vietgpt/wikipedia_vi huggingface dataset:
Sông Trẹm

Sông Trẹm (còn gọi là sông Tràm Trẹm) là một con sông dài khoảng 42 km, bắt nguồn từ ngã ba kênh Tân Bằng – Cán Gáo chảy về đến ngã ba sông Ông Đốc ngang qua huyện Thới Bình, tỉnh Cà Mau.
Sông Trẹm là một chi lưu của sông Ông Đốc, có nguồn là sông Cái Lớn qua kênh Chắc Băng. Sông chảy qua huyện An Minh, tỉnh Kiên Giang và huyện Thới Bình, tỉnh Cà Mau, hội lưu với sông Ông Đốc tại ráp gianh giữa xã Khánh An và xã Hồ Thị Kỷ.
Sông Trẹm uốn lượn như 1 dải lụa giữa rừng U Minh. Sông Trẹm có độ sâu trung bình 3 – 4m, chiều rộng từ 80 đến 10m, có màu nước thay đổi theo mùa. Đặc biệt mùa mưa, nước sông màu nâu sẫm của màu nước dớn rừng tràm từ các con kênh rạch đổ ra.
Nếu gọi điểm đầu sông Trẹm từ ngã ba sông Cái Tàu, thì điểm cuối cùng của con sông là nơi giáp ranh với Vàm Sáng vào Miệt Thứ (thị trấn Thứ Mười Một, huyện An Minh, tỉnh Kiên Giang).
Sông Trẹm còn có các nhánh rẽ mang nước về cho những kênh, rạch: Ngã Bát, Chắc Băng, Thị Phụng...
Sông Trẹm chia Rừng U Minh thành hai vùng thượng và hạ. U Minh Hạ thuộc tỉnh Cà Mau, U Minh Thượng thuộc tỉnh Kiên Giang. Cầu Vĩnh Thuận được khánh thành năm 2002 bắc qua sông Trẹm, nối Cà Mau với Kiên Giang.
Trong lưu vực sông Trẹm có khu du lịch sinh thái. Hệ thống rừng ở đây có gần 300 loài thực vật và động vật phong phú. Vào tham quan vườn sưu tập động thực vật, du khách sẽ được ngắm cảnh thiên nhiên thơ mộng và quan sát gần 130 loài thực vật, thuộc 62 họ đang được khoanh nuôi bảo vệ trên diện tích rộng cả 100 ha. Khu vườn sưu tập này tựa như một khu rừng nguyên sinh chưa bị tác động của bàn tay con người. Tại đây, du khách cũng sẽ gặp nhiều loài chim, thú và nhiều loại cá đồng quen thuộc.
Qua bước đầu khảo sát, các nhà chuyên môn cho biết tại vườn động thực vật Sông Trẹm có tới 30 loài bò sát thuộc 14 họ cùng 21 loài thú rừng lớn, nhỏ khác thuộc 12 chi họ. Chim có 96 loài, nằm trong 32 họ. Riêng nguồn cá đồng thì nhiều vô kể. Trong khi ở nhiều nơi cá đồng đang bị cạn kiệt, thì tại đây chúng vẫn còn rất phong phú về chủng loại, đa dạng về kích cỡ và dồi dào về trữ lượng.
Vườn sưu tập động thực vật Sông Trẹm còn du nhập được nhiều loài mới lạ từ các hệ sinh thái khác đem về thuần dưỡng, phát triển song song cùng các loài bản địa nhằm thu hút, phục vụ khách du lịch và nghiên cứu khoa học. Hiện nay vườn có thêm nhiều thành viên mới như nai rừng, cá sấu, vượn, gấu, đà điểu... Đặc biệt, đàn đà điểu ở đây phát triển rất tốt, ăn khoẻ, mau lớn. Trong đàn hiện có những con nặng trên 100 kg.
Sông Trẹm là bối cảnh cho tiểu thuyết "Bên dòng sông Trẹm" của nhà văn Dương Hà và các vở cải lương và phim truyện cùng tên.
Ngân hàng Nhật Bản

Ngân hàng Nhật Bản (tiếng Nhật: 日本銀行 Nippon Ginkō, thường hay được gọi tắt là 日銀 Nichigin / Nhật Ngân; tiếng Anh: Bank of Japan) là ngân hàng trung ương của Nhật Bản.
Liên kết ngoài.
Trang chủ Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (tiếng Nhật))
Xem thêm.
Hệ thống ngân hàng của Nhật Bản
Phòng Thành Cảng

Phòng Thành Cảng (tiếng Trung giản thể: 防城港; bính âm: Fángchénggǎng) là một thành phố (địa cấp thị) thuộc Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, Trung Quốc.
Lịch sử.
Thời Minh lập ra tuần ti Phòng Thành, đến đời Thanh đổi thành huyện Phòng Thành. Ngày 1 tháng 5 năm 1958 thiết lập "Huyện tự trị các dân tộc Đông Hưng" trực thuộc tỉnh Quảng Đông. Tới năm 1965 chuyển giao cho Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây quản lý. Từ 25 tháng 12 năm 1978 tới 23 tháng 5 năm 1993 gọi là "Huyện tự trị các dân tộc Phòng Thành" (防城各族自治县). Sau ngày 23 tháng 5 năm 1993 thì Huyện tự trị các dân tộc Phòng Thành bị triệt tiêu, thiết lập địa cấp thị gọi là "Phòng Thành Cảng thị", vẫn do Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây quản lý.
Địa lý và khí hậu.
Phòng Thành Cảng là một địa cấp thị ven biển phía nam thuộc tỉnh Quảng Tây, giáp biên giới với thành phố Móng Cái, huyện Bình Liêu và huyện Hải Hà, tỉnh Quảng Ninh (Việt Nam) ở phía tây nam, huyện Ninh Minh (địa cấp thị Sùng Tả) ở phía tây, địa cấp thị Khâm Châu ở phía đông, huyện Phù Tuy (địa cấp thị Sùng Tả) ở phía bắc, quận Ung Ninh (địa cấp thị Nam Ninh) ở phía đông bắc. Phía nam là vịnh Bắc Bộ. Diện tích của địa cấp thị này là 6.181 km², trong đó 120 km² là các khu dân cư đô thị.
Hành chính.
Phòng Thành Cảng có 2 quận (thị hạt khu), 1 huyện, 1 huyện cấp thị (thành phố cấp huyện), trong đó có 19 hương, 13 trấn, 283 thôn và 19 nhai đạo.
Dân cư.
Năm 2002 Phòng Thành Cảng có dân số tổng cộng 717.966. Dân cư bao gồm: người Hán 390.286 người chiếm 54,36%; người Choang 287.207 người chiếm 40%; người Dao 26.749 người chiếm 3,73%; người Kinh 12.288 người chiếm 1,71%, còn lại 0,2% thuộc các dân tộc thiểu số khác. Mật độ dân số 116 người trên 1 km² và tốc độ tăng dân số 7,75%/năm.
Đông Hưng, Phòng Thành Cảng

Đông Hưng (giản thể: 东兴, phồn thể: 東興, bính âm Hán ngữ: "Dōngxìng") là một thành phố cấp huyện thuộc Phòng Thành Cảng của Quảng Tây, Trung Quốc. 
Vị trí.
Đông Hưng nằm ở phía tây nam của Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, với sông Bắc Luân (北仑河) chảy dọc theo biên giới Việt-Trung vào vịnh Bắc Bộ tại Hà Khẩu. Phía đông và phía bắc Đông Hưng là quận (thị hạt khu) Phòng Thành của thành phố (địa cấp thị) Phòng Thành Cảng. Phía tây tiếp giáp với Việt Nam, phần thuộc Thành phố Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh. Hai thành phố này cách nhau chưa đầy 100 mét, nằm bên hai bờ sông Bắc Luân.
Cửa khẩu Đông Hưng là cửa khẩu quan trọng về mậu dịch và du lịch giữa Trung Quốc và Việt Nam. Việc đi lại giữa hai bên diễn ra tại cầu Bắc Luân.
Khoảng cách tới các thành phố lớn:
Lịch sử.
Khu vực Đông Hưng, Thượng Tư, Phòng Thành cùng khu Giang Bình-Bạch Long ngày nay đã từng thuộc Việt Nam trong một thời gian dài đến tận thế kỷ 19, do trong quá trình thống trị Việt Nam, Pháp đã mắc một số sai lầm và ký kết với nhà Thanh bản Hiệp ước Pháp-Thanh 1887, kết quả là các vùng trên rơi vào tay Trung Quốc. Đông Hưng được hình thành vào cuối đời nhà Minh, phát triển mạnh trong đời nhà Thanh, với trên 400 năm lịch sử.
Vào thập niên 1940, Đông Hưng là cửa khẩu thông thương giữa Trung Quốc với các nước Đông Nam Á, Mỹ, Nhật Bản, Anh, Pháp v.v.., được mệnh danh là "Tiểu Hương Cảng" (Hồng Kông nhỏ).
Năm 1989, hai nước Việt Nam - Trung Quốc khôi phục lại mậu dịch biên giới, sau những căng thẳng đã diễn ra giữa hai nước trong giai đoạn cuối thập niên 1970 đầu thập niên 1980.
Tháng 9 năm 1992, Văn phòng đặc khu của Quốc vụ viện nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa đã phê chuẩn thành lập khu hợp tác kinh tế biên giới Đông Hưng với diện tích khoảng 4,07 km². Ngày 29 tháng 4 năm 1996, Quốc vụ viện Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa phê chuẩn thành lập huyện cấp thị Đông Hưng, bao gồm 3 trấn là Đông Hưng, Giang Bình và Mã Lộ, với đường biên giới đất liền dài khoảng 28 km, đường bờ biển khoảng 54 km, tổng diện tích 540,7 km², dân số 110.000 người (2007). Đây cũng là khu vực duy nhất có dân tộc Kinh của Trung Quốc sinh sống.
Theo dự kiến, năm 2010, khu mậu dịch tự do ASEAN- Trung Quốc sẽ đi vào hoạt động và Đông Hưng có tiềm năng để phát triển mạnh hơn nữa.
Phân chia hành chính.
Huyện cấp thị Đông Hưng chia ra làm 3 trấn là Đông Hưng, Giang Bình, Mã Lộ. Trụ sở hành chính của huyện cấp thị đặt tại trấn Đông Hưng.
Bắc Hải, Quảng Tây

Bắc Hải (tiếng Hán: 北海, bính âm Běihǎi), Bakhoi theo tiếng Quảng Đông, là một thành phố (địa cấp thị) thuộc Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, Trung Quốc. Bắc Hải có nghĩa là "biển bắc", là nơi có cảng biển nằm bên bờ phía bắc của vịnh Bắc Bộ. Bắc Hải có một nhà máy đóng tàu lớn.
Địa lý.
Bắc Hải nằm ở tây nam khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, phía đông bắc vịnh Bắc Bộ, trong phạm vi từ 108°50′45″ tới 109°47′28″ kinh đông và từ 21°29′ tới 21°55′34″ vĩ bắc. phía tây bắc giáp Nam Ninh (cách nội thành của địa cấp thị này 206 km), phía đông giáp Trạm Giang (198 km), phía đông nam giáp Hải Khẩu (147 hải lý). Cả ba mặt tây, nam, bắc đều giáp biển.
Bắc Hải cũng quản lý hai đảo Vi Châu (24,74 km²) và Tà Dương (1,8 km²) trong vịnh Bắc Bộ, nằm ở phía tây bán đảo Lôi Châu. Đảo Vi Châu cách trung tâm địa cấp thị khoảng 20,2 hải lý.
Đường bờ biển của Bắc Hải đạt trên 500 km. Khí hậu tại đây mang tính cận nhiệt đới hải dương, quanh năm ấm áp và độ ẩm cao. Không khí trong lành. Lượng giáng thủy hàng năm trung bình đạt 1.644 mm, nhiệt độ trung bình năm đạt 22,6 °C.
Lịch sử.
Năm Khang Hy thứ nhất (1662), nhà Thanh lập ra Bắc Hải trấn tiêu. Năm 1926 Trung Hoa dân quốc lập "Bắc Hải thị hành chính trù bị xứ". Năm 1929 lập trấn Bắc Hải. Theo Hiệp định Yên Đài nhà Thanh phải ký với nước Anh năm 1876 thì tám nước Tây Phương gồm Anh, Mỹ, Đức, Áo-Hung, Pháp, Ý, Bồ Đào Nha và Bỉ được quyền mở thương cuộc, trường học, giáo đường, bệnh viện và công sứ quán tại Bắc Hải. Những kiến trúc đó nay còn lại 15 toà nhà đã được chỉ định vào năm 1982 là thắng cảnh du lịch tại Bắc Hải với tên "Lữ du đối ngoại khai phóng thành thị" (旅遊對外開放城市).
Các đơn vị hành chính trực thuộc.
Bắc Hải gồm 3 quận ("thị hạt khu") và 1 huyện. Các quận, huyện này lại chia nhỏ thành 5 nhai đạo biện sự, 23 trấn, 3 hương, dưới nữa là 87 cư ủy hội và 343 thôn ủy hội.
Các quận, huyện:
Dân cư.
Dân cư của Bắc Hải chủ yếu là người Hán, với người Choang là dân tộc thiểu số. Các phương ngữ sử dụng chủ yếu tại đây là bạch thoại, quan thoại, Khách Gia thoại. Ngôn ngữ nguyên thủy tại đây là bạch thoại Liêm Châu.
Kinh tế.
Do vị trí tiếp giáp biển nên Bắc Hải cũng là một ngư trường lớn, với trên 500 loài cá, 43 loài tôm, cua. Bên cạnh đó còn có trai, sò v.v. Nền kinh tế của Bắc Hải dựa trên ngư nghiệp và kinh tế đối ngoại. Năm 1992, trị giá tổng sản phẩm nội địa ước đạt 3,269 tỷ nhân dân tệ.
Thủy triều.
Bắc Hải có thủy triều cao tới 5 m vào ngày 1 tháng 9. Hầu hết các cảng trên thế giới có thủy triều cao khoảng 2 m, Honolulu chỉ có 0,5 m.
Triều Châu

Triều Châu (; tại Hoa Kỳ và Hồng Kông thường đọc là "Chiu Chow"; Teochew theo bính âm bưu chính; nghĩa là "châu thủy triều"), là một địa cấp thị ở tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc. Dân số thành phố năm 2020 là 2.568.387 người. Triều Châu giáp Sán Đầu phía nam, Yết Dương phía tây nam, Mai Châu phía tây bắc, tỉnh Phúc Kiến ở phía đông và biển Hoa Nam ở phía đông nam.
Các đơn vị hành chính.
Địa cấp thị Triều Châu được chia ra làm 3 đơn vị hành chính cấp huyện, bao gồm 2 quận và 1 huyện:
Địa lý và khí hậu.
Triều Châu nằm ở cực đông của Quảng Đông, phía bắc thành phố Sán Đầu và phía bắc của đồng bằng châu thổ sông Hàn (韩江), chảy qua thành phố.
Lịch sử.
Năm 214 trước Công Nguyên, Triều Châu là một vùng đất không phát triển thuộc Nam Hải quận (南海郡) của nhà Tần. Năm 331 dưới thời Đông Hán, Hải Dương huyện (海陽縣) được thành lập là một phần của Đông Quan Quận (東官郡). Đông Quan quận đã được đổi tên thành Nghĩa An quận (義安郡) năm 413. Quận này trở thành một châu năm 590 vào thời đầu nhà Tùy; đầu tiên là Tuần châu (循州, "Xunzhou"), sau đó là Triều châu (潮州, "Chaozhou") vào năm sau đó. Năm 1914, chính phủ Trung Hoa Dân Quốc sáp nhập hai châu Triều và Tuần thành Triều Tuần đạo (潮循道).
Trong một thời gian ngắn thời nhà Tùy và đầu nhà Đường, Hải Dương huyện đã được gọi là Nghĩa An huyện (義安縣). Tên của nó vẫn là Hải Dương cho đến năm 1914, khi đó được đổi thành Triều An huyện (潮安縣) để tránh nhầm lẫn với thành phố cấp huyện Hải Dương của tỉnh Sơn Đông.
Thủ phủ của chính quyền Nhân dân Quảng Đông năm 1951 là Triều An huyện, một phần của nó được tạo ra với tên gọi Thành phố Triều An năm 1953 và cuối năm đó được đổi tên thành Thành phố Triều Châu (cấp huyện). Năm 1955, tỉnh lỵ được chuyển đến Sán Đầu. Thành phố Triều Châu bị bãi bỏ 5 năm sau và được tái lập lại năm 1979. Năm 1983, tình hình lại quay trở lại như trước vời việc Triều An bị bãi bỏ và trở thành một phần của Thành phố Triều Châu. Triều Châu đã trở thành một thành phố trực thuộc tỉnh tháng 1 năm 1989, và một thành phố cấp phó châu tháng 1 năm 1990. 
Thành phố Triều Châu cùng thành phố Sán Đầu gần nó được gọi chung là Triều Sơn. Tên gọi này được dùng cho một khu vực hành chính-chính trị chung bao gồm hai thành phố từ năm 1958 đến năm 1983. Trong 5 năm tiếp theo, Thành phố Sán Đầu đã là một thành phố có cấp cao hơn có chứa Triều Châu trong nó. Hiện nay, Triều Châu và Sán Đầu ngang nhau về cấp hành chính.
Bồ Đề (phường)

Bồ Đề là một phường thuộc quận Long Biên, thành phố Hà Nội, Việt Nam.
Địa lý.
Phường Bồ Đề có vị trí địa lý: 
Phường có diện tích 3,80 km², dân số năm 2003 là 16.159 người, mật độ dân số đạt 4.252 người/km².
Lịch sử.
Cuối thời Lê, đầu thời Nguyễn, Bồ Đề là một thôn thuộc xã Lâm Hạ, tổng Gia Thụy, huyện Gia Lâm, trấn Kinh Bắc. Sau này Bồ Đề trở thành tên làng, tên gốc là Phú Viên hoặc Phú Hựu. Làng Bồ Đề có giai đoạn thuộc xã Phú Viên, huyện Gia Lâm, tỉnh Bắc Ninh. Trong kháng chiến chống Pháp, làng nằm trong xã Toàn Thắng thuộc huyện Gia Lâm, tỉnh Bắc Ninh. Sau khi hòa bình lập lại, làng Bồ Đề cùng các làng Ái Mộ, Ngọc Lâm và Lâm Du tách khỏi xã Toàn Thắng lập thành xã Hồng Tiến thuộc quận VIII nội thành Hà Nội, rồi tháng 5 năm 1961 lại chuyển về huyện Gia Lâm. Năm 1965, trở thành xã Bồ Đề.
Làng Bồ Đề ở ngay đê sông Hồng, bên kia cầu Chương Dương. Ngày xưa, Bồ Đề có hai đường thiên lý, một đường đi Cổ Bi - Phú Thị để sang trấn Hải Dương; một đường đi Như Quỳnh, xuống Hải Dương - Hải Phòng, tức Quốc lộ 5 hiện nay. Còn nếu đi dọc đường đê thì có thể xuống làng Bát Tràng.
Sở dĩ gọi là "Bồ Đề" vì xa xưa trong làng có hai cây bồ đề cao, nổi bật giữa những làng quê ven sông Hồng, ngang đỉnh tháp chùa Báo Thiên ở trong Kinh thành Thăng Long ở bên kia sông.
Tại làng Bồ Đề có chùa Bồ Đề.
Từ tháng 11 năm 2003, xã Bồ Đề cùng với một phần thị trấn Gia Lâm trở thành một phường của quận Long Biên khi quận này được thành lập.
Phường Bồ Đề khi thành lập có 379,92 ha diện tích tự nhiên và 16.159 nhân khẩu, gồm 9.888 nhân khẩu của xã Bồ Đề và 6.271 nhân khẩu của thị trấn Gia Lâm (số nhân khẩu này sinh sống ở phía nam đường Nguyễn Văn Cừ, thuộc địa giới xã Bồ Đề nhưng do thị trấn Gia Lâm quản lý). Ngoài ra, 30 ha diện tích mặt nước sông Hồng của phường Bồ Đề được chuyển về phường Ngọc Lâm mới thành lập.
Chủng viện

Chủng viện (tiếng Latinh: "seminarium", có nghĩa là "vườn ươm", trước đây còn gọi là nhà tràng) là nơi đào tạo các chủng sinh, tu sĩ Công giáo trở thành linh mục. Chủng viện thông thường đào tạo trên bốn lĩnh vực: nhân bản, tri thức, đạo đức và mục vụ. Chủng viện có hai hình thức: Tiểu chủng viện và Đại chủng viện.
Trước đây, tại Việt Nam có hình thức tiểu chủng viện như trên nhưng ngày nay không còn nữa. Thay vào đó là ứng sinh dự tu vào chủng viện. Các ứng sinh không phải nội trú nhưng phải theo học văn hóa trong các đại học, mỗi tháng tập trung vài ngày để được đào tạo về tu đức sau đó mới được vào học tại đại chủng viện.
Chủng viện cũng có nhiều loại tùy thuộc cấp nào thành lập và dưới thẩm quyền của cơ sở nào như chủng viện của giáo phận, liên giáo phận, giáo tỉnh, giáo miền và Toà thánh.
Tam Điệp (định hướng)

Tam Điệp là tên của dãy núi Tam Điệp, dãy núi đá vôi tạo thành ranh giới tự nhiên giữa hai tỉnh Ninh Bình và Thanh Hóa, Việt Nam. Tên gọi Tam Điệp còn được đặt cho:
Bắc Hải (định hướng)

Bắc Hải có thể chỉ:
Hải sâm

Hải sâm (chữ Hán: 海參) tên gọi dân gian là đỉa biển hay còn gọi là con rum hay đồn đột là tên gọi chung của một nhóm động vật biển thuộc lớp Holothuroidea với thân hình dài và da có lông, có xương trong nằm ngay dưới da, sống trong lòng biển trên khắp thế giới.
Tên tiếng Anh của loài này là "Sea cucumber" nghĩa là "dưa chuột biển" do thân hình loài vật này giống quả dưa chuột, và trong tiếng Pháp, loài này được gọi là "Bêche-de-mer" nghĩa là "cá mai biển".
Hải sâm là loài vật chuyên ăn xác chết của động vật dưới biển, là "vệ sinh viên của biển". Thức ăn của chúng là loài phù du và các chất hữu cơ tìm thấy dưới biển. Một trong những cách chúng bắt mồi là nằm trong sóng và bắt những loài trôi trong đó bằng các xúc tu khi các xúc tu mở ra. Có thể tìm thấy chúng với số lượng lớn ở cạnh các trang trại nuôi cá biển của con người.
Hải sâm sinh sản bằng cách phóng tinh trùng và trứng vào nước biển. Tùy vào điều khiện thời tiết, một cá thể có thể sản xuất hàng ngàn giao tử.
Thực phẩm và dược phẩm.
Hải sâm được xem là món cao lương mỹ vị ở Malaysia, Trung Quốc, Nhật Bản, Indonesia do người ta tin tưởng vào tác dụng chữa bệnh của nó. Thịt hải sâm được làm sạch trong khoảng vài ngày. Người ta thường mua hải sâm khô và nấu cho mềm dưới dạng món súp hoặc món hầm hoặc om và món hải sâm nhìn giống món thạch nhưng ăn không ngon lắm. Trong ẩm thực Nhật Bản, món Konotawa được nấu bằng hải sâm nấu thành cao, ướp muối và xử lý khô để ăn dần. Trong các nước châu Âu, chỉ có Nga có điều kiện để nuôi hải sâm ở thành phố Vladivostok.
Việc mua bán hải sâm giữa những người thủy thủ Macassan và thổ dân đảo Arnhem để cung cấp cho các chợ của Nam Trung Hoa là những ví dụ được ghi nhận về mậu dịch giữa những cư dân của châu Úc và những người châu Á lân bang. Nhiều loại hải sâm ở Malaysia được cho là cho tác dụng chữa bệnh. Có nhiều công ty dược phẩm sản xuất dược phẩm bằng hải sâm dưới dạng dầu, kem hoặc thuốc xức trong đó có một số thuốc uống. Có nhiều nghiên cứu nghiêm túc về tác dụng phục hồi mô của chiết xuất hải sâm đã được tiến hành.
Meebo

Meebo (phát âm như "My-bô") là dịch vụ nhắn tin nhanh dùng công nghệ Ajax và kết nối với những dịch vụ nhắn tin nhanh lớn. Website này có thể đăng nhập vào AIM, ICQ, Yahoo! Messenger, MSN Messenger, và các mạng sử dụng Jabber như Google Talk, giải quyết vấn đề cần trình khách nhắn tin nhanh trên máy tính của người dùng. Meebo có sẵn trong vào khoảng 50 ngôn ngữ, bao gồm tiếng Việt.
Meebo phát hành dịch vụ này cho một số người ngày 4 tháng 9 năm 2005; về sau họ phát hành nó ra công cộng ngày 14 tháng 9 năm 2005 và phát hành nhiều phiên bản mới. Meebo được thành lập bởi ba doanh nhân trẻ, nhưng về sau thêm người tham gia nhóm phát triển, họ quan tâm về ý kiến của người dùng để đặt hướng cho công ty. Ngày 16 tháng 12 năm đó, Meebo xác nhận rằng họ đã nhận tiền vốn mạo hiểm từ công ty đầu tư Sequoia Capital. Công ty này có thể có chiến lược bán giao diện lập trình ứng dụng (API) cho những công ty muốn cung cấp dịch vụ nhắn tin nhanh trên website của họ.
cũng chẳng cải thiện được là bao,toàn không kiểm soát được,nên trở thành độc hại,
Deimos (vệ tinh)

