vietgpt/wikipedia_vi huggingface dataset:
Setonix brachyurus

Quokka (), tên khoa học Setonix brachyurus, là một loài động vật có vú trong họ Macropodidae, bộ Hai răng cửa. Loài này được Quoy &amp; Gaimard mô tả năm 1830.
Giống như loài thú có túi khác trong họ macropodidae (như con chuột túi và kanguru chân to), quokka là động vật ăn cỏ và chủ yếu sinh hoạt về đêm. Quokka có thể được tìm thấy trên một số đảo nhỏ ngoài khơi bờ biển Tây Úc, đặc biệt ở đảo Rottnest ngay ngoài khơi Perth và đảo Bald gần Albany và chúng thường xuất hiện với vẻ mặt hạnh phúc. Một quần thể đại lục nhỏ tồn tại trong khu vực bảo vệ bảo tồn thiên nhiên Two People nơi chúng cùng tồn tại với potoroo Gilbert.
Kích thước của một chú Quokka trung bình từ 40 – 90 cm, trong khi chiếc đuôi của chúng dài khoảng 25 – 30 cm, cân nặng tầm 2,5 – 5 kg. Chúng rất thích leo trèo trên những cây nhỏ và cây bụi.
Wallabia bicolor

Wallabia bicolor là một loài động vật có vú trong họ Macropodidae, bộ Hai răng cửa. Loài này được Desmarest mô tả năm 1804. Chúng sống ở miền đông Úc và cũng là loài duy nhất của chi Wallabia.
Phân bố.
"W. bicolor" sống ở vùng cực bắc Cape York thuộc Queensland, toàn bộ bờ biển miền đông và quanh phía nam-tây Victoria. Trước đây chúng được tìm thấy ở phía nam-đông Nam Úc, nhưng hiện nay khá hiếm.
Geogale aurita

Geogale aurita là một loài động vật có vú trong họ Tenrecidae, bộ Afrosoricida. Loài này được Milne-Edwards &amp; A. Grandidier mô tả năm 1872. Đây là loài đặc hữu của Madagascar. Môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và các vùng đất cây bụi nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.
Oryzorictes tetradactylus

Oryzorictes tetradactylus là một loài động vật có vú trong họ Tenrecidae, bộ Afrosoricida. Loài này được Milne-Edwards &amp; A. Grandidier mô tả năm 1882.
Micropotamogale ruwenzorii

Micropotamogale ruwenzorii là một loài động vật có vú trong họ Tenrecidae, bộ Afrosoricida. Loài này được de Witte &amp; Frechkop mô tả năm 1955.
Cryptochloris zyli

Chrysochloris zyli là một loài động vật có vú trong họ Chrysochloridae, bộ Afrosoricida. Loài này được Shortridge &amp; Carter mô tả năm 1938.
Eremitalpa granti

Eremitalpa granti là một loài động vật có vú trong họ Chrysochloridae, bộ Afrosoricida. Loài này được Broom mô tả năm 1907.
Loài này có bộ lông dài mượt, có màu xám trên đàn con và màu cát trên những con già hơn. Với chiều dài từ 7,5 đến 9 cm và trọng lượng từ 15 đến 25 g.
Phân bố địa lý và môi trường sống.
Loài này sinh sống ở bờ biển phía tây Nam Phi và phía tây nam Namibia. Môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu vực khô hạn, hầu hết là sa mạc cát.
Elephantulus myurus

Elephantulus myurus là một loài động vật có vú trong họ Macroscelididae, bộ Macroscelidea. Loài này được Thomas &amp; Schwann mô tả năm 1906.
Galegeeska rufescens

Galegeeska rufescens là một loài động vật có vú trong họ Macroscelididae, bộ Macroscelidea. Loài này được Peters mô tả năm 1878.
Loài này được tìm thấy ở Ethiopia, Kenya, Somalia, Nam Sudan, Tanzania và Uganda. Môi trường sống tự nhiên của chúng là xavan khô và cây bụi khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.
Macroscelides proboscideus

Chuột chù voi tai ngắn (tên khoa học Macroscelides proboscideus) là một loài chuột chù voi trong họ Macroscelididae. Nó được tìm thấy ở Botswana, Namibia và Nam Phi. Môi trường sống của nó là cận nhiệt đới hoặc vùng cây bụi khô cận nhiệt đới, nhiệt đới khô hoặc vùng đất thấp đồng cỏ cận nhiệt đới, và sa mạc. Chúng ăn côn trùng, cành và rễ cây. Thời gian mang thai của chúng là 56 ngày. Nó là loài duy nhất trong chi của nó (đơn loài), nhưng vẫn được nhóm lại với (nongiant) chuột chù voi mềm lông dày.
Macroscelides proboscideus là một trong những một số động vật có vú một vợ một chồng, làm cho chúng một nhóm mô hình cho nghiên cứu về một vợ một chồng. Chúng đã được nghiên cứu của hành vi bảo vệ bạn đời.
Petrodromus tetradactylus

Petrodromus tetradactylus là một loài động vật có vú trong họ Macroscelididae, bộ Macroscelidea. Loài này được Peters mô tả năm 1846.
Dendrohyrax arboreus

Dendrohyrax arboreus là một loài động vật có vú trong họ Procaviidae, bộ Hyracoidea. Loài này được A. Smith mô tả năm 1827.
Loài này được tìm thấy chủ yếu ở phía đông nam trung bộ của châu Phi.
Miêu tả.
Loài này bề ngoài trông giống chuột lang nhà. Nó có bộ lông dài, mềm, lông màu nâu xám bao quanh cơ thể, trong khi phía dưới lợt màu. Lông màu nhạt hơn gần chỏm lông và tai có một rìa lông trắng.
Bò biển Steller

Bò biển Steller (tên khoa học Hydrodamalis gigas) là một loài động vật có vú biển ăn thực vật lớn. Chúng được Zimmermann miêu tả cấp loài năm 1780 và Retzius miêu tả cấp chi năm 1794. Loài điển hình của chi này là "Hydrodamalis Stelleri" Retzius, 1794 (= "Manati gigas" Zimmermann, 1780).
Nó là thành viên lớn nhất của bộ Sirenia, trong đó bao gồm họ hàng gần nhất của nó Dugong dugon và lợn biển (Trichechus spp.).
Lợn biển Amazon

Lợn biển Amazon (tên khoa học "Trichechus inunguis") là một loài động vật có vú trong họ Trichechidae, bộ Sirenia. Nó được tìm thấy sống trong môi trường sống nước ngọt của lưu vực sông Amazon ở Brasil, Peru, Colombia, Ecuador, Guyana, và Venezuela. Mặc dù vậy, người ta ước tính nếu mức độ khai thác hiện nay ở Ecuador, nó sẽ biến mất trong vòng 10-15 năm. Màu sắc của nó là màu xám, nhưng đôi khi dường như là một màu xám nâu. Nó có da dày, nhăn nheo và gần như không có lông, nhưng có "râu" xung quanh miệng của nó.
Một tính năng gần như duy nhất (trong số những động vật có vú) của lợn biển là sự thay thế liên tục của hàm răng, răng mới mọc ở phía sau xương hàm và thay thế răng cũ và mòn ở phía trước. Nó có thể đạt chiều dài 2,8 m (9.2 ft). Con cái thường lớn hơn so với con đực, và có thể nặng 360–540 kg (790 đến 1,190 lb). Không giống như lợn biển Tây Ấn, nó thiếu móng trên đầu của hầu hết các chân chèo.
Lợn biển Tây Ấn Độ

Lợn biển Tây Ấn Độ (danh pháp hai phần: "Trichechus manatus") là một loài động vật có vú trong họ Trichechidae, bộ Sirenia.
Lợn biển Tây Ấn là một loài riêng biệt với lợn biển Amazon (T. inunguis) và lợn biển Tây Phi (T. senegalensis). Dựa trên các nghiên cứu di truyền và hình thái học, Lợn biển Tây Ấn được chia thành hai phân loài, Lợn biển Florida (T. m. latirostris) và Lợn biển Caribbe (T. m manatus.). Tuy nhiên, gần đây nghiên cứu di truyền (mtDNA) cho thấy rằng lợn biển Tây Ấn thực sự bao gồm ba nhóm, trong đó có nhiều hơn hoặc ít hơn về mặt phân bố địa lý như: (1) Florida và Quần đảo Antilles lớn,(2) Mexico, Trung Mỹ và miền bắc Nam Mỹ, và (3) đông bắc Nam Mỹ.
Cả lợn biển Florida và lợn biển Antillean đang bị đe dọa và đã được quan tâm bảo tồn bởi liên bang, nhà nước, tư nhân và các tổ chức phi lợi nhuận nhằm bảo vệ các loài khỏi những hiểm họa tự nhiên và con người gây ra.
Lợn biển Tây Phi

Lợn biển Tây Phi (danh pháp hai phần: "Trichechus senegalensis") là một loài động vật có vú trong họ Trichechidae, bộ Sirenia. Nó chủ yếu ăn thực vật. Lợn biển Tây Phi có thể được tìm thấy ở hầu hết các khu vực phía Tây của châu Phi, từ Senegal tới Angola. 
Chế độ ăn.
Lợn biển Tây Phi là động vật ăn cỏ; tuy nhiên, chúng cũng ăn nghêu, động vật nhuyễn thể và cá được tìm thấy trong lưới. Tỷ lệ phần trăm khẩu phần bao gồm nguyên liệu phi thực vật thay đổi tùy theo vị trí, với nhóm lợn biển sinh sống ngoài khơi có trung bình suốt đời là 50% nguyên liệu không phải thực vật. Lợn biển Tây Phi là giống lợn biển duy nhất dường như cố tình tiêu thụ nguyên liệu không phải thực vật. Phần lớn khẩu phần ăn của lợn biển châu Phi được tạo thành từ nhiều loại thực vật khác nhau được tìm thấy ở trên hoặc lơ lửng trên mặt nước. Lợn biển châu Phi sống trên sông chủ yếu ăn các loại thực vật nhô cao mọc trên bờ sông. Chế độ ăn của lợn biển châu Phi sống ở các cửa sông chỉ có cây rừng ngập mặn. Mỗi ngày, lợn biển châu Phi ăn khoảng 4% đến 9% trọng lượng cơ thể trong thảm thực vật ẩm ướt. Các vi sinh vật trong ruột già của lợn biển châu Phi, có chiều dài lên đến 20 mét, hỗ trợ nó tiêu hóa số lượng lớn và đa dạng các loại thực vật mà chúng tiêu thụ.
Dasypus hybridus

Dasypus hybridus là một loài động vật có vú trong họ Dasypodidae, bộ Cingulata. Loài này được Desmarest mô tả năm 1804. Loài này có ở Argentina, Brasil, Paraguay và Uruguay. Chúng là động vật có vú nhỏ có màu xám, dài từ 25 đến 50 cm và nặng khoảng 1,5 kg. Họ thuộc về bộ Cingulata và có một vỏ áo giáp da có chín đai.
Phân bố, môi trường sống và chế độ ăn.
"Dasypus hybridus" sống ở vùng đồng cỏ ở miền bắc Argentina, Uruguay, miền nam Brasil và Paraguay. Chúng sống trong hang hốc nhỏ. Chế độ ăn uống bao gồm chủ yếu là động vật mặc dù chúng cũng có thể ăn rau.
Dasypus sabanicola

Dasypus sabanicola là một loài động vật có vú trong họ Dasypodidae, bộ Cingulata. Loài này được Mondolfi mô tả năm 1968. Chúng là loài đặc hữu của Colombia và Venezuela, nơi mà môi trường sống của nó là những đồng cỏ liên tục bị ngập lụt của Llanos. Loài này có quan hệ gần gũi với tatu chín đai và armadillo mũi dài lớn. Loài này có rất ít lông và có thể nặng đến 9,5 kg, và có thể dài đến khoảng 60 cm. Nó sống trong cây bụi rậm rạp gần thành đá vôi. Giống như hầu hết các loài tatu khác, loài này ăn kiến.
Mô tả.
Cũng giống như các thành viên khác trong chi, loài này có có một vỏ giáp bằng sừng cứng có da lông bao phủ. Phần sau của cơ thể được bao phủ bởi 6-11 dải di chuyển được mang mại sự linh hoạt loài này. Đuôi có giáp, nhưng khuôn mặt, cổ và phần dưới bụng không có giáp bao phủ mà được bao phủ bằng lông thưa. Các chân ngắn và bốn ngón chân trên bàn chân trước và năm trên đôi chân sau dài với móng vuốt mạnh mẽ. Con trưởng thành phát triển đến chiều dài đầu và cơ thể tối đa khoảng 570 mm với đuôi lên đến 483 mm, và trọng lượng lên đến 10 kg.
Tatu khổng lồ

Tatu khổng lồ, tên khoa học Priodontes maximus, là một loài động vật có vú trong họ Dasypodidae, bộ Cingulata. Loài này được Kerr mô tả năm 1792.
Loài này đã từng được tìm thấy rộng rãi trong các khu rừng nhiệt đới của miền đông Nam Mỹ nhưng phạm vi phân bố của chúng xa về phía nam như miền bắc Argentina. Loài này nay được coi là dễ bị tuyệt chủng.
Tatu khổng lồ thích ăn mối và một số loài kiến, và thường ăn toàn bộ một gò mối. Nó cũng ăn các con mồi như giun, ấu trùng và các sinh vật lớn hơn, chẳng hạn như nhện và rắn, và thực vật.
Ít nhất một vườn thú, tại Villavicencio, Colombia - Los Ocarros - là dành riêng cho loài động vật này.
Tolypeutes tricinctus

Tatu ba đai Brazil (tên khoa học Tolypeutes tricinctus) là một loài tatu trong họ Dasypodidae đặt hữu của Brazil, nơi mà nó được biết đến như là "tatu-bola" (nghĩa là tatu trái bóng). Là một trong hai loài tatu (loài kia là tatu ba đai phía nam) có thể cuộn thành một quả bóng. Nó đã bị suy giảm 30% số lượng trong 10 năm qua.
Phạm vi.
Như tên gọi của nó, nó là loài bản địa của Brazil, sống chủ yếu ở phía đông của nước này, ngay phía nam của đường xích đạo. Chúng hiếm khi được tìm thấy về phía tây của kinh tuyến 50° độ Tây.
Đe dọa.
Hệ phòng thủ của tatu ba đai Brazil làm cho nó an toàn trước phần lớn động vật ăn thịt. Nhưng báo sư tử và báo đốm Mỹ đủ mạnh để trở thành mối đe dọa nhỏ của loài này. Mối nguy hiểm thực sự của chúng là sự phá hủy môi trường sống để nhường chỗ cho chăn nuôi gia súc.
Linh vật World Cup 2014.
Hiệp hội Caatinga, một tổ chức bảo vệ môi trường Brazil, tháng 1 năm 2012 ra mắt một chiến dịch đề xuất tatu ba đai trở thành linh vật của World Cup 2014. Vào tháng 3 năm 2012, tuần báo Brazil, "Veja", thông báo tatu ba đai sẽ là linh vật chính thức cho World Cup 2014 được tổ chức bởi Brazil. Thông báo chính thức vào tháng 9 năm 2012.
Bradypus pygmaeus

Bradypus pygmaeus (tên thông thường tiếng Anh gồm pygmy three-toed sloth, monk sloth và dwarf sloth) là một loài lười đặc hữu Isla Escudo de Veraguas, một hòn đảo nhỏ ngoài khơi bờ biển Panama. Loài này được mô tả lần đầu tiên bởi Robert P. Anderson của Đại học Kansas và Charles O. Handley Jr. của viện Smithsonian của 2001. "B. pygmaeus" nhỏ hơn đáng kể so với ba loài còn lại trong chi của chúng, nhưng bề ngoài lại tương tự của "Bradypus variegatus". Theo Anderson và Handley Jr., chiều dài đầu-thân từ , và khối lượng cơ thể từ .
Loài lười này, giống các loài lười khác, sống trên cây và ăn lá. Nó có quan hệ cộng sinh với tảo lục, giúp tạo một lớp ngụy trang. Chi tiết về hành vi giao phối và sinh sản chưa được ghi nhận. "B. pygmaeus" chỉ được tìm thấy độc nhất tại rừng đước đỏ của Isla Escudos de Veraguas, giới hạn trong khu vực rộng . Một cuộc nghiên cứu năm 2012 ước tính tổng số lượng của loài này là 79 cá thể. IUCN liệt kê chúng như một loài cực kỳ nguy cấp
Bradypus torquatus

