vietgpt/wikipedia_vi huggingface dataset:
Gia tộc Ashikaga

 là gia tộc samurai xuất chúng của Nhật Bản thành lập Mạc phủ Muromachi cai trị Nhật Bản từ năm 1333 tới năm 1573. 
Ashikaga có nguồn gốc từ một chi của Gia tộc Minamoto, bắt nguồn từ thủ phủ Ashikaga ở tỉnh Shimotsuke (nay là Tochigi).
Trong khoảng một thế kỷ, gia tộc bị chia rẽ thành hai nhánh đối đầu, Kantō Ashikaga, cai trị Kamakura, và Kyōto Ashikaga, cai trị Nhật Bản. Sự cạnh tranh kết thúc với suhw thất bại của Kantō Kubō năm 1439. Gia tộc có nhiều nhánh, bao gồm gia tộc Hosokawa, Imagawa, Hatakeyama (sau năm 1205), Kira, Shiba, và Hachisuka. Sau khi trưởng tộc gia tộc Minamoto qua đời trong thời kỳ Kamakura, Ashikaga tự tuyên bố là trưởng tộc Minamoto, tạo uy tín tập hợp lại lấy dưới tên đó.
Cũng tồn tại một gia tộc Ashikaga, không liên quan đến huyết thống, và xuất phát từ Gia tộc Fujiwara.
Trưởng tộc.
1. Ashikaga Yoshiyasu
2. Ashikaga Yoshikane
3. Ashikaga Yoshiuji
4. Ashikaga Yasuuji
5. Ashikaga Yoriuji
6. Ashikaga Ietoki
7. Ashikaga Sadauji
8. Ashikaga Takauji
Chinh di tướng quân.
1. Ashikaga Takauji
2. Ashikaga Yoshiakira
3. Ashikaga Yoshimitsu
4. Ashikaga Yoshimochi
5. Ashikaga Yoshikazu
6. Ashikaga Yoshinori
7. Ashikaga Yoshikatsu
8. Ashikaga Yoshimasa
9. Ashikaga Yoshihisa
10. Ashikaga Yoshitane
11. Ashikaga Yoshizumi
12. Ashikaga Yoshiharu
13. Ashikaga Yoshiteru
14. Ashikaga Yoshihide
15 Ashikaga Yoshiaki
Định luật dịch chuyển Wien

Định luật dịch chuyển Wien nói rằng đường cong bức xạ của vật đen đối với các nhiệt độ khác nhau sẽ đạt cực đại ở các bước sóng khác nhau tỷ lệ nghịch với nhiệt độ. Sự dịch chuyển của giá trị cực đại đó là hệ quả trực tiếp của định luật bức xạ Planck, mô tả độ sáng của phổ của bức xạ vật đen là một hàm của bước sóng ở bất kỳ nhiệt độ nào. Tuy nhiên, Wilhelm Wien đã tìm ra định luật này vài năm trước khi Max Planck phát triển phương trình tổng quát hơn, và mô tả toàn bộ sự dịch chuyển của phổ bức xạ vật đen sang bước sóng ngắn hơn khi nhiệt độ tăng.
Định luật dịch chuyển của Wien phát biểu rằng bức xạ quang phổ của bức xạ vật đen trên mỗi bước sóng đơn vị, cực đại ở bước sóng "λ" max được cho bởi:
Trong đó "T" là nhiệt độ tuyệt đối đo bằng kelvin. "b" là hằng số tỷ lệ được gọi là "hằng số dịch chuyển Wien", bằng hoặc để thu được bước sóng tính bằng micromet, . Nếu đang xem xét mức phát xạ cơ thể đen trên mỗi tần số đơn vị hoặc trên mỗi băng thông tỷ lệ, thì phải sử dụng hằng số tỷ lệ khác nhau. Tuy nhiên, hình thức của định luật này vẫn giống nhau: bước sóng cực đại tỷ lệ nghịch với nhiệt độ và tần số cực đại tỷ lệ thuận với nhiệt độ.
Định luật dịch chuyển Wien có thể được gọi là "định luật Wien", một thuật ngữ cũng được sử dụng cho phương pháp tính gần đúng Wien.
Plectranthias bauchotae

Plectranthias bauchotae, thường được gọi là cá mú Bauchot, là một loài cá biển thuộc chi "Plectranthias" trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1980. Loài này được đặt theo tên của nhà ngư học Gerald R. Allen, người đã cung cấp tất cả các mẫu vật của chúng phục vụ cho việc mô tả.
Phân bố và môi trường sống.
"P. bauchotae" có phạm vi phân bố nhỏ hẹp ở vùng biển Tây Nam Ấn Độ Dương. 8 mẫu vật của nó được tìm thấy xung quanh đảo Madagascar và bãi ngầm Saya de Malha. "P. bauchotae" sống xung quanh các rạn san hô ở các thềm lục địa, độ sâu tìm thấy khá lớn, được ghi nhận trong khoảng từ 90 đến 192 m.
Mô tả.
Mẫu vật lớn nhất của "P. bauchotae" đạt kích thước khoảng 6 cm. Màu sắc khi mẫu vật còn tươi của loài cá này không được ghi lại. "P. bauchotae" chỉ được mô tả qua các mẫu vật đã ngâm rượu. Chúng có màu trắng nhạt với một dải sọc hẹp màu đen, kéo dài từ phía trước môi trên đến mắt; sọc tiếp tục mờ dần về phía sau mắt, gãy đoạn khi qua nắp mang trên. Sọc này xuất hiện mờ ở phần trên của cơ thể và tiếp tục kéo dài giữa cuống đuôi. Một đốm đen mờ, nhỏ ở giữa gốc vây đuôi. Sọc sẫm màu rõ hơn xuất hiện ở các cá thể nhỏ hơn và cá con.
Số gai ở vây lưng: 9 - 10; Số tia vây mềm ở vây lưng: 14; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 6 - 7; Số tia vây mềm ở vây ngực: 15 - 17.
Tham khảo.
J. E. Randall (1980), Revision of the fish genus "Plectranthias" (Serranidae: Anthiinae) with descriptions of 13 new species, "Micronesica" 16 (1): 101 – 187.
Plectranthias bennetti

Plectranthias bennetti, thường được gọi là cá mú Bennett, là một loài cá biển thuộc chi "Plectranthias" trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 2015, được đặt theo tên của Timothy Bennett, một nhà sưu tập cá cảnh biển, người đã thu thập mẫu vật của loài này.
Phân bố và môi trường sống.
"P. bennetti" có phạm vi phân bố nhỏ hẹp ở vùng biển Tây Nam Thái Bình Dương. Loài này hiện chỉ được tìm thấy duy nhất tại rạn san hô Holmes ở biển San Hô. Mẫu vật duy nhất được biết đến được thu thập trên trần của một hang động ở độ sâu khoảng 63 m. Ngoài ra, còn một mẫu vật nữa cũng được bắt bởi Tim Bennett vài tháng trước khi "P. bennetti" được mô tả, nhưng anh này đã bán cho thương mại cá cảnh biển Nhật Bản.
Mô tả.
Mẫu vật duy nhất dùng để mô tả "P. bennetti" có kích thước khoảng 50 cm. Thân có màu trắng với tám dải sọc màu đỏ đến đỏ cam; mỗi dải cách nhau bởi một đường sọc trắng. Mõm, má và mang có các vệt màu vàng. Các vây đều trong suốt, không màu, ngoại trừ màng của gai vây lưng thứ nhất màu vàng, màng của gai thứ 2 và 3 màu trắng; đốm trắng nhỏ trên màng gần gốc tia vây hậu môn cuối cùng, và đốm vàng lớn trên gốc vây ngực.
Số gai ở vây lưng: 10; Số tia vây mềm ở vây lưng: 15; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 7; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây mềm ở vây bụng: 5; Số tia vây mềm ở vây ngực: 13.
Tham khảo.
G. R. Allen &amp; F. Walsh (2015), "Plectranthias bennetti", a new species of anthiine fish (Pisces: Serranidae) from the Coral Sea, Australia, "Journal of the Ocean Science Foundation" 16: 82 – 89.
Plectranthias cirrhitoides

Plectranthias cirrhitoides là một loài cá biển thuộc chi "Plectranthias" trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1980. Loài này được đặt theo tên của họ Cirrhitidae, vì màu sắc của nó khá giống với các loài trong họ này, đặc biệt là các tia vây ngực dày ở phần bên dưới.
Phân bố và môi trường sống.
"P. cirrhitoides" có phạm vi phân bố nhỏ hẹp ở vùng biển Tây Thái Bình Dương. Đây là một loài đặc hữu của đảo Rapa Iti xa xôi thuộc Polynesia thuộc Pháp. "P. cirrhitoides" sống xung quanh các rạn san hô ở những vùng nước gần bờ, độ sâu được ghi nhận trong khoảng từ 2 đến 25 m.
Mô tả.
Mẫu vật có chiều dài lớn nhất dùng để mô tả "P. cirrhitoides" có kích thước khoảng 5,7 cm. Màu sắc khi mẫu vật vừa được đánh bắt: Đầu và bụng có màu hơi hồng. Thân có các sọc màu nâu pha chút màu vàng nhạt. Các tia vây ngực có màu hồng cam nhạt; phần vây còn lại có màu đỏ nhạt. Gốc vây đuôi và gốc vây lưng mềm có màu đỏ tươi. Có đốm lớn ở vây hậu môn. Mống mắt có vòng màu đỏ tươi bao quanh con ngươi.
Số gai ở vây lưng: 10; Số tia vây mềm ở vây lưng: 15; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 7; Số tia vây mềm ở vây ngực: 13; Số tia vây mềm ở vây đuôi: 15.
Tham khảo.
J. E. Randall (1980), Revision of the fish genus "Plectranthias" (Serranidae: Anthiinae) with descriptions of 13 new species, "Micronesica" 16 (1): 101 – 187.
Plectranthias elaine

Plectranthias elaine là một loài cá biển thuộc chi "Plectranthias" trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 2009. Nó được đặt theo tên của Elaine Heemstra, nhằm vinh danh những đóng góp to lớn và có giá trị của cô trong việc nghiên cứu các loài sinh vật biển, cũng như những bản vẽ đẹp đẽ và chính xác của cô dùng để mô tả loài cá này.
Phân bố và môi trường sống.
"P. elaine" có phạm vi phân bố nhỏ hẹp ở vùng biển Tây Nam Ấn Độ Dương. Bốn mẫu vật của loài này được thu thập ở ngoài khơi bờ biển phía đông Nam Phi (khoảng giữa vịnh Kosi và sông Qolora), ở độ sâu khá lớn, được ghi nhận trong khoảng từ 68 đến 114 m. Ghi nhận của loài này ở ngoài khơi phía nam đảo Madagascar cần được khảo sát và xác nhận lại.
Mô tả.
Mẫu vật có chiều dài lớn nhất dùng để mô tả "P. elaine" có kích thước gần 6 cm. Đầu và thân có màu đỏ đậm, chuyển sang màu vàng nhạt ở thân dưới. Gốc các vây có màu vàng nhạt với nhiều các đốm trắng. Vây lưng có các gai màu trắng nhạt. Có vài sọc ngắn màu đỏ hoặc trắng ở môi trên. Mống mắt màu đỏ cam, với các vệt màu lam xám. Vây bụng không vươn dài đến hậu môn.
Số gai ở vây lưng: 10; Số tia vây mềm ở vây lưng: 15; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 7; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây mềm ở vây bụng: 5; Số tia vây mềm ở vây ngực: 14; Số tia vây mềm ở vây đuôi: 17.
Xem thêm.
P.C. Heemstra &amp; J.E. Randall (2009), A review of the anthiine fish genus "Plectranthias" (Perciformes: Serranidae) of the Western Indian Ocean, with description of a new species, and a key to the species, "Smithiana Bull." 10: 3 – 17.
Plectranthias elongatus

Plectranthias elongatus là một loài cá biển thuộc chi "Plectranthias" trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 2011. Danh pháp khoa học của chúng, "elongatus", ám chỉ cơ thể thon dài của "P. elongatus".
Phân bố và môi trường sống.
"P. elongatus" có phạm vi phân bố nhỏ hẹp ở vùng biển Tây Thái Bình Dương. "P. elongatus" và "Plectranthias xanthomaculatus" đều được mô tả từ các mẫu vật duy nhất của chúng, được thu thập ở phía tây nam đảo Đài Loan, ở độ sâu được ghi nhận trong khoảng từ 200 đến 243 m.
Mô tả.
Mẫu vật duy nhất dùng để mô tả "P. elongatus" có chiều dài khoảng 5,5 cm. Thân trên có màu trắng hồng, chuyển dần sang màu vàng nhạt ở thân dưới, với các đốm lớn màu đỏ cam rải rác khắp dầu và cơ thể. Đầu màu hồng, trắng hồng ở dưới cằm, mõm và phía hàm dưới có các đốm màu cam và vàng. Mống mắt chủ yếu là màu vàng lục. Gai của vây lưng có màu hồng và màng trong; vây hậu môn màu trắng; vây đuôi màu trắng trong với các tia vây màu hồng; vây ngực trong suốt với các tia vây màu hồng nhạt; vây bụng màu trắng.
Số gai ở vây lưng: 10; Số tia vây mềm ở vây lưng: 15; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 7; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây mềm ở vây bụng: 5; Số tia vây mềm ở vây ngực: 16; Số đốt sống: 26.
Xem thêm.
K. Y. Wu, J. E. Randall &amp; J. P. Chen (2011), Two new species of anthiine fishes of the genus "Plectranthias" (Perciformes: Serranidae) from Taiwan, "Zool. Stud." 50 (2): 247 – 253.
Ĭ

Ĭ (hay: ĭ), được gọi là I With caron có dấu trăng trên đầu chữ I, là một chữ cái Latinh được sử dụng trong văn bản của người Êđê.
Ñ

Ñ (hay: ñ) có dấu ngã (᷉) trên đầu chữ N, là một chữ cái Latinh được sử dụng trong văn bản của người Êđê. Ñ Có nguồn gốc từ tiếng Tây Ban Nha và nó cũng được sử dụng trong các ngôn ngữ khác.
Chữ Ñ thường mang âm "nhờ" giống cặp chữ NH trong tiếng Bồ Đào Nha và tiếng Việt. Ví dụ như "España" là "Tây Ban Nha" trong tiếng Tây Ban Nha được viết thành "Espanha" trong tiếng Bồ Đào Nha. Tương tự, "Señorita" trong tiếng Tây Ban Nha cũng được viết là "Senhorita" trong tiếng Bồ Đào Nha.
Ŏ

Ŏ (hay: ŏ), được gọi là O With Breve có dấu trăng trên đầu chữ O, là một chữ cái Latinh được sử dụng trong văn bản của người Êđê. Ŏ cũng được sử dụng trong các ngôn ngữ Itelmen &amp; Khanty
Liên kết ngoài.
Chữ Ŏŏ
Ŭ

Ŭ (hay: ŭ), được gọi là U With Breve có dấu trăng trên đầu chữ U, là một chữ cái Latinh được sử dụng trong văn bản của người Êđê.
Vũ khí trọng lực

Vũ khí trọng lực là một hệ thống vũ khí có thể phát ra các sóng hấp dẫn, song không gây ra những hậu quả nghiêm trọng, do đó nó có lợi thế hơn so với vũ khí hạt nhân. Có thể dễ dàng phá hủy mọi hệ thống tên lửa phòng không và tàu ngầm hạt nhân của đối phương nếu được đặt ở trong quỹ đạo gần Trái Đất.
Lịch sử.
Hệ thống vũ khí trọng lực được tạo ra dựa trên học thuyết về cơ học lượng tử. Ý tưởng này thuộc về nhà khoa học Belarus Albert Veinik được thảo luận lần đầu vào những năm 1980.
Tháng 3 năm 2019, tạp chí "Lĩnh vực hàng không – vũ trụ" có đăng tải một bài báo nói về việc Nga đã chế tạo ra một "động cơ lượng tử" không phản ứng, không tên lửa.
Đặc điểm.
Khi sử dụng để tấn công, vũ khí này sẽ không để lại những hậu quả thứ cấp kiểu như gây ô nhiễm môi trường như những loại vũ khí hạt nhân đã biết đến
Zeta Reticuli

Zeta  Reticuli, Latin hóa từ ζ  Reticuli, là một hệ sao kép rộng nằm ở phía nam của chòm sao Reticulum. Từ bán cầu nam, cặp đôi này có thể được nhìn thấy như một ngôi sao đôi bằng mắt thường trên bầu trời rất tối. Dựa trên các phép đo thị sai, hệ thống sao này nằm ở khoảng cách khoảng từ Trái Đất. Cả hai ngôi sao đều có các tính chất tương tự như Mặt trời. Chúng thuộc nhóm Sao dịch chuyển Zeta Herculis có chung nguồn gốc.
Danh pháp.
Ở mức giảm −62 °, hệ thống sao này không thể nhìn thấy từ vĩ độ + 53 °Của Anh. Tên định danh của Bayer cho hệ sao này, Zeta (ζ) Reticuli, bắt nguồn từ bản đồ sao năm 1756 của nhà thiên văn học người Pháp Abbé Nicolas Louis de Lacaille. Sau đó, hai ngôi sao đã nhận được các chỉ định riêng biệt trong Bức ảnh Cape Durchmusterung, được xử lý từ năm 1859 đến 1903, sau đó trong Danh mục Henry Draper, được xuất bản từ năm 1918 đến 1924.
Thể thực khuẩn M13

Thể thực khuẩn M13 (Enterobacteria phage M13) là loại thể thực khuẩn dạng sợi có một phân tử DNA mạch đơn (ssDNA), ký sinh ở trực khuẩn "Escherichia coli."
Ở dạng tiền xâm nhập, mỗi M13 là một sợi dài khoảng 700 nm và rộng khoảng 6 nm, nhỏ hơn vật chủ của nó hàng nghìn lần. DNA của nó có cấu trúc vòng tương tự như plasmit, nên còn được gọi là plasmit M13.
M13 xâm nhập vào vách tế bào "E. coli", làm tế bào chủ tiết ra enzym phân huỷ lớp vỏ prôtêin của nó, nhờ đó plasmit M13 thoát ra và có thể xâm nhập sâu hơn nữa vào tế bào chủ.
Trong nghiên cứu sinh học phân tử và kỹ thuật di truyền, các plasmit M13 được sử dụng trong quá trình DNA tái tổ hợp và nhiều ứng dụng công nghệ nano.
Thành phần.
Mỗi "con" M13 ở dạng tiền xâm nhập gồm hai thành phần chính: vỏ prôtêin và lõi DNA.
Cơ chế hoạt động.
- P5 liên kết với DNA sợi đơn mới để ngăn chặn chuyển đổi sang DNA RF, tạo thành phức hợp cấu trúc P5-DNA.
- Khi P5 đạt đến nồng độ nhất định (gọi là "critical concentration" tức nồng độ tới hạn) thì quá trình tổng hợp DNA RF ngừng. Sao chép DNA chuyển sang tổng hợp chuỗi dương (+) đơn.
Strasburg

Strasburg, Strasbourg và Strassburg hoặc Straßburg có thể là:
Dipangkorn Rasmijoti

Vương tử Dipangkorn Rasmijoti (; ; ; sinh ngày 29 tháng 4 năm 2005) là một thành viên hiện tại của Hoàng gia Thái Lan và đồng thời đứng thứ nhất trong hàng kế vị ngai vàng của Thái Lan. Dipangkorn là người người con trai duy nhất hiện tại được công nhận của Quốc vương Thái Lan Vajiralongkorn.
Chào đời và Giáo dục.
Vương tử Dipangkorn Rasmijoti chào đời bằng phương pháp sinh mổ tại bệnh viện Siriraj ở Bangkok vào ngày 29 tháng 4 năm 2005 dưới thời trị vì của ông nội Quốc vương Rama IX là người con út trong số 7 người con của Thái tử Vajiralongkorn (sau là Rama X), mẹ cậu là Srirasmi Suwadee (sau là Vương phi Srirasmi Suwadee) người vợ thứ 3 của Thái tử Vajiralongkorn. Cậu có 6 anh em (gồm 2 gái và 4 trai) cùng cha khác mẹ lần lượt là Công chúa Bajrakitiyabha, Vương tử Juthavachara, Vương tử Vacharaesorn, Vương tử Chakriwat, Vương tử Vatchrawee và Công chúa Sirivannavari. Sau 1 tháng được sinh ra cậu được tấn phong tước hiệu "His Royal Highness" tại Đại cung Ananta Samakhom, Bangkok. Hiện tại, Vương tử Dipangkorn chính thức là vị Vương tử duy nhất thuộc trực hệ Quốc vương Vajiralongkorn của Hoàng gia Thái Lan.
Vương tử Dipangkorn được học tại Trường Chitralada, đây là ngôi trường độc nhất của Thái Lan được xây dựng tại Cung điện Hoàng Gia Dusit gần nơi ở của các vị Vua Thái Lan và sau đó là đi du học tại Trường Quốc tế Bavarian (BIS) ở Bavaria, nước Đức.
Vào năm 2014, khi mới 9 tuổi Vương tử Dipangkorn từng khiến dư luận xôn xao khi hình ảnh cậu quỳ lạy từ biệt mãi mãi người mẹ của mình bị phế làm dân thường sau khi cha mẹ ly hôn. Việc cha mẹ ly hôn vào năm 2014 đồng nghĩa với việc nếu gặp lại Vương tử Dipangkorn như một truyền thống tại Thái Lan mẹ của cậu sẽ phải thực hiện nghi thức chào tôn kích bằng cách quỳ lạy đối với con trai Dipangkorn.
Vấn đề kế vị.
Dipangkorn Rasmijoti là con út của Quốc vương Vajiralongkorn trước cậu còn có 4 người anh trai lớn họ đều là con trai của người vợ thứ 2 của cha cậu. Nhưng vào năm 1996, khi Vajiralongkorn vẫn còn là Thái tử của Thái Lan ông tuyên bố ly hôn với người vợ thứ hai Yuvadhida Polpraserth đồng thời rút hết tước vị của 4 người con trai của ông với bà Yuvadhida Polpraserth. Song, đến năm 2005 khi Vương tử Dipangkorn ra đời, cậu nhanh chóng trở thành Vương tử của Thái Lan và là con trai duy nhất còn được công nhận của Quốc vương Vajiralongkorn. Vương tử Dipangkorn chính thức đứng thứ nhất trong hàng kế vị ngai vàng Thái Lan là người thừa kế rõ ràng của khi cha ông đăng quang vào năm 2019.
Tuy nhiên, vào tháng 12 năm 2014 do Vajiralongkorn ly hôn với Srirasmi Suwadee vị trí của Dipangkorn trong hàng kế vị là không chắc chắn dù cậu đang dẫn đầu dòng kế vị. Theo Luật Kế vị của Hoàng Gia năm 1924, Dipangkorn có mẹ bị phế truất trở thành thường dân sẽ phải nhường ngôi nếu cha cậu có thêm những người con trai sau này.
Dịch Hanh

Dịch Hanh (; 26 tháng 9 năm 1783 – 17 tháng 7 năm 1832) là một tông thất của nhà Thanh trong lịch sử Trung Quốc.
Cuộc đời.
Dịch Hanh sinh vào giờ Dần, ngày 1 tháng 9 (âm lịch) năm Càn Long thứ 48 (1783), trong gia tộc Ái Tân Giác La. Ông là con trai thứ ba của Hòa Khác Quận vương Miên Tuần, mẹ ông là Trắc Phúc tấn Kim Giai thị (金佳氏). Năm Gia Khánh thứ 7 (1802), tháng 11, ông được phong làm Nhất đẳng Phụ quốc Tướng quân (頭等輔國將軍), nhậm Đầu đẳng Thị vệ. Năm thứ 22 (1817), tháng 7, phụ thân ông qua đời, ông được tập tước Hòa Thân vương đời thứ 5, nhưng Hòa vương phủ không phải thừa kế võng thế, nên ông chỉ được phong làm Bối lặc. Năm Đạo Quang thứ 12 (1832), ngày 20 tháng 6 (âm lịch), giờ Ngọ, ông qua đời, thọ 50 tuổi.
Tái du nhập loài sói

Trả sói về môi trường tự nhiên là việc đưa các cá thể sói xám đến những khu vực mà loài sói bản địa đã bị tuyệt chủng. Việc trả sói về môi trường tự nhiên này chỉ được xem xét tiến hành khi vùng đất đó vẫn còn những điều kiện như là một vùng đất rộng lớn có môi trường hoang dã và một số loài động vật đóng vai trò là con mồi với số lượng phong phú để hỗ trợ cho một quần thể sói với số lượng được xác định trước.
Arizona và New Mexico.
Năm con sói xám Mexico hoang dã cuối cùng được đã bị bắt vào năm 1980 theo thỏa thuận giữa Hoa Kỳ và Mexico nhằm cứu các phân loài sói đang bị đe dọa về bảo tồn ở mức độ nghiêm trọng. Trong khoảng thời gian từ năm 1982 đến năm 1998, một chương trình nhân giống nuôi nhốt toàn diện đã đưa loài sói Mexico trở lại từ bờ vực tuyệt chủng. Hơn 300 con sói Mexico bị nuôi nhốt chỉ là một phần của chương trình này.
Tuy nhiên, mục tiêu cuối cùng của việc chăm sóc những con sói này là đưa loài sói trở lại các khu vực trong phạm vi sinh sống trước đây của chúng. Vào tháng 3 năm 1998, chiến dịch đưa sói về lại môi trường tự nhiên đã được khởi động bằng việc đưa ba đàn sói vào Rừng Quốc gia Apache-Sitgreaves ở Arizona và mười một con sói vào Khu vực hoang dã Blue Range của New Mexico. Ngày nay, có thể có đến 100 cá thể sói Mexico hoang dã ở Arizona và New Mexico. Mục tiêu cuối cùng cho sự phục hồi của sói Mexico là biến chúng trở thành một quần thể hoang dã, có thể tự sinh tồn và có số lượng ít nhất là 300 cá thể.
Chó sói Mexico

Chó sói Mexico ("Canis lupus baileyi") là một phân loài của sói xám từng phân bố ở phía đông nam bang Arizona, miền nam bang New Mexico, miền tây bang Texas thuộc Hoa Kỳ và miền bắc Mexico.
Chó sói Mexico là phân loài sói xám có kích thước nhỏ nhất tại khu vực Bắc Mỹ, và khá tương đồng về hình dáng với chó sói bình nguyên Bắc Mỹ ("C. l. nubilus"), dù sói Mexico có kích thước hộp sọ nhỏ hơn, dẹp hơn và có tấm da sẫm màu hơn. Chó sói Mexico có bộ lông màu vàng xám và nhiều vân xen kẽ lông đen tại vùng lưng và đuôi. Tổ tiên của loài này có khả năng là những con sói xám đầu tiên đến vùng đất Bắc Mỹ sau sự tuyệt chủng của chó sói Beringia.
Chó sói Mexico là phân loài sói xám có nguy cơ tuyệt chủng cao nhất ở Bắc Mỹ, đã bị tuyệt chủng trong tự nhiên vào giữa thế kỷ 20 do săn bắn, đặt bẫy, đầu độc và đào bắt sói con từ hang. Sau khi được liệt kê vào danh sách bảo vệ của Đạo luật về các loài có nguy cơ tuyệt chủng vào năm 1976, Hoa Kỳ và Mexico đã hợp tác để bắt giữ tất cả các cá thể sói Mexico còn lại trong tự nhiên. Biện pháp cực đoan này đã ngăn chặn sự tuyệt chủng của phân loài sói này. Năm con sói Mexico hoang dã (bốn con đực và một con cái đang mang thai) đã được bắt sống ở Mexico từ năm 1977 đến năm 1980 và được dùng để bắt đầu một chương trình nhân giống nuôi nhốt. Từ chương trình này, những con sói Mexico nuôi nhốt đã được thả vào các khu vực ở Arizona và New Mexico bắt đầu vào năm 1998 để hỗ trợ các loài động vật tái hòa nhập vào môi trường tự nhiên, ở những vùng chúng từng sinh sống trước đó.
Tính đến năm 2017, có 143 con sói Mexico sống hoang dã và 240 con trong các chương trình nhân giống nuôi nhốt.
Quyền kỹ thuật số

Quyền kỹ thuật số là quyền con người và quyền pháp lý cho phép các cá nhân truy cập, sử dụng, tạo ra và xuất bản các ấn phẩm bằng phương tiện kỹ thuật số, hoặc truy cập, sử dụng máy tính, các thiết bị điện tử và mạng viễn thông. Khái niệm này có phần liên quan đến việc bảo vệ và thực hiện các quyền hiện có, chẳng hạn như quyền riêng tư và quyền tự do ngôn luận, trong bối cảnh công nghệ kỹ thuật số phát triển, đặc biệt là Internet như hiện nay. Luật pháp của một số quốc gia công nhận quyền truy cập Internet.
Quyền con người và Internet.
Một số quyền con người đã được xác định là có mối liên hệ với Internet. Chúng bao gồm tự do ngôn luận, quyền bảo vệ dữ liệu cá nhân, quyền riêng tư và tự do hiệp hội. Bên cạnh đó, quyền giáo dục và đa ngôn ngữ, quyền của người tiêu dùng và được nâng cao năng lực trong bối cảnh quyền phát triển cũng được tính đến. Internet là hàng hóa công cộng toàn cầu nên được truy cập cho tất cả mọi người và tôn trọng các quyền của người khác, một tạp chí Jesuit có ảnh hưởng cho biết.
 Với các chế độ đàn áp hạn chế quyền truy cập vào thông tin và truyền thông, các chính phủ dân chủ nên làm việc để đảm bảo quyền truy cập Internet và áp dụng các nguyên tắc chung để đảm bảo sử dụng mạng tôn trọng quyền con người phổ quát, một bài xã luận của "La Civilta Cattolica", một tạp chí Dòng Tên được Vatican xem xét trước khi xuất bản.
 "Những gì luật pháp cho phép hoặc cấm ngoại tuyến cũng phải là trường hợp trực tuyến", biên tập phát hành ngày 17 tháng 11.
 "Chỉ có sự đồng thuận quốc tế rộng rãi" về tài liệu trực tuyến bị kiểm duyệt liên quan đến nội dung khiêu dâm trẻ em và khủng bố mạng, bài báo viết.
 Tạp chí Jesuit nói rằng với những cá nhân lạm dụng quyền tự do ngôn luận, với các công ty có khả năng khai thác người dùng máy tính để kiếm lợi nhuận và chế độ đàn áp ngăn chặn thông tin từ công dân của họ, thế giới cần có "Hiến chương Nhân quyền cho Internet". Tổ chức Electronic Frontier Foundation đã chỉ trích chính phủ Hoa Kỳ đã xem xét trong quá trình thu giữ Megaupload rằng mọi người mất quyền sở hữu bằng cách lưu trữ dữ liệu trên một dịch vụ điện toán đám mây.
Chó sói Labrador

Chó sói Labrador ("Canis lupus labradorius") là một phân loài của sói xám sinh sống ở Labrador và miền bắc Quebec, Canada. Loài chó sói này có nhiều màu lông, từ màu xám hoa râm đến màu xám trắng, và có mối quan hệ mật thiết với sói Newfoundland ("C. l. beothucus"). Loài sói này được công nhận là một phân loài của "Canis lupus" bởi cơ quan phân loại các loài động vật có vú trên thế giới (2005).
Lịch sử.
Do bị săn bắn quá mức vào đầu thập niên 1900, sói Labrador hiếm khi được bắt gặp trong thập niên 1950. Trong khoảng thời gian đó, số lượng tuần lộc caribu bắt đầu gia tăng với tốc độ ổn định thúc đẩy gia tăng số lượng sói. Tuy nhiên, sự gia tăng số lượng sói Labrador không đủ để bù đắp cho sự gia tăng liên tục của tuần lộc caribu trong khu vực.
Vào cuối thập niên 2000 và đầu thập niên 2010, có một số lần phát hiện sói Labrador được xác nhận và chưa được xác nhận tại đảo Newfoundland. Vào tháng 3 năm 2012, một thợ săn đã bắn và giết một con chó lớn trên Bán đảo Bonavista và ông nghĩ rằng đó là một con sói đồng cỏ; xét nghiệm di truyền cho thấy con vật này là một con sói Labrador.
Vào tháng 7 năm 2012, một video được đăng trên YouTube cho thấy một con chó có nhiều đặc điểm của một con sói. Video được quay tại Clode Sound, Công viên quốc gia Terra Nova. Vào ngày 23 tháng 8 năm 2012, Bộ Môi trường và Bảo tồn Newfoundland và Labrador đã công bố kết quả xét nghiệm di truyền của một con chó lớn bị mắc kẹt trên Bán đảo Baie Verte năm 2009 và xác nhận rằng con vật này cũng là một con sói Labrador.
Chó sói đảo Baffin

Sói đảo Baffin ("Canis lupus manningi") hay sói đài nguyên đảo Baffin, là một phân loài của sói xám chỉ sống ở đảo Baffin và một số hòn đảo trong khu vực xung quanh. Loài chó sói này không được chính thức công nhận là một phân loài cho đến năm 1943, khi nó được Anderson phân loại. Loài sói này được công nhận là một phân loài của "Canis lupus" bởi cơ quan phân loại các loài động vật có vú trên thế giới (2005).
Miêu tả.
Sói đảo Baffin có bộ lông sáng màu và đôi khi có màu trắng. Chúng có kích thước nhỏ bất thường, so với các phân loài chó sói khác. Loài sói này hiện đang được đề nghị công nhận là loài có kích thước nhỏ nhất trong số tất cả các loài sói vùng Bắc Cực. Loài này có tình trạng bảo tồn thuộc nhóm loài bị đe dọa bảo tồn.
Lịch sử.
Những ghi chép và bằng chứng ban đầu cho thấy những con sói ở phía tây Greenland di cư từ đảo Baffin và do đó, là tổ tiên của phân loài sói đảo Baffin.
Năm 1966, có một sự nghiên cứu tiến hành về loài sói đảo Baffin. Nghiên cứu này được công bố năm 1965 trình bày một đánh giá sơ bộ đã được thực hiện một năm trước đó tại khu vực Vịnh Wordie, bởi Đại học Toronto. Nghiên cứu này cũng được hỗ trợ bởi các sinh viên từ trường đại học.
Plectranthias flammeus

Plectranthias flammeus, thường được gọi là cá mú lửa, là một loài cá biển thuộc chi "Plectranthias" trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 2013. Danh pháp khoa học của loài cá này, "flammeus", trong tiếng Latinh có nghĩa là "bốc lửa", ám chỉ các vệt màu đỏ rực và vàng sẫm trên má, và các đốm màu đỏ - vàng - cam trên cơ thể.
Phân bố và môi trường sống.
"P. flammeus" có phạm vi phân bố nhỏ hẹp ở vùng biển Đông Thái Bình Dương. Đây là loài đặc hữu của quần đảo Marquesas, và có mặt phong phú trên khắp quần đảo. Loài này sống xung quanh các rạn san hô và trên các sườn dốc ngầm xa bờ, ở độ sâu khoảng từ 7 đến 45 m.
Mô tả.
Mẫu vật duy nhất dùng để mô tả "P. flammeus" có chiều dài cơ thể gần 6 cm. Đầu và thân có nhiều vệt đốm màu vàng với đủ kích thước, được viền màu đỏ hoặc màu nâu hạt dẻ. Má có các vệt màu đỏ cam của lửa. Vây bụng màu trắng với đốm đỏ nhỏ ở gốc vây. Gai vây lưng và vây hậu môn có những đốm nhỏ màu đỏ, cam và vàng. Vây ngực trong suốt với các tia vây có màu đỏ. Vây đuôi có màu trắng. Mống mắt có các vệt đốm đỏ và vàng.
Số gai ở vây lưng: 10; Số tia vây mềm ở vây lưng: 14 - 15; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 7; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây mềm ở vây bụng: 5; Số tia vây mềm ở vây ngực: 14; Số đốt sống: 26.
Xem thêm.
J. T. Williams, E. Delrieu-Trottin &amp; S. Planes (2013), Two new species of the subfamily Anthiinae (Perciformes, Serranidae) from the Marquesas, "Zootaxa" 3647 (1): 167 – 180.
Plectranthias foresti

Plectranthias foresti là một loài cá biển thuộc chi "Plectranthias" trong họ Cá mú. Loài cá này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1977.
Phân bố và môi trường sống.
"P. foresti" có phạm vi phân bố nhỏ hẹp ở vùng biển Tây Thái Bình Dương. Bốn mẫu vật của nó đều được tìm thấy ở Philippines ở độ sâu được ghi nhận trong khoảng từ 183 đến 185 m.
Mô tả.
Mẫu vật có kích thước lớn nhất dùng để mô tả "P. foresti" có chiều dài cơ thể khoảng 7,2 cm. Màu sắc khi mẫu vật còn tươi không được ghi lại. "P. foresti" chỉ được mô tả qua các mẫu vật đã ngâm rượu. Gáy có các đốm đen nhỏ (lan rộng đến ngay trước gốc vây lưng). Có năm hoặc sáu đốm đen dọc theo lưng, gần với gốc vây lưng, và hai đốm nhỏ hơn ở rìa trên của cuống đuôi. Có hai đốm đen lớn khác (ít nổi bật hơn các đốm trên lưng), nằm dưới gốc gai vây lưng thứ 6 và phía sau của vây lưng. Hai vết sẫm màu, mờ, nằm ở bên trên cuống đuôi, hầu hết ở dưới đường bên. Vây bụng không chạm đến được hậu môn. Vây đuôi khuyết, có 2 thùy dài và nhọn, các tia vây của thùy đuôi dài thành sợi.
Số gai ở vây lưng: 10 (gai thứ 4 hoặc 5 dài nhất); Số tia vây mềm ở vây lưng: 14 - 15; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 6 - 7; Số tia vây mềm ở vây ngực: 13; Số tia vây mềm ở vây đuôi: 14; Số vảy đường bên: 29.
Tham khảo.
J. E. Randall (1980), Revision of the fish genus "Plectranthias" (Serranidae: Anthiinae) with descriptions of 13 new species, "Micronesica" 16 (1): 101 – 187.
Plectranthias fourmanoiri

Plectranthias fourmanoiri, thường được gọi cá mú hai đốm hay cá mú Fourmanoir, là một loài cá biển thuộc chi "Plectranthias" trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1980. Loài này được đặt theo tên của Pierre Fourmanoir, người đã thu thập mẫu vật của loài này và nhận ra rằng, nó đại diện cho một loài mới chưa được mô tả.
Phân bố và môi trường sống.
"P. fourmanoiri" có phạm vi phân bố rải rác ở vùng biển Tây và Nam Thái Bình Dương. Chúng được tìm thấy tại: quần đảo Société, quần đảo Pitcairn, quần đảo Marshall, quần đảo Samoa, Tuamotu, quần đảo Cook, đảo Giáng Sinh, và một số nơi khác. "P. fourmanoiri" sống xung quanh các rạn san hô ở những vùng nước gần bờ, độ sâu được ghi nhận trong khoảng từ 5 đến 44 m.
Mô tả.
Mẫu vật lớn nhất dùng để mô tả "P. fourmanoiri" có chiều dài cơ thể được ghi nhận là khoảng 5 cm. Thân có màu trắng kem hơi ửng đỏ, có các dải sọc màu nâu đỏ. Có 5 đốm đen trên cơ thể: một ở phía sau gai vây lưng, một ở phần sau của phần vây mềm của vây lưng, và một ở phần sau của vây hậu môn; 2 đốm còn lại nhỏ hơn: một ở phía trước vây lưng và một ở bụng, phía trước hậu môn.
Số gai ở vây lưng: 10; Số tia vây mềm ở vây lưng: 18; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 7; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây mềm ở vây bụng: 5; Số tia vây mềm ở vây ngực: 12 - 13; Số tia vây mềm ở vây đuôi: 15.
Tham khảo.
J. E. Randall (1980), Revision of the fish genus "Plectranthias" (Serranidae: Anthiinae) with descriptions of 13 new species, "Micronesica" 16 (1): 101 – 187.
Plectranthias gardineri

Plectranthias gardineri là một loài cá biển thuộc chi "Plectranthias" trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1908.
Phân bố và môi trường sống.
"P. gardineri" có phạm vi phân bố nhỏ hẹp ở vùng biển Tây Nam Ấn Độ Dương. Các mẫu vật của nó đều được tìm thấy ở Seychelles (cụ thể là ở tại quần đảo Amirante, đảo Chim, đảo san hô Poivre) với độ sâu được ghi nhận trong khoảng từ 27 đến 64 m. Loài cá này sau đó đã được phát hiện thêm tại Mauritius.
Mô tả.
Chiều dài cơ thể lớn nhất của "P. gardineri" đã được ghi nhận có kích thước khoảng 3,2 cm. Màu sắc khi mẫu vật còn tươi không được ghi lại. "P. gardineri" chỉ được mô tả qua các mẫu vật đã ngâm rượu. Cơ thể có màu trắng nhạt. Những vùng sẫm màu là các đốm nhỏ màu nâu nhạt rải rác trên các tia vây ngực, nhưng chỉ được nhìn thấy rõ dưới kính hiển vi. Vây bụng không chạm đến được hậu môn. Vây đuôi được bo tròn. Các tia vây ngực dài nhất kéo dài từ phần trên của vây hậu môn đến tia ở vây mềm thứ ba.
Số gai ở vây lưng: 10 (gai thứ 4 dài nhất); Số tia vây mềm ở vây lưng: 14 - 15; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 6 - 7; Số tia vây mềm ở vây ngực: 14 - 15; Số tia vây mềm ở vây đuôi: 13.
Plectranthias garrupellus

Plectranthias garrupellus, danh pháp thông thường là cá mú mơ, là một loài cá biển thuộc chi "Plectranthias" trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1961. Đây là loài duy nhất của chi sống ở Đại Tây Dương.
Phân bố và môi trường sống.
"P. garrupellus" có phạm vi phân bố tương đối rộng rãi ở vùng biển Tây Bắc Đại Tây Dương. Loài này được tìm thấy từ bang Bắc Carolina, dọc theo bờ biển phía nam Hoa Kỳ và Bahamas đến vịnh Mexico (khu vực ngoài khơi phía tây nam Florida). Ở biển Caribe, được tìm thấy ở Đại Antilles, và từ Santa Marta, Colombia đến Grenada, với độ sâu được ghi nhận trong khoảng từ 13 đến 375 m, nhưng thường có mặt ở độ sâu hơn 50 m. Chúng sống xung quanh các rạn san hô của chi "Oculina" ở vùng đáy nhiều đá sỏi.
Mô tả.
Chiều dài cơ thể lớn nhất của "P. garrupellus" đã được ghi nhận có kích thước khoảng 10 cm. Thân thuôn dài; mắt to; mõm ngắn. Có 2 biến thể màu dựa theo khu vực địa lý. Phạm vi phía bắc: thân và đầu của "P. garrupellus" có màu đỏ; gai vây lưng màu đỏ, màu trắng ở phía trước; vây lưng mềm, đuôi và vây hậu môn màu vàng; vây bụng màu trắng. Phạm vi phía nam: gáy và 2 bên đầu của "P. garrupellus" có màu đỏ; phần thân còn lại màu trắng. Có 3 vạch sọc đỏ dưới gai lưng. Vây lưng, đuôi, vây hậu môn và vây bụng có màu trắng, với một sọc trắng ở phía trước vây lưng. Cá con có các vạch sẫm màu trên đầu, và thân có màu cam.
Số gai ở vây lưng: 10; Số tia vây mềm ở vây lưng: 15 - 17; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 7; Số tia vây mềm ở vây ngực: 12 - 14; Số tia vây mềm ở vây đuôi: 15.
Chó sói Nội địa Alaska

Chó sói Nội địa Alaska, còn được gọi với cái tên khác là Chó sói Bắc Mỹ - "Canis lupus pambasileus". Cái tên chó sói Nội địa Alaska thường được sử dụng tại Hoa Kỳ. Ngoài ra, giống sói này còn được gọi là sói Yukon ở Canada, quốc gia mà loài sói này sinh sống ở vùng phụ cận của British Columbia và Các Lãnh thổ Tây Bắc. Phân loài này là loài bản địa của chó sói ở vùng nội địa Alaska và Yukon, là một loài sói được bảo tồn tại vùng lãnh nguyên của Bờ biển Bắc cực.
Phân bố và môi trường sống.
Loài sói Nội địa Alaska có nguồn gốc từ vùng nội địa Alaska, Hoa Kỳ và Yukon, Canada lưu lại cho vùng lãnh nguyên của Bờ biển Bắc Cực. Môi trường sống chính của sói Yukon là các khu rừng taiga phương bắc, địa hình núi cao, phụ núi cao và lãnh nguyên Bắc Cực. Số lượng chó sói thuộc loài này sinh sống tại Yukon Canada ước tính vào khoảng 5.000 con, sinh sống tại tất cả các khu vực thuộc vùng Yukon ngoại trừ diện tích thuộc Vườn quốc gia Kluane. Mật độ chó sói nội địa Alaska phụ thuộc vào điều kiện phân bố con mồi, với mật độ sói cao nhất là ở Teslin, Yukon, Canada, nơi có chín con sói trên 1.000 km², trong khi mật độ thấp nhất là ở Bắc Yukon, chỉ cói ba con sói trong địa bàn rộng 1.000 km².
1154 TCN

Năm 1154 TCN là một năm trong lịch Julius.
Áp thấp nhiệt đới Marilyn và bão Tapah (2019)

Áp thấp nhiệt đới Marilyn và bão Tapah là hai hệ thống xoáy thuận nhiệt đới có liên quan. Cơn áp thấp nhiệt đới đầu tiên hình thành ở biển Philippines là áp thấp nhiệt đới Marilyn. Áp thấp nhiệt đới Marilyn đi về phía đông bắc và suy yếu thành một vùng áp thấp ở phía bắc của biển Philippines. Vùng áp thấp tiếp tục đi về phía tây nam, gặp các điều kiện thuận lợi và mạnh trở lại thành áp thấp nhiệt đới Nimfa rồi thành bão Tapah.
Lịch sử khí tượng.
Một vùng áp thấp mới hình thành ở phía tây đảo Guam vào ngày 10 tháng 9 trên biển Philippines. Cơ quan Khí tượng Nhật Bản đã nâng cấp hệ thống này lên thành áp thấp nhiệt đới và đánh số hiệu là JMA TD 31. Hệ thống dần dần mạnh lên vào ngày hôm sau. Cùng ngày, JTWC đã nâng cấp hệ thống thành áp thấp gió mùa, do tính chất rộng lớn và vô tổ chức của nó. Đến ngày 12 tháng 9, áp thấp nhiệt đới đi vào Khu vực trách nhiệm của Philippines, và được đặt tên là Marilyn.
Cuối ngày hôm đó, cả JMA và PAGASA đã hủy bỏ cảnh báo cho áp thấp nhiệt đới. Đến ngày hôm sau, JTWC đã ban hành Cảnh báo về sự hình thành bão nhiệt đới trên hệ thống, thông báo này cũng hủy bỏ vào ngày hôm sau do áp thấp nhiệt đới này đã suy yếu thành vùng áp thấp. Tàn dư của vùng áp thấp đó tiếp tục di chuyển về phía tây.
Vào ngày 17 tháng 9, một áp thấp nhiệt đới phát triển và mạnh lên từ tàn dư của áp thấp nhiệt đới Marilyn ở phía đông Batanes. PAGASA sau đó đã quyết định đặt tên cho áp thấp nhiệt đới đó là Nimfa. JTWC bắt đầu đưa ra cảnh báo và đánh số hiệu 18W." Riêng vậy, chỉ có JMA vẫn giữ số hiệu là JMA TD 31 cho cơn áp thấp này. Áp thấp nhiệt đới Nimfa đã mạnh lên thành bão và được đặt tên là Tapah" vào ngày 19 tháng 9.
Sáng sớm ngày 21 tháng 9 (PST), Tapah rời khỏi khu vực theo dõi của Philippines, và sau đó PAGASA đưa ra cảnh báo cuối cùng về cơn bão này. Nó thậm chí còn tăng cường hơn nữa khi đi qua quần đảo Ryukyu. Tapah sau đó mạnh lên thành bão cuồng phong nhưng chỉ giữ cấp độ trong vòng vài giờ. Và ngay sau đó Tapah giảm cấp xuống thành bão nhiệt đới dữ dội, khi đường kính của nó mở rộng lên. Tapah sau đó nhanh chóng suy yếu thành bão nhiệt đới và rồi chuyển đổi thành một cơn xoáy thuận ngoài nhiệt đới vào ngày 23 tháng 9 do gặp không khí lạnh xâm nhập.
Ảnh hưởng.
Áp thấp nhiệt đới Marilyn đã gây ra sóng to, gió lớn và làm lật 6 chiếc thuyền đánh cá ngoài khơi Philippines. Bão Tapah đã khiến cho ba người đã thiệt mạng tại Nhật Bản và thiệt hại về nông nghiệp lên tới 583 triệu Yên (5,42 triệu USD). Thiệt hại ở Hàn Quốc ở mức 2,96 tỷ Won (2,48 triệu USD). Mặc dù ba người được báo cáo đã chết trong cơn bão, các quan chức nói rằng 3 người chết đó không liên quan gì đến bão Tapah. Do ảnh hưởng của bão Tapah tại Hàn Quốc, một số chuyến bay từ Busan ngừng khai thác, bao gồm VJ981 chặng Busan - Hà Nội có giờ khởi hành dự kiến là 8h (giờ địa phương), VJ991 chặng Busan - Nha Trang có giờ khởi hành dự kiến là 6h05 (giờ địa phương).
Chó sói Bán đảo Kenai