Deimos (English hay ; tiếng Hy Lạp "Δείμος": "Kinh hoàng"), là vệ tinh nhỏ hơn và ở xa hơn phía ngoài trong số hai vệ tinh của Sao Hoả, được đặt theo tên Deimos (con trai của thần chiến tranh Ares và sắc đẹp Aphrodite) trong Thần thoại Hy Lạp. Nó cũng được gọi là Mars II.
Phát hiện.
Cả Phobos và Deimos đều được nhà thiên văn học Mỹ là Asaph Hall phát hiện. Tên của hai vệ tinh này được Henry Madan (1838–1901), giáo sư toán học Eton College đề xuất từ cuốn XV tác phẩm Iliad, theo tên hai con thần chiến tranh Ares (Mars trong thần thoại La Mã) là Kinh hoàng (Deimos) và Khiếp sợ (Phobos).
Deimos được phát hiện ngày 12 tháng 8 năm 1877 lúc khoảng 07:48 UTC (theo những nguồn tin thời ấy là lúc "14:40 11 tháng 8" theo giờ Washington tính ngày theo quy ước thiên văn cũ, bắt đầu vào lúc giữa trưa, vì thế phải cộng thêm 12 tiếng vào giờ địa phương) .
Đặc điểm.
Deimos có lẽ là một tiểu hành tinh đã bị ảnh hưởng từ Sao Mộc làm rối loạn quỹ đạo và trở thành vệ tinh của Sao Hỏa, dù giả thuyết này còn gây một số tranh luận. Giống như hầu hết các vật thể cùng kích thước, Deimos không có hình tròn, các kích thước 15×12×10 km.
Deimos được cấu tạo từ đá có thành phần vật liệu carbon cao, rất giống các tiểu hành tinh kiểu C và các thiên thạch carbonaceous chondrite. Nó có các miệng núi lửa do va chạm, nhưng bề mặt nói chung phẳng hơn nhiều so với Phobos, một phần nhờ các miệng núi lửa đã được điền đầy bởi regolith. Hai miệng núi lửa lớn nhất là Swift và Voltaire, đường kính khoảng 3 (chúng được đặt theo tên hai người từng cho rằng có hai vệ tinh quay quanh Sao Hỏa từ lâu trước khi những vệ tinh thực sự này được phát hiện).
Khi quan sát từ Deimos, Sao Hỏa lớn hơn 1000 lần và sáng hơn 400 lần so với trăng tròn khi quan sát từ Trái Đất, chiếm 1/11 chiều rộng bầu trời.
Khi quan sát từ Sao Hoả, Deimos có đường kính góc không lớn hơn 2.5' và vì thế khi nhìn bằng mắt thường có vẻ giống một ngôi sao hơn. Khi sáng nhất ("trăng tròn") nó sáng tương đương với Sao Kim khi quan sát từ Trái Đất; ở pha tuần thứ nhất và thứ ba nó sáng tương đương Sao Chức Nữ. Khi Deimos lướt ngang trước Mặt trời đường kính góc của nó chỉ lớn hơn khoảng 2.5 lần so với đường kính góc Sao Kim khi Sao Kim lướt ngang Mặt Trời quan sát từ Trái Đất. Với một kính viễn vọng nhỏ, một người quan sát trên Sao Hỏa sẽ thấy được các pha tuần của Deimos, một vòng quay của nó mất 1.2648 ngày (chu kỳ giao hội (synodic) của Deimos).
Không giống Phobos, vốn có tốc độ quay rất nhanh khiến trên thực tế [Sao Hoả] nó mọc ở phía tây và lặn phía đông, Deimos mọc ở phía đông và lặn ở phía tây. Tuy nhiên, chu kỳ quỹ đạo của Deimos bằng khoảng 30.4 giờ, dài hơn một ngày trên Sao Hoả ("sol"), khoảng 24.7 giờ, vì thế từ lúc mọc đến lúc lặn của nó là 2.7 ngày đối với một người quan sát trên xích đạo Sao Hoả.
Vì quỹ đạo của Deimos khá gần với Sao Hỏa và nó có độ nghiêng rất nhỏ so với quỹ đạo hành tinh này, những người quan sát tại các vĩ độ lớn hơn 82.7° sẽ không thể nhìn thấy nó.
Linh cẩu

Họ Linh cẩu (Hyaenidae) (từ tiếng Hy Lạp cổ đại "ὕiatedνα", hýaina) bao gồm các động vật có vú ăn thịt Dạng mèo. Chỉ 4 loài linh cẩu còn sinh tồn (trong 3 chi). Đây là họ nhỏ thứ năm trong Bộ Ăn thịt, và là một trong những họ có các loài nhỏ nhất trong Lớp Thú. Mặc dù tính đa dạng thấp, linh cẩu là loài thành phần độc đáo và quan trọng của hầu hết các hệ sinh thái châu Phi. Chúng có kích thước tương đối lớn, có nguồn gốc ở châu Phi và tiểu lục địa Ấn Độ.
Đặc điểm.
Hai chi trước dài và khỏe hơn hai chi sau. Răng khỏe, có khả năng xé được thịt rất dai. Linh cẩu được coi là một trong những loài động vật ăn thịt tham lam nhất trên cạn, có thể giết chết các loài vật to lớn như ngựa vằn, linh dương đầu bò, trâu rừng, ngoài ra khả năng chạy nhanh cũng cho phép linh cẩu truy đuổi được cả những loài chim ở khoảng cách gần tuy vậy, Linh cẩu hiếm khi tự đi săn mồi mà chủ yếu theo sau các động vật săn mồi khác như sư tử, báo... và cướp lấy thức ăn của chúng. Bởi vì cơ thể linh cẩu không hoàn hảo cho việc đi săn giống sư tử hay báo nên chúng rất khó có thể tự khống chế hay giết hại con mồi, buộc phải dựa vào các loài khác để bổ sung thức ăn. Linh cẩu cũng biết theo dõi và lợi dụng động vật ăn xác chết như kền kền để xác định vị trí của những cuộc đi săn thành công.
Tại châu Phi, linh cẩu hay đụng độ với sư tử, thường là khi linh cẩu nhòm ngó con mồi sư tử đã săn được. Tuy vậy, các cuộc đụng độ giữa chúng hiếm khi đẫn đến mất mạng, bởi linh cẩu thường cướp mồi theo bầy đàn nhân lúc sư tử sơ hở và giải cứu cá thể trong đàn đang bị tấn công. Sư tử đa phần sẽ chỉ tấn công với mục đích bảo vệ thức ăn.
Với tính tham lam, liều lĩnh, hàm răng sắc nhọn và lối sống bầy đàn, một đàn linh cẩu có thể chiến thắng và giết chết sư tử khi một cá thể trong đàn bị tấn công nhờ vượt trội về số lượng, hoặc chúng tấn công những cá thể sư tử bị lạc đàn, già yếu, bị thương. Bên cạnh đó, linh cẩu, kể cả khi đơn độc, cũng rất thích gây sự và cuỗm mồi săn của báo săn, bởi báo, với cơ thể mảnh dẻ và bé hơn, thường bỏ chạy mỗi khi linh cẩu trưởng thành tiếp cận.
Phân loại.
Phân loại dưới đây là nguyên thủy.
Họ Hyaenidae
Tuy nhiên, danh sách dưới đây lấy theo McKenna và Bells trong "Classification of Mammals", 1997 cho các chi tiền sử và Wozencraft (2005) trong Wilson và Reeders, "Mammal Species of the World" cho các chi còn sinh tồn. Nhóm Percrocutids, trái với phân loại của McKenna và Bells, không gộp vào đây như là một phân họ của họ Hyaenidae mà như là một họ riêng biệt gọi là Percrocutidae. Ngoài ra, chi "Paracrocuta", trong đó còn loài linh cẩu nâu, không được gộp vào trong chi "Pachycrocuta" mà vào trong chi "Hyaena". Protelinae (sói đất) không được coi là phân họ riêng mà gộp trong phân họ Hyaeninae.
Mòng biển