Lười ba ngón Maned, Bradypus torquatus là một loài động vật có vú trong họ Bradypodidae, bộ Pilosa. Loài này được Illiger mô tả năm 1811.. Chúng chỉ sống ở Brasil.
Giải phẫu và hình thái học.
Con đực trưởng thành có tổng chiều dài đầu thân 55–72 cm (22–28 in), với một cái đuôi khoảng 5 cm (2,0 in) và trọng lượng 4,0-7,5 kg (8,8-17 lb). Con cái thường lớn hơn 55–75 cm (22–30 in), và trọng lượng 4,5-10,1 kg (9,9-22 lb). Cũng giống như tất cả các loài lười khác, Bradypus torquatus có khối lượng cơ bắp rất ít so với các loài động vật có vú cùng kích thước với nó. Khối lượng cơ giảm này cho phép nó treo trên các nhánh cây nhỏ.
Lười hai ngón Nam Mỹ

Lười hai ngón Linnaeus (Choloepus didactylus), còn được gọi là Lười hai ngón Nam Mỹ, là một loài lười từ Nam Mỹ, được tìm thấy ở Venezuela, Guyanas, Colombia, Ecuador, Peru và Brasil về phía bắc của sông Amazon.
Nó là động vật sống đơn độc, ban đêm và trên cây, được tìm thấy trong rừng nhiệt đới. Nó 
có thể bơi, làm cho nó có thể bơi qua sông và suối. Kẻ thù chính của chúng là con người, các loài chim lớn săn mồi như đại bàng Harpy và đại bàng mào, mèo rừng hay báo đốm Mỹ.
Lười hai ngón Hoffmann

Choloepus hoffmanni (tên tiếng Anh: "Hoffmann's two-toed sloth" - "Lười hai ngón Hoffmann") là một loài lười từ Trung và Nam Mỹ. Nó là một loài sống đơn độc về đêm, và sống trên cây, được tìm thấy trong rừng nhiệt đới và rừng rụng lá. Tên gọi thông thường trong tiếng Anh là để vinh danh nhà tự nhiên học người Đức Karl Hoffmann.
Lười hai ngón Hoffmann được tìm thấy trong các tán rừng nhiệt đới ở hai khu vực riêng biệt của Nam Mỹ. Một nửa được tìm thấy từ đông Honduras ở phía bắc đến tây Ecuador ở phía nam.
Phân loài.
Năm phân loài "C. hoffmanni" được công nhận là:
Thú ăn kiến khổng lồ

Thú ăn kiến khổng lồ còn được gọi là gấu kiến (danh pháp hai phần: "Myrmecophaga tridactyla") là một loài động vật có vú thuộc chi đơn loài "Myrmecophaga" trong họ Myrmecophagidae, bộ Pilosa. Loài này được Linnaeus mô tả năm 1758.
Đặc điểm.
Đây là một loài động vật có vú ăn côn trùng lớn có nguồn gốc từ Trung và Nam Mỹ. Đây là một trong bốn loài sống của thú ăn kiến ​​và được phân loại với các loài lười trong bộ Thú thiếu răng. Loài thú ăn kiến này ​​sống trên mặt đất không giống như những loài bà con với nó sinh sống trên cây hoặc vừa ở trên cây vừa ở trên mặt đất. Tiến hóa của nó có thể đã bị ảnh hưởng bởi sự mở rộng của các thảo nguyên ở Nam Mỹ.
Thú ăn kiến ​​khổng lồ là loài thú ăn kiến lớn nhất trong họ Myrmecophagidae cũng như cả phân bộ thú ăn kiến, thân dài 182–217 cm và cân nặng 33–41 kg (73-90 lb) đối với con đực và 27–39 kg (60-86 lb) đối với con cái. Nó có mõm thon dài, đuôi rậm, vuốt trước dài.
Thú ăn kiến ​​có thể được tìm thấy nhiều trong môi trường sống bao gồm đồng cỏ và rừng nhiệt đới. Nó kiếm ăn trong khu vực mở và dựa chủ yếu vào môi trường sống rừng. Nó ăn chủ yếu là kiến và mối, sử dụng vuốt trước để đào chúng lên và cái lưỡi dài và dính để thu lấy con mồi.
Mặc dù thú ăn kiến ​​khổng lồ sống trong phạm vi lãnh địa chồng chéo, chúng chủ yếu sống đơn độc ngoại trừ trong mối quan hệ mẹ-con cái, tương tác gây hấn cực giữa các con đực, và khi giao phối. Thú ăn kiến ​​mẹ mang con cái của chúng trên lưng của họ cho đến khi cai sữa.
Thú ăn kiến ​​khổng lồ được liệt kê là loài sắp nguy cấp bởi Liên minh Quốc tế Bảo tồn Thiên nhiên (IUCN). Nó đã bị tuyệt diệt ở một số phần của môi trường sống trước đây của nó. Các mối đe dọa đến sự tồn tại của nó bao gồm phá hủy môi trường sống và săn bắn, mặc dù một số loài ăn kiến ​​sống trong các khu vực được bảo vệ.
Tamandua tetradactyla

Tamandua tetradactyla là một loài động vật có vú trong họ Myrmecophagidae, bộ Pilosa. Loài này được Linnaeus mô tả năm 1758.
Đó là một động vật cô độc, được tìm thấy trong nhiều môi trường sống từ trưởng thành rừng xáo trộn thứ cấp và thảo nguyên khô cằn. Nó ăn kiến, mối, và ong. Móng vuốt mũi rất mạnh của nó có thể được sử dụng để phá vỡ tổ côn trùng hay tự vệ
Phân bố và môi trường sống.
Loài này được tìm thấy ở Nam Mỹ từ Venezuela và Trinidad tới miền bắc Argentina, miền nam Brazil, Uruguay và ở độ cao 1.600 m (5.200 ft). Nó sống ở cả rừng ẩm ướt và khô
Dendrogale murina

Dendrogale murina là một loài động vật có vú trong họ Tupaiidae, bộ Scandentia. Loài này được Schlegel &amp; Müller mô tả năm 1843.
Ptilocercus lowii

Ptilocercus lowii là một loài động vật có vú trong họ Ptilocercidae, bộ Scandentia. Loài này được Gray mô tả năm 1848. Đây là loài bản địa của miền nam Thái Lan, Bán đảo Malay, Borneo và một số đảo của Indonesia.
"Ptilocercus lowii" là loài thú hoang dã duy nhất có thể tiêu thụ rượu. Một nghiên cứu về loài này ở Malaysia phát hiện rằng mất khoảng 7 giờ nó tiêu thụ một lượng tương đương 10 đến 12 cốc rượu có độ cồn lên đến 3,8% mỗi đêm của loại lên men mật tự nhiên của loài cọ Eugeissona.
Microcebus berthae

Microcebus berthae là một loài động vật có vú trong họ Cheirogaleidae, bộ Linh trưởng. Loài này được Rasoloarison, Goodman &amp; Ganzhorn mô tả năm 2000.
Microcebus ravelobensis

Microcebus ravelobensis là một loài động vật có vú trong họ Cheirogaleidae, bộ Linh trưởng. Loài này được Zimmermann, Ehresmann, Zietemann, Radespiel, Randrianambinina, &amp; Rakotoarison miêu tả năm 1997.
Microcebus sambiranensis

Microcebus sambiranensis là một loài động vật có vú trong họ Cheirogaleidae, bộ Linh trưởng. Loài này được Rasoloarison, Goodman &amp; Ganzhorn mô tả năm 2000.
Microcebus tavaratra

Microcebus tavaratra là một loài động vật có vú trong họ Cheirogaleidae, bộ Linh trưởng. Loài này được Rasoloarison, Goodman &amp; Ganzhorn mô tả năm 2000.
Phaner electromontis

Phaner electromontis là một loài động vật có vú trong họ Cheirogaleidae, bộ Linh trưởng. Loài này được Groves &amp; Tattersall mô tả năm 1991.
Phaner pallescens

Phaner pallescens là một loài động vật có vú trong họ Cheirogaleidae, bộ Linh trưởng. Loài này được Groves &amp; Tattersall mô tả năm 1991.
Phaner parienti

Phaner parienti là một loài động vật có vú trong họ Cheirogaleidae, bộ Linh trưởng. Loài này được Groves &amp; Tattersall mô tả năm 1991.
Vượn cáo đầu xám

Vượn cáo đầu xám, tên khoa học Eulemur cinereiceps, là một loài động vật có vú trong họ Lemuridae, bộ Linh trưởng. Loài này được A. Grandidier &amp; Milne-Edwards mô tả năm 1890.
Vượn cáo đen

Eulemur macaco là một loài động vật có vú trong họ Lemuridae, bộ Linh trưởng. Loài này được Linnaeus mô tả năm 1766.
Nó là loài đặc hữu của Madagascar. Ban đầu người ta cho rằng loài này có hai phân loài, "Eulemur macaco macaco" và "Eulemur macaco flavifrons", cả hai đã được nâng thành loài đầy đủ bởi Mittermeier năm 2008 thành "Eulemur macaco" vàd "Eulemur flavifrons". Đặc điểm khác nhau rõ nhất giữa hai loài là màu mắt; "Eulemur flavifrons", vượn cáo đen mắt lục có mắt màu lục và "Eulemur macaco", vượn cáo đen có mắt màu nâu hoặc màu cam.
Cả hai loài sinh sống ở tây bắc Madagascar. Vượn cáo đen hiện diện ở rừng ẩm ở vùng Sambirano của Madagascar và các đảo gần đó. Vượn cáo đen mắt lục hạn chế ở bán đảo Sahamalaza và các rừng phụ cận. Có các báo cáo con lai giữa hai loài nơi phạm vi phân bố của chúng chồng lấn ở khu bảo tồn đặc biệt Manongarivo.
Loài vượn cáo đen này dài 90–110 cm, trong đó có chiều dài đuôi 51–65 cm. Trọng lượng thường dao động trong khoảng 1,8 – 2 kg. Con đực và con cái khác nhau về màu sắc. Con đực có màu lông màu sô cô la tối hoặc đen còn con cái có bộ lông màu nau nhạt hơn, thường là màu nâu vừa, màu nâu hạt dẻ hoặc thậm chí màu nâu cam. Con đực có những túm tai lớn màu đen, trong khi con cái có những túm tai lớn màu trắng.
Chỉ có loài "Eulemur" hiện diện trong phạm vi của vượn cáo đen là vượn cáo nâu thông thường có phạm vi phân bố chồng lấn với loài vượn cáo đen ở rìa cực nam và phía đông phạm vi phân bố của nó, Chế độ ăn chủ yếu là trái cây, chiếm 78% khẩu phần. Các thức ăn khác gồm hoa, lá, nấm và một số động vật không xương sống, đặc biệt là vào mùa khô chúng ăn mật hoa.
Lepilemur ankaranensis

Lepilemur ankaranensis là một loài động vật có vú trong họ Lepilemuridae, bộ Linh trưởng. Loài này được Rumpler &amp; Albignac mô tả năm 1975.
Lepilemur septentrionalis

Lepilemur septentrionalis là một loài động vật có vú trong họ Lepilemuridae, bộ Linh trưởng. Loài này được Rumpler &amp; Albignac mô tả năm 1975.
Avahi unicolor

Avahi unicolor là một loài động vật có vú trong họ Indridae, bộ Linh trưởng. Loài này được Thalmann &amp; Geissmann mô tả năm 2000.
Galagoides granti

Galagoides granti là một loài động vật có vú trong họ Galagidae, bộ Linh trưởng. Loài này được Thomas &amp; Wroughton mô tả năm 1907.
Galagoides orinus

Galagoides orinus là một loài động vật có vú trong họ Galagidae, bộ Linh trưởng. Loài này được Lawrence &amp; Washburn mô tả năm 1936.
Tarsius dentatus

Tarsius dentatus là một loài động vật có vú trong họ Tarsiidae, bộ Linh trưởng. Loài này được Miller &amp; Hollister mô tả năm 1921.
Tarsius pumilus

Tarsius pumilus là một loài động vật có vú trong họ Tarsiidae, bộ Linh trưởng. Loài này được Miller &amp; Hollister mô tả năm 1921.
Khỉ sóc Goeldi

Khỉ sóc Goeldi, danh pháp hai phần là "Callimico goeldii", là một loài động vật có vú trong họ Cebidae, bộ Linh trưởng. Loài này được Thomas mô tả năm 1904.
Loài này sống ở vùng thượng lưu Amazon của Bolivia, Brazil, Colombia, Ecuador và Peru. Nó là loài duy nhất được phân loại trong chi Callimico, và những con khỉ đôi khi được gọi là "callimicos".
Khỉ sóc Goeldi có màu nâu đen hoặc đen và tóc trên đầu và đuôi của chúng đôi khi có màu đỏ, trắng hoặc bạc nâu nổi bật. Thân dài khoảng 8–9 inch (20–23 cm) và đuôi dài khoảng 10–12 inch (25–30 cm).
Callithrix acariensis

Mico acariensis là một loài động vật có vú trong họ Cebidae, bộ Linh trưởng. Loài này được M. van Roosmalen, T. van Roosmalen, Mittermeier &amp; Rylands mô tả năm 2000.
Đây là loài đặc hữu của Brasil.
Mô tả.
Thân trước trắng với lưng trên màu xám, phần lớn lưng có màu xám sẫm và phần gồ lên có màu cam. Đùi và hông có một sọc trắng rộng 2 cm chạy dọc (phần đặc trưng của chi này). Bụng và các chi bên trong màu cam sáng. Đùi và chân màu cam. Cẳng tay màu trắng xám pha cam. Đuôi màu đen với đầu màu cam sáng. Đầu có 1 lớp lông màu xám nhạt hoặc trắng. Mặt trần với da màu hồng hoặc da thịt, xung quanh mắt, hai bên lỗ mũi và cằm có màu đen. Có một vùng lông đen hình tam giác hẹp trên mũi. Tai có màu sẫm và phủ một vài sợi lông trắng. Bộ phận sinh dục của cả hai giới đều to ra và có màu trắng đục. Loài này có màu sắc sặc sỡ và nhạt hơn các loài khác trong phân nhóm của nó, "Mico melanurus", "Mico saterei", "Mico mauesi" và "Mico humeralifer".
Thức ăn.
Trái cây, thịt côn trùng và động vật nhỏ.
Callithrix humilis

Callibella humilis là một loài động vật có vú trong họ Cebidae, bộ Linh trưởng. Loài này được M. van Roosmalen, T. van Roosmalen, Mittermeier &amp; de Fonseca miêu tả năm 1998.
Callithrix jacchus

Callithrix jacchus là một loài động vật có vú trong họ Cebidae, bộ Linh trưởng. Loài này được Linnaeus mô tả năm 1758.
Ban đầu loài này sinh sống ở bờ biển đông bắc Brazil, ở các bang Piaui, Paraiba, Ceará, Rio Grande do Norte, Pernambuco, Alagoas và Bahia. Thông qua việc thả (cả cố ý và không chủ ý) các cá thể bị nuôi nhốt, loài này đã mở rộng phạm vi kể từ những năm 1920 đến Đông Nam Brazil (lần đầu tiên nhìn thấy chúng trong tự nhiên ở Rio de Janeiro là vào năm 1929), nơi chúng trở thành một loài xâm lấn, làm dấy lên lo ngại về di truyền sự ô nhiễm của các loài tương tự, chẳng hạn như "Callithrix aurita", và ăn thịt chim yến và trứng.
Trình tự toàn bộ bộ gen của một con cái loài này được công bố vào ngày 20 tháng 7 năm 2014. Loài này trở thành Khỉ thế giới mới đầu tiên được giải trình tự bộ gen.
Callithrix manicorensis

Mico manicorensis là một loài động vật có vú trong họ Cebidae, bộ Linh trưởng. Loài này được M. van Roosmalen, T. van Roosmalen, Mittermeier &amp; Rylands mô tả năm 2000.
Callithrix mauesi

Mico mauesi là một loài động vật có vú trong họ Cebidae, bộ Linh trưởng. Loài này được Mittermeier, M. Schwarz &amp; Ayres miêu tả năm 1992.
Callithrix nigriceps

Mico nigriceps là một loài động vật có vú trong họ Cebidae, bộ Linh trưởng. Loài này được Ferrari &amp; Lopes miêu tả năm 1992.
Callithrix saterei

