vietgpt/wikipedia_vi huggingface dataset:
Cybocephalus flavicapitus

Cybocephalus flavicapitus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cybocephalidae. Loài này được Tian &amp; Yu miêu tả khoa học năm 1994.
Cybocephalus geoffreysmithi

Cybocephalus geoffreysmithi là một loài bọ cánh cứng trong họ Cybocephalidae. Loài này được Smith in Smith &amp; Cave miêu tả khoa học năm 2007.
Cybocephalus huastecus

Cybocephalus huastecus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cybocephalidae. Loài này được Smith in Smith &amp; Cave miêu tả khoa học năm 2007.
Cybocephalus indicus

Cybocephalus indicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cybocephalidae. Loài này được Tian &amp; Ramani miêu tả khoa học năm 2003.
Cybocephalus iviei

Cybocephalus iviei là một loài bọ cánh cứng trong họ Cybocephalidae. Loài này được Smith in Smith &amp; Cave miêu tả khoa học năm 2007.
Cybocephalus kathrynae

Cybocephalus kathrynae là một loài bọ cánh cứng trong họ Cybocephalidae. Loài này được Smith in Smith &amp; Cave miêu tả khoa học năm 2006.
Cybocephalus nanlingensis

Cybocephalus nanlingensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cybocephalidae. Loài này được Tian &amp; Yu miêu tả khoa học năm 1994.
Cybocephalus pangi

Cybocephalus pangi là một loài bọ cánh cứng trong họ Cybocephalidae. Loài này được Yu &amp; Tain miêu tả khoa học năm 1995.
Cybocephalus randalli

Cybocephalus randalli là một loài bọ cánh cứng trong họ Cybocephalidae. Loài này được Smith in Smith &amp; Cave miêu tả khoa học năm 2006.
Cybocephalus taiwanensis

Cybocephalus taiwanensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cybocephalidae. Loài này được Tian &amp; Pang miêu tả khoa học năm 1994.
Cybocephalus undatus

Cybocephalus undatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cybocephalidae. Loài này được Tian &amp; Yu miêu tả khoa học năm 1994.
Cybocephalus zakotus

Cybocephalus zakotus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cybocephalidae. Loài này được Smith in Smith &amp; Cave miêu tả khoa học năm 2007.
Anaspis hayashii

Anaspis hayashii là một loài bọ cánh cứng trong họ Scraptiidae. Loài này được Chujo &amp; Nakane miêu tả khoa học năm 1953.
Anaspis mitchyi

Anaspis mitchyi là một loài bọ cánh cứng trong họ Scraptiidae. Loài này được Chujo &amp; Nakane miêu tả khoa học năm 1953.
Anaspis pyranaea

Anaspis pyranaea là một loài bọ cánh cứng trong họ Scraptiidae. Loài này được Fairmaire &amp; Brisout miêu tả khoa học năm 1859.
Scraptia angustata

Scraptia angustata là một loài bọ cánh cứng trong họ Scraptiidae. Loài này được Fairmaire &amp; Germain miêu tả khoa học năm 1863.
Scraptia cyclops

Scraptia cyclops là một loài bọ cánh cứng trong họ Scraptiidae. Loài này được Fairmaire &amp; Germain miêu tả khoa học năm 1863.
Scraptia fallaciosa

Scraptia fallaciosa là một loài bọ cánh cứng trong họ Scraptiidae. Loài này được Fairmaire &amp; Germain miêu tả khoa học năm 1863.
Scraptia humilis

Scraptia humilis là một loài bọ cánh cứng trong họ Scraptiidae. Loài này được Fairmaire &amp; Germain miêu tả khoa học năm 1863.
Scraptia obscura

Scraptia obscura là một loài bọ cánh cứng trong họ Scraptiidae. Loài này được Fairmaire &amp; Germain miêu tả khoa học năm 1863.
Scraptia pallens

Scraptia pallens là một loài bọ cánh cứng trong họ Scraptiidae. Loài này được Fairmaire &amp; Germain miêu tả khoa học năm 1863.
Scraptia ruficollis

Scraptia ruficollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Scraptiidae. Loài này được Fairmaire &amp; Germain miêu tả khoa học năm 1863.
Scraptia variegata

Scraptia variegata là một loài bọ cánh cứng trong họ Scraptiidae. Loài này được Fairmaire &amp; Germain miêu tả khoa học năm 1863.
Scraptiomima minima

Scraptiomima minima là một loài bọ cánh cứng trong họ Scraptiidae. Loài này được Ponomarenko &amp; Ryvkin miêu tả khoa học năm 1990.
Cryptolestes cornutus

Cryptolestes cornutus là một loài bọ cánh cứng trong họ Laemophloeidae. Loài này được Thomas &amp; Zimmerman miêu tả khoa học năm 1989.
Cryptolestes pusilloides

Cryptolestes pusilloides là một loài bọ cánh cứng trong họ Laemophloeidae. Loài này được Steel &amp; Howe miêu tả khoa học năm 1952.
Cryptolestes ugandae

Cryptolestes ugandae là một loài bọ cánh cứng trong họ Laemophloeidae. Loài này được Steel &amp; Howe miêu tả khoa học năm 1955.
Gannes ambiguus

Gannes ambiguus là một loài bọ cánh cứng trong họ Laemophloeidae. Loài này được Grouvelle năm Alluad &amp; Jeannell miêu tả khoa học năm 1923.
Leptophloeus anormus

Leptophloeus anormus là một loài bọ cánh cứng trong họ Laemophloeidae. Loài này được Grouvelle năm Alluad &amp; Jeannell miêu tả khoa học năm 1928.
Mariolaemus livens

Mariolaemus livens là một loài bọ cánh cứng trong họ Laemophloeidae. Loài này được Grouvelle năm Alluad &amp; Jeannell miêu tả khoa học năm 1928.
Notolaemus picinus

Notolaemus picinus là một loài bọ cánh cứng trong họ Laemophloeidae. Loài này được Grouvelle năm Alluad &amp; Jeannell miêu tả khoa học năm 1923.
Placonotus himalaicus

Placonotus himalaicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Laemophloeidae. Loài này được Mukhopadhyay &amp; Sen Gupta miêu tả khoa học năm 1977.
Placonotus keralicus

Placonotus keralicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Laemophloeidae. Loài này được Mukhopadhyay &amp; Sen Gupta miêu tả khoa học năm 1977.
Placonotus pseudoproximus

Placonotus pseudoproximus là một loài bọ cánh cứng trong họ Laemophloeidae. Loài này được Mukhopadhyay &amp; Sen Gupta miêu tả khoa học năm 1977.
Placonotus torsus

Placonotus torsus là một loài bọ cánh cứng trong họ Laemophloeidae. Loài này được Mukhopadhyay &amp; Sen Gupta miêu tả khoa học năm 1977.
Xylophloeus darjeelingensis

Xylophloeus darjeelingensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Laemophloeidae. Loài này được Mukhopadhyay &amp; Sen Gupta miêu tả khoa học năm 1978.
Xylophloeus nainitalensis

Xylophloeus nainitalensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Laemophloeidae. Loài này được Mukhopadhyay &amp; Sen Gupta miêu tả khoa học năm 1978.
Amphicyrtella clavator

Amphicyrtella clavator là một loài bọ cánh cứng trong họ Byrrhidae. Loài này được Ponomarenko in Ponomarenko &amp; Ryvkin miêu tả khoa học năm 1990.
Amphicyrtella granulum

Amphicyrtella granulum là một loài bọ cánh cứng trong họ Byrrhidae. Loài này được Ponomarenko in Ponomarenko &amp; Ryvkin miêu tả khoa học năm 1990.
Byrrhus alemani

Byrrhus alemani là một loài bọ cánh cứng trong họ Byrrhidae. Loài này được Fabbri &amp; Putz miêu tả khoa học năm 1999.
Byrrhus altaesayanus

Byrrhus altaesayanus là một loài bọ cánh cứng trong họ Byrrhidae. Loài này được Tshernyshev &amp; Dudko miêu tả khoa học năm 2000.
Byrrhus artoprocerus

Byrrhus artoprocerus là một loài bọ cánh cứng trong họ Byrrhidae. Loài này được Fabbri &amp; Zhou miêu tả khoa học năm 2003.
Byrrhus breviuncinatus

Byrrhus breviuncinatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Byrrhidae. Loài này được Fabbri in Fabbri &amp; Zhou miêu tả khoa học năm 2003.
Byrrhus crispisulcans

