Duyên Hải (thị xã)

Duyên Hải là một thị xã thuộc tỉnh Trà Vinh, Việt Nam.
Địa lý.
Thị xã Duyên Hải nằm về phía đông nam của tỉnh Trà Vinh, cạnh cửa Cung Hầu của sông Cổ Chiên, cách thành phố Trà Vinh 56 km, cách Thành phố Hồ Chí Minh 258 km và cách thành phố Cần Thơ 156 km, có vị trí địa lý:
Thị xã Duyên Hải có diện tích 175,07 km², dân số năm 2019 là 48.210 người, mật độ dân số đạt 275 người/km².
Điều kiện tự nhiên.
Thị xã Duyên Hải với tổng diện tích đất tự nhiên là 17.710 ha.
Thị xã có địa hình mang tính chất của vùng đồng bằng ven biển rất đặc thù với những giồng cát hình cánh cung chạy dài theo hướng song song với bờ biển. Các giồng cát tập trung chủ yếu ở các xã phía Bắc của thị xã như giồng Long Hữu, giồng Rạch cạn và rải rác ven theo bờ biển. Nhìn chung địa hình thị xã Duyên Hải khá thấp và tương đối bằng phẳng với cao trình bình quân phổ biến là 0,4 đến 1,2 m.
Hành chính.
Thị xã Duyên Hải có 7 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm 2 phường: 1, 2 và 5 xã: Dân Thành, Hiệp Thạnh, Long Hữu, Long Toàn, Trường Long Hòa.
Lịch sử.
Thế kỉ XIX.
Do địa thế nằm giữa hai nhánh sông Cửu Long, Duyên Hải trở thành một pháo đài án ngữ cửa ngõ phía biển của trà Vinh, bảo vệ mạn sườn quân sự của toàn trận địa Đồng bằng sông Cửu Long. Giữa thế kỉ XIX, nghĩa quân Trương Định đã chọn nơi này làm nơi trú ẩn và chờ thời cơ kháng chiến. 
Sau khi Trương Định mất, lãnh binh Trần Đề tập họp nghĩa quân kéo về vùng Duyên Hải lập căn cứ chiến đấu lâu dài và được nhân dân ủng hộ hết lòng. 
Tiếp đó là các cuộc khởi nghĩa của Tán lý Lê Văn Quân, Đề đốc Triều, Đốc binh Say, nông dân Nguyễn Xuân Phụng và Đoàn Công Bửu... 
Tuy các cuộc kháng chiến bị cô lập, dập tắt nhưng ngọn lửa bất khuất vẫn âm ỉ cháy trong lòng nhân dân địa phương. 
"Hình dáng quê tôi như con tàu
Căng buồm lộng gió dưới trời cao,
Khoan thai cởi sóng chào biển cả
Dào dạt trong lòng những khát khao."
("Thơ: Trần Điền)"
Trước năm 1975.
Những năm 1933, vùng đất Duyên Hải đã có Chi bộ Đảng và nhanh chóng xây dựng đội ngũ vững mạnh. 
Về mặt quân sự, địch từng tuyên bố Duyên Hải là cánh cung của toàn vùng ven biển Vùng Bốn chiến thuật, chiếm được Duyên Hải là làm chủ được chiến trận miền Tây Nam Bộ. Vì vậy, địch đã mở nhiều cuộc tấn công quy mô bằng nhiều phương tiện chiến tranh hiện đại nhằm "xóa sạch dấu chân Việt Cộng". Tuy nhiên, trăm lần xây dựng đồn, bót, mật khu, ấp chiến lược là trăm lần thất bại thảm hại. Hàng ngàn trận đánh lớn nhỏ của quân và dân Duyên Hải đã biến ước mơ của địch trở thành ác mộng. 
Hưởng ứng lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến của Bác ngày 15/08/1945, ngay lập tức cuộc khởi nghĩa đã diễn ra ở Duyên Hải và giành thắng lợi vào ngày 26/08/1945. 
Duyên Hải là vùng đất bất khả xâm phạm. Nơi đây từng là căn cứ Tỉnh ủy Vĩnh Trà (Vĩnh Long và Trà Vinh), là nơi khai sinh lực lượng chính quy của tỉnh, làm nơi chuyển quân chiến lược của lực lượng quân sự Quân khu 8 và 9, cũng là nơi chuyển tiếp vũ khí viện trợ từ Bắc vào Nam của những "Con tàu không số"...
Suốt hai thời kì kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, Duyên Hải đã được Tổ quốc tặng thưởng hàng ngàn Huân chương, Huy chương các loại, có ba cá nhân được tặng danh hiệu AHLLVT, hàng trăm Bà mẹ VNAH, hàng ngàn thương binh - liệt sĩ, nhân dân 100% các xã được nhận danh hiệu AH. 
Tiêu biểu là AH Huỳnh Thị Cẩm - đang để tang chồng (liệt sĩ vừa hy sinh chưa tới 100 ngày), Chị bồng con dẫn đầu đoàn hàng trăm người đi đấu tranh. Bị địch bắn, Chị lấy khăn rằn quấn vết thương tiếp tục bồng con tiến tới cho đến khi kiệt sức và mất. Nhiều tấm gương chiến đấu anh dũng đã tạc dạ khắc sâu trong lòng người dân Duyên Hải cho đến tận bây giờ. 
Nếu tính bình quân dân số thì mỗi người dân Duyên Hải "nhận" ít nhất 1 tấn bom địch. Khi đất nước thống nhất, Duyên Hải chỉ có con người, tài sản của toàn Duyên Hải nếu cộng lại cũng không bằng giá trị một chiếc xe hơi. 
Trước năm 2015.
Trước năm 2015, thị xã Duyên Hải ngày nay là một phần huyện Duyên Hải. Huyện lỵ huyện Duyên Hải khi đó là thị trấn Duyên Hải.
Ngày 25 tháng 2 năm 2013, Bộ Xây dựng ban hành Quyết định số 211/QĐ-BXD về việc công nhận thị trấn Duyên Hải mở rộng là đô thị loại IV.
Từ năm 2015 đến nay.
Ngày 15 tháng 5 năm 2015, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết 934/NQ-UBTVQH13. Theo đó:
Thị xã Duyên Hải có 17.709,64 ha diện tích tự nhiên và 56.241 người với 7 đơn vị hành chính trực thuộc, gồm 2 phường và 5 xã.