Nền tảng Crimea

Nền tảng Crimea (tiếng Ukraine "Кри́мська платфо́рма", tiếng Tatar "Krym Qırım platforması", tiếng Anh "Crimea Platform") - là một cơ chế phối hợp quốc tế được Ukraine khởi xướng để đưa vấn đề Crimea trở lại chương trình nghị sự, bảo vệ nhân quyền ở Crimea và thúc đẩy việc chống chiếm đóng bán đảo, đồng thời củng cố an ninh châu Âu và toàn cầu.
Chính thức ra mắt tại hội nghị thượng đỉnh sáng lập ở Kyiv vào ngày 23 tháng 8 năm 2021, Nền tảng Crimea hoạt động thường xuyên, bao gồm văn phòng ở Kyiv. Theo Phó Thủ tướng Ukraine Oleksiy Reznikov, nền tảng Crimea nên trở thành một chủ đề mang tính tập thể về tương tác với Nga liên quan đến Crimea.
Lịch sử thành lập và xúc tiến.
Các tổ chức quốc tế đã công nhận việc chiếm đóng và sáp nhập Crimea là bất hợp pháp và lên án hành động của Nga, trong khi các nước phương Tây áp đặt các biện pháp trừng phạt kinh tế đối với nước chiếm đóng. EU và Mỹ đang theo đuổi chính sách nhất quán không công nhận các hành động của Nga ở Crimea và Sevastopol.
Tuy nhiên, với sự phát triển hành động xâm lược của Nga ở Donbas, vấn đề chống chiếm đóng Cộng hòa Tự trị Crimea và thành phố Sevastopol đã gần như biến mất khỏi chương trình nghị sự của chính trị quốc tế. Bộ Ngoại giao Ukraine đang cố gắng giữ chủ đề này là trung tâm của đối thoại chính trị và chuyên gia với các đối tác quốc tế, hiểu sự cần thiết phải tạo ra nền tảng đàm phán quốc tế để thảo luận về các cách giải quyết vấn đề chống chiếm đóng.
Kế hoạch cho khu vực như vậy đã được Bộ Tái hòa nhập các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng tạm thời công bố và tại phiên họp thứ 75 của Đại hội đồng LHQ vào tháng 9 năm 2020, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã kêu gọi các quốc gia thành viên tham gia thành lập một nền tảng như vậy. Sau đó, chính quyền Ukraine đã tiến hành  chiến dịch thu hút các nước phương Tây tham gia vào nền tảng Crimea nhằm chống chiếm đóng bán đảo này.
Vào ngày 26 tháng 2 năm 2021, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã ký Sắc lệnh "Về một số biện pháp nhằm giải quyết vấn đề chống chiếm đóng và tái hòa nhập lãnh thổ tạm thời bị chiếm đóng của Cộng hòa tự trị Crimea và thành phố Sevastopol", bằng Sắc lệnh này quyết định thành lập Ban tổ chức để chuẩn bị và tổ chức tại Ukraine hội nghị thượng đỉnh sáng lập Nền tảng Crimea. Theo văn bản, Bộ Ngoại giao đảm bảo điều phối sự tham gia của Ukraine vào Cương lĩnh Crimea. Trưởng Ban tổ chức chuẩn bị Hội nghị thượng đỉnh sáng lập là Bộ trưởng Ngoại giao Ukraine Dmytro Kuleba.
Trong Chiến lược chống chiếm đóng và tái hòa nhập lãnh thổ tạm thời bị chiếm đóng của Cộng hòa tự trị Crimea và thành phố Sevastopol, được phê duyệt theo Sắc lệnh của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 24 tháng 3 năm 2021, Nền tảng Crimea được xác định như một công cụ chính:
Phương hướng công tác, định dạng.
Bộ trưởng Ngoại giao Dmytro Kuleba xác định năm ưu tiên dự kiến của công tác đàm phán Nền tảng Crimea:
Hoạt động dài hạn của Nền tảng Crimea tập trung vào các hướng ưu tiên như sau:
Thứ trưởng thứ nhất Bộ Ngoại giao Ukraine Emine Dzhaparova cho thấy bốn định dạng công việc của Nền tảng được lên kế hoạch: định dạng tổng thống, bộ trưởng ngoại giao, đại biểu quốc hội và chuyên gia. Mức độ liên chính phủ sẽ hoạt động dưới hình thức tham vấn giữa những bộ trưởng ngoại giao, những cuộc họp phối hợp của các nhóm làm việc chuyên ngành theo hướng dẫn ưu tiên, những hội nghị. Riêng, có thể thiết lập một diễn đàn hàng năm về an ninh tại vùng Biển Đen rộng và hơn thế nữa. Một thành phần quan trọng của Nền tảng Crimean sẽ là việc thả các tù nhân chính trị ở Crimea.
Hiệp hội nghị viện liên phe trong Nền tảng Crimean (Mustafa Dzhemilev, Rustem Umerov, Akhtem Chyigoz, Yelyzaveta Yasko, Vadym Halaichuk) đã được thành lập trong quốc hội Ukraine để phát triển một gói dự luật liên quan đến bán đảo tạm thời bị sáp nhập.
Vào tháng 6 năm 2021, mạng lưới chuyên gia của Nền tảng Crimean đã được giới thiệu tại trung tâm báo chí của Trung tâm Truyền thông Ukraine về Khủng hoảng. Sự kiện có sự tham gia của đại diện Nhóm Bảo vệ nhân quyền Crimea, Lăng kính Ukraine, Trung tâm Điều tra Báo chí. Ngày 6/8, Kyiv đã đăng cai tổ chức Diễn đàn sáng lập Mạng lưới chuyên gia Nền tảng Crimea với sự tham gia của đại diện Bộ Ngoại giao, các đại sứ quán, các chuyên gia trong nước và quốc tế.
Các nhóm hỗ trợ sáng kiến đã được thành lập tại Seimas Lithuania, Saeima Latvia và Hội đồng Nghị viện NATO. Việc thành lập những nhóm tương tự được tích cực thảo luận trong Sejm Ba Lan và Quốc hội Cộng hòa Séc. Verkhovna Rada Ukraine đã đề xuất thành lập một hội đồng điều phối liên nghị viện về Nền tảng Crimean.
Mạng lưới chuyên gia Nền tảng Crimea với hơn 70 tổ chức phi chính phủ của Ukraine và nước ngoài, trung tâm nghiên cứu phân tích và các nhà bảo vệ nhân quyền đang hoạt động.
Các đối tác của Nền tảng Crimea là tổ chức phi chính phủ từ thiện Quỹ Đông Âu và Đại hội thế giới của người Ukraine. Định dạng này sẽ hoạt động cho đến khi bán đảo trở lại quyền kiểm soát của Ukraine.
Hội nghị thượng đỉnh thành lập.
Thổ Nhĩ Kỳ, Hoa Kỳ, Canada, Vương quốc Anh và Moldova là những nước đầu tiên công bố kế hoạch cử đại diện của họ tham dự hội nghị thượng đỉnh tại Kyiv. Về phía Nga, Bộ Ngoại giao của nước xâm lược trước đó cho rằng sẽ tham gia vào nền tảng Crimea nếu đặt ra điều kiện: "Nếu như có kế hoạch thảo luận về việc nối lại nguồn cung cấp nước và điện cho Crimea, dỡ bỏ việc phong tỏa thương mại và vận tải của Kyiv đối với bán đảo". Phía Ukraine bác bỏ khả năng như vậy. Nga sau đó gọi những nỗ lực của Ukraine trong việc trao trả Crimea là bất hợp pháp và sự tham gia của bất kỳ quốc gia và tổ chức nào trong sáng kiến của Ukraine là sự xâm phạm trực tiếp đến toàn vẹn lãnh thổ của Nga. Nó cũng tìm cách làm suy yếu uy tín của nền tảng và ngăn chặn các quốc gia khác tham gia vào nền tảng bằng cách tạo áp lực, đe dọa trục lợi và hăm dọa - vì lý do đó danh sách khách mời tham dự hội nghị thượng đỉnh phải được giữ bí mật.
Đại diện của 47 quốc gia và tổ chức quốc tế đã tụ họp tại Hội nghị thượng đỉnh vào ngày ngày 23 tháng 8 2021, một hôm trước Lễ kỷ niệm 30 năm Ngày Độc lập của Ukraine vào. Vào tháng 10 năm 2021, Liechtenstein cũng phát biểu ủng hộ Nền tảng Crimea trong phiên họp thứ 48 của Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc.
Vì vậy, cuộc họp tại Trung tâm Hội nghị và triển lãm Parkovyi của thủ đô đã có sự tham gia của tất cả các nước thành viên của NATO, EU và G7, nhưng không có nước nào đến từ châu Phi hoặc Nam Mỹ. Liên hợp quốc cũng không cử đại diện. Kết quả là sự kiện này trở thành sự kiện lớn nhất do Ukraine tổ chức. Sự kiện có sự phát biểu của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, Chủ tịch Verkhovna Rada Ukraine Dmytro Razumkov, Thủ tướng Ukraine Denys Shmyhal, các trưởng đoàn nước ngoài, lãnh đạo người Tatar Crimea Mustafa Dzhemilev, đại diện Mạng lưới chuyên gia Nền tảng Crimea Olha Skrypnyk. Tại hội thảo chuyên đề, các quan chức cấp cao, chính trị gia, chuyên gia nước ngoài và dư luận xã hội tập trung vào việc không công nhận sự ráng sức sáp nhập Crimea, chính sách trừng phạt, an ninh khu vực Azov-Biển Đen, nhân quyền và luật nhân đạo quốc tế, hậu quả kinh tế và môi trường của việc chiếm đóng.
Verkhovna Rada của Ukraine kêu gọi các tổ chức quốc tế và các quốc gia nước ngoài tăng cường hợp tác trong khuôn khổ Nền tảng Crimea sau khi thông qua nghị quyết liên quan vào ngày diễn ra hội nghị thượng đỉnh.
Tuyên bố.
Sau hội nghị cấp cao thành lập, các nước tham gia đã thông qua tuyên bố chung. Tài liệu nêu rõ:
Những người tham gia Nền tảng Crimea mong chờ sự trả về cho Ukraine các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm là Crimea và Sevastopol và khôi phục quy chế tự trị của các vùng này, đồng thời kêu gọi Liên bang Nga tham gia mang tính xây dựng vào hoạt động của Nền tảng Crimea quốc tế tiến đến chấm dứt sự chiếm đóng tạm thời bán đảo. Tuyên bố được để ngỏ để gia nhập. Ukraine kêu gọi các nước thuộc LHQ tham gia.
Các văn phòng của Nền tảng Crimea.
Vào ngày diễn ra hội nghị thượng đỉnh, những người tham gia đã khai trương văn phòng chính của Nền tảng Crimea. Trong số các nhiệm vụ của văn phòng, đặc biệt là giám sát suốt ngày đêm về tình hình trên bán đảo bị chiếm đóng về nhân quyền, tình hình kinh tế và môi trường, di sản văn hóa, v.v., thúc đẩy Chiến lược chống chiếm đóng và tái hòa nhập của Crimea, thông báo và liên lạc với các công dân Ukraine từ Crimea với các đối tác quốc tế. Người đứng đầu văn phòng là Anton Korynevych, Đại diện Thường trực của Tổng thống tại Cộng hòa Tự trị Crimea.
Cơ cấu của Cơ quan đại diện của Tổng thống Ukraine tại Cộng hòa tự trị Crimea bao gồm Cục bảo vệ hoạt động của Nền tảng Crimea. Dự định mở các văn phòng Nền tảng Crimea tại một số nước đã ký bản tuyên bố.