Byrrhus crispisulcans là một loài bọ cánh cứng trong họ Byrrhidae. Loài này được Fabbri in Fabbri &amp; Zhou miêu tả khoa học năm 2003.
Byrrhus eniseyensis

Byrrhus eniseyensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Byrrhidae. Loài này được Tshernyshev &amp; Dudko miêu tả khoa học năm 2000.
Byrrhus focarilei

Byrrhus focarilei là một loài bọ cánh cứng trong họ Byrrhidae. Loài này được Fabbri &amp; Puetz miêu tả khoa học năm 1997.
Byrrhus kaszabi

Byrrhus kaszabi là một loài bọ cánh cứng trong họ Byrrhidae. Loài này được Fiori &amp; Fiori miêu tả khoa học năm 1986.
Byrrhus mordkovitshi

Byrrhus mordkovitshi là một loài bọ cánh cứng trong họ Byrrhidae. Loài này được Tshernyshev &amp; Dudko miêu tả khoa học năm 1997.
Byrrhus nicolasi

Byrrhus nicolasi là một loài bọ cánh cứng trong họ Byrrhidae. Loài này được Fiori, Mellini &amp; Crovetti miêu tả khoa học năm 1967.
Byrrhus pilosellus

Byrrhus pilosellus là một loài bọ cánh cứng trong họ Byrrhidae. Loài này được Villa &amp; Villa miêu tả khoa học năm 1833.
Byrrhus sochondensis

Byrrhus sochondensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Byrrhidae. Loài này được Tshernyshev in Tshernyshev &amp; Putz miêu tả khoa học năm 1999.
Chlorobyrrhulus viridis

Chlorobyrrhulus viridis là một loài bọ cánh cứng trong họ Byrrhidae. Loài này được Kuzmina &amp; Korotyaev miêu tả khoa học năm 1987.
Chlorobyrrhulus yamalus

Chlorobyrrhulus yamalus là một loài bọ cánh cứng trong họ Byrrhidae. Loài này được Tshernyshev in Tshernyshev &amp; Putz miêu tả khoa học năm 1999.
Chrysosimplocaria fiorii

Chrysosimplocaria fiorii là một loài bọ cánh cứng trong họ Byrrhidae. Loài này được Putz &amp; Fabbri miêu tả khoa học năm 1997.
Chrysosimplocaria schawalleri

Chrysosimplocaria schawalleri là một loài bọ cánh cứng trong họ Byrrhidae. Loài này được Putz &amp; Fabbri miêu tả khoa học năm 1997.
Curimopsis abdita

Curimopsis abdita là một loài bọ cánh cứng trong họ Byrrhidae. Loài này được Jaeger &amp; Puetz miêu tả khoa học năm 2003.
Curimopsis assingi

Curimopsis assingi là một loài bọ cánh cứng trong họ Byrrhidae. Loài này được Puetz in Puetz &amp; Klausnitzer miêu tả khoa học năm 2006.
Curimopsis cabrerensis

Curimopsis cabrerensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Byrrhidae. Loài này được Puetz in Puetz &amp; Klausnitzer miêu tả khoa học năm 2006.
Curimopsis densa

Curimopsis densa là một loài bọ cánh cứng trong họ Byrrhidae. Loài này được Jaeger &amp; Puetz miêu tả khoa học năm 2003.
Curimopsis dhaulagirica

Curimopsis dhaulagirica là một loài bọ cánh cứng trong họ Byrrhidae. Loài này được Jaeger &amp; Puetz miêu tả khoa học năm 2003.
Curimopsis ehimensis

Curimopsis ehimensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Byrrhidae. Loài này được Kitano &amp; Sakai miêu tả khoa học năm 2006.
Curimopsis eos

Curimopsis eos là một loài bọ cánh cứng trong họ Byrrhidae. Loài này được Fabbri in Fabbri &amp; Zhou miêu tả khoa học năm 2003.
Curimopsis franzi

Curimopsis franzi là một loài bọ cánh cứng trong họ Byrrhidae. Loài này được Blackwelder &amp; Arnett miêu tả khoa học năm 1974.
Curimopsis ghorepanica

Curimopsis ghorepanica là một loài bọ cánh cứng trong họ Byrrhidae. Loài này được Jaeger &amp; Puetz miêu tả khoa học năm 2003.
Curimopsis giorgiofiorii

Curimopsis giorgiofiorii là một loài bọ cánh cứng trong họ Byrrhidae. Loài này được Fabbri in Fabbri &amp; Zhou miêu tả khoa học năm 2003.
Curimopsis nepalica

Curimopsis nepalica là một loài bọ cánh cứng trong họ Byrrhidae. Loài này được Jaeger &amp; Puetz miêu tả khoa học năm 2003.
Curimopsis orientalis

Curimopsis orientalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Byrrhidae. Loài này được Fabbri &amp; Zhou miêu tả khoa học năm 2003.
Curimopsis saeticirrata

Curimopsis saeticirrata là một loài bọ cánh cứng trong họ Byrrhidae. Loài này được Fabbri in Fabbri &amp; Zhou miêu tả khoa học năm 2003.
Curimopsis savoiensis

Curimopsis savoiensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Byrrhidae. Loài này được Blackwelder &amp; Arnett miêu tả khoa học năm 1974.
Curimopsis setica

Curimopsis setica là một loài bọ cánh cứng trong họ Byrrhidae. Loài này được Jaeger &amp; Puetz miêu tả khoa học năm 2003.
Curimopsis taurica

Curimopsis taurica là một loài bọ cánh cứng trong họ Byrrhidae. Loài này được Blackwelder &amp; Arnett miêu tả khoa học năm 1974.
Curimopsis vicentina

Curimopsis vicentina là một loài bọ cánh cứng trong họ Byrrhidae. Loài này được Blackwelder &amp; Arnett miêu tả khoa học năm 1974.
Curimopsis weiperti

Curimopsis weiperti là một loài bọ cánh cứng trong họ Byrrhidae. Loài này được Jaeger &amp; Puetz miêu tả khoa học năm 2003.
Curimus lariensis

Curimus lariensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Byrrhidae. Loài này được Villa &amp; Villa miêu tả khoa học năm 1833.
Exomella sikhotealinensis

Exomella sikhotealinensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Byrrhidae. Loài này được Putz, Lafer &amp; Zerche miêu tả khoa học năm 1995.
Himalayoligus ahrensi

Himalayoligus ahrensi là một loài bọ cánh cứng trong họ Byrrhidae. Loài này được Jaeger &amp; Puetz miêu tả khoa học năm 2003.
Himalayoligus franzi

Himalayoligus franzi là một loài bọ cánh cứng trong họ Byrrhidae. Loài này được Jaeger &amp; Puetz miêu tả khoa học năm 2003.
Himalayoligus gunnari

Himalayoligus gunnari là một loài bọ cánh cứng trong họ Byrrhidae. Loài này được Jaeger &amp; Puetz miêu tả khoa học năm 2003.
Himalayoligus hartmanni

Himalayoligus hartmanni là một loài bọ cánh cứng trong họ Byrrhidae. Loài này được Jaeger &amp; Puetz miêu tả khoa học năm 2003.
Himalayoligus letelaensis

Himalayoligus letelaensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Byrrhidae. Loài này được Jaeger &amp; Puetz miêu tả khoa học năm 2003.
Himalayoligus nepalensis

Himalayoligus nepalensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Byrrhidae. Loài này được Jaeger &amp; Puetz miêu tả khoa học năm 2003.
Himalayoligus notabilis

Himalayoligus notabilis là một loài bọ cánh cứng trong họ Byrrhidae. Loài này được Jaeger &amp; Puetz miêu tả khoa học năm 2003.
Himalayoligus similis

Himalayoligus similis là một loài bọ cánh cứng trong họ Byrrhidae. Loài này được Jaeger &amp; Puetz miêu tả khoa học năm 2003.
Himalayoligus telbrungensis

Himalayoligus telbrungensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Byrrhidae. Loài này được Jaeger &amp; Puetz miêu tả khoa học năm 2003.
Lamprobyrrhulus hayashii

Lamprobyrrhulus hayashii là một loài bọ cánh cứng trong họ Byrrhidae. Loài này được Fiori, Mellini &amp; Crovetti miêu tả khoa học năm 1967.
Mesosimplocaria ovalis

