Tập đoàn Vingroup

Tập đoàn Vingroup (tên đầy đủ: "Tập đoàn Vingroup - Công ty CP") là một tập đoàn đa ngành của Việt Nam.
Vingroup được thành lập vào ngày 8 tháng 8 năm 1993, với tiền thân là công ty Technocom chuyên về sản xuất mỳ ăn liền tại Ukraina bởi một nhóm các du học sinh người Việt Nam, những người này sau đó quay trở lại đầu tư đa ngành tại quê hương còn thương hiệu mỳ thì được Nestle của Thụy Sỹ mua lại vào năm 2004. Năm 2011, 2 công ty cổ phần Vinpearl và công ty cổ phần Vincom được sáp nhập bằng cách hoán đổi cổ phần. Đến giữa tháng 2 năm 2012, cổ phiếu Vingroup (mã: VIC) phát hành thêm cho mục đích sáp nhập được chính thức giao dịch tại Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh (HOSE).
Tại Việt Nam, Vingroup được ví như là một phiên bản Chaebol Hàn Quốc - tức kiểu tập đoàn tư nhân có tiềm lực, quy mô lớn, hoạt động đa ngành, đa lĩnh vực đồng thời mang trọng trách làm ngọn cờ đầu của nền kinh tế.
Được coi là một trong những tập đoàn lớn, nổi tiếng và thành công nhất tại Việt Nam, tuy nhiên, Vingroup cũng bị cáo buộc là đã thâu tóm đất đai, thao túng truyền thông trong nước cũng như nước ngoài, ép buộc các cán bộ và nhân viên phải mua xe và điện thoại của công ty, hối lộ thông qua việc tặng, biếu căn hộ và biệt thự cao cấp cho các quan chức Việt Nam.
Quá trình hoạt động.
Tiền thân của Vingroup là công ty Technocom, một công ty chuyên sản xuất mì gói thành lập năm 1993 tại Ukraina. Từ những năm 2000, qua 2 công ty cổ phần Vincom và Vinpearl, tập đoàn Technocom đầu tư tại Việt Nam trong các lĩnh vực du lịch khách sạn, bất động sản, chứng khoán và thương mại tài chính.
Vincom: tên đầy đủ là Công ty Cổ phần Vincom, tiền thân là Công ty Cổ phần Thương mại Tổng hợp Việt Nam, được thành lập chính thức vào ngày 3 tháng 5 năm 2002.
Vinpearl: tên đầy đủ là Công ty Cổ phần Vinpearl, tiền thân là Công ty TNHH Đầu tư Phát triển Du lịch, Thương mại và Dịch vụ Hòn Tre, được thành lập ngày 25 tháng 7 năm 2001 tại Nha Trang.
Những dấu mốc quan trọng.
Năm 2003, khai trương khu nghỉ dưỡng năm sao Vinpearl Nha Trang Resort, khu nghỉ dưỡng năm sao đầu tiên mang thương hiệu Vinpearl.
Năm 2004, khai trương Vincom Center Bà Triệu, trung tâm thương mại (TTTM) hiện đại đầu tiên tại Hà Nội.
Năm 2006, khai trương khu vui chơi giải trí Vinpearl Land, biển đảo Hòn Tre, Nha Trang, Khánh Hòa.
Năm 2007, vận hành Cáp treo Vinpearl dài 3.320m nối Hòn Tre với đất liền. Niêm yết trên Sở giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh với mã cổ phiếu VIC.
Năm 2008, tham gia thành lập Quỹ Đầu tư và Phát triển Tài năng Bóng đá Việt Nam PVF
Tháng 9 năm 2009, Tập đoàn Technocom tại Việt Nam đổi tên thành Tập đoàn Vingroup, chuyển trụ sở từ Kharkov (Ukraina) về Hà Nội.Vingroup trở thành doanh nghiệp Việt Nam đầu tiên phát hành thành công trái phiếu chuyển đổi trị giá 100 triệu USD tại Singapore.
Tháng 2 năm 2010, Tập đoàn Nestle của Thụy Sĩ đã mua lại cơ sở Technocom ở Ukraina và thương hiệu Mivina, giá mua được thỏa thuận là 150 triệu USD (gần chính xác). Vào thời điểm đó, Technocom có 3 nhà máy tại Kharkov là "Mivina-3″, "EF-G-FOOD" và "Pakservis", với 1900 người lao động và doanh thu hàng năm là khoảng 100 triệu đô la .
Tháng 11 năm 2011, đại hội cổ đông bất thường 2 Công ty Cổ phần Vincom và Vinpearl đã chính thức thông qua phương án sáp nhập để thành lập Tập đoàn Vingroup - Công ty CP (Vingroup) với vốn điều lệ dự kiến sau sáp nhập là gần 5.500 tỷ đồng (tương đương khoảng 265 triệu Đô la Mỹ) và mức vốn hóa khoảng 50.000 tỷ (tương đương khoảng 2,4 tỷ Đô la Mỹ) .
Tháng 1/2012: Sáp nhập Công ty CP Vinpearl và Công ty CP Vincom, nâng tổng số vốn điều lệ lên gần 5.500 tỷ đồng và thông qua chiến lược xây dựng và phát triển Tập đoàn với 4 nhóm thương hiệu: Vincom (Bất động sản), Vinpearl (Du lịch - giải trí), Vincharm (Chăm sóc sắc đẹp và sức khoẻ), Vinmec (Dịch vụ y tế chất lượng cao) và hoạt động với tư cách pháp nhân mới: Tập đoàn Vingroup. 
Các cổ đông lớn nhất.
Niêm yết trên sàn chứng khoán:.
Ngoài mã cổ phiếu VIC của Vingroup. 2 công ty con khác cũng được niêm yết trên sàn HOSE là Cty Cổ phần Vinhomes (mã cổ phiếu VHM) và Cty Cổ phần Vincom Retail (mã cổ phiếu VRE).
Các công ty thành viên chủ chốt.
Tính đến ngày 30 tháng 6 năm 2019, Vingroup có 87 công ty con đang hoạt động. Tiêu biểu nhất bao gồm:
Ban lãnh đạo.
Ban lãnh đạo Vingroup:
Năm 2019, ban giám đốc của Vingroup gồm có sáu người:
Một số nhà lãnh đạo nổi bật khác:
Tái cơ cấu tập đoàn, đóng cửa các mảng kinh doanh không hiệu quả.
Thương vụ với Masan, thành lập Tập đoàn Hàng tiêu dùng - Bán lẻ hàng đầu Việt Nam.
Ngày 3-12-2019, Tập đoàn Vingroup và Tập đoàn Masan đã thỏa thuận nguyên tắc về việc hoán đổi cổ phần Công ty cổ phần Dịch vụ Thương mại Tổng hợp VinCommerce và Công ty TNHH Đầu tư Sản xuất Phát triển Nông nghiệp VinEco nhằm tối ưu hóa thế mạnh hoạt động của mỗi bên, đồng thời tạo nên một tập đoàn hàng tiêu dùng - bán lẻ mới có sức cạnh tranh vượt trội và quy mô hàng đầu Việt Nam.
Theo nội dung thỏa thuận, Công ty cổ phần Dịch vụ thương mại Tổng hợp VinCommerce của Vingroup (bán lẻ), VinEco (nông nghiệp), Công ty cổ phần Hàng tiêu dùng Masan - Masan Consumer Holding (tiêu dùng) sẽ sáp nhập để thành lập "Tập đoàn Hàng tiêu dùng - bán lẻ hàng đầu Việt Nam". Theo đó, Vingroup sẽ hoán đổi toàn bộ cổ phần trong VinCommerce thành cổ phần của công ty mới sau sáp nhập. Masan Group sẽ nắm quyền kiểm soát hoạt động, Vingroup là cổ đông.
Công ty mới sẽ sở hữu mạng lưới hơn 2.600 siêu thị và cửa hàng VinMart &amp; VinMart + tại 50 tỉnh thành với hàng triệu khách hàng; hệ thống 14 nông trường công nghệ cao VinEco sẽ do Masan quản lý, vận hành.
Hồi tháng 8-2019, trong công cuộc tái cơ cấu sở hữu nội bộ, Vingroup đã không còn sở hữu trực tiếp cổ phần trong VinCommerce mà sở hữu gián tiếp thông qua công ty con là VCM, một công ty mới thành lập, ban đầu có vốn điều lệ 1 tỉ đồng do Vingroup góp vốn 64,3%; hoạt động chính trong lĩnh vực tư vấn quản lý, Chủ tịch của VCM là bà Mai Hương Nội - Phó Tổng giám đốc Vingroup.
Đóng cửa VinPro, sáp nhập Adayroi.com.