Chó sói Bán đảo Kenai ("Canis lupus alces"), còn được gọi là sói xám bán đảo Kenai, là một phân loài đã tuyệt chủng của sói xám, từng sống trên bán đảo Kenai, miền nam bang Alaska, Hoa Kỳ.
Lịch sử.
Chó sói Bán đảo Kenai được phân loại bởi Edward Alphonso Goldman vào năm 1941 và là một trong số bốn phân loài sói xám sinh sống tại Alaska. Loài sói này được công nhận là một phân loài của Canis lupus bởi cơ quan phân loại các loài động vật có vú trên thế giới (2005).
Sói là loài động vật sinh sống phổ biến trên Bán đảo Kenai trước năm 1900. Năm 1895, vàng được phát hiện tại bán đảo này. Những người thợ khai thác vàng vì lo sợ bệnh dại đã bắt đầu đầu độc, săn bắn và bắt giữ bầy sói bản địa tại quần đảo. Đến năm 1915, chúng đã bị tiêu diệt. Sói bán đảo Kenai chính thức bị tuyên bố tuyệt chủng vào năm 1925.
Sói từ các khu vực khác trở lại bán đảo Kenai kể từ thập niên 1960. Điều này đã được chứng minh qua các nghiên cứu DNA rằng, ít nhất là sói trong quần thể sói hiện tại trên Bán đảo Kenai giao phối với các phân loài khác ở Alaska, vì cấu trúc DNA của quần thể sói hiện tại giống với các phân loài Alaska khác ở nội địa.
Hình dạng.
Sói bán đảo Kenai chủ yếu ăn những con nai sừng tấm rất to ở trong vùng, và Goldman đề xuất rằng kích thước lớn của loài sói này là nhằm thích nghi với con mồi to lớn của nó.
Một hộp sọ của chó sói Bán đảo Kenai được lưu trữ tại bảo tàng Smithsonian, là mẫu vật mang số hiệu USNM 147471.
Nghi lễ mở miệng

Nghi lễ mở miệng (được gọi đầy đủ là nghi lễ mở miệng và mắt), là một nghi thức tang lễ rất quan trọng trong văn hóa của người Ai Cập cổ đại, được mô tả trong nhiều văn tự tang lễ và các bức phù điêu trên tường mộ.
Ý nghĩa.
Người Ai Cập cổ đại tin rằng, nghi lễ mở miệng sẽ giúp linh hồn của người chết ở cõi âm có thể nói, thở, nhìn và ăn uống như khi còn sống. Nghi lễ này còn được thực hiện trên các bức tượng của các vị thần, các vị vua và những người đã khuất nhằm làm sống lại linh hồn để họ có thể hưởng hương hoa phẩm vật. Tượng có thể đóng vị trí thay thế trong trường hợp cơ thể người chết đã bị hư hại. Dưới thời kỳ Tân Vương quốc, nghi lễ này còn được thực hiện trên các cỗ quan tài.
Thực hiện.
Buổi lễ được thực hiện trước khi hạ huyệt, với sự tham gia của các thành viên trong gia đình và các tư tế. Một đại tư tế khoác áo choàng da báo sẽ là người thực hiện hiện chính thức của nghi lễ này. Trong tang lễ của một vị vua, đây là cách để một hoàng tử (hoặc một vị quan lại) của ông ta khẳng định tư cách kế vị của mình.
Một vị tư tế trong số họ cầm trên tay cuộn giấy hướng dẫn cách thức thực hiện nghi lễ này. Xác ướp của người chết được tẩy uế từ dòng nước đổ ra từ 4 chiếc bình đại diện cho 4 phương của Trái Đất. Một con bê sẽ bị giết như một vật hiến tế để kỷ niệm trận chiến mà thần Horus báo thù cho cha mình là Osiris. Nhang thơm được đốt lên, và những lời cầu khấn cũng như thần chú bắt đầu vang lên.Theo thần thoại, ác thần Set đã tránh sự truy đuổi của Horus bằng cách hóa thành nhiều con vật nhưng đều bị Horus bắt được và chặt đầu. Vì vậy sau buổi lễ, hai con bò đực (đại diện 2 phía nam-bắc), linh dương gazen và vịt đều bị giết chết. Khi con bò đực phương nam bị giết chết, một chi của nó sẽ được chặt ra, cùng với trái tim của nó, được dâng lên cho người chết. Chân bò trong chữ tượng hình Ai Cập mang ý nghĩa "tái sinh", vì thế hiến tế chân bò có thể mong muốn người chết được sống lại ở thế giới bên kia.
Trong suốt buổi lễ, các tư tế sẽ sử dụng các dụng cụ đặc biệt để chạm vào xác ướp và các bức tượng của người đã khuất:
Ao Gaet'ale

Ao Gaet'ale là một ao siêu mặn nằm gần miệng núi lửa Dallol trong Vùng lòng chảo nội lục Danakil (Afar, Ethiopia). Nó nằm trên một suối nước nóng không có dòng chảy vào hoặc ra rõ ràng. Nước ao Gaet'ale có độ mặn 43%, khiến nó trở thành nơi có độ mặn nhất trên Trái Đất; thứ hai là hồ Don Juan ở Nam Cực với độ mặn là 33,8%.
Vị trí và nguồn gốc.
Ao Gaet'ale là ao lớn nhất trong số những ao nhỏ cách suối Dallol khoảng 4 km về phía đông nam. Nó có hình lưỡi liềm với đường kính khoảng 60m.
Theo những người sống ở làng Ahmed'ela gần đó, ao được hình thành sau trận động đất vào tháng 1 năm 2005. Nước hồ bắt nguồn từ một suối nước nóng ngầm. Vì lý do này, nhiệt độ của nước khoảng từ 50 đến 55 °C, nóng hơn môi trường xung quanh.
Thành phần của nước.
Các muối trong nước của ao Gaet'ale chủ yếu là calci chloride (CaCl2) ở mức 2,72 mol/kg và magiê chloride (MgCl2) ở mức 1,43 mol/kg. Nó cũng chứa một lượng nhỏ các ion Na+, K+ và NO2-. Tổng lượng chất rắn hòa tan là 433 g/L hoặc 43,3%. Nó cũng có thể chứa Fe3+ tạo thành phức chất với Cl-, khiến cho nước có màu vàng đặc trưng.
Các bọt khí không mùi thoát ra từ mặt hồ. Nó có thể khí CO2. Xác chim và côn trùng được tìm thấy xung quanh ao, và người ta đã cho rằng khí thoát ra từ hồ có khả năng gây hại cho động vật nhỏ hoặc con người.
Bánh nước xốt táo

Bánh nước xốt táo là một loại bánh được chế biến từ nước xốt táo, bột mỳ và đường. Ngoài ra, các thành phần phụ cũng có thể trộn vào bột bánh, và sau khi ra lò bánh sẽ có xu hướng chảy nhão. Trong một vài trường hợp, món ăn này được phục vụ dưới dạng bánh cà phê. Bánh nước xốt táo có từ đầu thời kỳ thuộc địa ở Hoa Kỳ, và Ngày Bánh nước xốt táo Quốc gia thường diễn ra vào ngày 6 tháng 6 hàng năm tại quốc gia này.
Lịch sử.
Bánh nước xốt táo có từ đầu thời kỳ thuộc địa tại Thuộc địa New England ở đông bắc Hoa Kỳ. Từ năm 1900 đến những năm 1950, công thức làm món bánh này thường xuyên xuất hiện trong sách dạy nấu ăn của Hoa Kỳ. Tại nước này, Ngày Bánh nước xốt táo Quốc gia diễn ra hàng năm vào ngày 6 tháng 6.
Thành phần và chuẩn bị.
Bánh nước xốt táo là một loại bánh tráng miệng được chế biến từ nước xốt táo, bột và đường. Táo mua ở cửa hàng hoặc táo tự trồng có thể được sử dụng làm nguyên liệu. Những thành phần làm bánh phụ bao gồm trứng, bơ, bơ thực vật hoặc dầu, nho khô và nho khô kích thước lớn, chà là, táo xắt nhỏ, hạt băm nhỏ (như quả óc chó và quả hồ đào), bột ca cao, cùng các gia vị như quế, đinh hương, hạt nhục đậu khấu hoặc hạt tiêu. Một số loại bánh có để thêm gừng khô hoặc tươi, nghiền mịn. Sau khi nướng, món ăn này thường được phủ một lớp kem mỏng hoặc tráng glaze, chẳng hạn như glaze caramel. Đồng thời, người ta cũng có thể phủ lên một ít đường cát hoặc kem tươi lên bánh. Bánh táo không chứa gluten thường có nguyên liệu là bột gạo.
Bánh nước xốt táo có xu hướng ẩm do hàm lượng chất lỏng cao có trong nước xốt. Tuy nhiên, nếu sử dụng nước xốt táo kiểu chunky thì bánh sẽ có độ ẩm ít hơn so với sử dụng nước xốt thông thường. Ngoài ra, nếu để ngoài không gian thoáng một hoặc hai ngày trước khi sử dụng thì hương vị bánh có thể thơm ngon hơn, vì làm như thế sẽ tạo điều kiện giúp cho món ăn có thời gian hòa quyện các thành phần bên trong.
Bánh này có thể sử dụng nhiều loại khuôn bánh khác nhau, chẳng hạn loại giống như hình vòng của bánh bundt thì sử dụng khuôn bó, bánh dạng ổ bánh mì dùng khuôn ổ bánh mì, còn bánh dạng tấm thì dùng khuôn tấm. Bánh nước xốt táo đôi khi cũng được đúc hình khuôn bánh cốc.
Biến thể.
Bánh nước xốt táo có thể được chuẩn bị và phục vụ như một loại bánh cà phê, và cũng được phủ một lớp topping ngọt lên trên mặt bánh. Các phiên bản đơn giản hơn sẽ được sơ chế từ hỗn hợp bánh cà phê có sẵn, xốt táo cùng với nhiều nguyên liệu khác nhau. Các loại trái cây như quả việt quất, quả nam việt quất và nho khô cũng thường hay được sử dụng chung với bánh cà phê táo.
Quan chế phong kiến Nhật Bản

Quan chế phong kiến Nhật Bản tính từ thời kỳ Nara đến năm 1866 khi Thiên hoàng Minh Trị tiến hành Duy tân bãi bỏ hoặc thay đổi hầu hết quan chế cũ.
Lịch sử.
Trước khi có hay còn được gọi được ban hành, hệ thống chính quyền trung ương chưa được thiết lập đầy đủ.
Trong quá trình hình thành vương quyền Yamato, dòng họ () xuất thân ra các nhánh nhỏ được gọi là gia tộc (), gia tộc hay còn được gọi là được chia công việc trong vương quyền theo quyền hạn và khả năng của gia tộc.
Uji và Bu được cấp đất, nhân dân, nguồn tài nguyên dựa theo địa vị, hệ thống này được gọi là , dần dần Uji và Bu kiểm soát một số quyền lực từ chính quyền đến thương mại.
Mặt khác, để củng cố hệ thống thống trị tập trung vào hoàng tộc (gia đình Hoàng đế) và để thúc đẩy việc bổ tuyển nhân lực độc lập với huyết thống và quyền lực, một hệ thống quan vị (một hệ thống liên kết các chức dang và cấp bậc) cũng được tạo ra.
Năm 603 (Suiko thứ 11), thiết lập . Hệ thống này gồm 12 giai phẩm, gồm 6 bậc chính theo đức tính Khổng Tử: đức (徳 toku), nhân (仁 jin), lễ (礼 rei), tín (信 shin), nghĩa (義 gi) và trí (智 chi), được chia làm hai giai đại và tiểu. Hệ thống Bộ thị và hệ thống quan vị, tạo sự phát triển Luật lệnh chế sau này.
Năm 668 (Tenji thứ 8), Cận Giang lệnh (近江令 ōmiryō) được ban hành, lệnh (令 rei) đầu tiên được ban hành. Năm 689 (Jitō thứ 3), Phi điểu Tịnh ngự nguyên lệnh (飛鳥浄御原令 Asuka Kiyomihara-ryō) được ban hành tạo ra Thái chính quan (太政官 Daijō-kan) gồm Thái chính Đại thần (太政大臣 Daijō-daijin), Tả đại thần (左大臣, Sadaijin) và Hữu đại thần (右大臣, Udaijin). Năm 701 (Taihō năm đầu), Đại Bảo luật lệnh được ban hành, thiết lập chế độ quan chế mới.
Quan chế Trung ương.
Quan chế Trung ương còn được gọi là "nhị quan bát tỉnh" (二官八省). Dưới Thiên hoàng gồm hai quan, Thần kỳ quan chịu trách nhiệm các công việc liên quan đến Thần đạo, và Đại chính quan chịu trách nhiệm xử lý các công việc hành chính. Dưới Đại chính quan là tám tỉnh. Ngoài nhị quan bát tỉnh, dưới quyền trực tiếp từ Thiên hoàng là Đàn chính đài (弾正台 Danjō-dai) và Vệ phủ (衛府 Efu), nên hệ thống này còn được gọi là "nhị quan bát tỉnh nhất đài ngũ vệ phủ".
Ngoài ra còn có một số "chức" (職 shoku), "liêu" (寮 ryou), "ti" (司 tsukasa) trực thuộc bát tỉnh. Sau đó được đổi thành Lệnh ngoại quan (令外官).
Hệ thống Trung Quốc thiết lập Hoàng đế là người nắm quyền lực tối cao kiểm soát tam tỉnh (Trung thư tỉnh, Môn hạ tỉnh và Thượng thư tỉnh). Trong khi tại Nhật Bản, Thiên hoàng không kiểm soát trực tiếp bát tỉnh mà thông qua Thái chính quan. Đây là nét đặc trưng của quan chế Nhật Bản.
Bát tỉnh.
Tả biện quan cục (左弁官局 Hidari-benkan-kyoku) quản lý các tỉnh gồm Trung vụ tỉnh, Thức bộ tỉnh, Trị bộ tỉnh, Dân bộ tỉnh; Hữu biện quan cục (右弁官局 Migi-benkan-kyoku) quản lý các tỉnh gồm Binh bộ tỉnh, Hình bộ tỉnh, Đại tàng tỉnh, Cung nội tỉnh.
Đàn chính đài.
Đàn chính đài (弾正台 Danjō-dai) 
Quan chế địa phương.
Toàn quốc chia ra làm nhiều khu vực nhỏ, mỗi khu vực được điều hành bởi Quốc ti thay mặt Trung ương.
Ngoài ra còn có một số công việc đặc biệt (Đại tể phủ, Tả hữu kinh chức, Nhiếp tân chức).