vietgpt/wikipedia_vi huggingface dataset:
Quốc kỳ Tajikistan

Quốc kỳ Tajikistan (Tajik: "Парчами Тоҷикистон" / "پرچم "تاجیکستان) là hiệu kỳ quốc gia của Tajikistan. Đây là quốc gia cuối cùng thuộc Liên Xô đưa ra quốc kỳ mới, được thông qua vào tháng 11 năm 1992, sau khi Liên Xô chính thức tan rã.
Năm 1868, miền Bắc Tajikistan nhập vào nước Nga. Năm 1918, xây dựng chính quyền Xô Viết. Năm 1924, trở thành nước cộng hòa tự trị thuộc nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Uzbekistan. Năm 1929, gia nhập Liên Xô, đổi thành nước cộng hòa Tajikistan. Ngày 9 tháng 9 cùng năm, tuyên bố độc lập, khi độc lập đã sử dụng quốc kỳ này.
Mô tả.
Do ba hình chữ nhật màu đỏ, trắng và lục hợp thành. Chiều rộng hình chữ nhật màu trắng chiếm 50% nền cờ, đỏ và lục mỗi màu chiếm 25%. Chính giữa nền cờ màu trắng có một chiếc vương miện, phía trên vương miện có 7 ngôi sao vàng năm cánh tạo thành nữa hình tròn. Tỷ lệ chiều dài và chiều rộng lá cờ là 2:1.
Quốc kỳ Turkmenistan

Quốc kỳ Turkmenistan (tiếng Nga: "Флаг Туркмении", Turkmen: "Türkmenistanyň baýdagy") là hiệu kỳ quốc gia của Turkmenistan. Quốc kỳ hiện tại của Turkmenistan được chấp nhận chính thức vào qua ngày 24 tháng 1 năm 2001.
Mô tả.
Hình chữ nhật màu lục sậm. Phía bên cán cờ có một dải sọc đỏ, trên dải sọc từ trên xuống dưới là đồ án thiết kế của 5 ngôi sao năm cánh màu trắng.
Ý nghĩa.
Trăng non lưỡi liềm và 5 ngôi sao năm cánh màu trắng tượng trưng cho tiền đồ xán lạn của nhân dân Turkmenistan, vừa biểu thị niềm tin đối với đạo Hồi. Năm ngôi sao năm cánh biểu thị chức năng của năm khí quan của con người: thị giác, thính giác, khứu giác, vị giác và xúc giác. Đồ án thảm trải nền tượng trưng cho chính trị, xã hội và quan niệm văn hóa cũng như tín ngưỡng tôn giáo truyền thống của nhân dân Turkmenistan, đồng thời biểu thị nghề dệt thảm là nghề thủ công truyền thống của quốc gia. Màu lục là màu truyền thống mà nhân dân Turkmenistan yêu thích, tượng trưng cho hạnh phúc. Quốc kỳ này được sử dụng sau khi Turkmenistan thông qua luật độc lập nước cộng hòa tháng 10 năm 1991.
Quốc kỳ Síp

Quốc kỳ Síp (tiếng Hy Lạp: "Σημαία της Κύπρου simea tis Kipru", Thổ Nhĩ Kỳ: "Kıbrıs Cumhuriyeti bayrağı") là hiệu kỳ quốc gia của Cộng hòa Síp. Nó đưa vào sử dụng chính thức ngày 16 tháng 8 năm 1960, theo Hiệp định Zurich và London, theo đó một hiến pháp được soạn thảo và nước Síp đã được công bố là một nhà nước độc lập. Lá cờ được thiết kế bởi một giáo viên nghệ thuật người Thổ Nhĩ Kỳ - Síp İsmet Güney.
Mô tả và Ý nghĩa.
Lá cờ có hình chữ nhật, chính giữa nền cờ trắng có bản đồ Síp màu vàng, phía dưới bản đồ là hai cành ôliu màu lục bắt chéo nhau. Síp trong tiếng Latinh có nghĩa là "đồng", màu vàng trên lá cờ tượng trưng Síp là một nước sản xuất đồng. Cành ôliu màu lục tượng trưng cho hòa bình và phồn vinh, đồng thời cũng biểu thị hướng về hòa bình của dân tộc Hy Lạp và dân tộc Thổ Nhĩ Kỳ của quốc gia này và sự đoàn kết hợp tác của hai dân tộc. Ngày 16 tháng 8 năm 1960, Síp giành được độc lập từ sự thống trị của thực dân Anh và đã chế định lá quốc kỳ này.
Quốc kỳ của quốc đảo này mang hai điểm đặc biệt:
- Trên thế giới không có quốc kỳ nào có nền cờ trắng.
- Trên nền cờ quốc kỳ có hình bản đồ của quốc gia (đảo Síp).
Blackburn Buccaneer

Blackburn Buccaneer là một loại máy bay đột kích cận âm của Anh, nó có khả năng mang vũ khí hạt nhân, được Hải quân Hoàng gia và Không quân Hoàng gia từ năm 1962 tới 1994. Sau này nó có tên gọi mới là Hawker Siddeley Buccaneer khi Blackburn sáp nhập vào tập đoàn Hawker Siddeley.
Quốc gia sử dụng.
Dân sự.
3 chiếc Buccaneers thuộc sở hữu tư nhân tại Thunder City ở Cape Town vẫn bay được.
Canadair CT-114 Tutor

Canadair CT-114 Tutor (mã công ty CL-41) là một loại máy bay huấn luyện/cường kích phản lực tiêu chuẩn của Không quân Hoàng gia Canada (RCAF), và sau này là Canadian Forces. Nó được sử dụng từ đầu thập niên 1960 tới năm 2000. Do hãng Canadair thiết kế chế tạo.
Canadair CP-107 Argus

Canadair CP-107 Argus (CL-28) là một loại máy bay trinh sát biển, do hãng Canadair thiết kế chế tạo cho Không quân Hoàng gia Canada (RCAF) và Canadian Forces (CF).
CASA/IPTN CN-235

CASA/IPTN CN-235 là một loại máy bay vận tải 2 động cơ tầm trung, được hãng CASA của Tây Ban Nha và IPTN của Indonesia hợp tác phát triển. Nó được sử dụng làm máy bay chở khách vùng và vận tải quân sự. Nhiệm vũ chủ yếu của nó là tuần tra biển, thám sát và vận tải. Thổ Nhĩ Kỳ là quốc gia sử dụng nhiều nhất với 61 chiếc.
Tham khảo.
http://vpk.name/news/83938_ssha_kupili_vosemnadcatyii_patrulnyii_samolet_cn235.html
Convair XB-46

Convair XB-46 là một mẫu thử máy bay ném bom phản lực tầm trung của Hoa Kỳ, được thiết kế phát triển vào giữa thập niên 1940 nhưng không được đưa vào chế tạo.
Enterobacteriaceae

Enterobacteriaceae hay họ Vi khuẩn đường ruột là họ vi khuẩn Gram âm gồm các loài vi khuẩn vô hại, các loài gây bệnh như "Salmonella", "Escherichia coli", "Yersinia pestis", "Klebsiella" và "Shigella". Đây là họ duy nhất của bộ "Enterobacteriales" thuộc lớp Gammaproteobacteria.
Miêu tả.
Các loài thuộc họ Enterobacteriaceae đều có hình que, chiều dài điển hình từ 1 μm đến 5 μm. Chúng là những vi khuẩn Gram âm, kị khí tùy nghi, lên men đường thành acid lactic. Hầu hết chúng khử nitrat thành nitrit, ngoại trừ một số vi khuẩn như "Photorhabdus". Hầu hết di chuyển bằng roi nhưng một số chi gồm các loài không di động. Chúng không tạo bào tử.
Nhận biết.
Để nhận biết các chi thuộc họ Enterobacteriaceae, có thể dùng các phép thử sau:
Trong lâm sàng, "Escherichia coli", "Klebsiella pneumoniae" và "Proteus mirabilis" chiếm 80 % đến 95 % vi khuẩn nhận diện được.
Tính kháng kháng sinh.
Một số chủng Enterobacteriacea được phân lập có đặc tính kháng kháng sinh như carbapenem, ví dụ như "Klebsiella pneumonia".
Các chi.
Một số chi thuộc họ này:
Khỉ mũ

Khỉ thầy tu (hay còn gọi là khỉ mũ hay khỉ Capuchin) là các loài khỉ trong nhóm khỉ Tân Thế giới thuộc phân họ Cebinae. Trước năm 2011, phân họ này chỉ có duy nhất chi Cebus. Tuy nhiên, trong năm 2011 nó đã được đề xuất để phân chia khỉ thầy tu thành chi Cebus và Sapajus. Phạm vi phân bố của chúng bao gồm Trung Mỹ và khu vực phía Nam của Nam Mỹ và Bắc Argentina. Tên của chúng xuất phát từ một nhóm các tu sĩ Giáo hội Công giáo, thuộc nhánh của dòng Phanxicô, những người mặc áo choàng nâu có mũ trùm kín đầu. Khi các nhà thám hiểm tới châu Mỹ vào thế kỷ XV, họ đã nhìn thấy chúng giống như những tu sĩ Công giáo, vì thế đã đặt tên cho chúng là khỉ thầy tu. Tên khoa học của chi Cebus xuất phát từ "kêbos" trong tiếng Hy Lạp có nghĩa là một con khỉ đuôi dài.
Phân loài.
Việc phân loài của chi này vẫn còn gây nhiều tranh cãi, và việc phân loại mới được đề xuất. 
Năm 2011, Jessica Lynch Alfaro và các cộng sự đã đề xuất loài khỉ thầy tu lớn (trước đây là loài "Cebus apella") được đặt trong một chi riêng biệt, Sapajus, còn khỉ thầy tu mảnh dẻ (trước đây là nhóm Cebus capucinus) giữ nguyên trong chi Cebus. Và cách phân loại này được sử dụng phổ biến.
Theo các nghiên cứu di truyền do Lynch Alfaro nghiên cứu vào năm 2011, khỉ thầy tu mảnh dẻ có nguồn gốc tách ra khoảng 6,2 triệu năm trước đây. Lynch Alfaro nghi ngờ rằng việc này chính là bởi sông Amazon, mà tách khỏi những con khỉ trong rừng Amazon để phát triển thành loài khỉ thầy tu mảnh dẻ phát triển ở phía Bắc của rừng, từ những loài khỉ trong rừng Đại Tây Dương ở phía nam của dòng sông để phát triển thành những con khỉ thầy tu lớn. Khỉ thầy tu mảnh dẻ có chân dài hơn so với loài khỉ thầy tu lớn, ngoài ra là hộp sọ tròn, trong khi con khỉ thầy tu lớn lại có hàm thích nghi tốt hơn cho việc ăn các loại hạt cứng. Đặc điểm nổi bật là chỏm lông ở đầu và bộ râu của những con đực.
Charles Hermite

Charles Hermite () (24 tháng 12 năm 1822 – 14 tháng 1 năm 1901) là nhà toán học người Pháp nghiên cứu về lý thuyết số, dạng toàn phương, lý thuyết bất biến, đa thức trực giao, hàm elliptic, và đại số.
Đa thức Hermite, nội suy Hermite, dạng chuẩn Hermite, toán tử Hermite, và hàm spline Hermite bậc ba được đặt theo tên ông. Một trong các học trò của ông là Henri Poincaré.
Ông là người đầu tiên chứng minh rằng "e", cơ số của lôgarit tự nhiên, là một số siêu việt. Phương pháp của ông sau đó được Ferdinand von Lindemann sử dụng để chứng minh π cũng là số siêu việt.
Tiểu sử.
Hermite sinh ra ở Dieuze, Moselle ngày 24 tháng 12 năm 1822, với một dị tật ở chân phải gây ảnh hưởng đến dáng đi của ông trong suốt cuộc đời. Ông là con thứ 6 trong số 7 người con của Ferdinand Hermite, và vợ ông Madeleine Lallemand. Cha ông làm trong doanh nghiệp bán vải của gia đình mẹ ông, và đồng thời cũng là một nghệ sĩ. Doanh nghiệp bán vải chuyển đi Nancy năm 1828 và gia đình ông cũng đi theo.
Ông học tại Collège de Nancy và sau đó, ở Paris, tại Collège Henri IV và Lycée Louis-le-Grand. Hermite muốn học ở École Polytechnique và ông giành 1 năm chuẩn bị cho kì thi và được dạy kèm bởi Catalan từ 1841 đến 1842.
Năm 1842 Hermite nhập học École Polytechnique, và học ở đây 1 năm. Hermite bị cho thôi học ở École Polytechnique vì dị tật của mình (École Polytechnique cho tới nay vẫn là một học viện quân sự). Ông đấu tranh để được tiếp tục học và đã được chấp nhận nhưng với nhiều điều kiện ràng buộc khắt khe. Hermite cảm thấy những điều kiện này không thể chấp nhận được và quyết định rời École Polytechnique khi chưa tốt nghiệp.
Khi còn nhỏ, ông đọc sách của Joseph Louis Lagrange về lời giải cho các phương trình số, và của Carl Friedrich Gauss về lý thuyết số. Năm 1842, trong công trình toán học đầu tiên, ông đưa ra một chứng minh đơn giản cho kết quả của Niels Abel về việc không tồn tại lời giải tổng quát bằng căn thức cho phương trình bậc năm. Công trình này được xuất bản trong "Nouvelles Annales de Mathématiques".
Cống hiến toán học.
Các đóng góp toán học của ông chủ yếu là về hàm elliptic, hàm Abel và lý thuyết số. Năm 1858 ông giải phương trình bậc năm bằng hàm elliptic; và năm 1873 ông chứng minh "e", cơ số lôgarit tự nhiên, là số siêu việt. Phương pháp của ông được Ferdinand von Lindemann dùng năm 1882 để chứng minh π cũng là số siêu việt.
Thác Bạt Cật Phần

Thác Bạt Cật Phần () là một lãnh tụ Sách Đầu bộ Tiên Ti, ông được triều đình Bắc Ngụy truy tôn là thủy tổ thứ 14.
Thác Bạt Cật Phần là con của Thác Bạt Lân (拓跋鄰). Ngụy thư - "Tự kỷ" viết rằng vào thời Thác Bạt Lân tại vị, có thần dân khuyến nghị di dời bộ lạc, Thác Bạt Lân khi đó đã có tuổi, truyền vị cho Cật Phần, Cật Phần nhận ngôi.
Ngụy thư ghi chép quá trình thiên di với màu sắc thần thoại, đầu tiên họ phải đối mặt với "sơn cốc cao thâm, cửu nan bát trở", bộ chúng ban đầu định dừng lại. Tuy nhiên "xuất hiện thú thần, hình giống con ngựa, tiếng kêu giống như trâu, đi trước dẫn đường, qua một năm mới thoát ra được". Cuối cùng, Sách Đầu bộ thiên di đến đất cũ của tộc Hung Nô.
Sau đó, có một lần khi Cật Phần dẫn theo vài vạn người đi săn, thấy một mĩ nữ từ trên trời xuống, nói với Cật Phần: "Ta là thiên nữ, thụ mệnh thành đôi với người", rồi họ ngủ với nhau. Về sau, thiên nữ cáo biệt, một năm sau thiên nữ sinh một bé nam và trao cho Cật Phần. Bé nam này chính là Thác Bạt Lực Vi. Sau khi Cật Phần qua đời, Lực Vi kế tập lãnh đạo bộ chúng. Sau khi Thác Bạt Khuê xưng đế, đã truy tôn thụy hiệu cho Cật Phần là "Thánh Vũ hoàng đế"
Ngoài Thác Bạt Lực Vi ra, Cật Phần còn có con cả Thốc Phát Thất Cô (禿髮匹孤). Thốc Phát (Tūfǎ) và Thác Bạt (Tuòbá) vốn cùng âm song được dịch theo lối khác nhau. Thất Cô là tổ tiên của Thốc Phát Lợi Lộc Cô - vị vua khai quốc của nước Nam Lương thời Ngũ Hồ thập lục quốc.
Thốc Phát Thất Cô

Thốc Phát Thất Cô (), còn có tên là Sơ Cô (疋孤), là một thủ lĩnh bộ lạc Hà Tây Tiên Ti. Ông là thế tổ đời thứ 8 của Thốc Phát Lợi Lộc Cô- vị vua khai quốc của nước Nam Lương thời Ngũ Hồ thập lục quốc.
Thốc Phát Thất Cô sinh vào những năm cuối thời Đông Hán. Theo Tân Đường thư, Thốc Phát Thất Cô là trưởng tử của Thác Bạt Cật Phần- tổ tiên của các hoàng đế Bắc Ngụy, song Cật Phần lại trao quyền kế thừa cho một nhi tử khác là Thác Bạt Lực Vi. Về sau, Thất Cô suất lĩnh bộ lạc của mình di cư về phía bắc đến đất Hà Tây, đất đai của ông đông đến Mạch Điền (麥田, nay là Tĩnh Viễn, Cam Túc), Khiên Đồn (牽屯, nay thuộc Cố Nguyên, Ninh Hạ), tây đến Thấp La (濕羅), nam đến Kiêu Hà (澆河, nay thuộc Quý Đức, Thanh Hải), phía bắc tiếp giáp Đại Mạc. Sau khi Thất Cô qua đời, nhi tử là Thốc Phát Thọ Điền kế vị.
"Thốc Phát" (Tūfǎ) và "Thác Bạt" (Tuòbá) vốn là cùng một họ, Tấn thư viết rằng mẫu thân chủa Thọ Điền sinh Thọ Điền trong chăn, theo tiếng Tiên Ti thì chăn là "thốc phát", do đó mà thành họ. Lại có thuyết nói "Thốc Phát" và "Thác Bạt" là đồng âm dị dịch.
Thác Bạt Lực Vi

Thác Bạt Lực Vi (, 174－277, tại vị 220-277) là một lãnh tụ Thác Bạt bộ Tiên Ti, là tổ tiên của các hoàng đế Bắc Ngụy thời Nam-Bắc triều trong lịch sử Trung Quốc.
Phụ thân của Thác Bạt Lực Vi là Thác Bạt Cật Phần (拓跋詰汾), phụ thân đồng thời cũng là thủ lĩnh tiền nhiệm của ông. Huynh trưởng của ông là Thốc Phát Thất Cô (禿髮匹孤)- tổ tiên các quân chủ nước Nam Lương thời Ngũ Hồ thập lục quốc. "Ngụy thư -tự kỷ " viết rằng Lực Vi là do Cật Phần và thiên nữ sinh ra, mang sắc thái thần thoại.
Sau khi Cật Phần qua đời, Lực Vi kế thừa chức lãnh tụ vào năm 220. Lúc bắt đầu tại vị, Tây bộ Tiên Ti (Thác Bạt bộ là một bộ phận) có nội loạn, đánh lẫn nhau, bộ chúng li tán, do vậy Lực Vi phải chạy trốn đến "Một Lộc Hồi bộ" của tù trưởng Đậu Tân (竇賓). Đậu Tân đánh giá cao Lực Vi, muốn cắt một nửa quốc thổ chia cho Lực Vi, song Lực Vi không nhận, Đậu Tân do đó đem nữ nhi của mình gả cho Lực Vi. Lực Vi lại thỉnh cầu suất lĩnh sở bộ đi về phía bắc sống, sau hơn 10 năm, do cai quản tốt, bộ chúng khi xưa đều đến quy phụ.
Năm 248, sau khi Đậu Tân qua đời, nhi tử âm mưu làm loạn nên bị Lực Vi giết chết, Lực Vi thôn tính bộ chúng của nhạc phụ. Các thủ lĩnh, tù trưởng đều phục tùng Lực Vi, sách sử viết thế lực đương thời của Lực Vi "khống huyền thượng mã nhị thập dư vạn" (có hơn 20 vạn người cưỡi ngựa giương cung).
Năm 258, Lực Vi đem bộ chúng di cư về phía nam đến Thịnh Lạc (盛樂, nay là phía bắc Hòa Lâm Cách Nhĩ, Nội Mông), triệu tập tù trưởng các bộ, xa gần không ai không uy phục. Năm 261, Lực Vi phái nhi tử Thác Bạt Sa Mạc Hãn đến Tào Ngụy làm chất tử (con tin).
Năm 277, theo kế sách của U châu thứ sử Vệ Quán của Tây Tấn, Lực Vi nghe được sàm ngôn của tù trưởng các bộ, vì thế đã ngầm chấp thuận để tù trưởng các bộ sát hại Sa Mạc Hãn. Vệ Quán lại sắp đặt tù trưởng các bộ ly tán, Lực Vi do vậy ưu sầu mà qua đời. Sách sử chép ông thọ 104 tuổi, nhi tử Thác Bạt Tất Lộc kế tập.
Đến khi Thác Bạt Khuê xưng đế, đã truy thụy cho Lực Vi là "Thuần Nguyên hoàng đế", miếu hiệu là Thủy Tổ. Tây Ngụy Văn Đế cải miếu hiệu của ông là "Thái Tổ".
Thác Bạt Sa Mạc Hãn

Thác Bạt Sa Mạc Hãn (, ?- 277) một người Tiên Ti thuộc Sách Đầu bộ sống vào cuối thời Tam Quốc và những năm đầu thời Tây Tấn.
Cha của ông là Thác Bạt Lực Vi- lãnh tụ của Sách Đầu bộ, các lãnh tụ Thác Bạt Tất Lộc, Thác Bạt Xước, Thác Bạt Lộc Quan đều là huynh đệ của ông; các thủ lĩnh Thác Bạt Y Đà, Thác Bạt Y Lô, Thác Bạt Phất đều là nhi tử của ông. Ông được triều đại Bắc Ngụy thời Nam-Bắc triều truy tôn là tiên tổ. "Ngụy thư- tự kỷ" viết rằng Sa Mạc Hãn "thân dài tám thước, anh tư khôi vĩ".
Năm 261, Sa Mạc Hãn bị cha phái đến Tào Ngụy làm con tin. Đến khi Tây Tấn thay thế Tào Ngụy, Sa Mạc Hãn vẫn mang thân phận con tin, đến năm 267 mới được về nước.
Năm 275, Sa Mạc Hãn lại sang Tây Tấn, "Tư trị thông giám" viết rằng chuyến đi này là để nhập cống. Tuy nhiên, đến khi Sa Mạc Hãn trên đường về nước, U châu thứ sử Vệ Quán của Tây Tấn lại thỉnh tấu bắt giữ Sa Mạc Hãn, lại dùng một số tiền lớn hối lộ tù trưởng các bộ Tiên Ti để kích động ly gián.
Năm 277, Sa Mạc Hãn bị đưa về bộ lạc Tiên Ti, tuy nhiên trong bữa tiệc có các tù trưởng, Sa Mạc Hãn lại lấy viên đá ném chim, vì thế bị đánh giá là bị Trung Nguyên hóa. Tù trưởng các bộ sàm ngôn với Lực Vi, lại thêm việc trong thời gian Sa Mạc Hãn làm con tin ở Trung Nguyên, các nhi tử khác đã nhận được sự sủng ái của Lực Vi, cuối cùng Lực Vi ngầm chấp thuận cho tù trưởng các bộ giết Sa Mạc Hãn. Sau khi Sa Mạc Hãn bị giết, Lực Vi đã rất hối hận.
Mặc dù Sa Mạc Hãn chưa từng là thủ lĩnh của Sách Đầu bộ, song sau khi Thác Bạt Khuê xưng đế, đã truy thụy hiệu cho ông là "Văn hoàng đế".
Thác Bạt Tất Lộc

Thác Bạt Tất Lộc ( hay , ?-286) là một lãnh tụ Sách Đầu bộ Tiên Ti. Ông tại vị trong khoảng thời gian 277-286, tướng ứng vào những năm đầu thời Tây Tấn.
Phụ thân của Tất Lộc là Thác Bạt Lực Vi, phụ thân ông cũng là thủ lĩnh tiền nhiệm của bộ lạc. Các thủ lĩnh sau này gồm Thác Bạt Sa Mạc Hãn, Thác Bạt Xước, Thác Bạt Lộc Quan đều là huynh đệ của ông.
Năm 277, Lực Vi thấy các bộ lưu tán nên ưu sầu mà qua đời, sau khi Tất Lộc kế vị thì các bộ vẫn li tán và làm phản, trong nước nhiễu loạn, thế nước suy thoái. Năm 286, Tất Lộc qua đời, đệ là Thác Bạt Xước kế vị.
Ông được triều đình Bắc Ngụy thời Nam-Bắc triều tôn làm tiên tổ. Sau khi xưng đế, Thác Bạt Khuê đã truy thụy hiệu cho Tất Lộc là "Chương hoàng đế".
Thác Bạt Xước

Thác Bạt Xước , ?-293) là một lãnh tụ Sách Đầu bộ Tiên Ti. Ông tại vị trong khoảng thời gian 286-293, tương ứng với thời kỳ Tây Tấn tại Trung Nguyên.
Phụ thân của Thác Bạt Xước là Thác Bạt Lực Vi. Các thủ lĩnh khác gồm Thác Bạt Sa Mạc Hãn, Thác Bạt Tất Lộc, Thác Bạt Lộc Quan đều là huynh đệ của ông. "Ngụy thư- tự ký" ghi rằng Thác Bạt Xước "hùng vũ hữu trí lược"
Năm 266, do huynh Tất Lộc qua đời, ông đăng cơ kế vị. Năm 293, thủ lĩnh Vũ Văn bộ (cũng thuộc tộc Tiên Ti) là Vũ Văn Mạc Hòe (宇文莫槐) bị thuộc hạ sát hại, đệ của Mạc Hòe là Vũ Văn Phổ Bát (宇文普撥) kế thừa chức thủ lĩnh. Thác Bạt Xước đem nhi nữ của mình gả cho nhi tử của Vũ Văn Phổ Bát là Vũ Văn Khâu Bất Cần (宇文丘不勤). Cũng vào năm 293, Thác Bạt Xước qua đời, chất tôn là Thác Bạt Phất kế lập.
Sau khi xưng đế, Thác Bạt Khuê đã truy thụy hiệu cho Thác Bạt Xước là "Bình hoàng đế".
Thác Bạt Phất

Thác Bạt Phất (, ? - 294) là một lãnh tụ Sách Đầu bộ Tiên Ti. Ông tại vị trong khoảng thời gian 293-294, tương ứng với thời kỳ Tây Tấn tại Trung Nguyên.
"Ngụy thư- tự kỷ" viết rằng: "thông triết rất độ lượng, được phụ huynh xem trọng. Cai trị chuộng khoan thai đơn giản, bá tính nhớ phục"
Thác Bạt Phất là nhi tử của Thác Bạt Sa Mạc Hãn. Năm 293, thúc phụ Thác Bạt Xước qua đời, Thác Bạt Phất kế lập. Năm 294. Thác Bạt Phất qua đời, một thúc phụ khác là Thác Bạt Lộc Quan kế lập.
Thác Bạt Phất có một nhi tử là Thác Bạt Úc Luật, về sau cũng trở thành thủ lĩnh.
Sau khi xưng đế, Thác Bạt Khuê đã truy thụy hiệu cho Thác Bạt Phất là "Tư hoàng đế".
Thác Bạt Lộc Quan

Thác Bạt Lộc Quan (, ?-307) là một lãnh tụ Sách Đầu bộ Tiên Ti. Ông tại vị trong khoảng thời gian 294-307, tương ứng vào những năm thời Tây Tấn.
Phụ thân của Lộc Quan là Thác Bạt Lực Vi. Các thủ lĩnh khác gồm Thác Bạt Sa Mạc Hãn, Thác Bạt Tất Lộc, Thác Bạt Xước, đều là huynh đệ của ông.
Năm 294, chất tôn Thác Bạt Phất qua đời, Thác Bạt Lộc Quan kế vị chức thủ lĩnh. Năm 295, Thác Bạt Lộc Quan đem quốc thổ phân làm ba bộ: ông cai quản Đông bộ, Thác Bạt Y Đà thống trị Trung bộ, Thác Bạt Y Lô thống trị Tây bộ. "Ngụy thư- tự kỷ" viết rằng từ thời Thác Bạt Lực Vi đến lúc đó, Sách Đồ bộ hòa hảo với Tây Tấn, vì thế "bách tính an định, tái súc sung túc, có hơn 40 vạn kị sĩ giương cung".
Năm 307, Thác Bạt Lộc Cung qua đời, năm sau Y Đà cũng qua đời, Y Lô tiến hành thống nhất ba bộ một cách thuận lợi.
Sau khi xưng đế, Thác Bạt Khuê đã truy thụy hiệu cho Thác Bạt Lộc Cung là "Chiêu hoàng đế".
Thác Bạt Y Đà

Thác Bạt Y Đà (, ? - 305) là một lãnh tụ Sách Đầu bộ Tiên Ti. Ông tại vị trong khoảng thời gian 295-305, tương ứng với thời kỳ Tây Tấn tại Trung Nguyên.
Phụ thân của Thác Bạt Y Đà là Thác Bạt Sa Mạc Hãn, các thủ lĩnh khác gồm Thác Bạt Y Lô và Thác Bạt Phất là huynh đệ của ông.
Năm 295, thủ lĩnh Sách Đầu bộ là Thác Bạt Lộc Quan đem quốc thổ phân làm ba bộ, Thác Bạt Y Lô thống trị Tây bộ. Y Đà đem công việc của bộ lạc ủy thác cho người Hán, vì thế có nhiều người Hán quy phụ ông. Trong vài năm từ 297, Thác Bạt Y Đà xuyên qua Mạc Bắc, hướng về phía tây xâm lược các nước, trong vòng 5 năm đã chinh phục được hơn 30 nước.
Năm 304, Y Đà cùng Y Lô cùng quân Tấn hội sư đánh bại quân Lưu Uyên. Năm 305, Y Đà lại đánh bại quân Lưu Uyên, vì thế được hoàng đế Tấn phong là 'Đại lý đại thiền vu'. Không lâu sau, Y Đà qua đời, Thác Bạt Phổ Căn kế thừa chức thủ lĩnh Trung bộ Sách Đầu bộ.
Sau khi xưng đế, Thác Bạt Khuê đã truy thụy hiệu cho Thác Bạt Lộc Cung là "Hoàn hoàng đế".
Thất đại hận

Thất đại hận (, "nadan koro"; ) là một bài hịch được bố cáo bởi vua Nỗ Nhĩ Cáp Xích, đánh dấu sự tuyên chiến lớn của Hậu Kim với nhà Minh.
Bối cảnh.
Sau khi thống nhất các bộ tộc Nữ Chân Kiến Châu, Nỗ Nhĩ Cáp Xích đã cử người đến Bắc Kinh triều cống nhà Minh. Nhờ đó, ông nhận ra được tình hình rối ren của Minh triều, thúc đẩy quyết tâm thống nhất Nữ Chân, từ đó chinh phạt nhà Minh để báo thù giết cha và ông nội. Khi hầu hết các bộ tộc Nữ Chân đã được thống nhất và thế lực của mình lan sang cả các bộ tộc Mông Cổ, Nỗ Nhĩ Cáp Xích lên ngôi Đại Hãn ở thành Hách Đồ A Lạp (nay là Tân Tân, Liêu Ninh), tuyên bố dựng nước, lấy quốc hiệu Đại Kim, đặt niên hiệu là Thiên Mệnh (chữ Hán: "天命", chữ Mông Cổ: "Тэнгэрийн Сүлдэт", chữ Mãn: ᠠᠪᡴᠠᡳ&lt;br&gt; ᡶᡠᠯᡳᠩᡤᠠ, âm Mãn: "Abkai Fulingga").
Nhận thấy thế lực của mình đã đủ mạnh, Nỗ Nhĩ Cáp Xích cho rằng điều kiện phục thù đã chín muồi. Đầu năm 1618, Nỗ Nhĩ Cáp Xích tuyên bố với các bối lặc Nữ Chân: "Ý ta đã quyết, năm nay nhất định chinh phạt Đại Minh". Ngày 13 tháng 4 năm Thiên Mệnh () thứ Ba (ngày 7 tháng 5 năm 1618), ông tế cáo trời đất, công bố "Thất đại hận" làm lý do khởi binh phản Minh.
Sau khi tuyên bố "Thất đại hận", quân Mãn Châu tấn công Phủ Thuận và tiếp nhận sự đầu hàng của tướng nhà Minh giữ thành là Lý Vĩnh Phương (chết năm 1634). Năm sau, nhà Minh đem 10 vạn quân dưới sự hậu thuẫn của Triều Tiên và Diệp Hách chia thành bốn đường tấn công Nỗ Nhĩ Cáp Xích. Kết quả là quân Mãn Châu giành được thắng lợi to lớn trước liên quân Minh-Triều-Diệp Hách tại thị trấn Tát Nhĩ Hử. Nhà Minh đã quá mệt mỏi với một loạt những xung đột với người Mãn ở biên giới, thêm vào đó bạo loạn xảy ra, kinh tế suy sụp nên thế nước ngày một đi xuống. Cuối cùng, ngày 26 tháng 5 năm 1644, quân khởi nghĩa nông dân do Lý Tự Thành lãnh đạo chiếm được Bắc Kinh, hoàng đế Sùng Trinh nhà Minh treo cổ tự sát trên một cây hòe trên Môi Sơn ngoài Tử Cấm Thành. Quân Mãn Châu nhờ Ngô Tam Quế dẫn đường tiến vào Bắc Kinh, tiêu diệt chính quyền Đại Thuận của Lý Tự Thành. Nhà Thanh chính thức cai trị Trung Quốc cho đến năm 1911.
Nội dung hịch văn.
Nội dung bài hịch được chép trong "Thanh Thái tổ Cao Hoàng đế thực lục" gồm 7 điều. Trong đó, điều đầu tiên khẳng định thủ phạm giết cha và ông nội chính là triều đình nhà Minh. Những điều còn lại xoáy vào sự bất bình đẳng, thiên vị của nhà Minh với các bộ tộc Diệp Hách mà chế áp các bộ tộc Kiến Châu ông.
Dornier Do 28

Dornier Do 28 Skyservant là một loại máy bay thông dụng STOL hai động cơ, do hãng Dornier Flugzeugbau GmbH chế tạo.
Hồ Hillier

Hồ Hillier (tiếng Anh: Lake Hiller) là một hồ nước mặn trên đảo Middle, đảo lớn nhất trong các đảo nhỏ thuộc quần đảo Recherche ở vùng Goldfields-Esperance, ngoài khơi bờ biển phía nam của Tây Úc. Đây là một trong những hồ nước đặc biệt nhất trên thế giới bởi màu hồng tự nhiên của nó. Tuy có màu sắc đặc biệt như vậy nhưng hồ nước này không có nhiều khách du lịch ghé thăm. Màu hồng của nước trong hồ là tự nhiên, không thay đổi, vẫn giữ nguyên màu khi nước được đưa ra khỏi hồ. Chiều dài của hồ này khoảng 600 mét, rộng 250 mét và được bao quanh bởi một dải cát cùng cánh rừng dày đặc các loài cây tràm và bạch đàn. Hồ nước được ngăn cách với Nam Đại Dương bởi một dải cồn cát hẹp bao phủ bởi các thảm thực vật.
Miêu tả.
Hồ Hiller có chiều dài khoảng và rộng . Hồ được bao quanh bởi một dải cát hẹp bao phủ bởi thảm thực vật tách rời từ bờ biển phía bắc của đảo Middle, cùng cánh rừng dày đặc các loài cây tràm và bạch đàn. Điểm đáng chú ý nhất của hồ chính là màu hồng. Màu hồng của nước trong hồ là tự nhiên, không thay đổi, vẫn giữ nguyên màu khi nước được chuyển lên các container chứa nước. Màu hồng của hồ có thể được coi là do sự hiện diện của sinh vật "Dunaliella salina". Dự án Extreme Microbiome, một phần của Hiệp hội Tài nguyên Sinh học (ABRF), Tập đoàn Metagenomics Research (MGRG) đã tiến hành một phân tích Metagenomics trên hồ để tìm Dunaliella cũng như "Salinibacter ruber", "Dechloromonas aromatica" và một vài loài vi khuẩn cổ
Lịch sử.
Hồ Hillier được phát hiện bởi thuyền trưởng Flinders trong chuyến thám hiểm năm của ông vào ngày 1802. Ông đã quan sát được hồ nước này từ vị trí cao nhất trên đảo.
 Ở vùng đông bắc là một hồ nước nhỏ màu hồng; nước trong hồ khi ông Thistle phát hiện và giới thiệu cho tôi, đã quá bão hòa vào muối khiến số lượng muối tụ lại gần bờ đủ để tải lên một con tàu. Mẫu muối ông ấy mang lên tàu có chất lượng tốt, không có quy trình nào khác thích hợp hơn sấy khô để sử dụng.
Flinders một lần nữa đến thăm đảo Middle vào tháng 5 năm 1803, ông có ý định "dừng chân một hoặc hai ngày ở Vịnh Goose-Island, nhằm tìm kiếm thịt ngỗng cho những người bệnh, bịt dầu cho đèn của chúng tôi và một vài thùng tô nô muối từ hồ trên đảo Middle". Có thông tin rằng sau đó Flinders đặt tên hồ theo William Hillier, một thủy thủ đoàn của tàu "Investigator" đã chết vì bệnh kiết lị trước khi khởi hành chuyến thám hiểm từ đảo Middle. Hồ được khai thác muối trong khoảng thời gian cuối thế kỉ 19. Các doanh nghiệp khai thác muối đã thất bại vì một số lý do, bao gồm "sự độc hại của muối đem đi để tiêu thụ".
Tình trạng khu vực bảo vệ.
Gần nhất vào năm 2012, hồ Hiller đã nằm trong ranh giới của Khu bảo tồn Recherche Archipelago. Kể từ năm 2002, hồ Hiller được coi là một vùng đất ngập mặn "có ý nghĩa quan trọng của vùng".
Legio II Italica

Legio secunda Italica (quân đoàn Ý thứ hai), là một quân đoàn La Mã được hoàng đế Marcus Aurelius thành lập vào năm 165 cùng với "I Italica" vào thời điểm khi mà đế quốc La Mã đang phải chiến đấu tại Germania và cả ở Parthia. Hiện nay vẫn còn có những ghi chép về "II Italica" đóng quân ở Noricum vào đầu thế kỷ thứ 5. Biểu tượng quân đoàn là con sói mẹ và cặp sinh đôi Romulus và Remus, điều này ám chỉ đến sự đồng cai trị của Marcus Aurelius và Lucius Verus tại thời điểm đó.
Nơi diễn ra các hoạt động chính của quân đoàn là ở tỉnh Noricum của La Mã vốn nằm ở lề phía nam của sông Donau, tại đây người Đức thường xuyên tiến hành các cuộc xâm nhập. Vào năm 180, "II Italica" đã đóng quân ở Lauriacum, Lorch ngày nay.
Vào năm 193, "II Italica" đã hành quân về thành Roma cùng với Septimius Severus và tham gia vào cuộc chiến tranh giành quyền lực của ông. Vị hoàng đế mới sau đó đã ban thưởng cho họ danh hiệu Fidelis (trung thành). Sau này Septimius Severus còn sử dụng "II Italica" để chống lại các cuộc nổi loạn của Pescennius Niger và Clodius Albinus, ngoài ra quân đoàn còn tham gia vào chiến dịch Parthia của ông.
Vào thế kỷ thứ 3, sự ủng hộ của các quân đoàn đóng một vai trò rất quan trọng trong việc tranh giành ngai vàng ở đế quốc La Mã. Cũng nhận thức được thực tế này, Gallienus đã ban cho "II Italica" danh hiệu "VII Pia VII Fidelis" (bảy lần trung thành, bảy lần trung nghĩa) để đảm bảo sự ủng hộ liên tục của họ.
Legio III Italica

Legio tertia Italica (quân đoàn Ý thứ ba) là một quân đoàn La Mã được hoàng đế Marcus Aurelius thành lập vào khoảng năm 165, và được sử dụng cho chiến dịch chống lại các bộ lạc Marcomanni của ông. Tên riêng "Italica" của nó có thể đưa ra giả thuyết rằng những tân binh ban đầu đến từ Ý. Quân đoàn vẫn còn hoạt động ở Raetia và các tỉnh khác trong những năm đầu thế kỷ thứ 5 (Notitia Dignitatum, với ngày tháng vào khoảng năm 420 SCN cho các mục của đế quốc Tây La Mã).
Cùng với các quân đoàn II Italica và I Adiutrix, "III Italica" đã có mặt ở các tỉnh khu vực sông Danube vào thời điểm bắt đầu chống lại các cuộc xâm lược của người Marcomanni vào các tỉnh Raetia và Noricum. Trong năm 171, họ đã xây dựng doanh trại "Castra Regina", ngày nay là Regensburg.
Trong cuộc nội chiến năm 193, quân đoàn này đã ủng hộ Septimius Severus và giúp ông đánh bại các đối thủ của mình, đầu tiên là Didius Julianus, sau đó là Pescennius Niger và Clodius Albinus. Họ còn trung thành với người kế vị của Severus, hoàng đế Caracalla, và họ đã chiến đấu trong chiến dịch chống lại người Alamanni của ông ta vào năm 213.
Các vexellatio (tiểu đơn vị) của quân đoàn đã tham gia vào chiến dịch chống lại Đế chế Sassanid của hoàng đế Gordianus III trong năm 243-244, và kể từ đó tên riêng "III Italica Gordiana" đã được ghi chép lại
Vì là một phần của đạo quân Danube hùng mạnh, "III Italica" đã thường xuyên tham gia vào các cuộc tranh giành quyền lực nội bộ trong suốt thế kỷ thứ 3. Quân đoàn đã chiến đấu cho Gallienus trong cuộc chiến tranh chống lại địch thủ Postumus của ông ta, vì vậy nó đã được ban cho tên riêng "VI Pia VI và VII Fidelis Pia VII Fidelis" (bảy lần trung thành và trung nghĩa). Doanh trại chính của "III Italica" vẫn ở Regensburg, nhưng họ đã tham gia vào chiến dịch chống lại nữ hoàng Zenobia dưới sự chỉ huy của hoàng đế Aurelianus trong năm 273.
Phùng Diễm Quý

Nhu Huy Hoàng thái hậu (chữ Hán: 柔徽皇太后; 1444 - 1489), hay Thánh Tông Phùng hoàng hậu (聖宗馮皇后), là phi tần của Lê Thánh Tông, hoàng đế thứ năm của vương triều Hậu Lê nước Đại Việt.
Bà là mẹ của Kiến vương Lê Tân, người về sau được biết đến là Đức Tông Kiến hoàng đế (德宗建皇帝), cha ruột vua Lê Tương Dực, ông nội vua Lê Chiêu Tông và Lê Cung Hoàng. Vì lẽ đó, bà được các đời Tương Dực và Chiêu Tông truy tôn thụy hiệu là Hoàng hậu, dù thực tế bà chưa sinh ra vị Hoàng đế kế nhiệm nào hay được lập làm Hoàng hậu khi còn sống.
Tiểu sử.
Nhu Huy hoàng hậu tên thật là Phùng Diễm Quý (馮琰貴), lúc trước có tên là Thục Giang (淑江), người xã Mỹ Xá, huyện Ngự Thiên, trấn Sơn Nam (nay là Hưng Hà, Thái Bình ). Cha là Gián nghị đại phu thuộc Tả ty môn hạ sảnh tri Tây đạo quân dân ba tịch Phùng Văn Đạt (馮文達). Mẹ là Trần phu nhân, người xã Bất Quả, huyện La Giang, nay là huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh, con gái Trần Công Diễn, một tôn thất nhà Trần. Khi Thánh Tông còn là Bình Nguyên vương (平原王), Phùng thị đã theo hầu nơi tiềm để, rất được yêu quý.
Năm Quang Thuận thứ 2 (1461), tháng 7, ngày Mậu Dần, Phùng thị được phong làm "Tu viên" (修媛), bậc thứ 6 trong Cửu tần của triều đình. Năm 1467, bà sinh ra Kiến vương Lê Tân, rồi cùng năm, được phong làm "Chiêu nghi", đứng đầu chức Tần.
Tháng 10, năm Hồng Đức thứ 20 (1489), Phùng Chiêu nghi có bệnh. Thánh Tông ân chuẩn cho ra phủ Kiến vương nghỉ dưỡng. Ngày 24 tháng 12 (tức ngày 14 tháng 1 dương lịch) cùng năm, bà qua đời, hưởng thọ 45 tuổi.
Khi Lê Tương Dực lên ngôi (1510), ông đã truy tôn bà là Nhu Huy Tích Quang hoàng thái hậu (柔徽積光皇太后). Sau đó, ông lại dâng hiệu là Nhu Huy Tích Quang Thuần Thánh Khâm Thận Ôn Mục Gia Hòa Lương Tín Đôn Thục Trinh Hiến Chương Phúc Hoàng thái hậu (柔徽積光純聖欽慎溫穆嘉和良信敦淑貞憲彰福皇太后), thờ phụng tại Thái miếu.
Võ Phiến

Võ Phiến tên thật Đoàn Thế Nhơn (sinh 20 tháng 10 năm 1925 tại huyện Phù Mỹ, Bình Định; mất 28 tháng 9 năm 2015 tại Santa Ana, California, Hoa Kỳ) là một nhà văn Việt Nam. Ông là tác giả của 4 tiểu thuyết, 9 tập tuỳ bút, nhiều tập truyện ngắn, một tập thơ và nhiều tác phẩm phê bình tiểu luận. Ông còn có bút danh là Tràng Thiên.
Tiểu sử.
Võ Phiến là con của ông giáo Đoàn Thế Cần và bà Ngô Thị Cương. Ông có người em ruột là Đoàn Thế Hối (sinh 1932) cũng là nhà văn với bút hiệu Lê Vĩnh Hoà.
Khoảng 1933, bố mẹ cùng em ông xuống Rạch Giá còn ông vẫn ở lại Bình Định với bà nội. Ông theo học trường làng và trung học ở Quy Nhơn.
Năm 1942, ông ra Huế học trường Thuận Hóa và bắt đầu viết văn. Bài tùy bút đầu tiên "Những đêm đông" được ông viết năm 1943 và đăng trên báo Trung Bắc Chủ Nhật.
Năm 1945, Võ Phiến đi bộ đội cho đến năm 1946 thì ông ra Hà Nội học trường Văn Lang. Năm 1948, ông kết hôn với bà Võ Thị Viễn Phố và dạy học ở trường trung học bình dân Liên Khu V.
Cuối năm 1954, Võ Phiến ra Huế làm việc tại Nha Thông tin một thời gian rồi chuyển vào lại Quy Nhơn, tại đây ông tự xuất bản hai tác phẩm đầu là "Chữ tình" (1956) và "Người tù" (1957), gửi bài đăng trên hai tạp chí Sáng Tạo và Bách Khoa.
Sau tác phẩm "Mưa đêm cuối năm" (1958, Sài Gòn), Võ Phiến bắt đầu được biết đến. Ông vào làm việc tại Sài Gòn và cộng tác với các báo Sáng Tạo, Thế Kỷ 20, Văn, Khởi Hành, Mai, Tân Văn, Bách Khoa...
Năm 1962, Võ Phiến lập nhà xuất bản Thời Mới.
Sau 30 tháng 4 năm 1975, ông định cư tại Los Angeles, Hoa Kỳ.
Võ Phiến tiếp tục xây dựng nền văn học Việt Nam tại hải ngoại, xuất bản tập san Văn Học Nghệ thuật từ 1978 đến 1979, và từ 1985 đến 1986.
Ông sống tại Quận Cam, California, Hoa Kỳ.
Ông qua đời lúc 7 giờ tối ngày 28/09/2015 tại Santa Ana, California, Hoa Kỳ, hưởng thọ 90 tuổi
Ủy ban Khuyến khích Đạo đức và Ngăn ngừa Đồi bại

Ủy ban Khuyến khích Đạo đức và Ngăn ngừa Đồi bại (tiếng Ả Rập: هيئة الأمر بالمعروف والنهي عن المنكر; tên tiếng Anh: Committee for the Promotion of Virtue and the Prevention of Vice, viết tắt CPVPV hay còn gọi tên tiếng Anh khác là Committee for the Propagation of Virtue and the Elimination of Sin, viết tắt: CAVES hay HAIA ) hay còn gọi tên tiếng Việt ngắn gọn là Ủy ban Ngăn ngừa Đồi bại là một Ủy ban thuộc Chính phủ Ả Rập Xê Út được biết đến như là một lực lượng Cảnh sát tôn giáo hay mutaween (tiếng Ả Rập: مطوعين) có chức năng thực thi Luật Hồi giáo Sharia tại Quốc gia Hồi giáo này. Ủy ban này có khoảng 3.500 thành viên và nhiều tình nguyện viên, tuần tra viên trên các đường phố để thực thi quy định nghiêm ngặt của quốc gia về trang phục và phân biệt giữa nam và nữ, kiểm tra việc cầu nguyện của người Hồi giáo và những hành vi khác mà họ tin rằng được điều chỉnh bởi Hồi giáo.
Những tổ chức tương tự.
Ngoài nước Ả Rập Xê Út, chính phủ Taliban ở Afghanistan, cũng đã có một bộ "Khuyến khích Đạo đức và Ngăn ngừa Đồi bại" với nhiệm vụ bảo vệ đạo đức tôn giáo tương tự. Taliban được cho là đã áp dụng chính sách của chính phủ Ả Rập Xê Út không chỉ vì họ có một luật Hồi giáo nghiêm khắc, mà bị cho là được tài trợ về tài chánh cũng như về ngoại giao bởi chính quyền Ả Rập Xê Út.
Reginald Aldworth Daly

Reginald Aldworth Daly (18 tháng 3 năm 1871 – 19 tháng 9 năm 1957) là một nhà địa chất học người Canada. Ông là giáo sư Đại học Harvard từ năm 1912 cho đến năm 1942 sau thời gian làm việc với tư cách nhà địa chất thực địa cho Uỷ ban Biên giới Quốc tế Canada (tiếng Anh: "Canadian International Boundary Commission").
Công việc nghiên cứu đất đá dọc theo chiều dài 400 dặm tại vĩ tuyến 49 Bắc dẫn dắt Daly hình thành nên một lý thuyết trình bày về nguồn gốc đá mácma. Năm 1914, công trình khoa học có ảnh hưởng sâu xa của ông được công bố dưới nhan đề "Igneous Rocks and Their Origin" ("Đá hoả thành và nguồn gốc của chúng"). Theo cuốn "A Short History of Nearly Everything" của Bill Bryson thì Daly là người sớm đề xuất ý tưởng về thuyết trôi dạt lục địa và thuyết vụ va chạm lớn. Giả thuyết trôi dạt lục địa được hỗ trợ bởi các chứng cứ từ cuốn sách "Our Mobile Earth" xuất bản năm 1926 của Daly. Trong tác phẩm "Strength and Structure of the Earth" (1940), Daly đã tiên liệu được các vấn đề của kiến tạo mảng và đặt ra thuật ngữ "lớp phủ giữa".
Daly được trao tặng Huy chương Penrose vào năm 1935, Huy chương Wollaston vào năm 1942 và Huy chương William Bowie vào năm 1946. Người ta lấy họ của Daly để đặt tên cho khoáng chất dalyite (công thức hóa học: ) cũng như cho những hố va chạm trên Sao Hỏa và Mặt Trăng. Tư gia của ông ở Cambridge hiện là Danh lam Lịch sử Quốc gia Hoa Kỳ.
Horacio Cartes

Horacio Manuel Cartes Jara (sinh ngày 5 tháng 7 năm 1956) là một thương gia người Paraguay và là tổng thống Paraguay được bầu trong cuộc Bầu cử tháng 4 năm 2013. Ông là thành viên của Đảng Colorado và được dự kiến nhậm chức vào ngày 15 tháng 8 năm 2013.
Cartes sở hữu khoảng hai chục doanh nghiệp trong tập đoàn Grupo Cartes bao gồm thuốc lá, nước giải khát, sản xuất thịt, và ngân hàng. Ông là chủ tịch của câu lạc bộ bóng đá Club Libertad từ năm 2001 đến năm 2012, và là chủ tịch của đội tuyển quốc gia của Hiệp hội bóng đá Paraguay trong thời gian FIFA World Cup 2010.
Mộ Dung Tường

Mộ Dung Tường (, ? - 397) là một thành viên tông thất Hậu Yên.
Năm Vĩnh Khang thứ 2 (397), Hậu Yên không địch nổi cuộc tấn công của nước Bắc Ngụy, hoàng đế Mộ Dung Bảo chạy khỏi đô thành Trung Sơn (中山, nay thuộc Định Châu, Hà Bắc), trong thành đại loạn. Trong khi đó, Khai Phong công Mộ Dung Tường không theo hoàng đế rút chạy, do đó được mọi người bầu làm minh chủ để kháng cự lại cuộc tấn công của Bắc Ngụy.
Tuy nhiên, Mộ Dung Tường đã củng cố địa vị của mình, liên tục diệt trừ các thế lực khác trong thành. Không lâu sau đó, Mộ Dung Tường lên ngôi hoàng đế, cải nguyên niên hiệu là Kiến Thủy.
Mộ Dung Tường là người ham uống rượu và thích giết chóc, không quan tâm đến quân sĩ và nhân dân. Đến khi quân Bắc Ngụy không còn bao vây Trung Sơn và chỉ kiểm soát các vùng lân cận, ông vẫn từ chối cho cư dân ra ngoài thành để tìm lương thực và việc này đã dẫn đến nạn đói nghiêm trọng.
Cuối cùng, nhân dân Trung Sơn thành đã nghênh đón Mộ Dung Lân vào thành, sau đó, Mộ Dung Tường bị bắt giữ rồi bị xử tử.
Thốc Phát Thụ Cơ Năng

Thốc-Phát Thụ-Cơ-Năng ( ? - 280) là một người Hà Tây Tiên Ti, là thủ lĩnh Thốc Phát Tiên Ti vào thời kỳ Tây Tấn.
Sau khi tổ phụ Thốc Phát Thọ Điền qua đời, Thốc Phát Thụ Cơ Năng tiếp nhiệm chức thủ lĩnh. Thốc Phát Thụ Cơ Năng được đánh giá là người nhiều mưu lược, hơn nữa còn cường tráng và quả cảm.
Năm 270 thời Tấn Vũ Đế, Thốc Phát Thụ Cơ Năng khởi binh phản lại triều đình Tấn. Đến tháng 6, khi giao chiến với quân Tấn tại gò Vạn Hộc (nay thuộc Cao Lan, Cam Túc), quân của Thốc Phát Thụ Cơ Năng đã giết được Thứ sử Tần châu Hồ Liệt. Đến năm 271, Thốc Phát Thụ Cơ Năng liên hợp với các bộ lạc người Hồ khác vây khốn Thứ sử Lương Châu Khiên Hoằng (牽弘) tại Thanh Sơn (nay thuộc phía tây Hoàn, Cam Túc), quân Khiên Hoằng thua trận, bản thân Khiên Hoằng tử trận. Sau đó, Thốc Phát Thụ Cơ Năng lại đánh bại Thứ sử Lương Châu Tô Du (蘇愉) tại Kim Sơn (nay thuộc Sơn Đan, Cam Túc).
Năm 275, Thốc Phát Thụ Cơ Năng chiến bại trước quân thảo phạt do Trấn Tây đại tướng quân Tư Mã Tuấn phái đi, hơn 3000 lính chết trận, Thốc Phát Thụ Cơ Năng phải cho đưa con tin đến triều Tấn thỉnh hàng.
Năm 277, do Thốc Phát Thụ Cơ Năng có ý đồ cướp đoạt điền binh, triều đình Tấn phái Văn Ương suất quân thảo phạt. Thốc Phát Thụ Cơ Năng chiến bại, tổng cộng có 20 vạn người Hồ quy hàng quân Tấn.
Tháng 1 năm 279, Thốc Phát Thụ Cơ Năng công hãm Lương Châu. Tháng 11, Thốc Phát Thụ Cơ Năng giao chiến với tướng Tấn Mã Long (馬隆). Tuy nhiên, Mã Long đã dựa vào "thiên tương xa" để đánh bại Thốc Phát Thụ Cơ Năng, thu phục trị sở Vũ Uy của Lương Châu. Các tù trưởng Tiên Ti Thốt Bạt Hàn (猝跋韓), Thư Vạn Năng (且萬能) dẫn vạn người đến quy hàng quân Tấn. Đến tháng 12, Thụ Cơ Năng lại chiến bại trước Mã Long và bị giết., cuộc nổi dậy cũng chấm dứt. Sau đó, em họ của ông là Thốc Phát Vụ Hoàn kế tiếp làm thủ lĩnh Thốc Phát Tiên Ti.
Thốc Phát Tư Phục Kiện

Thốc Phát Tư Phục Kiện () là một thủ lĩnh Thốc Phát Tiên Ti vào thời Ngũ Hồ thập lục quốc.
Tư Phục Kiện là nhi tử của Thôi Cân, phụ thân cũng là thủ lĩnh tiền nhiệm của ông. Năm 365, Thôi Cân qua đời, Tư Phục Kiện kế thừa chức vị của Thôi Cân.
Trong thời gian Tư Phục Kiện tại vị, bộ chúng của Thốc Phát Tiên Ti trở nên hưng vượng, chiếm khu vực Lương châu (ước đoán tương được với nam bộ Cam Túc ngày nay).
Sau khi Tư Phục Kiện qua đời, nhi tử là Ô Cô kế vị làm thủ lĩnh, về sau lập ra nước Nam Lương.
Mộ Dung bộ

 
Mộ Dung bộ () là một bộ lạc lớn của tộc Tiên Ti thời kỳ Ngụy-Tấn. Những năm đầu Tào Ngụy, thủ lĩnh Mạc Hộ Bạt đã suất bộ chúng thiên cư đến Liêu Tây, có công theo Tư Mã Ý đánh Công Tôn Uyên, được triều đình phong tước "Suất Nghĩa vương", bắt đầu xây thành ở phía bắc Cức Thành (棘城, nay thuộc Triều Dương, Liêu Ninh). Mạc Hộ Bật sau đổi tên thành Mộ Dung Yên.
Tôn tử của Mộ Dung Yên là Mộ Dung Thiệp Quy được triều đình Trung Nguyên phong là Tiên Ti thiền vu, thiên cư đến Liêu Đông, bắt đầu Hán hóa. Mộ Dung Thiệp Quy có trưởng tử là Mộ Dung Thổ Dục Hồn dẫn bộ chúng thiên di về phía tây đến Hà Hoàng.
Năm Thái Khang thứ 10 (289) thời Tây Tấn, Mộ Dung bộ thiên cư đến Thanh Sơn thuộc Đồ Hà. Năm Nguyên Khang thứ 4 (294), Mộ Dung bộ di cư đến Đại Cức Thành, học cách làm nghề nông, đặt pháp chế như của người Hán. Những năm đầu Vĩnh Gia, Mộ Dung Hối tự xưng là Tiên Ti đại thiền vu.
Sau Bát vương chi loạn, Mộ Dung bộ cát cứ Liêu Đông, sau lại đánh bại Đoàn bộ Tiên Ti và Vũ Văn bộ Tiên Ti, trở thành thế lực hùng mạnh nhất vùng Đông Bắc Trung Quốc. Mộ Dung bộ tuy vậy vẫn triều cống cho triều Tấn, đến thời Mộ Dung Hoảng thì tự xưng là Yên vương, lập ra nước Tiền Yên. Sau đó, Mộ Dung Tuấn tiêu diệt Nhiễm Ngụy, chiếm lĩnh Trung Nguyên. Trong số các nước thời thập lục quốc, các nước Tiền Yên, Hậu Yên, Tây Yên và Nam Yên đều do các thành viên Mộ Dung bộ kiến lập.
Mạc Hộ Bạt

Mạc Hộ Bạt () là một tù trưởng Mộ Dung bộ Tiên Ti.
Sau khi trở thành tù trưởng, Mạc Hộ Bạt đã đưa bộ chúng từ tái ngoại tiến vào khu vực Liêu Tây (nay là tây bộ tỉnh Liêu Ninh), sinh sống tại vùng Cức Thành.
Năm 238, thời Tào Ngụy, Mạc Hộ Bạt có công theo Tư Mã Ý đánh Công Tôn Uyên, được triều đình phong tước Suất Nghĩa vương (率義王), bắt đầu xây thành ở phía bắc Cức Thành.
Mạc Hộ Bạt do thấy "diêu quan" (một loại mũ có gắn trang sức) đẹp, bèn thu tóc mà đội, chư bộ vì thế gọi là "bộ diêu", sau diễn biến thành "Mộ Dung Yên" (慕容部落).
Chức vụ thủ lĩnh của Mạc Hộ Bạt do con trai là Mộ Dung Mộc Diên kế vị.
Mộ Dung Thiệp Quy

 
Mộ Dung Thiệp Quy (, ?- 12/283) là một tù trưởng Mộ Dung bộ Tiên Ti. Ông là cháu nội của tù trưởng Mạc Hộ Bạt, và là con trai của tù trưởng Mộ Dung Mộc Diên.
Không lâu sau khi kế nhiệm chức tù trưởng, Mộ Dung Thiệp Quy đã chuyển căn cứ từ Cức Thành (棘城, nay thuộc Nghĩa, Liêu Ninh) đến phía bắc Liêu Đông quận (nay là Liêu Dương, Liêu Ninh). Các thế hệ tù trưởng Mộ Dung bộ quy phụ triều đình Trung Nguyên, nhiều lần có công hiệp trợ triều đình Trung Nguyên xuất chinh, được thụ phong là "đại thiền vu". Trong thời gian ông tại vị, Mộ Dung bộ và Vũ Văn bộ có quan hệ thù địch.
Mộ Dung Thiệp Quy có trưởng tử là Mộ Dung Thổ Dục Hồn được phân 1700 hộ làm bộ chúng thiên di về phía tây đến Hà Hoàng; thứ tử là Mộ Dung Hối, cùng một nhi tử nữa là Mộ Dung Vận (慕容運).
Tháng thứ 10 năm Thái Khang thứ 2 (281), Mộ Dung Thiệp Quy bắt đầu suất quân tiến đánh Xương Lê quận (nay thuộc Nghĩa, Liêu Ninh) của triều Tấn.
Tháng thứ 2 năm Thái Khang thứ 3 (282), quân Mộ Dung bộ bị quân của An Bắc tướng quân Nghiêm Tuân (嚴詢) đánh bại, có gần vạn lính tử trận, bị xử trảm hay bị bắt.
Tháng thứ 12 năm Tháng Khang thứ 4 (283), Mộ Dung Thiệp Quy qua đời, Mộ Dung Nại kế vị làm tù trưởng.
Mộ Dung Nại

 
Mộ Dung Nại (慕容耐) hay Mộ Dung San (慕容删) (? - 12/285) là một tù trưởng của Mộ Dung bộ Tiên Ti.
Ông là em trai của tù trưởng Mộ Dung Thiệp Quy. Tháng 12 năm Thái Khang thứ 4 (298), huynh trưởng Thiệp Quy qua đời, ông đã thành công trong việc đoạt lấy chính quyền, song không thành công khi truy sát Mộ Dung Hối- con trai của huynh trưởng.
Tháng thứ 12 năm Thái Khang thứ 5 (285), Mộ Dung Nại bị thuộc hạ diệt trừ.
EADS CASA C-295

EADS CASA C-295 là một loại máy bay vận tải quân sự chiến thuật hai động cơ tua bin cánh quạt,do hãng Airbus Military chế tạo ở Tây Ban Nha.
English Electric Canberra

English Electric Canberra là một loại máy bay ném bom hạng nhẹ động cơ phản lực, được sản xuất số lượng lớn trong thập niên 1950.
Mộ Dung Lệnh

 
Mộ Dung Lệnh (慕容令) hay Mộ Dung Toàn (慕容全) là trưởng tử và thế tử của Ngô vương Mộ Dung Thùy nước Tiền Yên. Mẹ của ông là tiên Đoàn phi.
Năm Kiến Hi thứ 10 (369), mặc dù có công ngăn chặn cuộc Bắc phạt của tướng Hoàn Ôn triều Đông Tấn, Mộ Dung Thùy vẫn bị Khả Túc Hồn thái hậu và thái phó Mộ Dung Bình nghi kị. Mộ Dung Thùy rất lo lắng, hỏi ý kiến của Mộ Dung Lệnh. Mộ Dung Lệnh kiến nghị cha chạy đến Long Thành (龍城, nay thuộc Triều Dương, Liêu Ninh) tránh họa, học theo Chu công khi xưa.
Mộ Dung Thùy lấy lý do đi săn bắn, rời khỏi Nghiệp Thành chuẩn bị tiến đến Long Thành, song Mộ Dung Lân do không được cha sủng ái nên đã quay trở lại Nghiệp Thành và báo cáo với triều đình, Mộ Dung Bình vì thế đã cử một đội quân đuổi theo Mộ Dung Thùy. Khi Mộ Dung Thùy bị cản trở, Mộ Dung Lệnh lại kiến nghị cha chạy sang Tiền Tần. Mộ Dung Thùy đồng ý, lệnh Mộ Dung Lệnh yểm hộ phía sau. Khi hai cha con Mộ Dung Thùy đến Trường An, được hoàng đế Phù Kiên nhiệt tình tiếp đãi.
Sang năm thứ hai, Mộ Dung Lệnh được phái đi theo Vương Mãnh thảo phạt Tiền Yên. Sau khi đoạt được Lạc Dương, Vương Mãnh hối lộ thân tín của Mộ Dung Thùy là Kim Hi (金熙) để người này gửi cho Mộ Dung Lệnh một thông điệp sai rằng Mộ Dung Thùy đã nghe được tin Khả Túc Hồn thái hậu đã hối tiếc về hành động của bà và do đó Mộ Dung Thùy đã đào thoát về Tiền Yên. Mộ Dung Lệnh không thể xác minh thực hư của thông điệp và đã quyết định đào thoát về Tiền Yên.
Vương Mãnh ngay lập tức cáo buộc Mộ Dung Lệnh tội phản quốc và Mộ Dung Thùy vì sợ hãi nên đã chạy trốn song đã bị bắt. Mặc dù vậy, Phù Kiên tin rằng Mộ Dung Lệnh đã hành động một cách độc lập và đã xá miễn cho Mộ Dung Thùy.
Triều đình Tiền Yên xem Mộ Dung Lệnh là gian tế, cho lưu đày ông đến Sa Thành ở Liêu Tây. Sau đó, Mộ Dung Lệnh lại phản lại triều đình Tiền Yên, song bị Mộ Dung Lân cáo mật, cuối cùng chết dưới tay bộ hạ.
Sau này, khi Mộ Dung Thùy kiếp lập nước Hậu Yên, đã truy phong Mộ Dung Lệnh là "Hiến Trang thái tử". Sau khi chất tử Mộ Dung Thịnh kế vị, đã truy tôn ông là "Hiến Trang hoàng đế", truy tôn chính thất Đinh thị của ông là "Hiến U hoàng hậu".
Mộ Dung Nạp

Mộ Dung Nạp (, ? - ?), người Tiên Ti, là hoàng tử của hoàng đế Mộ Dung Hoảng nước Tiền Yên thời Ngũ Hồ thập lục quốc. Đồng thời, ông cũng là anh trai của hoàng đế Mộ Dung Đức, là phụ thân của hoàng đế Mộ Dung Siêu nước Nam Yên. Dưới thời Tiền Yên, ông được phong tước "Bắc Hải vương".
Sau khi Tiền Tần tiêu diệt Tiền Yên, phá Nghiệp Thành, đã phong cho Mộ Dung Nạp làm Quảng Hán thái thú, một số năm sau thì khứ quan. Sau đó, Mộ Dung Nạp cùng mẫu thân là Công Tôn phu nhân và thê là Đoàn phu nhân đến chỗ Mộ Dung Đức- đang làm thái thú tại Trương Dịch (張掖, nay thuộc Trương Dịch, Cam Túc). Khi Mộ Dung Đức thụ mệnh hoàng đế Phù Kiên của Tiền Tần theo quân đi nam chinh Đông Tấn, để lại một kim đao bái biệt mẫu thân Công Tôn thị.
Năm 383, Tiền Tần chiến bại trong trận Phì Thủy, Mộ Dung Thùy (anh trai Mộ Dung Nạp) thừa cơ khởi binh ở Sơn Đông, lập ra nước Hậu Yên, Trương Dịch thái thú là Phù Xương (苻昌) của Tiền Tần đã bắt giữ và giết chết Mộ Dung Nạp cùng tất cả nhi tử của Mộ Dung Đức và Mộ Dung Nạp đang ở Trương Dịch. Phu nhân của Mộ Dung Nạp là Đoàn thị bị đưa vào ngục do đang mang thai để chờ sau khi sinh sẽ xử tử, song bà đã được giải cứu và sinh hạ Mộ Dung Siêu.
Sau này, khi Mộ Dung Siêu kế vị Mộ Dung Đức làm hoàng đế Nam Yên, đã truy tôn Mộ Dung Nạp là "Mục hoàng đế".
Tu viện Sümela

Tu viện Sümela là một tu viện trên núi gần Trabzon, tỉnh Trabzon, Thổ Nhĩ Kỳ. Tu viện Sumela được xây dựng vào trong một vách đá ở thung lũng Altmdere, Thổ Nhĩ Kỳ trên độ cao 1.200m.
Tu viện Sümela đã được thiết lập lập năm 386 dưới thời trị vì của hoàng đế Theodosius I. Trong quá trình lịch sử lâu dài của nó, tu viện bị hư hại nhiều lần và đã được các vị hoàng đế khác nhau cho khôi phục. Tu viện đạt tới hình dạng hiện tại của nó vào thế kỷ 13 sau khi trở nên nổi tiếng dưới thời trị vì của Alexios III.
Tu viện đã bị bỏ hoang sau khi đệ nhất thế chiến kết thúc do sự trao đổi dân số giữa Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ buộc khoảng 2 triệu người Hy Lạp và người Thổ phải rời khỏi cộng đồng lâu đời của họ ở Thổ Nhĩ Kỳ hay Hy Lạp để trở về quê hương dân tộc của họ. Tu viện bị bỏ hoang trong nhiều thập kỷ trước khi được phục hồi một phần và được sử dụng trở lại để làm viện bảo tàng.
Núi Popa

Núi Popa (, ) là một ngọn núi lửa cao 1518 mét trên mực nước biển, và nằm ở trung tâm Miến Điện (Myanmar) khoảng 50 km (31 dặm) về phía đông nam Bagan (Pagan) trong dãy Pegu. Nó có thể được nhìn thấy từ sông Ayeyarwady xa cách đó 60 km trong điều kiện trời trong. Núi Popa có lẽ được biết đến nhiều nhất do quanh đó có nhiêu tu viện và chùa tuyệt đẹp như tranh vẽ. Popa trong tiếng Tiếng Phạn (Sanskrit) có nghĩa là "bông hoa", đây được xem là ngọn núi linh thiêng ở Myanmar, nơi cư trú của các thần linh "nat" (Tiếng Miến Điện: နတ်‌).
Phía tây nam của núi Popa là Taung Kalat (đồi bệ), ngọn núi lửa cao 737 mét (2,417 ft) trên mực nước biển. Một tu viện Phật giáo nằm ở đỉnh Taung Kalat, còn gọi là tu viện Taung Kalat hay là tu viện Tuyin Taung. Để tới được tu viện phải đi hết chính xác 777 bậc thang và những người lên đến đỉnh sẽ có một cái nhìn cực kỳ ngoạn mục xuống vùng đất bên dưới. Đôi khi, đồi bệ Taung Kalat cũng được gọi là Núi Popa, để tránh nhầm lẫn, núi lửa (với miệng núi lửa của nó trên một mặt núi) được gọi là Taung Ma-gyi (đồi mẹ).