Mòng biển, mòng bể, mòng hay hải âu (phiên âm từ tiếng Trung: 海鸥, phiên dịch từ tiếng Nga: чайка) là một nhóm gồm các loài chim biển thuộc họ Mòng biển (Laridae). Họ này có họ hàng gần gũi với Họ Nhàn (Sternidae), Họ Chim anca (Alcidae), Họ Xúc cá (Rynchopidae), và là họ hàng xa của các loài chim lội. Phần lớn mòng biển thuộc về chi lớn là "Larus".
Nói chung, chúng là các loài chim có kích thước từ trung bình tới lớn, thường có màu xám hay trắng, với các đốm đen trên đầu hay cánh. Chúng có mỏ dài và khỏe, chân có màng bơi.
Phần lớn mòng bể, cụ thể là chi "Larus", là các loài chim ăn thịt làm tổ trên mặt đất, chúng ăn thịt sống hay xác chết tùy theo cơ hội. Các loại thịt sống bao gồm các loài cua và cá nhỏ. Ngoại trừ mòng biển xira, các loài mòng biển khác thông thường là các loài sống ven biển, đôi khi chúng có thể sinh sống tốt trong đất liền, ít khi bay xa ra ngoài khơi. Các loài lớn cần tới bốn năm để có được bộ lông của chim trưởng thành, nhưng các loài mòng biển nhỏ chỉ mất hai năm.
Mòng biển — cụ thể là các loài lớn — là các loài chim có tài xoay xở và có trí thông minh cao, có thể thể hiện các phương thức liên lạc phức tạp và có cấu trúc xã hội phát triển cao. Một số loài (chẳng hạn như mòng biển cá trích châu Âu) biểu hiện hành vi sử dụng công cụ. Nhiều loài mòng biển đã được dạy thành công để cùng sống với con người và có sự phát triển tốt khi sống trong môi trường sống có con người. Các loài khác dựa trên việc cướp mồi của chim khác để có thức ăn.
Tại Hoa Kỳ, hai thuật ngữ được sử dụng khá phổ biến trong số những người say mê mòng biển trong việc sắp xếp, phân nhóm mòng biển:
Việc lai ghép giữa các loài mòng biển diễn ra khá thường xuyên, mặc dù mức độ lai ghép này phụ thuộc theo từng loài (xem lai ghép ở mòng biển). Vì thế, việc phân loại các loại mòng biển lớn đầu trắng là rất phức tạp.
Các loài.
Hiệp hội các nhà điểu học Hoa Kỳ coi Sternidae, Stercorariidae, và Rhynchopidae là các phân họ của Laridae.
Trong văn hóa.
Mòng biển hay hải âu (Seagull) được biết đến như loài chim báo bão, gắn liền với hình ảnh biển cả, tàu bè, cảng biển qua những chú hải âu trắng bay mòng mòng. Trong văn học có tác phẩm Chú hải âu Jonathan Livingston của Richard Bach kể về một chú hải âu đã dám bỏ lại sự tầm thường và bay thật cao. Chú hải âu chán nản với cuộc sống, tự khích lệ bản thân, học hỏi những kỹ năng bay lượn cho đến khi miễn cưỡng rời khỏi bầy. Một ngày nọ, Jonathan đã gặp được hai con hải âu đã đưa nó đến ""con đường tồn tại cao hơn", nơi nó gặp những con hải âu khác yêu thích bay lượn. Jonathan đã kết bạn với một con hải âu thông minh tên Chiang. Con vật này đã dạy nó bí quyết của sự thành công: "Hãy bắt đầu bằng cách nhận ra mình đã tới đích"".
Tháng 10 năm 2006

 
Trang này liệt kê những sự kiện quan trọng vào tháng 10 năm 2006.
La Habana

La Habana (, đôi khi viết là Havana theo tiếng Anh) là thành phố lớn nhất, là thủ đô và là một trong 14 tỉnh của Cuba. Đây là trung tâm chính trị, văn hóa, kinh tế của Cuba. Tên đầy đủ của thành phố này trong tiếng Tây Ban Nha là La Habana (tương tự như "The Havana" trong tiếng Anh), trước đây có tên là San Cristóbal de la Habana; với dân số hơn 2,2 triệu người là thành phố lớn nhất không những ở Cuba mà ở cả vùng Caribe. Thành phố có diện tích 721 km², cách Florida (Mỹ) 144 km về phía nam tây nam và được bao bọc bởi tỉnh La Habana về phía nam, đông và tây.
Lịch sử.
Thành lập.
Khu vực La Habana hiện tại và vịnh tự nhiên đã được người châu Âu viếng tăm trong thời kỳ Sebastián de Ocampo đi vòng quanh hòn đảo bằng đường biển.vào năm 1509. Ngay sau đó, năm 1510, những người Tây Ban Nha thực dân đầu tiên đã đến La Hispaniola và bắt đầu xâm chiếm Cuba. Diego Velázquez de Cuéllar thành lập La Habana ngày 25/8/1515 tại bờ biển phía nam của đảo, gần thị trấn Surgidero de Batabanó ngày nay. Giữa 1514 và 1519, thành phố có ít nhất là 2 cơ sở. Một bản đồ sớm nhất cho vẽ năm 1514 cho thấy thị xã nằm ở cửa sông Onicaxinal, bờ biển nam Cuba. Một cơ sở khác là La Chorrera, mà ngày nay là Puentes Grandes láng giềng, kế bên sông Almendares. Cơ sở cuối cùng El Templete, là thị xã thứ 6 được người Tây Ban Nha lập nên trên hòn đảo, gọi là San Cristobal de la Habana bởi Pánfilo de Narváez: Tên gọi này kết hợp giữa San Cristóbal, thánh bảo hộ của Habana. Tên gọi Habana có thể xuất phát từ Habaguanex, tên gọi của một tù trưởng da đỏ kiểm soát khu vực này và được trích dẫn bởi Diego Velasquez trong tờ trình ông gửi vua Tây Ban Nha.
Habana được di dời từ vị trí hiện nay đến nơi được gọi là Puerto de Carenas (có nghĩa, "Careening Bay"), năm 1519.
La Habana vào thế kỷ 17 và 18.
La Habana được mở rộng rất lớn vào thế kỷ 17. Các tòa nhà mới được xây dựng tận dụng các vật liệu có sẵn ở đảo quốc này, chủ yếu là gỗ, kết hợp với nhiều kiểu kiến trúc Iberia cũng như vay mượn từ phong cách đảo Canary. Trong thời kỳ này, thành phố La Habana cũng xây dựng các tượng đài công dân và các công trình tôn giáo như: Nữ tu viện St Augustin, Lâu đài El Morro, nhà thờ nhỏ Humilladero, đài phun nước Dorotea de la Luna in La Chorrera, nhà thờ Đức thánh thiên thần ("Holy Angel"), bệnh viện San Lazaro, Tu viện Santa Teresa và Nữ tu viện San Felipe Neri. Năm 1649 một đại dịch chết người lây từ Cartagena ở Colombia đã lây cho 1/3 dân số La Habana.
Khí hậu.
Thuộc kiểu khí hậu nhiệt đới gió mùa ẩm quanh năm mát mẻ về tháng 1 và nóng nực vào tháng 8
La Habana Cũ.
La Habana cũ, hay "Vieja" như người Cuba gọi khu phố cũ này, là di sản thời thực dân phong phú nhất của Mỹ Latinh. Các đường phố hẹp của khu này có nhiều tòa nhà có giá trị văn hóa và lịch sử, chiếm 1/3 trong số 3000 tòa nhà ở La Habana Cũ. La Habana Cũ là thành phố cổ được tạo lập từ cảng, trung tâm chính thức của Plaza de Armas. Alejo Carpentier gọi La Habana Cũ là nơi "de las columnas" (của các cột). Chính phủ Cuba đã có nhiều nỗ lực trong việc bảo tồn và phục chế La Habana Cũ. Habana Cũ và các công sự của mình đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới năm 1982.
Đơn vị hành chính.
Thành phố được chia ra 15 "municipios".
Vi cá mập

