn gốc từ C và C++. Không như trong C++, trong Java không có các hàm hoặc biến toàn cục, nhưng có các thành viên dữ liệu cũng được xem là biến toàn cục (global variable). Tất cả mã thuộc về lớp và tất cả giá trị là đối tượng. Ngoại lệ duy nhất là các kiểu nguyên thủy (primitive type), vốn không được thể hiện bởi một thực thể của lớp vì lí do hiệu suất (mặc dù nó có thể được chuyển đổi tự động thành đối tượng và ngược lại thông qua autoboxing). Một số tính năng như nạp chồng toán tử (operator overloading) hay kiểu số nguyên không dấu (unsigned integer)được bỏ qua để đơn giản hóa ngôn ngữ và để tránh các lỗi lập trình có thể xảy ra.
Cú pháp Java dần được mở rộng trong 11 bản phát hành JDK, hỗ trợ khả năng như lập trình tổng quát và hàm số hằng (function literal - còn gọi là biểu thức lambda trong Java).
Nadolol

Nadolol, được bán dưới tên thương hiệu Corgard và các thương hiệu khác, là một loại thuốc dùng để điều trị huyết áp cao, đau tim và rung tâm nhĩ. Thuốc này cũng đã được sử dụng để ngăn ngừa chứng đau nửa đầu và biến chứng của bệnh xơ gan. Nó được uống qua miệng.
Các tác dụng phụ của nadolol thường gặp bao gồm chóng mặt, cảm thấy mệt mỏi, nhịp tim chậm và hội chứng Raynaud. Tác dụng phụ nghiêm trọng có thể bao gồm suy tim và co thắt phế quản. Việc sử dụng nó trong thai kỳ và cho con bú là không an toàn. Nó là một thuốc chẹn beta không chọn lọc và hoạt động bằng cách chặn thụ thể β1-adrenergic trong tim và thụ thể β2-adrenergic trong mạch máu.
Nadolol được cấp bằng sáng chế vào năm 1970 và được đưa vào sử dụng trong y tế vào năm 1978. Nó là có sẵn như là một loại thuốc gốc. Một tháng liều cung cấp ở Vương quốc Anh tiêu tốn của NHS khoảng £ 6 vào năm 2019. Tại Hoa Kỳ, chi phí bán buôn của thuốc này là khoảng US $ 52. Trong năm 2016, đây là loại thuốc được kê đơn nhiều thứ 283 tại Hoa Kỳ với hơn một triệu đơn thuốc.
Sử dụng trong y tế.
Nadolol được sử dụng để điều trị tăng huyết áp và điều trị lâu dài chứng đau thắt ngực và được FDA chấp thuận cho các mục đích này.
Nó thường được sử dụng ngoài nhãn để kiểm soát nhịp tim ở những người bị rung tâm nhĩ, phòng ngừa chứng đau nửa đầu; phòng ngừa chảy máu tĩnh mạch ở những người bị tăng huyết áp cổng thông tin do xơ gan; và để điều trị cho những người có lượng hormone tuyến giáp cao.
Suy gan

Suy gan là sự bất lực của gan không thực hiện được các chức năng bình thường của nó là tổng hợp và trao đổi chất như một phần của sinh lý bình thường. Hai hình thức suy gan được công nhận, cấp tính và mãn tính. Gần đây, một dạng suy gan thứ ba được gọi là suy gan cấp tính mãn tính (ACLF) đang ngày càng được công nhận.
Cấp tính.
Suy gan cấp tính được định nghĩa là "sự phát triển nhanh chóng của rối loạn chức năng tế bào gan, đặc biệt là rối loạn đông máu và thay đổi trạng thái tâm thần ở bệnh nhân không có bệnh gan trước đó". : 1557 
Quá trình bệnh suy gan có liên quan đến sự phát triển của rối loạn đông máu của bệnh nguyên gan và mức độ thay đổi rõ rệt trên lâm sàng do bệnh não do gan. Một số biện pháp quan trọng là ngay lập tức cần thiết khi bệnh nhân trình bày cho chăm sóc y tế. Chẩn đoán suy gan cấp tính dựa trên khám thực thể, phát hiện trong phòng thí nghiệm, tiền sử bệnh nhân và tiền sử bệnh lý trong quá khứ để xác định thay đổi trạng thái tâm thần, rối loạn đông máu, tốc độ khởi phát nhanh và không có bệnh gan trước đó. : 1557
Định nghĩa chính xác thế nào là "cấp tính" phần nào cần phải đặt dấu hỏi, vì các phân chia khác nhau tồn tại dựa trên thời gian từ khi xuất hiện các triệu chứng gan đầu tiên đến khi khởi phát bệnh não. Một sơ đồ định nghĩa "suy gan cấp tính" là sự phát triển của bệnh não trong vòng 26 tuần kể từ khi xuất hiện bất kỳ triệu chứng gan nào. Điều này được chia thành "suy gan tối cấp", đòi hỏi phải khởi phát bệnh não trong vòng 8 tuần và "cận lâm sàng", mô tả khởi phát bệnh não sau 8 tuần nhưng trước 26 tuần. Một kế hoạch khác định nghĩa "tối cấp" là khởi phát trong vòng 7 ngày, "cấp tính" là khởi phát từ 7 đến 28 ngày và "bán cấp" là khởi phát trong khoảng từ 28 ngày đến 24 tuần. : 1557
Mạn tính.
Suy gan mạn tính thường xảy ra trong bối cảnh xơ gan, bản thân nó có khả năng là kết quả của nhiều nguyên nhân có thể gây ra, như uống quá nhiều rượu, viêm gan B hoặc C, tự miễn dịch, nguyên nhân di truyền và chuyển hóa (như quá tải sắt hoặc đồng, viêm gan nhiễm mỡ hoặc bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu).
Cấp tính mãn tính.
"Cấp tính mạn tính" được cho là tồn tại khi một người mắc bệnh gan mạn tính phát triển các đặc điểm của suy gan. Một số nguyên nhân cơ bản có thể kết tủa điều này, chẳng hạn như lạm dụng rượu hoặc nhiễm trùng. Những người bị ACLF có thể bị bệnh nặng và cần được điều trị chăm sóc đặc biệt, và đôi khi phải ghép gan. Tỷ lệ tử vong với điều trị là 50%.
Vắc-xin phế cầu khuẩn

