vietgpt/wikipedia_vi huggingface dataset:
Danh sách vườn quốc gia tại Kazakhstan

Các vườn quốc gia tại Kazakhstan được thành lập để bảo vệ sự đa dạng sinh học, động thực vật hoang dã, cảnh quan tự nhiên để sử dụng cho các mục đích môi trường, sinh thái, giáo dục, khoa học, du lịch và giải trí.
Vườn quốc gia Bayanaul là vườn quốc gia đầu tiên được thành lập vào năm 1985. Với diện tích 643.477 hecta, Katon-Karagay là vườn quốc gia lớn nhất của đất nước, trong khi Bayanaul là vườn quốc gia nhỏ nhất. Ý tưởng chính của việc tạo ra các vườn quốc gia là bảo tồn các khu vực hoang dã độc đáo trong khi vẫn cung cấp cho mọi người quyền ghé thăm tại các khu vực tự nhiên này.
Vườn quốc gia Sayram-Ugam là một phần của Di sản thế giới Tây Thiên Sơn được UNESCO công nhận từ năm 2016.
Tính đến hết năm 2018, Kazakhstan có tổng cộng 13 vườn quốc gia và 2 địa điểm dự kiến khác sẽ được thiết lập vườn quốc gia trong tương lai.
Danh sách.
Dưới đây là danh sách các vườn quốc gia tại Kazakhstan.
PubChem

PubChem là một cơ sở dữ liệu về các phân tử hóa học và các hoạt động của chúng chống lại các thử nghiệm sinh học. Hệ thống này được duy trì bởi Trung tâm Thông tin Công nghệ sinh học Quốc gia (NCBI), một thành phần của Thư viện Y khoa Quốc gia, là một phần của Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ (NIH). PubChem có thể được truy cập miễn phí thông qua giao diện người dùng web. Hàng triệu cấu trúc ghép và bộ dữ liệu mô tả có thể được tải xuống miễn phí qua FTP. PubChem chứa các mô tả chất và các phân tử nhỏ có ít hơn 1000 nguyên tử và 1000 liên kết. Hơn 80 nhà cung cấp cơ sở dữ liệu đóng góp cho cơ sở dữ liệu PubChem đang phát triển.
Cơ sở dữ liệu.
PubChem bao gồm ba cơ sở dữ liệu chính đang phát triển linh hoạt. Kể từ ngày 1 tháng 11 năm 2017:
Đường tỉnh 132

Đường tỉnh 132 hay tỉnh lộ 132, viết tắt ĐT132 hay TL132, là đường tỉnh ở huyện Phong Thổ tỉnh Lai Châu .
Tuyến đường.
Đường tỉnh 132 xuất phát từ "bản Chi Bú" xã Khổng Lào huyện Phong Thổ , nối vào "đường tỉnh 100", hiện được gọi là quốc lộ 100. Quốc lộ này nối với quốc lộ 4D ở "ngã ba Phiêng Đanh" xã Mường So.
Đường tỉnh 132 đi hướng bắc chếch đông, theo thung lũng "nậm Lùm" qua xã Bản Lang. Từ đó theo hướng gần bắc đến xã Pa Vây Sử thì đổi về hướng tây nam.
Đường qua xã Mồ Sì San tới biên giới Việt Trung ở vùng "bản Tả Páo Hồ" xã Vàng Ma Chải .
Shinnok

Shinnok là một nhân vật hư cấu trong loạt game bạo lực "Mortal Kombat". Shinnok xuất hiện lần đầu năm 1997, phần "", với tư cách là một con trùm (boss). Đến phần "Mortal Kombat 4" cùng năm đó, nhân vật này mới được mở ra cho người chơi lựa chọn. Shinnok vốn là một vị thần (Elder God) bị đày vĩnh viễn ra vùng Netherealm. Hắn và Quan Chi gây dựng một đội quân với âm mưu trả thù Raiden vì đã đẩy hắn ra đây. Shinnok là nhân vật phản diện chính của "Mortal Kombat".
Tồn tại từ khi các chiều không gian mới được tạo lập, Shinnok là một trong các Elder God với quyền năng tối thượng. Thế nhưng, ác thần này lại nuôi mộng một mình làm chủ EarthRealm và ngày đêm toan tính cách để qua mặt các Elder God khác khi di chuyển trong không gian. Shinnok đã làm ra một mảnh bùa cho phép hắn thực hiện điều này.
Thế nhưng, sự thất bại trước Raiden đã khiến hắn bị giam cầm xuống địa ngục NetherRealm, ngày ngày bị hành hình bởi chúa quỷ Lucifer. Không những thế, mảnh bùa chứa sức mạnh của hắn lại bị đem giấu ở một vị trí không ai biết. Shinnok tiếp tục chịu đựng những khổ hình tại nơi này cho đến ngày hắn gặp được Quan Chi.
Con quỷ khát khao quyền lực đó đã giúp hắn lấy lại được mảnh bùa thiêng và tạo cơ hội để Shinnok vươn lên làm chúa tể của NetherRealm. Sau đó, ác thần này thành lập một liên minh ma quỷ với sự tham gia của Quan Chi và Noob Saibot để toan tính cho những nước đi quyền lực tiếp theo của mình.
Nếu so sánh với đại đế Shao Kahn của Outworld, Shinnok không sử dụng sự tàn bạo và nỗi khiếp đảm để thống trị kẻ khác. Thay vào đó, hắn bất tất cả phải quy phục trước hàng triệu năm kiến thức và sức mạnh của mình. Những kẻ dám đối mặt với ác thần Shinnok chỉ có hai lựa chọn duy nhất: thề quy phục vĩnh viễn hoặc bị đày xuống đáy sâu của địa ngục NetherRealm.
Thành phần cơ thể người

Thành phần cơ thể người có thể được phân tích dưới dạng phân tử, như nước, protein, mô liên kết, chất béo (hoặc lipid), hydroxylapatite (trong xương), carbohydrate (như glycogen và glucose) và DNA. Về mặt mô, cơ thể có thể được phân tích thành nước, mỡ, cơ, xương, v.v. Về mặt tế bào, cơ thể chứa hàng trăm loại tế bào khác nhau, nhưng đặc biệt, số lượng tế bào nhiều nhất trong cơ thể người (dù không phải là khối lượng tế bào lớn nhất) không phải là tế bào người, mà là vi khuẩn cư trú trong đường tiêu hóa người bình thường
Nguyên tố.
Gần 99% khối lượng của cơ thể người được cấu thành từ sáu nguyên tố: oxy, carbon, hydro, nitơ, calci và phosphor. Chỉ có khoảng 0,85% bao gồm năm nguyên tố khác: kali, lưu huỳnh, natri, clo và magiê. Tất cả 11 nguyên tố đều cần thiết cho cuộc sống. Các nguyên tố còn lại là các nguyên tố vi lượng, trong đó hơn một tá nguyên tố dựa trên bằng chứng tốt cho thấy là cần thiết cho sự sống. Tất cả khối lượng của các nguyên tố vi lượng kết hợp lại (dưới 10 gram trong cơ thể người) không cộng thêm khối lượng magnesi, ít phổ biến nhất trong số 11 nguyên tố không vi lượng.
Phân tử.
Thành phần cơ thể người được biểu thị dưới dạng hóa chất:
Thành phần cơ thể người có thể được xem xét trên quy mô nguyên tử và phân tử như trong bài viết này.
Các thành phần trong tổng phân tử ước lượng một tế bào người 20 micromet điển hình như sau:
Mô.
Thành phần cơ thể cũng có thể được biểu hiện dưới dạng các vật chất khác nhau, như:
Thành phần theo loại tế bào.
Có nhiều loài vi khuẩn và các vi sinh vật khác sống trên hoặc bên trong cơ thể con người khỏe mạnh. Trên thực tế, 90% các tế bào trong (hoặc trên) cơ thể người là vi sinh vật, theo số lượng (ít hơn nhiều theo khối lượng hoặc thể tích). Một số cộng sinh này cần thiết cho sức khỏe chúng ta. Những thành phần không có ích cũng không gây hại cho con người được gọi là vi sinh vật hội sinh.
Tiếng Sango

Tiếng Sango (hay Sangho) là một ngôn ngữ creole ở Cộng hòa Trung Phi và là ngôn ngữ chính được sử dụng ở nước này. Nó là ngôn ngữ chính thức của Cộng hòa Trung phi, biến Cộng hòa Trung Phi trở thành một trong số ít các quốc gia châu Phi có ngôn ngữ bản địa là ngôn ngữ chính thức.
Ngôn ngữ creole dựa trên ngôn ngữ Bắc Ngbandi. Nó được sử dụng như một ngôn ngữ thương mại dọc theo sông Ubangi trước khi thuộc địa Pháp vào những năm 1880. Trong bài phát biểu thông tục, 90% từ vựng của ngôn ngữ là Sango, trong khi trong bài phát biểu kỹ thuật hơn, từ mượn tiếng Pháp chiếm đa số.
Kí tự đặc biệt trong tiếng sango.
Đây là những chữ trong tiếng sango là: â ê î ô û và ä ë ï ö ü và kí tự này cũng giống Tiếng Pháp và Tiếng Đức nhưng đặc biệt là kí tự trong tiếng sango nó giống như tiếng Pháp là: â ê î ô û và ë ï và tiếng Đức là: ä ö ü và nhưng tiếng sango chỉ được sử dụng ở Cộng hòa Trung Phi làm ngôn ngữ chính thức.
Phân loại.
Một số nhà ngôn ngữ học, theo William J. Samarin, phân loại nó là một Ngbandi dựa trên creole; tuy nhiên, những người khác (như Marcel Diki-Kidiri, Charles H. Morrill) từ chối phân loại đó và nói rằng những thay đổi trong cấu trúc Sango (cả bên trong và bên ngoài) có thể được giải thích khá tốt mà không cần quá trình tạo kẽ hở.
Theo giả thuyết về kẽ hở, Sango đặc biệt ở chỗ nó là một loại ngôn ngữ creole ở Châu Phi chứ không phải Châu Âu. Mặc dù tiếng Pháp đã đóng góp rất nhiều từ vay mượn, cấu trúc của Sango hoàn toàn Phi.
Lịch sử.
Một biến thể Sango đã được sử dụng như một ngôn ngữ cầu nối dọc theo sông Ubangi trước thời Pháp thuộc, vào cuối những năm 1800. Quân đội Pháp tuyển mộ người Trung Phi, khiến họ ngày càng sử dụng Sango như một phương tiện liên lạc giữa các quốc gia. Trong suốt thế kỷ 20, các nhà truyền giáo đã quảng bá Sango vì cách sử dụng rộng rãi. 
Ban đầu được sử dụng bởi những người buôn bán trên sông, Sango phát sinh như một ngôn ngữ chung dựa trên phương ngữ Bắc Ngbandi của bộ tộc Sango, một phần của cụm ngôn ngữ Ngbandi, với một số ảnh hưởng của Pháp.
Sự phát triển nhanh chóng của thành phố Bangui kể từ những năm 1960 đã có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển của tiếng Sango, với sự sáng tạo, lần đầu tiên, của một nhóm người nói ngôn ngữ đầu tiên. Trong khi những người nhập cư nông thôn vào thành phố nói nhiều ngôn ngữ khác nhau và chỉ sử dụng Sango như một ngôn ngữ chung, con cái họ sử dụng Sango làm ngôn ngữ chính (và đôi khi duy nhất) của họ. Điều đó đã dẫn đến sự mở rộng nhanh chóng của từ vựng, bao gồm cả thuật ngữ chính thức và tiếng lóng. Ngoài ra, vị trí mới là ngôn ngữ hàng ngày của thành phố thủ đô đã khiến Sango có được vị thế lớn hơn và được sử dụng ngày càng nhiều trong các lĩnh vực mà trước đây nó là tiêu chuẩn để sử dụng Tiếng Pháp.
Số vô hạn

Số vô hạn là các số được định nghĩa là "vô hạn" (transfinite) nếu chúng chỉ lớn hơn số hữu hạn, chứ không phải là vô hạn tuyệt đối (infinity) một cách cần thiết. Người đề xuất loại số này, nhà toán học người Đức Georg Cantor, đã mong muốn rằng có thể tránh được hàm ý của sự vô hạn trong sự kết nối đối với các chú thể này, những chủ thể lại không hữu hạn. Một vài cây viết được thời đồng cảm với nỗi lo này. Bây giờ số vô hạn đã được chấp nhận trong việc nhắc đến các số đếm và số thứ tự vô hạn (infinite). Tuy nhiên, ý nghĩa của "transfinite" vẫn được dùng đến trong các trường hợp này.
Định nghĩa.
Đối với các số hữu hạn, có hai cách định nghĩa về số vô hạn, cả số đếm và số thứ tự. Không giống như các số hữu hạn, các số vô hạn định nghĩa hai nhóm khác nhau: 
Lý thuyết continuum chỉ ra rằng không có các số thứ tự ngay lập tức giữa aleph-null và lực lượng của continuum (tập hợp của số thực): điều đó có nghĩa là aleph-one là lực lượng của tập hợp của số thực (Nếu lý thuyết tập hợp Zermelo–Fraenkel là nhất quán, vậy thì cả lý thuyết continuum và phản lý thuyết này đều không thể được chứng minh bởi lý thuyết tập hợp này)
Một vài tác giả như P. Suppes và J. Rubin, sử dụng thuật ngữ "số thứ tự vô hạn" (transfinite) là nhắc đến lực lượng trong tập hợp vô hạn Dedekind, trong hoàn cảnh có thể không tương đương "số thứ tự vô hạn" (infinite). Có nghĩa là trong hoàn cảnh đó tiên đề lựa chọn có thể đếm được hoặc không được thừa nhận hoặc không được biết để bám vào. Với định nghĩa đó, tất cả mệnh đề sau sẽ tương đương:
Danh sách tỉnh Thái Lan theo tổng sản phẩm tỉnh (GPP)

Dữ liệu vùng, dân số, và tổng sản phẩm tỉnh (GPP) từ Ủy ban Phát triển Kinh tế và Xã hội Quốc gia Thái Lan (NESDB).
Dữ liệu năm 2013 (đô la mỹ theo tỷ giá hối đoái năm 2013, đô la quốc tế (I$) sử dụng hệ số chuyển đổi PPP năm 2013 từ Ngân hàng Thế giới)
Paul Leandri

Paul Leandri (1938–1975), một số tài liệu còn viết là Paul Léandri, là một nhà báo người Pháp gốc Corse. Từng công tác tại Việt Nam với cương vị Phó văn phòng đại diện của Hãng Thông tấn Pháp ("Agence France-Presse" - AFP) tại Sài Gòn, ông là nhà báo đầu tiên loan tin Buôn Ma Thuột thất thủ vào ngày 13 tháng 3 năm 1975. Ông đã bị cảnh sát Việt Nam Cộng hòa bắn chết tại trụ sở Tổng nha Cảnh sát tối ngày 14 tháng 3 năm 1975 trong hoàn cảnh không rõ ràng.
Bối cảnh.
Vào lúc 2 giờ sáng 10 tháng 3 năm 1975, Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam (QGP) mở trận tấn công vào Buôn Ma Thuột. Các chỉ huy cao cấp Quân lực Việt Nam Cộng hòa (QLVNCH) ban đầu đều nhận định đối phương chỉ duy trì sức ép tại Buôn Ma Thuột một thời gian ngắn rồi sẽ nhanh chóng rút lui.
Đến sáng ngày 12 tháng 3, khi QGP đã kiểm soát được hầu hết thị xã, nhận ra đối phương có ý định đánh chiếm thị xã như một mục tiêu chiến lược, Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu đã cho triển khai cuộc phản công tái chiếm thị xã vào chiều ngày 12, hòng đoạt lại thị xã chiến lược này. Cuộc phản công tái chiếm không đạt được mục đích. QGP vẫn kiểm soát hầu như toàn bộ thị xã, từng bước đẩy lùi các đơn vị QLVNCH ra vùng ngoại vi. Đến tối ngày 12, phía QLVNCH gần như thất bại hoàn toàn và cơ hội tái chiếm thị xã hầu như tan biến, dù các cuộc giao tranh ở ngoại vi thị xã vẫn nổ ra ác liệt.
Rạng sáng ngày 13 tháng 3, Hãng thông tấn AFP là hãng tin đầu tiên công bố bản tin về chiến sự tại Buôn Ma Thuột, trong đó có đoạn:
Sự kiện bi thảm.
Khi chiến sự tại Buôn Ma Thuột nổ ra, chính quyền Việt Nam Cộng hòa hạn chế cung cấp thông tin cho truyền thông do tin rằng sẽ nhanh chóng tái lập được kiểm soát thị xã. Trên thực tế, chiến sự tại đây mãi đến hết ngày 17 tháng 3 mới kết thúc với thắng lợi hoàn toàn của QGP.
Tuy nhiên, với bản tin sáng ngày 13 tháng 3, với tác giả là Paul Leandri, hầu như đã xác nhận tình trạng thực tế: Buôn Ma Thuột thất thủ. Theo tài liệu được CIA giải mật, chính quyền Sài Gòn bực tức với bản tin vì hai điểm: 
Do vậy, chính quyền Sài Gòn đã nhanh chóng lên tiếng phủ nhận bản tin trên, buộc AFP phải dẫn xuất nguồn tin. Trưa ngày 14 tháng 3 năm 1975, một sĩ quan cảnh sát Việt Nam Cộng hòa đã đến văn phòng AFP tại Sài Gòn, gặp Paul Leandri để yêu cầu cung cấp nguồn gốc cung cấp thông tin cho Paul Leandri. Cuộc gặp đã không có kết quả, ngay chiều hôm đó Tổng nha Cảnh sát đã tống đạt giấy mời Paul Leandri đến trụ sở để thẩm vấn về nguồn tin.
Vào lúc nhá nhem tối, nhà báo Paul Leandri đến trụ sở Tổng nha Cảnh sát bằng xe hơi của văn phòng AFP Sài Gòn, do tài xế người Việt lái. Trước khi đi, ông cũng cẩn thận thông báo cho Sứ quán Pháp tại Sài Gòn về cuộc thẩm vấn. Tuy nhiên, sự việc sau đó diễn ra một cách bi thảm.
Sử gia Tạ Chí Đại Trường đã mô tả hoàn cảnh lúc đó như sau:
Sự việc một nhà báo quốc tế bị bắn chết ngay tại trụ sở Tổng nha Cảnh sát đã gây nên chấn động dữ dội. Tiến sĩ Nguyễn Tiến Hưng, Tổng trưởng Kế hoạch lúc bấy giờ, đã mô tả lại:
Quyển Hill

Một quyển Hill của các thiên thể là khu vực mà nó thống trị sự hấp dẫn các vệ tinh. Lớp vỏ ngoài của vùng đó tạo thành bề mặt không vận tốc. Để được hành tinh giữ lại, mặt trăng phải có quỹ đạo nằm trong quả cầu Hill của hành tinh. Mặt trăng đó, lần lượt, sẽ có một quả cầu Hill của riêng mình. Bất kỳ vật thể nào trong khoảng cách đó sẽ có xu hướng trở thành vệ tinh của mặt trăng, thay vì của chính hành tinh này. Một cái nhìn đơn giản về phạm vi của Hệ mặt trời là quả cầu Hill của Mặt trời đối với các ngôi sao địa phương và nhân thiên hà.
Nói một cách chính xác hơn, quyền Hill xấp xỉ phạm vi ảnh hưởng trọng lực của một thiên thể nhỏ hơn khi đối mặt với nhiễu loạn từ một cơ thể đồ sộ hơn. Nó được định nghĩa bởi nhà thiên văn học người Mỹ George William Hill, dựa trên công trình của nhà thiên văn học người Pháp Édouard Roche. Vì lý do này, nó còn được gọi là Roche sphere (không bị nhầm lẫn với giới hạn Roche hoặc Roche Lobe).
Trong ví dụ ở bên phải, quyển Hill của Trái Đất trải dài giữa các điểm Lagrange và , nằm dọc theo đường tâm của hai thiên thể. Vùng ảnh hưởng của cơ thể thứ hai là ngắn nhất theo hướng đó, và do đó, nó đóng vai trò là yếu tố giới hạn cho kích thước của quả cầu Hill. Ngoài khoảng cách đó, một vật thể thứ ba trong quỹ đạo xung quanh thứ hai (ví dụ Mặt trăng) sẽ dành ít nhất một phần quỹ đạo của nó bên ngoài quả cầu Hill và cuối cùng sẽ bị nhiễu loạn bởi các lực thủy triều của cơ thể trung tâm (ví dụ Mặt trời) kết thúc quay quanh cái sau.
Công thức và ví dụ.
Nếu khối lượng của cơ thể nhỏ hơn (ví dụ: Trái Đất) là formula_1, và nó quay quanh một thiên thể nặng hơn (ví dụ: Mặt trời) có khối lượng formula_2 với trục bán chính formula_3 với một độ lệch tâm formula_4, khi đó bán kính formula_5 của quyền Hill của thiên thể nhỏ hơn (ví dụ Trái Đất) được tính tại điểm cận nhật là, xấp xỉ
Khi độ lệch tâm là không đáng kể (trường hợp thuận lợi nhất cho sự ổn định quỹ đạo), điều này trở thành
Trong ví dụ về Trái Đất-Mặt Trời, Trái Đất (5.97×1024 kg) quay quanh Mặt Trời (1.99×1030 kg) ở khoảng cách là 149,6 triệu km, hay một đơn vị thiên văn (AU). Như vậy Quyển Hill của Trái Đất mở rộng ra khoảng 1,5 triệu km (0,01 AU).
Ali ibn Ridwan

Abu'l Hassan Ali ibn Ridwan Al-Misri, أبو الحسن علي بن رضوان المصري (khoảng 988 - khoảng 1061) là một bác sĩ, nhà chiêm tinh, nhà thiên văn học người Ả Rập gốc Ai Cập.
Ông là một nhà bình luận về y học Hy Lạp cổ đại, và đặc biệt về Galen; bình luận của ông về Galen's Ars Parva đã được dịch bởi Gerardo Cremonese. Tuy nhiên, anh được biết đến nhiều hơn khi cung cấp mô tả chi tiết nhất về siêu tân tinh hiện được gọi là SN 1006, sự kiện nổi bật nhất trong lịch sử được ghi lại, mà anh đã quan sát được vào năm 1006. Điều này đã được viết trong một bài bình luận về Tetrabiblos của Ptolemy.
Sau đó, ông được các tác giả châu Âu trích dẫn là Haly, hay Haly Abenrudian. Theo Alistair Cameron Crombie, ông cũng đóng góp cho lý thuyết cảm ứng. Ông đã tham gia vào một cuộc bút chiến nổi tiếng chống lại một bác sĩ khác, Ibn Butlan ở Baghdad.
Nậm Lùm

Nậm Lùm là một phụ lưu của Nậm So trong lưu vực sông Đà, chảy ở huyện Phong Thổ tỉnh Lai Châu, Việt Nam .
Nậm Lùm dài 27 km, diện tích lưu vực 211 km² 
Tên suối hình thành cùng với "bản Nậm Lùm" xã Bản Lang . Tuy nhiên nhiều người đọc chệch thành bản và suối Nậm Lung hoặc "Nậm Lùng".
Dòng chảy.
"Nậm Lùm" bắt nguồn từ các suối ở vùng núi trên biên giới Việt Trung ở phía đông các xã Tung Qua Lìn và Dào San huyện Phong Thổ.
Suối chảy hướng tây nam, rồi chuyển hướng nam qua xã Khổng Lào, và ở "bản Vàng Phao" xã Mường So suối đổ vào Nậm So chảy từ phía đông đến.
Bên suối Nậm Lùm vùng xã Khổng Lào người Thái tổ chức hàng năm Lễ hội té nước cầu mưa .
Luật chống phân biệt đối xử

Luật chống phân biệt đối xử (tiếng Anh: anti-discrimination law) là bộ luật được ban hành để ngăn chặn và xóa bỏ sự phân biệt đối xử đối với một nhóm người, một tập thể hay một tầng lớp trong xã hội. Luật này nghiêm cấm mọi hành vi xúc phạm danh dự, nhân phẩm hay làm ảnh hưởng, đe dọa đến đời sống của nhóm người được bảo vệ.
Những chủ đề/khía cạnh tạo ra sự phân biệt đối xử trong xã hội rất đa dạng: giới tính, chủng tộc, sắc tộc, độ tuổi, quốc tịch, người khuyết tật, người mắc bệnh tâm thần, bệnh truyền nhiễm, xu hướng giới tính, mắc nghiện ma túy, vai trò xã hội, chức vị trong chính quyền, chênh lệch giàu - nghèo, tư tưởng về tôn giáo, quan điểm chính trị, sự tham gia các đảng phái chính trị, trình độ học vấn, con trưởng - con thứ, con đẻ - con nuôi, dân bản địa - dân nhập cư, nghĩa vụ quân sự... Thực tế, trong xã hội có tới hàng trăm yếu tố/khía cạnh/tình huống tạo ra sự phân biệt đối xử mà không một ai và không một bộ luật nào có thể liệt kê hết được. Do vậy, các nước thường không xây dựng một bộ luật tổng hợp về chống phân biệt đối xử mà sẽ phân chia, lồng ghép các quy định về chống phân biệt đối xử trong từng bộ luật chuyên ngành (ví dụ: Luật người cao tuổi sẽ quy định cấm phân biệt đối xử về tuổi tác, Luật giáo dục sẽ quy định cấm phân biệt đối xử về học vấn, Luật người khuyết tật sẽ quy định cấm phân biệt đối xử đối với người tàn tật...)
Mặt khác, cũng phải nhìn nhận là có những trường hợp phân biệt đối xử là điều cần thiết vì lợi ích chung của xã hội. Ví dụ như khi xảy ra dịch bệnh thì cách ly người bệnh là cần thiết (dù điều đó mang tính phân biệt đối xử với người bệnh), hoặc việc cấm người khuyết tật tham gia nghĩa vụ quân sự là cần thiết để đảm bảo sức chiến đấu của quân đội (dù điều đó mang tính phân biệt đối xử với người khuyết tật)
Tại Việt Nam.
Việt Nam không có luật chống phân biệt đối xử, thay vào đó, các nội dung về cấm phân biệt đối xử đã được Việt Nam quy định cụ thể tại các luật chuyên ngành, tương tự như đa số các quốc gia khác. Ví dụ như: Luật Người cao tuổi đã quy định cấm phân biệt đối xử về tuổi tác, Luật Tôn giáo cấm phân biệt đối xử giữa các tôn giáo, Luật Phòng chống bệnh truyền nhiễm cấm phân biệt đối xử với người mắc bệnh, Luật Giáo dục cấm phân biệt đối xử về xuất thân, dân tộc, tín ngưỡng, giới tính, độ tuổi... của học sinh, Luật Người khuyết tật cấm phân biệt đối xử với người khuyết tật, và nhiều luật khác...
Thể hiện bản thân theo giới tính

Thể hiện bản thân theo giới tính hay là gender expression là sự tự do thể hiện cá tính, hành động, phong thái và con người vốn có của mình theo giới tính xã hội, nữ tính hoặc nam tính. Khái niệm này bao gồm cả việc thể hiện giới tính.
Thuật ngữ.
Thể hiện bản thân theo giới tính thường phản ánh bản dạng giới của một người (ý thức bên trong về giới tính của chính họ), nhưng điều này không phải lúc nào cũng đúng. Thể hiện bản thân theo giới tính là riêng biệt và độc lập với cả xu hướng tính dục và chỉ định giới tính. Bản dạng giới có thể được thể hiện thông qua hành vi, quần áo, tóc, trang điểm và các khía cạnh khác của hình thức bên ngoài của một người. Thể hiện bản thân theo giới tính không phải lúc nào cũng phù hợp với bản dạng giới của một người. Một kiểu thể hiện bản thân theo giới tính được coi là không điển hình đối với giới tính được nhìn nhận bên ngoài của một người có thể mô tả là không tuân theo giới tính.
Ở đàn ông và con trai, thể hiện bản thân theo giới tính điển hình hoặc nam tính thường được mô tả là "nam tính", trong khi biểu hiện không điển hình hoặc nữ tính được gọi là ẻo lả. Ở các cô gái và phụ nữ trẻ, biểu hiện nam tính không điển hình được gọi là tomboyish. Ở phụ nữ đồng tính nữ và đồng tính nữ, các biểu hiện nam tính và nữ tính được gọi là butch và femme tương ứng. Một hỗn hợp biểu hiện điển hình và không điển hình có thể được mô tả là ái nam ái nữ. Một kiểu biểu hiện được coi là không phải nữ tính hay nam tính điển hình có thể được mô tả là trung tính hoặc không phân biệt giới tính.
Thuật ngữ "biểu hiện giới" được sử dụng trong Các nguyên tắc Yogyakarta, liên quan đến việc áp dụng luật nhân quyền quốc tế liên quan đến xu hướng tính dục, bản dạng giới, biểu hiện giới và đặc điểm giới tính. Thuật ngữ này cũng chỉ định một tiêu chí để bảo vệ nhân quyền ở một số quốc gia, bao gồm cả Canada.
Thuật ngữ liên quan.
Các thuật ngữ khác, ít sử dụng hơn cho các khía cạnh thể hiện bản thân theo giới tính. Trong các nguồn học thuật, thể hiện bản thân theo giới tính nữ ở nam giới (thuộc bất kỳ khuynh hướng nào) có thể được gọi là "gynemimetic" (tính từ: "gynemimetic"). Ngược lại là "andromimetic" (tính từ: "andromimetic").
Melichthys indicus

Melichthys indicus là một loài cá biển thuộc chi "Melichthys" trong họ Cá bò da. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1973.
Từ nguyên.
Tính từ định danh "indicus" bắt nguồn từ "indikós" (ἰνδικός) trong tiếng Hy Lạp cổ đại và mang nghĩa là "ở Ấn Độ", hàm ý đề cập đến Ấn Độ Dương, nơi mà loài cá này được tìm thấy.
Phạm vi phân bố và môi trường sống.
"M. indicus" được phân bố rộng khắp Ấn Độ Dương, từ Biển Đỏ và bờ biển Đông Phi trải dài về phía đông đến bờ tây bán đảo Mã Lai và đảo Bali (Indonesia).
"M. indicus" sinh sống trên rạn viền bờ có nhiều san hô phát triển, độ sâu đến ít nhất là 30 m.
Mô tả.
Chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận ở "M. indicus" là 25 cm. "M. indicus" có màu nâu đen với những sọc ngang màu nhạt. Nửa dưới đầu có vệt sọc màu xám nhạt. Vây lưng sau và vây hậu môn có một sọc màu trắng xanh ở sát gốc vây. Có một sọc xanh lam mỏng ở hai bên má. Quanh mắt có nhiều vệt sọc xanh. Vây đuôi có dải trắng bao quanh lấy rìa.
Số gai ở vây lưng: 3; Số tia vây ở vây lưng: 30–35; Số gai ở vây hậu môn: 0; Số tia vây ở vây hậu môn: 27–30; Số tia vây ở vây ngực: 14–16.
Sinh thái học.
Thức ăn của "M. indicus" bao gồm các loại tảo và đa dạng các loài thủy sinh không xương sống như hải miên, giáp xác và nhuyễn thể. "M. indicus" thường sống đơn độc và đào hang dưới gốc san hô để trú ẩn.
Melichthys niger

Melichthys niger là một loài cá biển thuộc chi "Melichthys" trong họ Cá bò da. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1786.
Từ nguyên.
Tính từ định danh "niger" trong tiếng Latinh có nghĩa là "đen", hàm ý đề cập đến màu sắc của loài cá này (đặc biệt là khi nhìn từ xa, thực tế là màu xanh lam sẫm).
Phạm vi phân bố và môi trường sống.
"M. niger" được phân bố tại phần lớn các vùng biển nhiệt đới của Ấn Độ Dương, Thái Bình Dương và Đại Tây Dương.
"M. niger" sống tập trung trên các rạn san hô viền bờ, phổ biến hơn ở xung quanh các hòn đảo ngoài đại dương, độ sâu đến ít nhất là 75 m.
Mô tả.
Chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận ở "M. niger" là 50 cm. "M. niger" có màu xanh đen (đen hoàn toàn nếu nhìn từ xa) với những hàng chấm đen khắp thân. Vùng đầu có thể phớt vàng (có thể là cá đực). Vây lưng sau và vây hậu môn có một sọc màu trắng xanh ở sát gốc vây. Xung quanh mắt có nhiều vệt sọc màu xanh óng. Vây đuôi hơi bo tròn, phát triển hai thùy nhọn.
Số gai ở vây lưng: 3; Số tia vây ở vây lưng: 30–34; Số gai ở vây hậu môn: 0; Số tia vây ở vây hậu môn: 28–30; Số tia vây ở vây ngực: 15–17.
Sinh thái học.
Thức ăn của "M. niger" bao gồm các loại tảo, vụn hữu cơ và đa dạng các loài thủy sinh không xương sống như hải miên, cầu gai, giáp xác và nhuyễn thể.
Tại thời điểm quan sát ở quần đảo Fernando de Noronha (Brasil), một đàn cá heo Spinner ("Stenella longirostris") đang nghỉ ngơi trong một vùng vịnh cạn. "M. niger" có thể nhận ra được tư thế mà một con cá heo chuẩn bị nôn mửa hoặc thải phân, ngay lập tức chúng sẽ tụ tập xung quanh cá thể đó để ăn chất thải từ cá heo. "M. niger" có xu hướng tập trung gần những con cá heo chuẩn bị nôn, có lẽ do chất nôn có nhiều dinh dưỡng hơn so với phân. Ngoài "M. niger" thì một loài cá bò da khác cũng có hành vi ăn chất thải của cá heo, là "Canthidermis sufflamen".
Tuổi thọ lớn nhất được ghi nhận ở "M. niger" là 11 năm tuổi.
Thương mại.
"M. niger" được bán tươi sống trong các chợ cá, nhưng lại là thành phần ít quan trọng đối với ngành ngư nghiệp. "M. niger" còn được nuôi làm cá cảnh và có giá trực tuyến dao động từ 53,98 đến 299,95 USD một con tùy thuộc vào kích cỡ.
Melichthys vidua

Melichthys vidua là một loài cá biển thuộc chi "Melichthys" trong họ Cá bò da. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1845.
Từ nguyên.
Từ định danh "vidua" trong tiếng Latinh có nghĩa là "góa phụ", hàm ý không rõ đề cập đến điều gì.
Phạm vi phân bố và môi trường sống.
"M. vidua" có phân bố rộng khắp khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, từ Đông Phi xuống Nam Phi trải dài về phía đông đến quần đảo Marquises và quần đảo Gambier (Polynésie thuộc Pháp), ngược lên phía bắc đến Nam Nhật Bản (gồm cả quần đảo Ogasawara) và quần đảo Hawaii, xa về phía nam đến rạn san hô Great Barrier (Úc), Nouvelle-Calédonie và Tonga; ở Đông Thái Bình Dương, "M. vidua" đã được ghi nhận tại quần đảo Revillagigedo (México).
Ở Việt Nam, "M. vidua" đã được ghi nhận tại cù lao Chàm (Quảng Nam), ngoài khơi Phú Yên, Ninh Thuận và Bình Thuận, Côn Đảo, quần đảo Hoàng Sa và quần đảo Trường Sa.
"M. vidua" sống tập trung trên các rạn san hô viền bờ, phổ biến ở những vùng có nhiều loài thủy sinh không xương sống, độ sâu khoảng 4–60 m.
Mô tả.
Chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận ở "M. vidua" là 40 cm. "M. vidua" có màu nâu sẫm, gần như đen hoàn toàn. Phần mõm có màu vàng cam. Vây lưng sau và vây hậu môn trắng đục với viền đen. Vây ngực màu vàng. Vây đuôi trắng ở gốc, ra xa ửng hồng. Cá con có các sọc đen xung quanh mắt, vây lưng sau và vây hậu môn có các sọc ngang màu đen.
Số gai ở vây lưng: 3; Số tia vây ở vây lưng: 31–35; Số gai ở vây hậu môn: 0; Số tia vây ở vây hậu môn: 27–31; Số tia vây ở vây ngực: 14–16.
Sinh thái học.
Thức ăn chủ yếu của "M. vidua" là tảo và vụn hữu cơ, nhưng chúng cũng có thể ăn cả giáp xác, nhuyễn thể, hải miên và cá nhỏ.
Thương mại.
"M. vidua" được bán tươi sống trong các chợ cá, nhưng lại là thành phần ít quan trọng đối với ngành ngư nghiệp.
Ngôn ngữ đa năng

Ngôn ngữ đa năng (tiếng Anh: "general-purpose language") là một ngôn ngữ máy tính có thể áp dụng rộng rãi trên các miền ứng dụng, và thiếu các tính năng chuyên biệt cho một miền cụ thể. Ngôn ngữ đa năng khác biệt với ngôn ngữ miền chuyên biệt (domain-specific language - DSL), loại ngôn ngữ máy tính vốn chuyên biệt cho một miền ứng dụng cụ thể. Tuy nhiên, điểm khác biệt giữa hai ngôn ngữ này không phải lúc nào cũng rõ ràng, vì một ngôn ngữ có thể có những tính năng chuyên biệt cho một miền ứng dụng cụ thể nhưng cũng có thể được áp dụng rộng rãi hơn, hoặc ngược lại về nguyên tắc có khả năng áp dụng rộng rãi nhưng thực tế chỉ được sử dụng chủ yếu cho một miền ứng dụng cụ thể.
Ngôn ngữ đa năng được chia nhỏ hơn theo loại ngôn ngữ, và gồm:
Miền (công nghệ phần mềm)

Miền hay tên miền (tiếng Anh: "domain") là một lĩnh vực nghiên cứu nhằm xác định một tập các yêu cầu chung, thuật ngữ, và chức năng cho bất cứ chương trình phần mềm nào được xây dựng để giải quyết một vấn đề trong lĩnh vực lập trình máy tính, gọi là công nghệ miền ("domain engineering"). Từ miền cũng được coi là đồng nghĩa với "miền ứng dụng" (application domain). Nó cũng được xem là phạm vi kiến thức.
Ngẫu phối

Trong di truyền học quần thể, ngẫu phối là quá trình giao phối ở quần thể diễn ra hoàn toàn ngẫu nhiên, không hề có lựa chọn, dẫn đến sự gặp gỡ hết sức tình cờ giữa các kiểu gen của các giao tử đực và giao tử cái trong thụ tinh. Nói cách khác - theo cách diễn đạt của lý thuyết xác suất - trong ngẫu phối ở quần thể sinh vật, thì tất cả các loại giao tử cái đều có xác suất bằng nhau để được thụ tinh bởi mọi loại giao tử đực; cũng như tất cả các loại giao tử đực đều có xác suất bằng nhau để thụ tinh cho mỗi loại giao tử cái., , , 
Khái niệm "ngẫu phối" bắt nguồn từ thuật ngữ panmixia (cũng viết: panmixis) xuất hiện vào khoảng những năm 1885 - 1890, gốc từ Hy Lạp: pan- (hỗn loạn) + míx (trộn lẫn/không chọn) + -ia. Thuật ngữ này cũng đã dịch ra tiếng Anh là random mating mà nhiều tài liệu sinh học Việt Nam đã dịch là giao phối ngẫu nhiên., , , 
Trong trường hợp giao phối ngẫu nhiên, sự gặp gỡ giữa giao tử đực với giao tử cái có thể mô tả bằng toán học thống kê, mà trường hợp một lô-cut đã được Godfrey Harold Hardy và Wilhelm Weinberg mô tả bằng phương trình Hardy-Weinberg được nhắc đến nhiều trong sinh học. Theo phương trình này: trong những điều kiện nhất định, thì tần số tương đối của các alen thuộc cùng một lô-cut gen là ổn định qua nhiều thế hệ (xem hình đầu trang).
Tuy nhiên, ngẫu phối cũng dẫn đến một kết quả tất yếu là sự sai lệch của tỷ lệ dị hợp tử so với phương trình Hardy-Weinberg, nghĩa là có một phương sai với phương trình này. Phương sai này gọi là hiệu ứng Wahlund (Wahlund effect).
Nội hàm và minh hoạ.
Các hiện tượng sau đây minh hoạ cho nội dung khái niệm giao phối ngẫu nhiên (ngẫu phối).
Ngược lại với ngẫu phối hoặc hạn chế sự ngẫu phối là các quá trình: tự thụ phấn, giao phối gần, giao phối có lựa chọn, chọn lọc giới tính được gọi chung là giao phối không ngẫu nhiên.
Loài ngẫu phối.
Trong thế giới tự nhiên, có những loài hầu như chỉ tự thụ phấn (như cây đậu Hà Lan) hoặc thường giao phối gần (như chim bồ câu), có những loài chỉ ngẫu phối thì gọi là loài ngẫu phối. Chuồn chuồn ngô "Pantala flavescens" là loài ngẫu phối như vậy và phạm vi ngẫu phối của loài này là quy mô toàn cầu. Sự ngẫu phối đem lại hiện tượng đa hình di truyền trong quần thể, giúp quần thể đa dạng về kiểu gen, nên có tiềm năng thích nghi. Loài tảo lục "Monostroma latissimum" ở các đảo Nhật Bản cũng là loài ngẫu phối và được xem là loài tiến hoá theo phương thức "sympatric speciation" (tiến hoá chồng chéo: loài mới hình thành từ loài tổ tiên ở cùng khu phân bố) có nhiều đa dạng. 
Loài ong sa mạc "Amegilla dawsoni" cũng là loài ngẫu phối, nhưng bị hạn chế hơn nhiều so với chuồn chuồn chuồn ngô nói trên, bởi vì phân bố của quần thể loài này trên sa mạc rất hạn chế, do hạn chế về phân bố nguồn sống của loài ở môi trường rất khắc nghiệt này.
Bùi Trụ

Bùi Trụ (? – ?) là danh thần sinh sống khoảng đầu thế kỉ thứ 16. Ông lúc đầu làm quan nhà Mạc, sau qui thuận nhà Lê Trung Hưng, không rõ năm sinh, năm mất.
Gia thế.
Bùi Trụ là con Quản Quốc công Bùi Xương Trạch, anh Mai Quận công Bùi Vịnh và là chú Tiên Quận công Bùi Bỉnh Uyên. Danh sĩ Bùi Huy Bích cũng dòng dõi họ Bùi này. Quê làng Định Công, huyện Thanh Trì, trú làng Thịnh Liệt công trong huyện ấy, thuộc tỉnh Hà Đông (nay thuộc Hà Nội).
Sự nghiệp.
Ông làm quan nhà Mạc đến chức Tân lí, tước Đồng Giang Hầu. Sau, ông dẫn cháu là Bùi Bình Uyên, cùng với Lê Bá Ly vào Thanh Hóa, qui thuận nhà Lê, được vua trọng dụng, làm đến Thượng thư bộ Hộ, gia phong Hiệp mưu tá lí công thần, tặng Thái phó.
Ngôn ngữ miền chuyên biệt

Ngôn ngữ miền chuyên biệt hay ngôn ngữ đặc tả chuyên biệt (tiếng Anh: domain-specific language hay DSL) là một ngôn ngữ máy tính chuyên dùng cho một miền ứng dụng. Điều này trái ngược với Ngôn ngữ đa năng (general-purpose language - GPL), vốn được áp dụng rộng rãi trên các miền. Có rất nhiều loại DSL, trải dài từ các ngôn ngữ được dùng cho miền phổ biến, như HTML cho các trang web, đến các ngôn ngữ chỉ được dùng cho một hoặc một phần của phần mềm, như mã mềm MUSH. DSL có thể được chia nhỏ hơn theo loại ngôn ngữ, và bao gồm ngôn ngữ "đánh dấu" miền chuyên biệt, ngôn ngữ "mô hình" miền chuyên biệt (tổng quát hơn, ngôn ngữ đặc tả), và ngôn ngữ "lập trình" miền chuyên biệt. Ngôn ngữ máy tính có mục đích đặc biệt luôn tồn tại trong thời đại máy tính, nhưng thuật ngữ "ngôn ngữ miền chuyên biệt" trở nên phổ biến do sự gia tăng của mô hình miền chuyên biệt ("domain-specific modeling"). Các DSL đơn giản hơn, đặc biệt được dùng bởi chỉ một ứng dụng, đôi khi được gọi một cách không chính thức là ngôn ngữ nhỏ ("mini-language").
Điểm khác biệt giữa ngôn ngữ đa năng và ngôn ngữ miền chuyên biệt không lúc nào cũng rõ ràng, vì một ngôn ngữ có thể có những tính năng chuyên biệt cho một miền cụ thể nhưng được áp dụng rộng rãi hơn, hoặc ngược lại về nguyên tắc có khả năng áp dụng rộng rãi nhưng thực tế được sử dụng chủ yếu cho một miền cụ thể. Ví dụ như, ban đầu Perl được phát triển như một ngôn ngữ xử lý văn bản và kết dính, cho cùng miền với AWK và shell script, nhưng sau đó được dùng như một ngôn ngữ lập trình đa năng. Ngược lại, PostScript là một ngôn ngữ Turing hoàn chỉnh, và trên nguyên tắc có thể dùng cho bất cứ tác vụ nào, nhưng thực tế nó chỉ được dùng như một ngôn ngữ mô tả trang.
Dương Văn Phùng

Dương Văn Phùng (sinh năm 1959) là kiểm sát viên Việt Nam. Ông có chức danh Kiểm sát viên Viện kiểm sát nhân dân tối cao. Ông nguyên là Vụ trưởng Vụ thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử hình sự (vụ 7), Viện kiểm sát nhân dân tối cao Việt Nam.
Tiểu sử.
Ngày 8 tháng 1 năm 2007, Vụ Thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra án tham nhũng (Vụ 1B), Viện kiểm sát nhân dân tối cao Việt Nam được thành lập. Dương Văn Phùng, Phó Vụ trưởng Vụ Thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra án hình sự về kinh tế và chức vụ (Vụ 1), VKSND Tối cao, được điều động, bổ nhiệm giữ chức vụ Phó Vụ trưởng Vụ Thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra án tham nhũng, Vụ trưởng là ông Văn Danh Hồng, nguyên Vụ trưởng Vụ 1.
Ngày 4 tháng 11 năm 2013, Dương Văn Phùng, Vụ trưởng vụ 1B, Viện KSND Tối cao đã ký cáo trạng truy tố bị can Dương Chí Dũng (Vinalines), và 9 bị can khác về 2 tội danh “Tham ô tài sản” và “Cố ý làm trái quy định của nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng”.
Ngày 13 tháng 4 năm 2015, Dương Văn Phùng, Vụ trưởng Vụ Thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra án tham nhũng, Viện kiểm sát nhân dân tối cao Việt Nam là một trong số 13 người được Chủ tịch nước Việt Nam Trương Tấn Sang ký Quyết định bổ nhiệm chức danh Kiểm sát viên Viện kiểm sát nhân dân tối cao.
Kể từ ngày 20 tháng 4 năm 2017, Dương Văn Phùng, Kiểm sát viên Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Vụ trưởng Vụ thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra án tham nhũng, chức vụ (Vụ 5) được Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao Việt Nam điều động và bổ nhiệm giữ chức vụ Vụ trưởng Vụ thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử hình sự (vụ 7), Viện kiểm sát nhân dân tối cao Việt Nam.
Ngày 29 tháng 5 năm 2019, ông thôi chức Vụ trưởng Vụ 7.
Rãnh Sunda

Rãnh Sunda, trước đây được biết đến và đôi khi vẫn được chỉ định là Rãnh Java, là một rãnh đại dương nằm ở Ấn Độ Dương gần Sumatra, được hình thành nơi các mảng Capricorn của Úc chìm dưới một phần của mảng Á-Âu. Nó dài 3.200 km (2.000 mi). Độ sâu tối đa của nó là 7450 mét (24,440 feet)(ở 10 ° 19'S, 109 ° 58'E, cách thành phố Yogyakarta khoảng 320 km về phía nam), là điểm sâu nhất ở Ấn Độ Dương. Rãnh trải dài từ Quần đảo Sunda nhỏ hơn qua Java, xung quanh bờ biển phía nam Sumatra đến Quần đảo Andaman và tạo thành ranh giới giữa mảng Ấn-Úc và mảng Á-Âu (cụ thể hơn là mảng Sunda). Rãnh được coi là một phần của Vành đai lửa Thái Bình Dương cũng như một trong những rãnh của đại dương quanh rìa phía bắc của mảng Úc.
Năm 2005, các nhà khoa học tìm thấy bằng chứng cho thấy hoạt động động đất năm 2004 ở khu vực Rãnh Java có thể dẫn đến sự dịch chuyển thảm khốc hơn nữa trong một khoảng thời gian tương đối ngắn, có lẽ chưa đến một thập kỷ. Mối đe dọa này đã dẫn đến các thỏa thuận quốc tế để thiết lập một hệ thống cảnh báo sóng thần diễn ra dọc theo bờ biển Ấn Độ Dương.
Đặc điểm.
Trong khoảng một nửa chiều dài của nó, ngoài Sumatra, nó được chia thành hai máng song song bởi một sườn núi dưới nước, và phần lớn rãnh ít nhất chứa đầy một phần trầm tích. Các ánh xạ sau trận động đất ở Ấn Độ Dương năm 2004 của ranh giới mảng cho thấy sự tương đồng với cáp cầu treo, với các đỉnh và độ trễ, biểu thị cho asperity hình dạng nêm truyền thống dự kiến.
Thăm dò.
Một số khám phá sớm nhất về rãnh đã xảy ra vào cuối những năm 1950 khi Robert Fisher, Nhà nghiên cứu địa chất tại Viện Scripps Instography, đã điều tra rãnh này như một phần của cuộc thám hiểm lĩnh vực khoa học trên toàn thế giới của đáy đại dương thế giới và cấu trúc vỏ Trái Đất dưới đại dương. Phân tích tiếng bom, phân tích tiếng vang và áp kế là một số kỹ thuật được sử dụng để xác định độ sâu của rãnh. Nghiên cứu đã đóng góp cho sự hiểu biết về đặc tính hút chìm của lề Thái Bình Dương. Nhiều cơ quan khác nhau đã khám phá rãnh trong hậu quả của trận động đất năm 2004 và những cuộc thám hiểm này đã cho thấy những thay đổi sâu rộng dưới đáy đại dương.
Phương trình Hardy–Weinberg

Phương trình Hardy–Weinberg (IPA: /hɑːdi - ˈwaɪnbərg/) là một công thức toán học mô tả tần số tương đối của các alen và tần số của các kiểu gen trong một quần thể sẽ ổn định qua nhiều thế hệ trong những điều kiện nhất định., , , 
Thuật ngữ này dịch từ nguyên gốc tiếng Anh Hardy–Weinberg equation cũng được gọi bằng nhiều tên khác (ngoại diện) như:
Nó đều dùng để chỉ sự không đổi từ thế hệ này sang thế hệ khác của tần số các alen và của các kiểu gen trong quần thể, nhờ đó quần thể cân bằng về cấu trúc di truyền, khi không có tác động của các yếu tố tiến hóa (chọn lọc tự nhiên, trôi dạt di truyền, đột biến, dòng gen, hiệu ứng thắt cổ chai quần thể, v.v).
Mô hình toán học này do nhà toán học người Anh Godfrey Harold Hardy và bác sĩ người Đức Wilhelm Weinberg cùng công bố, độc lập với nhau vào năm 1908., 
Bản chất toán học của phương trình này là xác suất để mỗi loại giao tử đực có thể thụ tinh cho mỗi loại giao tử cái là như nhau và phụ thuộc vào tần số (tỉ lệ) mà nó có trong quần thể. Phương trình này là một mô hình chỉ áp dụng cho quần thể sinh vật sinh sản hữu tính và ở trường hợp giao phối ngẫu nhiên (ngẫu phối). Ngoài ra, phương trình không thể áp dụng được khi quần thể đang xét chịu tác động của các yếu tố tiến hoá. Tuy có nhiều điều kiện nghiệm đúng khó gặp trong tự nhiên, nhưng cho đến nay, phương trình này là cách tiếp cận rất quan trọng - nếu không nói là duy nhất - đến quá trình ngẫu phối diễn ra trong quần thể sinh vật hữu tính., 
Dạng tổng quát.
Ở dạng tổng quát, với formula_1 alen khác nhau (ký hiệu từ 1 đến n), trong cùng formula_2 lô-cut gen, thì các tần số kiểu gen (ký hiệu "p") sẽ có giá trị được biểu diễn bằng biểu thức mở rộng formula_3:
Mô tả.
Với một lô-cut có hai alen.
Đây là trường hợp đơn giản nhất, trong đó một lô-cut chỉ có hai alen khác nhau là A và a (có thể trội hoàn toàn hoặc trội không hoàn toàn gây kiểu hình trung gian).
Với một lô-cut có nhiều hơn hai alen.
Lô-cut có ba alen.
Khi lô-cut có 3 alen, mỗi alen có tần số a, b và c (với a, b, c &gt; 0 và a + b + c = 1) thì các kiểu gen trong quần thể sẽ phân bố theo biểu thức: (a + b + c)2.
Lô-cut có bốn alen.
Khi lô-cut có 4 alen, mỗi alen có tần số a, b, c và d (với a, b, c, d &gt; 0 và a + b + c + d = 1) thì các kiểu gen trong quần thể sẽ phân bố theo biểu thức: (a + b + c + d)2.
v.v.
Như vậy:
CNA (kênh truyền hình)

Channel NewsAsia (viết tắt: CNA) là kênh tin tức truyền hình trả tiền Đông Nam Á có trụ sở tại Singapore, ra mắt vào ngày 1 tháng 3 năm 1999. Nó phát sóng miễn phí trong nước và là kênh trả tiền, phát sóng đến 28 vùng lãnh thổ ở châu Á, Trung Đông và Australia.
Channel NewsAsia có phạm vi tiếp cận rộng thứ sáu trong số các kênh tin tức truyền hình bao gồm nội dung bản địa ở châu Á, theo khảo sát gần đây nhất của Ipsos. Mạng lưới ngôn ngữ tiếng Anh đã được định vị kể từ khi ra mắt như là một thay thế cho phương tiện truyền thông quốc tế dựa trên phương Tây trong việc trình bày tin tức từ "một viễn cảnh châu Á".. Nó được điều hành bởi Mediacorp News Pte Ltd, một công ty con của tập đoàn truyền thông Singapore Mediacorp Pte Ltd.
Hoạt động kinh doanh quan trọng khác của CNA là sản xuất tin tức và nội dung thời sự bằng bốn ngôn ngữ, tiếng Mã Lai, tiếng Anh, tiếng Trung Quốc và tiếng Tamil. Nội dung này được sản xuất cho các nền tảng truyền hình và trực tuyến của Mediacorp, chẳng hạn như Kênh giải trí đại chúng Suria, 5, U, 8 và Vasantham.
Kể từ ngày 1 tháng 4 năm 2019, kênh được đổi tên thành CNA, nhân dịp kỉ niệm 20 năm ra mắt.
Pseudochromis flammicauda

Pseudochromis flammicauda, thường được gọi là cá đạm bì đuôi lửa, là một loài cá biển thuộc chi "Pseudochromis" trong họ Cá đạm bì. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1976.
Phân bố và môi trường sống.
"P. flammicauda" phân bố ở phía tây Thái Bình Dương, là loài đặc hữu của nước Úc, được tìm thấy tại rạn san hô Great Barrier, bang Queensland và các rạn san hô ở Biển San Hô. "P. flammicauda" thường sống xung quanh những khu vực có nhiều rạn san hô hoặc những mỏm đá ngầm ở gần bờ, thường ở độ sâu khoảng 3 – 10 m.
Mô tả.
"P. flammicauda" trưởng thành dài khoảng 5,5 cm và là loài dị hình giới tính. "P. flammicauda" đực có thân màu lam xám sẫm; đầu và đuôi có màu đỏ cam hoặc vàng cam. Cá mái và cá con có màu nâu xám sẫm. Mống mắt màu đỏ cam.
Số gai ở vây lưng: 3; Số vây tia mềm ở vây lưng: 23 - 25; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số vây tia mềm ở vây hậu môn: 13 - 14; Số vây tia mềm ở vây ngực: 17 - 19; Số gai ở vây bụng: 1; Số vây tia mềm ở vây bụng: 5.
Thức ăn của "P. flammicauda" có lẽ là rong tảo và các sinh vật phù du nhỏ. Thường sống đơn độc hoặc thành đôi vào mùa sinh sản. Không rõ "P. flammicauda" có được đánh bắt để phục vụ cho ngành thương mại cá cảnh hay không.
Xem thêm.
John E. Randall, Gerald R. Allen, Roger C. Steene (1997), "Fishes of the Great Barrier Reef and Coral Sea", Nhà xuất bản University of Hawaii Press, tr.130 ISBN
Pseudochromis jamesi

Pseudochromis jamesi, thường được gọi là cá đạm bì đuôi đốm, là một loài cá biển thuộc chi "Pseudochromis" trong họ Cá đạm bì. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1943.
Phân bố và môi trường sống.
"P. jamesi" chỉ phân bố ở phía tây nam Thái Bình Dương, từ New Ireland, Papua New Guinea và phía bắc rạn san hô Great Barrier trải dài về phía đông đến Niue và Samoa thuộc Mỹ. "P. jamesi" thường sống xung quanh những khu vực có nhiều rạn san hô hoặc những mỏm đá ngầm ở gần bờ, thường ở độ sâu khoảng 1 – 18 m.
Mô tả.
"P. jamesi" trưởng thành dài khoảng 5,5 cm và là loài dị hình giới tính. "P. jamesi" đực có thân màu đỏ đến màu cam, trong khi "P. jamesi" mái có màu hơi nâu hoặc hơi tím. Cả hai giới đều có một đốm trắng xám hoặc đen ở cuống đuôi trên, có thể có viền vàng. Mống mắt màu vàng cam.
Số gai ở vây lưng: 3; Số vây tia mềm ở vây lưng: 24 - 26; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số vây tia mềm ở vây hậu môn: 13 - 14; Số vây tia mềm ở vây ngực: 18 - 20; Số gai ở vây bụng: 1; Số vây tia mềm ở vây bụng: 5.
Thức ăn của "P. jamesi" có lẽ là rong tảo và các sinh vật phù du nhỏ. Thường sống đơn độc hoặc thành đôi vào mùa sinh sản. "P. jamesi" có khả năng thay đổi giới tính vì cá con có màu sắc như cá mái và dấu tích của buồng trứng được tìm thấy ở chúng. "P. jamesi" được đánh bắt để phục vụ cho ngành thương mại cá cảnh.
Tham khảo.
John E. Randall, Gerald R. Allen, Roger C. Steene (1997), "Fishes of the Great Barrier Reef and Coral Sea", Nhà xuất bản University of Hawaii Press, tr.130 ISBN
Bệnh Madelung

Bệnh Madelung là một tình trạng da đặc trưng bởi sự tích tụ mỡ đối xứng rộng ở vùng đầu, cổ và vai. Bác sĩ phẫu thuật người Đức Otto Wilhelm Madelung là người đầu tiên đưa ra mô tả chi tiết về chứng rối loạn. Tình trạng này rất hiếm gặp, với tỷ lệ mắc ước tính là 1 trên 25.000 và ảnh hưởng đến nam giới thường xuyên hơn tới 30 lần so với nữ giới.
Nguyên nhân gây bệnh vẫn chưa được biết, nhưng tỷ lệ mắc của nó có liên quan chặt chẽ với lạm dụng rượu; kiêng rượu ngăn ngừa tiến triển bệnh. Khiếm khuyết trong lipolysis kích thích adrenergic và tích lũy chất béo nâu phôi cũng đã được báo cáo. Sự biến dạng của mỹ phẩm do sự lắng đọng chất béo ở vùng cổ tử cung dẫn đến "vẻ ngoài giả tạo", giống với bức tượng Chiến binh Capestrano của Ý và chạm khắc của Nữ hoàng của xứ Wales (Ai Cập). Theo truyền thống, việc điều trị chủ yếu là phẫu thuật, bao gồm loại bỏ lipomas, mặc dù nghiên cứu gần đây đã đề xuất phương pháp hút mỡ và tiêm phosphatidylcholine như là phương án thay thế có thể.
Diện tích bề mặt cơ thể

Trong sinh lý học và y học, diện tích bề mặt cơ thể (body surface area:BSA) là diện tích bề mặt được đo hay tính toán cơ thể người. Cho nhiều mục đích lâm sàng, BSA là một chỉ số tốt về khối lượng trao đổi chất hơn là trọng lượng cơ thể vì nó ít bị tác động bởi khối lượng mỡ bất thường. Mặc dù vậy, đã có một số chỉ trích về việc sử dụng BSA trong việc xác định liều lượng thuốc với chỉ số trị liệu rất nhỏ, chẳng hạn như hóa trị.
Điển hình có một biến thể gấp 4–10 độ thanh thải thuốc giữa các cá nhân do sự khác nhau trong hoạt động của các quá trình loại bỏ thuốc có liên quan đến yếu tố di truyền và môi trường. Điều này có thể dẫn đến quá liều và thiếu liều đáng kể (và tăng nguy cơ tái phát bệnh). Và cũng được cho là một yếu tố gây sai lệch trong các thử nghiệm giai đoạn I và II làm sớm vô tình từ chối sớm các loại thuốc hữu ích. Xu hướng thuốc cá nhân hóa là một cách tiếp cận để khắc phục điểm yếu này.
Sử dụng.
Ví dụ về việc sử dụng BSA:
Một số bằng chứng cho thấy các giá trị BSA kém chính xác hơn ở các cực trị về chiều cao và cân nặng, trong khi đó Chỉ số khối cơ thể có thể ước lượng tốt hơn (đối với các thông số huyết động).
Tính toán.
Các cách tính khác nhau đã được công bố về BSA mà không cần đo trực tiếp. Trong các công thức sau, BSA tính bằng m2, W là khối lượng tính bằng kg và H là chiều cao tính bằng cm.
Được sử dụng rộng rãi nhất là công thức Du Bois, Du Bois, được chứng minh là có hiệu quả tương đương trong việc ước tính lượng mỡ cơ thể ở bệnh nhân béo phì và không béo phì, điều mà chỉ số khối cơ thể không làm được.
Một công thức thường được sử dụng và đơn giản là công thức Mosteller:
Các công thức khác cho BSA tính bằng m2 bao gồm: 
Một công thức dựa trên trọng lượng đã được đề xuất bởi Costeff và gần đây được xác nhận cho nhóm tuổi nhi đồng không bao gồm căn bậc hai, giúp sử dụng dễ dàng hơn. Đó là [4Wkg + 7] / [90 + Wkg].
Quận Trung Chính

Quận Trung Chính có thể là một trong số các địa danh sau đây:
Đèo Le

Đèo Le là đèo trên đường tỉnh 611 ở huyện Nông Sơn tỉnh Quảng Nam, Việt Nam .
Vị trí.
Đèo Le trên đường tỉnh 611 ở vùng giáp ranh xã Sơn Viên và Quế Lộc huyện Nông Sơn. Đèo cách "ngã ba Hương An" trên Quốc lộ 1 hơn 30 km về phía tây.
Đèo dài chừng 7 km, chạy qua núi Hòn Tàu, có độ cao 500 m. Sườn núi dốc, hiểm trở, vực sâu, đá lởm chởm nên thích hợp cho những người ưa phiêu lưu mạo hiểm và thích khám phá .
Cây phát sinh sự sống

Cây phát sinh sự sống là sơ đồ hình cây thể hiện nguồn gốc, sự tiến hóa của tất cả các nhóm hoặc những loài sinh vật đang sống hay đã tuyệt chủng cùng quan hệ họ hàng giữa chúng., Đây cũng là sơ đồ phản ánh quá trình tiến hóa của các loài.
Phân biệt với cây phát sinh chủng loại cũng biếu diễn tương tự, nhưng chỉ của một nhóm loài nhất định.
Cây phát sinh sự sống là kết quả tổng hợp của nhiều nghiên cứu trong sinh học, bao gồm chủ yếu các thành tựu của thuyết tiến hoá, phân loại học, di truyền học và sinh học phân tử. Tuy nhiên, sơ đồ hình cây này lại bắt nguồn từ thời trung cổ thể hiện các mối quan hệ về nguồn gốc, họ hàng và các dòng dõi những người cùng tổ tiên, nay thường gọi là sơ đồ phả hệ.
Thuật ngữ "cây phát sinh sự sống" dịch từ tiếng Anh Tree of Life (cây sự sống), cũng còn được gọi đầy đủ hơn là universal tree of life (cây tổng quát phát sinh sự sống) hoặc treevolution (cây tiến hoá). Trong sơ đồ này, người ta ẩn dụ gốc cây là sinh vật tổ tiên ban đầu, sau đó mọc ra các cành, nhánh mà mỗi cành, nhánh gồm một nhóm sinh vật chung tổ tiên gần, có các đặc điểm giống nhau nhất định. Những nhánh xanh tốt tượng trưng cho nhóm loài đang phát triển, còn nhánh héo tàn đại diện cho nhóm tuyệt chủng. Những nhánh càng trên cao (mọc ra sau) thì càng phát sinh muộn trong lịch sử tiến hoá và có mức độ tiến hoá cao., 
Sơ đồ hiện đại.
Cho đến nay, các mô hình chung vẫn được coi là hợp lệ trong khoa học. Tuy nhiên do sự phát triển rất nhanh chóng của khoa học và công nghệ, việc xác định nguồn gốc các loài và quan hệ họ hàng của các nhóm loài không chỉ dựa trên hình thái học, sinh lí học, phôi sinh học, v.v thuộc thời kỳ cổ điển, mà còn mà chủ yếu là còn dựa vào di truyền học phân tử và nhất là hệ gen học, nên có nhiều thay đổi đáng kể (hình 7).