Tên miền quốc gia cấp cao nhất

 
Tên miền quốc gia cấp cao nhất (tiếng Anh: "Country code top-level domain", viết tắt là ccTLD) hay gọi tắt là tên miền quốc gia là 1 tên miền cấp cao nhất Internet, được dùng hoặc dự trữ cho 1 quốc gia hoặc 1 lãnh thổ phụ thuộc. Tên xác định tên miền quốc gia dài 2 ký tự, và tất cả các tên miền cấp cao nhất có 2 ký tự đều là tên miền quốc gia. Việc tạo ra và ủy quyền cho các tên miền quốc gia được thực hiện bởi Tổ chức cấp phát số hiệu Internet ("Internet Assigned Numbers Authority", IANA), với một số ngoại lệ nhất định được ghi ở dưới tương ứng với mã quốc gia ISO 3166-1 alpha-2 được duy trì bởi Liên Hợp Quốc.
Việc ủy quyền và quản lý.
IANA (hiện kết giao ICANN) chịu trách nhiệm trong việc xác định một cơ quan được ủy thác thích hợp cho mỗi tên miền quốc gia. Quyền quản trị và quản lý sau đó được ủy quyền cho thực thể đó, nơi sẽ chịu trách nhiệm cho các chính sách và hoạt động của tên miền; các cơ quan được ủy quyền hiện nay có thể tham khảo tại danh sách các tên miền quốc gia của IANA. Mỗi một tên miền quốc gia do đó sẽ có những yêu cầu và mức phí đăng ký tên miền con khác nhau. Có thể là yêu cầu phải có mặt trong nước (như công dân hay có liên hệ đến tên miền quốc gia đó), ví dụ như tên miền của Canada (.ca) và Đức (.de), hoặc sự đăng ký có thể mở rộng cho mọi thực thể.
ISO 3166-1 và Tên miền quốc gia.
Mã ISO 3166-1 không được dùng làm tên miền quốc gia.
Các mã .eh và .kp, tuy trên lý thuyết là có thể dùng làm tên miền quốc gia cho Tây Sahara và CHDCND Triều Tiên, nhưng chưa từng được dùng và không tồn tại trong Hệ thống phân giải tên miền (DNS). Cũng tương tự như vậy, mã .cs (Serbia và Montenegro) không được gán cho nước nào cả (.cs trước đây được dùng cho Tiệp Khắc). .tl (Đông Timor), hiện nay được dùng thay cho .tp.
Những mã hiện hành khác của ISO 3166-1 đã được gán và tồn tại trong DNS. Tuy nhiên, một số trong số này hiện chưa được dùng một cách hiệu quả. Cụ thể là, tên miền quốc gia của lãnh thổ thuộc Na Uy, Đảo Bouvet (.bv) và tên miền cho Svalbard và Jan Mayen (.sj) đang tồn tại trong DNS, nhưng chưa có tên miền con nào được gán, và hiện tại chính sách của Norid là sẽ không gán cho một ai. Chỉ có một tên miền con vẫn được đăng ký trong .gb (ISO 3166-1 cho Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland) và không chấp nhận sự đăng ký nào khác. Những trang ở Anh nói chung sử dụng .uk (xem ở dưới).
Tên miền quốc gia không nằm trong ISO 3166-1.
Có 6 tên miền quốc gia hiện đang sử dụng mà không phải 2 hai chữ ISO 3166-1. Một vài mã nằm trong các mã hai chữ ISO 3166-1 đã cũ (hiện giờ nằm trong ISO 3166-3).
Những tên miền quốc gia đã thành quá khứ.
Có hai tên miền quốc gia đã bị xóa sau khi mã 2 chữ tương ứng bị rút khỏi ISO 3166-1, đó là .cs (cho Tiệp Khắc) và .zr (cho Zaire). Cũng có một tên miền quốc gia cho Đông Đức, .de, nhưng chưa bao giờ được sử dụng. Có thể có một khoản chậm trễ giữa thời gian rút tên khỏi ISO 3166-1 với thời gian xóa khỏi DNS; ví dụ như, .zr đã rút khỏi ISO 3166-1 vào năm 1997, nhưng tên miền quốc gia .zr vẫn không bị xóa cho đến năm 2001. Những tên miền quốc gia khác tương ứng với ISO 3166-1 cũ chưa được xóa; trong một vài trường hợp chúng sẽ chẳng bao giờ được xóa do sự khủng hoảng có thể xảy ra vì đã được sử dụng quá nhiều. Ví dụ như, tên miền quốc gia .su của Liên Xô vẫn còn được sử dụng hơn 1 thập kỷ kể từ khi .su bị loại khỏi ISO 3166-1.
Những cách dùng tên miền quốc gia không theo quy ước.
Việc hạn chế đăng ký mềm mỏng với một vài tên miền quốc gia đã dẫn tới những tên miền như I.am, tip.it, start.at và go.to. Những biến thể khác của cách dùng tên miền quốc gia được gọi là lách tên miền, trong đó tên miền cấp 2 và tên miền quốc gia được dùng chung với nhau để tạo một từ hoặc một danh hiệu. Điều này đã dẫn tới có những tên miền như blo.gs của Nam Georgia và Quần đảo Nam Sandwich (.gs), del.icio.us của Hoa Kỳ (.us), và cr.yp.to của Tonga (.to). (Những tên miền không phải mã quốc gia cũng được sử dụng, như inter.net sử dụng tên miền quốc tế .net, có thể là vụ lách tên miền đầu tiên trên thế giới).
Tên miền quốc gia hư danh.
Những tên miền quốc gia hư danh là những tên miền được sử dụng phần lớn với mục địch kinh doanh, thường ở bên ngoài đất nước, vì cái tên của nó.
Một số ví dụ:
Liên kết ngoài.
[[Thể loại:Tên miền quốc gia cấp cao nhất|*]]
[[Thể loại:Mã quốc gia]]
[[Thể loại:Tên miền cấp cao nhất]]
[[Thể loại:Hệ thống tên miền]]
[[de:Top-Level-Domain#Länderspezifische Top-Level-Domains (ccTLD)]]
[[fr:Domaine de premier niveau#Domaine national de premier niveau]]
[[sl:Seznam vrhnjih internetnih domen]]