Đảo chính Ai Cập 2013

Cuộc đảo chính tại Ai Cập 2013 là cuộc đảo chính của quân đội lần thứ hai trong lịch sử Ai Cập. Nó được thi hành ngày 3 tháng 7 năm 2013 dưới sự chỉ đạo của vị chỉ huy quân đội và cũng là bộ trưởng quốc phòng Abd al-Fattah as-Sisi. Cuộc lật đổ chính quyền xảy ra sau những cuộc biểu tình của dân chúng nhiều ngày liên tiếp tại nhiều nơi ở Ai Cập để đòi tổng thống Mohamed Morsi từ chức.
Bối cảnh.
Vào ngày 30 tháng 6 năm 2013, nhân ngày kỷ niệm một năm tổng thống Ai Cập Mohamed Morsi lên nắm quyền, hàng trăm ngàn người phản đối khắp mọi nơi ở Ai Cập đòi hỏi ông ta từ chức ngay lập tức vì những diễn tiến về chính trị, kinh tế, và xã hội trong nhiệm kỳ của ông ta. Tại Cairo, hàng chục ngàn người tập trung tại công trường Tahrir Square và bên ngoài của dinh tổng thống Heliopolis, trong khi những cuộc biểu tình khác cũng được tổ chức tại Alexandria, Port Said và Suez. Các cuộc biểu tình hầu như rất yên bình, trở thành bạo động khi 5 người phản đối Morsi bị giết chết. Cùng thời gian đó, những người ủng hộ Morsi tụ tập diễn hành tại khu phố Nasr City, một quận của Cairo.
Vào buổi sáng ngày 1 tháng 7, những người phản đối Morsi cướp phá cơ sở chính của phong trào Anh em Hồi giáo tại Cairo. Những người phản đối ném đồ đạc vào cửa sổ và cướp phá tòa nhà này. Bộ Y tế Ai Cập chứng nhận là 8 người đã chết trong các cuộc đụng độ chung quanh cơ sở này tại Mokattam.
Các cuộc biểu tình rộng lớn đã được hoạch định bởi phong trào Tamarod, một phong trào của các thường dân mà đã tuyên bố họ đã thu nhận được 22 triệu chữ ký cho một kiến nghị kêu gọi tổng thống Morsi từ chức. Tamarod được thành lập vào tháng tư 2013 bởi các thành viên của phong trào đổi mới Ai Cập (Egyptian Movement for Change), mà đã hình thành vào năm 2004 để làm áp lực đưa tới những đổi mới về chính trị dưới sự cai trị của cựu tổng thống Hosni Mubarak. Vào tháng hai 2011, Mubarak bị tước quyền sau 18 ngày biểu tình rộng lớn, chấm 29 năm trị vì của ông ta.
Trong cuộc tranh giành quyền lực kỳ này có 2 phe đối nghịch với nhau: Một bên là những người cho mình có bổn phận bảo đảm cho một chính quyền phi tôn giáo, chống lại phe kia, đồng ý cho việc hồi giáo hóa xã hội từ phía trên xuống.
Phản đối.
Tháng 7.
Ngày 2 Tháng 7.
Khi trời sập tối thì bạo động trở lại trên những đường phố của Ai Cập. Trong các cuộc đụng độ giữ phe đối lập và phe thân chính phủ Morsi vào tối thứ ba ít nhất 7 người chết vài chục người bị thương. Trong số những người bị thương, nhiều người bị nguy hiểm đến tính mạng vì vết thương do súng đạn.
Theo báo chí Ai Cập thì bạo động bắt nguồn kể từ hai phía. Tại thành phố Banha phía Bắc của Cairo phe đối lập tấn công văn phòng của phong trào "Anh em Hồi giáo" tại đây và đốt cháy nó. Tại Helwan, ở bìa phía Nam của thủ đô Ai Cập, những người hâm mộ Morsi đã nhả súng vào chỗ tập hợp của phe đối lập làm bị thương nhiều người. Tại nhiều thành phố cảnh sát phải dùng hơi cay để tách rời các phe xung đột lẫn nhau. Tại trung tâm Cairo hai bên cũng đã đụng độ với nhau. Những người hỗ trợ phong trào "Anh em Hồi giáo" mang vũ khí đã lọt vào khu vực trường đại học. 
Chỉ riêng tại Cairo tụ tập vào tối thứ ba tổng cộng khoảng vài trăm ngàn người. Phe chống chính phủ tụ tập tại công trường Tahrir, Phe ủng hộ tổng thống Morsi tập hợp tại công trường trước đại học và chung quanh Rabaa-al-Adawija-Moschee ở phía Đông tại Nasr City.
Bạo lực tình dục trong các vụ biểu tình.
Ít nhất 91 phụ nữ là nạn nhân của bạo lực tình dục tại Công trường Tahrir trong thời gian biểu tình, Human Rights Watch cho biết, 46 vụ vào ngày chủ nhật, 17 vào ngày thứ hai and 23 ngày thứ ba, và 5 vụ vào thứ sáu tuần trước. Một nữ ký giả người Hà Lan cũng là nạn nhân một vụ hiếp dâm bởi 5 người đàn ông tại Công trường Tahrir vào tối thứ sáu.
Phản ứng.
Tháng 7.
Ngày 1 Tháng 7.
Vào ngày 1 tháng 7, Quân đội Ai Cập ra tối hậu thư 48 tiếng cho các đảng phái chính trị có cơ hội tới ngày 3 tháng 7 để giải quyết các đòi hỏi của người dân Ai Cập. Quân đội Ai Cập dọa là sẽ can thiệp nếu tranh cãi không được giải quyết cho tới ngày đó. 4 bộ trưởng đã từ chức trong ngày, bao gồm bộ trưởng Du lịch Hisham Zazou, Viễn thông và Công nghệ Thông tin Atef Helmi, Tư pháp Hatem Bagato và Môi trường Khaled Abdel Aal. Vào tối hôm đó thêm cả bộ trưởng Bộ Ngoại giao Mohamed Kamel Amr. Coi như nội các Ai Cập bây giờ chỉ còn những người của tổng thống Morsi từ phong trào Muslim Brotherhood (Anh em Hồi giáo).
Ngày 2 Tháng 7.
Vào ngày 2 tháng 7, tổng thống Morsi từ chối tối hậu thư 48 tiếng của quân đội, nói là ông sẽ theo chương trình riêng hòa giải dân tộc của mình để giải quyết cuộc khủng hoảng chính trị. Cũng trong ngày này Tòa Phúc thẩm Tối cao đã phán xử, giao quyền trở lại cho viện trưởng viện kiểm sát tối cao Abdel Maguid Mahmoud, mà đã bị Morsi thay thế bởi Talaat Abdallah vào ngày 22, tháng 11 năm 2012. Phát ngôn viên tổng thống và phát ngôn viên của nội các cũng đã từ chức.
Vào đêm ngày 2 tháng 7 Morsi tuyên bố trong một diễn văn trên đài truyền hình, ông, vì được bầu một cách dân chủ, sẽ bảo vệ chức vụ của mình cho dù có thể thiệt hại tính mạng".
Đảo chính.
Ngày 3 Tháng 7.
Vào buổi chiều quân đội đã tước quyền của tổng thống Morsi và áp đặt một chính quyền chuyển tiếp. Bộ trưởng quốc phòng và cũng là người chỉ huy quân đội, Abd al-Fattah as-Sisi, cho biết, hiến pháp mới mà gây nhiều tranh cãi tạm thời sẽ không có hiệu lực và sau một thời gian chuyển tiếp sẽ có bầu cử tổng thống và quốc hội lại. Chủ tịch của tòa án hiến pháp, Adli Mansur, theo như lời của Al-Sisis sẽ tạm thời lãnh đạo quốc gia.
Tổng thống Morsi đã bị đưa ra khỏi dinh tổng thống, được cho rằng đang bị giữ tại doanh trại quân đội tại Cairo.
9.-14. tháng 7.
Vào ngày 9. tháng 7 cựu bộ trưởng Tài chính và chuyên gia về kinh tế Hasim al-Beblawi được chọn làm thủ tướng lâm thời. Mohammed el-Baradei trở thành phó tổng thống chịu trách nhiệm cho liên hệ ngoại giao.
Tuy nhiên việc lập chính quyền gặp nhiều khó khăn. Vào ngày 11. tháng 7, Belabwi giải thích, một vài chức vụ bộ trưởng còn cần phải thảo luận thêm, ông ta dự đoán là sẽ hoàn thành vào cuối ngày 15 tháng 7. Ông ta sẵn sàng chấp nhận có sự tham dự của phong trào "Anh em Hồi giáo" vào chánh phủ, nhưng nhóm này từ chối ngay lập tức, với lý do là chính phủ lâm thời không hợp pháp và phải trả lại chính quyền cho Morsi.
15. tháng 7.
Vào tối ngày 15.07 trong những sự va chạm giữa phe ủng hộ nguyên tổng thống Morsi và cảnh sát tại Cairo, 7 người đã thiệt mạng, 22 người khác bị thương, và 400 người bị tạm giam. Các cuộc biểu tình ủng hộ Morsi cũng xảy ra tại các thành phố khác. Những người xuống đường tuyên bố là họ sẽ tiếp tục cho tới khi Morsi được thả ra.