Hoàng thất Nhật Bản

Hoàng thất Nhật Bản (kanji: 皇室, rōmaji: "kōshitsu", phiên âm Hán-Việt: "Hoàng Thất") là tập hợp những thành viên trong đại gia đình của đương kim Thiên hoàng. Theo Hiến pháp hiện hành của Nhật Bản, Thiên hoàng là biểu tượng của quốc gia và sự đoàn kết dân tộc (日本国の象徴であり日本国民統合の象徴). Tuy Thiên hoàng không chính thức là nguyên thủ quốc gia, nhưng ông vẫn thường được coi là một vị nguyên thủ quốc gia. Các thành viên khác trong Hoàng thất mang những trách nhiệm về nghi lễ nhưng không được tham chính.
Nhà Yamato của Nhật Bản là Triều đại thừa tập lâu dài nhất trong lịch sử vẫn còn tồn tại. Hoàng thất công nhận 126 vị Thiên hoàng chính thống kể từ Thiên hoàng hoàng đầu tiên là Thần Vũ (神武天皇, "Jimmu") bắt đầu vào ngày 11 tháng 2 năm 660TCN cho đến đương kim Thiên hoàng Naruhito (令和, Lệnh Hòa).
Các thành viên hiện tại của Hoàng thất.
Theo "Hoàng Thất Điển Phạm" (皇室典範) năm 1947, các thành viên của Hoàng thất bao gồm: Hoàng hậu, Hoàng thái hậu, Thái hoàng Thái hậu, Thái tử, Thái tôn, Thân vương, Nội Thân vương, Thiên Hoàng và Nữ Thiên Hoàng, Hoàng nữ, Hoàng nam.
Hiện tại Hoàng thất Nhật Bản có 18 người, được chia ra thành nhiều cung:
Việc kế vị trong Hoàng thất.
Trong lịch sử Nhật Bản, ngai vàng thường chỉ được truyền cho dòng nam của Hoàng thất. Trước thời Minh Trị Duy tân, lịch sử Nhật có 8 nữ Thiên Hoàng, tất cả đều là công chúa trong Hoàng thất, không một ai kế vị với tư cách là vợ của vua đã mất, cũng như không có bất cứ vị nữ Thiên Hoàng nào kết hôn hoặc sinh con sau khi lên ngôi (để tránh nguy cơ ngai vàng chuyển sang dòng họ khác). Sau khi nữ Thiên Hoàng thoái vị hoặc qua đời, ngai vàng sẽ được trao lại cho một thành viên nam trong hoàng tộc.
Điều 2 trong hiến pháp hiện hành của Nhật ghi rằng "Ngai vàng là của Hoàng triều và được nhượng theo Hoàng thất Điển Phạm thông qua bởi Đế quốc Nghị Hội (帝國議会; Teikoku Gikai.)". Hoàng thất Điển Phạm năm 1947 thông qua bởi Đế quốc Nghị Hội cuối cùng (sau đó được thay bằng Quốc hội như hiện nay) không chấp nhận phụ nữ kế vị (giống như luật kế vị năm 1889). Chính phủ đương thời của Cố Thủ tướng Yoshida Shigeru (吉田茂) đã thông qua các đạo luật một cách vội vã để tuân theo bản hiến pháp do Hoa Kỳ định ra cho nước Nhật bại trận. Trong bộ luật 1947 này thì:
Cho đến tháng 9 năm 2006, Hoàng thất thiếu người kế vị sau Thái tử Naruhito. Sau khi Công chúa Aiko ra đời thì có nhiều tranh cãi về việc có nên hay không sửa đổi Hoàng thất Điển Phạm để Công chúa trở thành Hoàng thái tôn. Tháng 1 năm 2005, Thủ tướng Junichiro Koizumi tổ chức một ban cố vấn đặc biệt chuyên trách, gồm nhiều nhà thẩm phán, giáo sư và công chức để xem xét lại Hoàng thất Điển Phạm. Công việc kéo dài đến tháng 10 năm 2005, ban cố vấn đề nghị thay đổi điển lệ để cho con gái của dòng nam trong Hoàng thất được phép kế vị. Nhiều người dân ủng hộ thay đổi này. Vào tháng 1 năm 2007, Thủ tướng Nhật Bản là Abe Shinzō đã tuyên bố rằng ông sẽ có một đề xuất sửa đổi Điển Phạm Hoàng thất nhằm cho phép nữ giới kế vị. Đề xuất được đưa ra do trên thực tế thì cả hai Hoàng nam của Thiên Hoàng Akihito đều không có con trai. Nhưng với việc Thân vương Hisahito chào đời, ông Abe từ bỏ đề xuất và Điển Phạm sẽ không bị sửa đổi để cho phép chị họ của Thân vương Hisahito là Nội Thân vương Aiko, con gái duy nhất của thái tử Naruhito có thể trở thành nữ Thiên Hoàng. Cuộc tranh cãi kế vị tại Nhật Bản chấm dứt. 
Mặc dù trong lịch sử Nhật Bản đã từng có đến 8 nữ Thiên Hoàng trị vì, song họ chỉ nắm giữ vị trí này tạm thời để "trông nom" ngai vàng. Những người kế vị các nữ Thiên Hoàng này sẽ được chọn từ các nam giới thuộc các nhánh khác của Hoàng tộc và họ sẽ kế vị các nữ Thiên Hoàng khi đủ lớn, đó là lý do vì sao các học giả truyền thống lập luận rằng việc nữ giới cai trị chỉ là tạm thời và truyền thống nam giới kế vị cần phải được duy trì.
Trong những năm gần đây, nhiều người đã đề xuất việc khôi phục danh hiệu cho một số Ōke - chi họ của Hoàng gia trước đây (đã bị tước tư cách thành viên Hoàng gia vào năm 1947) hoặc cho phép gia đình hoàng gia nhận nuôi các thành viên nam của các chi họ hoàng tộc khác, như một giải pháp cho việc kế vị ngai vàng Nhật Bản (trong trường hợp chi họ của Thiên Hoàng Akihito không còn con trai nối ngôi).