Mesosimplocaria ovalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Byrrhidae. Loài này được Ponomarenko in Ponomarenko &amp; Ryvkin miêu tả khoa học năm 1990.
Mesosimplocaria parmula

Mesosimplocaria parmula là một loài bọ cánh cứng trong họ Byrrhidae. Loài này được Ponomarenko in Ponomarenko &amp; Ryvkin miêu tả khoa học năm 1990.
Pedilophorus inexspectatus

Pedilophorus inexspectatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Byrrhidae. Loài này được Fabbri &amp; Allemand miêu tả khoa học năm 2003.
Pedilophorus moraveci

Pedilophorus moraveci là một loài bọ cánh cứng trong họ Byrrhidae. Loài này được Fabbri &amp; Allemand miêu tả khoa học năm 2002.
Pedilophorus permixtus

Pedilophorus permixtus là một loài bọ cánh cứng trong họ Byrrhidae. Loài này được Fabbri &amp; Allemand miêu tả khoa học năm 2003.
Pedilophorus sennii

Pedilophorus sennii là một loài bọ cánh cứng trong họ Byrrhidae. Loài này được Fabbri &amp; Allemand miêu tả khoa học năm 2003.
Pedilophorus shqiperianus

Pedilophorus shqiperianus là một loài bọ cánh cứng trong họ Byrrhidae. Loài này được Fabbri &amp; Allemand miêu tả khoa học năm 2002.
Pedilophorus szeli

Pedilophorus szeli là một loài bọ cánh cứng trong họ Byrrhidae. Loài này được Fabbri &amp; Allemand miêu tả khoa học năm 2002.
Pedilophorus zelenosivus

Pedilophorus zelenosivus là một loài bọ cánh cứng trong họ Byrrhidae. Loài này được Fabbri &amp; Allemand miêu tả khoa học năm 2002.
Pedilophorus zierisi

Pedilophorus zierisi là một loài bọ cánh cứng trong họ Byrrhidae. Loài này được Fabbri &amp; Allemand miêu tả khoa học năm 2002.
Simplocaria basistriata

Simplocaria basistriata là một loài bọ cánh cứng trong họ Byrrhidae. Loài này được Kamimura, Nakane &amp; Koyama miêu tả khoa học năm 1964.
Simplocaria glacialica

Simplocaria glacialica là một loài bọ cánh cứng trong họ Byrrhidae. Loài này được Jaeger &amp; Puetz miêu tả khoa học năm 2003.
Simplocaria jaechi

Simplocaria jaechi là một loài bọ cánh cứng trong họ Byrrhidae. Loài này được Jaeger &amp; Puetz miêu tả khoa học năm 2003.
Simplocaria jaisulica

Simplocaria jaisulica là một loài bọ cánh cứng trong họ Byrrhidae. Loài này được Jaeger &amp; Puetz miêu tả khoa học năm 2003.
Simplocaria limbuorum

Simplocaria limbuorum là một loài bọ cánh cứng trong họ Byrrhidae. Loài này được Jaeger &amp; Puetz miêu tả khoa học năm 2003.
Simplocaria raiorum

Simplocaria raiorum là một loài bọ cánh cứng trong họ Byrrhidae. Loài này được Jaeger &amp; Puetz miêu tả khoa học năm 2003.
Simplocaria schmidti

Simplocaria schmidti là một loài bọ cánh cứng trong họ Byrrhidae. Loài này được Jaeger &amp; Puetz miêu tả khoa học năm 2003.
Simplocaria sherpaorum

Simplocaria sherpaorum là một loài bọ cánh cứng trong họ Byrrhidae. Loài này được Jaeger &amp; Puetz miêu tả khoa học năm 2003.
Dacoderus rossi

Dacoderus rossi là một loài bọ cánh cứng trong họ Salpingidae. Loài này được Aalbu, Andrews &amp; Pollock miêu tả khoa học năm 2005.
Dacoderus sleeperi

Dacoderus sleeperi là một loài bọ cánh cứng trong họ Salpingidae. Loài này được Aalbu, Andrews &amp; Pollock miêu tả khoa học năm 2005.
Dacoderus steineri

Dacoderus steineri là một loài bọ cánh cứng trong họ Salpingidae. Loài này được Aalbu, Andrews &amp; Pollock miêu tả khoa học năm 2005.
Dacoderus werneri

Dacoderus werneri là một loài bọ cánh cứng trong họ Salpingidae. Loài này được Aalbu, Andrews &amp; Pollock miêu tả khoa học năm 2005.
Inopeplus andamanicus

Inopeplus andamanicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Salpingidae. Loài này được Pal &amp; Datta miêu tả khoa học năm 1982.
Inopeplus distinctus

Inopeplus distinctus là một loài bọ cánh cứng trong họ Salpingidae. Loài này được Sen Gupta &amp; Mukhopadhyay miêu tả khoa học năm 1976.
Inopeplus nigricorpus

Inopeplus nigricorpus là một loài bọ cánh cứng trong họ Salpingidae. Loài này được Sen Gupta &amp; Mukhopadhyay miêu tả khoa học năm 1976.
Inopeplus nitidus

Inopeplus nitidus là một loài bọ cánh cứng trong họ Salpingidae. Loài này được Sen Gupta &amp; Mukhopadhyay miêu tả khoa học năm 1976.
Myrmecoderus rileyi

Myrmecoderus rileyi là một loài bọ cánh cứng trong họ Salpingidae. Loài này được Aalbu, Andrews &amp; Pollock miêu tả khoa học năm 2005.
Poophylax villosa

Poophylax villosa là một loài bọ cánh cứng trong họ Salpingidae. Loài này được Anderson &amp; Fuller miêu tả khoa học năm 2005.
Rhinosimus depressifrons

Rhinosimus depressifrons là một loài bọ cánh cứng trong họ Salpingidae. Loài này được Nikitsky &amp; Belov miêu tả khoa học năm 1983.
Uruminopeplus sakaii

Uruminopeplus sakaii là một loài bọ cánh cứng trong họ Salpingidae. Loài này được Sato &amp; Hatta miêu tả khoa học vào năm 1988.
Afrorylon camerunense

Afrorylon camerunense là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerylonidae. Loài này được Sen Gupta &amp; Crowson miêu tả khoa học năm 1973.
Australiorylon longipilis

Australiorylon longipilis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerylonidae. Loài này được Carter &amp; Zeck miêu tả khoa học năm 1937.
Axiocerylon baloghi

Axiocerylon baloghi là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerylonidae. Loài này được Besuchet &amp; Slipinski miêu tả khoa học năm 1988.
Axiocerylon bournei

Axiocerylon bournei là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerylonidae. Loài này được Besuchet &amp; Slipinski miêu tả khoa học năm 1988.
Axiocerylon burckhardti

Axiocerylon burckhardti là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerylonidae. Loài này được Besuchet &amp; Slipinski miêu tả khoa học năm 1988.
Axiocerylon decemcostatum

Axiocerylon decemcostatum là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerylonidae. Loài này được Besuchet &amp; Slipinski miêu tả khoa học năm 1988.
Axiocerylon ghanense

Axiocerylon ghanense là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerylonidae. Loài này được Besuchet &amp; Slipinski miêu tả khoa học năm 1988.
Axiocerylon gomyi

Axiocerylon gomyi là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerylonidae. Loài này được Besuchet &amp; Slipinski miêu tả khoa học năm 1988.
Axiocerylon hammondi

Axiocerylon hammondi là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerylonidae. Loài này được Besuchet &amp; Slipinski miêu tả khoa học năm 1988.
Axiocerylon humerale

Axiocerylon humerale là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerylonidae. Loài này được Besuchet &amp; Slipinski miêu tả khoa học năm 1988.
Axiocerylon loebli

Axiocerylon loebli là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerylonidae. Loài này được Besuchet &amp; Slipinski miêu tả khoa học năm 1988.
Axiocerylon luzonicum

Axiocerylon luzonicum là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerylonidae. Loài này được Besuchet &amp; Slipinski miêu tả khoa học năm 1988.
Axiocerylon minimum

Axiocerylon minimum là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerylonidae. Loài này được Besuchet &amp; Slipinski miêu tả khoa học năm 1988.
Axiocerylon myops

Axiocerylon myops là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerylonidae. Loài này được Besuchet &amp; Slipinski miêu tả khoa học năm 1988.
Axiocerylon orousseti

Axiocerylon orousseti là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerylonidae. Loài này được Besuchet &amp; Slipinski miêu tả khoa học năm 1988.
Axiocerylon peckorum

Axiocerylon peckorum là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerylonidae. Loài này được Besuchet &amp; Slipinski miêu tả khoa học năm 1988.
Axiocerylon roberti

Axiocerylon roberti là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerylonidae. Loài này được Besuchet &amp; Slipinski miêu tả khoa học năm 1988.
Axiocerylon solomonense

Axiocerylon solomonense là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerylonidae. Loài này được Besuchet &amp; Slipinski miêu tả khoa học năm 1988.
Axiocerylon triste

Axiocerylon triste là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerylonidae. Loài này được Besuchet &amp; Slipinski miêu tả khoa học năm 1988.
Axiocerylon variabile

Axiocerylon variabile là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerylonidae. Loài này được Besuchet &amp; Slipinski miêu tả khoa học năm 1988.
Axiocerylon venustum

Axiocerylon venustum là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerylonidae. Loài này được Besuchet &amp; Slipinski miêu tả khoa học năm 1988.
Axiocerylon watrousi

Axiocerylon watrousi là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerylonidae. Loài này được Slipinski, Wheeler &amp; McHugh miêu tả khoa học năm 1990.
Cerylon conditum

Cerylon conditum là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerylonidae. Loài này được Lawrence &amp; Stephan miêu tả khoa học năm 1975.
Cerylon distans

Cerylon distans là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerylonidae. Loài này được Lawrence &amp; Stephan miêu tả khoa học năm 1975.
Glyptolopus amazonicus

Glyptolopus amazonicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerylonidae. Loài này được Besuchet &amp; Slipinski miêu tả khoa học năm 1987.
Glyptolopus convexus

Glyptolopus convexus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerylonidae. Loài này được Besuchet &amp; Slipinski miêu tả khoa học năm 1987.
Glyptolopus peruanus

Glyptolopus peruanus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerylonidae. Loài này được Besuchet &amp; Slipinski miêu tả khoa học năm 1987.
Mychocerus arizonensis

Mychocerus arizonensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerylonidae. Loài này được Lawrence &amp; Stephan miêu tả khoa học năm 1975.
Neolapethus orientalis

Neolapethus orientalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerylonidae. Loài này được Sengupta &amp; Pal miêu tả khoa học năm 1985.
Ostomopsis neotropicalis

Ostomopsis neotropicalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerylonidae. Loài này được Lawrence &amp; Stephan miêu tả khoa học năm 1975.
Philothermus occidentalis

Philothermus occidentalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerylonidae. Loài này được Lawrence &amp; Stephan miêu tả khoa học năm 1975.
Philothermus parviceps

Philothermus parviceps là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerylonidae. Loài này được Carter &amp; Zeck miêu tả khoa học năm 1937.
Philothermus stephani

Philothermus stephani là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerylonidae. Loài này được Gimmel &amp; Slipinski miêu tả khoa học năm 2007.
Vi Thùy Linh

Vi Thùy Linh sinh ngày 4-4-1980 tại Hà Nội, là một nhà thơ nữ của Việt Nam. Tuy là thế hệ nhà thơ trẻ nhưng Vi Thùy Linh đã nhanh chóng trở thành một "hiện tượng" trong nền thi ca Việt Nam đương đại. Vi Thùy Linh là nhà thơ Việt Nam đầu tiên được mời thực hiện một đêm thơ riêng tại Paris mang tên "Tình tự Hà Nội", cũng là nhà thơ đầu tiên thực hiện tour diễn Pháp – châu Âu.
Sự nghiệp.
Các tập thơ của Vi Thùy Linh.
Các tác phẩm văn xuôi của Vi Thùy Linh
Bổ đề Farkas

Bổ đề Farkas là một kết quả toán học phát biểu như sau: một vectơ hoặc nằm trong một nón lồi hoặc tồn tại một siêu phẳng sao cho vectơ nằm ở một phía của siêu phẳng và nón lồi nằm ở phía kia. Nó được chứng minh đầu tiên bởi nhà toán học người Hungary Gyula Farkas . Nó có nhiều ứng dụng, chẳng hạn như trong chứng minh của định lý Karush–Kuhn–Tucker trong quy hoạch phi tuyến.
Phát biểu bổ đề.
Giả sử "A" là một ma trận "m" × "n" và "b" là một vectơ "m" chiều. Đúng một trong hai trường hợp sau xảy ra:
Ở đây ký hiệu "x" ≥ 0 có nghĩa là mọi tọa độ của "x" đều không âm.
Có nhiều phát biểu tương đương của bổ đề này. Phiên bản trên là của .
Ý nghĩa hình học.
Đặt "a"1, …, "a""n" ∈ R"m" là các cột của "A". Bổ đề Farkas khẳng định rằng một trong hai mệnh đề sau là đúng:
Các vectơ "x"1"a"1 + ··· + "x""n""a""n" với hệ số không âm tạo thành một nón lồi sinh bởi tập hợp {"a"1, …, "a""n"} nên mệnh đề thứ nhất nghĩa là "b" nằm trong hình nón này.
Theo mệnh đề thứ hai, tồn tại "y" sao cho góc giữa "y" và các vectơ "a""i" là không quá 90° trong khi góc giữa "y" và vectơ "b" là lớn hơn 90°. So với siêu phẳng vuông góc với "y", "a""i" nằm ở một phía và vectơ "b" nằm ở phía kia. Do đó siêu phẳng này chia cắt nón lồi sinh bởi tập hợp {"a"1, …, "a""n"} và vectơ "b".
Để minh họa, xét "n,m"=2 và "a"1 = (1,0)T và "a"2 = (1,1)T. Nón lồi sinh bởi "a"1 và "a"2 là một góc nhọn trong góc phần tư thứ nhất của mặt phẳng "Oxy". Giả sử "b" = (0,1). Khi đó, "b" không nằm trong nón lồi "a"1"x"1+"a"2"x"2. Do đó, tồn tại siêu phẳng chia cắt chúng. Đặt "y" = (1,−1)T. Ta nhận thấy "a"1 · "y" = 1, "a"2 · "y" = 0, và "b" · "y" = −1. Do đó siêu phẳng với vectơ pháp tuyến "y" chia cắt nón lồi "a"1"x"1+"a"2"x"2 và "b".
Do đó có thể diễn đạt bổ đề Farkas dưới dạng hình học như sau: cho một nón lồi và một vectơ, hoặc vectơ nằm trong nón lồi hoặc tồn tại một siêu phẳng chia cắt vectơ và nón lồi, nhưng không thể cả hai.
Biến thể.
Có nhiều biến thể của bổ đề Farkas như định lý Gordan: hoặc formula_1 có nghiệm "x", hoặc formula_2 có nghiệm khác không "y" với "y" ≥ 0.
Một phiên bản dễ nhớ là như sau: nếu một hệ bất phương trình không có nghiệm thì tồn tại một chứng minh phản chứng dưới dạng một tổ hợp tuyến tính với các hệ số không âm. Dưới dạng công thức: nếu formula_3 ≤ formula_4 vô nghiệm thì formula_5, formula_6,
formula_7 ≥ formula_8 có nghiệm. (ghi chú formula_9 là một tổ hợp tuyến tính của vế trái, formula_10 là tổ hợp tuyến tính tương ứng của vế phải các bất phương trình. Do tổ hợp tuyến tính không âm tạo ra vectơ không ở vế trái và −1 ở vế phải, hệ bất phương trình rõ ràng vô nghiệm)
Hồ Liên

Hồ Liên (胡璉; 1907–1977) là một vị tướng Trung Hoa Quốc dân đảng, từng tham gia Chiến tranh Bắc phạt, các chiến dịch bao vây chống cộng, Chiến tranh Trung-Nhật và Nội chiến Trung Hoa.
Trường Võ bị Hoàng Phố.
Ông tốt nghiệp cùng khóa với Lâm Bưu, một trong những tư lệnh Cộng sản tài ba nhất. Nhiều tư lệnh tương lai của Trung Hoa cũng tốt nghiệp khóa này, như Đỗ Duật Minh, Phạm Hán Kiệt và Tôn Nguyên Lương.
Chiến tranh Trung-Nhật.
Hồ là trung đoàn trưởng trong Sư đoàn 11 tham dự Trận Thượng Hải. Ông bị thương vài lần (có lần bị trúng một viên đạn xuyên qua hàm) và được thăng lên sư đoàn trưởng sau trận đánh. Theo kế hoạch đánh chiếm Tứ Xuyên, Lục quân Đế quốc Nhật Bản tấn công Tây Hồ Bắc, hi vọng tiêu diệt được căn cứ địa cuối cùng của Tưởng Giới Thạch. Quân đoàn 18 vừa thành lập do Hồ chỉ huy đẩy lui được quân Nhật. Nhờ chiến công này, ông được thưởng Huân chương Thanh thiên bạch nhật, danh dự cao nhất dành cho một tư lệnh Trung Hoa Dân Quốc.
Chiến dịch Hoài Hải.
Nhờ thành tích chiến đấu ấn tượng, đơn vị của Hồ được triển khai ở miền Trung và Đông Trung Hoa làm lực lượng tiên phong. Ông rất thành công khi giao chiến với lực lượng cộng sản, thậm chí các tư lệnh cộng sản như Lưu Bá Thừa và Túc Dụ từng chịu thất bại trước đội quân này. Ngay trước Chiến dịch Hoài Hải năm 1948, cha ông mất, bản thân ông cũng bị bệnh đau răng, nên không thể ra mặt trận. Khi Binh đoàn 12 bị quân Cộng sản bao vây tại An Huy, Hồ đích thân chỉ huy một chiến dịch giải cứu và thoát khỏi vòng vây cùng tàn quân. Sau 7 ngày rút lui, ông về đến Nam Kinh và được Tưởng Giới Thạch giao nhiệm vụ tái tổ chức Binh đoàn 12.
Đài Loan.
Ông 2 lần được bổ nhiệm là Tư lệnh phòng thủ Kim Môn. Tưởng Giới Thạch rất tin cậy ông, thậm chí còn tặng cho ông một thanh kiếm nạm bạc. Nhưng vì Hồ không thích nịnh bợ cấp trên, ông thăng tiến rất chậm; ông cũng xung khắc với Tưởng Kinh Quốc do 2 người vốn không ưa nhau từ lâu. Hồ có vai trò quan trọng trong quan hệ Trung Hoa Dân Quốc – Việt Nam, từng là Đại sứ Đài Bắc tại Sài Gòn, Nam Việt Nam từ năm 1964-1972; đây là một phần của chiến lược chia sẻ các kinh nghiệm chống cộng sản với các quốc gia trong khu vực. Ông cuối cùng cũng được thăng hàm tướng 4 sao năm 1975 sau 50 năm trong quân ngũ. Hồ mất năm 1977 vì suy tim, được chôn cất tại Kim Môn, nơi ông đánh bại lực lượng Cộng sản vào năm 1949 và 1958.
Mông Huề Chiếu

Mông Huề Chiếu (, ?～730) là một bộ lạc tại Vân Nam hình thành vào thời kỳ đầu nhà Đường và là một trong Lục Chiếu. Lãnh địa của Mông Huề Chiếu là khu vực bắc Nguy Sơn và Dạng Tỵ hiện nay, thuộc vùng trung-nam của Lục Chiếu. Nhà Đường cho thành lập Dương Qua Châu và các Mông Huề Chiếu Vương kế vị nhau làm thứ sử Dương Qua Châu. Kì vương Huề Phụ Thủ qua đời, đệ là Khư Dương Chiếu kế vị, sau khi Khư Dương Chiếu mất, nhi tử Chiếu Nguyên kế vị, thời gian chính xác Chiếu Nguyên tại vị không rõ, đại thể ước lượng vào thời kỳ Đường Huyền Tông trị vì. Chiếu Nguyên về sau mù quáng, đương thời kì tử Nguyên La đang ở Nam Chiếu để làm con tin, Nam Chiếu Vương Quy Nghĩa (Bì La Các) có lòng muốn thôn tính Mông Huề Chiếu, cho Nguyên La về. Mấy tháng sau, Nam Chiếu sai người sát hại Chiếu Nguyên, trục xuất Nguyên La, thôn tính Mông Huề Chiếu.
Việt Tích Chiếu

 
Việt Tích Chiếu (, ?～747) là một bộ lạc tại Vân Nam hình thành vào thời kỳ đầu nhà Đường và là một trong Lục Chiếu. Lãnh địa của Việt Tích Chiếu nay thuộc huyện Tân Xuyên và nằm ở phía đông của Lục Chiếu. Nhà Đường cho lập Việt Tích Châu và các Việt Tích Chiếu Vương kế vị nhau làm thứ sử Việt Tích Châu. Tù trưởng Tầm Cầu thông gian với người thiếp của Việt Tích Chiếu Vương Ba Xung, và giết chết ông. Kiếm Nam tiết độ sứ của nhà Đường đến Diêu Châu, giết Tầm Cầu. Bộ lạc lúc này không có người lãnh đạo, liên đồng thổ địa đã nhất trí quy phục Nam Chiếu. Con trai của huynh Ba Xung là Vu Tặng không đồng ý, cùng một số người vượt Lô Thủy, đến Long Khư Hà lập ấp. Về sau Nam Chiếu đến xâm lấn, Vu Tặng chiến bại sau đó nhảy xuống Lô Thủy và chết, chính quyền diệt vong.
Lãng Khung Chiếu

Lãng Khung Chiếu (, ?～794) là một bộ lạc tại Vân Nam hình thành vào thời kỳ đầu nhà Đường và là một trong Lục Chiếu. Lãnh địa Lãng Khung Chiếu nay thuộc huyện Nhĩ Nguyên, tại vị trí tây bắc của Lục Chiếu. Nhà Đường cho lập Lãnh Khung Châu và cử các Lãng Khung Chiếu Vương kế vị nhau làm thứ sử Lãnh Khung Châu. Phong Thì, La Đạc, Đạc La Vọng, Vọng Thiên, Thiên La Sĩ, Sĩ La Quân phụ tử lần lượt kế vị làm vương. Đạc La Vọng kế vị sau khi phụ vương La Đạc qua đời và từ đó được Đường phong là thứ sử Lãng Khung Châu. Về sau Lãng Khung Chiếu từng phát sinh chiến tranh với Nam Chiếu song không thắng, dẫn bộ binh phòng thủ Kiếm Xuyên, cải xưng là Kiếm Lãng. Vào thời Sĩ La Quân (Tân Đường thư ghi là "La Quân"), Nam Chiếu công phá Kiếm Xuyên, bắt sống Sĩ La Quân, giải về Vĩnh Xương (nay là Bảo Sơn). Lãng Khung Chiếu diệt vong.
Đằng Đạm Chiếu

Đằng Đạm Chiếu (, ?～794) là một bộ lạc tại Vân Nam, hình thành vào thời kỳ đầu nhà Đường và là một trong Lục Chiếu. Lãnh địa của Đằng Đạm Chiếu nay nằm tại huyện Nhĩ Nguyên, thuộc phía tây của Lục Chiếu. Nhà Đường cho lập Đằng Bị Châu và các Đằng Đạm Chiếu Vương kế vị nhau làm thứ sử Đằng Bị Châu. Đằng Đạm Chiếu Vương Phong Mị bị ngự sử nhà Đường là Lý Tri Cổ sát hại. Về sau, Mị La Bì, Bì La Đằng, Đằng La Điên, Điên Chi Thác lần lượt kế vị làm vương. Điên Chi Thác (Tân Đường thư chép là Điên Văn Thác) kế vị sau khi phụ vương Đằng La Điên qua đời, thời gian tại vị không rõ. Nam Chiếu về sau công chiếm Đằng Đạm Chiếu, Điên Chi Thác bị bắt giữ, giải về Vĩnh Xương (nay thuộc Bảo Sơn), Đằng Đạm Chiếu diệt vong.
Thi Lãng Chiếu

Thi Lãng Chiếu (, ？～794) là một bộ lạc tại Vân Nam hình thành vào thời kỳ đầu nhà Đường và là một trong Lục Chiếu. Lãnh địa của Việt Thác Chiếu nay thuộc huyện Nhĩ Nguyên và nằm ở phía đông bắc của Lục Chiếu. Nhà Đường cho lập Xá Lợi Châu và các Thi Lãng Chiếu Vương kế vị nhau làm thứ sử Xá Lợi Châu. Thi Lãng Chiếu Vương Thi Vọng Kiếm về sau cùng Mị La Bì của Đằng Đạm Chiếu hợp lực đánh Nam Chiếu song không thắng, trái lại bị Nam Chiếu tiến binh uy hiếp. Thi Vọng Khiếm cùng tộc nhân đào thoát đến Vĩnh Xương (nay thuộc Bảo Sơn), đem nữ nhân hiến cho Nam Chiếu Vương để cầu hòa. Thi Vọng Thiên kế nhiệm lên ngôi vương của Thi Vọng Khiếm. Vọng Khiếm bị Nam Chiếu đánh bại sau đó và phải chạy đến Thổ Phồn, được Thổ Phông lập làm chiếu (vương). Thi Vọng Khiếm lập căn cứ tại Kiếm Xuyên, dân cư có mấy vạn người, sau khi chết, nhi tử Thiên Bàng La Điên kế vị. Thi Lãng Chiếu về sau bị Nam Chiếu diệt, Thiên Bàng La Điên đào thoát đến Lô Bắc, lánh nạn tại Thổ Phồn.
Tân Đường thư coi Thiên Bàng La Điên là con của "Vọng Điên" (Thi Vọng Thiên), nhưng Man thư không có Thiên Bàng La Điên và ghi vương đời cuối của Thi Lãng Chiếu là Bàng La Điên, là con của Thiên Bàng, cháu của Thi Vọng Thiên.
Lục Chiếu

Lục Chiếu () khởi đầu từ thế kỷ thứ 7 tại khu vực Nhĩ Hải, Vân Nam ngày nay từ 6 bộ lạc lớn, xưng là "Lục Chiếu".
Lịch sử.
Vào thời nhà Đường, ở khu vực tây Nhĩ Hải, nơi sinh sống của Ô Man, chia thành 6 đại bộ lạc, tức: Mông Huề Chiếu, Việt Tích Chiếu, Lãng Khung Chiếu, Đằng Đạm Chiếu, Thi Lãng Chiếu và Mông Xá Chiếu. Mông Xá Chiếu nằm ở phương nam, xưng là "Nam Chiếu", cũng là bộ lạc tối cường, do gia tộc họ Mông cai trị. "Chiếu" nghĩa là "tù trưởng". do người Khương và người Di chiếm chủ đạo.
Năm 649, thủ lĩnh Mông Xá Chiếu là Tế Nô La kiến hiệu Đại Mông Quốc, xưng "Kì Gia vương"(tuy xưng quốc, song vẫn chỉ là một bộ lạc) Một thuyết khác cho rằng Nam Chiếu ở đông bắc Bạch Nhai của Bạch Quốc được Trương Lạc Tiến Cầu nhượng vị cho Tế Nô La. Tế Nô La sai con vào đất Đường, cầu Đường bảo hộ. Năm Nghi Phượng thứ 3 (678) dưới thời Đường Cao Tông, Thổ Phồn chinh phục Ngũ Chiếu, chỉ Mông Xá Chiếu nương tựa vào Đường. Năm Khai Nguyên đầu tiên (713), Đường Huyền Tông phong cho Bì La Các của Nam Chiếu là Đài Đăng Quận Vương, ban danh Quy Nghĩa. Tháng 2 năm 729, nhà Đường đánh bại Thổ Phồn, công hạ Côn Minh Diêm Nguyên (nay là Diêm Nguyên). Trong Lục Chiếu thì Đằng Đạm Chiếu, Lãng Khung Chiếu, Thi Lãng Chiếu cùng Hà Man dựa vào Thổ Phồn, trong khi Việt Đích Chiếu, Mông Huề Chiếu và Mông Xá Chiếu (Nam Chiếu) thì quy phục nhà Đường.
Lục Chiếu khởi nguyên từ Thoán tộc, do Thoán tộc phân liệt, người đứng đầu thuộc Tây Thoán (người Bạch), Lục Chiếu gồm:
Mông Xá Chiếu do nằm ở phía nam nên cũng xưng là Nam Chiếu. Năm Khai Nguyên thứ 26 (738), thủ lĩnh Mông Xá Chiếu là Bì La Các với sự giúp đỡ của nhà Đường đã thôn tín năm chiếu còn lại, trở thành Vân Nam Vương. Lấy tây Nhĩ Hà (nay là Nhĩ Hải) làm cơ địa để kiến lập nên Nam Chiếu Quốc. Năm sau, dời đô về Thái Hòa thành (nay là Đại Lý)
Đại Trường Hòa

 
Đại Trường Hòa Quốc () là một quốc gia tồn tại từ năm 902 tới năm 928, do các lực lượng quân sự của Nam Chiếu dựng nên.
Lịch sử.
Đại Trường Hòa Quốc có biên giới về phía tây đến Phiếu Quốc, tiền thân của nó là Nam Chiếu từng hai lần vây hãm An Nam, đoạt Ung Châu, đánh Kiềm Châu. Bốn lần đánh Việt, từng cướp bóc và tàn sát tại Thành Đô, khiến cho nhân dân rất tức giận, cuối cùng gây nên khởi nghĩa nô lệ và các cuộc nổi dậy của nông dân. 
Hậu duệ của Trịnh Hồi là Trịnh Mãi Tự lợi dụng điều này đã giết hoàng đế Nam Chiếu là Mông Long Thuấn và con trai là Mông Thuấn Hóa Trinh, đoạt lấy chính quyền, cải niên hiệu thành Thánh Trị, cải tên nước thành "Đại Trường Hòa". Trịnh Mãi Tự có thụy hiệu Thánh Minh Văn Vũ Uy Đức Hoàn Hoàng Đế. Lãnh thổ Đại Trường Hòa bao trùm toàn bộ Vân Nam ngày nay, hầu hết phía nam Đại Độ Hà của Tứ Xuyên, miền tây Quý Châu, đến dãy núi Naga ở bắc bộ Miến Điện và Tát Ôn Giang ở phía đông, phía bắc là nhà Liêu. Năm 909 vua Trịnh Mãi Tự mất, con là Trịnh Nhân Mân lên kế vị làm vua Đại Trường Hòa.
Năm 914, quân Đại Trường Hòa (đời vua Trịnh Nhân Mân) tiến công Lê châu của nước Tiền Thục. Vua Tiền Thục Cao Tổ khiển hai con nuôi là Vương Tông Phạm (王宗范) và Vương Tông Bá, cũng như Vương Tông Thọ đem quân ứng chiến, kết quả quân Tiền Thục đánh bại quân Đại Trường Hòa. Quân Đại Trường Hòa buộc phải triệt thoái.
Năm 926, vua Trịnh Nhân Mân qua đời, con là Trịnh Long Đản kế vị. Năm 928, Đông Xuyên tiết độ sứ Dương Càn Trinh và thanh bình quan là Triệu Thiện Chính giết chết vua Trịnh Long Đản. Triệu Thiện Chính tự lập mình làm hoàng đế, đổi tên nước từ Đại Trường Hòa thành Đại Thiên Hưng (Hưng Nguyên Quốc).
Đại Nghĩa Ninh

Đại Nghĩa Ninh Quốc là một quốc gia do Dương Càn Trinh thành lập tại vùng Vân Nam, Trung Quốc.
Lịch sử.
Năm 928, Dương Càn Trinh cùng Triệu Thiện Chính giết vua Trịnh Long Đản. Sau đó Dương Càn Trinh lập Triệu Thiện Chính lên làm vua, đổi quốc hiệu từ Đại Trường Hòa thành Đại Thiên Hưng, cũng xưng là Hưng Nguyên Quốc. Năm 929, Đông Xuyên tiết độ sứ Dương Càn Trinh phế hoàng đế Đại Thiên Hưng (Hưng Nguyên Quốc) là Triệu Thiện Chính, kiến lập Đại Nghĩa Ninh Quốc, cải niên hiệu thành Hưng Thánh. 
Năm 930, Dương Càn Trinh bị kì đệ là Dương Chiếu soán vị. Dương Chiếu lên ngôi, cải niên hiệu sang Đại Minh. Năm 937, Hải Thông tiết độ sứ Đoàn Tư Bình khởi binh ở 37 bộ phía đông Vân Nam chống lại vua Dương Chiếu. Vua Dương Chiếu binh bại tự sát, Dương Càn Trinh bỏ thành chạy trốn nhưng bị quân của Đoàn Tư Bình bắt được, Đại Nghĩa Ninh diệt vong. Đoàn Tư Bình sau lập nên Đại Lý Quốc.
Mông Dị Mâu Tầm

Dị Mâu Tầm（, 754-808）, là kì tôn của Các La Phượng, con của Phượng Già Di là một quốc vương của Nam Chiếu. Tại vị từ năm 779 đến năm 808.
Năm 779, Các La Phượng qua đời. Di Mâu Tầm kế vị. Tháng 10 cùng năm, Dị Mâu Tầm liên binh với Thổ Phồn lên đến 10 vạn quân, tấn công đất Thục của nhà Đường. Đại tướng nhà Đường là Lý Thịnh xuất quân cùng 4000 cấm binh, Kim Ngô đại tướng quân Khúc Hoàn suất 500 nghìn quân từ đất Bân, Lũng, Phạm. Liên quân Nam Chiếu-Thổ Phồn đại bại, Lý Thịnh truy kích đến tận Đại Độ Hà, liên quân Nam Chiếu-Thổ Phồn bị diệt 8-9 vạn người. Dị Mâu Tầm dời đô về Tư Thành (nay là thành cổ Đại Lý, Vân Nam). Thổ Phồn phong cho Dị Mâu Tầm là Nhật Đông Vương (日東王), xem Nam Chiếu là thuộc quốc, chiếm đoạt của cải, tài nguyên của Nam Chiếu.
Dị Mâu Tầm bất mãn trước lấn áp của Thổ Phồn, được Thanh bình quan Trịnh Hồi dẫn dắt, một lần nữa quy phục Đường. Năm Đường Trinh Nguyên thứ 9 (793), Dị Mâu Tầm giúp đỡ Kiếm Nam tiết độ sứ Vi Cao giáp công Thổ Phồn, có được cầu sắt và 16 thành, trừ khử Tiết Bắc tiết độ Chí Kiếm Xuyên, xưng Kiếm Xuyên tiết độ. Năm sau, Đường-Nam Chiếu lập minh ước, Di Mâu Tầm được nhà Đường sắc phong là Nam Chiếu Vương (南詔王). Thổ Phồn bắt đầu suy kiệt, Nam Chiếu trở thành cường quốc Tây Nam.
Dị Mâu Tầm tiếp tục bổ nhiệm người Hán Trịnh Hồi làm Thanh bình quan. Lần đầu tiên phái quý tộc cùng tử đệ đến Thành Đô học tập văn hóa Hán tộc, xúc tiến giao lưu văn hóa.
Năm 808, Dị Mâu Tầm qua đời, thụy hiện Hiếu Hoàn Vương, kì tử Tầm Các Khuyến kế vị.
Mông Tầm Các Khuyến

Tầm Các Khuyến（, 778-809） hựu danh Tân Giác Khuyến (新覺勸), là con của Hiếu Hoàn vương Dị Mâu Tầm, là một quốc vương Nam Chiếu. Tầm Các Khuyến tại vị từ năm 808 đến 809. Năm 808, Dị Mâu Tầm qua đời, Tầm Các Khuyến kế vị. Tầm Các Khuyến tự xưng Phiếu Tín (驃信, nghĩa là "vua người Bạch"). Năm sau, Tầm Các khuyến qua đời, thụy hiệu là Hiếu Huệ Vương. Trường tử là Khuyến Long Thịnh kế vị.
Tầm Các Khuyến cần quyền trong 2 năm, cải nguyên Ứng Đạo. Ông cho tu kiến Thiện Xiển phủ (nay thuộc Côn Minh) làm Đông Kinh, còn Đại Lý là Tây Kinh. Tầm Các Khuyến từ nhỏ đã theo thầy là Trịnh Hồi để học tập văn hóa Hán nên có tài nghệ thâm sâu về Hán tự.
Mông Khuyến Long Thịnh

Khuyến Long Thịnh (, 798-816), cũng từng gọi là Long Thịnh, là con của Tầm Các Khuyến, là đệ ngũ đại quốc vương của Nam Chiếu. Khuyến Long Thịnh tại vị từ 809 đến 816. Ông lên ngôi từ thời niên thiếu, hoang dâm vô đạo. Trong thời kỳ này, vương quyền Nam Chiếu bắt đầu suy lạc. Năm 816, Lộng Đống tiết độ sứ là Vương Tha Điên đã trừ khử Khuyến Long Thịnh, kì đệ là Khuyến Lợi Thịnh kế vị. Khuyến Long Thịnh có thụy hiệu là U Vương.
Mông Khuyến Lợi Thịnh

Khuyến Lợi Thịnh（, 802-823）, từng gọi "Khuyến Lợi" (勸利), là con của Tầm Các Khuyến, đệ của Khuyến Long Thịnh. Ông là đệ lục đại quốc vương của Nam Chiếu, tại vị từ năm 816 đến năm 823. Năm 816, Lộng Đống tiết độ sứ là Vương Tha Điên đã sát hại Khuyến Long Thịnh, ủng lập Khuyến Lợi Thịnh kế vị. Tuy nhiên, đại quyền nằm trong tay của Vương Tha Điên. Năm 823, Khuyến Lợi Thịnh tạ thế khi mới 22 tuổi, thụy hiệu Tĩnh Vương, kì đệ là Khuyến Phong Hữu kế vị.
Mông Khuyến Phong Hữu

Khuyến Phong Hữu hay Khuyến Phong Hựu (, ?-859), nhất tác "Phong Hữu" (豐祐), là con của Tầm Các Khuyến, đệ của Khuyến Lợi Thịnh. Ông là đệ thất đại quốc vương của Nam Chiếu, tại vị từ năm 823 đến 859. Năm 823, Khuyến Lợi Thịnh qua đời khi mới cận 22 tuổi, quyền thần là Vương Tha Điên đã ủng lập Khuyến Phong Hữu kế vị. Nam Chiếu khi đó thực chất nằm dưới tay của Vương Tha Điên, năm 830, phát động cuộc tấn công lớn vào Thành Đô của nhà Đường. Kiếm Nam tiết độ sứ là Đỗ Nguyên Dĩnh không chuẩn bị trước nên khi quân Nam Chiếu công nhập ngoại thành Thành Đô, đã chạy trốn, trẻ em và phụ nữ, tổng cộng hơn mười vạn và rất nhiều châu báu. Đến Đại Độ Hà, gặp quân Nam Chiếu, người Đường nhảy xuống sông tự vẫn đến 3 phần 10. Các thợ thủ công bị Nam Chiếu bắt tu kiến Sùng Thánh Tự Tam Tháp cao ngút trời xanh. Sau đó, Lý Đức Dụ đảm nhiệm Kiếm Nam tiết độ sứ, nhà Đường và Nam Chiếu tái lập minh ước. Năm 859, Khuyến Phong Hữu qua đời, kỳ tử là Thế Long kế vị.
Mông Thế Long

Thế Long (, 844-877), nhất tác "Tù Long" (酋龍), con trai của Khuyến Phong Hữu, là đệ bát đại quốc vương và đệ nhất đại hoàng đế của Nam Chiếu, tại vị từ năm 859 đến năm 877. Năm 859, Khuyến Phong Hữu qua đời, kì tử Thế Long kế vị. Thế Long đã phạm danh húy của hai vị hoàng đế nhà Đường (Đường Thái Tông là Lý Thế Dân, Đường Huyền Tông là Lý Long Cơ), lên ngôi vào năm hoàng đế Đường Tuyên Tông băng hà, Thế Long không gửi sứ sang điếu tế, cũng không cáo tang kì phụ Khuyến Phong Hữu. Đường Ý Tông thấy vậy nên không sắc phong. Thế Long tiến đến phản Đường, năm 860, cải nguyên Kiến Cực, cải quốc hiệu là Đại Lễ (大禮), tự xưng Hoàng đế. Năm 859, Thế Long công hãm Bá Châu của Đường (nay là Tuân Nghĩa, Quý Châu), năm 860, năm 863, hai lần công hãm Giao Châu (tức miền bắc Việt Nam ngày nay), năm 861, công hãm Ung Châu (nay là Nam Ninh, Quảng Tây), cho quân lính cướp bóc của cải. Năm 866, An Nam đô hộ là Cao Biền đánh bại quân Nam Chiếu, thu phục Giao Châu. Năm 869, Nam Chiếu mở cuộc tấn công lớn vào Thành Đô, Cao Biền đắp Thành Đô phủ bằng gạch, tăng cường phòng ngự công sự. Trong bối cảnh có nhiều trọng binh trú trát, bức bách, Nam Chiếu tu hảo, đất Thục chuyển nguy thành an. Cuộc chiến tranh trường kỳ giữa nhà Đường và Nam Chiếu dẫn đến tổn thất rất to lớn, đối với nhà Đường, đã trực tiếp dẫn đến Bàng Huân chi biến; đối với Nam Chiếu, sức mạnh của vương quốc gần suy lạc. Năm 877, Thế Long qua đời, thụy hiệu Cảnh Trang Hoàng đế, kì tử Long Thuấn kế vị.
Mông Long Thuấn

Long Thuấn (, 861-897), cũng xưng Pháp (法) hay Pháp Nghiêu (法堯), là con của Thế Long và là đệ nhị địa hoàng đế Nam Chiếu. Long Thuấn tại vì từ năm 877 đến 897. Năm 877, Thế Long bệnh thệ, Long Thuấn kế vị. Năm 878, Long Thuấn cải quốc hiệu thành Đại Phong Dân (大封民). Long Thuấn muốn hòa với nhà Đường bằng hiệp nghị hòa thân. Do nhà Đường không lâu sau đó lâm vào nội loạn nên sự bất thành. Long Thuấn ham mê săn bắn, năm 897, thanh bình quan Trịnh Mãi Tự xúi bẩy cận thần Nam Chiếu Dương Đăng, tại thành Thiện Xiển đã ra tay sát hại hoàng đế Long Thuấn. Long Thuấn tử, nơi táng không rõ, kì tử Thuấn Hóa Trinh kế vị.
Mông Thuấn Hóa Trinh

 
Thuấn Hóa Trinh（, 877-902） là kì tử của Long Thuấn và là đệ tam đại quốc vương Nam Chiếu. Thuấn Hóa Trinh tại vì từ năm 897 đến năm 902. Năm 897, Long Thuấn bị sát hại, Thuấn Hóa Trinh kế vị. Thanh bình quan Trịnh Mãi Tự chuyên quyền, Thuấn Hóa Trinh phái sứ giả kế tục sang nhà Đường thỉnh cầu hòa hiếu song Đường Chiêu Tông không đồng ý. Không lâu sau, Trung Nguyên xảy ra chiến loạn, tiến đến thời kỳ Ngũ đại Thập quốc. Năm 902, Thuấn Hóa Trinh chết, đời sau bị Thanh bình quan Trịnh Mãi Tự sát hại. Chính quyền nhà Mông của Nam Chiếu diệt vong, họ Trịnh lên nắm quyền đất nước. Thuấn Hóa Trinh được sử gọi là Trung Hưng đế, cũng xưng Hiếu Ai đế.
Trịnh Mãi Tự

Trịnh Mãi Tự (, ?-909) là người sáng lập ra nhà nước Đại Trường Hòa. Ông là cháu bảy đời của Trịnh Hồi, một người Hán. Họ Trịnh vốn nhiều đời thế tập làm thanh bình quan của Nam Chiếu. Năm 897, ông sai khiến cận thần Nam Chiếu là Dương Đăng sát hại hoàng đế Nam Chiếu Mông Long Thuấn. Con trai của Mông Long Thuấn là Mông Thuấn Hóa Trinh lên kế vị. Năm 902, vua Mông Thuấn Hóa Trinh chết và 8 tháng sau cái chết của ông này thì các hậu duệ của thân tộc họ Mông cũng bị Trịnh Mãi Tự giết chết, tổng cộng hơn 800 người. Nước Nam Chiếu của họ Mông diệt vong. Trịnh Mãi Tự lập ra nước Đại Trường Hòa, tự xưng làm hoàng đế, năm 909 thì mất, miếu hiệu Thánh Tổ, thụy hiệu Thánh Minh Văn Vũ Uy Đức Hoàn Hoàng Đế, con trai là Trịnh Nhân Mân kế vị.
Trịnh Nhân Mân

Trịnh Nhân Mân (, ?-926) là đệ nhị đại hoàng đế của Đại Trường Hòa Quốc, ông là con của Trịnh Mãi Tự. 
Năm 909, vua Trịnh Mãi Tự tạ thế, Trịnh Nhân Mân lên kế vị, cải niên hiệu sang Thủy Nguyên. 
Nam Bình vương Lưu Ẩn ở Quảng Châu đem con gái là Tăng Thành công chúa gả cho vua Trịnh Nhân Mân nước Đại Trường Hòa để lập liên minh giữa hai bên.
Năm 914, Trịnh Nhân Mân phát động chiến tranh chống Tiền Thục (đời vua Tiền Thục Cao Tổ). Quân Đại Trường Hòa tiến công Lê châu. Vua Tiền Thục Cao Tổ khiển hai con nuôi là Vương Tông Phạm (王宗范) và Vương Tông Bá, cũng như Vương Tông Thọ đem quân ứng chiến, kết quả quân Thục đánh bại quân Đại Trường Hòa. Quân Đại Trường Hòa buộc phải triệt thoái. 
Năm 925, Trịnh Nhân Mân sai em là Trịnh Chiêu Thuần (鄭昭淳) đến Nam Hán (đời vua Nam Hán Cao Tổ) cầu hôn, vua Nam Hán Cao Tổ (Lưu Cung) gả một người cháu gái khác là Tăng Thành công chúa làm vợ của Trịnh Nhân Mân.
Năm 926, Trịnh Nhân Mân tử, thụy hiệu Túc Văn Thái Thượng Hoàng Đế, con trai là Trịnh Long Đản kế vị.
Trịnh Long Đản

Trịnh Long Đản(, ?-928) là vị đại hoàng đế cuối cùng của Đại Trường Hòa, là kì tử của Trịnh Nhân Mân. Năm 926, vua Trịnh Nhân Mân qua đời, con là Trịnh Long Đản lên kế vị làm vua Đại Trường Hòa. 
Năm 928, Đông Xuyên tiết độ sứ Dương Càn Trinh và thanh bình quan là Triệu Thiện Chính giết chết Trịnh Long Đản. Triệu Thiện Chính tự lập mình làm hoàng đế Đại Thiên Hưng (Hưng Nguyên Quốc). Trịnh Long Đản có thụy hiệu là Cung Huệ Hoàng Đế.
Dương Càn Trinh

Dương Càn Trinh là người kiến lập Đại Nghĩa Ninh Quốc. Dương Càn Trinh nguyên là Đông Xuyên tiết độ sứ của Đại Trường Hòa Quốc. Năm 928, Dương Càn Trinh và thanh bình quan Triệu Thiện Chính giết chết Trịnh Long Đản, Triệu Thiện Chính tự lập mình làm hoàng đế Đại Thiên Hưng (Hưng Nguyên Quốc), năm sau (năm 929), Dương Càn Trinh phế Triệu Thiện Chính, lập nên Đại Nghĩa Ninh Quốc, cải niên hiệu thành Hưng Thánh. Năm 930 Dương Chiếu phế Dương Càn Trinh, tự lập làm vua. Năm 937, Hải Thông tiết dộ sứ Đoàn Tư Bình khởi binh 37 châu đông Vân Nam chống lại Dương Chiếu. Dương Chiếu binh bại tự sát, Dương Càn Trinh bỏ thành chạy trốn nhưng bị quân của Đoàn Tư Bình bắt được. Đoàn Tư Bình lập nên vương quốc Đại Lý trên lãnh thổ của Đại Nghĩa Ninh. Dương Càn Trinh có thụy hiệu Túc Cung Hoàng Đế hay Quảng An Hoàng Đế.
Dương Chiếu

Dương Chiếu (, ?-937) là đại hoàng đế cuối cùng của Đại Nghĩa Ninh Quốc. Năm 929, Đông Xuyên tiết độ sứ Dương Càn Trinh phế hoàng đế tự lập Triệu Thiện Chính của Đại Thiên Hưng (Hưng Nguyên Quốc), kiến lập nên Đại Nghĩa Ninh Quốc, cải niên hiệu thành Hưng Thánh. 
Năm 930, Dương Càn Trinh bị em họ là Dương Chiếu tiếm quyền. Dương Chiếu sau đó có được quyền vị, cải niên hiệu thành Đại Minh. Năm 937, Hải Thông tiết độ sứ Đoàn Tư Bình khởi binh ở 37 bộ phía đông Vân Nam chống lại Dương Chiếu. Dương Chiếu binh bại tự sát, Dương Càn Trinh bỏ thành chạy trốn nhưng bị quân của Đoàn Tư Bình bắt được. Đoàn Tư Bình lập nên vương quốc Đại Lý trên lãnh thổ của Đại Nghĩa Ninh.