Chuyến bay 4978 của Ryanair

Chuyến bay 4978 của Ryanair là chuyến bay chở khách quốc tế thường lệ từ sân bay quốc tế Athens, Hy Lạp, đến sân bay Vilnius, Litva. Ngày 23 tháng 5 năm 2021, Belarus thông báo máy bay có nguy cơ bị đánh bom khi gần đến không phận Litva. Tổng thống Belarus Alexander Lukashenko sau đó yêu cầu một chiến đấu cơ hộ tống máy bay về sân bay quốc gia Minsk. Khi máy bay đã hạ cánh, giới chức Belarus tiến hành bắt giữ nhà hoạt động đối lập, nhà báo Roman Protasevich – một trong những hành khách của chuyến bay.
Chuyến bay.
&lt;mapframe width=300 height=350 zoom=4 latitude=47.4 longitude=26.5 text="Lộ trình gần đúng của chuyến bay, có thể thấy máy bay chuyển hướng đến Minsk."&gt;
 "type": "ExternalData",
 "service": "page",
 "title": "Flight FR4978 2021-05-23.map"
&lt;/mapframe&gt;
Ngày 23 tháng 5 năm 2021, Belarus cảnh báo chuyến bay 4978 của Ryanair (Athens – Vilnius) có nguy cơ bị đánh bom và buộc phải chuyển hướng đến sân bay quốc gia Minsk. Chuyến bay lúc đó đang chuyên chở 171 hành khách. Tại Minsk, khoảng 50 đến 60 sĩ quan an ninh đã lên kiểm tra máy bay, đồng thời bắt giữ nhà hoạt động đối lập đang bị truy nã Roman Protasevich. Theo văn phòng báo chí của Tổng thống Belarus Alexander Lukashenko, mặc dù đã ở gần không phận Litva, nhưng ông vẫn đích thân ra lệnh chuyển hướng chuyến bay đến Minsk và cử một tiêm kích MiG-29 của Không quân Belarus đến hộ tống. Ngoài Protasevich và bạn gái, bốn người khác vẫn chưa trở về Litva kể từ ngày 23 tháng 5 năm 2021 Lãnh đạo phe đối lập Belarus Sviatlana Tsikhanouskaya đã kêu gọi Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế (ICAO) mở một cuộc điều tra về vụ việc.
Hãng thông tấn chính phủ Belarus BelTA tuyên bố rằng các phi công đã được yêu cầu phải hạ cánh xuống Minsk, nhưng theo đại diện của Ryanair được trích dẫn bởi tờ báo Nga "Novaya Gazeta", kiểm soát không lưu Belarus đã thông báo cho phi hành đoàn về mối đe dọa và yêu cầu họ chuyển hướng đến Minsk. Cộng đồng theo dõi máy bay của Belarus đã đăng một video được cho là mô tả cảnh MiG-29 (trang bị tên lửa không đối không) đã ngăn chặn chiếc máy bay này.
Chuyên gia hàng không Nga Vadim Lukashevich lưu ý rằng hành trình bay của FR4978 qua Belarus vào ngày 23 tháng 5 trở nên bất thường ngay cả trước khi thực hiện một lần quay đầu: dựa trên dữ liệu thô của FlightRadar24, ông tuyên bố rằng máy bay đã không bắt đầu hạ xuống Belarus mặc dù điều này thường xảy ra được thực hiện để chuẩn bị cho việc hạ cánh ở Vilnius. Ông cho rằng đường bay bất thường có thể cho thấy phi công của chiếc máy bay đã cố gắng giữ hướng ban đầu để tiến vào không phận Litva càng sớm càng tốt, nhưng buộc phải chuyển hướng sau sự can thiệp của máy bay phản lực Belarus..
Máy bay.
Máy bay liên quan đến sự kiện là một chiếc Boeing 737-800 bốn năm tuổi, được đăng ký tại Ba Lan, với số đăng ký là SP-RSM.
Hậu quả.
Vị trí của chính phủ Belarus.
Sau vụ việc, Bộ Giao thông vận tải Belarus thông báo rằng họ đã thành lập một ủy ban điều tra vụ hạ cánh cưỡng bức, tuyên bố rằng họ sẽ thông báo cho ICAO và IATA về tiến trình điều tra và công bố báo cáo ngay sau đó.
Vào ngày 24 tháng 5 năm 2021, Cục trưởng Cục Hàng không của Bộ Giao thông Vận tải Belarus Artyom Sikorsky đã đọc một bức thư email gửi đến sân bay Minsk vào ngày 23 tháng 5. Thông điệp này được ký bởi "binh sĩ Hamas" và bao gồm yêu cầu Israel "ngừng bắn ở dải Gaza" (xem cuộc khủng hoảng Israel–Palestine 2021) và đối với châu Âu Liên minh để ngăn chặn sự hỗ trợ của Israel. Họ đã đe dọa cho nổ máy bay ở Vilnius, theo bức thư này. Thủ tướng Đức Angela Merkel gọi lời giải thích của người Belarus "hoàn toàn không thể tin được". Hamas phủ nhận nó họ liên quan đến vụ việc theo bất kỳ cách nào.
Vào ngày 25 tháng 5 năm 2021, Cục Hàng không Belarus đã công bố bản ghi âm liên lạc vô tuyến giữa cơ quan kiểm soát không lưu Belarus và các phi công FR 4978. Theo bản ghi âm đó, người điều hành chuyến bay Belarus ban đầu nói với các phi công rằng họ "có thông tin từ các dịch vụ đặc biệt" về quả bom trên máy bay, sau đó tuyên bố rằng "an ninh sân bay đã thông báo rằng họ đã nhận được e-mail ". Khi phi công hỏi có phải là sân bay Vilnius đã nhận được e-mail hay không hay sân bay Hy Lạp (Athens), nhà điều hành chuyến bay Belarus cho biết" một số sân bay đã nhận được thông báo đánh bom ". đã hạ cánh xuống Minsk, anh ấy được điều hành chuyến bay thông báo rằng đó là "khuyến nghị của chúng tôi". Đến thời điểm ngày 25 tháng 5, bản thông báo này không được các bên độc lập xác nhận.
Cấm vận.
Nội các Litva cấm tất cả các chuyến bay đến và đi từ Litva bay qua không phận Belarus, có hiệu lực từ 00:00 GMT, ngày 25 tháng 5 (03:00 EEST). Bộ trưởng Giao thông vận tải Anh Grant Shapps đã chỉ thị cho Cơ quan Hàng không Dân dụng yêu cầu các hãng hàng không Anh tránh không phận Belarus. Giấy phép hoạt động trong không phận Vương quốc Anh của hãng hàng không quốc gia Belarus Belavia đã bị đình chỉ. Tổng thống Ukraina Volodymyr Zelensky chỉ thị chính phủ ngừng giao thông hàng không với Belarus.
EU đã tổ chức một cuộc họp của các nhà lãnh đạo vào ngày 24 tháng 5 tại Brussels, Bỉ. Trước cuộc họp, Tổng thống Litva Gitanas Nausėda đã kêu gọi EU áp đặt các biện pháp trừng phạt kinh tế mới đối với Belarus. 8 quốc gia đã kêu gọi cấm các chuyến bay qua và đến Belarus. Một đề xuất khác là giao thông mặt đất bị cấm vào EU từ Belarus. Tại cuộc họp, người ta đã nhất trí cấm các hãng hàng không có trụ sở tại EU bay qua không phận Belarus, cấm các hãng hàng không Belarus bay vào không phận EU, và thi hành một đợt trừng phạt mới.