Đô thị tại Hậu Giang

Đô thị tại Hậu Giang là những: thành phố, thị xã, thị trấn và các trung tâm các xã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền ra quyết định công nhận.
Hiện tại tỉnh Hậu Giang có ba loại đô thị: loại II, loại III và loại V. Trong đó có đô thị, gồm: 1 đô thị loại II, 2 đô thị loại III, 15 đô thị loại V.
Lịch sử.
Thành phố Vị Thanh.
Ngày 9 tháng 3 năm 1961, chính quyền Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam quyết định thành lập thị trấn Vị Thanh bao gồm khu vực chợ Cái Nhum và các ấp xung quanh, bên cạnh xã Vị Thanh.
Sau khi Ủy ban Quân quản thị xã Vị Thanh tiếp quản toàn bộ tỉnh lỵ Chương Thiện của chính quyền Việt Nam cộng hòa, thiết lập bộ máy hành chính tại 11 ấp, trên cơ sở 9 ấp của xã Vị Thanh cũ.
Tháng 6 năm 1966, chính quyền Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam tách thị trấn Vị Thanh và một số ấp của xã Vị Thanh ra khỏi huyện Long Mỹ để thành lập thị xã Vị Thanh trực thuộc tỉnh Cần Thơ. Thị xã Vị Thanh có 11 ấp, gồm 8 ấp vùng ven và 3 ấp nội ô. Chính quyền Cách mạng chia địa bàn thị xã ra làm 4 khu vực (gồm 3 khu vực ven và 1 khu vực nội ô) gồm:
Sau ngày 30 tháng 4 năm 1975, chính quyền quân quản Cộng hòa miền Nam Việt Nam thì lúc bấy giờ vẫn đặt thị xã Vị Thanh trực thuộc tỉnh Cần Thơ cũ.
Tháng 10 năm 1975, trên cơ sở 11 ấp, chính quyền thị xã Vị Thanh thành lập 2 phường và 3 vùng (như thời chiến), bao gồm:
Ngày 24 tháng 2 năm 1976, Chính phủ ban hành Nghị định số 03/NĐ-76 và Quyết định số 17/QĐ-76 ngày 24 tháng 3 năm 1976, Chính phủ Việt Nam quyết định hợp nhất ba tỉnh Sóc Trăng, tỉnh Cần Thơ và thành phố Cần Thơ để thành lập tỉnh mới Hậu Giang. Theo đó, thị xã Vị Thanh thuộc tỉnh Hậu Giang.
Đến tháng 6 năm 1976, các vùng I, II, III đổi thành các phường I, II, III.
Ngày 15 tháng 12 năm 1977, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định số 330-CP về việc:
Ngày 23 tháng 10 năm 1978, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định số 273-CP về việc:
Ngày 26 tháng 10 năm 1981, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số 119-HĐBT về việc chuyển thị trấn Vị Thanh thuộc huyện Long Mỹ cũ về huyện Mỹ Thanh mới thành lập quản lý.
Ngày 6 tháng 4 năm 1982, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số 64-HĐBT về việc đổi tên huyện Mỹ Thanh thành huyện Vị Thanh thuộc tỉnh Hậu Giang. Thị trấn Vị Thanh thuộc huyện Vị Thanh.
Ngày 26 tháng 12 năm 1991, Quốc hội Việt Nam ban hành Nghị quyết chia tỉnh Hậu Giang thành tỉnh Cần Thơ và tỉnh Sóc Trăng. Thị trấn Vị Thanh, huyện Vị Thanh thuộc tỉnh Cần Thơ.
Ngày 1 tháng 7 năm 1999, Chính phủ Việt Nam ra Nghị định số 45/1999/NĐ-CP&lt;ref name=45/1999/NĐ-CP&gt;&lt;/ref&gt; về việc:
Ngày 12 tháng 5 năm 2003, Chính phủ ban hành Nghị định số 48/2003/NĐ-CP&lt;ref name=48/2003/NĐ-CP&gt;&lt;/ref&gt; về việc thành lập Phường VII thuộc trên cơ sở 616 ha diện tích tự nhiên và 6.625 nhân khẩu của xã Hỏa Lựu.
Ngày 26 tháng 11 năm 2003, Quốc hội Việt Nam ban hành Nghị quyết số 22/2003/QH11&lt;ref name=22/2003/QH11&gt;&lt;/ref&gt; về việc chia tỉnh Cần Thơ thành thành phố Cần Thơ trực thuộc trung ương và tỉnh Hậu Giang. Thị xã Vị Thanh thuộc tỉnh Hậu Giang và là tỉnh lỵ của tỉnh Hậu Giang.
Ngày 27 tháng 10 năm 2006, Chính phủ ban hành Nghị định số 124/2006/NĐ-CP&lt;ref name=124/2006/NĐ-CP&gt;&lt;/ref&gt; về việc thành lập xã Tân Tiến trên cơ sở điều chỉnh 2.202,12 ha diện tích tự nhiên và 7.089 nhân khẩu của xã Hỏa Tiến.
Sau khi điều chỉnh, thị xã Vị Thanh có 11.879,99 ha diện tích tự nhiên và 69.785 nhân khẩu, có 9 đơn vị hành chính trực thuộc gồm 5 phường: I, III, IV, V, VII và 4 xã: Vị Tân, Hỏa Lựu, Tân Tiến, Hỏa Tiến.
Ngày 15 tháng 12 năm 2009, thị xã Vị Thanh được công nhận đô thị loại III.
Ngày 23 tháng 9 năm 2010, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 34/NQ-CP&lt;ref name=34/NQ-CP&gt;&lt;/ref&gt; về việc thành lập thành phố Vị Thanh thuộc tỉnh Hậu Giang trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên, dân số và các đơn vị hành chính trực thuộc của thị xã Vị Thanh.
Thành phố Vị thanh có diện tích tự nhiên 11.867,74 ha và 97.222 nhân khẩu, 09 đơn vị hành chính cấp xã, gồm các phường: I, III, IV, V, VII và các xã: Vị Tân, Hỏa Lựu, Tân Tiến, Hỏa Tiến.
Địa giới hành chính thành phố Vị Thanh:
Ngày 19 tháng 12 năm 2019, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1845/QĐ-TTg&lt;ref name=1845/QĐ-TTg&gt;&lt;/ref&gt; về việc công nhận thành phố Vị Thanh mở rộng đạt tiêu chí đô thị loại II trực thuộc tỉnh Hậu Giang.
Thành phố Ngã Bảy.
Từ thời Pháp thuộc cho đến năm 1975, làng Phụng Hiệp và sau năm 1956 là xã Phụng Hiệp liên tục giữ vai trò là quận lỵ quận Phụng Hiệp, tỉnh Cần Thơ.
Sau năm 1975, quận Phụng Hiệp đổi thành huyện Phụng Hiệp, đồng thời tách đất xã Phụng Hiệp để thành lập thị trấn Phụng Hiệp và xã Đại Thành, về sau lại tách đất xã Đại Thành để thành lập xã Tân Thành. Từ đó, thị trấn Phụng Hiệp tiếp tục giữ vai trò là huyện lỵ huyện Phụng Hiệp, tỉnh Cần Thơ (đến năm 2004 thuộc tỉnh Hậu Giang).
Ngày 26 tháng 7 năm 2005, Chính phủ ban hành Nghị định 98/2005/NĐ-CP&lt;ref name=98/2005/NĐ-CP&gt;&lt;/ref&gt; về việc:
Ngày 27 tháng 10 năm 2006, Chính phủ ban hành Nghị định số 124/2006/NĐ-CP về việc đổi tên thị xã Tân Hiệp thành thị xã Ngã Bảy, tỉnh Hậu Giang.
Ngày 30 tháng 12 năm 2015, Bộ Xây dựng ban hành quyết định số 1589/QĐ-BXD&lt;ref name=1589/QĐ-UBND&gt;&lt;/ref&gt; công nhận thị xã Ngã Bảy là đô thị loại III trực thuộc tỉnh Hậu Giang.
Ngày 10 tháng 1 năm 2020, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 869/NQ-UBTVQH14&lt;ref name=869/NQ-UBTVQH14&gt;&lt;/ref&gt; về việc:
Thị xã Long Mỹ.
Ngày 28 tháng 12 năm 2010, Bộ Xây dựng ban hành Quyết định số 1139/QĐ-BXD về việc công nhận thị trấn Long Mỹ là đô thị loại IV.
Ngày 15 tháng 5 năm 2015, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 933/NQ-UBTVQH13. Theo đó:
Thị xã Long Mỹ có 14.448,65 ha diện tích tự nhiên và 72.957 người với 9 đơn vị hành chính trực thuộc, bao gồm 4 phường và 5 xã.
Ngày 3 tháng 12 năm 2019, Bộ Xây dựng ban hành Quyết định số 1012/QĐ-BXD về việc công nhận thị xã Long Mỹ là đô thị loại III.
Huyện Châu Thành.
Ngày 10 tháng 1 năm 2020, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 869/NQ-UBTVQH14 về việc điều chỉnh 3,69 km² diện tích tự nhiên và 1.030 người của xã Phú An vào thị trấn Ngã Sáu.
Sau khi điều chỉnh, thị trấn Ngã Sáu có 14,23 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 9.189 người.
Ngày 16 tháng 6 năm 2023, UBND tỉnh Hậu Giang ban hành Quyết định số 1001/QĐ-UBND&lt;ref name=1001/QĐ-UBND&gt;&lt;/ref&gt; về việc công nhận đô thị Đông Phú là đô thị loại V.