Vắc-xin phế cầu khuẩn là vắc-xin chống vi khuẩn "Streptococcus pneumoniae". Việc sử dụng chúng có thể ngăn ngừa một số trường hợp viêm phổi, viêm màng não và nhiễm trùng huyết. Có hai loại vắc-xin phế cầu khuẩn: vắc-xin liên hợp và vắc-xin polysacarit. Chúng được tiêm bằng cách tiêm cơ bắp hoặc ngay dưới da.
Tổ chức Y tế Thế giới khuyến nghị sử dụng vắc-xin liên hợp trong tiêm chủng thông thường cho trẻ em. Điều này bao gồm cả những người nhiễm HIV/AIDS. Ba hoặc bốn liều khuyến cáo có hiệu quả từ 71 đến 93% trong việc ngăn ngừa bệnh phế cầu khuẩn nặng. Vắc-xin polysacarit, trong khi hiệu quả ở người lớn khỏe mạnh, không hiệu quả ở trẻ em dưới hai tuổi hoặc những người có chức năng miễn dịch kém.
Những vắc-xin này nói chung là an toàn. Với vắc-xin liên hợp, khoảng 10% trẻ sơ sinh bị đỏ ở chỗ tiêm, sốt hoặc thay đổi giấc ngủ. Dị ứng nặng khi tiêm văcxin này là rất hiếm.
Vắc-xin phế cầu khuẩn đầu tiên được phát triển vào những năm 1980. Chúng nằm trong Danh sách các loại thuốc thiết yếu của Tổ chức Y tế Thế giới, những loại thuốc hiệu quả và an toàn nhất cần có trong hệ thống y tế. Chi phí bán buôn ở các nước đang phát triển là khoảng 17 US$ mỗi liều vào năm 2014. Ở Hoa Kỳ, giá của văcxin này nằm trong khoảng từ 25 đến 100 đô la Mỹ.
Giải thưởng Hội Nhà Văn

Giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam là một giải thưởng văn học của Hội Nhà văn Việt Nam. Hằng năm Hội Nhà văn Việt Nam đều tổ chức phát động và trao Giải thưởng Hội Nhà Văn cho các loại hình văn học. Đồng thời, cứ mỗi 5 năm, Hội trao Giải thưởng Thăng Long cho các hoạt động văn học có ý nghĩa nhất.
Dưới đây là danh sách các giải thưởng các năm (danh sách này chưa đầy đủ).
2002.
Danh sách năm này còn thiếu.
Bệnh dịch hạch thể phổi

Bệnh dịch hạch thể phổi là một bệnh nhiễm trùng phổi nghiêm trọng do vi khuẩn "Yersinia pestis gây ra". Các triệu chứng bao gồm sốt, nhức đầu, khó thở, đau ngực và ho. Bệnh thường bắt đầu khoảng ba đến bảy ngày sau khi tiếp xúc. Đây là một trong ba dạng bệnh dịch hạch 
Dạng dịch hạch viêm phổi có thể xảy ra sau khi bị nhiễm trùng dịch hạch hoặc nhiễm trùng huyết ban đầu. Nó cũng có thể là do hít phải những giọt nước trong không khí từ người khác hoặc từ mèo bị nhiễm bệnh viêm phổi. Sự khác biệt giữa các dạng bệnh dịch hạch là vị trí nhiễm trùng; trong bệnh dịch hạch viêm phổi, nhiễm trùng ở phổi, trong bệnh dịch hạch bạch huyết thì nhiễm trùng ở hạch bạch huyết và trong bệnh dịch hạch máu thì nhiễm trùng trong máu. Chẩn đoán bằng cách xét nghiệm máu, đờm hoặc dịch từ một hạch bạch huyết.
Trong khi vắc-xin đang được nghiên cứu, ở hầu hết các quốc gia chúng chưa có sẵn trên thị trường. Phòng ngừa dịch này bằng cách tránh tiếp xúc với động vật gặm nhấm, người hoặc mèo bị nhiễm bệnh. Khuyến cáo những người bị nhiễm nên cách ly với người khác. Điều trị bệnh dịch hạch viêm phổi bằng kháng sinh.
Bệnh dịch hạch phổi có mặt trong số các loài gặm nhấm ở Châu Phi, Châu Mỹ và Châu Á. Bệnh dịch hạch viêm phổi nghiêm trọng và ít phổ biến hơn bệnh dịch hạch bạch huyết. Tổng số báo cáo của tất cả các loại bệnh dịch hạch trong năm 2013 là 783. Bệnh dịch hạch viêm phổi không được điều trị có tỷ lệ tử vong gần 100%. Một số người đưa ra giả thuyết rằng phiên bản viêm phổi của bệnh dịch hạch chủ yếu chịu trách nhiệm cho Cái chết đen dẫn đến khoảng 50 triệu người chết trong những năm 1300.
UEFA Champions League 2004–05

UEFA Champions League 2004–05 là mùa giải thứ 50 của giải đấu bóng đá các câu lạc bộ hàng đầu châu Âu được tổ chức bởi UEFA, và là mùa thứ 13 kể từ khi nó được đổi tên từ Cúp C1 châu Âu thành UEFA Champions League. Liverpool là đội vô địch, đội đã đánh bại Milan trên chấm phạt đền trong trận chung kết, đã lội ngược dòng ghi 3 bàn trong hiệp 2 sau khi để Milan ghi 3 bàn trong hiệp 1. Đội trưởng của Liverpool, Steven Gerrard, được bầu chọn là Cầu thủ xuất sắc nhất năm của UEFA vì vai trò quan trọng của anh ấy trong trận chung kết và trong suốt mùa giải Champions League. Trận chung kết diễn ra tại sân vận động Olympic Atatürk ở Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ, thường được coi là một trong những trận đấu hay nhất trong lịch sử của giải đấu, nhiều nhà bình luận gọi đây là "màn lội ngược dòng điên rồ" nhất trong lịch sử bóng đá . Với 8 bàn, Ruud van Nistelrooy của Manchester United là cầu thủ ghi bàn hàng đầu trong bốn mùa liên tiếp.
Vì đó là danh hiệu cúp châu Âu thứ năm của họ, Liverpool được trao cúp vĩnh viễn và nhận Huy hiệu danh dự UEFA. Một danh hiệu mới đã được thực hiện cho mùa giải 2005-06.
Porto là nhà đương kim vô địch, nhưng đã bị loại bởi đối thủ thành phố Milan Internazionale ở vòng đấu loại trực tiếp đầu tiên.
Phân bố đội của các hiệp hội.
Tổng cộng có 72 đội từ 48 trong số 52 hiệp hội thành viên UEFA tham dự UEFA Champions League 2004–05 (ngoại trừ Liechtenstein, do không tổ chức giải quốc nội, Kazakhstan, Andorra và San Marino). Xếp hạng hiệp hội dựa trên hệ số quốc gia UEFA được dùng để xác định số đội tham dự cho mỗi hiệp hội:
Xếp hạng hiệp hội.
Đối với UEFA Champions League 2004–05, các hiệp hội được phân bố dựa trên hệ số quốc gia UEFA năm 2003, tính đến thành tích của họ tại các giải đấu ở châu Âu từ mùa giải 1998-99 đến 2002-03.
Ngoài việc phân bố số lượng đội dựa trên hệ số quốc gia, các hiệp hội có thể có thêm đội tham dự Champions League, như được ghi chú dưới đây:
Các đội tham dự.
Vị trí giải quốc nội ở mùa giải trước được thể hiện trong dấu ngoặc đơn (TH: Đương kim vô địch Champions League).
Vòng bảng.
16 đội chiến thắng từ vòng loại thứ ba, 10 nhà vô địch từ các quốc gia xếp hạng 1-10 và sáu đội xếp thứ hai từ các quốc gia xếp hạng 1-6 đã được rút ra thành tám bảng mỗi bảng bốn đội. Hai đội đứng đầu trong mỗi nhóm sẽ tiến vào vòng play-off Champions League, trong khi các đội xếp thứ ba sẽ tiến vào vòng thứ ba UEFA Cup.
Biện pháp quyết định ai thắng khi các đối thủ hoà nhau, nếu cần thiết, được áp dụng theo thứ tự sau đây:
Maccabi Tel Aviv xuất hiện lần đầu tiên ở vòng bảng.
Vòng đấu loại trực tiếp.
Chung kết.
Là đội vô địch, Liverpool tiếp tục đại diện cho UEFA tại Giải vô địch bóng đá thế giới các câu lạc bộ 2005.
Thống kê.
Thống kê trừ vòng loại.
Tian Thala

Tian Thala (? - 1696), danh xưng hoàng gia là "Samdach Brhat Chao Devaniasena Chandralaya Raja Sri Sadhana Kanayudha", là vua thứ 29 của Vương quốc Lan Xang, trị vì từ năm 1690 đến năm 1695 thì bị lật đổ .
Ông xuất thân từ một gia đình quý tộc nổi tiếng không liên quan đến Hoàng gia, và đã vươn lên trong chính quyền, được vua Sourigna Vongsa bổ nhiệm vào vị trí Tể tướng với danh xưng "Phya Muang Chandra". Ông kế vị khi vua Sourigna Vongsa mất năm 1690.
Để củng cố ngôi vua, năm 1694 ông kết hôn với công chúa nhỏ tuổi nhất, "Chaofa Nying" Suman Kumari, con của vua Sourigna Vongsa. Song ông không được lòng dân và các quý tộc chính, những người không chấp nhận ngoài hoàng tộc lên ngôi.
Vua Tian Thala bị lật đổ năm 1695 bởi Hoàng tử Nan Tharat, cháu trai của Vua Vichai. Ông đã tự sát vào năm 1696, và không có con.
Khủng hoảng chính trị Peru 2009

Cuộc khủng hoảng chính trị Peru năm 2009 là kết quả của sự phản đối liên tục đối với sự phát triển dầu mỏ ở Amazon của Peru bởi người Mỹ bản địa địa phương; họ đã phản đối Petroperú và đối chất với Cảnh sát Quốc gia. Đi đầu trong phong trào chống lại sự phát triển là Asociación Interétnica de Desarrollo de la Selva (AIDESEP), một liên minh của các tổ chức cộng đồng bản địa trong khu vực.
Theo quyết định của chính phủ để thông qua các quy định cho phép các công ty truy cập vào Amazon, người bản địa đã tiến hành hơn một năm tuyên bố chống đối và tuyên truyền để thay đổi chính sách này, bao gồm 65 ngày bất tuân dân sự. Vào tháng 6 năm 2009, chính phủ Garcia đã đình chỉ các quyền tự do dân sự, tuyên bố tình trạng khẩn cấp và gửi trong quân đội để ngăn chặn các cuộc biểu tình. Sự can thiệp của quân đội, được gọi là Baguazo, dẫn đến hai ngày đối đầu đẫm máu, dẫn đến tổng cộng 23 cái chết của cảnh sát, 10 người chết / dân thường và hơn 150 người bản địa bị thương.
Cuộc xung đột này đã được mô tả là bạo lực chính trị tồi tệ nhất của Peru trong nhiều năm và là cuộc khủng hoảng tồi tệ nhất trong nhiệm kỳ tổng thống của Alan García. Thủ tướng Yehude Simon đã buộc phải từ chức sau khi kết thúc, và Quốc hội bãi bỏ các luật dẫn đến các cuộc biểu tình.
Liên kết ngoài.
[[Thể loại:Xung đột năm 2009]]
[[Thể loại:Chính trị năm 2009]]
Cô bé Charlotte

Cô bé Charlotte (若草のシャルロット, lit. "Cô bé Charlotte") là một bộ phim hoạt hình sản xuất bởi Nippon Animation Co. Ltd. Lần đầu tiên được phát sóng tại Nhật Bản từ ngày 29 tháng 10 năm 1977 đến ngày 27 tháng 05 năm 1978, và được dựa trên một câu chuyện gốc của nhà biên kịch Shun'ichi Yukimuro (đối lập với manga hiện có).
Ban đầu, loạt phim này Nippon Animation nhắm mục tiêu cụ thể đến khán giả shoujo, phim rất được yêu thích nhất và biết tới nhiều ở một số nước Châu Âu, đặc biệt là ở Ý. Tại Philippines, nó được phát sóng bởi ABS-CBN vào những năm 1990, Yey! vào tháng 6 năm 2017 và GMA Network vào những năm 2000 cùng với một số lần phát sóng lại sau đó.
Tại Việt Nam, loạt phim đã được có lồng tiếng phát sóng chiếu trên kênh HTV7 vào năm 1995.
Nội dung.
Charlotte được nuôi dưỡng bởi cha cô, một cựu quý tộc Pháp, đang sống tại một trang trại ở Quebec, Canada.
Mặc dù không có mẹ, Charlotte vẫn là một cô bé vui vẻ, hạnh phúc cho đến sinh nhật lần thứ 13. Vào ngày hôm đó, một bưu kiện được gửi tới từ mẹ của cô, người được cho là đã chết.
Sau khi cha của Charlotte qua đời, người mẹ này đến sống với cô. Vào lúc đó, Charlotte gặp một chàng trai kỳ lạ. Đây chỉ là khởi đầu của nhiều sự cố đau lòng trong cuộc đời của cô bé.
Đảng Dân Chủ Singapore

Đảng dân chủ Singapore (abbrev: SDP; ; ; ) là một đảng dân chủ xã hội của Singapore.
Đảng được thành lập vào năm 1980 bởi Chiam See Tong, người với tư cách là Tổng thư ký đã trở thành Thành viên Nghị viện đầu tiên vào năm 1984 khi ông được bầu làm Nghị sĩ cho Pasir Đơn vị thành viên duy nhất. Tại cuộc tổng tuyển cử năm 1991, thành tích tốt nhất từ ​​trước tới nay của đảng, hai thành viên SDP nữa, Ling How Doong và Cheo Chai Chen, đã được bầu vào Nghị viện với tổng số ba nghị sĩ. Tuy nhiên, Chiam rơi vào tay Ban chấp hành trung ương đảng năm 1993 và sau đó rời đảng vào tháng 12 năm 1996. Ông đã được Chee Soon Juan, người vẫn giữ chức Tổng thư ký kể từ Hội nghị Đảng thông thường của SDP năm 1995. Đảng đã tập trung nhiều hơn vào một chương trình nghị sự nhân quyền tự do nhưng vẫn không đảm bảo đại diện quốc hội kể từ cuộc tổng tuyển cử năm 1997.
Đảng là thành viên của Liberal International.
Bóng nảy

Vật lý của một quả bóng nảy liên quan đến hành vi vật lý của những quả bóng nảy, đặc biệt là chuyển động của nó trước, trong và sau khi va chạm vào bề mặt của một vật thể khác. Một số khía cạnh của hành vi của một quả bóng nảy được đưa vào giới thiệu về cơ học trong các khóa học vật lý cấp trung học hoặc đại học. Tuy nhiên, mô hình chính xác của hành vi rất phức tạp và được quan tâm nhiều trong kỹ thuật thể thao.
Chuyển động của quả bóng thường được mô tả bằng chuyển động của vật thể (có thể bị ảnh hưởng bởi tương tác hấp dẫn, lực cản, hiệu ứng Magnus và độ nổi), trong khi tác động của nó thường được đặc trưng thông qua hệ số phục hồi (có thể bị ảnh hưởng bởi bản chất của bóng, bản chất của bề mặt va chạm, vận tốc va đập, xoay và các điều kiện môi trường như nhiệt độ và áp suất). Để đảm bảo công bằng, nhiều cơ quan quản lý thể thao đặt ra giới hạn về độ nảy của quả bóng và nghiêm cấm làm xáo trộn các đặc tính khí động học của quả bóng. Sự nảy nở của những quả bóng là một đặc điểm của thể thao cổ xưa như trò chơi bóng Mesericerican.
Lực trong quá trình bay và ảnh hưởng đến chuyển động.
Chuyển động của một quả bóng nảy tuân theo chuyển động ném xiên. Nhiều lực tác dụng lên một quả bóng, lực hấp dẫn (FG), lực cản (FD) do sức cản không khí (FD), Lực Magnus do bóng quay (FM và lực nổi (FB). Nói chung, người ta phải sử dụng định luật hai Newton tính tất cả các lực để phân tích chuyển động của quả bóng:
Trong đó "m" là khối lượng của quả bóng. Ở đây, a, v, r lần lượt đại diện cho gia tốc, vận tốc và vị trí của quả bóng trong thời gian "t".
Tích hợp điện tử Piezo-Electric

Viết tắt IEPE là viết tắt của Tích hợp điện tử Piezo-Electric. Nó đặc trưng cho một tiêu chuẩn kỹ thuật cho các cảm biến áp điện có chứa các thiết bị điện tử chuyển đổi trở kháng tích hợp. Cảm biến IEPE được sử dụng để đo gia tốc, lực hoặc áp suất. Các microphone đo lường cũng áp dụng tiêu chuẩn IEPE. Các tên độc quyền khác cho cùng một nguyên tắc là ICP, CCLD, IsoTron hoặc DeltaTron. 
Các thiết bị điện tử của bộ cảm biến IEPE (thường thực hiện như FET mạch) chuyển đổi tín hiệu trở kháng cao của vật liệu áp điện vào một điện áp tín hiệu với một trở kháng thấp thường 100 Ω. Tín hiệu trở kháng thấp là lợi thế bởi vì nó có thể được truyền qua chiều dài cáp dài mà không làm giảm chất lượng tín hiệu. Ngoài ra, cáp tiếng ồn thấp đặc biệt, được yêu cầu sử dụng với cảm biến áp điện, không còn cần thiết nữa. 
Mạch cảm biến được cung cấp với dòng điện không đổi. Một đặc điểm khác biệt của nguyên tắc IEPE là nguồn điện và tín hiệu cảm biến được truyền qua một dây được che chắn. 
Hầu hết các cảm biến IEPE hoạt động ở dòng điện không đổi trong khoảng từ 2 đến 20 mA. Giá trị chung là 4 mA. Dòng điện càng cao thì chiều dài cáp có thể càng dài. Cáp có chiều dài vài trăm mét có thể được sử dụng mà không làm giảm chất lượng tín hiệu. Cung cấp cảm biến IEPE với dòng điện không đổi, dẫn đến điện áp phân cực dương, thường là từ 8 đến 12 volt, ở đầu ra. Tín hiệu đo thực tế của cảm biến được thêm vào điện áp phân cực này. Điện áp cung cấp hoặc tuân thủ của nguồn dòng không đổi phải từ 24 đến 30 V, gấp khoảng hai lần điện áp phân cực. Điều này đảm bảo biên độ tối đa theo hướng dương và âm.
Một nguồn cung cấp cảm biến IEPE điển hình với dòng điện không đổi 4 mA và điện áp tuân thủ 25 V có mức tiêu thụ điện là 100 mW. Đây có thể là một nhược điểm trong các hệ thống chạy bằng pin. Đối với các ứng dụng như vậy, các cảm biến IEPE công suất thấp tồn tại có thể được vận hành ở mức dòng không đổi 0,1 mA từ nguồn cung cấp 12 V. Điều này có thể tiết kiệm tới 90% năng lượng. 
Nhiều dụng cụ đo được thiết kế cho cảm biến áp điện hoặc microphone đo có nguồn dòng không đổi IEPE được tích hợp ở đầu vào. Trong các dụng cụ đo có đầu vào IEPE, điện áp phân cực thường được sử dụng để phát hiện cảm biến. Nếu tín hiệu nằm gần với điện áp cung cấp dòng không đổi, không có cảm biến hiện diện hoặc đường dẫn cáp đã bị gián đoạn. Tín hiệu gần với điện áp bão hòa, biểu thị ngắn mạch trong cảm biến hoặc cáp. Ở giữa hai giới hạn này, một cảm biến chức năng đã được phát hiện. Điện áp phân cực bị cắt bởi một tụ điện ghép ở đầu vào thiết bị và chỉ tín hiệu AC được xử lý thêm. 
Cảm biến áp điện không có thiết bị điện tử IEPE, nghĩa là có đầu ra sạc, vẫn được dành riêng cho các ứng dụng có tần số thấp nhất, nhiệt độ hoạt động cao, dải động cực lớn, hoạt động rất tiết kiệm năng lượng hoặc thiết kế cực kỳ nhỏ.
Toan chuyển hóa

