Lausanne

Lausanne (phát âm ) là thành phố nói tiếng Pháp của Thụy Sĩ, tọa lạc bên bờ Hồ Geneva (tiếng Pháp: "Lac Léman"), nhìn ra Évian-les-Bains (Pháp) và có Dãy núi Jura về phía Bắc thành phố. Lausanne cách thành phố Genève 50 km về phía Đông Bắc. Thành phố này là thủ phủ của bang Vaud và của huyện Lausanne. Trụ sở của Ủy ban Olympic Quốc tế nằm ở Lausanne. Thành phố nằm giữa một vùng sản xuất rượu vang.
Lịch sử.
Người La Mã đã xây dựng một trại quân mà học gọi là "Lousanna", tại địa điểm của một khu định cư của người Celt, gần địa điểm của Vidy và Ouchy ngày nay; trên ngọn đồi mà trê đó có một pháo đài gọi là 'Lausodunon' hay 'Lousodunon' (Đuôi 'y' thì phổ biến trong nhiều tên có nguồn gốc La Mã ở khu vực này, ví dụ như Prilly, Pully, Lutry...vv).
Sau khi Đế chế La Mã sụp đổ, việc thiếu an ninh đã buộc Lausanne phải chuyển đến trung tâm hiện nay tại một địa điểm nhiều đồi và dễ phòng thủ hơn. Thành phố nổi lên từ doanh trại đã nằm dưới sự cai trị của Các công tước Savoy và Giám mục Lausanne. Sau đó nó thuộc Berne từ 1536 đến 1798 và một số kho báu văn hóa của nó, bao gồm các tấm khảm treo tại Đại giáo đường đã bị dỡ bỏ. Lausanne đã nhiều lần kiến nghị phục hồi chúng. Trong thời kỳ Chiến tranh Napoleon, địa vị của nó bị thay đổi. Năm 1803, nó đã trở thành thủ đô của canton của Thụy Sĩ mới được thành lập là Vaud mà theo canton này nó đã gia nhập Liên bang Thụy Sĩ. Từ thập niên 1950 đến thập niên 1970, một số lượng lớn người Italia, Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha nhập cư vào đây và định cư phần lớn ở quận công nghiệp Renens và thay đổi cả nghị viên địa phương. Thành phố có truyền thống yên tĩnh nhưng thập niên 1960 và 1970 đã xảy ra một loạt các cuộc biểu tình của thanh niên bị cảnh sát chống lại và tạo ra sự xuất hiện của khẩu hiệu 'Lausanne đang chuyển động' (tiếng Pháp, "Lausanne bouge"). Đến thập niên 1990, thành phố này được xem là một trong những nơi có tỷ lệ nhiễm AIDS cao nhất châu Âu.
Một quyết định ngạc nhiên của thành phố có trụ sở của Ủy ban Olympic Quốc tế là theo cuộc trưng cầu dân ý năm 1992, công dân của nó lại phản đối đăng cai Thế vận hội mùa Đông. Giới quyền chức thành phố quá tin tưởng vào kết quả thuận của cuộc trưng cầu này đến mức họ đã chuẩn bị sẵn một tiệc champagne ăn mừng trước.
Địa lý.
Đặc điểm quan trọng nhất của khu vực xung quanh Lausanne là hồ Geneva ("Lac Léman" trong tiếng Pháp). Lausanne được xây dựng bên sườn dốc phía Nam của Cao nguyên Thụy Sĩ với sự chênh lệch độ cao khoảng 500 giữa bờ hồ tại Ouchy và rìa phía Bắc giáp vời Le Mont-sur-Lausanne và Epalinges. 
Ngoài đặc điểm địa hình nhìn chung dốc về phí Nam, trung tâm của thành phố là địa điểm của một con sông cổ Flon đã bị lấp từ thế kỷ 19. Con sông trước đây đã tạo thành một rãnh hẻm chạy băng qua giữa thành phố phía Nam của trung tâm phố cũ, nhìn chung dọc theo phố "Rue Centrale" hiện hữu, với nhiều cây cầu bắc qua chỗ lõm nối với các neighborhoods gần đấy.
Lausanne nằm giữa một khu vực giới hạn giữa một khu vực trồng nho rộng lớn Lavaux (về phía Nam) và la Côte (về phía Tây).
Dân số của khu vực Đại Lausanne ("grand Lausanne") khoảng 250.000 (ước tính năm 2005).
Giao thông.
Giao thông công cộng.
Giao thông công cộng ở Lausanne bao gồm xe bus, métro, tàu thuyền (được vận hành bởi công ty TL cùng với mạng lưới đướng sắt CFF nối liền các vùng lân cận và trên cả nước. Việc đi lại trong khu vực đô thị ở Lausanne là bằng xe bus 2 toa cỡ lớn.
Lausanne là thành phố đầu tiên của Thụy Sĩ đưa vào vận hành hệ thống métro bánh cao su, M2, chính thức hoạt động vào năm 2008. Kiểu métro này là một phiên bản có lộ trình ngắn hơn của métro 14 ở Paris.
Đường bộ.
Lausanne được nối với Geneva và Zurich bởi đường cao tốc A1 nằm ở phía đông thành phố. Bên cạnh đó Lausanne còn có đường cao tốc A9 ở phía đông bắc đi qua Italy và Pháp.
Giáo dục.
Lausanne là nơi quy tụ nhiều trường đại học cấp quốc tế:
Văn hóa.
Dàn giao hưởng thành phố Lausanne (tiếng Pháp, "Orchestre de Chambre de Lausanne") và Dàn đồng ca thành phố Lausanne (tiếng Pháp, Ensemble Vocal de Lausanne) dưới sự chỉ huy của nhạc trưởng Michel Corboz tạo cho Lausanne một đời sống âm nhạc rất đa dạng và phong phú.
Hàng năm, cứ vào tháng 7, Lễ hội thành phố Lausanne (tiếng Pháp, Festival de la Cité") lại diễn ra từng bừng ở khu phố cổ. Bên cạnh đó còn có các lễ hội về điện ảnh và âm nhạc như "Lausanne Underground Film and Music Festival", "Đêm bảo tàng" (tiếng Pháp, "La Nuit de Musées"), "Lễ hội và cuộc thi âm nhạc tưởng nhớ nhạc sĩ thiên tài Bach" (tiếng Pháp, "Le Festival et Concours Bach de Lausanne").
Lausanne cũng là cái nôi của ballet Béjart.
Các viện bảo tàng.
Ở Lausanne có rất nhiều viện bảo tàng:
Thể thao.
Lausanne sẽ là nơi diễn ra Thế vận hội Trẻ Mùa hè 2020.
Các cư dân nổi tiếng.
Lausanne là nơi sinh của:
Người dân nổi bật
Các bức ảnh Lausanne.
Các bức ảnh Lausanne, chụp tháng 6 năm 2001: