Cộng hòa Nhân dân Ukraina

Cộng hòa Nhân dân Ukraina là một nhà nước tồn tại ngắn ngủi tại Đông Âu. Hội đồng Trung ương Ukraina được bầu ra vào tháng 3 năm 1917 do kết quả từ Cách mạng Tháng Hai, và đến tháng 6 thì họ tuyên bố quyền tự trị của Ukraina bên trong nước Nga. Quyền tự trị này sau đó được Chính phủ Lâm thời Nga công nhận. Sau Cách mạng Tháng Mười, Hội đồng Trung ương Ukraina lên án Bolshevik cướp chính quyền và tuyên bố thành lập Cộng hòa Nhân dân Ukraina cùng lãnh thổ bao gồm khu vực gần tương ứng với tám tỉnh của Đế quốc Nga (Kyiv, Volyn, Kharkiv, Kherson, Yekaterinoslav, Poltava, Chernihiv và Podolia). Họ chính thức tuyên bố độc lập từ Nga vào ngày 22 tháng 1 năm 1918.
Trong thời gian tồn tại ngắn ngủi, nước cộng hòa trải qua một số biến đổi chính trị - từ nước cộng hòa thiên về xã hội chủ nghĩa do Hội đồng Trung ương Ukraina đứng đầu với Tổng Ban bí thư, đến nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa do đốc chính và Symon Petliura lãnh đạo. Từ tháng 4 đến tháng 12 năm 1918, chính quyền Xã hội chủ nghĩa của Cộng hòa Nhân dân Ukraina bị đình chỉ, sau khi bị Quốc gia Ukraina thân Đức của Pavlo Skoropadskyi lật đổ, người này được đại hội nông dân bầu làm Hetman của Ukraina. Sau khi Quốc gia Ukraina sụp đổ, Cộng hòa Nhân dân Ukraina tuyên bố thống nhất với Cộng hòa Nhân dân Tây Ukraina vào tháng 1 năm 1919. Sau Chiến tranh Ba Lan–Ukraina, nước này đã ký kết một liên minh với Cộng hòa Ba Lan thứ hai. Vào ngày 10 tháng 11 năm 1920, nhà nước này mất phần lãnh thổ còn lại vào tay những người Bolshevik. Hòa ước Riga vào ngày 18 tháng 3 năm 1921 giữa Ba Lan, Nga Xô viết (cũng thay mặt cho Belarus Xô viết), và Ukraina Xô viết đã định đoạt số phận của Cộng hòa Nhân dân Ukraina.
Lịch sử.
Làn sóng cách mạng.
Vào ngày 10 tháng 6 năm 1917, Hội đồng Trung ương Ukraina tuyên bố quyền tự trị của nước này với tư cách là một phần của Cộng hòa Nga, theo phổ cập thứ nhất tại Đại hội quân sự toàn Ukraina. Cơ quan quản lý cao nhất của Cộng hòa Nhân dân Ukraina trở thành Tổng Ban bí thư do Volodymyr Vynnychenko đứng đầu. Thủ tướng Nga Alexander Kerensky đã công nhận Tổng Ban bí thư, bổ nhiệm đây làm cơ quan quản lý đại diện của Chính phủ Lâm thời Nga và hạn chế quyền hạn của nó đối với năm tỉnh: Volyn, Kyiv, Podolia, Chernihiv và Poltava. Lúc đầu, Vynnychenko phản đối và rời khỏi vị trí lãnh đạo Ban bí thư, nhưng cuối cùng đã quay lại để tập hợp lại Ban bí thư sau khi Hội đồng Trung ương chấp nhận "Kerensky Instruktsiya" và ban hành Phổ cập thứ hai.
Sau Cách mạng Tháng Mười phe Kyiv của Đảng Bolshevik xúi giục cuộc nổi dậy ở Kyiv vào ngày 8 tháng 11 năm 1917 nhằm thiết lập quyền lực của Xô viết trong thành phố. Các lực lượng của Quân khu Kyiv đã cố gắng ngăn chặn, nhưng sau khi Hội đồng Trung ương ủng hộ đằng sau những người Bolshevik, quân Nga đã bị loại khỏi Kyiv. Sau khi trục xuất các lực lượng chính phủ Nga, Hội đồng Trung ương tuyên bố quyền tự trị rộng rãi hơn của Cộng hòa Ukraina, vẫn duy trì quan hệ với Nga, vào ngày 22 tháng 11 năm 1917. Lãnh thổ của nước cộng hòa được tuyên bố theo Phổ cập thứ ba vào ngày 20 tháng 11 năm 1917 (7 tháng 11 lịch cũ) của Hội đồng Trung ương, bao gồm các tỉnh: Volyn, Kyiv, Podolie, Chernihiv, Poltava, Kharkiv, Yekaterinoslav, Kherson, Taurida (không bao gồm Krym). Hội đồng Trung ương cũng tuyên bố rằng người dân của các tỉnh: Voronezh, Kholm, và Kursk được hoan nghênh gia nhập nước cộng hòa thông qua một cuộc trưng cầu dân ý. Hơn nữa, Hội đồng Trung ương trong Phổ cập của mình tuyên bố rằng vì không có chính phủ tại Cộng hòa Nga sau Cách mạng Tháng Mười nên họ tự xưng là cơ quan quản lý tối cao của lãnh thổ Ukraina cho đến khi trật tự tại Cộng hòa Nga có thể được khôi phục. Hội đồng Trung ương Ukraina gọi tất cả các hoạt động cách mạng như Cách mạng Tháng Mười là nội chiến và bày tỏ hy vọng giải quyết tình trạng hỗn loạn.
Sau một thỏa thuận ngừng bắn ngắn, những người Bolshevik nhận ra rằng Hội đồng Trung ương không có ý định ủng hộ Cách mạng Bolshevik. Họ tái tổ chức thành Hội đồng Xô viết toàn Ukraina vào tháng 12 năm 1917 nhằm giành chính quyền. Hành động này thất bại do những người Bolshevik tương đối thiếu ủng hộ đại chúng tại Kyiv, nên họ chuyển đến Kharkiv. Những người Bolshevik Ukraina tuyên bố chính phủ Cộng hòa Nhân dân Ukraina nằm ngoài vòng pháp luật và tuyên bố thành lập Cộng hòa Nhân dân Xô viết Ukraina với thủ đô tại Kyiv, tuyên bố rằng chính phủ của Bí thư Nhân dân Ukraina là chính phủ duy nhất trong nước. Hồng quân Bolshevik tiến từ Nga Xô viết vào Ukraina để ủng hộ chính quyền Xô viết địa phương.
Khi mối quan hệ giữa các thành viên trong Hội đồng Trung ương trở nên xấu đi, một loạt các nước cộng hòa Xô viết khu vực trên lãnh thổ Ukraina tuyên bố độc lập và trung thành với Sovnarkom Petrograd (tức Nga Xô viết) như Cộng hòa Xô viết Odesa (miền nam Ukraina), Cộng hòa Donetsk–Kryvyi Rih (miền đông Ukraina). Cộng hòa Donetsk–Kryvyi Rih được thành lập theo sắc lệnh trực tiếp của Lenin với tư cách là một phần của Nga Xô viết, với thủ đô tại Kharkiv. Nghị định đó được Fyodor Sergeyev thực hiện thành công, ông trở thành chủ tịch chính quyền địa phương đồng thời gia nhập chính phủ Xô viết của Ukraina. Không giống như cộng hòa của Fyodor Sergeyev, Cộng hòa Odesa không được bất kỳ chính phủ Bolshevik nào khác công nhận, và theo sáng kiến ​​​​riêng của mình thì đã tham gia một cuộc xung đột quân sự với Romania để giành quyền kiểm soát Cộng hòa Dân chủ Moldavia, là lãnh thổ mà họ đang tranh chấp.
Thời gian biểu.
Thông tin sau đây dựa trên trưng bày của Bảo tàng về sự chiếm đóng của Xô viết tại Kyiv (Đài tưởng niệm tại Kyiv).
Mùa xuân 1918.
Vào tháng 4 năm 1918, quân đội trung thành với Cộng hòa Nhân dân Ukraina nắm quyền kiểm soát một số thành phố tại vùng Donbas.
Độc lập.
Do sự xâm lược từ nước Nga Xô viết, vào ngày 22 tháng 1 năm 1918, Hội đồng Trung ương Ukraina đã ban hành Phổ cập thứ tư (ngày 22 tháng 1 năm 1918), cắt đứt quan hệ với Bolshevik Nga và tuyên bố một quốc gia Ukraina có chủ quyền. Chưa đầy một tháng sau, ngày 9 tháng 2 năm 1918, Hồng quân chiếm lĩnh Kyiv.
Bị những người Bolshevik bao vây và mất nhiều lãnh thổ, Hội đồng Trung ương Ukraina buộc phải tìm kiếm viện trợ nước ngoài và ký Hiệp định Brest-Litovsk vào ngày 9 tháng 2 năm 1918 để nhận được sự trợ giúp quân sự từ các đế quốc Đức và Áo-Hung. Đức đã giúp Quân đội Ukraina đẩy những người Bolshevik ra khỏi Ukraina. Vào ngày 20 tháng 2 năm 1918, hội đồng của Cộng hòa Nhân dân Kuban đã chấp nhận nghị quyết thành lập liên minh liên bang Kuban với Ukraina khi các lực lượng Bolshevik tiến về phía Yekaterinodar. Nghị quyết đã được đồng ý chuyển cho chính phủ Ukraina phê chuẩn.
Sau hiệp định Brest-Litovsk, Ukraina trở thành một lãnh thổ bảo hộ trên thực tế của Đế quốc Đức, vào thời điểm đó nó có vẻ có lợi hơn hơn là bị quân Xô viết tràn qua tàn phá. Đức lo lắng về việc chiến bại và đang cố gắng đẩy nhanh quá trình khai thác lương thực từ Ukraina, nên đã quyết định thành lập chính quyền của mình do Nguyên soái von Eichhorn đứng đầu thay thế Thượng tướng Alexander von Linsingen. Vào ngày 6 tháng 4, tư lệnh của Tập đoàn quân "Kijew" ban hành một mệnh lệnh trong đó ông giải thích ý định của mình để thực hiện các điều kiện của hiệp định. Tất nhiên, điều đó mâu thuẫn với luật pháp của chính phủ Ukraina, chính phủ đã hủy bỏ lệnh của ông. Đến tháng 4 năm 1918, cuộc tấn công Chiến dịch Faustschlag của Đức-Áo đã loại bỏ hoàn toàn những người Bolshevik khỏi Ukraina. Chiến thắng của Đức/Áo-Hung tại Ukraina là do sự thờ ơ của người dân địa phương và kỹ năng chiến đấu kém cỏi của quân Bolshevik so với quân Áo-Hung và Đức.
Người Đức đã bắt giữ và giải tán Hội đồng Trung ương Ukraina vào ngày 29 tháng 4 năm 1918, để ngăn chặn các cuộc cải cách xã hội đang diễn ra và bắt đầu lại quá trình chuyển nguồn cung cấp lương thực sang Đức và Áo-Hung. Chính quyền Đức cũng đã bắt giữ Thủ tướng Ukraina Vsevolod Holubovych với tội danh khủng bố, và do đó giải tán Hội đồng Bộ trưởng Nhân dân. Trước đó, Hội đồng đã thông qua Hiến pháp của Cộng hòa Nhân dân Ukraina. Trong khi diễn ra tất cả các sự kiện này, và một vài ngày trước khi có thay đổi quyền lực trong nước vào ngày 24 tháng 4 năm 1918, chính phủ Belarus xác nhận Phòng Thương mại Belarus tại Kyiv do Mitrofan Dovnar-Zapolsky đứng đầu theo sáng kiến ​​​​của Bộ trưởng Tài chính Belarus Pyotr Krechevsky.
Quốc gia hetman.
Sau cuộc đảo chính, Hội đồng Trung ương Ukraina bị thay thế bởi chính phủ bảo thủ của Hetman Pavlo Skoropadsky, và Cộng hòa Nhân dân Ukraina bị thay bằng một "
Quốc gia Ukraina" ("Ukrainska derzhava"). Skoropadsky là một cựu sĩ quan của Đế quốc Nga, ông thành lập một chế độ ủng hộ các địa chủ lớn và tập trung quyền lực vào cấp lãnh đạo. Chính phủ này nhận được rất ít ủng hộ từ các nhà hoạt động Ukraina, nhưng không giống như Hội đồng Trung ương theo chủ nghĩa xã hội, chính phủ này có thể thành lập một tổ chức hành chính hiệu quả, thiết lập quan hệ ngoại giao với nhiều quốc gia và ký kết hiệp ước hòa bình với nước Nga Xô viết. Trong vài tháng, chính phủ hetman cũng đã in hàng triệu sách giáo khoa tiếng Ukraina, thành lập nhiều trường học Ukraina, hai trường đại học và Viện hàn lâm Khoa học Ukraina.
Chính phủ Hetman cũng ủng hộ việc tịch thu các vùng đất nông dân trước đó được quốc hữu hóa từ các chủ điền trang giàu có, thường là với giúp đỡ từ quân đội Đức. Điều này dẫn đến tình trạng bất ổn, sự trỗi dậy của phong trào du kích nông dân, và một loạt các cuộc nổi dậy vũ trang quy mô lớn của quần chúng. Các cuộc đàm phán được tổ chức để thu hút sự ủng hộ từ các thành viên Hội đồng trước đây là Petliura và Vynnychenko, nhưng những nhà hoạt động này đã làm việc để lật đổ Skoropadsky. Vào ngày 30 tháng 7, một thành viên Đảng Xã hội-Cách mạng Cánh tả Nga là Boris Mikhailovich Donskoy, với sự giúp đỡ từ Đảng Xã hội-Cách mạng Cánh tả Ukraina đã thành công trong việc ám sát von Eichhorn, cho nổ tung ông ta ở trung tâm thành phố Kyiv.
Do những nhà tài trợ của Skoropadsky là Đức và Áo-Hung sắp thua trong Thế chiến thứ nhất, Hetman đã thành lập một nội các mới gồm những người theo chủ nghĩa quân chủ Nga và cam kết liên kết với một nước Nga phi Bolshevik có thể có trong tương lai. Đáp lại, những người theo chủ nghĩa xã hội Ukraina đã công bố một chính phủ cách mạng mới là Đốc chính vào ngày 14 tháng 11 năm 1918.
Đốc chính.
Đốc chính giành được sự ủng hộ đại chúng rộng rãi, và được ủng hộ từ một số đơn vị quân đội của Skoropadsky, bao gồm cả Sư đoàn Serdiuk. Quân nổi dậy của họ bao vây Kyiv vào ngày 21 tháng 11. Sau ba tuần bế tắc, Skoropadsky từ chức để ủng hộ Hội đồng Bộ trưởng, cơ quan này đã đầu hàng lực lượng Cách mạng. Vào ngày 19 tháng 12 năm 1918, Đốc chính nắm quyền kiểm soát Kyiv.
Những người Bolshevik từ Kursk xâm lược Ukraina vào cuối tháng 12 năm 1918, đó là nơi chính phủ Xô viết Ukraina mới được tái lập vào đầu tháng 11 cùng năm. Vào ngày 16 tháng 1 năm 1919, Ukraina chính thức tuyên chiến với Nga trong khi chính phủ Xô viết Nga tiếp tục bác bỏ mọi tuyên bố xâm lược. Vào ngày 22 tháng 1 năm 1919, Đốc chính chính thức thống nhất với Cộng hòa Nhân dân Tây Ukraina, nhưng Tây Ukraina trên thực tế vẫn duy trì quân đội và chính phủ của riêng họ. Vào ngày 5 tháng 2, những người Bolshevik chiếm được Kyiv.
Trong suốt năm 1919, Ukraina trải qua tình trạng hỗn loạn khi các quân đội khác nhau cố chiếm ưu thế, gồm của Cộng hòa Nhân dân Ukraina, những người Bolshevik, Bạch vệ, các thế lực nước ngoài thuộc phe Đồng minh Entente và Ba Lan, cũng như các lực lượng vô chính phủ như Nestor Makhno. Cuộc tấn công Kyiv sau đó do quân đội Ba Lan và lực lượng đồng minh Ukraina tổ chức đã không thể thay đổi tình hình. Vào ngày 10 tháng 11 năm 1920, Đốc chính mất phần lãnh thổ còn lại vào tay những người Bolshevik ở Volyn, họ vượt biên sang Ba Lan và chấp nhận bị giam giữ.
Vào tháng 3 năm 1921, Hòa ước Riga đã xác định phân chia quyền kiểm soát lãnh thổ Ukraina giữa Ba Lan, Nga Xô viết, và Ukraina Xô viết. Kết quả là vùng đất Galicia (Halychyna) cũng như phần lớn lãnh thổ Volyn được sáp nhập vào Ba Lan, trong khi các khu vực phía đông và nam trở thành một phần của Ukraina Xô viết.
Sau thất bại quân sự và chính trị, Đốc chính tiếp tục duy trì quyền kiểm soát đối với một số lực lượng quân sự của mình. Phủ đầu một cuộc xâm lược đã được lên kế hoạch của đối thủ là Đại công tước Wilhelm của Áo, vào tháng 10 năm 1921, chính phủ lưu vong của Cộng hòa Nhân dân Ukraina phát động một loạt các cuộc tấn công du kích vào miền trung Ukraina xa về phía đông đến tỉnh Kyiv. Vào ngày 4 tháng 11, quân du kích của Đốc chính đã chiếm được Korosten và thu giữ nhiều quân nhu. Nhưng vào ngày 17 tháng 11 năm 1921, lực lượng này bị kỵ binh Bolshevik bao vây và tiêu diệt.
Chống Bolshevik và các cuộc nổi dậy khác.
Sau đây là danh sách nhiều cuộc nổi dậy diễn ra trong quá trình hình thành Cộng hòa Nhân dân Ukraina. Một số trong số này phản đối chính phủ của Petlyura (chẳng hạn như sự vụ của Oskilko), một số chống lại việc thành lập chế độ Xô viết, một số diễn ra để loại bỏ lực lượng Entente. Theo tài liệu của Cheka, tại Ukraina đã diễn ra 268 cuộc nổi dậy từ năm 1917 đến năm 1932, trong đó trong hơn 100 huyện những người nông dân nổi loạn đã giết những người theo Cheka, những người cộng sản, và những người prodotryad vốn trưng thu lương thực bằng vũ lực giống như sung công hơn.
Lưu vong.
Chính phủ Cộng hòa Nhân dân Ukraina hoạt động tại Warszawa, Paris, Weimar, Kissingen, München và Philadelphia.
Sau khi bắt đầu Thế chiến II, Taras Bulba-Borovets với sự ủng hộ của Tổng thống Cộng hòa Nhân dân Ukraina lưu vong Andrii Livytskyi, đã vượt qua biên giới Đức-Xô và bắt đầu tổ chức các đơn vị quân đội Nổi dậy Ukraina trực thuộc Chính phủ Cộng hòa Nhân dân Ukraina.
Phiên họp khẩn cấp lần thứ 10 của Hội đồng Quốc gia Ukraina đã công nhận nhà nước Ukraina là thể chế kế thừa Cộng hòa Nhân dân Ukraina lưu vong và đồng ý chuyển giao quyền lực và vật tượng trưng của quyền lực nhà nước cho Tổng thống Ukraina mới đắc cử vào năm 1991.
Công nhận quốc tế.
Cộng hòa Nhân dân Ukraina đã được công nhận trên pháp lý vào tháng 2 năm 1918 bởi các quốc gia Liên minh Trung tâm trong Thế chiến I (Áo-Hung, Đức, Đế quốc Ottoman và Bulgaria) và bởi Bolshevik Nga, các nước vùng Baltic (Estonia, Latvia và Litva), Gruzia, Azerbaijan, Romania, Tiệp Khắc, và Tòa thánh. Các quốc gia đã công nhận trên thực tế là Thụy Sĩ, Thụy Điển, Đan Mạch, và Ba Tư. Cộng hòa Dân chủ Belarus công nhận cục bộ trên thực tế.
Sau đó vào năm 1918, Nga Xô viết đã chọn rút lại sự công nhận của mình đối với Ukraina độc ​​lập, lấy các nghị định thư của Hiệp định Versailles làm biện minh cho hành động của họ. Năm 1920, Symon Petliura và Józef Piłsudski của Ba Lan ký Hiệp định Warszawa, trong đó cả hai quốc gia thiết lập biên giới dọc theo sông Zbruch. Các quốc gia trước đây công nhận Cộng hòa Nhân dân Ukraina đã chấm dứt mọi mối quan hệ với Chính phủ lưu vong sau khi họ công nhận Chính phủ Xô viết tại Kyiv.
Nhân khẩu.
Theo cuộc điều tra nhân khẩu gần nhất được thực hiện vào năm 1897, nước cộng hòa có dân số hơn 20 triệu người trong bảy tỉnh (guberniya) cũ của Đế quốc Nga, cộng với ba huyện (uyezd) của tỉnh Taurida nằm trên đại lục.
Hành chính.
Vào ngày 4 tháng 3 năm 1918, chính phủ Ukraina chấp nhận luật phân chia hành chính-lãnh thổ của Ukraina. Luật quy định rằng Ukraina được chia thành 32 zemlia (vùng đất) được quản lý bởi zemstvo tương ứng. Ba thành phố Kyiv, Kharkiv, Odesa có vị thế tương tự zemlia. Luật này không được thực hiện đầy đủ vì vào ngày 29 tháng 4 năm 1918 đã xảy ra cuộc đảo chính chống chủ nghĩa xã hội tại Kyiv, sau đó Hetman Pavlo Skoropadsky đã đảo ngược cuộc cải cách trở lại chính quyền kiểu guberniya.
Lực lượng vũ trang.
Trụ sở của các lực lượng vũ trang của nước cộng hòa được gọi là Tổng Bulawa và được cho là nằm tại Kyiv. Tất nhiên, do sự can thiệp liên tục từ sovnarkom Petrograd và Đế quốc Đức, vị trí vật lý của nó đã thay đổi (Kamyanets-Podilsky, Bila Tserkva, những nơi khác).
Ba trung đoàn bộ binh Zaporizhia tiếp theo và Trung đoàn 3 Haidamaka của đội quân lớn nhất Ukraina, Quân đoàn Zaporizhia, sau đó được tổ chức lại thành Sư đoàn 1 Zaporizhia.
Tiền tệ.
Vào tháng 12 năm 1918, một đạo luật tạm thời về vấn đề tiền giấy nhà nước CHND Ukraina đã được thông qua. Theo luật này: "Tiền giấy phải được phát hành bằng karbovanets" (tiếng Ukraina: Карбованець). Mỗi karbovanets chứa 17,424 phần vàng nguyên chất và được chia thành hai " hrivna" (tiếng Ukraina: Гривня) hoặc 200 "shah" (tiếng Ukraina: Шаг).
Có rất nhiều ngân hàng tại nước cộng hòa, trong số những ngân hàng phổ biến nhất là Ngân hàng Ukraina và Ngân hàng Soyuz được thành lập bởi Khrystofor Baranovsky, người lãnh đạo phong trào hợp tác xã.