Lâm Thao (xã)

Lâm Thao là một xã nằm ở phía nam huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh.
Xã Lâm Thao được thành lập năm 1948 trên cơ sở các làng của tổng Lâm Thao, phủ Thuận An, trấn Kinh Bắc.
Địa giới hành chính của xã: nằm ở phía Nam của huyện Lương Tài và của tỉnh (điểm cực Nam của tỉnh Bắc Ninh thuộc về thôn Ngọc Quan); cách trung tâm huyện  Lương Tài 6 km, cách trung tâm tỉnh Bắc Ninh 30 km. Xã Lâm Thao phía Bắc giáp với xã Bình Định (cùng huyện), phía Nam giáp với xã Thạch Lỗi, Ngọc Liên (huyện Cẩm Giàng – Hải Dương), Phía Đông giáp xã Phú Lương (cùng huyện), phía Tây giáp với xã Cẩm Hưng (Cẩm Giàng – Hải Dương). Theo quy hoạch, xã Lâm Thao sẽ trở thành đô thị loại V, là đô thị công nghiệp, dịch vụ, thương mại, cửa ngõ phía Tây Nam của huyện Lương Tài.
Xã Lâm Thao có diện tích tự nhiên là 628,22 ha, trong đó có 344,01 ha đất canh tác; còn lại là đất thổ cư, sông ngòi và các công trình phúc lợi khác. Dân số hiện nay 6.885 người.
Đây vốn là vùng đất trũng có nhiều đầm lầy, ao hồ, rừng rậm. Do vậy mà xa xưa vùng đất này được gọi là "Lâm Thao" (rừng và nước). Cũng chính ở vùng sông nước ấy từ lâu đã thu hút dân cư các vùng về sinh cơ lập nghiệp bằng nhiều nghề như: trồng lúa, chăn nuôi, đánh bắt thủy sản, buôn bán, làm thợ… tạo nên các làng xóm trong vùng Lâm Thao trù phú với nền văn hiến lâu đời. Vào thời vua Gia Long, vùng đất Lâm Thao được chọn là lỵ sở của huyện Lang Tài và đã được sách "Đại Nam nhất thống chí" ghi: "Lỵ sở huyện Lang Tài ở xã Kim Thao (thuộc tổng Lâm Thao), luỹ tre, chu vi 92 trượng".
Đến thời Hậu Lê (thế kỷ XVII – XVIII), Lâm Thao đã nổi tiếng là một vùng trù phú và văn hiến với các làng cổ như: Xuân Lan (tên nôm là Sen, tên hiện nay là Ngọc Quan), Bảo Tháp (tên nôm là Tháp, tên hiện nay là Kim Thao), Bảo Thao (tên hiện nay là Lâm Thao), Bảo Khám (tên nôm làng Khám, tên hiện nay là Ngọc Khám), Thái Trì (tên nôm làng Đìa). Ở huyện Lang Tài, các xã đều có phường hát, duy có phường hát ở làng Xuân Lan, các vở hát chèo được Lan Trì tiên sinh Vũ Trinh biên soạn nên có những lời lẽ và điệu hát đẹp, nhã, có tính chất khuyên răn không có những lời lẽ quê mùa, đáng được truyền tụng ("Công chúa Lạc Xương, Lưu Bình-Dương Lễ, Chu Mãi Thần, Hán-Sở…")”.
Sách "Đồng Khánh dư địa chí" cho biết tổng Lâm Thao là tiêu biểu về học hành ở huyện Lương Tài.
Hiện nay xã Lâm Thao  gồm 6 thôn: Kim Thao, Ngọc Khám, Lâm Thao, Nhiêu Đậu, Thái Trì, Ngọc Quan.
Truyền thống họ Vũ làng Xuân Lan.
nghĩa là: "Nghìn năm sự đậu đạt vẫn còn mãi; Một dải sông làng Xuân Lan sóng dạt dào"
Từ thế hệ của ông nội danh nhân Vũ Miên là Vũ Xuân (được ban Đặc tiến kim tử vinh lộc đại phu, Ngự sử đài Thiêm đô ngự sử, tước Triệu Phái bá) cho đến nay thế hệ nào cũng có những người thành danh. Thời khoa cử Nho học, con cháu họ Vũ từ đời ông Vũ Xuân đều có người đỗ đạt làm quan, số người đậu khoa bảng của tổng Lâm Thao chủ yếu thuộc về hậu duệ ông Vũ Xuân ở làng Xuân Lan; trong đó có nhiều người giữ những cương vị quan trọng trong Triều đình phong kiến. Sách "Bắc Ninh dư địa chí" gọi dòng họ ông Vũ Xuân là "Vọng tộc đất Lương Tài".
Các cháu nội ông Triệu Phái bá Vũ Xuân ở làng Ngọc Quan xét tới nay có đầy đủ các vị thủ khoa từ Nho học (Đầu xứ, Giải nguyên, Hội nguyên, thi Đình) đến hiện đại, và trong cả nước chỉ có ít địa phương có được đặc điểm này: làng Ngọc Quan thực sự xứng đáng là một trong những điểm sáng của cả nước, và nếu như làng Mộ Trạch được gọi là "làng Tiến sĩ xứ Đông" thì hoàn toàn đúng đắn khi gọi làng Ngọc Quan là "làng Khôi nguyên xứ Bắc". Bắt nguồn từ truyền thống của làng Mộ Trạch - xứ Hải Đông, dòng họ Vũ này đã và đang đóng góp những người ưu tú làm rạng danh xứ Kinh Bắc.