Động Sơn Lương Giới

Động Sơn Lương Giới (zh. "dòngshān liángjiè" 洞山良价, ja. "tōzan ryōkai"), 807-869, là Thiền sư Trung Quốc, Pháp tự của Thiền sư Vân Nham Đàm Thạnh. Cùng với môn đệ là Tào Sơn Bản Tịch, sư sáng lập tông Tào Động, một dòng Thiền được lưu truyền đến ngày nay. Sư quyền khai Ngũ vị để giáo hoá học đồ, đời sau gọi là Động Sơn ngũ vị.
Cơ Duyên.
Sư họ Du quê ở Cối Kê. Thuở nhỏ theo thầy tụng "Bát-nhã-ba-la-mật-đa tâm kinh" đến câu: "Vô nhãn, nhĩ, tĩ, thiệt, thân, ý", sư lấy tay rờ mặt hỏi thầy: "Con có mắt, tai, mũi, lưỡi sao kinh nói không?" Thầy thấy lạ và giới thiệu sư đến núi Ngũ Duệ yết kiến Thiền sư Linh Mặc (trước học đắc nơi Mã Tổ, đại ngộ nơi Thạch Đầu).
Năm 21 tuổi, sư đến Tung Sơn thụ giới cụ túc. Sau đó sư du phương, yết kiến Nam Tuyền Phổ Nguyện. Gặp ngày kị trai Mã Tổ, Nam Tuyền hỏi chúng: "Cúng trai Mã Tổ, vậy Mã Tổ có đến hay chăng?" Tất cả chúng không đáp được, sư bước ra thưa: "Đợi có bạn liền đến." Nam Tuyền khen: "Chú nhỏ này tuy là hậu sinh rất dễ giũa gọt." Sư thưa: "Hoà thượng chớ ếm kẻ lành thành đứa giặc."
Sư đến Quy Sơn Linh Hựu tham vấn. Quy Sơn lại chỉ đến Vân Nham.
Ngay câu này sư có tỉnh, thuật bài kệ:
Sắp rời Vân Nham, sư hỏi: "Sau khi Hoà thượng trăm tuổi, chợt có người hỏi ‘tả được hình dáng của thầy chăng?’ con phải đáp làm sao?" Vân Nham lặng thinh hồi lâu, bảo: "Chỉ cái ấy."Sư trầm ngâm giây lâu, Vân Nham bảo: "Xà-lê Lương Giới thừa đương việc lớn phải xét kĩ." Sư vẫn còn hồ nghi. Sau, sư nhân qua suối nhìn thấy bóng, đại ngộ ý chỉ, liền làm bài kệ:
Đến thời pháp nạn Phật Vũ Xương (845), Đường Vũ Tông ra lệnh phá bỏ chùa chiền, cưỡng bức tăng ni hoàn tục. Sư ở ẩn chờ thời cơ hoằng dương Phật pháp.
Niên hiệu Đại Trung, sư đến trú tại Động Tân Phong, vùng Cao An, tỉnh Giang Tây. Có vị đại thí chủ là Lôi Phong quy y theo sư và phát tâm cúng dàng xây cất ngôi Động Sơn Quảng Phúc Tự, tức là Động Sơn Phổ Lợi Thiền viện, làm cơ sở cho sư xiển dương tông phong của mình và rất được thịnh hành, về sau nơi đây trở thành tổ đình chính của Tông Tào Động.
Dưới sư có nhiều môn đệ xuất sắc làm trụ cột cho Phật pháp Thiền Tông như: Vân Cư Đạo Ưng, Tào Sơn Bản Tịch, Sơ Sơn Khuông Nhân, Long Nha Cư Độn...
Pháp Ngữ.
Sư thượng đường dạy chúng: "Lại có người không đền đáp bốn ân ba cõi chăng?" Chúng đều không đáp, sư lại bảo: "Nếu chẳng thể nhận ý này, làm sao vượt khỏi hoạn trước sau. Hẳn phải tâm tâm chẳng chạm vật, bước bước không chỗ nơi, thường không gián đoạn mới được tương ưng. Cần phải nỗ lực, chớ nhàn rỗi qua ngày!"
Một vị tăng hỏi Sư: "Khi lạnh nóng đến làm sao né tránh?" sư đáp: "Sao chẳng nhằm chỗ không lạnh nóng đi?" Tăng hỏi: "Thế nào là chỗ không lạnh nóng?" sư đáp: "Khi lạnh lạnh chết Xà-lê, khi nóng nóng chết Xà-lê."
Sắp tịch, sư sai cạo tóc tắm gội xong, đắp y bảo chúng đánh chuông, giã từ chúng ngồi yên mà tịch. Đại chúng khóc lóc mãi không dứt. Sư chợt mở mắt bảo: "Người xuất gia tâm chẳng dính mắc nơi vật, là tu hành chân chính. Sống nhọc thích chết, thương xót có lợi ích gì?" Sư bảo chủ sự sắm trai để cúng dường. Chúng vẫn luyến mến quá, kéo dài đến ngày thứ bảy. Thụ trai cùng chúng xong, sư bảo: "Tăng-già không việc, sắp đến giờ ra đi, chớ làm ồn náo." Nói xong sư vào trượng thất ngồi yên mà tịch. Bấy giờ là tháng 3 năm thứ mười, niên hiệu Hàm Thông đời Đường. sư thọ 63 tuổi, 42 tuổi hạ. Vua sắc phong là Ngộ Bản Thiền sư.
Sư có để lại nhiều tác phẩm về sau trở thành cơ phong, đặc điểm Thiền lý riêng của Tông Tào Động: