vietgpt/wikipedia_vi huggingface dataset:
Cao Ly Minh Tông

Cao Ly Minh Tông (Hangul: 고려 명종, chữ Hán: 高麗 明宗; 8 tháng 11 năm 1131 – 3 tháng 12 năm 1202, trị vì 1170 – 1197) là quốc vương thứ 19 của Cao Ly. Ông là con trai thứ ba của Cao Ly Nhân Tông và Cung Duệ Vương hậu. Ông có tên húy là Vương Hạo (王晧, 왕호), tự Chi Đán (之旦, 지단), nguyên phong "Dục Dương công" (翼陽公) trước khi lên ngôi.
Người con trai thứ hai của Nhân Tông, Đại Ninh hầu Vương Cảnh (대령후 왕경), học rộng hiểu sâu, vốn được chọn là người kế vị, nhưng đại huynh của ông đã lên ngôi, tức vua Cao Ly Nghị Tông. Về sau, Vương Cảnh bị Trịnh Trọng Phu sát hại do lo sợ hậu họa trong tương lai. Nghị Tông bị phế truất, Minh Tông nối ngôi vua anh.
Minh Tông là một vị vua yếu ớt, và chỉ ngồi trên ngai vàng để cho dân chúng thấy rằng họ vẫn có vua, còn lãnh đạo thật sự là các tướng lĩnh quân binh. Thời kỳ trị vì của ông chứng kiến nhiều cuộc đổ máu cũng như cái chết của các phiến quân nổi loạn là Trịnh Trọng Phu (郑仲夫), Lý Nghĩa Phương (李義方), Lý Cao (李高, bị Lý Nghĩa Mẫn giết) và Lý Nghĩa Mẫn (李義旼).
Khánh Đại Thăng (慶大升) tuy cũng là võ quan áp chế chính quyền như Lý Nghĩa Phương, nhưng lại làm nhiều việc được lòng dân chúng. Minh Tông vì đó lại ghen ghét với danh tiếng của ông. Năm 1183, Khánh Đại Thăng mất, Lý Nghĩa Mẫn được Minh Tông triệu về kinh và giao chức Công bộ thượng thư.
Một dịp, Minh Tông cho gọi Lý Nghĩa Mẫn tháp tùng vua đi lễ Phật ở chùa Bojesa (보제사, 普濟寺) gần Tây Kinh (Bình Nhưỡng). Nghĩa Mẫn khướt từ, bảo rằng đang bệnh rồi bỏ lên biệt phủ trên núi Di Đà (미타산, 彌陀山) nghỉ ngơi. Thôi Trung Hiến liền cho người phục kích giết chết Mẫn khi ông đang trên núi. Cả dòng tộc họ Lý đều bị tru di. Thôi Trung Hiến trở thành võ quan chuyên quyền tiếp theo. Nhà họ Thôi thay nhau nắm quyền nhiều năm sau đó, gọi là "Thôi thị chính quyền" (최씨정권, 崔氏政權).
Năm 1197, Minh Tông bị Thôi Trung Hiến giam vào Xương Lạc cung (昌樂宮), chấm dứt niên đại của ông; đày Thái tử Vương Ngô (Cao Ly Khang Tông sau này) ra đảo Giang Hoa. Người con trai thứ năm của Nhân Tông, được đưa lên ngôi, tức Cao Ly Thần Tông.
Năm 1202, Minh Tông bị kiết lỵ rồi băng hà tại Xương Lạc cung, táng tại Trí lăng (智陵), truy thụy là Hoàng Minh Quang Hiếu Đại vương (皇明光孝大王).
Cao Ly Thần Tông

Cao Ly Thần Tông (Hangul: 고려 신종; chữ Hán: 高麗 神宗; 11 tháng 8 năm 1144 – 15 tháng 2 năm 1204, trị vì 1197 – 1204) là quốc vương thứ 20 của vương triều Cao Ly. Ông là con trai thứ năm của Cao Ly Nhân Tông và Cung Duệ Vương hậu. Ông là người kế vị vương huynh Cao Ly Minh Tông, người bị Thôi Trung Hiến (최충헌; 崔忠獻) đưa đi sống lưu đày. Ông tên húy là Vương Trác (왕탁, 王晫) và Vương Mân (왕민, 王旼), tự Chí Hoa (지화; 至華).
Ông là người khôn ngoan, song cũng giống như vị vua trước, ông không không có quyền lực thực sự và nằm trong tay của Thôi Trung Hiến, điều này cũng đánh dầu sự bắt đầu của chế độ quân sự do gia tộc Thôi lãnh đạo, gọi là "Thôi thị chính quyền" (최씨정권, 崔氏政權).
Thần Tông cũng chứng kiến xung đột của gia tộc họ Thôi và sớm sau khi ngã bệnh, ông đã thoái vị để nhường ngôi cho con trai là Cao Ly Hi Tông. Có tư liệu nói rằng ông đã phải cầu xin Thôi Trung Hiến để cho phép vương tử lên ngôi và không xóa bỏ vương triều Cao Ly.
Thần Tông băng ở độ tuổi 60, táng tại Dương lăng (陽陵), được truy thụy là Kính Cung Tĩnh Hiếu Đại vương (敬恭靖孝大王).
Cao Ly Hi Tông

Cao Ly Hi Tông (Hangul: 고려 희종; chữ Hán: 高麗 熙宗; 21 tháng 6 năm 1181 – 31 tháng 8 năm 1237, trị vì 1204 – 1211) là quốc vương thứ 21 của vương triều Cao Ly. Ông là vương tử trưởng của Cao Ly Thần Tông và Tuyên Tĩnh Vương hậu. Ông có tên húy là Vương Anh (왕영, 王韺), Vương Đức (왕덕; 王悳), tự là Bất Bi (불피; 不陂). Ông ban đầu được tôn miếu hiệu là Trinh Tông (정종; 貞宗), về sau mới cải thành Hi Tông.
Khi Thần Tông lên ngai vàng đã phong ông làm Thái tử, ông đã nổi dậy chống lại Thôi Trung Hiến (최충헌), lãnh đạo quân binh lúc bấy giờ, và đệ của ông ta là Thôi Trung Túy (최충수). Hi Tông có lòng thù hận lớn đối với họ sau khi Trung Túy buộc thái tử phi phải thoái vị để ông ta đưa con gái của mình thế chỗ. Trong cuộc nổi dậy, Hi Tông đã đạo diễn một kế hoạch để khiến cho Trung Hiến giết chết Trung Túy, song Trung Hiến đã biết về điều này. Hi Tông đã buộc phải cầu xin sự tha thứ và hạ mình trước người mà ông khao khát trả thù.
Khi vua Thần Tông ngã bệnh vào năm 1204, ông đã thoái vị để đưa Hi Tông lên ngôi. Hi Tông biết rằng mình phải tạo cho Thôi Trung Hiến một cảm giác sai về bảo an nếu muốn có cơ hội giết chết ông ta, và vị vua mới đã phong cho người này một tước hiệu phần lớn được trao trong thời kỳ quan binh nắm quyền, và thậm chí là phong thụy hiệu cho cha của Trung Hiến. Hi Tông cũng ban tên cho Trung Hiến, vinh dự lớn nhất vào thời điểm đó, và thường chỉ dành cho thân nhân của quốc vương. Với hai tước hiệu này, Thôi Trung Hiến có quyền lực chính trị gần ngang bằng với bản thân vua. Ôn đã sử dụng nó để đè bẹp 3 cuộc nổi dậy, một do các nông nô của ông lãnh đạo, một của dân quân Tân La, và một do cháu trai của ông lãnh đạo.
Thôi Trung Hiến trở nên an tâm hơn với các vị trí mới, trong khi đó Hi Tông bắt đầu chuẩn bị. Cáo bệnh, ông đã đánh lừa được Thôi Trung Hiến vào cung một mình mà không có cận binh bên cạnh. Khi ông ta đến, Hi Tông cho tiến hành một cuộc binh biến. Tuy nhiên, sự việc đã thất bại và Thôi Trung Hiến đã trốn thoát. Giận dữ, ông đưa Hi Tông đến đảo Tử Yên (紫燕島).
Hi Tông mất khi được 56 tuổi, truy thụy là Nhân Mục Thành Hiếu Đại Vương (仁穆成孝大王), táng tại Thạc lăng (碩陵). Anh họ của ông kế vị ngai vàng, là vua Cao Ly Khang Tông.
Cao Ly Khang Tông

Cao Ly Khang Tông (Hangul: 고려 강종, chữ Hán: 高麗 康宗; 10 tháng 5 năm 1152 – 26 tháng 8 năm 1213, trị vì 1211 – 1213) là quốc vương thứ 22 của vương triều Cao Ly tại Triều Tiên. Ông là con trai cả của Cao Ly Minh Tông, em họ của Cao Ly Hi Tông. Ông có tên húy là Vương Ngô (왕오, 王祦) hay Vương Thọ (왕숙, 王璹), tên tự là Đại Chủy (대수, 大菙).
Khang Tông được xác định là người kế vị vào năm 1173. Năm 1197, ông và phụ vương đã bị tướng là Thôi Trung Hiến ("Choe Chung-heon") đưa đến đảo Ganghwa ("Giang Hoa"). Năm 1210 Khang Tông trở về kinh đô Khai Thành, và được Hi Tông ban cho một tước hiệu vương thất vào năm sau. Sau khi họ Thôi kéo Hi Tông ra khỏi khai vàng, ông được đưa lên ngôi.
Khang Tông ở ngôi 2 năm thì băng, được táng tại Hậu lăng (厚陵), thuộc địa phận Hyŏnhwa-ri, Kaepung, Hwanghae Nam, Bắc Triều Tiên ngày nay. Thụy hiệu Tuấn Triết Văn Liệt Đản Thông Minh Hiến Di Mưu Mục Thanh Nguyên Hiếu Đại Vương (浚哲文烈亶聰明憲貽謀穆清元孝大王). Ông thọ 61 tuổi.
Cao Ly Nguyên Tông

Cao Ly Nguyên Tông (Hangul: 고려 원종, chữ Hán: 高麗 元宗; 5 tháng 4 năm 1219 – 23 tháng 7 năm 1274, trị vì 1260 – 1274) là quốc vương thứ 24 của vương triều Cao Ly tại Triều Tiên. Ông có tên là Vương Trị (왕식, 王禃) hay Vương Điển (왕전, 王倎), tự là Nhật Tân (일신, 日新). Ông là con trai cả của Cao Ly Cao Tông và là anh của Cao Ly Anh Tông.
Nguyên Tông lên ngôi với sự giúp đỡ của Hốt Tất Liệt. Dưới thời ông trị vì, Cao Ly trở thành một nước phiên thuộc của nhà Nguyên tại Trung Quốc.
Ông cũng là vị vua Cao Ly cuối cùng sử dụng miếu hiệu, và nó sẽ chỉ được phục hồi lại vào thời nhà Triều Tiên, và cũng từ đời ông trở đi, những người trị vì Cao Ly sử dụng tước hiệu "Trung" (충, 忠, nghĩa là "trung thành"), theo yêu cầu của Hốt Tất Liệt.
Năm 1269, quyền thần Lâm Diễn (임연, 林衍) đã tiến hành chính biến để loại bỏ Nguyên Tông. Diễn đã đưa An Khánh công Vương Xương lên ngôi, tức Cao Ly Anh Tông và nói dối rằng Nguyên Tông đã thoái vị vì bệnh tật. Hốt Tất Liệt đã cử 3000 lính để đương đầu với quân nổi dậy. Năm 1270, Lâm Diễn và con trai Lâm Duy Mậu bị quân Nguyên giết, kết thúc 100 năm Vũ thần chính quyền.
Nguyên Tông trở về cung vào năm 1271 và tái lên ngôi. Ông cai trị thêm 3 năm nữa thì mất, thọ 55 tuổi, táng tại Thiều lăng (韶陵), thụy là Trung Kính Thuận Hiếu Đại Vương (忠敬順孝大王).
Cao Ly Trung Tuyên Vương

Cao Ly Trung Tuyên Vương (Hangul: 고려 충선왕; chữ Hán: 高麗 忠宣王; 20 tháng 10 năm 1275 – 23 tháng 6 năm 1325, trị vì 2 lần: năm 1298 và 1308 – 1313) là quốc vương thứ 26 của vương triều Cao Ly trên bán đảo Triều Tiên. Ông có húy là Vương Chương (왕장, 王璋) và Vương Nguyên (왕원, 王謜), tên chữ là Trọng Ngang (중앙, 仲昻). Ông cũng được biết đến với tên Mông Cổ là Ích Tri Lễ Phổ Hoa (益知禮普花) do ông ngoại là Hốt Tất Liệt đặt cho.
Ông tinh thông thư pháp và hội họa hơn là việc triều chính, ông thường thích sống tại kinh đô nhà Nguyên là Đại Đô (Bắc Kinh ngày nay) hơn là tại Khai Thành ("Kaesong"), kinh đô Cao Ly. Ông là con trai thứ hai của Cao Ly Trung Liệt Vương.
Năm 1277, Trung Tuyên Vương được phong làm thái tử; năm sau ông đến Trung Quốc và được ban cho tên Mông Cổ, tuy nhiên cũng có nguồn nói rằng ông có tên Mông Cổ từ khi sinh ra. Năm 1296, ông kết hôn với công chúa nhà Nguyên là Bảo Tháp Thực Liên (寶塔實憐). Tuy nhiên, trước đó ông đã có ba cung phi là con gái của ba quý tộc hùng mạnh.
Mẫu thân của Trung Tuyên Vương qua đời vào năm 1297, và điều này theo sau các cuộc thanh trừng bạo lực khiến cho xuất hiện các cáo buộc rằng bà bị ám sát. Có lẽ buồn bực trước những sự kiện này, Cao Ly Trung Tông đã khẩn cầu đại hãn nhà Nguyên cho thoái vị, và Trung Tuyên Vương lên ngôi vào năm 1298. Tuy nhiên, Trung Tuyên Vương đã phải đối mặt với các mưu đồ giữa phe của vương hậu người Mông Cổ và một vương hậu người Cao Ly của ông, Trung Tuyên Vương trao lại ngai vàng cho phụ thân ngay sau đó.
Sau khi phụ thân qua đời vào năm 1308, Trung Tuyên Vương có nghĩa vụ phải trở lại ngôi báu và nỗ lực cải cách việc triều chính, song ông lại giành nhiều thời gian ở Trung Quốc. Ông thoái ngôi vào năm 1313, và thay thế là Trung Túc Vương. Trung Tuyên Vương một thời gian ngắn sau đã bị đưa đi lưu đày tại Tây Tạng sau cái chết của Nguyên Nhân Tông, nhưng ngay sau đó lại được phép trở về Đại Đô và qua đời tại đây năm 1325, thọ 50 tuổi. Tử cung được đưa về Cao Ly, táng tại Đức lăng (德陵).
Thụy hiệu Trung Tuyên Hiến Hiếu Đại Vương (忠宣憲孝大王). Con thứ của ông kế vị, tức Trung Túc Vương.
Cao Ly Trung Túc Vương

Cao Ly Trung Túc Vương (Hangul: 고려 충숙왕; chữ Hán: 高麗 忠肅王; 30 tháng 7 năm 1294 – 3 tháng 5 năm 1339, trị vì 1313 – 1330 và 1332 – 1339), là vua thứ 27 của vương triều Cao Ly tại Triều Tiên. Túc Vương húy là Vương Đào (왕도, 王燾), tự Nghi Hiếu (의효, 宜孝), tên Mông Cổ là A Lạt Thắc Nột Thất Lý (阿剌忒訥失里).
Ông là con trai của Cao Ly Trung Tuyên Vương và Ý phi Dã Tốc Chân.
Năm 1313, Trung Tuyên Vương buộc phải thoái vị và đã nhường ngôi cho Trung Túc Vương. Túc Vương chưa có con trai nên một tông thất là Vương Cảo (왕고, 王暠) đã nhận vị Thế tử và sang Trung Quốc làm con tin. Vương Cảo là con của Giang Dương công Vương Tư và là cháu nội của Cao Ly Trung Liệt Vương.
Năm 1321, Trung Túc Vương đã có con trai là Trung Huệ Vương. Điều này khiến cho Thế tử Vương Cảo bị phế và đã lập liên minh với Nguyên Anh Tông bắt giam Trung Túc Vương. Tuy nhiên, Nguyên Anh Tông đã bị ám sát vào năm 1323 và kế hoạch bị hủy bỏ.
Túc Vương được quay về nước năm 1325, nhường ngôi cho Trung Huệ Vương vào 5 năm sau. Tuy nhiên, Trung Túc Vương đã phục vị hai năm sau đó do Trung Huệ Vương bị nhà Nguyên lật đổ.
Trung Túc Vương mất năm 1339, truy thụy là Trung Túc Ý Hiếu Đại Vương (忠肅懿孝大王), táng tại Nghị lăng (毅陵). Trung Huệ Vương tái lên ngôi lần 2.
Cao Ly Trung Huệ Vương

Cao Ly Trung Huệ Vương (Hangul: 고려 충혜왕; chữ Hán: 高麗 忠惠王; 22 tháng 2 năm 1315 – 30 tháng 1 năm 1344, trị vì 2 lần: 1330 – 1332 và 1340 – 1343) là vua thứ 28 của Cao Ly trong lịch sử Triều Tiên. 
Tiểu sử.
Ông có tên theo tiếng Mông Cổ là Phổ Tháp Thất Lý (普塔失里, Botapsilli) và có húy là Vương Trinh (왕정, 王禎). Trung Huệ Vương là con trai trưởng của Cao Ly Trung Túc Vương và là anh của Cung Mẫn Vương.
Năm 1313, Trung Tuyên Vương buộc phải thoái vị và nhường ngôi cho Trung Túc Vương. Trung Túc Vương lúc đó chưa có con trai nên một tông thất trong triều là Vương Cảo (왕고, 王暠), con của Giang Dương công Vương Tư và là cháu nội của Cao Ly Trung Liệt Vương, được phong làm Thế tử và đưa sang Trung Quốc làm con tin. Tuy nhiên, năm 1315, Trung Túc Vương sinh ra Trung Huệ Vương, khiến cho thế tử Vương Cảo bị phế truất. Vương Cảo rất tức giận và đã định liên minh với vua Nguyên Anh Tông để lật đổ Trung Túc Vương. Tuy nhiên, Nguyên Anh Tông đã bị ám sát vào năm 1323 và kế hoạch cũng bị hủy bỏ.
Trung Huệ Vương đã đến nước Nguyên sinh sống như một con tin vào năm 1328. Năm 1330, phụ vương của ông thoái vị, và vua Nguyên Văn Tông đã gửi ông trở về Cao Ly để lên ngôi. Năm 1332, Túc Vương trở lại ngai vàng do Trung Huệ Vương bị nhà Nguyên phế truất.
Năm 1339, Trung Túc Vương qua đời, nhờ đó mà Trung Huệ Vương được phục vị. Vương Cảo vẫn nung nấu ý định cướp ngôi nên đã tiến hành đảo chính nhưng bị quân của Huệ Vương đàn áp. Thừa tướng nhà Nguyên là Bá Nhan vì ghét Trung Huệ Vương nên đã tìm cớ tống giam ông vào năm 1340. Tuy nhiên ngay sau đó Bá Nhan bị người cháu Thoát Thoát lật đổ, Trung Huệ Vương lại được trả tự do.
Ông được ghi lại trong Cao Ly sử ("Goryeosa") là có lối sống hoang dâm, đặc biệt là thói bắt cóc, hãm hiếp và giết chết phụ nữ. Sau cái chết của Trung Túc vương, Trung Huệ vương đã liên tục cưỡng hiếp một trong những thê thiếp của cha mình, tức Khánh Hoa Cung chủ (người Mông Cổ). Sau đó ông đã giam bà vào Vĩnh Lạc cung (永樂宮/영락궁), cho lính canh nghiêm ngặt. Sứ giả nhà Nguyên trong một lần sang Cao Ly thăm bà đã tình cờ biết chuyện, đã giải thoát cho bà và bắt Trung Huệ Vương giải về Đại Đô. Vua Nguyên Huệ Tông quyết định phế truất Trung Huệ Vương và cho lưu đày. Ông bị đày đến Quảng Đông và mất trên đường đi (1344), có thuyết cho là ông bị giết hoặc bị đầu độc. Con trai ông là Trung Mục Vương kế vị. Vương Cảo một lần nữa quay lại Cao Ly nhằm trả thù nhưng cũng mất vào năm sau (1345)
Thi hài của Trung Huệ Vương được đưa về lại Cao Ly, an táng tại Vĩnh lăng (永陵), truy thụy hiệu là Trung Huệ Hiến Hiếu Đại Vương (忠惠獻孝大王).
Trong văn hóa đại chúng.
Nhân vật Cao Ly Trung Huệ vương được đóng bởi Joo Jin-moo trong bộ phim truyền hình Hàn Quốc Hoàng hậu Ki năm 2013.
Trung Mục Vương

Cao Ly Trung Mục Vương (Hangul: 고려 충목왕; chữ Hán: 高麗 忠穆王; 15 tháng 5 năm 1337 – 25 tháng 12 năm 1348, trị vì 1344 – 1348) là quốc vương thứ 29 của Cao Ly. Ông là con trai cả của Trung Huệ Vương. Ông có tên Mông Cổ là Bát Tư Ma Đóa Nhân Chỉ (八思麻朵儿只, Palsamanaeisa). Ông có tên húy là Vương Hân (왕흔, 王昕).
Sau khi Cao Ly Trung Huệ Vương bị lật đổ vào năm 1343, Trung Mục Vương đã yết kiến đại hãn của nhà Nguyên. Ông được hỏi xem có thích làm theo cách của cha hay mẹ; Trung Mục trả lời rằng ông muốn theo cách của mẹ, Đại hãn nói rằng ông là một đứa trẻ biết phân biệt đúng sai và đưa ông lên ngôi. Lúc đó Mục Vương mới 8 tuổi và mẹ ông, công chúa Diệc Liên Chân Ban (hay còn gọi là "Trinh Thuận Thục Nghi Công chúa" (贞顺淑仪公主), cháu 5 đời của Hốt Tất Liệt) nhiếp chính.
Mục Vương mất khi còn rất nhỏ, chỉ mới 11 tuổi, được chôn cất tại Minh lăng (明陵), nhà Nguyên truy thụy là Trung Mục Hiển Hiếu Đại vương (忠穆顯孝大王). Em khác mẹ của Mục Vương kế vị, tức Cao Ly Trung Định Vương.
Cao Ly Trung Định Vương

Cao Ly Trung Định Vương (Hangul: 고려 충정왕, chữ Hán: 高麗 忠定王; 1338 – 23 tháng 3 năm 1352, trị vì 1348 – 1351) là quốc vương thứ 30 của Cao Ly. Ông có tên Mông Cổ là Mê Tư Giám Đóa Nhi Chỉ (迷思监朵儿只, Mishgan Dorji) và tên húy là Vương Chi (왕저, 王胝).
Định Vương là con trai thứ của Trung Huệ Vương và là em cùng cha với Trung Mục Vương. Mẹ ông là Doãn Hi phi, con gái của Doãn Kế Quân và phu nhân họ Mẫn.
Ông lên ngôi từ năm 10 tuổi. Trong thời gian trị vì của ông, việc triều chính được kiểm soát bởi những họ hàng hùng mạnh của vương thất, bao gồm cả người bà con bên ngoại của ông là Doãn Trạch (尹澤) và Mẫn Tế (閔霽). Ngoài ra, vương quốc cũng phải hứng chịu các cuộc tấn công nghiêm trọng của giặc Uy khấu từ năm 1349.
Thúc phụ của Định Vương là Vương Kì đã bảo vệ lợi ích của vương quốc và đã kết hôn với công chúa nhà Nguyên là Lỗ Quốc Đại Trưởng công chúa. Ngay sau đó, Trung Định Vương bị phế truất và Vương Kì lên ngôi, trở thành Cung Mẫn Vương.
Định Vương bị đày đến đảo Giang Hoa, và mất một năm sau đó, được chôn cất tại Thông lăng (聰陵), chỉ được truy thụy là Trung Định Đại Vương (忠定大王).
Cao Ly U Vương

Cao Ly U Vương (Hangul: 고려 우왕; chữ Hán: 高麗 禑王; 25 tháng 7 năm 1365 – 31 tháng 12 năm 1389, trị vì 1374 – 1388) là quốc vương thứ 32 của Cao Ly. Ông có tên húy là Mưu Ni Nô (모니노; 牟尼奴).
Thân thế.
Theo sử sách, U Vương là con trai của Cung Mẫn Vương và thị thiếp Ban Nhã (반야), một tỳ nữ của Tân Đôn (신돈). Tân Đôn là một nhà sư, cũng là thầy học và là quân sư của Cung Mẫn Vương, về sau bị chính học trò của mình xử tử (1371).
Ban đầu, Cung Mẫn Vương không công nhận U Vương là con ruột của mình và từ chối đặt tên cho ông. Vì vậy, Tân Đôn đã đặt tên cho U Vương là Mưu Ni Nô (tức "Người hầu của đức Phật"). Do xuất thân gây tranh cãi, ông sống ngoài cung.
Năm 1371, sau cái chết của Tân Đôn, Mẫn Vương cho triệu ông vào cung, thừa nhận ông là con của mình, phong U Vương làm Thế tử và đổi tên thành U (우). Ông được giao cho một cung nhân họ Hàn nuôi dưỡng, về sau được truy phong là Thuận Tĩnh Vương hậu (순정왕후; 顺静王后).
Năm 1374, một tướng binh và quan cấp cao là Lý Nhân Nhậm (이인임) đã hành thích Cao Ly Cung Mẫn Vương và đưa U Vương lên ngôi.
Quan hệ căng thẳng với nhà Minh.
Căng thẳng đối với mối quan hệ cốt yếu này đã lại xảy ra vào năm 1388, khi nhà Minh tuyên bố ý định muốn lập một chốt chỉ huy trên tuyến đường Ch'ollyeong tại cực nam của đồng bằng Hamgyong.
Chỉ huy quân binh cấp cao của Cao Ly là tướng Thôi Oánh ("Choe Yeong"), đã tham khảo ý kiến của Lý Thành Quế ("Yi Seonggye") và quyết định rằng để giảm mối đe dọa từ nhà Minh, họ sẽ phải loại bỏ tất cả các phe phái chống Minh ra khỏi quyền lực tại kinh đô Khai Thành ("Kaesong"). Thôi, dưới sự hỗ trợ của Lý đã loại bỏ Lý Nhân Nhậm và phe nhóm của ông bằng một cuộc binh biến, và họ Thôi nắm quyền kiểm soát triều đình.
Phế truất.
Có một ý thức ngày càng tăng tại Khai Thành về việc Cao Ly cần có các hành động chống lại Minh, và các thân cận của U Vương cuối cùng đã cho tấn công quân Minh. Chống lại các phản đối và truyền thống không xâm lược láng giềng, U Vương còn đi xa hơn khi kiên quyết tấn công sang đất Trung Quốc. Năm 1388, tướng Lý Thành Quế nhận lệnh dùng quân đội của mình để đẩy lui quân Minh khỏi bán đảo Triều Tiên. Nhận ra sức mạnh của quân Minh khi trạm trán ở sông Áp Lục, Lý Thành Quế đã có một quyết định lịch sử là quay về kinh đô và nắm quyền kiểm soát triều đình thay vì tan nát dưới tay quân Minh.
Ông trở lại Khai Thành sau khi chế ngự các cấm quân và loại bỏ (sau đó giết chết) Thôi Oánh. U Vương bị ép thoái vị và người con trai của ông là Cao Ly Xương Vương lên ngôi, song chỉ một năm sau cả hai đều bị đầu độc.
U Vương là vị vua duy nhất trong lịch sử Cao Ly chưa từng có thụy hiệu.
Cao Ly Xương Vương

Cao Ly Xương Vương (Hangul: 고려 창왕; chữ Hán: 高麗 昌王; 6 tháng 9 năm 1381 – 31 tháng 12 năm 1389, trị vì 1388 – 1389) là quốc vương thứ 33 và là vua lên ngôi khi trẻ tuổi nhất trong lịch sử Cao Ly. Ông là con trai của Cao Ly U Vương và Cẩn phi họ Lý, có húy là Xương. Cũng như phụ hoàng, ông không được truy tôn thụy hiệu.
U Vương đã bị buộc phải thoái vị sau cuộc binh biến của Lý Thành Quế và năm 1388, và Xương Vương lên ngôi để kế vị phụ vương. Song Lý Thành Quế đã kiểm soát toàn bộ quân binh, Xương Vương sau đó bị đày đến đảo Giang Hoa cùng U Vương và kế vị là Cao Ly Cung Nhượng Vương, do ông không được coi là có dòng máu vương thất thực sự.
Xương Vương cùng với phụ thân là U Vương bị đầu độc một thời gian ngắn sau khi Cung Nhượng Vương lên ngôi. Khi ấy, ông mới 8 tuổi.
Cung Nhượng Vương

Cao Ly Cung Nhượng Vương (Hangul: 공양왕, chữ Hán: 恭讓王; 9 tháng 3 năm 1345 – 17 tháng 5 năm 1394, trị vì 1389 – 1392) là quốc vương thứ 34 và cuối cùng của Cao Ly. Ông bị Lý Thành Quế lật đổ, người mà sau đó thành lập nên vương triều Triều Tiên. Ông có tên húy là Vương Diêu (hoặc Dao; 왕요, 王搖)
Cung Nhượng Vương là hậu duệ đời thứ 7 của Cao Ly Thần Tông, là con trai của Vương Huân (왕균). Năm 1389, những người ủng hộ của Lý Thành Quế đã truất ngôi Xương Vương và đưa Cũng Nhượng Vương lên thay thế. Bè cánh này mới chính là những người nắm quyền trong thời gian trị vì ngắn ngủi của Cung Nhượng, bao gồm cả việc hành thích hai vị vua trước đó là U Vương và Xương Vương.
Sau khi ám sát Trịnh Mộng Chu, người ủng hộ chính yếu cuối cùng của các vua Cao Ly, Cung Nhượng Vương bị lật đổ và triều đại Cao Ly đi đến hồi kết. Ông cùng vợ bị Lý Thành Quế sát hại tại Giang Hoa.
Cao Ly An Tông

Cao Ly An Tông (chữ Hán: 高麗 安宗, Hangul: 고려 안종; ? – 996), tên húy là Vương Uất (王郁, 왕욱) là vương tử thứ 13 của vua sáng lập nên nhà Cao Ly là Thái Tổ Vương Kiến và Thần Thành Vương thái hậu họ Kim.
Ông đồng thời là huynh đệ cùng cha khác mẹ của các vua Huệ Tông, Định Tông, Quang Tông và Đới Tông; là vương thúc của các vua Cảnh Tông, Thành Tông và là cha đẻ của vua Hiển Tông. Vương Uất sinh năm không rõ nhưng chắc chắn là sau khi nhà Cao Ly thành lập nhiều năm và mất năm Thành Tông thứ 15, về sau khi Hiển Tông lên ngôi đã truy tôn ông làm Vương với miếu hiệu là An Tông, thụy hiệu là Hiến Cảnh Thánh Đức Hiếu Ý Đại Vương (憲景孝懿大王, 헌경효의대왕), được táng ở Vũ lăng (武陵).
Không rõ vợ của ông là ai, nhưng ông đã tư thông với Hiến Trinh Vương hậu, là cháu gọi ông bằng chú, con của Cao Ly Đới Tông; sinh ra Cao Ly Hiển Tông. An Tông có một người con gái, không rõ mẹ, phong hiệu Thành Mục Công chúa (成穆公主), chị của Hiển Tông.
Nokia Lumia 800

Nokia Lumia 800 là một điện thoại thông minh chạy trên nền tảng hệ điều hành Windows Phone, ra mắt lần đầu vào ngày 26 tháng 10 năm 2011 ở sự kiện Nokia toàn cầu 2011. Đây là chiếc điện thoại đầu tiên của Nokia chạy Windows Phone. Nó đánh dấu xu hướng tập trung vào Windows Phone cho dòng điện thoại giá cao. Lumia 800 co phong cách khá giống với chiếc điện thoại được ra đời sớm hơn chạy trên hệ điều hành Meego Nokia N9. Điểm khác biệt duy nhất là có thêm 1 phím bấm vật lý để chụp ảnh ở phía bên phải của điện thoại và 2 đèn flash được chuyển thẳng ra phía trước ống kính Carl Zeiss. Giống với N9, nó có màn hình AMOLED với chế độ Clear Black giúp chống ánh nắng mặt trời. Kích cỡ màn hình được giảm từ 3,9 inches (854 x 480 pixels) xuống còn 3,7 inches (800x480 pixels) để phù hợp với đặc điểm của Windows Phone, đặc biệt là 3 phím cảm ứng đặt dưới kính. Phần thân máy được làm bằng nhựa polycacbonat có màu trong suốt.
Việc sản xuất phần thân máy được giao cho công ty Compal Electronics ở Trung Quốc. Theo như Nokia, điều này là do thời gian hạn chế cùng với những kinh nghiệm của Qualcomm trong việc sản xuất chip. Model tiếp theo, Lumia 710, sẽ được sản xuất ở nhà máy của Nokia. Chiếc điện thoại sẽ được thiết kế, thử nghiệm và đóng gói ở nhiều khu vực, cùng với nhà máy Nokia ở Salo, Phần Lan.
Mário Fernandes (cầu thủ bóng đá)

Mário Figueira Fernandes (sinh ngày 19 tháng 9 năm 1990 tại São Caetano do Sul, São Paulo) thường được gọi là Mario Fernandes là một cầu thủ bóng đá người Nga gốc Brasil, hiện đang chơi cho câu lạc bộ CSKA Moscow ở vị trí hậu vệ cánh phải.
Sự nghiệp câu lạc bộ.
Mario ký hợp đồng với Grêmio cho đến tháng 3 năm 2014. Anh được chuyển sang Grêmio với mức giá 400-500 nghìn bảng Anh từ São Caetano tháng 3 năm 2009. Ngày 28 tháng 6 năm 2009. anh chính thức ra mắt câu lạc bộ. Các đội bóng lớn như Bayern München, Manchester United, Juventus, Inter Milan, Real Madrid, Barcelona... rất muốn có anh sau màn trình diễn đầy ấn tượng tại Brasil, anh được mệnh danh là "Lúcio mới".
Anh là một trung vệ cao lớn, có những kĩ năng chơi bóng trên không, xử lý khéo léo và tinh tế, anh chủ yếu chơi ở vị trí Trung vệ nhưng cũng có thể đảm nhiệm hậu vệ cánh.
Ngày 25 tháng 4 năm 2012, chủ tịch Grêmio thông báo rằng Fernandes sẽ gia nhập CSKA Moscow với bản hợp đồng trị giá 15 triệu euro.
Mùa giải 2013–14, anh bị chấn thương đầu gối và phải nghỉ thi đấu trong 4 tháng đầu mùa.
Vào ngày 29 tháng 6 năm 2017, Fernandes ký hợp đồng mới với CSKA, giữ anh ở lại câu lạc bộ cho đến mùa hè năm 2022.
Sự nghiệp quốc tế.
Năm 2011, Fernandes được gọi lên đội tuyển Brasil để đá trận Siêu kinh điển Nam Mỹ, nhưng anh đã từ chối với lý do cá nhân. Fernandes có trận đấu ra mắt Brasil trong trận thắng 4–0 trước Nhật Bản vào ngày 14 tháng 10 năm 2014.
Sau khi trở thành công dân Nga, Fernandes quyết định chuyển sang khoác áo đội tuyển quốc gia Nga và được triệu tập tham dự 2 trận đấu giao hữu gặp vào ngày 31 tháng 6 và vào ngày 6 tháng 9 năm 2016. Tuy nhiên, Fernaldes là cầu thủ của CSKA Moscow kể từ tháng 4 năm 2012, điều đó có nghĩa rằng tại thời điểm đó, anh đã không sống ở Nga liên tục trong ít nhất 5 năm. Do đó, anh không đủ điều kiện chơi cho tuyển Nga cho đến tháng 4 năm 2017.
Ngày 23 tháng 3 năm 2017, có thông tin rằng Fernaldes sẽ ra mắt đội tuyển Nga vào 24 tháng 3 trong trận giao hữu với Bờ Biển Ngà, nhưng anh đã không ra sân trong trận đấu đó. Anh có trận ra mắt chính thức cho Nga trong trận giao hữu với đội tuyển Hàn Quốc ngày 7 tháng 10 năm 2017.
Tại World Cup 2018 tổ chức tại Nga, anh đóng một vai trò quan trọng trong màn trình diễn của đội chủ nhà. Ở trận tứ kết gặp đội Croatia, anh đã ghi bàn gỡ hoà 2-2 ở hiệp phụ để đưa trận đấu vào loạt luân lưu. Tuy nhiên sau đó, Fernandes đã đá hỏng ở lượt của mình và Nga để thua Croatia 3-4 trong loạt sút luân lưu.
Ronan Parke