Cũng trong thời gian này, Vingroup có nhiều hoạt động tái cơ cấu và cắt giảm các mảng kinh doanh không hiệu quả. Adayroi thông báo dừng hoạt động, sáp nhập vào VinID, chuỗi bán lẻ điện máy VinPro tuyên bố giải thể. Như vậy, Vingroup đã rút chân khỏi mảng thương mại điện tử và bán lẻ điện máy.
Đóng cửa Vinpearl Air.
Ngày 14/01/2020, lãnh đạo tập đoàn Vingroup tuyên bố rút khỏi lĩnh vực hàng không, Vinpearl Air đóng cửa. Tuy nhiên quyết định trên không ảnh hưởng đến mảng đào tạo phi công do Trường Đào tạo nhân lực kỹ thuật cao ngành hàng không VinAviation đảm nhiệm.
Đóng cửa Vsmart.
Đầu năm 2021, VinSmart tuyên bố dừng nghiên cứu, sản xuất điện thoại di động, chỉ sau gần 3 năm thành lập thương hiệu. Về nguyên nhân rút khỏi lĩnh vực smartphone, ông Nguyễn Việt Quang, phó chủ tịch kiêm tổng giám đốc Tập đoàn Vingroup nói: "Việc sản xuất điện thoại hoặc tivi thông minh đã không còn mang lại khả năng đột phá, tạo ra giá trị khác biệt cho người dùng"
Hoạt động xã hội cộng đồng.
Quỹ Thiện Tâm, một tổ chức phi lợi nhuận, có mục đích từ thiện được Tập đoàn Vingroup thành lập năm 2006 và tài trợ toàn bộ chi phí hoạt động. Từ khi thành lập, Quỹ đã triển khai nhiều chương trình xã hội – từ thiện như chăm lo các gia đình chính sách, hỗ trợ phát triển cho các địa phương nghèo; ủng hộ, cứu trợ đồng bào bị thiên tai; xây dựng, phát triển các công trình văn hoá, giáo dục... Gần đây nhất là Quỹ cùng với Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec tổ chức khám chữa bệnh miễn phí cho trẻ em và người cao tuổi là người nghèo, gia đình có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn Quỹ Thiện tâm cùng với 2 thành viên khác của Vingroup (Công ty CP Đầu tư và Thương mại PFV - 10% và Công ty TNHH MTV Vinpearl - 10%) thành lập Quỹ Đầu tư và Phát triển Tài năng Bóng đá Việt Nam PVF.
Vingroup cũng tham gia giải bóng chuyền nữ VTV Cup.
Năm 2018, Vingroup hỗ trợ Đài Truyền hình Việt Nam (VTV) 5 triệu USD mua bản quyền Giải vô địch bóng đá thế giới 2018 tại Nga.
Tháng 8/2018, Vingroup hỗ trợ VOV, VTC mua bản quyền ASIAD 2018 tại Indonesia.
Ngày 7/11/2019, Liên đoàn bóng đá Việt Nam VFF công bố Tập đoàn Vingroup là một trong những nhà tài trợ hỗ trợ trả lương cho HLV Park Hang Seo trong bản hợp đồng gia hạn mới tại Việt Nam.
Trong khi dịch bệnh COVID-19 diễn biến phức tạp tại Việt Nam, Vingroup đã có nhiều hoạt động hỗ trợ ngành y tế và Đà Nẵng chống lại đại dịch.
Bê bối và chỉ trích.
Thâu tóm đất đai.
Theo nhà báo Trương Duy Nhất, mặc dù là một tập đoàn kinh tế đa ngành nghề nhưng hoạt động sinh lời chính của Vingroup hiện nay vẫn là doanh thu từ bất động sản với việc mua lại thậm chí cưỡng đoạt những dự án địa ốc màu mỡ từ Nam ra Bắc, trên đất liền cho đến các hải đảo, với giá rẻ mạt và bán lại với mức giá chênh lệch gấp hàng chục thậm chí hàng trăm lần.
Tặng nhà cho quan chức.
Theo RFA trong danh sách khách hàng cư dân hiện sở hữu những căn biệt thư triệu đô của Vingroup có Bộ trưởng Thông tin và truyền thông Trương Minh Tuấn, Tổng giám đốc Đài truyền hình quốc gia Trần Bình Minh, Chánh toà án nhân dân tối cao Nguyễn Hoà Bình cũng như nhiều quan chức cấp cao của nhiều bộ ngành tại Việt Nam. Đặc biệt, phần lớn những căn biệt thự này được trao tặng dưới danh nghĩa quà biếu, tặng hoặc bán lại với mức giá tượng trưng.
Ép buộc nhân viên phải mua xe điện, ôtô và điện thoại của Công ty.
Ngày 31/07/2019, một văn bản bị rò rỉ trên mạng xã hội cho thấy Tập đoàn Vingroup phê bình tập thể cán bộ công nhân viên ""Có ý thức rất kém, không thể hiện được vai trò thúc đẩy, truyền lửa trong phong trào "Người Vin dùng hàng Vin," không nỗ lực chung tay cùng tập đoàn trong việc lan tỏa tin thần yêu nước, tự tôn dân tộc và xây dựng thương hiệu quốc gia."" Văn bản do bà Mai Hương Nội - chánh văn phòng Chủ tịch Tập đoàn Vingroup ký ban hành ghi rằng tỷ lệ cán bộ, nhân viên đăng ký mua hoặc thuê xe Vinfast của các phòng, ban thuộc tập đoàn này "nếu dưới 90% thì bị trừ thưởng 100%, còn dưới 95% thì bị trừ 50%". Thông báo cũng nêu rằng những cán bộ, nhân viên nếu không chấp hành lệnh mua hoặc thuê xe Vinfast thì sẽ không được miễn phí hoặc trợ giúp phí gửi xe từ ngày 01/10/2019. Những người chưa mua được gia hạn chót để "sửa sai" đến ngày 01/09/2019.
Một bài báo trên tờ báo tài chính Financial Times cũng mô tả email nội bộ rò rỉ mà hai nhân viên của Vingroup xác nhận rằng tất cả nhân viên còn phải chuyển sang điện thoại Vsmart của hãng sản xuất. Chủ tịch Vingroup Phạm Nhật Vượng đặt hạn chót là ngày 01/12/2019 để toàn bộ nhân viên cũng tập đoàn sẽ sử dụng điện thoại Vsmart, vốn được công ty ra mắt vào cuối năm ngoái. Những người Vingroup tuyển dụng mới sẽ phải chuyển sang sử dụng điện thoại Vsmart trong vòng hai tháng kể từ ngày ký hợp đồng lao động. Vingroup cũng cấm tất cả ô tô và xe máy không phải là xe VinFast được đậu tại bãi để xe của công ty từ cuối năm 2019. Trong một văn bản khác, một nhân viên cấp lãnh đạo khác của Vingroup đã phàn nàn rằng chỉ có 8% nhân viên đã mua xe VinFast và cảnh báo nhân viên quản lý cấp cao rằng họ sẽ bị mất tiền thưởng nếu không tăng mức mua xe VinFast lên ít nhất 30%.C
Thao túng truyền thông trong nước.
Theo RFA, mọi thông tin liên quan đến Vingroup đều phải được chính Ban truyền thông của họ kiểm duyệt trước khi gửi ra cho các đơn vị truyền thông nhà nước loan tải.
Theo nhà báo Trương Duy Nhất: "bất cứ vấn đề gì nêu về anh em nhà Vượng Vin đều được "gỡ ngay trong 1,2 nốt nhạc". Thậm chí lời nói của Thủ tướng yêu cầu sau khi xây toà cao ốc ở Giảng Võ của Tập đoàn Vingroup, khi ông Nguyễn Xuân Phúc vừa lên Thủ tướng có nói "Quy hoạch thủ đô ai cho xây toà nhà cao tầng ở chỗ đó?". Chưa tới nửa tiếng sau tất cả các báo đều gỡ lời phát biểu của thủ tướng mà Thủ tướng cũng chẳng dám ý kiến gì."
Ngày 25 tháng 5 năm 2018, blogger Nguyễn Anh Tuấn đã bị A67, Cục Chống Phản động và Khủng bố thuộc Bộ Công an chi nhánh phía Nam giữ lại tại sân bay Tân Sơn Nhất để yêu cầu xóa các bài viết về Tập đoàn Vingroup lấy các khu đất vàng Hà Nội mà không qua đấu thầu. Ông Tuấn đã từ chối.
Trong vụ mâu thuẫn liên quan đến khu đô thị Skylake tại Hà Nội, công an đã đến nhà và gọi điện thoại cảnh báo những người mua căn hộ Skylake, mà đã đi biểu tình vào tháng 3/2019 để phản đối Vingroup, không được nói chuyện với phóng viên hay đăng bài trên Facebook.
Vingroup xác nhận với Financial Times rằng công ty có theo dõi mạng xã hội với mục tiêu "xử lý nhanh" nhằm bảo vệ quyền lợi khách hàng của họ, và nói thêm "Thông thường, những người phàn nàn trên mạng xã hội đều tự nguyện sửa bài hoặc xóa bài".
Woochan Kim, một giáo sư dạy ngành kinh doanh của Đại học Korea, nói "Nếu Vingroup hay các doanh nghiệp khác chiếm một phần đáng kể việc sản xuất hay nguồn việc làm của Việt Nam, chính phủ sẽ không có lựa chọn nào ngoài việc phải dựa dẫm vào các doanh nghiệp lớn đó để điều chỉnh chính sách kinh tế. Rất khó để quản lý các doanh nghiệp này, và truyền thông trong nước sẽ phụ thuộc nặng nề vào quảng cáo từ Vingroup và các doanh nghiệp khác. Phụ thuộc tới mức truyền thông sẽ không đưa tin về các bê bối của doanh nghiệp".
Theo John Reed, Trưởng văn phòng Đông Nam Á của báo Financial Times, kể khi ông tham dự buổi ra mắt điện thoại VSmart ở Thành phố Hồ Chí Minh vào tháng 12/ 2018, ông được tặng 2 triệu đồng (85 USD) trong phong bì cho phóng viên. Khi ông trả lại, Vingroup xác nhận đây là "thông lệ" ở Việt Nam để mời phóng viên ăn trưa. Reed cho biết bữa trưa ở khách sạn tại Hà Nội do báo Financial Times của ông chi trả, chỉ mất chưa tới 10 USD.
Nỗ lực thao túng truyền thông nước ngoài.
Khi John Reed, Trưởng văn phòng Đông Nam Á của báo Financial Times lần đầu viết bài về VinFast cho Financial Times năm 2018, Vingroup đã liên lạc với Reed chỉ vài phút sau khi bài báo được đăng lên mạng và yêu cầu báo này xóa bỏ một câu trong bài nói về mối quan hệ giữa Vingroup với hãng BMW vốn đang hỗ trợ chuyên môn kỹ thuật cho VinFast, nhưng Vingroup không hề nói rằng câu đó sai sự thật. Financial Times đã từ chối yêu cầu.
Điện thoại VSmart giống với smartphone đến từ Trung Quốc.
Vào tháng 8/2019, trong một video đăng trên YouTube, smartphone mới ra mắt của VinSmart - VSmart Live có hình thức giống hệt Meizu 16XS bán ở Trung Quốc, kể cả thành phần bên trong. Ông Nguyễn Minh Việt, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Thiết bị di động, công ty VinSmart, cho biết: "Trong quá trình sản xuất điện thoại, VinSmart hợp tác với nhiều hãng ODM (Original Designed Manufacturer – Công ty thiết kế sản phẩm gốc) hàng đầu. Công ty đã hợp tác với BQ (Tây Ban Nha), Fujitsu (Nhật Bản) cũng theo cách làm này". VSmart trong tương lai cũng có định hướng phát triển trở thành nhà gia công linh kiện cho các hãng điện thoại trong và ngoài nước.
Đánh giá.
Bà Lê Thị Thu Thủy, phó chủ tịch tập đoàn, miêu tả Vingroup như một nhà cung ứng hàng hóa và dịch vụ cho người dân "từ lúc ra đời đến lúc chết" trong bối cảnh một quốc gia đang trong giai đoạn chuyển dịch.
Ông Đặng Hoàng Giang, Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu phát triển và Hỗ trợ cộng đồng (CECODES), cho rằng: "Một phần công luận ngưỡng mộ Vingroup vì đã xây các tòa nhà cao tầng, khu nghỉ dưỡng. Một phần khác, trong đó có tôi, lo ngại sâu sắc về tác động tiêu cực lên môi trường từ một số hoạt động kinh doanh của họ, cách thức mờ ám để biến tài sản công thành tài sản của họ, và cách họ cố gắng tác động truyền thông và bịt miệng người chỉ trích."
Một nhà quan sát chính trị, Alexander Vuving, cho rằng "Vingroup là một trong những công ty tư nhân được quản trị tốt nhất Việt Nam. Nhưng thành công của mọi công ty tư nhân ở Việt Nam đều phụ thuộc vào quan hệ với các chính trị gia, nên số phận của Vingroup rất phụ thuộc vào các dàn xếp chính trị bên trong tầng lớp cầm quyền."