Vi cá mập (Phồn thể: 魚翅; Hán Việt: Ngư sí, Việt phanh: "jyu4 ci3", Mandarin: (Bính âm) "yúchì" (Wade-Giles) "Yü Ch'ih"4) hay vây cá mập (phương ngữ miền Nam) là tên loại vây của cá mập được chế biến thành món ăn của một số nước Đông Á như Trung Quốc, Nhật Bản, Triều Tiên, Việt Nam... dành cho những người giàu do có giá đắt đỏ.
Giới thiệu.
Cá mập là một loài cá sống phổ biến ở các vùng biển trên khắp thế giới. Theo thống kê của các nhà khoa học, hiện nay trên thế giới có hơn 420 loài cá mập với các kích cỡ khác nhau. Việc khai thác, đánh bắt cá mập đã trở thành một nghề nổi trội, thu hút đa số ngư dân tại các nước giáp với biển trên thế giới. Người ta đánh bắt cá mập chủ yếu để lấy vi cá, do vi cá mập có giá trị rất lớn trên thị trường thế giới. Hiện nay, những nước đánh bắt và tiêu thụ vi cá mập lớn nhất thế giới là Mỹ và Trung Quốc. Ở Việt Nam cũng có những vùng khai thác cá mập như Phú Yên, Nha Trang, Bình Định.
Giá trị và công dụng.
Vi cá mập được sử dụng làm thực phẩm từ cách đây hàng ngàn năm nhưng các nhà khoa học mới quan tâm đến tác dụng của vi và sụn cá mập tới bệnh tật từ những năm 1950-1960. Chất Chondroitin có trong sụn vi cá mập thường được chế biến thành những loại thuốc có tác dụng:
Ngày nay, vi cá mập là một trong những sản phẩm cá đắt tiền nhất trên thế giới. Chúng được sử dụng để chuẩn bị món súp vi cá mập. Vi cá mập thường được chế biến cầu kỳ thành những sợi cước cá màu trắng. Nó thường được dùng để nấu súp với các thực phẩm như: cua, thịt gà, hải sâm và các vị thuốc có tính bồi bổ khác.  Giá tiền vi cá mập cực đắt, 1 kg loại xấu nhất là 300USD còn loại tốt nhất có giá tới 16.000USD và như vậy một bát súp vi cá mập tại Nhật Bản có giá từ 20 đến 120USD. Đây được coi là món ăn quý hiếm và đắt tiền rất được ưu chuộng tại Mỹ và các nước châu Á như Hong Kong và Nhật Bản.
Thành phần dinh dưỡng.
Vi cá mập hoàn toàn là chất sụn, 100g vi cá khô có 89% chất đạm (cao nhất trong thực phẩm giàu đạm), 0.1% bột đường, 0.22% chất béo, cung cấp 384 calo, một ít chất khoáng.
Hình dạng, kích thước và cấu tạo da vi.
Hầu hết các loài cá mập có vi hình tam giác. Kích thước của một vi được đo dựa vào độ dài cơ sở của vi hoặc khoảng cách giữa trung tâm của các đường cơ sở và chóp của vi cá. Tùy thuộc vào kích thước, vi được phân loại như rất lớn (40 cm và ở trên), lớn (30–40 cm), trung bình (20–30 cm), nhỏ (10–20 cm), rất nhỏ (4–10 cm)
Ở đây ta lấy kích thước trung bình của vi cá như sau: Đường cơ sở đáy của vi là 20 cm, chiều cao vi là 35 cm. Trung bình mỗi vi nặng 1,5 kg.
Một vi cá mập có rất ít mô cơ. Có màng, và trong một số trường hợp có một lớp mỡ dưới da, bao gồm một bó sợi collagen lây lan ra như một nang quạt. Trong hầu hết các vi cá mập các loại xơ này được hỗ trợ bởi một tiểu cầu sụn ở trung tâm. Tiểu cầu sụn không có trong vây đuôi.
Cá mập không có vảy. Da của vi cá giống như phần còn lại của cơ thể của cá mập, được bao phủ với số lượng lớn thường rất nhỏ cấu trúc giống như cái gai răng nhỏ. Điều này làm cho da cá mập giống như giấy nhám.
Hành lang kinh tế Đông - Tây

Hành lang Kinh tế Đông - Tây (chữ Anh: "East-West Economic Corridor" - EWEC) là một chương trình hợp tác phát triển kinh tế thuộc tiểu vùng sông Mê Kông, là tuyến đường bộ dài 1.450 kilômét, bắt đầu từ Mawlamyine, Myanmar đến Đà Nẵng, Việt Nam kết thúc, nối liền bốn nước thuộc bán đảo Đông Dương gồm: Myanmar, Thái Lan, Lào và Việt Nam. Chương trình này được Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á nẩy sinh sáng kiến tại Hội nghị Bộ trưởng Tiểu vùng sông Mê Kông Mở rộng lần thứ tám, tổ chức tại Manila vào năm 1998. Hành lang này bắt đầu hoạt động vào ngày 12 tháng 12 năm 2006.
Thông qua Hành lang kinh tế Đông - Tây, thời gian di chuyển giữa Băng Cốc và Yangon là ba ngày, so với vận chuyển trên biển thường lệ thông qua eo biển Malacca cần hai đến ba tuần.
Những nơi đi qua.
Myanmar.
Mawlamyine - bang Mon - bang Kayin - Myawaddy - cầu Hữu nghị Miến - Thái II - (Thái Lan)
Việt Nam.
(Lào) - thị trấn Lao Bảo - tỉnh Quảng Trị - tỉnh Thừa Thiên Huế - thành phố Đà Nẵng.
Lý do cần có EWEC.
Có ba lý do chính:
Các dự án liên quan.
Có mười dự án lớn:
Ngoài ra, còn gần 70 dự án/tiểu dự án khác trong các lĩnh vực giao thông vận tải, thông tin liên lạc, du lịch, tạo thuận lợi cho thương mại, nông nghiệp, đầu tư tư nhân và phát triển các khu công nghiệp. Các dự án này cùng với 10 dự án lớn nói trên hợp thành ma trận phát triển.
Tác động dự kiến.
Các hoạt động thương mại của EWEC chủ yếu tập trung ở sáu địa phương gồm Mawlamyine, Phitsanulok, Khon Kaen, Savannakhet, Huế, và Đà Nẵng. Tuy nhiên, nhiều thị trấn thuộc các địa phương có EWEC chạy qua cũng sẽ nhân được những tác động kinh tế tích cực. Các khu vực mà EWEC đi qua nói chung còn kém phát triển; kinh tế lấy nông nghiệp làm chủ đạo. EWEC qua kết nối với các trục giao thông Nam-Bắc sẽ giúp các khu vực trên tiếp cận dễ dàng hơn với các trung tâm kinh tế ở phía Bắc và phía Nam như Bangkok, Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội. EWEC còn mở đường ra biển cho các khu vực trên, cung cấp hải sản cho họ và giúp họ đem các sản phẩm nông-lâm nghiệp của mình đi tiêu thụ. Nhờ phát triển giao thông vận tải, thông tin liên lạc và năng lượng, các khu vực sẽ có thêm nhiều cơ hội phát triển, trong đó đầu tư tư nhân là quan trọng nhất.
Cơ chế hợp tác.
Cơ chế hợp tác giữa các nước và các địa phương có liên quan đến EWEC bao gồm Hội nghị Cấp cao EWEC (SOM EWEC) và hoạt động của Ban Công tác Phát triển Hành lang Đông-Tây thuộc Ủy ban Hợp tác Kinh tế và Công nghiệp ASEAN-METI.
Họ Diên vĩ

 
Họ Diên vĩ, họ Lay ơn, họ La dơn hay họ Dơn (Iridaceae) là một họ thực vật trong bộ Măng tây. Tên gọi "diên vĩ" là lấy theo chi Diên vĩ, còn tên gọi lay ơn (lay dơn) là lấy theo chi Lay ơn. Nó bao gồm một số loài cây trồng được nhiều người biết đến như diên vĩ ("Iris" spp.), nghệ tây ("Crocus" spp.), sâm đại hành ("Eleutherine" spp.), rẻ quạt ("Belamcanda" spp.) v.v.
Các loài trong họ này là cây lưu niên, với thân hành, thân củ hay thân rễ. Các loài cây này nói chung có thân mọc thẳng và các lá có hình dáng giống lá cỏ, với nếp gấp trung tâm sắc nhọn.
Các chi.
Họ này chứa khoảng 80-92 chi và khoảng 1.500-1.800 loài, phân bổ rộng khắp thế giới. Khu vực sinh thái nhiệt đới châu Phi, cụ thể là Nam Phi, có sự đa dạng nhất về số chi. Một loại gia vị là bột nghệ tây được sản xuất từ các núm nhụy của cây nghệ tây ("Crocus sativus").
Phát sinh chủng loài.
Cây phát sinh chủng loài dưới đây lấy theo APG III.
Hoàng tinh (định hướng)

Hoàng tinh (miền nam còn gọi là củ bình tinh) trong tiếng Việt có thể đề cập đến một trong các loài hay nhóm loài thực vật dưới đây:
Họ Tóc tiên