Ronan David Parke (sinh ngày 8 tháng 8 năm 1998), là ca sĩ người Anh. Cậu sinh ra tại Poringland, hạt Norfolk, Vương quốc Anh. Cậu là á quân trong chương trình Britain's Got Talent. Sau chương trình, nhiều nguồn tin cho rằng cậu đã ký hợp đồng với hãng thu âm Sony Music.
Tiểu sử.
Thân thế và con đường đến với âm nhạc.
Ronan Parke sinh ra và lớn lên tại Poringland, một thị trấn nhỏ tại Norfolk, Anh. Cậu là con thứ hai trong một gia đình gồm bốn người. Cha là Maggie Parke, mẹ là Trevor Parke và anh trai Declan Parke. Hiện nay, Ronan Parke là học sinh trường Framingham Earl High School tại quê nhà.
Năm 2011 Ronan Parke tham gia cuộc thi Tìm kiến tài năng nước Anh, Britain's Got Talent. Cậu là một trong những thí sinh xuất sắc nhất của chương trình. Xuất hện với sự giản dị, cùng với giọng hátđược đánh giá là rất tốt, cậu chiếm được cảm tình rất tốt từ phía ban giám khảo và tất cả khán giả. Sau khi vựot qua các vòng thi một các dễ dàng, Ronan Parke lọt vào vòng chung kết. Tại đây, cậu thể hiện ca khúc Because of you của Kelly Clarkson và nhận được sự thích thú và ủng hộ từ phía ban giám khảo và khán giả. Tuy nhiên Ronan về nhì vì có số phiếu bình chọn thấp hơn Jai McDowall 2,6%.
Sự nghiệp hiện nay.
Hai ngày sau đên chung kết, Ronan được cho là đã được Sony Music đề nghị một bản hợp đồng thu âm trị giá 1 triệu bảng Anh. Ngoài ra cậu còn được Simon Cowell đề nghị cho song ca với á quân America's Got Talent 2010 - Jackie Evancho
Ronan đã thực sự gây nên một hiệu ứng khắp nước Anh. Nhiều công ty du lịch và nhiều chương trình âm nhạc đã mời cậu với mức cát-xê 30.000 bảng Anh, gấp đôi so với Jai McDowall - quán quân chương trình.
Ronan Parke thông báo trên facebook rằng " A thousand miles", ca khúc của Vanessa Carlton, có thể trở thành single đầu tay của cậu được phát hành vào ngày 14 tháng 9, năm 2011. Nhưng video "Athousand miles" của Ronan đã được đăng lên Youtube từ ngày 2 tháng 9, năm 2011 và nhận được nhiều phản hồi tích cực từ cư dân mạng.
Phú Trung (phường)

Phú Trung là một phường thuộc quận Tân Phú, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam.
Địa lý.
Phường Phú Trung nằm ở phía đông nam quận Tân Phú, có vị trí địa lý: 
Phường có diện tích 0,89 km², dân số năm 2021 là 43.142 người, mật độ dân số đạt 48.474 người/km².
Lịch sử.
Phường được thành lập vào ngày 5 tháng 11 năm 2003 trên cơ sở 89,65 ha diện tích tự nhiên và 38.397 người của Phường 19, quận Tân Bình, đồng thời với việc thành lập quận Tân Phú.
Hành chính.
Phường Phú Trung được chia thành 7 khu phố.
Vịnh Osaka

 là một vịnh biển ở miền tây Nhật Bản thông với Biển Seto ở phía tây bằng eo biển Akashi. Ở phía nam thì eo biển Kitan thông ra Thái Bình Dương bằng lạch biển Kii. đảo Awaji nằm ở phía tây vịnh còn về phía đông và bắc là đảo Honshu. Dọc bờ biển Honshu là một số hải cảng lớn như Osaka, Kobe, Nishinomiya, Sakai, Amagasaki và Hannan.
Trong vịnh có một số đảo nhân tạo vào thế kỷ 20, tạo nên những cơ sở kỹ nghệ mới như Sân bay quốc tế Kansai. Ngược lại một đảo ở cực nam của vịnh Osaka được bảo vệ để duy trì môi trường thiên nhiên của Vườn quốc gia Setonaikai.
Là cửa ngỏ thông thương, vịnh Osaka tập trung nhiều công nghiệp nặng và kỹ thuật cao. Khu vực này cũng chiếm ưu thế với hệ thống giao thông dày đặc, trong đó có xe lửa cao tốc Shinkansen. Kể từ cuối thế kỷ 20, công nghiệp nặng có phần suy giảm, như trường hợp của Nippon Steel đóng cửa, trong khi kỹ nghệ mới như công nghệ thông tin và nghiên cứu lại khởi sắc.
Awaji (đảo)

 nằm ở tỉnh Hyōgo, Nhật Bản, thuộc phần phía đông của Biển nội địa Seto, giữa hai đảo chính là Honshū và Shikoku. Hòn đảo có diện tích 592,17 km². Giống như là một nơi quá cảnh giữa hai đảo Honshū và Shikoku, Awaji có nghĩa gốc là "đường đến Awa", một tỉnh cũ nằm bên Shikoku qua eo biển Naruto, nay là một phần của tỉnh Tokushima.
Địa lý.
Hòn đảo tách rời khỏi Honshū qua eo biển Akashi và tách rời khỏi Shikoku qua eo biển Naruto. Từ ngày 5 tháng 4 năm 1998 đảo có thể kết nối với Kobe trên đảo Honshū qua cầu Akashi-Kaikyo, cây cầu treo dài nhất thế giới. Kể từ khi hoàn thành đường cao tốc Kobe Awaji Naruto chủ yếu qua phần phía đông của đảo nối giữa Honshū và Shikoku, xoáy nước Naruto đã được tạo thành trên eo biển giữa Naruto, Tokushima và Awaji.
Đới đứt gãy Nojima, thủ phạm gây ra trận động đất Kobe 1995, cắt ngang qua đảo. Một phần của đới đứt gãy được bảo vệ và trở thành Bảo tàng bảo quản Đới đứt gãy Nojima tại để cho mọi người thấy chuyển động của mặt đất qua các con đường, hàng rào và các công trình khác. Bên ngoài khu bảo tồn này, các đới đứt gãy không thể nhìn thấy. và nằm gần Fukura.
Lịch sử.
Theo thần thoại sáng thế trong Thần đạo, đảo Awaji là đảo đầu tiên của các đảo "ōyashima" tạo ra từ hai kami ("thần") Izanagi và Izanami. Awaji tự mình đã tạo thành một tỉnh ("quốc") từ thế kỷ 7 đến thế kỷ 19, Awaji, và là một phần của Nankaidō. Ngày nay trên đảo có ba khu tự quản là Awaji, Sumoto và Minamiawaji.
Đặng Trần Phất

Đặng Trần Phất (1902-1929), bút danh Như Hiền; là nhà văn Việt Nam thời Pháp thuộc.
Tiểu sử.
Ông sinh năm 1902 tại nhà số 37 phố Hàng Thiếc, Hà Nội. Nguyên quán ông là làng Trung Tựu, xã Tây Tựu, huyện Từ Liêm, ngoại thành Hà Nội (nay là huyện Từ Liêm, Hà Nội).
Xuất thân trong một gia đình khoa bảng, ông là con trai thứ tư của Đặng Trần Vỹ (Giải nguyên khoa thi hương năm Tân Mão: 1891) và Lê Thị Bình. Ông mồ côi mẹ năm 13 tuổi. Vợ ông là bà Tô Thị Nhâm (Thạch Lan): con gái cụ Tô Nha cử nhân khoa Canh Tý (1900) người làng Xuân cầu, Văn Giang (nay là Mỹ Văn - Hải Dương)
Ông học tiểu học và trung học (trường Albert-Sarraut) ở Hà Nội. Sau khi thi đỗ Tú tài Pháp và được tuyển vào ngành bưu điện, năm 1926, ông sang Lào làm việc ở Sở bưu điện Viêng Chăn. Ít lâu sau, ông nhận lệnh lên Paksé (Bản vàng) làm việc, rồi bị bệnh mất tại đây vào ngày 22 tháng 6 năm 1929 , và được đưa về an táng nơi quê nhà. Khi ấy, nhà văn Đặng Trần Phất mới 27 tuổi.
Tác phẩm.
Đặng Trần Phất sáng tác từ rất sớm. Bài thơ Tự tình (dài 333 câu lục bát) viết về người mẹ quá cố, đề năm 1919, là tác phẩm sớm nhất còn giữ được.
Các tác phẩm của ông đã xuất bản gồm có: 
Ngoài ra, ông còn một cuốn khác (có lẽ là bút ký) có tên là Những nỗi dọc đường (nhưng hiện còn thất lạc) , và một số bài báo đăng trên "Nam Phong tạp chí, "L’Indépendance TonKin"...
Nhìn chung, các bài thơ của ông đều xoay quanh cảm hứng tâm tình hoặc thế sự; còn hai quyển tiểu thuyết đều được tác giả đề là "xã hội tiểu thuyết". Với hai tác phẩm này, ông được kể là "nhà văn có tiểu thuyết viết bằng tiếng Việt xuất bản vào hàng sớm nhất ở miền Bắc, trước cả Tố Tâm (1925) của Hoàng Ngọc Phách".
Nguyễn Hiệu (định hướng)

Nguyễn Hiệu có thể là một trong các nhân vật sau trong lịch sử Việt Nam:
Cơ Hưng

Cơ Hưng (chữ Hán: 姬興) có thể là một trong các vua chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc:
Cả Sái Cộng hầu và Lỗ Văn công đều là dòng dõi của Chu Văn Vương, trong đó Sái Cộng hầu thuộc thế hệ thứ 9 và Lỗ Văn công thuộc thế hệ thứ 17.
Hồ trăn

Hồ trăn hay quả hồ trăn hay hạt cười hay hạt dẻ cười (Danh pháp khoa học: Pistacia vera) là một loài thực vật thuộc Họ đào lộn hột. Loài này được Carl von Linné miêu tả khoa học đầu tiên năm 1753.
Hồ trăn có nguồn gốc từ vùng Ba Tư nay phân bố rộng rãi ở Iraq, Syria, Liban, Thổ Nhĩ Kỳ, Hy Lạp, Tunisia, Kyrgyzstan, Tajikistan, Turkmenistan, Ấn Độ, Pakistan, Ai Cập, Sicilia, Uzbekistan, Afghanistan, Hoa Kỳ (trồng nhiều ở California) và Việt Nam. Hạt dẻ cười hầu như thường xuất hiện trên các mâm bánh kẹo ngày Tết ở Việt Nam.
Công dụng.
Quả hồ trăn là một trong những nguồn phong phú chất xơ và protein (chất đạm). Bạn có thể ăn ít mà vẫn cảm thấy no lâu. Một phần quả hồ trăn 25 g chứa 2,6 g chất xơ, nhiều hơn các loại hạt khác", chuyên gia dinh dưỡng Naini Setalvad nói. Ngoài ra, 25 g hồ trăn cung cấp hơn 260 mg kali và nhiều khoáng chất khác giúp duy trì huyết áp.
Ăn hạt cười (quả hồ trăn) có thể chống được béo phì, thừa cân và giảm nguy cơ mắc bệnh tim, tiểu đường và các hội chứng trao đổi chất, hạt cười có hàm lượng HDL-C, folate, protein C-reactive và homocysteine thấp, qua đó giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch và ung thư, hiệu quả đặc biệt của quả hồ trăn trong việc giảm chất béo và lipoprotein, tác nhân gây bệnh tim mạch.
Quần đảo Gotō

 là nằm trên biển Hoa Đông, ngoài khơi phía tây của đảo Kyūshū. Quần đảo về mặt hành chính thuộc tỉnh Nagasaki.
Địa lý.
Quần đảo gồm tổng cộng 140 đảo, 5 đảo chính trong đó là:
, 
, và
Nhóm đảo này kéo dài xấp xỉ . Phía bắc của quần đảo là đảo Tsushima trên eo biển Triều Tiên, và phía đông là Kyūshū và phần còn lại của tỉnh Nagasaki. Quần đảo cách khoảng 100 km từ cảng Nagasaki. Hải lưu Tsushima (một nhánh của hải lưu Kuroshio) vòng quanh đảo.
Phía nam là hòn đảo chính, đảo Fukue, dài xấp xỉ 25 km từ bắc đến nam và 25 km từ đông sang tây; đảo chính ở phía bắc, Nakadori, dài xấp cỉ 40 km từ bắc đến nam và 20 km từ đông sang tây ở điểm lớn nhất. Tuy nhiên, hầu hết đảo Nakadori lại khá hẹp, chủ yếu chỉ rộng khoảng 6 km. Đất trồng tại đảo Fukue có độ cao; hươu nai và các loài thú săn khác có nhiều, cá hồi khá phong phú ở các dòng suối trên núi.
Do việc hợp nhất vào năm 2004, thành phố Gotō được hình thành. Thành phố quản ly các đảo Fukue, Hisaka, Naru, và bảy hòn đảo có người cư trú khác. Thị trấn Shinkamigotō, cũng được hình thành từ lần hợp nhất năm 2004, quản lý các đảo Nakadōri và Wakamatsu.
Nhân khẩu.
Nhiều cư dân trên quần đảo là hậu duệ của những người Ki-tô hữu Công giáo La Mã có nguồn gốc từ giáo phái Kakure Kirishitan, và cho đến ngày nay những người Hanare Kirishitan vẫn tồn tại ở đây, song phần lớn đã quay trở lại Công giáo sau khi tôn giáo này được hợp pháp hóa vào thế kỷ 19 hoặc cải sang các tín ngưỡng trước đó. Quần đảo có một số nhà thờ Công giáo, cổ vào nổi tiếng nhất trong số này là nhà thờ Dozaki, xây năm 1868 và năm cách 6 km về phía bắc của cảng Fukue.
Sản xuất.
Các loại hải sản như hàu và nhím biển là các sản phẩm chủ yếu của quần đảo. Dầu hoa trà tự nhiên của đảo Fukue nổi tiếng tại Nhật Bản trong việc sử dụng để làm mỹ phẩm.
Giao thông.
Sân bay Goto-Fukue (FUJ/RJFE) nằm trên đảo Fukue. Dịch vụ phà từ Nagasaki và Sasebo do công ty Kyusyu Shosen Co. Ltd điều hành.
Fukue (đảo)

 là đảo lớn nhất và nằm ở cực nam của quần đảo Gotō tại Nhật Bản. Hòn đảo là một phần của thành phố Gotō thuộc tỉnh Nagasaki. Sân bay Goto-Fukue nằm trên đảo.
Fukue nhìn chung có khí hậu ấm áp và rất ẩm ướt (Köppen "Cfa") với mùa hè nóng và rất ẩm và mùa đông mát và ẩm và thực tế không có tuyết rơi ở phần phía nam của đảo. Mặc dù vậy, vào những tháng mùa đông, dòng nước lạnh chảy xuống phía nam từ biển Okhotsk theo tuyến phìa đông của áp cao Siberi khiến cho thời tiết âm u và có ít ánh nắng hơn so với bờ biển "San‘in" từ Hagi đến Wakkanai. Giống như phần còn lại của Kyūshū, Fukue và các đảo khác của quần đảo Gotō hay bị ảnh hưởng của bão vào mùa hè vf mùa thu với lượng mưa từng lên đến vào ngày 10 tháng 9 năm 2005 và vào ngày 7 tháng 7 năm 1987. Tháng ẩm ướt nhất từng được ghi nhận là tháng 7 năm 1987 với lượng mưa và tháng khô nhất là tháng 11 năm 1971 chỉ với .
Quần đảo Satsunan

