vietgpt/wikipedia_vi huggingface dataset:
Công viên tự nhiên quốc gia Uzhanian

Công viên tự nhiên quốc gia Uzhanian () là một khu vực được bảo vệ ở Ukraina. Nó nằm ở huyện Velykyy Bereznyi, thuộc tỉnh Zakarpatsk tại biên giới với Ba Lan và Slovakia. Được thành lập vào ngày 5 tháng 8 năm 1999, công viên có diện tích . Kể từ năm 2017, nó trở thành một phần của Di sản thế giới Các khu rừng sồi nguyên sinh trên dãy Carpath và các khu vực khác của châu Âu được UNESCO công nhận. Nó cũng là một phần của Khu dự trữ sinh quyển Đông Carpath. Công viên được thành lập để bảo vệ những cánh rừng sồi nguyên sinh của dãy Carpath.
Lịch sử.
Năm 1908, khu vực xuyên Carpath vẫn là một phần lãnh thổ của Đế quốc Áo-Hung, một khu bảo tồn thiên nhiên ở thung lũng phía trên sông Stuzhychanka được thành lập để bảo vệ cảnh quan rừng sồi. Diện tích của khu bảo tồn là . Đồng thời, một khu bảo tồn rừng có diện tích đã được thành lập ở thung lũng phía trên của sông Uzh. Từ năm 1919 đến 1938, khu vực xuyên Carpath thuộc về Tiệp Khắc và cả hai khu bảo tồn đều được mở rộng đáng kể về diện tích. Một khu bảo tồn khác đã được thành lập trên khu vực núi Yavirnyk. Sau Chiến tranh thế giới lần thứ hai, khu vực này đã hoàn toàn bị lãng quên và việc khai thác gỗ hàng loạt bắt đầu. Vào năm 1974, trong thời kỳ Xô Viết, khu bảo vệ cảnh quan rừng Stuzhitsia được thành lập với diện tích . Năm 1995, nó được nâng lên thành công viên cảnh quan và đến năm 1999 nó trở thành một công viên tự nhiên quốc gia.
Địa lý.
Công viên nằm trong các thung lũng của sông Uzh và các phạm vi phía tây của dãy núi Carpath. Điểm cao nhất trong công viên là núi Kinchyk Bukovskyi ở độ cao . Công viên được chia thành bốn khu vực là rừng sồi, rừng tống quán sủ, khu vực rừng ở độ cao trên và đồng cỏ núi cao. Khí hậu ở công viên là khi hậu ôn đới, với lượng mưa hàng năm khoảng . Vào mùa đông, nhiệt độ thường dưới mức 0 độ và những ngọn núi bị tuyết bao phủ.
Hệ sinh thái.
Công viên có hơn 1.500 loài thực vật, trong đó khoảng 22 loài thực vật có mạch là đặc hữu và 52 loài trong đó có 23 loài hoa lan, được bảo vệ ở cấp quốc gia. Các loài động vật có vú đáng chú ý gồm hươu đỏ, hoẵng châu Âu, lợn rừng, cáo đỏ, lửng châu Âu. Công viên này còn là nhà của 114 loài chim.
Công viên cảnh quan khu vực Nadsiansky

Công viên cảnh quan khu vực Nadsiansky là một công viên cảnh quan khu vực nằm tại Turka, phía tây nam tỉnh Lviv của Ukraina, gần biên giới với Ba Lan. Nó là một phần của khu dự trữ sinh quyển xuyên quốc gia Đông Carpath. Công viên được thành lập nhằm duy trì khu vực tự nhiên và chế độ thủy văn của sông San, một nhánh của sông Wisła. Địa hình của công viên bị chi phối bởi Cao nguyên Stryi-San.
Động thực vật.
Công viên này là nơi có hơn 750 loài thực vật có mạch, trong đó có 50 loài quý hiếm được bảo vệ như là Tần bì châu Âu, Du Scotch, Đoạn lá nhỏ, Lý chua lông, Hoàng mộc. Có hơn 30 loài được liệt kê trong Sách Đỏ của Ukraina như Thạch tùng nhiều hoa, Thạch tùng phương Bắc, Tỏi gấu, Hoa tuyết, Lan cánh bướm nhỏ.
Do những thay đổi đáng kể trong cấu trúc cảnh quan tự nhiên, thành phần các loài động vật tương đối nghèo nàn. Một số loài được tìm thấy tại đây gồm Kỳ giông lửa, Rắn viper châu Âu, Rắn cỏ, Đại bàng đốm nhỏ, Cú đại bàng, Hạc trắng, Hạc đen, Lợn rừng, Hươu đỏ, Hoẵng Siberia, Hải ly. Một số loài khác đôi khi cũng được bắt gặp là Gấu nâu, Sói xám, Chồn thông châu Âu, Lửng châu Âu, Mèo rừng và Linh miêu.
Kế hoạch bổ sung quân bị hải quân thứ nhất

, còn được biết đến với tên gọi Kế hoạch Vòng tròn 1 là một trong bốn kế hoạch mở rộng của Hải quân Đế quốc Nhật Bản từ năm 1930 đến bắt đầu Chiến tranh thế giới thứ hai.
Hoàn cảnh.
Hiệp ước Hải quân Luân Đôn đặt ra những hạn chế nghiêm trọng đối với khả năng chiến đấu của hải quân Nhật so với Hải quân Hoa Kỳ và Hải quân Hoàng gia Anh nhất là về tổng trọng tải tàu và số lượng tàu chiến chủ lực. Phản ứng của Bộ Tổng tham mưu Hải quân Đế quốc Nhật Bản là khởi xướng một kế hoạch đóng tàu để chế tạo tàu chiến mới theo giới hạn trọng tải được phân bổ trong từng thể loại tàu bị hạn chế và đầu tư vào các loại tàu chiến và vũ khí không được quy định cụ thể trong các điều khoản của hiệp ước.
Kế hoạch Vòng tròn 1 được trình lên bởi Bộ Hải quân và được Nội các Nhật phê duyệt vào tháng 11 năm 1930 và được Quốc hội Nhật phê chuẩn vào năm 1931. Nội dung kế hoạch là đóng 39 tàu chiến mới với tâm điểm là bốn tàu tuần dương lớp Mogami mới cùng với việc mở rộng Không lực Hải quân Đế quốc Nhật Bản lên thành 14 Kōkūtai (tương đương với Sư đoàn Không quân Việt Nam). Ngân sách đóng tàu được chia trên cơ sở sáu năm với tổng chi phí 247 triệu yên trong khi ngân sách mở rộng không quân hải quân được chia trên cơ sở ba năm với tổng chi phí 44,96 triệu yên.
Nhằm phát triển hàng không hải quân, kế hoạch Vòng tròn 1 tập trung vào sự phát triển của công nghệ máy bay mới như là thủy phi cơ cỡ lớn, máy bay ném bom trên đất liền, máy bay tấn công trên tàu sân bay và thủy phi cơ mang bom có thể được phóng từ thiết giáp hạm, tuần dương hạm hay tàu ngầm. Chương trình còn chú trọng việc huấn luyện phi công và đội bay về các chiến thuật ném bom bom bổ nhào và tấn công bằng ngư lôi.
Năm 1932, Kế hoạch Vòng tròn 1 được bổ sung với một khoảng ngân sách nhằm đóng thêm ba tàu: Tàu tiếp liệu tàu ngầm Taigei và hai tàu săn tàu ngầm.
Tiếng Badaga

Tiếng Badaga là một ngôn ngữ Dravida Nam được sử dụng bởi khoảng 135.000 người ở vùng đồi Nilgiri, thuộc vùng Kongu Nadu, bang Tamil Nadu. Nó là một phương ngữ của tiếng Kannada. Từ Badaga có nghĩa là "người miền Bắc" trong tiếng Kannada cổ, để chỉ tiếng Badaga cũng như người bản ngữ Badaga.
Chữ viết Badaga.
Một số nỗ lực đã được thực hiện trong việc xây dựng một bảng chữ cái dựa trên tiếng Anh và tiếng Kannada. Cuốn sách được in sớm nhất sử dụng chữ Kannada là một tác phẩm Kitô giáo, "Anga Kartagibba Yesu Kristana Olleya Suddiya Pustaka" của Nhà xuất bản Basel Mission ở Mangaluru, năm 1890. 
Danh sách các cuốn sách bằng chữ Kannada:
Tiếng Badaga cũng được viết bằng chữ Tamil.
Từ điển.
Tiếng Badaga được nghiên cứu kỹ lưỡng và một số từ điển Badaga-Anh đã được sản xuất từ cuối thế kỷ XIX.
Công ước Viên về bảo vệ tầng ôzôn

Công ước Vienna về bảo vệ tầng ôzôn là một thỏa thuận môi trường đa phương được ký năm 1985, cung cấp khuôn khổ cho việc giảm thiểu sản xuất chlorofluorocarbon (CFC) do tác hại của chúng trong việc phá hủy tầng ozôn, dẫn đến tăng nguy cơ ung thư da.
Lý lịch.
Trong những năm 1970, nghiên cứu chỉ ra rằng chlorofluorocarbon nhân tạo (CFC) phá hủy các phân tử ozôn trong tầng thượng khí quyển. CFC là các phân tử ổn định bao gồm cacbon, flo và clo được sử dụng rộng rãi trong các sản phẩm như tủ lạnh. Các mối đe dọa liên quan đến giảm ozôn đã đẩy vấn đề này lên hàng đầu trong các vấn đề khí hậu toàn cầu và được thúc đẩy thông qua các tổ chức như Tổ chức Khí tượng Thế giới và Liên Hợp Quốc. Công ước Vienna đã được thống nhất tại Hội nghị Vienna năm 1985 và có hiệu lực vào năm 1988. Công ước Vienna là khuôn khổ cần thiết để tạo ra các biện pháp điều chỉnh dưới hình thức Nghị định thư Montreal.
Về tính phổ quát, đây là một trong những công ước thành công nhất mọi thời đại, đã được 197 quốc gia (tất cả các thành viên Liên Hợp Quốc cũng như Tòa thánh, Niue và Quần đảo Cook) cũng như Liên minh châu Âu phê chuẩn. Mặc dù không phải là một thỏa thuận bắt buộc, nó hoạt động như một khuôn khổ cho các nỗ lực quốc tế để bảo vệ tầng ozôn; tuy nhiên, nó không bao gồm các mục tiêu giảm ràng buộc về mặt pháp lý đối với việc sử dụng CFC, các tác nhân hóa học chính gây ra sự suy giảm tầng ozôn. 
Điều khoản.
Các điều khoản của hiệp ước bao gồm việc chia sẻ quốc tế về khí hậu và nghiên cứu khí quyển để thúc đẩy kiến thức về các tác động lên tầng ozôn. Ngoài ra, hiệp ước kêu gọi thông qua các cơ quan quốc tế để đánh giá tác động có hại khi ozôn bị cạn kiệt và thúc đẩy các chính sách điều chỉnh việc sản xuất các chất có hại ảnh hưởng đến tầng ozôn. Một trong những kết quả của Công ước Vienna là thành lập một nhóm chuyên gia về khí quyển của chính phủ được gọi là Cuộc họp của các nhà quản lý nghiên cứu ôzôn, đánh giá sự suy giảm ôzôn và nghiên cứu biến đổi khí hậu và đưa ra báo cáo cho COP. Ngoài ra, COP sử dụng dữ liệu được đánh giá để đề xuất các chính sách mới nhằm hạn chế lượng khí thải CFC.
Hiện tại, COP (Hội nghị các bên ký kết) họp ba năm một lần và phối hợp với thời gian của một cuộc họp tương tự được thực hiện theo Nghị định thư Montreal. Ban Thư ký Ôzôn có chức năng là quản trị viên của COP, MOP (Hội nghị các bên ký kết Montreal) và các nhóm làm việc kết thúc mở giúp tạo điều kiện thuận lợi cho các chức năng theo quy ước. Một Quỹ đa phương được lập ra để hỗ trợ các quốc gia đang phát triển chuyển đổi từ các hóa chất làm suy giảm tầng ozôn bằng cách sử dụng các hướng dẫn theo công ước, được quản lý bởi Ban Thư ký Quỹ Đa phương. Quỹ đa phương đã hỗ trợ hàng ngàn dự án tại gần 150 quốc gia, ngăn chặn việc sử dụng khoảng 250.000 tấn hóa chất làm suy giảm tầng ozôn.
Hanae Natsuki

 là một diễn viên lồng tiếng người Nhật Bản. Trong khi họ của anh ta không được tiết lộ bởi cơ quan của anh, nó được coi là một bút danh.
Tiểu sử.
Hanae gia nhập lực lượng lao động khi còn học trung học. Anh nghĩ về sự nghiệp của mình, nhưng mơ ước sau khi xem betor Ouran High School Host Club. Anh trở thành một diễn viên lồng tiếng như Kōichi Yamadera. Hanae tham gia Across Entertainment vào tháng 11 năm 2009. Ông đã thực hiện vai trò đầu tiên của mình cho Tari Tari, và được ghi nhận là nhà soạn nhạc cho các tập 5 và 12. Anh ấy đóng vai Inaho Kaizuka trong Aldnoah.Zero, Ken Kaneki trong Tokyo Ghoul và Kōsei Arima trong Lời nói dối tháng Tư. Hanae đã giành giải thưởng tại Giải thưởng Seiyu lần thứ 9. Anh và Ryōta saka đã tổ chức chương trình radio Hana . Ngày 27 tháng 8 năm 2016, Hanae thông báo rằng ông đã nhận được kết hôn.
Satou Satomi

 là một nữ diễn viên lồng tiếng và ca sĩ người Nhật Bản.
Satō đến từ Sendai, tỉnh Miyagi. Cô được liên kết với Tài năng trẻ của Aoni Production. Cô tốt nghiệp Tokyo thông báo trường đại học nghệ thuật biểu diễn Gakuin. Cô còn được gọi là Sugar (し ゅ が Shugā), vì "satō" () có nghĩa là "đường" trong tiếng Nhật. Cô được biết đến với vai diễn Ritsu Tainaka trong K-On! và Wendy Marvell trong Fairy Tail. Cô tuyên bố kết hôn với diễn viên lồng tiếng, Takuma Terashima, vào ngày 6 tháng 7 năm 2017. Trong khi tham dự Tokyo thông báo Gakuin, Satō đã được chọn tham gia vào đội ngũ trợ lý thứ bảy (Big Bang Grand Prix V) trên Radio Big Bang của Miki Tomokazu. Là một trợ lý, cô thành lập đơn vị Kisty.
Luân Trụ

Luân Trụ (; 1772 – 1823) là một hoàng thân của nhà Thanh trong lịch sử Trung Quốc, người thừa kế 1 trong 12 tước vị Thiết mạo tử vương.
Cuộc đời.
Luân Trụ được sinh ra vào giờ Thân, ngày 14 tháng 10 (âm lịch) năm Càn Long thứ 37 (1772), trong gia tộc Ái Tân Giác La. Ông là con trai trưởng của Thuận Thừa Thận Quận vương Hằng Xương, mẹ ông là Thứ Phúc tấn Mã Giai thị (馬佳氏).
Năm Càn Long thứ 51 (1786), ông được thế tập tước vị Thuận Thừa Quận vương (順承郡王) đời thứ 12. Một điều đặc biệt là thời gian ông được thế tập tước vị là năm thứ 51 (1786), chứ không phải sau khi phụ thân ông qua đời, tức năm thứ 43 (1778), không rõ vì sao lại bị gián đoạn như vậy.
Năm Đạo Quang nguyên niên (1821), tháng 9, ông làm chức Thập ngũ Thiện xạ (十五善射).
Năm thứ 3 (1823), ngày 16 tháng 3 (âm lịch), giờ Mẹo, ông qua đời, thọ 52 tuổi, được truy thụy Thuận Thừa Giản Quận vương (順承简郡王).
Quyền truy cập Internet

Quyền truy cập Internet, hay còn được gọi là tự do kết nối, là sự nhìn nhận rằng tất cả mọi người phải được cho phép truy cập Internet để thực hành và hưởng các quyền tự do ngôn luận và các quyền cơ bản khác của con người, rằng các nhà nước phải có trách nhiệm đảm bảo rằng tất cả mọi người đều có thể truy cập Internet, và các nhà nước đó không được hạn chế quyền truy cập của từng cá nhân mà không có lý do chính đáng.
Lịch sử.
2003: Hội nghị Thượng Đỉnh Toàn Cầu về Xã Hội Thông tin.
Vào tháng 12 năm 2003, Hội nghị Thượng Đỉnh Toàn Cầu về Xã Hội Thông tin (WSIS) được tổ chức dưới sự bảo trợ của Liên Hợp Quốc. Sau những phiên làm việc dài, những chính phủ, các tổ chức thương mại và các tổ chức xã hội dân sự cuối cùng đã giới thiệu Tuyên Ngôn về Các Nguyên Tắc WSIS trong đó tái khẳng định lại sự quan trọng của một Xã Hội Thông tin (Infomation Society) trong việc duy trì và củng cố các quyền của con người:Tuyên Ngôn về Các Nguyên Tắc WSIS đưa ra các tham chiếu cụ thể đến tầm quan trọng của quyền tự do ngôn luận trong một "Xã Hội Thông tin":
2009–2010: Khảo sát của BBC World Service.
Một cuộc khảo sát với sự tham gia của 27.973 người trưởng thành ở 26 quốc gia, trong đó có 14.306 người dùng Internet thực hiện cho BBC World Service từ ngày 30 tháng 11 năm 2009 ngày 7 tháng 2 năm 2010 đã chỉ ra rằng khoảng bốn phần năm người dùng Internet và người không dùng Internet trên khắp thế giới cảm thấy việc truy cập Internet là một quyền cơ bản. 50% hoàn toàn đồng ý, 29% đồng ý ở một mức độ nào đó, 9% phản đối ở một mức độ nào đó, 6% hoàn toàn phản đối, và 6% không đưa ra quan điểm.
Tiếng Kodava

Tiếng Kodava (chữ Kannada: ಕೊಡವ ತಕ್ಕ್ "Kodava takk", nghĩa là 'tiếng nói (người) Kodava') là một ngôn ngữ Dravida đang bị đe doạ và là ngôn ngữ gốc của huyện Kodagu, miền nam Karnataka, Ấn Độ. Ngôn ngữ này gồm hai phương ngữ: Mendele (nói ở bắc và trung Kodagu) và Kiggat (nói ở Kiggat naadu, nam Kodagu).
Trong lịch sử, nó được xem là một phương ngữ của tiếng Kannada. Tuy nhiên, nó đã được phân tích lại thành một ngôn ngữ riêng biệt bởi các học giả đầu thế kỷ 20.
Theo truyền thống, nó được viết bằng chữ Kannada (là một abugida) và chữ Malayalam. Tuy nhiên, một abugida được gọi là bảng chữ cái Coorgi-Cox đã được phát triển theo yêu cầu của các thành viên cộng đồng. Tổng điều tra dân số Ấn Độ năm 2011 ghi nhận có 96.918 người nói tiếng Kodava như tiếng mẹ đẻ và 16.939 người đối với tiếng Coorgi/Kodagu, với tổng số 113.857 người xác nhận một trong những ngôn ngữ này là tiếng mẹ đẻ của họ.
Âm vị học.
Nguyên âm.
Tiếng Kodava có 14 nguyên âm. 7 trong số này, i, e, ɛ, a, ɑ, o, u, có dạng dài.
Phụ âm.
Tiếng Kodava có 25 phụ âm.
Danh sách phương ngữ Hán ngữ

Sau đây là danh sách các phương ngữ Hán, được xác định bởi các nhà ngôn ngữ học.
Phân loại.
Các nhà ngôn ngữ học phân loại các phương ngữ này thuộc nhóm ngôn ngữ Hán của ngữ hệ Hán-Tạng. Trong phân loại rộng này, có từ bảy đến mười bốn nhóm phương ngữ, tùy thuộc vào phân loại.
Tập hợp được chấp nhận theo quy ước gồm bảy nhóm phương ngữ xuất hiện lần đầu tiên trong phiên bản thứ hai của cẩm nang thổ ngữ do Viên Gia Hoa biên soạn (1961). Theo thứ tự số người nói giảm dần là:
Việc phân loại sửa đổi của Lý Vinh, được sử dụng trong "Trung Quốc Ngữ ngôn Địa đồ chí" (1987) đã bổ sung thêm ba nhóm được tách ra từ các nhóm sau:
Bảng tóm tắt.
Số lượng người nói từ thống kê hoặc ước tính (2019) và được làm tròn:
Danh sách các phương ngữ và ngôn ngữ.
Ngoài các phương ngữ được liệt kê dưới đây, người ta thường nói các phương ngữ không chính thức của từng tỉnh (như phương ngữ Tứ Xuyên và phương ngữ Hải Nam). Các chỉ định này thường không tương ứng với các phân loại được sử dụng bởi các nhà ngôn ngữ học, tuy nhiên mỗi loại vẫn có những đặc điểm riêng.
Huy Châu (徽语/徽語).
Đôi khi là phương ngữ con của tiếng phổ thông. 
Tiếng Tấn (晋语/晉語).
Đôi khi là phương ngữ con của tiếng phổ thông. 
Ngô (吴语/吳語).
Gồm tiếng Thượng Hải (上海话), tiếng Ôn Châu (温州话), v.v.
Khác.
Các phương ngữ phi Mân của Hải Nam từng được coi là thuộc tiếng Quảng Đông, nhưng bây giờ không được phân loại: 
Ngôn ngữ hỗn hợp.
Ngoài các ngôn trong nhánh Hán của ngữ hệ Hán-Tạng, một số ngôn ngữ hỗn hợp cũng tồn tại bao gồm các yếu tố của một hoặc nhiều phương ngữ Trung Quốc với các ngôn ngữ khác.
Đối tượng vật lý

Theo cách sử dụng thông thường, một đối tượng vật chất hoặc vật thể vật lý (hoặc đơn giản là một vật thể hay hiện vật) là một tập hợp vật chất trong một ranh giới tiếp giáp xác định trong không gian ba chiều. Ranh giới này phải được định nghĩa và xác định do các thuộc tính của vật liệu. Ranh giới có thể thay đổi theo thời gian. Ranh giới thường là bề mặt hữu hình hoặc hữu hình của đối tượng. Vật chất trong đối tượng bị ràng buộc (ở mức độ lớn hơn hoặc thấp hơn) để di chuyển như một đối tượng. Ranh giới này có thể di chuyển trong không gian so với các đối tượng khác mà nó không được gắn vào (thông qua tịnh tiến và xoay). Ranh giới của một đối tượng cũng có thể biến dạng và thay đổi theo thời gian theo những cách khác.
Cũng trong cách sử dụng thông thường, một đối tượng không bị hạn chế bao gồm cùng một tập hợp vật chất. Nguyên tử hoặc bộ phận của một vật thể có thể thay đổi theo thời gian. Một đối tượng được xác định bởi sự biểu diễn đơn giản nhất của ranh giới phù hợp với các quan sát. Tuy nhiên, các định luật vật lý chỉ áp dụng trực tiếp cho các đối tượng bao gồm cùng một tập hợp vật chất. Trong vật lý, một vật thể là một tập hợp vật chất có thể xác định được, có thể bị giới hạn bởi một ranh giới có thể xác định được và có thể di chuyển như một đơn vị bằng cách tịnh tiến hoặc xoay, trong không gian 3 chiều.
Mỗi đối tượng có một bản sắc duy nhất, độc lập với bất kỳ thuộc tính nào khác. Hai đối tượng có thể giống hệt nhau, trong tất cả các thuộc tính ngoại trừ vị trí, nhưng vẫn có thể phân biệt được. Trong hầu hết các trường hợp, ranh giới của hai đối tượng có thể không trùng nhau tại bất kỳ thời điểm nào. Các thuộc tính định danh cho phép có thể đếm các đối tượng này. Ví dụ về các mô hình của các vật thể vật lý bao gồm, nhưng không giới hạn trong một hạt, một số tương tác cơ nhỏ hơn (hạt hoặc khác), và cơ học môi trường liên tục.
Quan niệm phổ biến về các vật thể vật lý bao gồm chúng có sự mở rộng trong thế giới vật lý, mặc dù có tồn tại các lý thuyết về vật lý lượng tử và vũ trụ học có thể thách thức này. Trong vật lý hiện đại, "mở rộng" được hiểu theo nghĩa của không thời gian: nói gần đúng thì nó có nghĩa là trong một khoảnh khắc nhất định của thời gian cơ thể có một số vị trí trong không gian, mặc dù không nhất thiết là một điểm. Một vật thể vật lý nói chung được coi là có các tính chất định lượng như khối lượng, động lượng, điện tích, các đại lượng bảo toàn khác và có thể cả các đại lượng khác. Một đối tượng có thành phần đã biết và được mô tả trong một lý thuyết vật lý đầy đủ là một ví dụ về hệ thống vật lý.
Vụ ném bom Thành Vatican

Vụ ném bom Thành phố Vatican xảy ra hai lần trong thế chiến II. Lần đầu tiên là vào tối ngày 5 tháng 11 năm 1943, khi một chiếc máy bay thả bom vào khu vực phía tây nam của Nhà thờ Thánh Peter, gây thiệt hại đáng kể nhưng không có thương vong. Vụ đánh bom thứ hai, chỉ ảnh hưởng đến rìa ngoài của thành phố, vào khoảng cùng giờ ngày 1 tháng 3 năm 1944, và gây ra cái chết của một người và thương tích của người khác.
Hoàn cảnh.
Thành Vatican trung lập trong suốt cuộc chiến. Phi công của chiến đấu cơ của cả phe Đồng minh và phe Trục thường được lệnh phải tôn trọng tính trung lập của Thành Vatican ngay cả khi ném bom Roma.
Vào ngày 25 tháng 7 năm 1943, sau khi các lực lượng Đồng minh đã chinh phục các tài sản của Ý ở Châu Phi và chiếm Sicily, Hội đồng Phát xít lớn đã loại bỏ Benito Mussolini khỏi quyền lực. Vương quốc Ý lúc đầu vẫn là một đồng minh của Đức Quốc xã, nhưng trong chưa đầy hai tháng đã bảo đảm một hiệp định đình chiến với quân Đồng minh, ký ngày 3 tháng 9 và công bố vào ngày 8 tháng 9. Đức, người đã phát hiện ra những gì đang diễn ra, đã nhanh chóng can thiệp và chiếm quyền kiểm soát quân sự của hầu hết Ý, bao gồm cả Rome, giải thoát cho Mussolini và đưa ông đến khu vực do Đức chiếm đóng để thiết lập một chế độ bù nhìn được gọi là Cộng hòa xã hội Ý.
Cả hai vụ đánh bom xảy ra trong khi Rome nằm dưới sự chiếm đóng của Đức.
Dận Y

Doãn Y (, chữ Hán: 允禕, 1 tháng 9 năm 1706 – 30 tháng 6 năm 1755), Ái Tân Giác La, là người con thứ 20 sống đến tuổi trưởng thành của Thanh Thánh Tổ Khang Hi Đế.
Tiểu sử.
Hoàng tử Doãn Y nguyên danh là Dận Y (, chữ Hán: 胤禕), sinh ngày 25 tháng 7 (âm lịch) năm Khang Hi thứ 45 (1706), mẹ là Thứ phi Cao thị tức Tương tần. Từ năm Khang Hi thứ 55 (1716) đến năm 61 (1722), suốt 7 năm ông thường xuyên theo Khang Hi tuần du tái ngoại, có khi thì đến bãi săn Mộc Lan săn bắn, có khi lại đến ngoại ô kinh thành dạo chơi. Sau khi Ung Chính lên ngôi, ông đổi tên thành Doãn Y để tránh kỵ huý.
Năm Ung Chính thứ 4 (1726), tháng 5, ông được phong Cố Sơn Bối tử cùng lúc với Hoàng thập ngũ tử Dận Vu được phong Đa La Bối lặc. Năm thứ 8 (1730), tháng 2, tấn phong Đa La Bối lặc. Năm thứ 12 (1734), tháng 8, Ung Chính Đế vì hai lần phái ông tế lăng đều bị ông lấy cớ bệnh từ chối. Vì vậy liền báo cho Tông nhân phủ cách đi tước vị Bối lặc của ông, hàng xuống Phụ quốc công. Cùng bị phạt với ông còn có cháu trai Hoằng Xuân (trưởng tử của Tuân Cần Quận vương Dận Trinh).
Năm thứ 13 (1735), tháng 8, Ung Chính Đế qua đời, linh cữu quàn tại Càn Thanh cung, ông không được phép hành lễ trong nội điện. ""Càn Long thực lục" có ghi chép lại: "Dụ: Hoằng Chí, Hoằng Hiểu, Hoằng Cảnh, Hoằng Giao, Hoằng Phổ, đều là Hoàng khảo quyến ái giáo dưỡng. Không phải chư vương ở ngoài khác có thể so sánh. Mỗi ngày vào giờ cung hiến, cùng với chư Vương tiến vào nội điện. Công Doãn Y, Doãn Kỳ, ứng dữ Bối lặc Doãn Hi, Doãn Hỗ, đều hành lễ tại thềm son ngoài Càn Thanh cung"". Tháng 9, Càn Long Đế kế vị. Ngày 24, Càn Long Đế hạ chỉ, lệnh ông có thể tiến điện hành lễ, đồng thời phục phong cho ông làm Đa La Bối lặc, lệnh thủ hộ Thái lăng. Ngày 13 tháng 11, sinh mẫu của ông là Thứ phi Cao thị được phong Hoàng khảo Tú Quý nhân. Năm Càn Long nguyên niên (1736), ngày 16 tháng 2, Càn Long Đế ra chỉ dụ:前因雍和宫管人疏纵, 将王, 贝勒等交宗人府议处, 后经降旨, 胤祎着照侍郎之例.
Tiền nhân Ung Hòa cung quản nhân sơ túng, tương Vương, Bối lặc đẳng giao tông nhân phủ nghị xử, hậu kinh hàng chỉ, Dận Y trứ chiếu Thị lang chi lệ. Năm thứ 2 (1737), tháng 3, sau khi Ung Chính Đế nhập Thái lăng, ông đảm nhiệm việc thủ lăng. Năm Càn Long thứ 9 (1744), ông trở thành Thái lăng Lĩnh thị vệ Nội đại thần. Năm thứ 20 (1755), ngày 21 tháng 5, ông mất, thọ 50 tuổi. Thụy hiệu Giản Tĩnh (簡靖).
Xét nghiệm ngưng kết hạt Treponema pallidum

Các xét nghiệm ngưng kết hạt Treponema Pallidum (còn gọi là TPPA Test) là một xét nghiệm ngưng kết gián tiếp sử dụng để phát hiện và phân tích các kháng thể chống lại các tác nhân gây bệnh giang mai, Treponema pallidum phân loài Pallidum.
Trong thử nghiệm, các hạt Gelatin được nhạy cảm với kháng nguyên T. Pallidum. Huyết thanh bệnh nhân được trộn với thuốc thử chứa các hạt Gelatin kích thích. Các hạt tổng hợp sẽ tạo thành cục khi huyết thanh bệnh nhân dương tính với bệnh giang mai. Nói cách khác, huyết thanh của bệnh nhân có chứa kháng thể với T. Pallidum. Nếu xét nghiệm âm tính thì sẽ không thấy có sự đóng cục của các hạt Gelatin này. Đây là một loại xét nghiệm Treponemal cụ thể đối với bệnh giang mai.
Một xét nghiệm Treponemal cụ thể tương tự đối với bệnh giang mai là xét nghiệm Treponema Pallidum Hemagglutination assay hoặc TPHA. TPHA là một xét nghiệm ngưng kết hồng cầu gián tiếp được sử dụng để phát hiện và chuẩn độ các kháng thể chống lại tác nhân gây bệnh giang mai, Treponema pallidum phân loài pallidum.
Trong xét nghiệm, các tế bào hồng cầu (hồng cầu) được kích thích với các kháng nguyên từ T. Pallidum. Các tế bào sau đó tụ lại trên bề mặt của một đĩa thử nghiệm nếu tiếp xúc với huyết thanh của bệnh nhân bị bệnh giang mai. Nó được dùng để kiểm tra lại bệnh giang mai. Kết quả xét nghiệm âm tính cho thấy một nút thắt hoặc đốm của các tế bào hồng cầu trên bề mặt của đĩa xét nghiệm. Thông thường, một tấm thử nhựa chứa nhiều "giếng" nhỏ được sử dụng làm đĩa thử để nhiều bệnh nhân có thể được kiểm tra cùng một lúc nhưng kết quả có thể tách biệt với nhau. Xin lưu ý hình ảnh của các giếng trên tấm thử nghiệm và kết quả xét nghiệm dương tính và âm tính trông khác nhau.
Đối với bệnh giang mai nguyên phát (ở giai đoạn 1), TPPA có độ nhạy từ 85% đến 100% và độ đặc hiệu từ 98% đến 100%. Trong bệnh giang mai thứ phát và muộn (giai đoạn 2 và giai đoạn cuối), TPPA có độ nhạy từ 98% đến 100%.
Các kháng thể chống lại các sinh vật Treponemal khác, chẳng hạn như T. Pallidum phân loài Endemicum, Pertenue hoặc Carateum có thể gây ra kết quả dương tính giả. Một loạt các phương pháp tồn tại để hấp thụ các kháng thể này từ mẫu thử trước khi ngưng kết hồng cầu.
Tiếng Ladakh

Tiếng Ladakh, còn gọi là tiếng Bhoti hoặc tiếng Bodhi, là một ngôn ngữ Tạng được nói ở bang Ladakh của Ấn Độ. Đây là ngôn ngữ chiếm ưu thế tại huyện theo đạo Phật Leh và có thể được gọi là "Purig" hoặc "Balti" ở huyện Kargil liền kề. Mặc dù là thành viên của nhóm ngôn ngữ Tạng, tiếng Ladakh không dễ thông hiểu với tiếng Tạng tiêu chuẩn.
Tiếng Ladakh có khoảng 200.000 người nói ở Ấn Độ, và có lẽ 12.000 người nói ở Khu tự trị Tây Tạng của Trung Quốc, chủ yếu ở khu vực Khương Đường. Tiếng Ladakh có một số phương ngữ: "Lehskat" nói "ở" Leh; "Shamskat" được nói ở phía tây bắc của Leh; "Stotskat" được nói ở thung lũng sông Ấn và có thanh điệu không giống những phương ngữ khác; "Nubra" được nói ở phía bắc của Leh; "Purig"/"Balti" nói ở huyện Kargil. Sự khác biệt đáng kể trong các phương ngữ vẫn nằm ở thanh điệu hoặc cách nói. Các phương ngữ ở Thượng Ladakh và Zangskar vừa mang nhiều đặc điểm của tiếng Ladakh vừa mang đặc điểm của phương ngữ phương Tây tiếng Trung Tạng.
Phân loại.
Nicolas Tournadre coi Ladakh, Balti và Purgi là các ngôn ngữ riêng biệt trên cơ sở sự thông hiểu lẫn nhau (Zangskar không khác biệt lắm) tạo thành nhóm gọi là Ladakh-Balti hoặc Tạng nguyên thủy miền tây, trái ngược với các ngôn ngữ Tạng có nhiều "đổi mới" như nhóm ngôn ngữ Lahul-Spiti được nói ở Himachal Pradesh.
Zanskar.
Zangskar là một phương ngữ của Ladakh và có bốn tiểu phương ngữ là Stod, Zhung, Sham và Lungna. Nó được viết bằng chữ Tạng.
Chữ viết.
Tiếng Ladakh thường được viết bằng chữ Tạng với cách phát âm giống với chữ Tạng cổ hơn nhiều so với hầu hết các ngôn ngữ nhóm Tạng khác. Tiếng Ladakh có nhiều tiền tố, hậu tố và khởi âm mà đã trở nên "câm" (không đọc ra) trong các ngôn ngữ Tạng khác, như Amdo, Kham và Trung Tạng. Xu hướng này rõ rệt hơn ở phía tây Leh, và phía Pakistan của đường kiểm soát Ấn Độ - Pakistan, ở Baltistan. Ví dụ, một người Tạng sẽ phát âm từ "sta" 'rìu' là [tá], như một người Leh sẽ nói [sta]. Một người Tạng ở Trung Quốc có lẽ sẽ đọc འབྲས་ (’bras) 'cơm' là [ɳʈɛ́ʔ], người Leh sẽ đọc là [ɖas], còn người Purgi sẽ đọc là [bras].
Tiếng Ladakh khi Latinh hoá thường dùng hệ chuyển tự Wylie (trong đó, chữ ghép "th" biểu thị một âm răng bật hơi /tʰ/).
Cột (tàu thuyền)

Cột của tàu thuyền là một cột trụ cao hoặc một số cột trụ được sắp xếp, dựng thẳng đứng lên nằm ở đường trục chính giữa của một con tàu hoặc thuyền. Mục đích của nó thường là để gắn buồm, các thanh ngang hoặc cần cẩu hàng (đối với tàu chở hàng), và cung cấp một vị trí có chiều cao cần thiết cho đèn định vị, đài quan sát, sân tín hiệu, vị trí điều khiển, khu vực sóng vô tuyến hoặc các đèn tín hiệu. Những con tàu lớn có thể có nhiều cột buồm, với kích thước và kiểu dáng tùy thuộc vào phong cách và nhu cầu của tàu. Ngày nay, khi mà động cơ dùng cho tàu thuyền đã trở nên phổ biến thì gần như tất cả cột buồm của thuyển buồm được dùng để trang trí.
Lịch sử.
Giữa thế kỷ 19, tất cả các cột buồm của tàu đều được làm từ gỗ và được chế tạo từ một hoặc một vài miếng gỗ thường là thân cây của cây lá kim. Từ thế kỷ 16, các tàu thường được chế tạo với kích thước lớn hơn đòi hỏi cột buồm cao hơn và to hơn và có thể được làm từ thân cây đơn lẻ. Trên các tàu lớn hơn này, để đạt được chiều cao cần thiết, cột buồm được chế tạo từ tối đa bốn phần (còn gọi là cột trụ), được xếp theo thứ tự tăng dần chiều cao trên boong tàu như cột thấp hơn, trụ đỉnh, đỉnh và cột hoàng gia.
Chuyến bay 4102 của Ryanair

Chuyến bay 4102 của Ryanair là một chuyến bay quốc tế từ sân bay quốc tế Frankfurt, Đức đến sân bay quốc tế Ciampino-G. B. Pastine, Ý đã bị những con chim tấn công khi hạ cánh. Trong số 172 người trên máy bay, 2 tiếp viên và 8 hành khách được điều trị tại bệnh viện vì thương tích nhẹ.
Máy bay.
Boeing 737-8AS, đăng ký EI-DYG, thực hiện chuyến bay đầu tiên vào ngày 17 tháng 3 năm 2008 và được giao cho Ryanair 9 ngày sau đó.
Tai nạn.
Chiếc 737 đã bị tấn công tới 90 con chim sáo đá xanh trong khi tiếp cận sân bay quốc tế Ciampino-G. B. Pastine, làm hỏng càng hạ cánh bên trái và cả hai động cơ. Chiếc 737 đã thực hiện một cách tiếp cận bị bỏ lỡ sau khi một động cơ bị hỏng, nhưng động cơ còn lại cũng chịu chung số phận. Được biết, chiếc 737 đã rời đường băng 15 trong một thời gian ngắn trước khi các phi công đưa nó trở lại đường băng.
Hậu quả.
Sân bay đã đóng cửa trong 36 giờ  và tất cả giao thông đã được chuyển hướng đến sân bay quốc tế Leonardo da Vinci do chiếc 737 bị mắc kẹt trên đường băng sau khi thiết bị hạ cánh bên trái bị sập.
Vụ tai nạn này đã gây ra thiệt hại đáng kể đến mức chiếc 737 đã bị xóa sổ. Ryanair giữ quyền sở hữu nó cho các bộ phận nhất định và cho mục đích đào tạo.
Tiếng Wakhi

Tiếng Wakhi (chữ Wakhi: ) là một ngôn ngữ Ấn-Âu thuộc nhánh ngôn ngữ Iran Đông được nói ở huyện Wakhan, Bắc Afghanistan và cả ở Tajikistan, Bắc Pakistan và Trung Quốc.
Phân loại và phân bố.
Tiếng Wakhi là một trong những ngôn ngữ thuộc nhóm ngôn ngữ Pamir. Mối quan hệ của nó với các ngôn ngữ khác của ngữ chi Iran là không rõ ràng; trong một số đặc điểm nhất định, tiếng Wakhi thể hiện mối quan hệ với tiếng Saka đã biến mất.
Ở Afghanistan.
Tại Hành lang Wakhan của Afghanistan, tiếng Wakhi được nói từ Putur, gần Ishkashim, đến thượng nguồn của sông Wakhan.
Ở Tajikistan.
Ở Tajikistan, người Wakhi (và các cộng đồng khác nói một trong những ngôn ngữ Pamir) tự gọi mình là người Pamiri hoặc Badakhshan và đã dựng lên một phong trào nhằm tách biệt về danh tính với người Tajik (đa số nói tiếng Ba Tư). Các nhà ngôn ngữ học coi tiếng Wakhi là một ngôn ngữ Iran Đông độc lập với tiếng Ba Tư Tajik, nhưng nhiều người theo chủ nghĩa dân tộc Tajik khẳng định rằng tiếng Wakhi và các ngôn ngữ Pamir khác thực sự là phương ngữ tiếng Tajik.
Ở Trung Quốc.
Tiếng Wakhi cũng được nói ở huyện tự trị Taxkorgan, Tân Cương của Trung Quốc.
Ở Nga.
Có khoảng 6.000 người Wakhi ở Nga, hầu hết trong số là dân nhập cư từ Tajikistan và Afghanistan.
Ở Thổ Nhĩ Kỳ.
Có một số làng Wakhi ở Thổ Nhĩ Kỳ ở các khu vực phía đông, nơi họ đã di cư từ Afghanistan vào năm 1979 trong cuộc chiến tranh Afghanistan-Xô.
Chữ viết.
Tiếng Wakhi không phải là một ngôn ngữ viết. Các hệ thống chữ viết đã được phát triển sử dụng chữ Ả Rập, chữ Kirin và chữ Latinh.
Bạn muốn hẹn hò

Bạn muốn hẹn hò hay Bạn muốn hẹn hò? (viết tắt: BMHH; ) là một chương trình truyền hình Việt Nam đo Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh (HTV) và Công ty Cổ phần Phát triển Truyền thông Quảng cáo MAC Việt Nam (MCV Corporation) phối hợp sản xuất. Là một chương trình hẹn hò, "Bạn muốn hẹn hò" được tạo ra với mục đích kết nối những cặp đôi nam nữ với nhau. Trong lễ trao giải Mai vàng lần thứ 23–2017, chương trình đã giành Giải Mai Vàng cho Chương trình truyền hình, đồng thời MC Cát Tường được Giải Mai Vàng cho Người dẫn chương trình. Chương trình phát sóng tập đầu vào ngày 10 tháng 11 năm 2013 và hiện nay đã lên sóng hơn 500 tập.
Định dạng.
Mỗi tập của chương trình sẽ có hai cặp đôi, mỗi cặp gồm hai người chơi nam và nữ. Mỗi người chơi sẽ ngồi với một trong hai người dẫn chương trình và bị che khuất bởi một tấm màn (từ tháng 6 năm 2018 được thay bằng một hàng rào trái tim). Hai người chơi sẽ giới thiệu bản thân về tính cách, sở thích, thói quen, mẫu người lý tưởng và tham khảo ý kiến của người thân ở trường quay. Sau đó, tấm màn sẽ được kéo lên để hai người nhìn mặt và cùng trò chuyện. Sau 2 phút, người dẫn chương trình sẽ mời hai người chơi quay mặt hướng về khán giả và đặt tay lên nút bấm sau ghế, nếu như người chơi đồng ý hẹn hò thì bấm nút. Khi một người chơi bấm nút, nửa trái tim trên màn hình bên người đó sẽ đổi màu, nếu cả người chơi cùng bấm thì hai nửa trái tim sẽ ghép lại thành một trái tim cùng màu.
Phát sóng.
"Bạn muốn hẹn hò" được trình chiếu trên kênh HTV7 từ năm 2013. Chương trình phát sóng vào lúc 15 giờ 20 phút Chủ nhật hàng tuần. Kể từ ngày 13 tháng 9 năm 2015 (tập 97), chương trình có thêm một tập phát sóng vào lúc 22 giờ 45 phút mỗi ngày thứ Hai.
Tạm ngừng phát sóng.
Bạn muốn hẹn hò đã có một số lần phải tạm ngừng hoặc thay đổi việc ghi hình và phát sóng theo kế hoạch do trùng thời điểm diễn ra sự kiện đặc biệt. Các chương trình bị hoãn đã được phát sóng trở lại sau 7 ngày. Cụ thể:
Santa Fe

Santa Fe (tiếng Tây Ban Nha, 'đức tin thiêng liêng') hoặc Santa Fé (tiếng Bồ Đào Nha) có thể đề cập đến:
Macrobrachium lamarrei

Macrobrachium lamarrei thường được gọi là tép/ tôm râu Ấn Độ, tép/ tôm sông kuncho là một loài tôm nước ngọt về đêm được tìm thấy Biratnagar, Nepal.
Mô tả.
M. lamarrei có màu trắng kem đến trắng nhạt với sắc tố nâu xanh trên khắp cephalothorax. Con đực có thể đạt tổng chiều dài 80 mm trong khi con cái dài 75 mm. Loài này có mỏ (rostrum) mang 7-9 răng ở mặt lưng và 5-8 ở bụng.
Tôm vị thành niên và tôm trưởng thành là loài ăn tạp và ăn các loài tảo, sinh vật phù du, các mảnh cơ nhỏ hoặc cá. Tôm hậu ấu trùng ăn thức ăn động vật thuần túy hơn chế độ ăn hỗn hợp tảo và nauplii.
Hành vi.
Tôm có kích cỡ khác nhau không tấn công lẫn nhau. Khi tôm chết hoặc trở nên yếu, những con khác có thể tấn công và biến chúng thành bữa ăn của chúng.
Mỏ (giải phẫu học)

Trong giải phẫu học, thuật ngữ mỏ/ mõm hoặc rostrum (từ "" Latin có nghĩa là mỏ chim) được sử dụng cho một số cấu trúc không liên quan đến phát sinh trong các nhóm động vật khác nhau.
Động vật có xương sống.
Ở động vật có vú, rostrum là một phần của cranium nằm ở phía trước của vòm zygomatic, nơi nó giữ răng, vòm miệng và khoang mũi.
Mỏ hoặc mõm của động vật có xương sống cũng có thể được gọi là rostrum.
Chuyến bay 440 của Indian Airlines

Chuyến bay 440 của Indian Airlines là một chuyến bay nội địa Ấn Độ do Indian Airlines vận hành đã bị rơi khi đang tiếp cận sân bay quốc tế Indira Gandhi làm thiệt mạng 48 trong số 65 hành khách và phi hành đoàn trên máy bay.
Máy bay.
Boeing 737-2A8, đăng ký VT-EAM, thực hiện chuyến bay đầu tiên vào ngày 26 tháng 3 năm 1971 và được giao cho Indian Airlines vào ngày 10 tháng 4 năm 1971.
Tai nạn.
Chuyến bay 440 là chuyến bay chở khách nội địa theo lịch trình từ Madras (nay là Chennai), Tamil Nadu đến New Delhi. Khi chuyến bay 440 tiếp cận sân bay quốc tế Indira Gandhi trong việc lái bụi và mưa bão, chiếc 737 đã chạm vào dây điện cao thế trong cách tiếp cận NDB với tầm nhìn dưới mức tối thiểu. Chiếc 737 đã bị rơi và bốc cháy. 48 trong số 65 hành khách và phi hành đoàn trên chuyến bay 440 đã thiệt mạng trong vụ tai nạn. Đội cứu hộ cho biết 17 người sống sót đang ở phía trước máy bay, mặc dù một người sống sót báo cáo đang ngồi ở hàng ghế phía sau.
17 người sống sót bao gồm 3 người Mỹ và 2 người Nhật Bản. 48 người chết bao gồm 4 người Mỹ, 3 người Anh và 1 phụ nữ Yemen.  Trong số những người thiệt mạng có Bộ trưởng Mỏ sắt và Thép Mohan Kumaramangalam.
Nguyên nhân.
Các nhà điều tra xác định vụ tai nạn chuyến bay 440 là do các phi công giảm độ cao quyết định tối thiểu.
Chuyến bay 471 của Japan Airlines

Chuyến bay 471 của Japan Airlines là một chuyến bay quốc tế từ sân bay quốc tế Don Mueang ở Bangkok, Thái Lan đến sân bay Palam (nay là sân bay quốc tế Indira Gandhi) ở New Delhi, Ấn Độ. Vào ngày 14 tháng 6 năm 1972, chiếc máy bay Douglas DC-8-53 bị rơi bên ngoài sân bay Palam, giết chết 82 trong số 87 người: 10 trong số 11 thành viên phi hành đoàn và 72 trong số 76 hành khách. 4 người trên mặt đất cũng chịu chung số phận.
Máy bay.
Douglas DC-8-53, đăng ký JA8012. Chiếc máy bay đã bị phá hủy sau vụ tai nạn.
Hành khách và phi hành đoàn.
16 người chết là người Mỹ. Nữ diễn viên người Brazil Leila Diniz cũng nằm trong số những người thiệt mạng. Hành khách Ấn Độ duy nhất trên chuyến bay này, Tiến sĩ KKP Narasinga Rao, một quan chức cấp cao của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp (FAO) của Liên Hợp Quốc, nằm trong số những người thiệt mạng. 72 trong số 76 hành khách thiệt mạng, cùng với 4 người trên mặt đất. 1 tiếp viên hàng không sống sót.
Tai nạn.
Chiếc DC-8 trên tuyến Bangkok-New Delhi của tuyến Tokyo-London khi vụ tai nạn xảy ra. Chuyến bay cất cánh tại sân bay quốc tế Don Mueang ở Bangkok lúc 11:21 UTC trên đường đến sân bay quốc tế Palam ở New Delhi. Vào lúc 14:43 UTC, chuyến bay đã được thông quan cho cách tiếp cận ILS vào đường băng 28. Tuy nhiên, chiếc DC-8 đã rơi xuống bờ sông Yamuna không lâu sau báo cáo 23 dặm (43 km) từ DME.
Nguyên nhân.
Nguyên nhân chính xác của vụ tai nạn vẫn còn tranh cãi. Các nhà điều tra đại diện cho Nhật Bản đã chỉ ra khả năng tín hiệu đường trượt sai gây ra vụ tai nạn. Các nhà điều tra Ấn Độ tuyên bố vụ tai nạn là do lỗi phi công, cụ thể là phi công phụ trách bỏ qua các chỉ dẫn dụng cụ và không đảm bảo tầm nhìn của đường băng. Cơ phó chịu trách nhiệm bay khi tiếp cận New Delhi.
Máy đo thủy triều

Máy đo thủy triều, Thủy triều kế, hoặc máy ghi mực nước biển (tên thương phẩm là "Mareograph" hoặc "marigraph") là thiết bị đo sự thay đổi mực nước biển so với mốc độ cao địa hình của điểm đo đạc.
Máy đo thủy triều được phát triển vào thế kỷ 19, hoạt động tự động hóa việc đọc định kỳ vào thời các điểm xác định trong ngày . Tại mỗi trạm quan trắc xử lý số liệu ghi được của nhiều năm sẽ cho phép xác định mực nước trung bình với độ chính xác đến centimet, và được sử dụng làm độ cao tham chiếu của trắc đạc quốc gia. Mức độ của mực nước biển trung bình này xấp xỉ bằng Geoid.
Các thành phần.
Máy đo thủy triều gồm có hai thành phần chính, gồm "Cảm biến đo mực nước", và "khối số liệu" gồm có phần chuyền tải lưu trữ hiển thị số liệu.
Khi lắp đặt cảm biến thì phải thực hiện việc đo liên kết tọa độ và độ cao điểm đặt cảm biến theo cấp độ chính xác cần thiết. Các trạm này được chia ra trạm quan trắc quốc gia, và trạm tạm thời phục vụ dự án vùng hẹp.
Tại Việt Nam năm 2019 có 6 trạm hải văn đặc biệt quan trọng là Hòn Dấu, Vũng Tàu, Quy Nhơn, Phú Quốc, Nha Trang, DK1-7. Ngoài ra là các trạm địa phương ở dọc bờ biển.
Tiếng Saka

Tiếng Saka là một ngôn ngữ thuộc nhóm ngôn ngữ Iran Đông, từng hiện diện ở hai vương quốc Phật giáo cổ đại Vu Điền (Khotan) và Tumshuq nằm trong lòng chảo Tarim, ngày nay là miền Nam Tân Cương, Trung Quốc. Đây là một ngôn ngữ Iran trung đại. Hai vương quốc Khotan và Tumshuq có hai phương ngữ (được đặt theo tên mỗi vương quốc) khác nhau mà đôi lúc được coi là hai ngôn ngữ. Tiếng Saka là một trong những ngôn ngữ Iran trung đại ở khu vực Con đường tơ lụa ngoài tiếng Bactria, tiếng Sogdia, tiếng Ba Tư trung đại và tiếng Parthia.
Các nhà cai trị người Saka của Tây Ấn Độ, chẳng hạn như người Ấn-Scythia và các Phó vương miền Tây thực tế nói cùng một ngôn ngữ.
Di liệu tiếng Saka trên gỗ và giấy được viết bằng một dạng chữ Brahmi (với một số ký tự riêng tự tạo và một số điểm khác thường trong kí âm, như "ys" biểu thị âm "z"). Văn liệu tiếng Saka có niên đại từ thế kỷ thứ tư đến thế kỷ thứ mười một. Tiếng Tumshuq có phần nguyên thủy hơn tiếng Khotan, nhưng do có ít văn liệu tiếng Tumshuq hơn, nên ta biết ít hơn về nó. Cả hai phương ngữ chia sẻ một số đặc điểm với tiếng Pashtun và tiếng Wakhi ngày nay. Ngôn ngữ này được gọi là "Hvatanai" trong văn liệu đương thời. Các ngôn ngữ Tochari thu nhận nhiều từ vựng gốc Prakit thông qua trung gian là tiếng Khotan.
Lịch sử.
Hai phương ngôn tiếng Saka mà ta biết xuất hiện theo sau một làn sóng di cư của người Scythia. Sử liệu Trung Quốc không ghi nhận cuộc xâm lược nào đến vùng này; có một giả thuyết rằng hai tộc người Saka, nói hai phương ngữ, đến vùng này định cư vào khoảng năm 200 TCN, trước khi sử liệu của người Trung Quốc nhắc đến nơi này. Người Saka cũng có thể đến trước thế kỷ thứ 3 TCN và đồng hóa với người dân bản địa đã định cư ở vùng Lòng chảo Tarim từ trước.
Tiếng Saka biến mất sau khi người Hồi giáo Turk chinh phục vương quốc Vu Điền trong thời kỳ Hồi giáo và Turk hoá Tân Cương.
Vào thế kỷ 11, Mahmud al-Kashgari đã nhận xét rằng người Khotan vẫn có ngôn ngữ, chữ viết riêng và không giỏi tiếng Turk. Theo Kashgari, một số ngôn ngữ phi Turk như tiếng Kanchak và tiếng Soghdia vẫn được sử dụng ở một số khu vực. Người ta cho rằng tiếng Kanchak (ở Kashgar, nước Sơ Lặc) thuộc nhóm ngôn ngữ Saka, cùng nhóm với ngôn ngữ được sử dụng bởi người dân ở Tashkurgan. Có lẽ người dân lòng chảo Tarim chuyển sang nói ngôn ngữ Turk vào cuối thế kỷ thứ 11.
Phân loại.
Tiếng Khotan và tiếng Tumshuq có mối quan hệ chặt chẽ và được xếp vào nhóm ngôn ngữ Đông Iran.
Văn bản.
Trừ một bản khắc từ Issyk Kurgan (được tạm xác định là bằng tiếng Khotan, dù được viết bằng chữ Kharosthi), tất cả các tài liệu tiếng Saka còn sót lại đều có nguồn gốc từ Khotan hay Tumshuq. Tiếng Khotan có hơn 2.300 văn bản được lưu giữ trong bản thảo Đôn Hoàng, trái lại, chỉ có 15 văn bản bằng tiếng Tumshuq. Những văn bản này được giải mã nhờ Harold Walter Bailey. Các văn bản cổ xưa hơn (từ thế kỷ thứ tư) chủ yếu là các tài liệu tôn giáo. Vương quốc Vu Điền là một đất nước nhiều tịnh xá và có thể dễ dàng tìm thấy những bản dịch Kinh Phật có niên đại khác nhau.
Chú thích.
Nguồn.
Dự án Đôn Hoàng quốc tế
Hoằng Thăng

Hoằng Thăng (, chữ Hán: hoặc ; 1696 – 1754) là một tông thất của nhà Thanh trong lịch sử Trung Quốc.
Cuộc đời.
Tông thất Hoằng Thăng sinh vào giờ Mùi, ngày 6 tháng 4 (âm lịch) năm Khang Hi thứ 35 (1696), trong gia tộc Ái Tân Giác La. Ông là con trai trưởng của Hằng Ôn Thân vương Dận Kì, mẹ là Trắc Phúc tấn Lưu Giai thị (劉佳氏). Vì Đích phúc tấn của Dận Kỳ không có con trai nên tháng 12 năm Khang Hi thứ 59 (ngày 3 tháng 1 năm 1721), với danh phận là con trai trưởng, ông được phong Thế tử của Hằng vương phủ, được ban bổng lộc chiếu theo phẩm cấp Bối tử. 1 tháng sau, Khang Hi Đế lệnh cho Hoằng Thăng theo Hoàng tam tử Thành Thân vương Dận Chỉ, Hoàng thập lục tử Dận Lộc và Hoàng thập thất tử Dận Lễ đến làm lễ tế tại Tạm an Phụng điện, Hiếu lăng và Hiếu Đông lăng. Tháng 11 năm Khang Hi thứ 61 (1722), Khang Hi Đế qua đời, di chiếu truyền ngôi cho Hoàng tứ tử Dận Chân; trong quá trình diễn ra đại tang của Khang Hi, Hoằng Thăng và Dận Lộc được giao trách nhiệm bảo vệ cung cấm. Đến tháng 12, Hoằng Thằng được phong làm Tả dực Tiền phong Thống lĩnh.
Tháng 3 năm Ung Chính đầu tiên (1723), ông được thăng làm làm Đô thống Mãn Châu Tương Bạch kỳ. Năm thứ 3 (1725), ông được giao cho quản lý sự vụ Thượng tứ viện (上驷院). Tháng 2 năm sau, ông quản lý sự vụ cả ba kỳ (Mãn Châu, Mông Cổ và Hán quân) Tương Bạch kỳ. Năm thứ 5 (1727), Ung Chính Đế hạ dụ chỉ cho Tông Nhân Phủ rằng "Hoằng Thăng xử lý công vụ nhưng lại không coi trọng công việc của mình, nhiều lần dạy bảo nhưng vẫn không sửa đổi, vậy thì không cần xử lý công vụ nữa, giao cho Tông Nhân Phủ nghị tội xử lý". Theo đó, Hoằng Thăng bị hủy bỏ tước vị Thế tử, giao cho Hằng Thân vương Dận Kì "tại gia nghiêm gia huấn hối", Ung Chính Đế còn nhấn mạnh nếu Dận Kì không thể dạy dỗ được con trai thì cả hai đều sẽ bị xử tội. Mặc dù bị trách phạt nhưng từ trước Hoằng Thăng đã được Ung Chính Đế khen ngợi về khả năng huấn luyện quân lính Bát Kỳ và trù bị các vật dụng cần thiết cho quân đội, vậy nên đến tháng 10 năm Ung Chính thứ 9 (1731), ông được Ung Chính Đế giao cho nhiệm vụ huấn luyện 2 ngàn tân binh cho quân đội Bát Kỳ dù không chính thức nhậm bất kỳ chức vụ hay tước vị gì.
Năm thứ 13 (1735), tháng 9, sau khi Càn Long Đế lên ngôi, ông được bổ nhiệm làm Đô thống Mãn Châu Chính Hoàng kỳ. Đến tháng 11, ông kiêm quản lý sự vụ Hỏa khí doanh (火器营). Năm Càn Long thứ 4 (1739), ông được điều làm Đô thống Mãn Châu Tương Hồng kỳ. Nhưng đến tháng 10, vì ông kết đảng cùng với Lý Thân vương Hoằng Tích (con trai thứ hai của Dận Nhưng) mà bị trừng phạt, cách thối Đô thống và quản lý Hỏa khí doanh. Tuy nhiên, đến những năm cuối đời ông lại được tín nhiệm. Năm thứ 17 (1752), tháng 9, ông nhậm Đầu đẳng Thị vệ. Đúng một năm sau, ông được thăng làm Chính Bạch kỳ Lĩnh thị vệ Nội đại thần. Năm thứ 19 (1754), ngày 22 tháng 4, ông qua đời, thọ 59 tuổi. Ông được truy thụy Cung Khác (恭恪), tang lễ áng theo phẩm cấp Bối lặc. Năm thứ 55 (1790), con trai thứ ba của ông là Vĩnh Trạch tập Bối tử, trở thành Hằng Thân vương đời thứ 5.
Steve Huffman

Steve Huffman còn được biết đến với tên người dùng Reddit spez, là một nhà phát triển web và doanh nhân Mỹ. Anh là người đồng sáng lập và CEO của Reddit, một trang web tin tức xã hội và thảo luận, được xếp hạng trong 20 trang web hàng đầu trên thế giới. Anh cũng đồng sáng lập trang web vé máy bay công cụ tìm kiếm Hipmunk.
Tiểu sử.
Steve Huffman lớn lên ở Warrenton, Virginia. Năm 8 tuổi, anh bắt đầu lập trình máy tính. Năm 2001, anh tốt nghiệp Trường Wakefield ở The Plains, Virginia. Tại Đại học Virginia (UVA), anh học ngành khoa học máy tính, tốt nghiệp năm 2005.
Nhà phát triển web

Nhà phát triển web là một lập trình viên chuyên môn hóa hoặc đặc biệt tham gia vào việc phát triển các ứng dụng World Wide Web bằng cách sử dụng mô hình client server. Các ứng dụng này thường sử dụng HTML, CSS và JavaScript trong máy khách, PHP, ASP.NET (C #) hoặc Java trong máy chủ và http để liên lạc giữa máy khách và máy chủ. Một hệ thống quản lý nội dung web thường được sử dụng để phát triển và duy trì các ứng dụng web.
Bản chất của việc làm.
Các nhà phát triển web làm việc trong các loại tổ chức khác nhau, bao gồm các tập đoàn lớn và chính phủ, các công ty vừa và nhỏ hoặc một mình làm tự do. Một số nhà phát triển web làm việc cho một tổ chức như một nhân viên toàn thời gian cố định, trong khi những người khác có thể làm việc như một nhà tư vấn độc lập hoặc làm nhà thầu cho một đại lý hoặc làm việc cá nhân tại nhà. Các nhà phát triển web thường xử lý cả logic phía máy chủ và logic front-end. Điều này thường liên quan đến việc thực hiện tất cả các yếu tố trực quan mà người dùng nhìn thấy và sử dụng trong các ứng dụng web hoặc sử dụng, cũng như tất cả các dịch vụ web cần thiết để cung cấp năng lượng cho việc sử dụng công việc đang phát triển của họ. Mức lương khác nhau tùy thuộc vào loại công việc phát triển, vị trí và mức độ thâm niên.
Tự tử ở Nhật Bản

Tự tử ở Nhật Bản hay tự sát ở Nhật Bản đã trở thành một vấn đề xã hội lớn của quốc gia này. Nhật Bản có tỷ lệ tự tử tương đối cao so với các quốc gia khác, nhưng số vụ tự tử đang giảm dần và tính đến năm 2013 đã dưới 30.000 trong ba năm liên tiếp. Năm 2014 trung bình 70 người Nhật chết vì tự tử mỗi ngày và phần lớn là nam giới. Bảy mươi mốt phần trăm số người tự tử ở Nhật Bản là nam giới, và đó là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong ở nam giới ở độ tuổi 20-44. Vào năm 2016, tỷ lệ tự tử đã đạt mức thấp nhất trong 22 năm là 21.764, tức là ở nam giới giảm 1.664 xuống 15.017 và ở phụ nữ giảm 597 xuống còn 6.747.
Cũng như nhiều quốc gia khác, các yếu tố tự tử bao gồm thất nghiệp, thời kỳ trì trệ hoặc suy thoái kinh tế (chẳng hạn như " 20 năm mất mát" từ 1990 đến 2010) và áp lực xã hội. Năm 2007, Cơ quan Cảnh sát Quốc gia (NPA) đã sửa đổi việc phân loại động cơ tự tử thành một nhóm gồm 50 lý do với tối đa ba lý do được liệt kê cho mỗi vụ tự tử. tự tử bắt nguồn từ việc mất việc làm tăng 65,3%, trong khi những người có những khó khăn trong cuộc sống tăng 34,3%. Trầm cảm vẫn đứng đầu danh sách lý do trong năm thứ ba liên tiếp, tăng 7,1% so với năm trước.
Trong văn hóa Nhật Bản, có một lịch sử lâu dài với một số loại tự tử được coi là đáng kính, đặc biệt là trong thời gian thực hiện nghĩa vụ quân sự. Ví dụ, seppuku là việc sử dụng một thanh kiếm ngắn để tự rạch bụng chủ yếu do các samurai (chiến binh) thực hiện để tránh phải chịu nhục nhã, như sau thất bại trong trận chiến hoặc như một hành động phản kháng lại chính phủ. Kamikaze là phương pháp lái máy bay vào kẻ thù được sử dụng trong Thế chiến II. Tấn công vạn tuế là các cuộc tấn công bằng sóng người được sử dụng trong Chiến tranh Thái Bình Dương. Trong Trận Saipan và Trận Tinian, các chiến binh và thường dân Nhật Bản đã tự sát hàng loạt tại Vách núi tự sát và Vách đá Banzai.
Đã có sự gia tăng nhanh chóng các vụ tự tử kể từ những năm 1990. Ví dụ, năm 1998 chứng kiến mức tăng 34,7% so với năm trước. Điều này đã khiến chính phủ Nhật Bản phản ứng bằng cách tăng tài trợ để điều trị các nguyên nhân tự tử và những người đang hồi phục sau những vụ tự tử bất thành.
Hệ thống quản lý nội dung web

Hệ thống quản lý nội dung web (Web content management system - WCM hoặc WCMS) là hệ thống quản lý nội dung phần mềm (CMS) dành riêng cho nội dung web. Nó cung cấp các công cụ quản trị, cộng tác và quản trị trang web giúp người dùng có ít kiến thức về ngôn ngữ lập trình web hoặc ngôn ngữ đánh dấu tạo và quản lý nội dung trang web. Một WCMS cung cấp nền tảng cho sự hợp tác, cung cấp cho người dùng khả năng quản lý tài liệu và đầu ra để chỉnh sửa và tham gia của nhiều tác giả. Hầu hết các hệ thống sử dụng kho lưu trữ nội dung hoặc cơ sở dữ liệu để lưu trữ nội dung trang, siêu dữ liệu và các tài sản thông tin khác mà hệ thống cần.
Một lớp trình bày (công cụ mẫu) hiển thị nội dung cho khách truy cập trang web dựa trên một tập hợp các file mẫu, đôi khi là các tệp XSLT.
Hầu hết các hệ thống sử dụng bộ nhớ đệm phía máy chủ để cải thiện hiệu suất. Điều này hoạt động tốt nhất khi WCMS không được thay đổi thường xuyên nhưng lượt truy cập diễn ra thường xuyên. Quản trị cũng thường được thực hiện thông qua các giao diện dựa trên trình duyệt, nhưng một số hệ thống yêu cầu sử dụng máy khách béo.