Toan chuyển hóa là tình trạng xảy ra khi cơ thể sản xuất quá nhiều acid hoặc khi thận không loại bỏ đủ acid khỏi cơ thể. Nếu không được kiểm soát, toan chuyển hóa dẫn đến nhiễm toan máu, nghĩa là pH máu thấp (dưới 7,35) do cơ thể tăng sản xuất ion hydro hoặc cơ thể không có khả năng hình thành bicarbonat (HCO3-) ở thận. Nguyên nhân của nó rất đa dạng, và hậu quả của nó có thể nghiêm trọng, bao gồm hôn mê và tử vong. Cùng với nhiễm toan hô hấp, đây là một trong hai nguyên nhân gây nhiễm toan.
Thuật ngữ:
Trong hầu hết các trường hợp, nhiễm toan xảy ra đầu tiên vì lý do giải thích dưới đây. Các ion hydro tự do sau đó khuếch tán vào máu, làm giảm độ pH. Phân tích khí máu động mạch phát hiện nhiễm toan máu (pH thấp hơn 7,35). Khi nhiễm toan máu, nhiễm toan được cho là cũng xảy ra.
Dấu hiệu và triệu chứng.
Các triệu chứng không đặc hiệu, và chẩn đoán có thể khó khăn trừ khi bệnh nhân có chỉ định rõ ràng để lấy mẫu khí máu động mạch. Các triệu chứng có thể bao gồm đau ngực, đánh trống ngực, đau đầu, thay đổi trạng thái tinh thần như lo lắng nặng do thiếu oxy, giảm thị lực, buồn nôn, nôn, đau bụng, thay đổi khẩu vị và tăng cân, yếu cơ, đau xương và đau khớp. Những người bị toan chuyển hóa có thể biểu hiện thở sâu, nhanh gọi là thở Kussmaul có liên quan kinh điển với nhiễm toan đái tháo đường. Hít thở sâu làm tăng lượng carbon dioxide thở ra, do đó làm giảm nồng độ carbon dioxide trong huyết thanh.
Abudefduf abdominalis

Abudefduf abdominalis là một loài cá biển thuộc chi "Abudefduf" trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1825.
Từ nguyên.
Tính từ định danh "abdominalis" trong tiếng Latinh có nghĩa là "ở phần bụng", hàm ý đề cập đến dải màu vàng lục ở hai bên lườn bụng của chúng.
Phạm vi phân bố và môi trường sống.
"A. abdominalis" là một loài đặc hữu của quần đảo Hawaii và đảo Johnston gần đó. "A. abdominalis" sống gần những rạn san hô ở vùng nước lặng, nền đáy nhiều đá, độ sâu đến ít nhất là 50 m; cá con có thể được nhìn thấy trong các hồ thủy triều.
Mô tả.
"A. abdominalis" có chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận là 30 cm. "A. abdominalis" trưởng thành có màu xám nhạt, trắng hơn ở bụng với dải màu vàng lục ở hai bên lườn. Dải vàng nổi bật này giúp phân biệt chúng với nhiều loài "Abudefduf" khác. Thân có 5 vệt sọc đen mờ dần về phía bụng. Cá con màu vàng với sọc đen.
Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 13–15; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 13–15.
Sinh thái học.
Thức ăn chủ yếu của "A. abdominalis" là động vật phù du, nhưng cũng bao gồm cả tảo. "A. abdominalis" trưởng thành sống theo đàn.
Sinh sản.
"A. abdominalis" sinh sản quanh năm nhưng cao điểm nhất là vào cuối mùa xuân đến đầu mùa hè, giảm nhiều nhất là vào mùa thu và mùa đông. Cá đực dựng tổ và thực hiện các màn tán tỉnh để thu hút cá cái đến đẻ trứng. "A. abdominalis" thể hiện tính lãnh thổ cao, đặc biệt là trong suốt quá trình tán tỉnh và bảo vệ tổ.
"A. abdominalis" có thể tạo ra âm thanh trong ngưỡng từ 90 đến 380 Hz, chủ yếu liên quan đến các hành vi gây chiến, làm tổ, tán tỉnh và giao phối. Ngưỡng nghe đo được không có sự khác biệt giữa cá đực và cá cái, bất kể trong giai đoạn sinh sản hay không sinh sản.
Lai tạp.
Những cá thể lai tạp giữa "A. abdominalis" và "Abudefduf vaigiensis" đã được nhìn thấy tại Hawaii Nếu mức độ lai tạp vẫn tiếp diễn hoặc thậm chí là tăng cao, "A. abdominalis" sẽ nhanh chóng bị tuyệt chủng.
Thương mại.
"A. abdominalis" có giá trị khai thác cá cảnh không đáng kể, thường được người Hawaii bản địa sử dụng làm thức ăn.
Abudefduf bengalensis

Abudefduf bengalensis là một loài cá biển thuộc chi "Abudefduf" trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1787.
Từ nguyên.
Từ định danh trong danh pháp được đặt theo tên gọi của vịnh Bengal, nơi đầu tiên phát hiện ra loài cá này (–"ensis": hậu tố biểu thị nơi chốn).
Phạm vi phân bố và môi trường sống.
"A. bengalensis" có phạm vi trải dài từ Đông Ấn Độ Dương sang Tây Thái Bình Dương. Từ bờ biển Pakistan, phạm vi của chúng được ghi nhận dọc theo bờ biển Ấn Độ và Bangladesh, mở rộng về phía đông đến hầu hết vùng biển các nước Đông Nam Á; giới hạn phía bắc đến Trung Quốc và Nhật Bản; phía nam đến Úc.
"A. bengalensis" sống gần những rạn san hô ở vùng nước lặng ngoài khơi hoặc trong các đầm phá, nơi có nền đáy đá, độ sâu đến ít nhất là 50 m; cá con có thể được nhìn thấy trong các hồ thủy triều.
Mô tả.
"A. bengalensis" có chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận là 18 cm. "A. bengalensis" có màu xám nhạt với khoảng 6–7 dải sọc đen ở hai bên thân. Mống mắt màu xanh lam óng. Vây đuôi xẻ thùy, thùy đuôi bo tròn.
Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 13–15; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 13–14; Số tia vây ở vây ngực: 16–20; Số vảy đường bên: 19–23.
Sinh thái học.
Thức ăn của "A. bengalensis" là các loài động vật chân bụng, giáp xác nhỏ và tảo. "A. bengalensis" trưởng thành có thể sống đơn độc hoặc hợp thành từng nhóm nhỏ. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng và có tính lãnh thổ cao.
Thương mại.
"A. bengalensis" có giá trị khai thác cá cảnh không đáng kể, nhưng là loài được nhắm mục tiêu trong nghề đánh bắt thủ công.
Abudefduf concolor

Abudefduf concolor là một loài cá biển thuộc chi "Abudefduf" trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1862.
Từ nguyên.
Từ định danh trong danh pháp theo tiếng Latinh có nghĩa là "có màu đồng nhất", hàm ý đề cập đến các tông màu nâu trên toàn thân của loài cá này.
Phạm vi phân bố và môi trường sống.
"A. concolor" xuất hiện dọc theo bờ biển Đông Thái Bình Dương. Loài này được ghi nhận từ Guatemala trải dài đến Peru, bao gồm quần đảo Galápagos, đảo Cocos và đảo Malpelo ngoài khơi.
"A. concolor" sống gần những rạn san hô và bờ biển đá ở vùng gian triều, độ sâu đến ít nhất là 5 m.
Mô tả.
"A. concolor" có chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận là 19 cm. Cơ thể có màu nâu xám đến nâu sẫm với những vệt sọc màu trắng nhạt; vùng bụng sáng màu hơn thân trên. Vảy cá viền đen sẫm. Vây bụng màu trắng. Đốm đen hình nêm ở gốc vây ngực.
"A. concolor" trước đây được xem là một danh pháp đồng nghĩa của "Abudefduf declivifrons" nhưng đã được công nhận là một loài riêng biệt dựa vào những bằng chứng di truyền.
Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 12–13; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 10–12; Số tia vây ở vây ngực: 18–20.
Sinh thái học.
Thức ăn của "A. concolor" có thể là tảo và các loài giáp xác nhỏ. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng.
Abudefduf conformis

Abudefduf conformis là một loài cá biển thuộc chi "Abudefduf" trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1999.
Từ nguyên.
Từ định danh trong danh pháp theo tiếng Latinh có nghĩa là "giống nhau, tương tự", hàm ý đề cập đến sự tương đồng của loài cá này với "Abudefduf vaigiensis".
Phạm vi phân bố và môi trường sống.
"A. conformis" là loài đặc hữu của quần đảo Marquises ở vùng biển Đông Thái Bình Dương. Loài này sống gần những rạn san hô và bờ biển đá ở độ sâu đến ít nhất là 12 m; cá con đôi khi được nhìn thấy trong các vũng thủy triều.
Mô tả.
"A. conformis" có chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận là 13 cm. "A. conformis" có kiểu hình khá giống với "A. vaigiensis" nên trước đó bị xác định nhầm là loài này, nhưng "A. conformis" không có vệt màu vàng ở lưng như "A. vaigiensis". Các dải sọc đen hai bên thân của "A. conformis" hẹp hơn, vảy cá có viền đen sẫm và ánh màu xanh lục nhạt so với "A. vaigiensis". "A. conformis" có nhiều lược mang (27–30) hơn "A. vaigiensis" (24–28), tương tự như số vảy ống đường bên (22 so với 21).
Số gai ở vây lưng: 13; Số tia mềm ở vây lưng: 13–14; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia mềm ở vây hậu môn: 12–13; Số tia mềm ở vây ngực: 19–20; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia mềm ở vây bụng: 5.
Sinh thái học.
Thức ăn của "A. conformis" bao gồm động vật phù du, một số loài thủy sinh không xương sống nhỏ và tảo. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng.
Abudefduf declivifrons

Abudefduf declivifrons là một loài cá biển thuộc chi "Abudefduf" trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1862.
Từ nguyên.
Từ định danh được ghép bởi hai âm tiết trong tiếng Latinh: "declivis" ("xiên, dốc") và "frons" ("trán"), hàm ý đề cập đến phần đầu, từ trước mắt đến hàm trên, rất xiên về phía trước.
Phạm vi phân bố và môi trường sống.
"A. declivifrons" xuất hiện dọc theo bờ biển Đông Thái Bình Dương. Loài này được ghi nhận từ phía nam bán đảo Baja California và vịnh California trải dài đến Costa Rica, bao gồm quần đảo Revillagigedo.
"A. declivifrons" sống gần những rạn san hô và bờ biển đá ở vùng gian triều, độ sâu đến ít nhất là 5 m.
Mô tả.
"A. declivifrons" có chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận là 18 cm. Cơ thể có màu nâu xám với những vệt sọc màu trắng nhạt. Vảy cá viền đen sẫm. Đốm đen hình nêm ở gốc vây ngực.
"Abudefduf concolor" trước đây được xem là một danh pháp đồng nghĩa của "A. declivifrons" nhưng đã được công nhận là một loài riêng biệt dựa vào những bằng chứng di truyền.
Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 12–13; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 10; Số tia vây ở vây ngực: 18–20.
Sinh thái học.
Thức ăn của "A. declivifrons" có lẽ là tảo và giáp xác nhỏ. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng.
Abudefduf hoefleri

Abudefduf hoefleri là một loài cá biển thuộc chi "Abudefduf" trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1881.
Từ nguyên.
Từ định danh trong danh pháp được đặt theo tên của W. Höfler, bạn thân của Franz Steindachner, là người đã thu thập mẫu định danh của loài cá này.
Phạm vi phân bố và môi trường sống.
"A. hoefleri" có phạm vi phân bố ở Đông Đại Tây Dương. Loài này xuất hiện dọc theo bờ biển Tây Phi, từ Sénégal trải dài đến Benin, bao gồm hai đảo quốc Cabo Verde và São Tomé và Príncipe.
"A. hoefleri" sống gần những rạn san hô và đá ngầm ở độ sâu đến ít nhất là 20 m.
"A. hoefleri" lần đầu được phát hiện ở Malta (đảo quốc ở Trung Địa Trung Hải), được nghĩ là theo các tàu thuyền qua eo biển Gibraltar mà đến được đây.
Mô tả.
"A. hoefleri" có chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận là 22,5 cm. Loài này có màu xanh lam thẫm với khoảng 4 dải sọc mờ ở hai bên thân hơn (có thể hiện rõ ở những mẫu vật mới chết).
Mặc dù kiểu hình của "A. hoefleri" khá giống với "Abudefduf saxatilis" đực thời kỳ sinh sản, nhưng bằng chứng phân tử sinh học cho thấy chúng là những loài riêng biệt.
Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 13–14; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 13; Số tia vây ở vây ngực: 19–20.
Sinh thái học.
Thức ăn của "A. hoefleri" có lẽ là các loài giáp xác nhỏ và tảo. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng. Loài này chủ yếu được khai thác trong nghề đánh bắt thủ công và được bán trong các chợ cá.
Similiparma lurida

Similiparma lurida là một loài cá biển thuộc chi "Similiparma" trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1830.
Từ nguyên.
Theo như bản gốc mô tả thì mẫu định danh của loài này có màu “đen hoàn toàn hoặc nâu đen”. Tính từ định danh "lurida" trong tiếng Latinh có nhiều nghĩa, "đỏ sẫm", "nhợt nhạt" hoặc "đáng sợ", có lẽ nghĩa "đáng sợ" phù hợp hơn cả vì hàm ý đề cập đến màu sắc không được thu hút của chúng.
Phân loại học.
"S. lurida" trước đây được xếp vào chi "Abudefduf" với danh pháp là "A". "luridus". Qua kết quả phân tích hình thái học, "A". "luridus" và "Similiparma hermani" có mối quan hệ gần nhau nhất nên loài này được chuyển sang chi "Similiparma". Mặc dù vậy, một số nhà khoa học vẫn gọi loài này là "Abudefduf luridus" trong các nghiên cứu của họ.
Phạm vi phân bố và môi trường sống.
"S. lurida" được biết đến chủ yếu ở các đảo quốc ngoài khơi Đông Đại Tây Dương, bao gồm Madeira, Açores, quần đảo Savage, quần đảo Canaria và Cabo Verde; loài này cũng được ghi nhận tại bờ biển Sénégal.
Loài này sống gần những rạn san hô và bãi đá ngầm, thường là khu vực có nền đáy cát, ở độ sâu đến ít nhất là 25 m; cá con có thể được bắt gặp trong các hồ thủy triều.
Mô tả.
"S. lurida" có chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận là 15 cm. Cơ thể có màu nâu sẫm, gần như đen (nhạt màu không đáng kể ở bụng). Vảy cá ở vùng thân trên và lưng cũng như sau gốc vây ngực có những đốm chấm ánh màu xanh lam sáng. Vây bụng và vây hậu môn cũng có một dải màu xanh óng tương tự (khá mờ ở vây lưng). Quanh mắt và trên trán cũng có những chấm màu xanh tím. Sau khi chết, những đốm chấm xanh óng này chuyển thành màu xanh sẫm.
Số gai ở vây lưng: 13–14; Số tia vây ở vây lưng: 15–17; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 12–14; Số tia vây ở vây ngực: 19–21.
Sinh thái học.
Thức ăn chủ yếu của "S. lurida" là tảo và một số loài thủy sinh không xương sống nhỏ. Loài này ít có giá trị trong ngành khai thác cá cảnh.
Abudefduf natalensis

Abudefduf natalensis là một loài cá biển thuộc chi "Abudefduf" trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1983.
Từ nguyên.
Từ định danh trong danh pháp được đặt theo tên gọi của tỉnh KwaZulu-Natal (gọi tắt là Natal) thuộc Cộng hòa Nam Phi (–"ensis": hậu tố biểu thị nơi chốn).
Phạm vi phân bố và môi trường sống.
"A. natalensis" được biết đến dọc theo bờ biển phía đông Nam Phi, từ KwaZulu-Natal trải dài đến Đông Cape, và bờ đông của Madagascar. Loài này sống gần những rạn san hô và đá ngầm ở độ sâu đến ít nhất là 25 m.
Mô tả.
"A. natalensis" có chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận là 17 cm. "A. natalensis" có khoảng 4 dải sọc đen dày ở hai bên thân. Phần sau của vây lưng, vây hậu môn và hai thùy đuôi được viền đen.
Số gai ở vây lưng: 12–13; Số tia vây ở vây lưng: 12–13; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 12–13.
Sinh thái học.
Thức ăn của "A. margariteus" có lẽ là các loài giáp xác nhỏ và tảo. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng.
Thương mại.
"A. natalensis" là một loài có giá trị trong ngành buôn bán cá cảnh.
Abudefduf notatus

Abudefduf notatus là một loài cá biển thuộc chi "Abudefduf" trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1870.
Từ nguyên.
Từ định danh trong tiếng Latinh có nghĩa là "notatus" nghĩa là "được đánh dấu", không rõ hàm ý, có lẽ đề cập đến các dải sọc trên thân của chúng.
Phạm vi phân bố và môi trường sống.
Từ phía nam bán đảo Ả Rập, phạm vi của "A. notatus" được ghi nhận dọc theo bờ biển Đông Phi, Madagascar, bờ nam Ấn Độ, quần đảo Cocos (Keeling) và đảo Giáng Sinh (Úc), cũng như hầu hết các đảo quốc trong Ấn Độ Dương; từ biển Andaman mở rộng về phía đông đến các nước Đông Nam Á hải đảo, Papua New Guinea, xa hơn là quần đảo Phoenix và đảo Kiritimati (Kiribati); ngược lên phía bắc đến Hàn Quốc và phía nam Nhật Bản.
Ở Việt Nam, "A. notatus" đã được ghi nhận ở ngoài khơi bờ biển Ninh Thuận và cù lao Chàm.
Loài này sống gần những rạn san hô và đá ngầm ở độ sâu đến ít nhất là 12 m.
Mô tả.
"A. notatus" có chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận là 17 cm. Cơ thể có màu nâu xám (vảy cá viền sẫm màu hơn) với khoảng 5 dải sọc màu trắng ở hai bên thân. Vây đuôi có màu vàng nổi bật; thùy đuôi nhọn. Nắp mang và gốc vây ngực có đốm đen.
"A. notatus" cùng hai loài là "Abudefduf sordidus" và "Abudefduf septemfasciatus" hợp thành một nhóm gọi là "nhánh "sordidus"". Ngoại trừ "A. notatus" là loài ăn sinh vật phù du, hai loài còn lại ăn sinh vật đáy.
Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 12–14; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 13–14; Số tia vây ở vây ngực: 18–20.
Sinh thái học.
Thức ăn của "A. notatus" chủ yếu là động vật phù du. Chúng thường bơi thành đàn. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng.
Abudefduf septemfasciatus

Abudefduf septemfasciatus là một loài cá biển thuộc chi "Abudefduf" trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1830.
Từ nguyên.
Từ định danh "septemfasciatus" được ghép bởi hai âm tiết trong tiếng Latinh: "septem" ("bảy") và "fasciatus" ("có dải sọc"), hàm ý đề cập đến số lượng các dải sọc đen trên thân của loài cá này.
Phạm vi phân bố và môi trường sống.
Từ Đông Phi, phạm vi của "A. septemfasciatus" trải dài đến bờ biển Ấn Độ và các đảo quốc trên Ấn Độ Dương, băng qua phần lớn vùng biển các nước Đông Nam Á, mở rộng về phía đông đến các đảo quốc thuộc châu Đại Dương (xa đến tận quần đảo Line và Tuamotu); giới hạn phía bắc đến đảo Jeju (Hàn Quốc) và miền nam Nhật Bản; phía nam đến rạn san hô Great Barrier (Úc).
Ở Việt Nam, "A. septemfasciatus" đã được ghi nhận ở ngoài khơi quần đảo Cát Bà, Côn Đảo, quần đảo An Thới, Nha Trang, bờ biển Ninh Thuận và Quảng Bình.
Loài này sống gần các rạn san hô ngoài khơi và trong đầm phá ở độ sâu đến ít nhất là 3 m.
Mô tả.
"A. septemfasciatus" có chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận là 23 cm. Cơ thể có màu trắng xám với 6–7 dải sọc đen ở hai bên thân. Vây ngực có màu vàng nhạt, có thể phân biệt với "Abudefduf bengalensis" và "Abudefduf sordidus" qua điểm này. Ở một số cá thể, các của chúng có các vệt đen ở rìa.
"A. septemfasciatus" cùng hai loài là "Abudefduf sordidus" và "Abudefduf notatus" hợp thành một nhóm gọi là "nhánh "sordidus"".
Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 12–14; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 11–13; Số tia vây ở vây ngực: 17–19.
Sinh thái học.
Thức ăn của "A. septemfasciatus" bao gồm những loài thủy sinh không xương sống nhỏ và tảo. "A. septemfasciatus" là loài có tính lãnh thổ cao. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng.
Abudefduf sordidus

Abudefduf sordidus là một loài cá biển thuộc chi "Abudefduf" trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1775.
Từ nguyên.
Tính từ định danh "sordidus" trong tiếng Latinh có nghĩa là "dơ bẩn", hàm ý có lẽ đề cập đến các màu nâu và xám của loài cá này
Phạm vi phân bố và môi trường sống.
Từ Biển Đỏ, phạm vi của "A. sordidus" được ghi nhận dọc theo bờ biển phía nam bán đảo Ả Rập và Đông Phi, băng qua Ấn Độ và các đảo quốc trên Ấn Độ Dương, trải dài về phía đông đến vùng biển các nước Đông Nam Á và các đảo quốc thuộc châu Đại Dương ở Thái Bình Dương (xa đến tận quần đảo Pitcairn và quần đảo Hawaii); giới hạn phía bắc đến Hàn Quốc và miền nam Nhật Bản; xa về phía nam dọc theo hai bờ tây-đông Úc.
Loài này sống gần các rạn san hô ven bờ và trong đầm phá ở độ sâu đến ít nhất là 3 m; cá con thường được nhìn thấy trong các hồ thủy triều.
Mô tả.
"A. sordidus" có chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận là 24 cm. Cơ thể có màu nâu xám với 6–7 dải sọc nâu sẫm ở hai bên thân. Đặc điểm của loài này là rìa trên của cuống đuôi có đốm đen. Đầu có nhiều chấm đen ở trên và sau mắt. Đốm đen lớn ở gốc vây ngực. Cá con của "Abudefduf septemfasciatus" cũng có đốm đen này, nhưng cá trưởng thành lại không có. Cá đực mùa sinh sản chuyển sang màu đen với sọc trắng.
"A. sordidus" cùng hai loài là "A. septemfasciatus" và "Abudefduf notatus" hợp thành một nhóm gọi là "nhánh "sordidus"".
Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 14–16; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 13–15; Số tia vây ở vây ngực: 18–20.
Sinh thái học.
Thức ăn của "A. sordidus" bao gồm động vật giáp xác, một số loài thủy sinh không xương sống nhỏ và tảo. "A. sordidus". Loài này có tính lãnh thổ cao và thường bơi theo đàn.
"A." "sordidus" được người Hawaii bản địa sử dụng làm thức ăn.
Sinh sản.
Trong lúc thực hiện các màn tán tỉnh, cá đực có thể phát ra âm thanh để thu hút cá cái đến đẻ trứng trong tổ của chúng. Khi bắt đầu giao phối, cá đực sẽ không tạo ra âm thanh nữa. Một con cá đực có thể giao phối với nhiều con cá cái trong một ngày. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng.
Abudefduf sparoides

Abudefduf sparoides là một loài cá biển thuộc chi "Abudefduf" trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1825.
Từ nguyên.
Hậu tố –"oides" trong tiếng Latinh có nghĩa là "có hình dáng tương tự", còn "sparus" là tên gọi của chi "Sparus", hàm ý đề cập đến hình dạng của loài cá này giống với loài "S. aurata".
Phạm vi phân bố và môi trường sống.
"A. sparoides" được ghi nhận dọc theo đường bờ biển Đông Phi, từ Kenya trải dài đến Nam Phi, cũng như ngoài khơi Madagascar và các đảo quốc lân cận, bao gồm đảo Aldabra (Seychelles), Comoros, Réunion và Mauritius.
Loài này sống gần các rạn san hô ven bờ và xung quanh các bãi đá ngầm, ở độ sâu đến ít nhất là 15 m; cá con thường được bắt gặp ở các đầm phá nông.
Mô tả.
"A. sparoides" có chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận là 16 cm. "A. sparoides" không có các dải sọc đen như những loài cùng chi, thay vào đó là một đốm đen to hơn mắt ở hai bên cuống đuôi. Cá con của loài "Diplodus capensis" có thể bị nhầm lẫn với "A. sparoides", nhưng đốm đen của "D. capensis" lại nằm ở rìa trên cuống đuôi và lan rộng đến phần gốc vây lưng sau.
Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 12–14; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 11–12; Số tia vây ở vây ngực: 18; Số lược mang: 26–27.
Sinh thái học.
Thức ăn của "A. sparoides" chủ yếu là tảo, đôi khi chúng cũng ăn cả động vật giáp xác và một số loài thủy sinh không xương sống nhỏ. "A. sparoides" sống đơn độc hoặc hình thành các nhóm rời rạc. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng.
Loài này chỉ được đánh bắt ngẫu nhiên trong nghề đánh bắt thủ công.
Abudefduf taurus

Abudefduf taurus là một loài cá biển thuộc chi "Abudefduf" trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1848.
Từ nguyên.
Từ định danh "taurus" trong tiếng Latinh có nghĩa là "bò đực", không rõ hàm ý đề cập đến điều gì.
Phạm vi phân bố và môi trường sống.
"A. taurus" được biết đến ở cả hai bờ Đại Tây Dương. Ở bờ tây, loài này được tìm thấy từ phía nam bang Florida) trải dài đến Bahamas, phía nam vịnh Mexico và khắp vùng biển Caribe; ở bờ đông, chúng được ghi nhận tại đảo quốc Cabo Verde, và dọc theo bờ biển Tây Phi từ Sénégal đến Angola, bao gồm São Tomé và Príncipe.
Loài này sống gần những rạn san hô và bãi đá ngầm ven bờ, hoặc trong các hồ thủy triều ở độ sâu đến ít nhất là 5 m.
Phân loại học.
"A. taurus" cùng hai loài là "Abudefduf concolor" và "Abudefduf declivifrons" hợp thành một nhóm gọi là "nhánh "taurus"". Campbell và các cộng sự cho biết, dựa vào bằng chứng di truyền phân tử, "A. taurus" đã hình thành loài khác vùng, được chia thành hai quần thể là Đông và Tây Đại Tây Dương, hoặc có lẽ là một phức hợp loài. Danh pháp đặt cho quần thể đông Đại Tây Dương chưa có sẵn, nếu chúng được công nhận là một loài riêng biệt.
Mô tả.
"A. taurus" có chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận là 25 cm. Cơ thể có màu nâu nhạt hoặc nâu phớt vàng với 5 dải sọc dày màu nâu sẫm kéo dài xuống bụng (dải thứ 6 khá mờ, thường nằm cuống đuôi). Một đốm đen lớn trên gốc vây ngực.
Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 11–12; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 10–11.
Sinh thái học.
Thức ăn của "A. taurus" chủ yếu là tảo, nhưng cá trưởng thành còn ăn cả san hô của chi "Zoanthus" và thủy tức; cá con thì ăn các loài giáp xác chân chèo. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng.
Loài này không có giá trị đáng kể, chủ yếu được khai thác trong nghề đánh bắt thủ công và được bán trong chợ cá.