 là một nhóm các đảo tạo thành phần phía bắc của quần đảo Nansei (hay quần đảo Ryukyu). Toàn bộ nhóm đảo thuộc về tỉnh Kagoshima, Nhật Bản.
Lịch sử.
Mặc dù Satsunan có nghĩa là phía nam của Satsuma-no Kuni ("Tát Ma quốc"), song nhóm đông bắc của quần đảo Ōsumi từng tạo thành "quốc" Tane trong một thời gian ngắn vào thế kỷ 8 và 9 và sau đó hợp nhất vào quốc Ōsumi. Quần đảo Tokara và nhóm tây bắc của quần đảo Ōsumi thuộc về huyện Kawanabe của "quốc" Satsuma. Quần đảo Amami nằm ngoài hệ thống hành chính Ritsuryō Mặc dù sau đó, nó đã nằm dưới quyền của phiên Satsuma trong thời kỳ Edo.
Năm 1879, quần đảo Amami trở thành Huyện Ōshima của tỉnh Kagoshima. Quần đảo Tokara và nhóm tây bắc của quần đảo Ōsumi được chuyển về huyện Ōshima vào năm 1897, và sau đó chuyển về Huyện Kagoshima vào năm 1973. Sau Thế chiến II, quần đảo Tokara và quần đảo Amami nằm dươi sự kiểm soát của Hoa Kỳ. Quần đảo Tokara trở về Nhật Bản vào năm 1952, và sau đó là quần đảo Amami năm 1953.
Quần đảo Ōsumi

 tạo thành phần phía bắc của quần đảo Satsunan, Nhật Bản. Quần đảo cách phía nam của bán đảo Osumi ở Kyūshū khoảng 60 km về phía nam.
Các đảo trong quần đảo có nguồn gốc núi lửa và có tổng diện tích 1.030 km². Quần đảo có khí hậu cận nhiệt đới. Đỉnh cao nhất của quần đảo Ōsumi là "Miyanoura-dake" với cao độ 1.935 mét thuộc đảo Yakushima.
Quần đảo gồm 3 đảo chính:
và các đảo nhỏ như:
Dân số quần đỏ khỏng 50.000 người và trong đó có 19.000 sống ở thành phố Nishinoomote ở bờ biển tây bắc của đảo Tanegashima. Quần đảo là một phần của tỉnh Kagoshima.
Giao thông.
Nhu cầu hàng không của quần đảo được đáp ứng với Sân bay Tanegashima mới và sân bay Yakushima. Có thể kết nối đến Kagoshima và quần đảo Amami bằng các tuyến phà thường xuyên.
Lịch sử.
Không rõ là quần đảo đã được khám phá khi nào. Các đề cập đầu tiên về nó được ghi trong "Nihon Shoki" (Nhật Bản thư kỷ) từ năm 720. Năm 1543 một tàu của Trung Hoa cùng với một người Bồ Đào Nha tên là Mendes Pinto đã bị mắc cạn trên đảo và do vậy đã đem mía và súng cầm tay đến Nhật Bản. Cho đến thời nay, súng cầm tay còn được gọi một cách thông tục tại Nhật Bản là "Tanega-shima,". Tên thực tế, Pinto không phải là người Bồ Đào Nha đầu tiên tiếp xúc với Nhật Bản, mặc dù ông đã ghé thăm Tanegashima ngay sau đó và truyền thuyết kể rằng ông đã kết hôn với một phụ nữ bản địa và có một con trai. Những người châu Âu đến giao thương không chỉ có súng mà còn có xà phòng, thuốc là và các hàng hóa khác.
Năm 1969 "Trung tâm Không gian Tanegashima" (TNSC) bao gồm một sân bay vũ trụ đã được Cơ quan nghiên cứu và phát triển hàng không vũ trụ Nhật Bản mở. TNSC nằm ở cực đông nam của đảo Tanegashima.
Quần đảo Tokara

 là một nhóm đảo thuộc quần đảo Satsunan, một phần của quần đảo Nansei (hay quần đảo Ryukyu). Toàn bộ quần đảo thuộc Làng Toshima, tỉnh Kagoshima, Nhật Bản.
Dầu lai có củ

Dầu lai có củ hay còn gọi dầu lai lá sen, sen lục bình (danh pháp hai phần: Jatropha podagrica) là một loài thực vật có hoa thuộc chi Dầu mè, họ Đại kích. Nó là một loài đặc hữu của vùng nhiệt đới châu Mỹ, nhưng đã được trồng làm cảnh ở khắp nơi trên thế giới. Hoa của cây có màu đỏ, nở quanh năm. Cả cây chứa chất độc curcin.
"J. podagrica" có khả năng thu hút mạnh với nhiều loài bướm ở nơi nó được trồng.
Đặc điểm sinh học.
Cây bụi, cao đến 2,5 mét, lá nhẵn, thân phình to ở gần gốc. "Lá": Cuống lá dài 10 – 20 cm; lá bản tròn, chia 3-5 thùy hình ovan (trứng) hoặc ô-van ngược, thùy giữa có thể tới 11 cm (với lá to 20 cm), các thùy cạnh thường nhỏ hơn một chút; mặt dưới lá nhạt. "Hoa:" Hoa dạng chùm dày, rộng lên tới 26 cm, cuống hoa có thể dài đến 20 cm; lá bắc hình tam giác, dài 2 mm, bán cấp đỉnh. Hoa đực: lá đài hình ô-van, cánh hoa hình ô-van ngược, đỉnh tù, màu đỏ tươi; nhị hoa dài 6-8,5 mm, dạng sợi mọc ra từ đáy bông; bao phấn màu da cam. Hoa cái: Lá đài hình ô-van hoặc e-líp, dài 2 mm, đỉnh tù; cánh hoa dài 6–7 mm. "Quả:" hình e-líp tròn xoay (elipxoit), ba thùy; đường kính 1,5 cm, đỉnh cụt, nứt tách khi chín. Hạt hình elip (elipxoit), nhục phụ nhỏ.
Móng bò trắng

Móng bò trắng, móng bò nhọn (danh pháp hai phần: Bauhinia acuminata) là một loài thực vật có hoa đặc hữu của Đông Nam Á. Không thể xác định vùng đặc hữu chính xác của loài do loài này được lai tạo và nhân giống phổ biến, nhưng có thể đây là loài cây từ Malaysia, Indonesia (Java, Borneo, Kalimantan, Quần đảo Nusa Tenggara), và Philippines.
Cây móng bò trắng có thể phát triển cao đến 3 mét. Như các loài khác thuộc chi Ban, lá cây gồm có hai thùy, và có dạng như móng chân bò; dài và rộng tương ứng 6 và 15 centimet, phần khuyết vào trong sâu khoảng 5 cm; cuống lá dài từ 1,5 đến 4 cm. Các hoa có mùi thơm, đường kính từ 8 đến 12 cm, gồm năm cánh hoa màu trắng, mười nhị hoa có đầu nhị màu vàng và một nhụy hoa có đầu nhụy màu xanh lá. Quả của cây có dạng quả đậu dài từ 7,5 đến 15 cm, rộng 1,5 đến 1,8 cm.
Cây móng bò trắng được lai tạo rộng rãi ở những vùng nhiệt đới để trồng làm cảnh.
Bùi Tuấn Dũng

Bùi Tuấn Dũng là đạo diễn phim làm việc tại Hãng phim truyện Việt Nam. Anh là một trong những đạo diễn trẻ của thế hệ đạo diễn thành danh đầu thế kỉ 21 với cả hai mảng, phim truyện nhựa và phim truyền hình. Anh còn làm giám khảo trong các kì Liên hoan phim Quốc gia như giải "Cánh Diều", "Bông Sen"...
Đã tham gia sản xuất nhiều phóng sự tài liệu, truyền hình thực tế và những sự kiện lớn truyền hình trực tiếp... Từng tham gia xây dựng những dự án lớn về thời sự và giải trí. Đã cộng tác với các đơn vị truyền thông lớn như VTV, HTV, VTC, TV Plus, TFS, VFC, FPT, Tincom media, IB group, Hãng phim Hội nhà Văn, Hãng phim Việt – BHD… Đã cộng tác các đơn vị truyền thông nước ngoài như Hãng phim Vân Nam – Trung Quốc, đài Truyền hình Wisma – CHLB Đức…
Tiểu sử.
Bùi Tuấn Dũng sinh ngày 12 tháng 7 năm 1972, tại Thái Thụy, Thái Bình; trong một gia đình quân đội với một người anh anh trai đã hy sinh khi Tuấn Dũng mới 3 tuổi. Với năng khiếu nghệ thuật có sẵn, anh thi vào trường Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội.
Sự nghiệp.
Khi đang là sinh viên, anh đã được làm trợ lý cho phim Sống mãi với thủ đô"." Năm 2000, Tuấn Dũng là sinh viên duy nhất của lớp đạo diễn điện ảnh chỉ có 2 sinh viên tốt nghiệp năm đó. Sau khi tốt nghiệp, anh đầu quân cho Hãng phim truyện Việt Nam, tham gia giảng dạy tại Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội và Điện ảnh Quốc tế Sài Gòn, anh từng là thành viên Ban Giám khảo nhiều kỳ Liên hoan phim Việt Nam…
Ngoài ra, cũng không quên điểm qua vai trò biên kịch của nam đạo diễn. Thuở còn đi học, nam đạo diễn cũng tham gia vai trò này với hai bộ phim từng phát sóng trên VTV3 là Thời gian để sống (1997), Trước thềm thế kỉ (1998). Một số kịch bản phim truyền hình gây ấn tượng với khán giả có thể điểm qua như Vòng tròn cạm bẫy (đồng biên kịch với Hồng Anh), Bình minh phía trước (2022).. Đặc biệt với Vũ điệu tử thần "-" phim điện ảnh đầu tiên do anh chắp bút kiêm đạo diễn. 
Năm 2004, Bùi Tuấn Dũng được Hãng Phim Truyện Việt Nam giao đạo diễn bộ phim truyện nhựa Đường thư, đây là phim đầu tay của anh; anh là đạo diễn phim nhựa trẻ nhất của hãng lúc bầy giờ. Với bộ phim Những người viết huyền thoại, anh và cả đoàn đã dành được 6 giải tại LHP Việt Nam lần thứ 18 và 4 Giải thưởng của Hội Điện ảnh Việt Nam.
Tòa soạn điện tử