Mico saterei là một loài động vật có vú trong họ Cebidae, bộ Linh trưởng. Loài này được Silva &amp; Noronha miêu tả năm 1998.
Khỉ sóc nhỏ

Khỉ sóc nhỏ, danh pháp hai phần là "Saguinus bicolor", là một loài động vật có vú trong họ Cebidae, bộ Linh trưởng. Loài này được Spix mô tả năm 1823.
Loài này được tìm thấy trong một khu vực giới hạn trong các rừng mưa Amazon của Brasil.
Loài khỉ Tân thế giới này được tìm thấy bên trong và phía Bắc của đường giới hạn thành phố Manaus, thủ phủ của bang Amazonas của Brazil. Sự phân bố chính là trong khu vực giữa sông Cuieiras và sông Preto da Eva. Chúng cũng được tìm thấy trong khu vực phụ cần gần giữa hai sông Preto da Eva và sông Urubu, nhưng tương đối hiếm. Dường như có sự cạnh tranh giữa các loài với nhau giữa loài khỉ này với loài khỉ tay đỏ trong chi và loài khỉ tay đỏ đang dần dần thay thế loài này từ khu vực phân bố lịch sử của chúng. Do đó, có nhiều mối đe dọa đến sự tồn tại lâu dài đối với loài khỉ này xuất phát từ sự phá hủy môi trường sống và sự cạnh tranh giữa hai loài.
Saguinus imperator

Saguinus imperator là một loài động vật có vú trong họ Callitrichidae, bộ Linh trưởng. Loài này được Goeldi mô tả năm 1907.
Loài này sinh sống ở tây nam lưu vực Amazon, ở phía đông Peru, phía bắc Bolivia và ở phía tây các bang Acre và Amazonas của Brazil.
Lông của chúng chủ yếu là màu xám, với các đốm màu vàng trên ngực. Bàn tay và bàn chân có màu đen, đuôi màu nâu. Chúng có đặc điểm nổi bật với ria mép dài màu trắng, kéo dài về cả hai bên mặt và vượt quá vai. Chúng đạt đến chiều dài , cộng với một cái đuôi dài . Nó nặng khoảng 300-400 gram (11-14 oz).
Saguinus pileatus

Saguinus pileatus là một loài động vật có vú trong họ Cebidae, bộ Linh trưởng. Loài này được I. Geoffroy &amp; Deville mô tả năm 1848.
Saimiri boliviensis

Saimiri boliviensis là một loài động vật có vú trong họ Cebidae, bộ Linh trưởng. Loài này được I. Geoffroy &amp; Blainville mô tả năm 1834.
Khỉ sóc trung Mỹ

Khỉ sóc trung Mỹ, danh pháp hai phần là "Saimiri oerstedii", là một loài động vật có vú trong họ Cebidae, bộ Linh trưởng. Loài này được Reinhardt mô tả năm 1872.
Callicebus bernhardi

Callicebus bernhardi là một loài động vật có vú trong họ Pitheciidae, bộ Linh trưởng. Loài này được van Roosmalen, van Roosmalen &amp; Mittermeier mô tả năm 2002.
Callicebus coimbrai

Callicebus coimbrai là một loài động vật có vú trong họ Pitheciidae, bộ Linh trưởng. Loài này được Kobayashi &amp; Langguth miêu tả năm 1999.
Callicebus discolor

Callicebus discolor là một loài động vật có vú trong họ Pitheciidae, bộ Linh trưởng. Loài này được I. Geoffroy &amp; Deville mô tả năm 1848.
Callicebus stephennashi

Callicebus stephennashi là một loài động vật có vú trong họ Pitheciidae, bộ Linh trưởng. Loài này được van Roosmalen, van Roosmalen &amp; Mittermeier mô tả năm 2002.
Khỉ uakari mặt đỏ

Khỉ uakari mặt đỏ, tên khoa học Cacajao calvus, là một loài khỉ Tân thế giới đặc trưng bởi một cái đuôi rất ngắn, mặt đỏ, một cái đầu hói; và lông dài. Nó bị giới hạn ở rừng Várzea và môi trường sống có nhiều cây gần nước ở phía tây Amazon của Brasil và Peru.
Phân loại.
Nó có 4 phân loài được công nhận:
Khỉ trọc mũi trắng

Khỉ trọc mũi trắng (danh pháp hai phần: "Chiropotes albinasus") là một loài động vật có vú trong họ Pitheciidae, bộ Linh trưởng. Loài này được I. Geoffroy &amp; Deville mô tả năm 1848.
Pithecia pithecia

Pithecia pithecia là một loài động vật có vú trong họ Pitheciidae, bộ Linh trưởng. Loài này được Linnaeus mô tả năm 1766.
Loài khỉ này được tìm thấy ở Brazil, Guiana thuộc Pháp, Guyana, Suriname và Venezuela. Loài này sống trong tán tầng dưới của rừng, thức ăn chủ yếu là trái cây, và cũng ăn các loại hạt, hạt, và côn trùng.
Có hai phân loài của khỉ này công nhận:
Ateles fusciceps

Khỉ nhện đầu đen ("Atele fusciceps") là một họ khỉ Tân Thế giới, sinh sống ở Trung và Nam Mỹ. Nó được tìm thấy ở Colombia, Ecuador và Panama. Mặc dù các nhà linh trưởng học như Colin Groves (1989), Kellogg và Goldman (1944) trong việc đánh giá "A. fusciceps" là một loài riêng biệt, và một số các nhà khoa học khác, bao gồm Froelich (1991), Collins và Dubach (2001) và Nokers (2005) coi nó như một phân loài của khỉ nhện Geoffroy.
Có hai phân loài là:
"A. f. fusciceps" sống trong các khu rừng ẩm nhiệt đới và cận nhiệt đới từ so với mực nước biển. Mật độ dân số là 1,2 con khỉ trên mỗi km vuông. "A. f. Rufiventris" sống trong rừng khô, rừng ẩm và rừng mây và có thể sống ở độ cao so với mực nước biển.
"A. f. fusciceps" có thân màu đen hoặc nâu với chiếc đầu màu nâu. "A. f. rufiventris" hoàn toàn màu đen với một ít màu trắng trên cằm. Khỉ nhện đầu đen là một trong những họ khỉ Tân Thế giới cỡ lớn. Chiều dài đầu và thân, không tính đuôi, thường nằm trong khoảng từ . Chiếc đuôi có khả năng cầm nắm có chiều dài khoảng từ . Trung bình, con đực nặng và con cái nặng . Não nặng .
Khỉ nhện đầu đen là sinh vật ban ngày, có thói quen di chuyển trên cây. Nó di chuyển bằng cách leo trèo. Khi giao phối, con cái có thể phối ngẫu với con đực tối đa ba ngày. Thời gian mang thai là từ 226 đến 232 ngày. Khỉ sơ sinh cưỡi trên lưng mẹ trong 16 tuần và được cai sữa từ lúc 20 tháng. Con cái trưởng thành trong tình dục ở tuổi 51 tháng; con đực lúc 56 tháng. Con cái sinh ba năm một lần.
Khỉ nhện đầu đen được coi là nguy cấp bởi Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN) do mất dần cá thể ước tính hơn 50% trong 45 năm (2018-2063), do sự săn bắn và xâm lấn của con người vào phạm vi cư trú của chúng.
Khỉ nhện đầu đen có thể sống trong môi trường nuôi nhốt hơn 24 năm.
Chlorocebus tantalus

Chlorocebus tantalus là một loài động vật có vú trong họ Khỉ Cựu thế giới, bộ Linh trưởng. Loài này được Ogilby mô tả năm 1841.
Đây là loài đặc hữu của Ghana, Sudan, và Kenya. Ban đầu nó được xem là phân loài của "Chlorocebus aethiops". Tất cả các loài trong "Chlorocebus" trước đây được đặt trong chi "Cercopithecus".
Loài này có 3 phân loài được công nhận:
Macaca cyclopis

Khỉ đá Đài Loan (danh pháp hai phần: Macaca cyclopis) hay khỉ di Đài Loan (臺灣獼猴), khỉ ô chi (烏肢猴), là một loài động vật có vú trong họ Cercopithecidae, bộ Linh trưởng. Loài này được Swinhoe mô tả năm 1862.
Đây là loài đặc hữu của đảo Đài Loan và đã được nhập nội vào Nhật Bản. Ngoài con người, khỉ đá Formosa là loài động vật linh trưởng bản địa duy nhất sinh sống tại Đài Loan.
Mô tả.
Loài khỉ này thân dài 50–60 cm và cân nặng 5–12 kg, con cái thường có kích thước nhỏ. Đuôi tương đối dài 26–45 cm. Bộ lông màu nâu hoặc màu xám.
Khỉ đuôi lợn phương bắc

Khỉ đuôi lợn phương bắc (danh pháp hai phần: "Macaca leonina") là một loài động vật có vú trong họ Cercopithecidae, bộ Linh trưởng. Loài này được Blyth mô tả năm 1863. Loài này được tìm thấy ở Bangladesh, Campuchia, Trung Quốc, Ấn Độ, Lào, Myanmar, Thái Lan, và Việt Nam. Theo truyền thống, nó đã được coi là một phân loài của M. nemestrina. Tại Ấn Độ, nó được tìm thấy ở phía nam sông Brahmaputra, ở phần đông bắc của đất nước. Phạm vi của nó ở Ấn Độ kéo dài từ Assam và Meghalaya để đông Aruanchal Pradesh, Nagaland, Manipur, Mizoram và Tripura.
Macaca nigra

Macaca nigra là một loài động vật có vú trong họ Cercopithecidae, bộ Linh trưởng. Loài này được Desmarest mô tả năm 1822.
Đây là một loài khỉ Cựu thế giới sinh sống trong khu bảo tồn Tangkoko, phía đông bắc của đảo Sulawesi của Indonesia (Celebes), cũng như trên các đảo lân cận nhỏ hơn.
Miêu tả.
Dân địa phương gọi là yaki hoặc wolai, da và khuôn mặt không có lông, ngoại trừ một số lông trắng trong phạm vi vai, hoàn toàn màu đen tuyền. Bất thường đối với một loài động vật linh trưởng, chùn có đôi mắt màu nâu đỏ nổi bật.
Mõm dài với má cao và búi tóc dài, hoặc mào, ở phía trên đầu là nổi bật. Đuôi cụt dài chỉ khoảng 2 cm. Với chiều dài cơ thể tổng cộng 44 cm đến 60 cm và trọng lượng 3,6-10,4 kg, nó là một trong những loài khỉ nhỏ hơn. Tuổi thọ của loài này ước tính vào khoảng 20 năm.
Macaca pagensis

Macaca pagensis là một loài khỉ Cựu thế giới đặc hữu quần đảo Mentawai ngoài khơi phía tây Sumatra. Đây được coi là loài cực kỳ nguy cấp do môi trường sống liên tục thu hẹp. "Macaca pagensis" từng được nhìn nhận là phân loài của "Macaca siberu", song cách phân loại này mang tính đa ngành, do vậy hai loài được tách riêng. Cả hai loài về phân loại đều từng là phân loài của "Macaca nemestrina".
Mô tả.
Con đực thường lớn hơn con cái. Chiều dài thân mình con đực 45–55 cm, con cái 40–45 cm. Đuôi con đực dài 13–16 cm còn đuôi con cái dài 10–13 cm. Con đực nặng 6–9 kg, con cái nặng 4.5–6 kg. Lưng chúng màu nâu sậm; hai bên cổ, mặt trước vai và mặt bụng mang màu hạt dẻ hay màu thổ hoàng nhạt. Cẳng chân màu nâu, cánh tay màu hung đỏ. Mặt trụi lông, da mặt đen, mắt nâu. Chúng có túi má để đựng thức ăn.
Môi trường sống.
Môi trường sống tự nhiên của "M. pagensis" là rừng mưa, tuy chúng cũng mon men đến ven sông và rừng thưa-đầm lầy ven biển. Chúng sống cao so với nền rừng, trên tầng tán, kiếm ăn ở độ cao 24 -36 m, và có lúc ngủ ở nơi đạt độ cao 45 m. Thức ăn chính là sung. Thường một bầy kiếm ăn gồm một con đực, một số con cái và con của chúng. Con đực quyết định và thông báo cho bầy bằng tiếng kêu the thé. Những con đực sống một mình có thể thách thức con đực trong bầy để giành vị trí, dẫn đến đánh nhau. Thiên địch của "M. pagensis" là diều hoa Miến Điện và trăn gấm.
Sinh sản.
Con cái cho thấy mình sẵn sàng giao phối khi cơ quan sinh dục ngoài trở nên sưng đỏ. Con cái cúi mình để mở màn việc giao phối. Thời kì mang thai là 5-6 tháng. Mỗi lứa con mẹ chỉ đẻ một con. Con mẹ ăn nhau thai và liếm sạch mình cho con non.
Số lượng và mối đe dọa.
Loài này sống trên quần đảo Mentawai, cách bờ biển tây Sumatra 150 km. Chúng có mặt trên ba trong bốn đảo lớn của quần (Bắc Pagai, Nam Pagai, Sipura). Do sự phá rừng, IUCN xếp nó vào số các loài cực kỳ nguy cấp. Lý do phá rừng chính là để lấy đất trồng và lấy gỗ.
Macaca radiata

Macaca radiata là một loài động vật có vú trong họ Cercopithecidae, bộ Linh trưởng. Loài này được É. Geoffroy mô tả năm 1812. Đây là đặc hữu của miền nam Ấn Độ. Sự phân bố của loài này bị giới hạn bởi Ấn Độ Dương ở ba phía và sông Godavari và Tapti cùng với một loài khỉ raveus cạnh tranh có liên quan ở phía bắc. Những thay đổi sử dụng đất trong vài thập kỷ qua đã dẫn đến những thay đổi trong ranh giới phân phối của nó với loài khỉ rakesus, gây lo ngại cho tình trạng của loài này trong tự nhiên.
Loài khỉ thế giới cũ này là một động vật hoạt động ban ngày. Thân dài 35–60 cm cộng với đuôi 35-68. Con đực nặng 5,5 đến 9,0 kg, con cái 3,5 đến 4,5 kg. Khỉ nuôi nhốt có thể sống tới 35 năm. Chúng ăn trái cây, các loại hạt, hạt, hoa, động vật không xương sống và ngũ cốc. Ở miền nam Ấn Độ, loài khỉ này tồn tại dưới dạng con người, ăn thức ăn do con người cung cấp và đột kích mùa màng và nhà cửa. 
Hai phân loài của đã được xác định: "M. r. radiata" và "M. r. Diluta".
Macaca siberu

Macaca siberu là một loài động vật có vú trong họ Cercopithecidae, bộ Linh trưởng. Loài này được Fuentes &amp; Olson miêu tả năm 1995.
Khỉ mặt chó Tây Phi

Khỉ mặt chó Tây Phi ("Mandrillus leucophaeus") là một loài linh trưởng trong họ Khỉ Cựu Thế giới (Cercopithecidae), có quan hệ gần gũi với "Mandrillus sphinx".
Mô tả.
Khỉ mặt chó Tây Phi là một loài khỉ đuôi ngắn, dài , có bề ngoài tương tự "Mandrillus sphinx" (khỉ mặt chó thường). Dị hình giới tính giữa con đực và con cái nổi bật hơn hết ở cân nặng, con đực nặng đến còn con cái nặng chỉ .
Thân mình phủ lông nâu-xám. Con đực trưởng thành có môi dưới màu hồng, cằm trắng với nếp gấp da dọc sống mũi. Mông màu hồng, cẩm quỳ hay lam. Con cái màu sắc kém nổi bật hơn.
Sinh học.
Một con đực thống trị lãnh đạo một nhóm nhiều con đực con cái gồm 20-30 cá thể và là cha của hầu hết những con non. Nhóm này có thể tham gia cùng với những nhóm khác, tạo thành siêu nhóm gồm hơn 100 cá thể. Chúng là loài bán du mục theo mùa và thường dụi ngực vào cây để đánh dấu lãnh thổ. Chúng là loài sống một phần trên mặt đất, kiếm ăn chủ yếu trên mặt đất, nhưng leo cây để ngủ vào ban đêm. Con cái sinh một con; cặp song sinh đã được ghi nhận một lần tại Drill Rehab &amp; Breeding Center ở Nigeria. Tuổi thọ trung bình trong điều kiện nuôi nhốt là 28 năm. Chế độ ăn uống chủ yếu là trái cây, ăn nhiều loại trái cây, nhưng đôi khi chúng cũng ăn các loại thảo mộc, rễ, trứng, côn trùng và động vật có vú nhỏ.
Khỉ mặt chó

Khỉ mặt chó (Mandrillus sphinx) là một loài khỉ cựu thế giới (Cercopithecidae), có liên quan chặt chẽ với khỉ đầu chó và thậm chí chặt chẽ hơn với khỉ mặt chó Tây Phi. Nó được tìm thấy ở miền nam Cameroon, Gabon, Guinea Xích Đạo, và Congo. Khỉ mặt chó chủ yếu sống trong rừng mưa nhiệt đới và khảm rừng thảo nguyên. Chúng sống trong các nhóm được gọi là đám (hordes). Khỉ mặt chó có một chế độ ăn uống ăn tạp bao gồm chủ yếu là các loại trái cây và côn trùng. Mùa giao phối của chúng diễn ra từ tháng sáu đến tháng mười.
Khỉ mặt chó chủ yếu sống trong các khu rừng mưa nhiệt đới nhưng cũng di chuyển qua các trảng cỏ. 
Chúng cũng đã được ghi nhận ở các vùng núi, gần sông và trong ruộng canh tác.Chúng hoạt động vào ban ngày và dành phần lớn thời gian trên mặt đất. Thức ăn ưa thích của chúng là trái cây và hạt, nhưng chúng cũng ăn lá, cùi cây, nấm và động vật từ côn trùng đến linh dương non. 
Một nghiên cứu cho thấy chế độ ăn của khỉ mặt chó bao gồm trái cây (50,7%), hạt (26,0%), lá (8,2%), lõi xốp cây (6,8%), hoa (2,7%) và chất động vật (4,1%). , với các loại thực phẩm khác chiếm 1,4% còn lại.
 Khỉ mặt chó sống trong các đám lớn, ổn định có thể lên tới hàng trăm con. 
Những nhóm lớn này khá ổn định và dường như không phải là sự tập hợp của những nhóm nhỏ hơn. Tại vườn quốc gia Lopé, Gabon, đàn khỉ mặt chó được phát hiện có trung bình 620 cá thể và một số nhóm lớn tới 845 cá thể, khiến chúng có thể là nhóm linh trưởng hoang dã gắn kết lớn nhất. Một nghiên cứu khác ở Lopé đã phát hiện ra rằng một đàn gồm 625 con khỉ mặt chó bao gồm 21 con đực thống trị, 71 con đực kém ưu thế và chưa trưởng thành, 247 con cái trưởng thành và vị thành niên, 200 con non và 86 con non phụ thuộc. Con cái tạo thành cốt lõi của các nhóm này, trong khi con đực trưởng thành sống đơn độc và chỉ đoàn tụ với các nhóm lớn hơn trong mùa sinh sản. Những con đực thống trị có màu sắc rực rỡ nhất, sườn và mông béo nhất, đồng thời thành công nhất trong việc sinh con non.
Khỉ mặt chó được phân loại là dễ bị tổn thương trong Sách đỏ của IUCN. Các mối đe dọa lớn nhất của nó là phá hủy môi trường sống và săn bắt thịt thú rừng. Gabon được coi là thành trì của loài này. Môi trường sống của nó đã giảm ở Cameroon và Guinea Xích Đạo, trong khi phạm vi của nó ở Cộng hòa Congo bị hạn chế.
Khỉ đầu chó vàng

Khỉ đầu chó vàng (Papio cynocephalus) là một loài động vật có vú trong họ Cercopithecidae, bộ Linh trưởng. Loài này được Linnaeus mô tả năm 1766.
Khỉ đầu chó Guinea

Khỉ đầu chó Guinea, tên khoa học Papio papio, là một loài khỉ đầu chó trong họ Cercopithecidae, bộ Linh trưởng. Khỉ đầu chó Guinea sinh sống một khu vực nhỏ ở miền tây Châu Phi. Phạm vi của nó bao gồm Guinée, Sénégal, Gambia, miền nam Mauritanie và Tây Mali. Môi trường sống của nó bao gồm rừng khô, và tiếp giáp thảo nguyên cây bụi hoặc thảo nguyên. Khỉ đầu chó Guinea là loài khỉ đầu chó nhỏ nhất, có trọng lượng từ 13 đến 26 kg (28,6-57 lbs). Tuổi thọ của chúng từ 35 đến 45 năm.
Nó là động vật sống ban ngày và trên cạn, nhưng ngủ trên cây vào ban đêm. Nó sống trong đàn lên đến 200 cá thể, mỗi con ở một nơi theo một hệ thống phân cấp. Giống như tất cả khỉ đầu chó, nó ăn tạp, ăn trái cây, chồi, rễ, cỏ, rau, hạt, củ, lá, hạt, ngũ cốc, côn trùng, và động vật có vú nhỏ. Bởi vì nó ăn gần như bất cứ thứ gì có sẵn, nó có thể chiếm cứ các khu vực ít tài nguyên hoặc điều kiện khắc nghiệt. Sự hiện diện của nó có thể giúp cải thiện môi trường sống bởi vì nó đào nước và gieo hát giống qua chất thải, khuyến khích tăng trưởng thực vật.
Khỉ đầu chó Chacma

Khỉ đầu chó Chacma, tên khoa học Papio ursinus, là một loài động vật có vú trong họ Cercopithecidae, bộ Linh trưởng. Loài này được Kerr mô tả năm 1792.
Colobus guereza

Colobus guereza là một loài động vật có vú trong họ Cercopithecidae, bộ Linh trưởng, là một Khỉ Colobus đen trắng. Loài này được Rüppell mô tả năm 1835.
Đây là loài bản địa phần lớn Tây Trung và Đông Phi, bao gồm Cameroon, Guinea Xích đạo, Nigeria, Ethiopia, Kenya, Tanzania, Uganda và Chad. Loài này bao gồm một số phân loài khác nhau về ngoại hình. Loài này có đặc điểm màu lông cơ bản là đen, và màu trắng là khung của khuôn mặt và hình chữ U dài như "áo khoác" trên vai và lưng, bên ngoài của hông và ở đuôi. Vì thế trong một số ngôn ngữ, loài này còn được gọi là "Khỉ mặc áo" hay là "Khỉ áo khoác" (tiếng Anh: "Mantled guereza"; tiếng Đức: "Mantelaffe") hay là "Khỉ Colobus đen trắng miền đông" ("eastern black-and-white colobus)". Nó có một vẻ ngoài đặc biệt, được ám chỉ trong tên của nó; những dải lông dài màu trắng chạy dọc theo mỗi bên của thân cây màu đen của nó được gọi là một lớp áo. Mặt của nó có lông trắng và có một chùm đuôi lớn màu trắng.
Loài này sinh hoạt ban ngày di chuyển trên cây, được tìm thấy trong cả rừng rụng lá và rừng thường xanh. Đây là loài dễ thích nghi, có thể đối phó với sự xáo trộn môi trường sống và thích rừng thứ sinh gần sông hoặc hồ. Mặc dù trước đây được cho là chỉ ăn lá, nó cũng ăn hạt, trái cây và động vật chân đốt. Chúng có thể tiêu hóa thức ăn thực vật có hàm lượng chất xơ cao bằng dạ dày chuyên biệt và có thể chỉ ăn một vài loài thực vật cùng một lúc. Loài này bị săn bắt bởi các loài chim săn mồi và một số động vật có vú, chẳng hạn như tinh tinh thông thường và báo hoa mai.
Piliocolobus kirkii

Procolobus kirkii là một loài động vật có vú trong họ Cercopithecidae, bộ Linh trưởng. Loài này được Gray mô tả năm 1868.
Đây là loài loài đặc hữu của Unguja, hòn đảo chính của quần đảo Zanzibar, ngoài khơi bờ biển Tanzania.
Presbytis natunae

Presbytis natunae là một loài động vật có vú trong họ Cercopithecidae, bộ Linh trưởng. Loài này được Thomas &amp; Hartert mô tả năm 1894.
Presbytis siamensis

Presbytis siamensis là một loài động vật có vú trong họ Cercopithecidae, bộ Linh trưởng. Loài này được Müller &amp; Schlegel mô tả năm 1841.
Semnopithecus ajax

Semnopithecus ajax là một loài động vật có vú trong họ Cercopithecidae, bộ Linh trưởng. Loài này được Pocock mô tả năm 1928. Đây là một con khỉ ăn lá. Loài này được ghi nhận từ Jammu và Kashmir và Himachal Pradesh ở tây bắc Ấn Độ nhưng bằng chứng cho thấy nó chỉ hiện diện ở Thung lũng Chamba ở Himachal Pradesh. Do phạm vi hạn chế, dân số bị phân mảnh và các mối đe dọa từ các hoạt động phát triển và nông nghiệp của con người, loài này được liệt kê là có nguy cơ tuyệt chủng trong Sách đỏ của IUCN. Ở Pakistan, loài này hiện diện ở vườn quốc gia Machiara.
Loài này trước đây được coi là một phân loài của "Semnopithecus entellus" và là một trong một số loài Semnopithecus được đặt tên theo các nhân vật từ "The Iliad", cùng với "Semnopithecus hector" và "Semnopithecus pram".
Semnopithecus hector

Semnopithecus hector là một loài động vật có vú trong họ Cercopithecidae, bộ Linh trưởng. Loài này được Pocock mô tả năm 1928.
Loài này được liệt kê là loài sắp bị đe dọa, vì có lẽ không có nhiều hơn 10.000 cá thể trưởng thành và nó đang trải qua một sự suy giảm liên tục.
Đây là một trong một số loài Semnopithecus được đặt tên theo các nhân vật từ Iliad, cùng với Semnopithecus ajax và Semnopithecus pram. 
Phân bố và sinh cảnh.
Là loài bản địa miền bắc Ấn Độ, Bhutan và Nepal, và sinh sống ở chân đồi Himalaya từ vườn quốc gia Rajaji đến phía tây nam Bhutan. Loài này cũng sống trong khu rừng rụng lá ẩm ướt của đồi Siwalik đến rừng sồi, có độ cao từ 150 đến 1.600 m.
Simias concolor

Simias concolor là một loài động vật có vú trong họ Cercopithecidae, bộ Linh trưởng. Loài này được Miller mô tả năm 1903.
Trachypithecus auratus

Voọc Đông Java ("Trachypithecus auratus"), còn được gọi là voọc Java, là một loài khỉ Cựu thế giới thuộc phân họ Colobinae. Chúng thường có màu đen bóng với một chút nâu ở chân, hai bên và "râu quai nón". Có thể tìm thấy chúng trên đảo Java, cũng như trên một số hòn đảo xung quanh của Indonesia. Từ tiếng Latinh "auratus" trong tên khoa học của loài này có nghĩa là "vàng", và dùng để chỉ một biến thể màu ít phổ biến hơn. Lưu ý rằng cái tên voọc vàng được sử dụng cho một loài khác.
Giống như tất cả các loài voọc, đuôi của loài này dài một cách đáng chú ý, có thể dài tới 98 cm trong khi cơ thể của chúng chỉ dài khoảng 55 cm. Hai phân loài của loài voọc này có bề ngoài khá giống nhau và cách biệt nhau về mặt địa lý; con đực và con cái thường có màu đen bóng, mặc dù con cái thường nhạt màu hơn và có mảng trắng hơi vàng xung quanh vùng mu. Con non của cả hai loài đều có màu da cam. Phân loài chỉ định "Trachypithecus auratus auratus" có đặc điểm hình thái hiếm gặp là không mất đi màu sắc của con non khi trưởng thành, thay vào đó màu sắc của chúng trở nên hơi sẫm lại, với các màu vàng ở hai bên, các chi và xung quanh tai, và màu đen trên lưng.
Voọc Đông Java sinh sống trong các khu vực bên trong và ngoại vi của rừng nhiệt đới.
Loài linh trưởng này sống ban ngày và sống trên cây. Chế độ ăn của chúng chủ yếu là ăn cỏ, bao gồm lá, quả, hoa và nụ hoa, mặc dù chúng cũng ăn cả ấu trùng côn trùng. Cũng giống như các loài khỉ ngón cái ngắn khác, chúng đã phát triển một dạ dày chuyên biệt để tiêu hóa thực vật hiệu quả hơn. Loài này cũng có tuyến nước bọt phát triển để hỗ trợ việc phân hủy thức ăn.
Giống như các loài voọc khác, voọc Đông Java là một loài động vật xã hội, sống theo đàn khoảng bảy cá thể, với một hoặc hai con đực trưởng thành trong đàn. Mặc dù chúng sẽ chăm sóc con non của các con cái khác như con của mình nhưng những con cái trưởng thành thường tỏ ra hung hăng đối với những con cái từ các đàn khác. Màu lông sáng hơn của con non có thể cảnh báo cho con cái về sự hiện diện của chúng và đảm bảo rằng chúng sẽ luôn được chú ý và bảo vệ. Loài này không có mùa giao phối rõ ràng và con cái thường đẻ một con.
Phân loài.
Trước đây có hai phân loài của "Trachypithecus auratus" được công nhận:
Roos và cộng sự, 2008, đã nâng "T. a. mauritius" thành một loài riêng biệt là "Trachypithecus mauritius".
Hoolock

Hoolock là một chi động vật có vú trong họ Hylobatidae, bộ Linh trưởng. Trước đây chúng được xếp chi "Bunopithecus" với danh pháp khoa học là "Bunopithecus hoolock", được Harlan mô tả năm 1834.
Vượn mào đen Hải Nam

Vượn mào đen Hải Nam (danh pháp khoa học: Nomascus hainanus) là một loài động vật có vú trong họ Hylobatidae, bộ Linh trưởng. Loài này được Thomas mô tả năm 1892.
Đặc điểm.
Loài này có một bộ lông vàng cùng với một cái mào đen. Kích thước, cân nặng của con đực và con cái thì không được rõ do các mẫu vật quá ít để nghiên cứu nhưng có lẽ con đực lớn hơn con cái.
Bị đe dọa.
Kể từ 45 năm trước, quần thể của loài này đã giảm hơn 80% do săn bắt và phá rừng bừa bãi. Vào năm 1989, quần thể chỉ con có 21 cá thể trong 4 nhóm và bị giới hạn quần thể trong một khu rừng nguyên sinh dài 16 km vuông Khu bảo tồn Thiên nhiên Quốc gia Bawangling, đảo Hải Nam. Trong 1 cuộc khảo sát vào năm 1998 chỉ ghi nhận 17 cá thể nhưng đến năm 2003 thì chỉ có 13 cá thể được ghi nhận. Đến năm 2016 thì đã có 25 cá thể nhưng con số chính xác thì chưa được xác định.
Trước đây phân loài vượn mào đen Hải Nam cũng từng được phát hiện ở các tỉnh Hòa Bình và Cao Bằng của Việt Nam. Vượn mào đen Hải Nam là loài linh trưởng hiếm nhất và bị đe dọa nhất trên thế giới. Đây là kết quả của tình trạng phá rừng trong khu vực sinh sống của chúng cũng như các hoạt động xâm thực và săn bắt trái phép.
Khỉ đột miền Đông

Khỉ đột phía đông (Gorilla beringei) là một loài khỉ đột thuộc họ Người và là loài linh trưởng lớn nhất còn sinh tồn. Hiện nay, khỉ đột phía đông được chi là hai phân loài, khỉ đột đất thấp phía Đông ("G. b. graueri") có số lượng 5,000 cá thể và khỉ đột núi ("G. b. beringei") chỉ có 700 cá thể. Thêm vào đó, các nhà khoa học đang xem xét nâng quần thể khỉ đột Bwindi (có số lượng bằng một nửa khỉ đột núi) lên thành phân loài.
Phân bố và sinh thái.
Khỉ đột phía đông sinh sống ở vùng đồng bằng, rừng mưa và rừng phụ núi cao, phía đông Cộng hòa Dân chủ Congo, phía tây nam Uganda và Rwanda, vùng tam giác giữa sông Lualaba, hồ Edward và hồ Tanganyika. Khỉ đột phía đông thích rừng với nền nhiều xác thức vật.
Khỉ đột phía đông là động vật ăn thực vật, với một chế độ ăn phần nhiều là lá cây. Chúng sống ban ngày nhưng việc ăn lá chủ yếu sảy ra vào buổi sáng và chiều muộn. Vào ban đêm chúng làm tổ, thường là trên mặt đất.