Huyện Châu Thành A.
Ngày 12 tháng 5 năm 2003, Chính phủ ban hành Nghị định số 48/2003/NĐ-CP về việc thành lập thị trấn Một Ngàn (thị trấn huyện lỵ huyện Châu Thành A) trên cơ sở điều chỉnh 433 ha diện tích tự nhiên và 4.124 nhân khẩu của xã Tân Thuận, 297 ha diện tích tự nhiên và 2.632 nhân khẩu của xã Nhơn Nghĩa A.
Thị trấn Một Ngàn có 730 ha diện tích tự nhiên và 6.756 nhân khẩu.
Huyện Long Mỹ.
Ngày 9 tháng 3 năm 1961, chính quyền Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam quyết định thành lập thị trấn Vị Thanh thuộc huyện Long Mỹ trên cơ sở bao gồm khu vực chợ Cái Nhum và các ấp xung quanh, bên cạnh xã Vị Thanh.
Thị trấn Long Mỹ được thành lập do tách một phần nhỏ đất đai từ các xã Long Trị, Long Bình và Thuận Hưng, huyện Long Mỹ, tỉnh Cần Thơ.
Ngày 21 tháng 4 năm 1979, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định số 174-CP về việc sáp nhập ấp 8 của xã Thuận Hưng và ấp 9 của xã Long Trị cũ vào thị trấn Long Mỹ.
Ngày 26 tháng 10 năm 1981, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số 119-HĐBT về việc chuyển thị trấn Long Mỹ thuộc huyện Long Mỹ cũ về huyện Long Mỹ mới quản lý.
Ngày 27 tháng 10 năm 2006, Chính phủ ban hành Nghị định số 124/2006/NĐ-CP về việc thành lập thị trấn Trà Lồng trên cơ sở điều chỉnh 713,56 ha diện tích tự nhiên và 4.571 nhân khẩu của xã Long Phú.
Ngày 28 tháng 12 năm 2010, Bộ Xây dựng ban hành Quyết định số 1139/QĐ-BXD về việc công nhận thị trấn Long Mỹ là đô thị loại IV.
Ngày 27 tháng 9 năm 2013, UBND tỉnh Hậu Giang ban hành Quyết định số 1584/QĐ-UBND về việc công nhận trung tâm xã Vĩnh Viễn đạt tiêu chuẩn đô thị loại V&lt;ref name=1584/QĐ-UBND&gt;Quyết định số 1584/QĐ-UBND ngày 27/9/2013 của UBND tỉnh Hậu Giang về việc trung tâm xã Vĩnh Viễn, huyện Long Mỹ đạt tiêu chuẩn đô thị loại V&lt;/ref&gt;.
Ngày 19 tháng 12 năm 2017, UBND tỉnh ban hành Quyết định số 2402/QĐ-UBND&lt;ref name=2402-QĐ/UBND&gt;Quyết định số 2402 ngày 19/12/2017 của UBND tỉnh Hậu Giang về việc công nhận đô thị Vĩnh Viễn, huyện Long Mỹ là đô thị loại V&lt;/ref&gt; về việc công nhận đô thị Vĩnh Viễn là đô thị loại V.
Ngày 29 tháng 1 năm 2019, UBND tỉnh Hậu Giang ban hành Quyết định số 196/QĐ-UBND về việc công nhận đô thị Xà Phiên đạt tiêu chuẩn đô thị loại V&lt;ref name=196/QĐ-UBND&gt;Quyết định số 196/QĐ-UBND ngày 29/01/2019 của UBND tỉnh Hậu Giang về việc công nhận đô thị Xà Phiên, huyện Long Mỹ đạt tiêu chuẩn đô thị loại V&lt;/ref&gt;.
Ngày 12 tháng 3 năm 2019, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 655/NQ-UBTVQH14 về việc thành lập thị trấn Vĩnh Viễn (thị trấn huyện lỵ huyện Long Mỹ) trên cơ sở toàn bộ 40,72 km2 diện tích tự nhiên và dân số 11.142 người của xã Vĩnh Viễn (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 5 năm 2019).
Huyện Phụng Hiệp.
Từ thời Pháp thuộc cho đến năm 1975, làng Phụng Hiệp và sau năm 1956 là xã Phụng Hiệp liên tục giữ vai trò là quận lỵ quận Phụng Hiệp, tỉnh Cần Thơ.
Sau năm 1975, quận Phụng Hiệp đổi thành huyện Phụng Hiệp, đồng thời tách đất xã Phụng Hiệp để thành lập thị trấn Phụng Hiệp và xã Đại Thành, về sau lại tách đất xã Đại Thành để thành lập xã Tân Thành. Từ đó, thị trấn Phụng Hiệp tiếp tục giữ vai trò là huyện lỵ huyện Phụng Hiệp, tỉnh Cần Thơ (đến năm 2004 thuộc tỉnh Hậu Giang).
Ngày 24 tháng 8 năm 1999, Chính phủ ban hành Nghị định số 80/1999/NĐ-CP về việc thành lập các xã thuộc các huyện Thốt Nốt và Phụng Hiệp, tỉnh Cần Thơ. Theo đó, thành lập xã Tân Long trên cơ sở 2.172 ha diện tích tự nhiên và 15.799 nhân khẩu của xã Long Thạnh.
Ngày 4 tháng 8 năm 2000, Chính phủ Việt Nam ban hành Nghị định số 28/2000/NĐ-CP về việc thành lập thị trấn thuộc các huyện Thốt Nốt, Ô Môn và Phụng Hiệp, tỉnh Cần Thơ. Theo đó: 
Ngày 26 tháng 7 năm 2005, Chính phủ ban hành Nghị định 98/2005/NĐ-CP về việc thành lập thị xã Tân Hiệp trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số của thị trấn Phụng Hiệp, xã Đại Thành, xã Tân Thành, 1.932,76 ha diện tích tự nhiên và 11.482 nhân khẩu của xã Phụng Hiệp, 220 ha diện tích tự nhiên và 1.170 nhân khẩu của xã Tân Phước Hưng thuộc huyện Phụng Hiệp.
Huyện Phụng Hiệp còn lại 48.481,05 ha diện tích tự nhiên và 205.460 nhân khẩu, có 14 đơn vị hành chính trực thuộc bao gồm 2 thị trấn: Cây Dương, Kinh Cùng và 12 xã.
Năm 2009, UBND tỉnh Hậu Giang công nhận thị trấn Cây Dương là đô thị loại V.
Ngày 24 tháng 1 năm 2011, Chính phủ Việt Nam ban hành Nghị quyết số 06/NQ-CP về việc thành lập thị trấn Búng Tàu trên cơ sở điều chỉnh 1.518,5 ha diện tích tự nhiên và 7.413 nhân khẩu của xã Tân Phước Hưng.
Ngày 11 tháng 2 năm 2014, UBND tỉnh Hậu Giang ban hành Quyết định số 174/QĐ-UBND về việc công nhận trung tâm xã Phương Bình đạt tiêu chuẩn đô thị loại V&lt;ref name=174/QĐ-UBND&gt;Quyết định số 174/QĐ-UBND ngày 11/02/2014 của UBND tỉnh Hậu Giang về việc công nhận trung tâm xã Phương Bình, huyện Phụng Hiệp đạt tiêu chuẩn đô thị loại V&lt;/ref&gt;.
Huyện Vị Thủy.
Ngày 1 tháng 7 năm 1999, Chính phủ Việt Nam ra Nghị định số 45/1999/NĐ-CP về việc thành lập thị trấn Nàng Mau trên cơ sở 420 ha diện tích tự nhiên và 3.803 nhân khẩu của xã Vị Thủy; 204 ha diện tích tự nhiên và 1.819 nhân khẩu của xã Vị Thắng.
Thị trấn Nàng Mau có 624 ha diện tích tự nhiên và 5.622 nhân khẩu.
Danh sách đô thị.
Tính đến ngày 31 tháng 12 năm 2020, tỉnh Hậu Giang có 18 đô thị gồm 2 thành phố, 1 thị xã, 11 thị trấn và 4 trung tâm xã.
Chương trình phát triển đô thị.
Năm 2004, tỉnh Hậu Giang mới thành lập chỉ có 9 đô thị gồm: 1 đô thị loại IV (TX. Vị Thanh) và 8 đô thị loại V.
Tính đến năm 2019, tỉnh Hậu Giang có 16 đô thị, gồm 1 đô thị loại II là TP. Vị Thanh; 2 đô thị loại III là TP. Ngã Bảy và TX. Long Mỹ; 13 đô thị loại V (trong đó: 11 đô thị là thị trấn và 2 đô thị không là thị trấn: Xà Phiên, Cái Sơn) và tỷ lệ đô thị hóa năm 2019 là 25,9%.
Tính đến năm 2020, tỉnh Hậu Giang có 18 đô thị gồm: 1 đô thị loại II, 2 đô thị loại III, 15 đô thị loại V (trong đó có 4 đô thị loại V chưa được công nhận là thị trấn) và tỉ lệ đô thị hóa là 29%.
Theo số liệu thống kê dân số tỉnh Hậu Giang năm 2020, dân số thành thị là 206.628 người chiếm 28,3% tổng dân số toàn tỉnh.
Định hướng phát triển hệ thống đô thị theo chương trình phát triển đô thị:
Định hướng phát triển 3 đô thị chính + 1 tâm: Vị Thanh, Ngã Bảy, Long Mỹ + Châu Thành.