Tòa soạn điện tử (hay còn gọi với tên đầy đủ là "Tòa soạn báo điện tử" là cơ quan báo chí chuyên sản xuất và phát hành các bài báo dưới dạng ấn bản điện tử (còn gọi là báo điện tử hay báo mạng).
Tòa soạn điện tử tương tự các tòa soạn báo của báo giấy thông thường, đều có các cấp bậc, chức vụ đảm nhận những nhiệm vụ khác nhau từ tổng biên tập, thư ký tòa soạn, biên tập viên, phóng viên, quảng cáo... nhưng không thể thiếu Ban điện tử. Ban này có trách nhiệm quản lý, biên tập và xử lý trang tin điện tử (Nếu là báo điện tử kết hợp báo giấy) hoặc quản lý toàn bộ tòa soạn (nếu không có ấn bản báo giấy).
Tòa soạn điện tử có thể là một bộ phận trực thuộc tòa soạn báo thông thường dưới tên gọi là Ban điện tử hoặc toàn toàn độc lập ví dụ như Vnexpress hoặc VietNamNet. Tương tự như các tòa soạn thông thường, mỗi tòa soạn điện tử có thể "phát hành" một hoặc nhiều tờ báo điện tử, chuyên trang điện tử khác nhau.
Một tòa soạn điện tử thông thường được hỗ trợ quản lý và điều hành bởi một phần mềm là phần mềm tòa soạn điện tử. Phần mềm tòa soạn điện tử là hệ quản trị nội dung với mô hình như một tòa soạn báo hoạt động trên môi trường Internet.
Với ưu thế tận dụng tối đa sức mạnh về công nghệ, toàn bộ quy trình biên tập, duyệt đăng, xuất bản, quảng cáo... hoàn toàn dựa trên nền tảng công nghệ thống nhất, Tòa soạn điện tử có thể giúp giảm thiểu các chi phí quản lý, chi phí phát hành, tăng hiệu quả và năng suất hoạt động so với báo giấy truyền thống, do đó có nhiều đánh giá cho rằng báo điện tử sẽ thay thế báo giấy trong tương lai không xa.
Người cô đơn (phim 1972)

Người cô đơn là một bộ phim tâm lý, có phần lãng mạn của đạo diễn Hoàng Thi Thơ, ra mắt năm 1972.
Nội dung.
Truyện phim là cuộc đời của một nhạc sĩ tài hoa bị thất thế do thời cuộc, nhiều phen lận đận cho đến chết.
Diễn xuất.
Thanh Nga, Vân Hùng, Túy Hoa, Ngọc Đức, Thảo Sương, Huy Khanh, Minh Ngọc, Hoàng Long, Kim Ngọc, Ngọc Trai, Bà Bảy Ngọc, Chú Lùn, Bé Tâm, Bé Châu, Mỹ Hà, Mỹ Dung, Ngọc Tuyết, Duy Chúc, Hồng Oanh, Minh Tâm, Viễn Phương, Minh Phương, Phát Giàu, Năm Phới.
Cùng các tài tử ngoại quốc Mỹ, Nhật, Philippines. Với sự tham gia của 2 ban nhạc CBC Bích Loan, Maxim Ngọc Hiếu. Cùng các giọng ca: Thái Thanh, Tuyết Hằng, Bích Loan, Nguyên Khang, Ngọc Hiếu
Hậu trường.
Nhạc phim.
Sáng tác: Hoàng Thi Thơ&lt;br&gt;Thể hiện: Thái Thanh
Sáng tác: Hoàng Thi Thơ&lt;br&gt;Diễn xuất: Thanh Nga&lt;br&gt;Giọng hát: Tuyết Hằng
Sáng tác: Hoàng Thi Thơ&lt;br&gt;Thể hiện: Bích Loan và ban nhạc CBC
Sơn ca Nhật Bản

Sơn ca Nhật Bản (danh pháp hai phần: Alauda japonica) là một loài chim thuộc Họ Sơn ca. Đây là loài đặc hữu Nhật Bản.
Robert Fico

Robert Fico (sinh ngày 15 tháng 9 năm 1964) là một chính trị gia Slovakia. Ông từng hai lần làm Thủ tướng Chính phủ Slovakia từ 2006 đến 2010 và từ 2012 đến 2018. Ông từng là lãnh đạo của Đảng Dân chủ Xã hội Smer từ năm 1999.
Tiểu sử.
Fico đã sinh năm 1964, tại thị trấn Topoľčany. Cha ông là một nhà điều hành xe nâng và mẹ của ông làm việc trong một cửa hàng giày. Fico có hai anh chị em, ông kết hôn với Svetlana Ficová, họ có một con trai.
Fico tốt nghiệp luật từ trường đại học tại Tiệp Khắc, ông tốt nghiệp Khoa Luật của Đại học Comenius ở Bratislava và sau đó làm việc cho Viện Nhà nước và Pháp luật của Viện Hàn lâm Khoa học Slovakia. Ông gia nhập Đảng Cộng sản Tiệp Khắc vào năm 1987. Sau khi cuộc Cách mạng Nhung năm 1989, sau sự sụp đổ của chế độ cộng sản tại Tiệp Khắc, Fico gia nhập Đảng Cánh hữu Dân chủ (SDL), một tổ chức kế thừa của Đảng Cộng sản Slovakia. Từ 1994 đến 2000 Fico đại diện cho Slovakia là cố vấn pháp lý tại Tòa án Nhân quyền châu Âu nhưng bị thua tất cả 14 trường hợp mà ông xử lý.
Dâm dương hoắc hoa to

Dâm dương hoắc hoa to (tên khoa học: Epimedium grandiflorum) là một loài thực vật có hoa trong họ Berberidaceae, bản địa Trung Quốc, Nhật Bản và Triều Tiên. Nó có thể có các đặc trưng kích thích tình dục do sự hiện diện của Icariin và được tin là gây ra gia tăng hoạt động tình dục cho những con dê. Nó thường được đóng gói thành viên nang với các thành phần khác hoặc được bán như là bông hoặc bột thảo dược với tên gọi "Horny Goat Weed". Cây này có thân màu đỏ tươi với những chiếc lá hình trái tim màu xanh lá cây và một chút lông ở mặt dưới. Loài này phát triển tối đa tới và vào mùa xuân sinh ra hoa màu tím nhạt.
Dâm dương hoắc lá hình tim

Dâm dương hoắc lá hình tim (danh pháp hai phần: Epimedium brevicornu) là một loài cây thuộc Họ Hoàng mộc. Cây thân thảo cao 20–60 cm. Lá hình tim tròn, dài khoảng 5 cm, rộng 6 cm, đầu hơi nhọn, mọc ở gốc và thân cây, chụm ba kép, thường 9 lá chét, hiếm khi 5 lá chét. Hoa trắng hay vàng nhạt, đường kính khoảng 1,5 cm. Hoa nở vào tháng 5-6, kết quả tháng 6-8, quả nang.
Vùng phân bố: Rừng, bụi rậm, sườn dốc; cao độ 600-3.500 m tại Trung Quốc (các tỉnh Cam Túc, Hà Nam, Hồ Bắc, Thanh Hải, Thiểm Tây, Sơn Tây, Tứ Xuyên).
Chi Dâm dương hoắc

Chi Dâm dương hoắc (danh pháp khoa học: Epimedium) là một chi thực vật thuộc Họ Hoàng mộc. Chi này có khoảng 64 loài. Phần lớn các loài là loài đặc hữu miền nam Trung Quốc, với một số loài phân bố xa tận châu Âu. Chi này có một số loài dâm dương hoắc có tính chất kích thích tình dục và được sử dụng làm thuốc.
Các loài.
Khoảng 64 loài, gồm:
Tác dụng làm thuốc.
Cây này có nhiều loài khác nhau đều được dùng làm thuốc. Có thể: Lấy kéo cắt hết gai chung quanh biên lá, cắt nhỏ như sợi tơ to, rây sạch mảnh vụn là dùng được. Hoặc dùng rễ và lá, cắt hết gai chung quanh rồi dùng mỡ dê, đun cho chảy ra, gạn sạch cặn, cho Dâm dương hoắc vào, sao qua cho mỡ hút hết vào lá, lấy ra ngay, để nguội là được. Hoặc rửa sạch, xắt nhỏ, phơi khô, sao qua. Có thể tẩm qua rượu rồi sao qua càng tốt.
Tác dụng: