Thiên hoàng Daigo

 (6 tháng 2 năm 885 – 23 tháng 10 năm 930) là vị thiên hoàng thứ 60 của Nhật Bản, theo Danh sách Thiên hoàng truyền thống. Ông trị vì từ năm 897 đến 930, sau đó truyền ngôi cho con là Suzaku và xuất gia đi tu theo Phật giáo. Lăng Daigo được gọi là "Nochi no Yamashina no misasagi" và hiện còn tồn tại ở Fushimi-ku, Kyoto.
Phả hệ.
Daigo có tên húy Atsuhito (敦仁, "Đồn Nhân") và được gọi là Atsuhito"-shinnō" (敦仁親王, "Đôn Nhân Thân vương"). Ông là con trưởng của Thiên hoàng Uda với Fujiwara no Taneko, con gái Nội đại thần Fujiwara no Takafui. Năm 897, Uda nhường ngôi cho Atsuhito và lên làm Thái thượng hoàng.
Atsuhito, tức Thiên hoàng Daigo, có 21 người vợ. Họ sinh hạ 36 người con trai và con gái cho ông.
Các sự kiện dưới thời Daigo.
Năm 898, Daigo (Đề Hồ) đổi niên hiệu từ Khoan Bình thành Xương Tai, mở đầu một triều đại kéo dài 34 năm. Khác với phần lớn các vua Nhật trong thời đại này, Daigo đích thân trị nước, không dựa dẫm vào các nhiếp chính thuộc dòng họ Fujiwara, dù bản thân Daigo cũng có dòng máu Fujiwara.
Vua Đại Vĩ Hài của vương quốc Bột Hải tiếp tục bang giao với Nhật Bản (đời Thiên hoàng Daigo).
Trong thời kỳ này vua Chân Huyên của Hậu Bách Tế cử sứ thần sang Nhật Bản (đời Thiên hoàng Daigo) để giao thương giữa hai nước.
Daigo đã cho xây nhiều đại sảnh ở chùa Daigo, tiêu biểu là đại sảnh Yakushi.
"Công khanh" (Kugyō).
"Công Khanh" ("Kugyō", 公卿) là thuật ngữ chỉ một nhóm người có quyền lực lớn vây quanh vua Nhật trước thời Minh Trị. Thôn thường, Công khanh chỉ bao gồm từ 3 đến 4 người. Họ xuất thân là con cháu quan lại được thừa ấm, được thăng quan tiến chức nhờ kinh nghiệm và xuất thân. Thời vua Daigo, nhóm "Công khanh" trong chính phủ bao gồm:
Niên hiệu.
Trong thời trị vì của mình, Daigo đã đặt 4 niên hiệu ("nengō") sau.
Gia quyến.
Hoàng hậu: Fujiwara no "Onshi" (藤原穏子) (885-954), con gái của Quan bạch Fujiwara no Mototsune (藤原基経)
"Phi": Nội Thân vương "Ishi" (為子内親王) (？-899), con gái của Quang Hiếu Thiên hoàng
"Nữ ngự": Minamoto no "Washi" (源和子) (?-947), con gái của Thiên hoàng Quang Hiếu
"Nữ ngự": Fujiwara no "Nōshi" (藤原能子) (?-964), con gái của Hữu Đại Thần Fujiwara no Sadakata (藤原定方); về sau, cưới Fujiwara no Saneyori (藤原実頼)
"Nữ ngự": Thị nữ Fujiwara no Wakako (藤原和香子) (?-935), con gái của Đại Nạp Ngôn Fujiwara no Sadakuni (藤原定国)
"Canh y": Một người con gái của Minamoto no Noboru (源昇の娘)
"Canh y": Nữ vương "Manshi" (満子女王) (?-920), con gái của Vương tước Sukemi (輔相王)
"Canh y": Fujiwara no Yoshihime (藤原淑姫) (?-949), con gái của viên quan Fujiwara no Sugane (藤原菅根)
"Canh y": Minamoto no Chikako (源周子) (?-935), con gái của Tả Đại Biện Minamoto no Tonau (源唱)
"Canh y": Minamoto no "Fūshi"/Kaneko (源封子) (?-?), con gái của viên quan Minamoto no Motomi (源旧鑒)
"Canh y": Fujiwara no "Senshi" (藤原鮮子) (?-915), con gái của Y Dữ Giới ("Iyonosuke", 伊予介) Fujiwara no Tsuranaga(藤原連永)
"Canh y": Fujiwara no Kuwako (藤原桑子) (?-?), daughter of Trung Nạp Ngôn Fujiwara no Kanesuke (藤原兼輔)
"Canh y": Một người con gái của Minamoto no Toshimi (源敏相の娘)
"Canh y": Một người con gái của Fujiwara no Korehira (藤原伊衡の娘)
Văn học nghệ thuật.
Daigo là vua đầu tiên của Nhật cho biên soạn bộ thi tuyển riêng của thời đại mình, cuốn "Cổ kim tập" (古今集 Kokinshu, hay 古今和歌集 Kokin Wakashu, năm 905/914). Tập thơ 20 quyển, 1111 bài đánh dấu sự khởi đầu của thời kỳ thi ca quốc âm cổ điển Nhật Bản này là hợp tuyển thơ waka bằng chữ kana quan trọng nhất, trở thành quy phạm cho 20 tập thơ soạn theo chiếu chỉ sau đó (gọi là các sắc soạn tập).