 
Họ Tóc tiên (danh pháp khoa học: Ruscaceae) là một họ thực vật có hoa thuộc bộ Măng tây (Asparagales). Họ này bao gồm một số chi mà trước đây người ta đưa vào họ Loa kèn (Liliaceae), chẳng hạn như trong hệ thống Cronquist, hoặc là được phân chia trong các họ như Convallariaceae (lan chuông), Dracaenaceae (huyết giác) và Nolinaceae (phong nữ Trung Mỹ), Eriospermaceae hay Ruscaceae s.s..
Hệ thống APG II năm 2003 khuyến cáo đưa nó vào trong họ Măng tây (Asparagaceae), nhưng cho phép công nhận một cách tùy ý như là một họ đơn ngành; đây là thay đổi so với hệ thống APG năm 1998 vì khi đó nói chung người ta không công nhận họ này. Do chi "Ruscus" là chi điển hình của họ này, nhưng lại không có mặt tại Việt Nam nên trong bài này sẽ dùng tên gọi họ Tóc tiên làm chính, mặc dù tên khoa học của chi cỏ tóc tiên là "Liriope", chứ không phải là "Convallaria" (linh lan) để có tên gọi khoa học cho họ là Convallariaceae, như một số tài liệu về thực vật học tại Việt Nam vẫn gọi nó là họ Tóc tiên. Các tên gọi khác có thể cũng hay được dùng là họ Mạch môn, họ Mạch đông.
Hệ thống APG III năm 2009 không công nhận họ này mà đưa nó vào trong họ Măng tây (Asparagaceae) như là phân họ Nolinoideae, dựa theo chi điển hình là "Nolina".
Phát sinh chủng loài.
Cây phát sinh chủng loài dưới đây lấy theo APG III.
Lưu ý.
Những loài hoàng tinh ở đây không phải là cây hoàng tinh (tức là cây dong hay cây bình tinh) với danh pháp "Maranta arundinacea" thuộc Họ Dong (Marantaceae), bộ Gừng (Zingiberales)
Tây Giang (sông Trung Quốc)

Tây Giang (tiếng Trung: 西江, bính âm: Xī Jiāng) là một chi lưu chính ở phía tây của sông Châu Giang tại miền nam Trung Quốc. Hai sông nhánh chính khác của Châu Giang là Đông Giang và Bắc Giang. Nhiều phần của Tây Giang rất thích hợp cho giao thông thủy. Nó là phụ lưu lớn nhất của sông Châu Giang, dài tới 2.197 km. Nó cung cấp nguồn nước ngọt cho nhiều khu vực tại Quảng Tây, Quảng Đông và Ma Cao.
Các sông nhánh.
Tây Giang thực chất là một hệ thống sông, là sự hợp thành của các sông sau:
William Styron

William Clark Styron, Jr. (11 tháng 6 năm 1925 – 1 tháng 11 năm 2006) là một tiểu thuyết gia người Mỹ. Ông nổi tiếng về hai truyện nhạy cảm: "The Confessions of Nat Turner" (Xưng tội của Nat Turner, 1967), đoạt giải Pulitzer cho tác phẩm hư cấu năm 1968, và "Sophie's Choice" (Lựa chọn của Sophie, 1979). "The Confessions of Nat Turner" đoạt Giải Pulitzer về Tiểu thuyết, nó có người kể chuyện là Nat Turner, một người dẫn đầu cuộc nổi dậy nô lệ năm 1831 tại Virginia; "Sophie's Choice" nói về thời Holocaust.
Công (chim)

Công hay còn gọi cuông, nộc dung, khổng tước, là tên gọi chung của ba loài chim trong chi "Pavo" và "Afropavo" trong phân loài Pavoninae của họ Phasianidae, gà lôi và đồng minh của chúng.
Hai loài châu Á là công lam hoặc công lam Ấn Độ có nguồn gốc từ tiểu lục địa Ấn Độ, và công lục ở Đông Nam Á; Một loài châu Phi là công Congo, chỉ có nguồn gốc ở bồn địa Congo. Công trống nổi bật với tiếng kêu ầm ĩ và bộ lông lộng lẫy. Loại thứ hai đặc biệt nổi bật ở châu Á, có "đuôi" đốm mắt hoặc "chuỗi họa tiết" trên những chiếc lông mình, chúng thể hiện như một phần của nghi thức tán tỉnh.
Chức năng của màu sắc óng ánh cầu kỳ và "chuỗi họa tiết" lớn của chim công đã là chủ đề của cuộc tranh luận khoa học sâu rộng. Charles Darwin gợi ý rằng chúng phục vụ để thu hút con cái, và những đặc điểm sặc sỡ của con đực đã phát triển nhờ chọn lọc giới tính. Gần đây hơn, Amotz Zahavi đề xuất trong nguyên lý đánh đổi của mình rằng những đặc điểm này đóng vai trò là tín hiệu trung thực về thể lực của chim trống, vì những con trống kém khỏe mạnh sẽ gặp bất lợi do khó sống sót với cấu trúc lớn và dễ bắt gặp như vậy.
Khẩu phần.
Công là động vật ăn tạp và ăn chủ yếu thực vật, cánh hoa, đầu hạt, côn trùng và loài chân đốt khác, bò sát và lưỡng cư. Chim công hoang dã tìm kiếm thức ăn bằng cách cào xới lớp lá vào buổi sáng sớm hoặc lúc hoàng hôn. Chúng lui vào bóng râm và vùng an toàn trong rừng vào thời điểm nóng nhất ngày. Chim công không kén ăn, sẽ ăn hầu hết mọi thứ chúng có thể nhét vào mỏ và tiêu hóa. Chim tích cực săn côn trùng như kiến, dế và mối; cuốn chiếu; loài chân đốt và thú nhỏ khác. Công Ấn Độ cũng ăn rắn nhỏ.
Công thuần dưỡng cũng có thể ăn bánh mì và ngũ cốc rời như yến mạch và ngô, pho mát, cơm nấu chín và đôi khi là thức ăn cho mèo. Người nuôi đã nhận ra chim công thích thức ăn giàu protein bao gồm ấu trùng phá hoại kho thóc, các loại thịt và trái cây khác nhau, cũng như các loại rau gồm có lá xanh đậm, bông cải xanh, cà rốt, đậu hạt, củ cải đường và đậu trái.
Văn học.
Trong dân gian, có nhiều câu nói về công, xem công như là đại diện cho cái gì cao quý:
Về hình ảnh con công xòe đuôi xòe cánh, ca dao có câu:
Về tiếng kêu của con công, vì nó giống với từ "tố hộ", nên trong dân gian có khá nhiều câu ca dao nói về đặc điểm này:
hay
Tục ngữ cũng có câu "nem công chả phượng" để tả những món ăn đắt tiền, quý hiếm.
Họ Chim thiên đường

Chim thiên đường, một số tài liệu bằng tiếng Việt còn gọi là chim thiên hà, chim seo cờ, là các loài chim thuộc họ Paradisaeidae, sống ở một số khu vực thuộc Australasia, bao gồm miền đông Indonesia, New Guinea và đông bắc Australia. Các thành viên của họ Thiên đường được biết đến nhiều nhất có lẽ là từ những bộ lông sặc sỡ, đẹp của các con trống thuộc phần lớn các loài, được chúng sử dụng để hấp dẫn con mái (con mái có bộ lông bình thường) bằng những điệu nhảy và xòe cánh, múa đuôi. Con trống có đuôi dài và đẹp. Một số còn có chỏm lông trên đầu hay lông cánh dài sặc sỡ. Các loài chim thiên đường là một trong những loại chim biết hót cổ xưa nhất.
Họ Chim thiên đường dao động về kích thước từ nhỏ như ở chim thiên đường vua chỉ nặng 50 gam (1,8 oz) và dài 15 cm (6 inch) tới mỏ liềm đen dài 110 cm (43 inch) và manucode mào quăn nặng 430 gam (15,2 oz).
Được biết đến nhiều nhất là các thành viên của chi "Paradisaea", bao gồm cả loài điển hình, chim thiên đường lớn ("Paradisaea apoda"). Loài này được miêu tả từ các mẫu vật được các thương nhân mang về châu Âu. Các mẫu vật này được các thương nhân bản địa tạo ra bằng cách tháo bỏ cánh và chân sao cho chúng có thể dùng như là vật trang trí. Các nhà thám hiểm thương mại đã không biết được điều này và dẫn tới niềm tin rằng chúng không bao giờ đậu xuống đất mà luôn được giữ lơ lửng trong không trung nhờ bộ lông. Đây là nguồn gốc cả cả tên gọi "chim thiên đường" lẫn tên khoa học "apoda" - không chân.
Các loài trong họ Thiên đường nói chung trông giống như quạ về hình thái cơ thể chung, và trên thực tế là nhóm có quan hệ chị-em với họ Quạ. Chúng có mỏ chắc mập hoặc dài và chân khỏe, với khoảng hai phần ba số loài là dị hình giới tính mạnh.
Chúng sống trong các khu rừng nhiệt đới, bao gồm rừng mưa nhiệt đới, rừng đầm lầy và rừng rêu. Ở phần lớn các loài, thức ăn chủ yếu là trái cây, mặc dù các loài súng trường và mỏ liềm cũng thích ăn cả sâu bọ và các động vật chân khớp khác.
Phần lớn các loài có nghi thức kết đôi phức tạp, với các loài "Paradisaea" sử dụng cách thức kết đôi kiểu cầu ngẫu trường. Các loài khác, chẳng hạn như các chi "Cicinnurus" và "Parotia", có các kiểu nhảy kết đôi mang tính chất nghi thức cao. Các con trống là đa thê ở các loài dị hình giới tính, nhưng là đơn thê ở ít nhất là một số loài đồng hình giới tính. Sự lai tạp là phổ biến ở các loài chim này. Nhiều dạng lai ghép đã được miêu tả như là các loài mới, và nghi ngờ liên quan tới một vài dạng, như chim thiên đường mỏ thùy Rothschild, là có cơ sở.
Các loài trong họ này xây tổ từ các vật liệu mềm, như lá, dương xỉ, tua dây leo, thường là trên các chạc cây. Số lượng trứng đẻ mỗi lần là chưa chắc chắn. Ở các loài to lớn hơn, gần như chỉ là một quả. Các loài nhỏ hơn có thể đẻ 2-3 trứng. Trứng được ấp nở trong 16-22 ngày, và chim non rời tổ trong khoảng từ 16 tới 30 ngày tuổi.
Các loài.
Chi "Lycocorax"
Chi "Manucodia"
Chi "Paradigalla"
Chi "Astrapia"
Chi "Parotia"
Chi "Pteridophora"
Chi "Lophorina"
Chi "Ptiloris"
Chi "Epimachus"
Chi "Cicinnurus"
Chi "Semioptera": Chim Bidadari
Chi "Seleucidis"
Chi "Paradisaea": Chi Thiên đường
Tranh cãi
Đã từng xếp nhầm
Đặng Văn Quang

Đặng Văn Quang có thể là:
Bộ Cá chình

Bộ Cá chình (danh pháp khoa học: Anguilliformes; ) là một bộ cá, bao gồm 4 phân bộ, 16 họ, 154 chi và khoảng trên 900 loài. Phần lớn các loài cá chình là động vật săn mồi.
Phần lớn các loài cá chình ưa thích sinh sống trong các vùng nước nông hay ẩn mình dưới đáy biển, đôi khi trong các lỗ. Các lỗ này gọi là lỗ cá chình. Chỉ có họ Anguillidae là di chuyển vào vùng nước ngọt để sinh sống nhưng không sinh sản tại đó. Một vài loài cá chình sinh sống trong các vùng nước sâu (trong trường hợp họ Synaphobranchidae, chúng có thể xuống tới độ sâu 4.000 m (13.123 ft)) hoặc là những loài bơi lội tích cực (họ Nemichthyidae - tới độ sâu 500 m (1.640 ft)). Chúng hoạt đọng vào ban đêm để đi săn mồi
Phân loại.
Phân loại dưới đây liệt kê theo FishBase, với phân chia thành 16 họ. Các họ bổ sung được đưa ra trong các hệ thống phân loại khác (như ITIS và Systema Naturae 2000) được ghi phía dưới các họ mà trong hệ thống của FishBase thì chúng được gộp trong họ đó.
Phân bộ và họ.
Trong một số phân loại gần đây thì các họ Cyematidae, Eurypharyngidae, Monognathidae, Saccopharyngidae và họ đề xuất năm 2018 là Neocyematidae cũng được gộp trong bộ Anguilliformes như là phân bộ Saccopharyngoidei, nhưng trong một vài hệ thống phân loại trước đây thì chúng được đặt trong bộ Saccopharyngiformes.
Loài gọi là "cá chình điện" hay "lươn điện" ("Electrophorus electricus") ở Nam Mỹ không phải là cá chình thật sự.
Phát sinh chủng loài.
Phát sinh chủng loài vẽ theo Johnson "et al." (2012).
Đỉa

Đỉa (danh pháp khoa học: Hirudinea) là một phân lớp sinh vật sống dưới nước ngọt thuộc ngành Giun đốt (Annelida) với đặc trưng cơ bản nhất là tổ chức cơ thể đã xuất hiện xoang cơ thể chính thức, cơ thể có phân đốt, hô hấp bằng mang.
Đặc điểm.
Cơ thể của giun đốt nói chung cũng như đỉa nói riêng gồm một chuỗi các đơn vị giống nhau được gọi là các đốt. Giữa các đốt có vách ngăn. Với cấu trúc này khiến cho mỗi đốt là một phần của cơ thể, có thể điều chỉnh ở một mức độ nhất định hoạt động chung của cơ thể. Đó là lý do chủ yếu cho việc khi cắt/gây tổn thương cá thể ở một số vị trí nhất định thì cá thể đỉa cũng như giun đốt có khả năng tái sinh và hình thành nên cá thể mới. Tuy nhiên, sự tái sinh này là hữu hạn, nếu làm phá vỡ cấu trúc thể xoang thì dù chỉ cắt cá thể ra làm đôi thì cá thể cũng không có khả năng tái sinh. Mặt khác, ngành Giun đốt đã xuất hiện hệ thống tuần hoàn kín, nên nó cũng sẽ không có khả năng tái sinh trong điều kiện đã phơi khô hoặc đốt cháy.
Chúng có thân mềm và nhầy phù hợp với việc bơi lội trong nước. Thức ăn của phần lớn các loài đỉa là máu các loại động vật. Miệng đỉa có giác hút để châm vào con mồi và hút máu. Đỉa tiết ra chất chống đông máu nên vết chích sẽ bị chảy máu liên tục. Một số bệnh viện đã dùng đỉa, như loài "Hirudo medicinalis", để chống bệnh máu đông cho bệnh nhân. Y học cổ truyền phương Đông dùng đỉa để hút các ổ máu tụ, máu bầm, áp xe mà không cần mổ.
Trong dân gian có một vài tin đồn về khả năng "tái sinh vô hạn" của đỉa. Tuy nhiên, với góc nhìn khoa học, ta hoàn toàn có thể giết chết đỉa bằng một trong các cách sau:
Phân bố.
Đa số đỉa sống trong môi trường nước ngọt, một số loài được tìm thấy trên cạn, ở trong rừng gọi là con vắt hoặc đỉa lá, một số sống ở biển.
Gần 700 loài đỉa hiện tại được công nhận, trong đó khoảng 100 loài là đỉa biển, 90 loài sống trên cạn và số còn lại sống trong môi trường nước ngọt.
Chi Thụy hương

Chi Thụy hương hay chi Dó (danh pháp khoa học: Daphne) là một chi của khoảng 50-95 loài cây bụi lá sớm rụng hoặc thường xanh trong họ Trầm (Thymelaeaceae), có nguồn gốc châu Á, châu Âu và miền bắc châu Phi. Chúng được biết đến vì có hoa thơm và quả mọng có chứa chất độc. Hoa của các loài thụy hương không có cánh hoa và có 4 (ít khi 5) đài hoa dạng cánh hoa, có màu từ vàng ánh lục (vàng chanh) tới trắng hoặc hồng nhạt. Phần lớn các loài với lá sớm rụng có hoa màu ánh lục, trong khi các loài lá thường xanh lại có hoa màu hồng. Ở nhiều loài, hoa xuất hiện vào cuối mùa đông hoặc đầu mùa xuân.
Toulouse

Toulouse (phát âm theo tiếng Pháp chuẩn, và theo giọng địa phương) (tiếng Occitan: "Tolosa", phiên âm ) là một thành phố ở tây nam nước Pháp, bên bờ sông Garonne, giữa khoảng cách từ Đại Tây Dương đến Địa Trung Hải. Dân số nội thành Toulouse 497 025 theo thống kê năm 2020, dân số tỉnh Haute-Garonne 1 400 935 người năm 2020. Toulouse là thành phố lớn thứ 4 nước Pháp và là một trong những thành phố có nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất châu Âu. Toulouse là thủ phủ về công nghiệp hàng không và vũ trụ của châu Âu : Airbus Défence and Space, Stelia Aerospace, Thalès Alenia Space France, Engie Occitanie-Andorre, Alcatel Alenia Space và EADS Astrium, và là trụ sở chính của hãng Airbus S.A.S.v.v..
Các thành phố kết nghĩa.
Toulouse kết nghĩa với: