vietgpt/wikipedia_vi huggingface dataset:
Căn cứ không quân Tân Sơn Nhứt

Căn cứ không quân Tân Sơn Nhất là sân bay dân sự và là căn cứ không quân của Không lực Hoa Kỳ và Không lực Việt Nam Cộng Hòa trong thời kỳ Chiến tranh Việt Nam. Căn cứ không quân này được Pháp xây dựng năm 1920 với đường băng bằng đất phục vụ chủ yếu cho mục đích quân sự. Trong thời kỳ Chiến tranh Việt Nam, quân đội Hoa Kỳ đã đầu tư nâng cấp để phục vụ cho chiến tranh. Sau 1975, đây là sân bay dân sự và quân sự hỗn hợp với tên gọi là Cảng Hàng Không Quốc Tế Tân Sơn Nhất
Bố phòng của Mỹ và Việt Nam Cộng hòa.
Sân bay Tân Sơn Nhứt rộng gần 2.000 ha, được sử dụng cho cả mục đích quân sự lẫn dân sự, có tính chiến lược cực kỳ quan trọng. Khu vực quân sự gồm nhiều đường băng cho đủ loại máy bay quân sự, trong đó, riêng số lượng nhà chứa máy bay nổi trên mặt đất đã có 400 đến 500 máy bay.Trong sân bay, có hàng chục kho bom, đạn đủ cỡ được trang bị kỹ thuật hiện đại. Khu nhà ở phía nam sân bay là nơi làm việc của Bộ Tư lệnh Không quân Mỹ thứ 7, Bộ Tư lệnh quân viễn chinh Mỹ và nhà Đại tướng Westmoreland - Tư lệnh quân đội Mỹ ở miền Nam Việt Nam và Bộ Tư lệnh Không quân Sài Gòn cùng nhà riêng của Nguyễn Cao Kỳ - Tư lệnh Không quân.
Khu vực quân sự được bảo vệ với 22 lớp rào kẽm gai kiểu Mỹ, từ rào đơn, rào kép, rào bùng nhùng, mắt cáo...Giữa các loại rào là đủ các loại mìn, hệ thống chiếu sáng nằm ẩn trong các đám cỏ dại và cây mắc cỡ đầy gai. Đây là những bãi mìn “gài chết” mà Mỹ và Việt Nam Cộng hòa đã nghiên cứu rất công phu để chống đặc công của Quân Giải phóng xâm nhập, nhất là ở các mục tiêu xung yếu. Bên ngoài các vòng rào, một hệ thống đường nhựa giáp vòng cho xe cơ giới tuần tra, tuần bộ, chó berger, ngỗng cảnh giới. Phía bên trong là những tuyến lô cốt, tháp canh dày đặc ken nhau được trang bị từ đại liên đến đại bác và những đèn pha cao áp cực mạnh chiếu sáng quét ra xa tới gần 3.000 mét. Bên trong được ngăn cách nhau bằng 3 lớp rào và những hào sâu 1 mét, rộng 8 mét. Trên những đường nhựa ngang dọc trong chu vi sân bay, cứ 15 phút lại có một tốp xe chở lính tuần tiễu chạy qua.
Đảng Nhân dân Campuchia

Đảng Nhân dân Campuchia (CPP) là một tổ chức chính trị ở Campuchia. Tổ chức tiền thân của đảng này là Đảng Nhân dân Cách mạng Khmer (KPRP).
Lịch sử.
Năm 1951, Đảng Cộng sản Đông Dương tách ra thành ba đảng riêng biệt của ba nước Đông Dương. Campuchia thành lập đảng riêng mang tên Đảng Nhân dân Cách mạng Khmer và tổ chức đại hội đảng lần thứ nhất. Hệ tư tưởng của đảng là chủ nghĩa Mác-Lênin. Sau Hiệp định Genève, 1954, KPRP rút vào hoạt động bí mật.
Đại hội đảng lần thứ hai (tháng 9 năm 1960) đã bầu Tou Samouth làm Tổng Bí thư đảng. Tại đại hội này, Pol Pot được bầu giữ vị trí thứ ba trong ban lãnh đạo KPRP. Pol Pot đã tập hợp phe cánh để tiếm quyền lãnh đạo KPRP, đổi tên đảng thành Đảng Công nhân Khmer (WPK). Sau khi Tổng Bí thư Tou Samouth mất tích một cách bí ẩn, Pol Pot đã triệu tập hội nghị trung ương đảng vào tháng 1 năm 1963 và lên làm Tổng Bí thư.
Năm 1966, Pol Pot đổi tên Đảng Công nhân Khmer thành Đảng Cộng sản Khmer (KCP), còn được biết đến dưới cái tên Khmer Đỏ ("Khmer Rouge"), thực hiện chính sách diệt chủng đối với nhân dân Campuchia (1975-1979).
Từ ngày 5 đến ngày 9 tháng 1 năm 1979, kế thừa Đảng Nhân dân Cách mạng Khmer, ban lãnh đạo của Mặt trận Đoàn kết Dân tộc Cứu nước Campuchia tổ chức Đại hội đảng lần thứ ba thông qua cương lĩnh và điều lệ mới với nhiệm vụ "đánh đổ chính quyền của tập đoàn phản động Pôn Pốt - I-eng Xa-ri, thiết lập chế độ dân chủ nhân dân làm cho Campuchia trở thành một nước hòa bình, độc lập, dân chủ và tiến lên chủ nghĩa xã hội". Đại hội bầu 21 ủy viên trung ương, bầu Pen Sovann làm Tổng Bí thư và 7 thành viên Bộ Chính trị.
Đại hội đảng lần thứ tư (từ ngày 26 đến 28 tháng 5 năm 1981) đề ra nhiệm vụ trung tâm của cách mạng Campuchia là bảo vệ vững chắc nền độc lập dân tộc, xây dựng Tổ quốc và chính thức lấy tên đảng là Đảng Nhân dân Cách mạng Campuchia (CPRP), bầu Heng Samrin làm Tổng Bí thư.
Đại hội Đảng lần thứ năm (từ ngày 13 đến ngày 16 tháng 10 năm 1985) đã tổng kết 7 năm hồi sinh của dân tộc, đề ra nhiệm vụ chiến lược chung và các chủ trương mới về đối nội và đối ngoại, Heng Samrin tiếp tục được bầu làm Tổng Bí thư.
Tại Đại hội bất thường ngày 17 tháng 10 năm 1991, CPRP đã đổi tên thành Đảng Nhân dân Campuchia và từ bỏ ý thức hệ Mác-xít, bầu Heng Samrin làm Chủ tịch danh dự, Chea Sim làm Chủ tịch và Hun Sen làm Phó Chủ tịch Ban Chấp hành Trung ương đảng.
Hiện nay Đảng Nhân dân Campuchia là đảng cầm quyền ở Campuchia với Hun Sen làm Thủ tướng, Chea Sim làm Chủ tịch Thượng nghị viện, và Heng Samrin làm Chủ tịch Quốc hội (Hạ nghị viện) Campuchia. Đảng giành 64 ghế trong tổng số 123 ghế Quốc hội trong tổng tuyển cử năm 1998, 73 ghế trong tổng tuyển cử năm 2003 và 90 ghế trong tổng tuyển cử năm 2008.
Tổ chức.
Đảng gồm một Ủy ban Thường trực gồm 34 thành viên, thường được gọi Bộ Chính trị. Thành viên hiện tại:
T-4

T4 có thể là:
Thế giới thứ nhất

Thuật ngữ "Thế giới thứ nhất" nói đến các nước dân chủ có nền kinh tế tư bản, có trình độ khoa học kỹ thuật tiến bộ và người dân có mức sống cao.
Các thuật ngữ "Thế giới thứ nhất", "Thế giới thứ hai" và "Thế giới thứ ba" được dùng phân chia các quốc gia trên thế giới thành ba nhóm chính. Ba nhóm quốc gia này không xuất hiện đồng thời. Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, người ta bắt đầu nói đến các nước NATO và các nước Hiệp ước Warszawa như là hai nhóm chính. Hai "thế giới" này không gọi bằng số. Đến năm 1952, nhà nhân khẩu học Pháp Alfred Sauvy dùng từ "Thế giới thứ ba" để chỉ các nước không thuộc hai hệ thống trên. Và một cách tự nhiên, hai nhóm nước ở hai hệ thống NATO và Hiệp ước Warszawa trở thành "Thế giới thứ nhất" và "Thế giới thứ hai".
Một số quốc gia quyết định đứng trung lập, không rơi vào bất kỳ một trong ba khối kể trên gồm Thụy Sĩ, Thụy Điển và Cộng hoà Ireland. Phần Lan từng nằm trong ảnh hưởng của Liên Xô nhưng không phải là quốc gia theo đường lối cộng sản và cũng không tham Hiệp ước Warszawa. Áo nằm trong ảnh hưởng của Hoa Kỳ, nhưng đất nước này quyết định đứng trung lập khi họ trở thành quốc gia cộng hoà độc lập năm 1955. Thổ Nhĩ Kỳ gia nhập NATO năm 1952 song phần lớn lãnh thổ không nằm ở Tây Âu và không phải là nước công nghiệp. Tây Ban Nha cho đến năm 1982 mới gia nhập NATO khi nhà độc tài Francisco Franco qua đời và lúc đó cũng là gần cuối của Chiến tranh Lạnh.
Những năm gần đây, do nhiều "nước đang phát triển" tiến hành công nghiệp hóa, thuật ngữ "Thế giới thứ tư" đã xuất hiện dùng để chỉ những nước có nền sản xuất nghèo nàn, lạc hậu và bị bỏ lại phía sau, hay những nước kém phát triển nhất (LDCs). Bên cạnh đó, các quốc gia từng bị coi là nước đang phát triển nay có nền kinh tế tiến bộ nhưng chưa hoàn toàn đạt trình độ nước công nghiệp được xếp vào nhóm các nước mới công nghiệp hóa (NICs).
Lê Chân (quận)

Lê Chân là một quận nằm ở trung tâm thành phố Hải Phòng, Việt Nam.
Địa lý.
Quận Lê Chân nằm ở trung tâm thành phố Hải Phòng, có vị trí địa lý:
Quận có diện tích 11,9 km², dân số năm 2019 là 219.762 người, mật độ dân số đạt 18.467 người/km².
Lịch sử.
Quận Lê Chân trước đây là khu phố Lê Chân thuộc thành phố Hải Phòng, được thành lập vào ngày 5 tháng 7 năm 1961 trên cơ sở sáp nhập khu phố Dư Hàng và một số tiểu khu của các khu phố Cầu Đất, Hàng Kênh cũ.
Đến ngày 3 tháng 1 năm 1981, khu phố Lê Chân được gọi là quận Lê Chân, gồm 11 phường: An Biên, An Dương, Cát Dài, Đông Hải, Dư Hàng, Hàng Kênh, Hồ Nam, Lam Sơn, Mê Linh, Niệm Nghĩa, Trại Cau.
Ngày 25 tháng 9 năm 1981, chia 2 phường Lam Sơn, An Dương thành 3 phường: Lam Sơn, An Dương và Trần Nguyên Hãn.
Ngày 20 tháng 12 năm 2002, chuyển 2 xã Dư Hàng Kênh và Vĩnh Niệm thuộc huyện An Hải (cũ) về quận Lê Chân quản lý và đổi thành 2 phường có tên tương ứng.
Ngày 10 tháng 1 năm 2004, chia phường Niệm Nghĩa thành 2 phường: Niệm Nghĩa và Nghĩa Xá; sáp nhập phường Mê Linh vào phường An Biên.
Ngày 5 tháng 4 năm 2007, chia phường Dư Hàng Kênh thành 2 phường: Dư Hàng Kênh và Kênh Dương.
Từ đó, Quận Lê Chân có 15 phường như hiện nay.
Kinh tế.
Có diện tích canh tác nông nghiệp rất ít, diện tích đất tự nhiên nhỏ lại không có các trung tâm kinh tế, chính trị, văn hoá lớn, song quận Lê Chân lại là nơi tập trung nhiều cơ sở sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp. Tốc độ tăng trưởng GDP bình quân luôn ở mức hai con số trong nhiều năm qua (25-31%/năm).
Hạ tầng.
Hiện nay quận đang triển khai đầu tư xây dựng khu đô thị Waterfront City nằm trên địa bàn phường Vĩnh Niệm.
Giáo dục.
Một số trường Đại học, Cao đẳng đóng trên địa bàn quận Lê Chân như:
• Đại học Hàng hải Việt Nam
• Đại học Dân lập Hải Phòng
• Đại học Quản lý và Công Nghệ Hải Phòng
• Cao đẳng Y tế Hải Phòng
• Cao đẳng nghề Công nghệ, Kinh tế và Thủy sản
Y tế.
Một số bệnh viện đóng trên địa bàn quận như:
• Bệnh viện Hữu Nghị Việt Tiệp
• Bệnh viện Đa khoa quốc tế Hải Phòng
• Bệnh viện Quốc tế Vinmec
• Bệnh viện Quốc tế Green
Hành chính.
Gồm 15 phường: An Biên, An Dương, Cát Dài, Đông Hải, Dư Hàng, Dư Hàng Kênh, Hàng Kênh, Hồ Nam, Kênh Dương, Lam Sơn, Nghĩa Xá, Niệm Nghĩa, Trại Cau, Trần Nguyên Hãn, Vĩnh Niệm.
Kiến An

Kiến An là một quận nội thành thuộc thành phố Hải Phòng.
Địa lý.
Quận Kiến An nằm ở phía tây nam khu vực nội thành Hải Phòng, cách trung tâm thành phố Hải Phòng 10 km. Quận có vị trí địa lý:
Quận có diện tích 29,6 km², dân số năm 2019 là 118.047 người.
Hành chính.
Quận Kiến An gồm 10 phường trực thuộc: Bắc Sơn, Đồng Hòa, Lãm Hà, Nam Sơn, Ngọc Sơn, Phù Liễn, Quán Trữ, Trần Thành Ngọ, Tràng Minh, Văn Đẩu.
Du lịch.
Kiến An có đồi Thiên Văn, nơi đặt đài thiên văn lớn nhất Miền Bắc, không những làm nhiệm vụ phục vụ cho khí tượng thủy văn, mà từ trên đỉnh đồi có thể ngắm nhìn toàn cảnh quận Kiến An. Tại đây, bạn có thể cảm thấy mình đang ở trong một khu rừng thực sự, và khi leo lên đỉnh đồi, bạn có thể cảm nhận được công sức mình bỏ ra là không uổng phí. Bạn có thể phóng tầm mắt ra tận chân trời để nhìn ngắm toàn cảnh quận Kiến An.Với những đồi thông xanh mướt rì rào bạn sẽ cảm thấy xua tan mệt nhọc khi đến đây chơi vào những ngày hè nóng bức thì không khí vẫn mát mẻ như Đà Lạt. Có thể nói đồi thiên văn có nét hao hao giống Đà Lạt.
Kiến An còn có hồ Hạnh Phúc, đây là một công trình phục vụ nhân dân, hồ đẹp và rộng, được Quận tiến hành nạo vét xây kè xung quanh, trồng cây xanh tạo khung cảnh của một công viên rất đẹp không thua kém bất kỳ hồ công viên nào khác. 
Kinh tế.
Trong những năm gần đây, quận Kiến An đã tạo được bước phát triển nhanh, toàn diện ở tất cả các lĩnh vực với cơ cấu kinh tế đã được xác định: Công nghiệp Tiểu thủ công nghiệp, Thương mại, Du lịch Dịch vụ và Nông nghiệp.|
Kiến An có khu công nghiệp Quán Trữ, với khá nhiều nhà máy công nghiệp nhẹ. Nhờ chính sách ưu đãi về đầu tư, Kiến An đang có bước chuyển mình mạnh mẽ.
Hiện nay, quận đã thu hút đầu tư của nhiều nhà đầu tư Trung Quốc. Nhờ đó, có thể chỉ trong vài năm tới, Kiến An sẽ có sự tăng trưởng mạnh mẽ, và rất có thể là mũi nhọn tăng trưởng của thành phố Hải Phòng. Hiện nay, quận đã thu hút đầu tư của nhiều nhà đầu tư Trung Quốc. Nhờ đó, có thể chỉ trong vài năm tới, Kiến An sẽ có sự tăng trưởng mạnh mẽ, và rất có thể là mũi nhọn tăng trưởng của thành phố Hải Phòng.
Hiện nay quận Kiến An đang triển khai xây dựng khu đô thị Cựu Viên nằm trên địa bàn phường Bắc Sơn.
Giáo dục.
Một số trường Đại học, Cao đẳng đóng trên địa bàn quận Kiến An như:
• Đại học Hải Phòng
• Cao đẳng Công nghệ Bách khoa Hà Nội (cơ sở Hải Phòng)
• Cao đẳng Công nghệ Viettronics
• Cao đẳng Cộng đồng
Ngữ pháp

Trong ngôn ngữ học, ngữ pháp (hay còn gọi là văn phạm, tiếng Anh: grammar, từ Tiếng Hy Lạp cổ đại "grammatikí") của một ngôn ngữ tự nhiên là một tập cấu trúc ràng buộc về thành phần mệnh đề, cụm từ, và từ của người nói hoặc người viết. Thuật ngữ này cũng có thể đề cập đến việc nghiên cứu các ràng buộc, bao gồm các lĩnh vực như âm vị học, hình thái học, và cú pháp học, và thường được bổ sung bởi ngữ âm học, ngữ nghĩa học, và ngữ dụng học.
Việc tạo ra các quy tắc chính cho một ngôn ngữ riêng biệt là ngữ pháp của ngôn ngữ đó, vì vậy mỗi ngôn ngữ có một ngữ pháp riêng biệt của nó. Ngữ pháp là một phần trong nghiên cứu ngôn ngữ hay còn gọi là ngôn ngữ học. Ngữ pháp là một cách thức để hiểu về ngôn ngữ. Mặt khác, ngữ pháp còn là một công cụ để quản lý từ ngữ, làm cho từ ngữ từ một từ hay nhiều từ thành một câu đúng ý nghĩa và thực sự hữu ích.
Ngữ pháp, theo cách hiểu của hầu hết các nhà ngôn ngữ học hiện đại bao gồm ngữ âm, âm học, hình thái ngôn ngữ, cú pháp, ngữ nghĩa. Tuy nhiên, theo truyền thống, ngữ pháp chỉ bao gồm hình thái ngôn ngữ và cú pháp.
Từ nguyên.
Từ "ngữ pháp" có nguồn gốc từ từ Hán Việt 語法. Từ "grammar" trong tiếng Anh có nguồn gốc từ Tiếng Hy Lạp cổ đại ("grammatikē technē"), có nghĩa là "nghệ thuật các chữ cái", từ ("gramma"), "chữ cái", chính nó từ ("graphein"), "vẽ, viết". Cùng gốc Hy Lạp cũng xuất hiện trong các từ đồ họa, grapheme, và ảnh chụp (photograph).
Sự phát triển của các ngữ pháp.
Các loại ngữ pháp được tạo ra và được phát triển thông qua tập quán, thói quen sử dụng của các khu dân cư khác nhau. Với sự ra đời của chữ viết, các quy tắc chính thức về cách sử dụng ngôn ngữ cũng xuất hiện. Các ngữ pháp chính thức là các luật lệ, quy tắc sử dụng đã được phát triển bởi việc quan sát, theo dõi.
Các nghiên cứu chính thức về ngữ pháp là một phần quan trọng của giáo dục từ thời trẻ đến khi học cao hơn, tuy nhiên các quy tắc được dạy trong trường học đôi khi không hoàn toàn là "ngữ pháp" theo đúng nghĩa của thuật ngữ này trong ngôn ngữ học, chúng thường mang tính chất thói quen.
Trong khoa học máy tính.
Trong khoa học máy tính, cú pháp của mỗi ngôn ngữ lập trình được định nghĩa bằng một quy tắc ngôn ngữ quy ước. Trong các lý thuyết về máy tính và toán học, ngôn ngữ được sử dụng là các ngôn ngữ quy ước.
Từ Ninh

Từ Ninh (徐宁) là một trong 108 thủ lĩnh Lương Sơn Bạc trong tiểu thuyết Thủy hử của Thi Nại Am. Từ Ninh là một trong 36 Thiên Cang Tinh, biệt hiệu là Kim Thương Thủ, ứng với sao Thiên Hộ Tinh.
Lên Lương Sơn.
Khi Tống Công Minh chỉ huy quân Lương Sơn Bạc đánh nhau với Hô Diên Chước, vì Hô Diên Chước dùng trận pháp "Thiết giáp liên hoàn mã" làm Lương Sơn Bạc tổn thất nặng nề, lúc này có một đầu lĩnh là Thời Thiên đã giới thiệu Từ Ninh cho Lương Sơn Bạc. Ngô Dụng đã bày kế ăn cắp chiếc áo giáp quý của Từ Ninh để dụ lên Lương Sơn Bạc. Tại Lương Sơn, Từ Ninh nhờ có Lâm Xung mới biết Lương Sơn Bạc thay trời hành đạo, nên ông đã trở thành đầu lĩnh dạy câu liêm thương pháp của Lương Sơn Bạc.
Vũ khí.
Vũ khí của Từ Ninh là câu liêm thương, một trong những loại binh khí cận chiến đáng sợ nhất thời Bắc Tống mà ông là một trong số ít những người được thừa kế binh pháp của nó. Câu liêm thương có một lưỡi nhọn và một cái móc câu khá lớn, và có một điểm đặc biệt là cán làm bằng loại gỗ đàn hồi rất tốt. Đâm mạnh, xoay 90 độ rồi rút về thật nhanh là thao tác cơ bản của loại thương này. Nó có thể dùng để móc chân ngựa đối phương, móc vũ khí, phá khiên hay thậm chí có thể lấy đầu đối phương trong tích tắc.
Tử trận.
Trong trận đánh Phương Lạp, vì muốn cứu Hác Tư Văn, nên Từ Ninh đã bị trúng tên độc, nửa tháng sau thì qua đời.
Trong Đãng Khấu chí.
Tại hồi 62, Quân Luơng Sơn tấn công mạnh mẽ nhằm đoạt lại Nhị Quan, Từ Ninh hăng hái xông trận leo lên mặt thành giao chiến ác liệt với Nhậm Sâm. Nhậm Sâm liều chết giữ thành, hai tướng giao chiến hơn 30 hiệp. Nhậm Sâm đâm thương vào họng Từ Ninh, Từ Ninh móc câu liêm thủng sườn Nhậm Sâm. 2 chiến tướng cùng chết.
Đại học Utrecht

Viện Đại học Utrecht hay Đại học Utrecht (tiếng Hà Lan: "Universiteit Utrecht") là một viện đại học ở Utrecht, Hà Lan. Đây là một trong những viện đại học lâu đời nhất ở Hà Lan, là một trong những viện đại học lớn nhất châu Âu. Viện Đại học Utrecht được xếp hạng tốt thứ 6 châu Âu tromg bảng xếp hạng các cơ sở giáo dục đại học thế giới Academic Ranking of World Universities. Được thành lập ngày 26 tháng 3 năm 1636, Viện Đại học Utrecht tuyển 26.787 sinh viên năm 2004 và có 8224 giảng viên, 570 trong số đó là giáo sư. Năm 2004, 358 học vị tiến sĩđược cấp và có 7010 bài báo khoa học đã được xuất bản. Ngân sách năm 2004 của Viện Đại học Utrecht là 653 EURO. Khẩu hiệu của viện đại học là "Sol Iustitiae Illustra Nos", có nghĩa "Mặt trời công lý, hãy chiếu sáng chúng ta".
Viện Đại học Utrecht do một ban lãnh đạo quản lý, bao gồm Yvonne van Rooy (chủ tịch), Prof.Dr. Willem Hendrik Gispen ("rector magnificus") và Hans Amman.
Các đơn vị thành viên.
Viện Đại học Utrecht có bảy phân khoa đại học: 
Viện Đại học Utrecht có ba đơn vị liên phân khoa:
Hai phân khoa lớn nhất là Nhân văn và Luật nằm ở nội ô thành phố Utrecht; năm phân khoa còn lại và các bộ phận hành chính nằm ở De Uithof, một khu trường sở nằm ở ngoại ô thành phố. University College nằm ở Kromhout Kazerne trước đây, vốn là một căn cứ quân sự Hà Lan.
Các cựu sinh viên nổi tiếng.
Các cựu sinh viên trường này có nhiều người đã đoạt Giải Nobel
Đại học Leiden

Đại học Leiden, tọa lạc tại thành phố Leiden, là trường đại học cổ xưa nhất ở Hà Lan . Đại học Leiden là thành viên của các nhóm: Coimbra Group, Europaeum và Liên hiệp các trường đại học nghiên cứu châu Âu. Trường Đại học Leiden được thành lập năm 1575 bởi William I của Oranje-Nassau, thủ lĩnh của cuộc khởi nghĩa Chiến tranh 80 năm.
Hoàng gia Oranje-Nassau và Đại học Leiden vẫn có một mối quan hệ chặt chẽ. Các nữ hoàng Wilhelmina, Juliana và Beatrix cũng như thái tử Willem-Alexander đã học ở Đại học Leiden. Năm 2005, nữ hoàng Beatrix đã nhận được bằng danh dự từ đại học này.
Đại học Leiden là trường học của nhiều nhà khoa học Hà Lan đã đạt giải Nobel, gồm có Heike Kamerlingh Onnes, Hendrik Lorentz, Pieter Zeeman, và Willem Einthoven.
Ngày nay, Đại học Leiden có 9 khoa, hơn 50 bộ môn và hơn 150 chương trình giáo dục đại học và có danh tiếng quốc tế. Nơi đây có hơn 40 viện nghiên cứu quốc gia và quốc tế.
Tượng đài Giải phóng

Tượng đài Giải phóng là một tượng đài ở thủ đô Bình Nhưỡng của Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên.
Tọa độ của tượng đài này là 
Tượng đài được xây năm 1947 để tưởng nhớ những người lính của Quân đội Xô Viết đã tham gia giải phóng Triều Tiên khỏi Đế quốc Nhật Bản cuối Chiến tranh thế giới thứ hai. Tượng đài cao 30 m với ngôi sao đỏ năm cánh trên đỉnh và những bài bia bằng tiếng Nga và tiếng Hàn ở 4 phía của tượng đài. Đây không những là một nơi trang nghiêm, nơi thu hút khách tham quan mà còn là nơi truyền thống để tổ chức các nghi lễ hôn nhân.
Văn bia tiếng Nga trên Tượng đài.
Văn bản tiếng Nga chính (Mặt trước):
"Великий советский народ разгромил японских империалистов и освободил корейский народ. Кровью, пролитой советскими воинами при освобождении Кореи, еще больше укрепились узы дружбы между корейским и советским народами. В знак всенародной благодарности воздвигнут этот памятник. 15 августа 1945 года."
Dịch sang tiếng Việt:
"Nhân dân Liên Xô vĩ đại đã đánh thắng đế quốc Nhật Bản, giải phóng nhân dân Triều Tiên. Máu đổ của những người lính Liên Xô trong quá trình giải phóng Triều Tiên đã góp phần củng cố thêm tình hữu nghị gắn bó nhân dân Triều Tiên và Liên Xô. Tượng đài này được dựng lên để biểu thị lòng biết ơn của người dân Triều Tiên. 15 tháng 8 năm 1945"
Chữ khắc tiếng Nga phụ (Mặt sau):
"Вечная слава великой Советской Армии, освободившей корейский народ от ига японских империалистов и открывшей ему путь к свободе и независимости! 15 августа 1945 г."
Dịch sang tiếng Việt:
"Vinh quang vĩnh cửu dành cho Quân đội Xô Viết vĩ đại, những người đã khuất phục được người dân Triều Tiên khỏi đế quốc Nhật Bản và chỉ cho họ con đường đi đến tự do và độc lập! 15 tháng 8 năm 1945"
Rason

Rasŏn (, tên trước đây là Rajin-Sŏnbong) là một thành phố trực thuộc trung ương ở Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên và là một hải cảng không có băng, nằm ở ven biển Nhật Bản ở Bắc Thái Bình Dương trên mũi phía đông bắc của bán đảo Triều Tiên. Nó nằm ở vùng Kwanbuk và là vị trí của Đặc khu kinh tế Rason.
Trong cách phát âm của Hàn Quốc, chữ "R" ban đầu của tên được phát âm là "N", (나선, "Naseon") theo âm vị học tiêu chuẩn của tiếng Triều Tiên. Năm 2000, tên được rút ngắn từ "Rajin-Sŏnbong" thành "Rason". Trong những năm 1930, người Nhật gọi nó là Rashin; tại thời điểm đó, nó là một hải cảng quan trọng ở cuối tuyến đường sắt. Nó bị chiếm đóng bởi Hồng quân Liên Xô vào ngày 14 tháng 8 năm 1945.
Trước năm 1991, Rason được Liên Xô sử dụng như một cảng nước ấm thay thế trong trường hợp Vladivostok không có sẵn. Các cơ sở hải quân của Liên Xô được xây dựng bắt đầu từ năm 1979. Từ năm 1993 đến năm 2004, nó được quản lý tách biệt khỏi tỉnh Hamgyŏng Bắc với tư cách là thành phố trực thuộc trung ương (Chikhalsi) Rason. Trước năm 1993 và từ 2004 đến 2009, thành phố này là một phần của tỉnh Hamgyŏng Bắc. Từ năm 2010, thành phố này là một "thành phố đặc biệt", một lần nữa thoát khỏi sự kiểm soát của tỉnh, nhưng khác với sự chỉ định cũ, nó trở thành một đô thị tự trị đặc biệt. Đây là bước đi đột phá của chính quyền Bình Nhưỡng nhằm biến Rason thành cửa ngõ thương mại với Trung Quốc và Nga, cũng như là địa điểm phân phối hàng hóa trọng điểm, đồng thời kích thích sự phát triển của thành phố và thu hút đầu tư nước ngoài.
Rason giáp với thành phố Hồn Xuân của tỉnh Cát Lâm ở Trung Quốc và huyện Khasansky của Primorsky Krai ở Nga. Trung Quốc đang đẩy mạnh đầu tư vào cảng ở đây vì điều này cho phép họ tiếp cận biển Nhật Bản. Vào tháng 7 năm 2011, chính quyền Triều Tiên đã bật đèn xanh cho hàng hóa thương mại nội địa của Trung Quốc được vận chuyển qua cảng Rajin từ đông bắc sang đông Trung Quốc. Đến tháng 11 năm đó, Triều Tiên bắt đầu xây những nhà máy truyền tải điện để nhận nguồn điện cung ứng từ Trung Quốc. Than được vận chuyển từ các mỏ Trung Quốc gần đó đến Thượng Hải. Một sòng bạc bên bờ biển chủ yếu phục vụ du khách Trung Quốc.
Đây là thành phố trực thuộc trung ương duy nhất ở Triều Tiên được tự do giao lưu buôn bán với nước ngoài và cũng là thành phố duy nhất ở nước này mà người nước ngoài không cần xin visa khi tới du lịch. Từ Cát Lâm, Trung Quốc, có thể lái xe trực tiếp để đến Rason.
Hành chính.
Rasŏn được chia ra thành 1 quận ("kuyŏk") và một huyện ("kun").
Khí hậu.
Rason có khí hậu lục địa ẩm ướt, theo phân loại khí hậu Köppen là "Dwb".
Hiệu ứng từ điện trở

Từ điện trở, hay còn gọi tắt là từ trở, là tính chất của một số vật liệu, có thể thay đổi điện trở suất dưới tác dụng của từ trường ngoài. Hiệu ứng này lần đầu tiên được phát hiện bởi William Thomson (Lord Kelvin) vào năm 1856 với sự thay đổi điện trở không quá 5%. Hiệu ứng này được gọi là hiệu ứng từ điện trở thường. Gần đây, các nhà khoa học đã phát hiện ra nhiều loại hiệu ứng từ điện trở trong nhiều loại vật liệu khác nhau đem lại khả năng ứng dụng hết sức to lớn. Người ta thường dùng khái niệm tỉ số từ trở để nói lên độ lớn của hiệu ứng từ điện trở, cho bởi công thức:
formula_1
Đôi khi, trong một số thiết bị, tỉ sổ này cũng được định nghĩa bởi:
formula_2
Với: formula_3 lần lượt là điện trở suất và điện trở tại từ trường H và từ trường H = 0. Và hoàn toàn tương tự ở công thức thứ hai formula_4 là từ trường cực đại. Hai cách định nghĩa này hoàn toàn tương đương nhau.
Từ điện trở chui hầm.
"xem chi tiết tại bài viết Hiệu ứng từ điện trở chui hầm"
Từ điện trở siêu khổng lồ.
"Xem chi tiết bài viết Từ điện trở siêu khổng lồ"
Tạ Hữu Thanh

Tạ Hữu Thanh (sinh ngày 26 tháng 2 năm 1942 tại xã Thụy Vân, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ; mất ngày 27 tháng 8 năm 2007 tại Hà Nội) là một cựu chính khách Việt Nam. Ông từng là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa VII, VIII, IX, Tổng Thanh tra Nhà nước.
Tiểu sử.
Ông đã đảm nhiệm các chức vụ: Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa VII, Khoá VIII, Khoá IX; Tổng Thanh tra Nhà nước Việt Nam; Đại biểu Quốc hội khóa X, XI, Chủ tịch UBND tỉnh Hoàng Liên Sơn; Bí thư Tỉnh ủy Yên Bái (1991 - 1994) ; Phó Trưởng ban Kinh tế Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam.
Từ trần ngày 27-8-2007 tại Hà Nội thọ 65 tuổi. Ông được an táng tại Nghĩa trang Mai Dịch, Hà Nội.
Hợp chất không vòng

Trong hóa học, hợp chất không vòng là các hợp chất hữu cơ, trong đó các nguyên tử cacbon liên kết với nhau tạo thành mạch thẳng hay mạch nhánh. Hợp chất aliphatic đơn giản nhất là mêtan (CH4).
LeRoy Homer

LeRoy Wilton Homer Jr. (27 tháng 8 năm 1965 - 11 tháng 9 năm 2001) là Phi công trưởng của chuyến bay số 93 của United Airlines, đã rơi xuống khu hầm mỏ gần Stonycreek và Shanksville trong sự kiện 11 tháng 9 năm 2001.
Tiểu sử.
Ông lớn lên tại Long Island, tiểu bang New York với giấc mộng được bay bổng. Từ khi còn bé, ông đã lắp ráp những mô hình máy bay, và sưu tầm những sự kiện đáng ghi nhớ của ngành hàng không. Ông bắt đầu học điều khiển loại máy bay Cessna 152 từ năm 15 tuổi. Ông đã làm việc bán thời gian sau giờ học để trả học phí lái máy bay. Ông hoàn tất chuyến bay một mình đầu tiên năm 16 tuổi và lấy được Chứng chỉ Phi công Tư nhân năm 1983.
Ngày 6 tháng 7 năm 1983, ông gia nhập Học viện Không quân Hoa Kỳ và là thành viên của Đội Phi cơ Học viên Sĩ quan 31. Ông tốt nghiệp vào ngày 27 tháng 5 năm 1987 với cấp bằng Thiếu úy Không quân Hoa Kỳ.
Sau khi hoàn tất khóa huấn luyện phi công của lực lượng Không quân Hoa Kỳ năm 1988, ông được bổ nhiệm đến Căn cứ Không quân McGuire tại New Jersey để điều khiển loại máy bay quân sự Lockheed C-141B Starlifter. Trong lúc tại ngũ, ông đã tham gia Chiến dịch Bão táp Sa mạc (Chiến tranh vùng Vịnh) và sau đó là Chiến dịch tại Somalia. Ông đã nhận được rất nhiều tuyên dương, phần thưởng và huy chương trong sự nghiệp quân ngũ. Năm 1993, ông được tặng danh hiệu "Huấn luyện viên Phi hành đoàn tiêu biểu trong năm" của Lực lượng Không quân thứ 21. Ông Homer được thăng cấp Đại úy trước khi xuất ngũ năm 1995.
Ông Homer tiếp tục con đường quân nghiệp như là một thành viên của Lực lượng Không quân Dự bị Hoa kỳ, bắt đầu là một phi công huấn luyện viên cho Đội Cầu Hàng không 356 tại Căn cứ Không quân Wright Patterson, Ohio, và kế đó là Sĩ quan Liên lạc Học viện, tuyển mộ những ứng viên tiềm năng cho Học viện Không quân Hoa Kỳ và Liên đoàn Huấn luyện Sĩ quan Không quân Dự bị. Trong thời gian phục vụ tại Lực lượng Dự bị, ông đã được thăng cấp Thiếu tá.
Ông LeRoy tiếp tục con đường không nghiệp của ông bằng cách gia nhập United Airlines vào tháng 5 năm 1995 với chức vụ đầu tiên là phi công phụ của loại máy bay Boeing 727. Sau đó, vào năm 1996, ông được đề cử làm phi công chính lái loại máy bay Boeing 757/767 và là nơi ông tiếp tục công tác cho đến ngày 11 tháng 9 năm 2001.
Ông đã thành hôn với Melodie vào ngày 24 tháng 5, năm 1998 và con gái đầu lòng tên Laurel ra đời cuối năm 2000.
Vào ngày 11 tháng 9 năm 2001, Homer đang bay với Thiếu tá Jason M. Dahl trên chuyến bay số 93 của United Airlines và đã bị bốn tên không tặc cướp máy bay trên đường bay từ Newark đến San Francisco. Máy bay đã bị rơi do những tên không tặc mặc dù phi hành đoàn và hành khách đã cố gắng giành lại quyền điều khiển.
Nhờ những hành động của ông trong chuyến bay số 93, Homer đã nhận được nhiều phần thưởng và tuyên dương, bao gồm được là thành viên danh dự của nhóm Phi công Tuskegee lịch sử, phần thưởng của Hội Bình đẳng Chủng tộc Martin Luther King Jr., giải thưởng về công lý của Hội nghị Lãnh đạo Tin lành phương Nam, và phần thưởng người tiên phong của quận Westchester. Ông vẫn sống mãi trong lòng vợ ông, bà Melodie; con gái ông là Laurel, mẹ ông, bảy chị em gái và em trai của ông, cùng nhiều thành viên khác trong gia đình ông.
Alain Delon

Alain Delon sinh ngày 8 tháng 11 năm 1935, là nam diễn viên, nhà sản xuất điện ảnh người Pháp. Khi còn trẻ, ông nổi tiếng với vẻ ngoài đẹp trai.
Tiểu sử.
Ông sinh ra tại Sceaux, Pháp. Bố mẹ ông ly hôn từ khi ông lên 4 tuổi. Từ đó, ông sống với bố mẹ nuôi tại Fresnes rồi được gửi vào một trường dòng. Khi mẹ ông tái hôn, ông trở về sống với mẹ. Đến tuổi trưởng thành, ông nhập ngũ, gia nhập lực lượng Hải quân Pháp. Hết hạn nhập ngũ, Alain Delon trở về Pháp và làm nhiều nghề lao động chân tay như bốc vác, phục vụ... Trong thời gian này, ông kết bạn với diễn viên trẻ như Jean Claude Brialy, người đã giới thiệu ông với đạo diễn Yves Allégret. Năm 1957, ông được Yves Allégret chọn tham gia một vai diễn nhỏ trong phim "Quand la femme s'en mêle", mở ra một sự nghiệp điện ảnh lớn với gần 90 bộ phim, trở thành một ngôi sao của điện ảnh Pháp.
Siêu xung thiên

Siêu xung thiên (còn gọi là Đại đao xung thiên, Xung thiên đại đao, Tứ trụ siêu xung thiên, Siêu bát quái, trong dân gian gọi là Siêu ông) là bài đại đao được Hội nghị chuyên môn toàn quốc lần 2 do Liên đoàn Võ thuật Cổ truyền Việt Nam tổ chức năm 1994 bình chọn, thống nhất là một trong những bài binh khí tiêu biểu cho quốc võ dân tộc. Sau khi bình chọn, bài được giới thiệu, tập luyện tại các võ đường võ cổ truyền và đưa vào chương trình thi đấu, biểu diễn bắt buộc trong toàn quốc.
Lời thiệu.
Lời thiệu của bài, trừ câu bái tổ khởi đầu và kết thúc, là một bài thơ theo thể Đường luật thất ngôn bát cú (bảy chữ tám câu). Một số võ đường có dị bản của bài thiệu này chỉ bao gồm 7 câu, có một số câu khác biệt, cho thấy những sai lạc về lời thiệu là hiện tượng rất phổ biến trong các môn phái võ thuật của Việt Nam.
Tạm dịch nghĩa:
Đặc điểm.
Bài sử dụng đại đao, một loại binh khí tương đối ít phổ dụng trong các võ đường hiện nay, thường chỉ truyền dạy cho các môn đồ cao cấp.
David Halberstam

David Halberstam (10 tháng 4 năm 1934 – 23 tháng 4 năm 2007) là một nhà báo người Mỹ đã đoạt Giải Pulitzer, phóng viên chiến trường và là tác giả nổi tiếng về đề tài Chiến tranh Việt Nam, ông còn viết về chính trị, lịch sử, kinh doanh, truyền thông, văn hóa Mỹ, và sau là thể thao.
David Halberstam sinh tại Thành phố New York, trong một gia đình bố làm bác sĩ phẫu thuật quân y, mẹ là giáo viên phổ thông.
Ông tốt nghiệp chuyên ngành báo chí tại trường Đại học Harvard năm 1955. Từ đó, ông theo đuổi nghề báo và viết sách cho đến khi ông mất năm 2007 do tai nạn giao thông.
Thụy Vân (xã)

Thụy Vân là một xã đồng bằng thuộc thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ, Việt Nam.
Địa lý.
Xã Thụy Vân nằm ở phía Tây Nam thành phố Việt Trì.
Làng Cẩm Đội theo truyền thuyết là địa điểm luyện quân đội thời Hùng Vương.
Xã Thụy Vân có diện tích 9,86 km², dân số năm 2015 là 14.200 người.
Hành chính.
Xã Thụy Vân được chia thành 7 làng: Nội, Ngoại, Phú Thịnh, Phú Hậu, Vĩnh Hoá, Cẩm Đội, Nỗ Lực.
Thị Vải

Thị Vải là một địa danh, ban đầu là tên một ngọn núi ở thị xã Phú Mỹ, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, Việt Nam. Hiện nay, tên ngọn núi này còn được đặt cho:
Thành ngữ gốc Hán trong tiếng Việt

Thành ngữ gốc Hán dùng để chỉ những kết cấu ngôn ngữ rất ổn định, phổ thông, cô đọng về mặt ngữ nghĩa thịnh hành trong tiếng Hán, được du nhập vào tiếng Việt và sử dụng rộng rãi từ xưa đến nay.
Đặc điểm thành ngữ tiếng Hán.
Thành ngữ tiếng Hán thường gồm bốn chữ, một số thành ngữ có ba hoặc trên bốn chữ. Kết cấu thành ngữ thường theo dạng biền ngẫu, đăng đối dễ dàng nhận thấy trong các thành ngữ 4 chữ, hoặc 8 chữ ví dụ:
Còn dạng 5 chữ thì hai chữ Hán đầu và hai chữ Hán cuối là hai vế đối xứng qua một chữ ở giữa, ví dụ:
Rất nhiều thành ngữ sử dụng các điển cố, là các tích truyện xưa có giá trị giáo dục và ý nghĩa lịch sử sâu sắc. Chẳng hạn:
Phân loại thành ngữ gốc Hán theo nguồn gốc.
Hàng nghìn thành ngữ gốc Hán được sử dụng trong tiếng Việt từ xưa tới nay, do sự cô đọng về mặt ngữ nghĩa khiến các thành ngữ đó có giá trị ứng dụng rất lớn. Trong thực tế sử dụng thành ngữ gốc Hán trong tiếng Việt hiện đại người ta thường gặp các dạng sau:
Sử dụng nguyên gốc.
Thành ngữ tiếng Hán thường được sử dụng nguyên bản nếu thành ngữ đó tương đối dễ hiểu. Ví dụ:
Một số thành ngữ trong tiếng Hán có một số biến thể khác nhau, trong tiếng Việt chỉ có một biến thể được sử dụng, ví dụ như:
Dịch nghĩa hoặc phỏng dịch.
Cũng không hiếm khi thành ngữ tiếng Hán được dịch nghĩa hoặc phỏng dịch sang tiếng Việt, thường gặp đối với những thành ngữ nếu để nguyên gốc sẽ rất khó hiểu, trúc trắc về mặt ngôn từ, chẳng hạn:
Thay đổi từ ngữ và/hoặc vị trí từ ngữ.
Nhiều thành ngữ gốc Hán đã có sự chuyển hóa vị trí một số chữ Hán hoặc thay một chữ Hán khác cho phù hợp với tiếng Việt hơn, chẳng hạn:
Diễm Liên

Diễm Liên (sinh năm 1971) là một ca sĩ Việt Nam hải ngoại. Cô cũng là một diễn viên.
Tiểu sử.
Diễm Liên tên thật là Đinh Diễm Liên. Cô sinh năm 1971 tại Đà Lạt trong một gia đình 5 chị em gái đều mang tên Liên: Quỳnh Liên, Phượng Liên, Diễm Liên, Thảo Liên, Mai Liên. Mẹ cô cũng tên là Thu Liên. Cha cô là Đinh Tiến Dũng, một nhà báo, sau 1975 từng đi học tập cải tạo trong 13 năm.
Cô là cháu ruột của danh hài Thanh Hoài.
Sự nghiệp.
Từ khi còn ở Việt Nam, Diễm Liên đã bắt đầu tham gia ca hát. Qua chị gái là Quỳnh Liên, nhạc sĩ Tùng Giang đã phát hiện ra cô trong một lần đi hát tại vũ trường ở Đà Lạt. Năm 1991, Diễm Liên cùng gia đình sang Hoa Kỳ định cư theo diện HO.
Vào năm 1992, khi đang ở California, Diễm Liên gặp lại Tùng Giang. Sự nghiệp âm nhạc của cô bắt đầu khi được Tùng Giang đưa tới hát ở vũ trường Ritz của nhạc sĩ Ngọc Chánh. Lúc ấy, vì chưa đủ 21 tuổi để có thể đi hát ở vũ trường, Diễm Liên phải mượn căn cước của chị mình. Sau đó Diễm Liên cộng tác cùng Trung tâm Mây trong các chương trình "Hollywood night". Trung tâm Thúy Nga mời cô trong các chương trình "Paris By night", tên tuổi của cô được thực sư biết đến với ca khúc "Con yêu".
Năm 1999, Diễm Liên thành hôn với một sĩ quan gốc Việt của Quân đội Hoa Kỳ và có một con trai. Sau một thời gian vắng bóng, Diễm Liên trở lại ca hát như một nghệ sĩ độc lập và cộng tác với trung tâm Tình.
Năm 2001, Hội âm nhạc nghệ thuật Nam Cali mời cô hát trong một chương trình nhạc thính phòng, Diễm Liên đã trình bày ca khúc "Cơn mưa phùn" của Đức Huy. Rồi cô còn trình diễn cùng ban Ngàn Khơi với hai nhạc phẩm "Nương chiều" và "Người tình không chân dung". Sau đó Diễm Liên tiếp tục xuất hiện trong nhiều chương trình thính phòng khác. Cùng với Trần Thái Hòa, Ngọc Hạ... Diễm Liên là một trong những ca sĩ trẻ ở hải ngoại thành công với dòng nhạc này. Hiện nay cô cộng tác với Trung tâm Asia.
Mặc dù không được đào tạo về diễn xuất, Diễm Liên cũng có được những thành công trong lĩnh vực điện ảnh. Cô từng tham gia phim "Dòng đời oan trái" của Nguyễn Dương trong vai cô gái mù tên Lượm. Tiếp đó, Diễm Liên diễn xuất trong "Người trong mơ" cũng của Nguyễn Dương. Trong bộ phim "Vượt sóng", sau khi vượt qua nhiều ứng viên, Diễm Liên đóng vai nữ chính bên cạnh Kiều Chinh, Nguyễn Long... Đến cuối năm 2017, cô cùng với Nguyễn Hoàng Nam tham gia bộ phim ca nhạc của trung tâm Asia có tên "Món quà yêu thương". Đây cũng đánh dấu sự trở lại của Diễm Liên trong linh vực điện ảnh.
Mảng bám răng

Mảng bám răng hay bựa răng là một lớp màng sinh học không màu hoặc hơi ngà tạo thành trên bề mặt răng do vi khuẩn, nước bọt và thức ăn thừa tạo thành. Các mảng bám răng nếu không được vệ sinh thường xuyên, có thể gây ra những vấn đề nghiêm trọng như sâu răng, viêm nướu hay nhiệt miệng (lở miệng). Theo thời gian, mảng bám răng có thể vôi hóa dọc theo lợi, tạo thành cao răng. Đánh răng thường xuyên sau mỗi bữa ăn hay dùng chỉ tơ nha khoa và nước súc miệng có thể ngăn ngừa các mảng bám này.
Hầu hết các vi sinh vật tạo nên màng sinh học là các vi khuẩn (chủ yếu là "Streptococcus" và các vi khuẩn yếm khí), với thành phần thay đổi tùy theo các vị trí trong miệng. "Streptococcus mutan" là các vi khuẩn quan trọng nhất có liên quan đến chứng sâu răng.
Một số vi khuẩn trong miệng sống bằng thức ăn thừa, đặc biệt là đường và tinh bột. Trong môi trường thiếu oxy, chúng tạo ra axit lactic, axit này hòa tan calci và phosphor tại men răng. Quá trình này dẫn tới việc răng bị hỏng. Nước bọt dần dần trung hòa các axit làm tăng độ pH ở bề mặt răng lên trên mức nguy hiểm, nhờ đó các chất khoáng bị hòa tan lại quay trở lại men răng. Nếu thời gian giữa những lần ăn đủ dài thì ảnh hưởng của các axit bị hạn chế và răng có thể tự phục hồi. Tuy nhiên, nước bọt không thể thấm qua mảng bám răng để trung hòa axit do vi khuẩn tạo ra.
Người Khmer

Người Khmer (phiên âm: "Khơ-me", "Khmer" , tiếng Khmer: ខ្មែរ, phát âm: [kʰmaːe], [kʰmɛr]), là một dân tộc cư trú phần lớn ở Campuchia và một số ở nửa phía nam bán đảo Đông Dương.
Người Khmer chiếm khoảng 97% dân số tại Campuchia, số tại Việt Nam, Thái Lan, Lào... Ngôn ngữ của người Khmer là tiếng Khmer, một ngôn ngữ thuộc ngữ tộc Môn-Khmer trong ngữ hệ Nam Á, có mặt khắp Đông Nam Á.
Tại Campuchia, chính phủ phân loại công dân làm ba nhóm Khmer. Người Khmer đa số được gọi là người "Khmer Kandal (Khmer trung tâm)", phân biệt với các sắc tộc Khmer thiểu số là "Khmer Islam" (Khmer Hồi giáo) và "Khmer Loeu" (Khmer vùng cao). "Điều tra dân số năm 2008" của Campuchia không hề đề cập đến sắc tộc của công dân.
Phân bố.
Ngoài Campuchia, nhiều người Khmer định cư như người bản địa ở các vùng lân cận tại Thái Lan (Khmer Surin), và đồng bằng sông Cửu Long ở Việt Nam (Khmer Krom). Ở Việt Nam, người Khmer cư trú chủ yếu ở tỉnh Sóc Trăng (406.595 khẩu thời điểm 1/7/2015)), Trà Vinh (326.653), và Kiên Giang (210.879).
Di truyền học.
Người Khmer là một phần của Đại Ấn Độ và thường có bề ngoài điển hình của người Đông Nam Á, người Thái và người Lào cũng có vẻ ngoài gần giống với người Khmer nhưng lại không cùng một sắc tộc vì nguồn gốc khác nhau. Người Khmer không thuần chủng, bề ngoài có nhiều nét khác nhau, đó là do kết quả của nhiều thế kỉ pha trộn với người Ấn Độ, người Mã Lai, người Chăm và người Trung Quốc.
Tôn giáo.
Đa số người Khmer là tín đồ Phật giáo Khmer - một kiểu Phật giáo hòa trộn nhiều thành phần của Ấn Độ giáo, thuyết vật linh (tục thờ cúng thần sông núi, cây cỏ...), và tục thờ cúng tổ tiên. Cụ thể hơn, Phật giáo của người Khmer là Phật giáo nguyên thủy, tên phổ thông là Phật giáo Nam tông. Phật giáo Nam tông là Phật giáo gốc mà đức Phật Thích ca khai sinh và các quan niệm Phật giáo, giáo lý cũng được người Khmer bảo tồn nguyên vẹn.
Văn hóa.
Một số lễ hội chính của người Khmer ở Campuchia và Việt Nam là: 
Các lễ hội Phật giáo:
Thường Tín (thị trấn)

Thường Tín là thị trấn huyện lỵ của huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội, Việt Nam.
Địa lý.
Thị trấn Thường Tín là trung tâm của huyện Thường Tín, có vị trí địa lý:
Lịch sử.
Thị trấn Thường Tín được thành lập năm 1988 trên cơ sở một phần diện tích tự nhiên và dân số của các xã Văn Bình, Văn Phú và Hà Hồi.
Hành chính.
Thị trấn Thường Tín được chia thành 4 tổ dân phố: Phố Ga, Phố Vồi, Trần Phú, Nguyễn Du.
Kinh tế.
Nền kinh tế thị trấn chủ yếu là kinh doanh dịch vụ. Ngành dịch vụ, thương mại, xây dựng chiếm 90%, nông nghiệp và công nghiệp chiếm 10%.
Trên địa bàn thị trấn Thường Tín có tuyến Quốc lộ 1 đi qua, tạo điều kiện thuận lợi cho việc kinh doanh buôn bán.Thị trấn Thường Tín có chợ Vồi là chợ đầu mối cung cấp lương thực thực phẩm, hàng hoá cho thủ đô Hà Nội và các vùng lân cận.
Xã hội.
Y tế.
Có Bệnh viện Thường Tín nằm trên đường tỉnh lộ 427 và là bệnh viện chữa trị chuyên khoa chung của huyện Thường Tín và các địa phương lân cận.
Giao thông.
Tại đây có nhà ga xe lửa đầu tiên nằm ngoài phạm vi nội thành Hà Nội trên tuyến đường sắt Bắc - Nam có tên là ga Thường Tín. Thị trấn được tạo bởi thành phần chính là hai tuyến giao lộ cắt nhau ngay cạnh ga Thường Tín là tỉnh lộ 427 - đường 71 và Quốc lộ 1.
Hai tuyến đường chính của thị trấn Thường Tín là đường Trần Phú và đường Trần Nhật Duật. Đường Trần Phú bắt đầu từ ngã ba Thường Tín (Quốc lộ 1) cắt tuyến đường sắt Bắc - Nam cho đến ngã ba Văn Phú thì tách ra. Đường này còn cắt với các tuyến đường ở thị trấn, bao gồm: Danh Hương, Tả Môn, Nguyễn Du, Nguyễn Trãi và có tuyến xe buýt 94 (BX Giáp Bát - TT Kim Bài). Điểm đầu của đường Trần Nhật Duật tại cầu Dừa, gần Khu đất dịch vụ Nhà ở Văn Bình và kết thúc ở Quốc lộ 1 (gần đường vào ga Thường Tín, còn gọi là ngã ba Phố Ga). Có tuyến xe buýt 06B (BX Giáp Bát - Hồng Vân) và tuyến 206 (BX Giáp Bát - Phủ Lý) chạy qua.
Bát quái côn

Bát quái côn là bài côn được Hội nghị chuyên môn toàn quốc lần thứ 3 do Liên đoàn võ thuật cổ truyền Việt Nam tổ chức tại Thành phố Hồ Chí Minh (từ ngày 15 đến 26 tháng 4 năm 1995) chọn đưa vào chương trình quy định chung của võ thuật cổ truyền dân tộc. Hội nghị lần này quy tụ gần 100 võ sư, huấn luyện viên ưu tú của 26 tỉnh thành trong cả nước với yêu cầu chọn được một bài kiếm, một bài quyền và một bài côn. Suốt 11 ngày ròng rã, hội nghị đã cùng nghiên cứu, bình chọn, hoàn chỉnh và đi đến thống nhất được ba bài: Ngọc trản ngân đài, Huỳnh long độc kiếm, và Bát quái côn, trong đó bài Bát quái côn được lựa chọn trong sự thảo luận, đối sánh, cân nhắc với bài Ngũ môn côn.
Lịch sử.
Theo lời của võ sư Trương Hùng, người được cho là truyền nhân chính thức của bài và cũng là người có công đưa bài côn giới thiệu ra cả nước, lai lịch của bài côn có thể được xét đến từ những năm 1945, khi một người Việt gốc Hoa là ông Huỳnh Dền chạy giặc vào đất Phú Yên. Tại đây ông lập nghề dệt lụa ở thôn Đông Phước, xã Hòa An, huyện Phú Hòa. Là người từng nhiều năm theo học võ Thiếu Lâm Tự ở Trung Quốc, ông mở lò võ dạy cho nhiều người. Trong số những học trò của ông có võ sư Trương Hường, chú ruột võ sư Trương Hùng, vừa là người nhà, vừa là người chăm chỉ nhất nên được ông truyền tất cả bí quyết, tinh hoa võ nghệ mà ông biết. Bài Bát quái côn được coi là bảo bối của môn phái, chỉ được truyền trong dòng họ, không mở rộng ra bên ngoài. Sau đó Trương Hường dạy lại bài côn này cho những anh em trong họ trong đó có Trương Hùng. Về sau, tư tưởng thoáng hơn, bài côn vượt thoát khỏi nội tộc, được truyền cho những môn sinh có đẳng cấp cao của môn phái, tuy nhiên do sự phức tạp và yêu cầu khá cao như: đam mê, chăm chỉ, chuyên luyện, công phu, thể lực, công lực tốt, tinh thần võ sĩ đạo v.v. khiến nhiều người bỏ cuộc, không theo được tới cùng.
Lời thiệu.
Tạm dịch nghĩa:
Đặc điểm.
Bài sử dụng cây trường côn khá dài tuy thời điểm hiện nay thường được biểu diễn và tập luyện với tề mi côn. Bài bao gồm khoảng 100 động tác linh động, biến ảo, di chuyển trên đồ hình bát quái.
Đánh giá.
Võ sư Huỳnh Kim Hồng, Tổng thư ký Liên đoàn Võ thuật Phú Yên, nhận xét: "Trong 10 bài quyền bắt buộc tại các cuộc thi quyền của võ cổ truyền ở Việt Nam, "Bát quái côn" có thể coi là đặc sắc nhất, nhì".
Bàn về uy lực và độ khó của bài, võ sư Trương Hùng đánh giá:"... nếu là người "tay ngang" phải theo nghề võ ít nhất 7 năm mới được học, nghĩa là ở trình độ huấn luyện viên trung cấp trở lên mới có thể lĩnh hội được. Người học nếu không chuyên luyện, bỏ chừng 1 tháng là quên ngay".
Hải đăng Kê Gà

Hải đăng Kê Gà (hoặc Khe Gà) ở mũi Kê Gà, thuộc xã Tân Thành, huyện Hàm Thuận Nam (trước thuộc huyện Hàm Tân), tỉnh Bình Thuận. Đây là một ngọn hải đăng dùng cho tàu thuyền giao thông trong khu vực, và đã được trung tâm sách "kỷ lục Việt Nam" xác nhận là ngọn hải đăng cao nhất và cổ xưa nhất Việt Nam .
Tên gọi.
Trong văn bản hành chính thường viết là Kê Gà, nhưng có ý kiến cho rằng, viết đúng phải là Khe Gà.
Hòn đảo.
Hòn đảo, tục gọi là hòn Bà, rộng 5 ha với hàng trăm cụm đá hoa cương vàng rực muôn hình muôn vẻ và hàng trăm cây sứ đại thụ.
Mũi đất này còn được người dân địa phương gọi là Mũi Điện do ngọn hải đăng ở đây phát sáng bằng năng lượng điện. Tuy nhiên, cái tên "Mũi Điện" thường được dùng để chỉ mũi Đại Lãnh ở Phú Yên.
Hải đăng.
Hiện nay, hòn đảo Khe Gà và ngọn Hải đăng đã trở thành điểm du lịch hấp dẫn với du khách khi đến thăm tỉnh Bình Thuận. Hải đăng Khe Gà còn là di tích kiến trúc độc đáo.
Theo lịch sử hàng hải ở khu vực này, Mũi Khe Gà được coi là một vị trí cực kỳ hiểm yếu của vùng biển từ Phan Rang đi Vũng Tàu. Ngay từ các thế kỷ trước đã có rất nhiều thuyền buôn qua lại nơi đây và bị đắm do không xác định được tọa độ, vị trí. Để đáp ứng nhu cầu vận tải của quân đội Pháp cũng như tàu buôn của nước ngoài qua đây, người Pháp đã nghiên cứu và cho xây dựng ngọn hải đăng Khe Gà. Trong thời gian xây dựng hải đăng, có nhiều người thiệt mạng do tai nạn xây cất. Hiện nay, ở đây vẫn còn nghĩa địa nơi yên nghỉ của những người đã chết khi xây dựng công trình này.
Bên trong hải đăng có 183 bậc thang xoáy trôn ốc bằng thép dẫn đến đỉnh hải đăng cùng hàng chục bậc tam cấp dẫn lên đến đỉnh đèn. Xung quanh chân Hải đăng có hai hàng hoa sứ dọc theo lối đi do người Pháp trồng từ cuối thế kỷ trước đến nay còn nguyên, toả bóng mát quanh năm. Vật liệu xây cất được đưa từ Pháp sang, kể cả ngọn đèn trên đỉnh và máy phát điện.
Họ Trứng cá

 
Họ Trứng cá (danh pháp khoa học: Muntingiaceae) là một họ nhỏ mới được tách ra từ họ cũ là họ Đoạn (Tiliaceae) với chỉ 3 loài, phân bổ trong 3 chi.
Họ Trứng cá có thể được nhận ra nhờ các phiến lá có răng cưa, mọc thành 2 hàng với gốc lá không đối xứng và các lá gốc ("prophyll") tựa như các lá bắc dị hình. Hoa của chúng là chùm ngoài nách lá, tràng hoa dạng mở bằng mảnh vỏ, đài hoa khi ở dạng chồi bị gập nếp và có vấu, nhị hoa nhiều.
Một số đặc trưng của họ Trứng cá (thiếu lá kèm; hạt không có vỏ bọc) có thể gợi ý rằng họ này có thể thuộc về nhóm cơ bản trong bộ Cẩm quỳ (Malvales). Các đặc trưng của mô thứ cấp non trong chi Muntingia, như các hoa phía ngoài của cụm hoa xòe rộng, libe phân tầng v.v, là tương tự như của các thành viên khác trong bộ Cẩm quỳ. Chi Petenaea có thể có quan hệ gần với nhánh này (Bayer và ctv. 1999).
Chi trứng cá có bầu nhụy thượng, đài hoa sớm rụng và thực giá noãn rủ xuống, hai chi kia có bầu nhụy hạ, thực giá noãn dạng phiến và đài hoa không rụng. Cây trứng cá có các lông đơn tính mọc thẳng đứng bổ sung thêm cho các lông mọc thành búi.
Họ Trứng cá được Takhtajan (1997) đặt trong họ Đoạn - phân họ Neotessmannioideae.
Các loài.
IPNI còn liệt kê 2 loài khác thuộc chi Muntingia là:
Lương Sơn Bạc

Lương Sơn Bạc (梁山泊) là một địa danh trong tác phẩm "Thủy hử", là căn cứ của lực lượng nổi dậy do 108 anh hùng Lương Sơn Bạc lãnh đạo. Đó là một vùng đầm, hồ mà theo sự mô tả trong tác phẩm rộng tới 800 dặm.
Trong thực tế, đúng là trước đây quanh núi Lương (tiếng Trung: 梁山, bính âm: Liáng Shān, "Lương Sơn") có nhiều đầm, hồ nước. Núi Lương vốn là một ngọn núi thuộc huyện Lương Sơn, tỉnh Sơn Đông cao 197,9 m so với mực nước biển. Năm 1289, sông Hoàng Hà đổi dòng đi qua vùng này nhấn chìm hầu hết các hồ. Đến thời nhà Minh, chỉ còn lại năm hồ nước. Năm 1853, sông Hoàng Hà lại đổi dòng lên hướng Bắc; các hồ bị thu nhỏ lại do phù sa, do rác thải và do lấp hồ. Ngày nay ở vùng này chỉ còn một hồ nước gọi là hồ Đông Bình (東平) ở huyện Lương Sơn (梁山縣) thuộc thành phố Tể Ninh (濟寧市), tỉnh Sơn Đông được coi là dấu tích của vùng đầm, hồ rộng lớn mà "Thủy hử" đã hư cấu thành căn cứ Lương Sơn Bạc xưa kia.
Độc lư thương

Độc lư thương là bài thương (giáo) được Liên đoàn Võ thuật Cổ truyền Việt Nam chọn lựa từ những năm đầu thế kỷ XXI đưa vào hệ thống 10 bài quốc võ Việt Nam.
Lịch sử.
Theo lời kể lại của các lão võ sư vùng Tây Sơn Thượng Đạo (An Khê, Gia Lai), trong khoảng những năm 1770, khi dựng cờ khởi nghĩa, lập căn cứ địa nhằm chiêu mộ anh hùng hào kiệt bốn phương, ba anh em Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ đã biên soạn bài Độc lư thương cho binh sĩ luyện tập. Độc lư ngụ ý tượng trưng cho sự đoàn kết một lòng và ý chí không gì chuyển lay của ba anh em nhà Tây Sơn khi đứng lên phất cờ khởi nghĩa, vững chắc như thế 3 chân của một chiếc lư hương. Độc lư còn hàm nghĩa thể hiện ý thức tôn thờ một chủ, đồng lòng quyết tâm ủng hộ nghĩa quân Tây Sơn của từng chiến binh cũng như của toàn thể nhân dân.
Sau khi Tây Sơn suy vi, Độc lư thương vẫn âm thầm được truyền dạy trong chi phái Tây Sơn võ đạo Bình Định tại An Khê. Tuy nhiên, trải những biến thiên dâu bể, nhiều đời lưu truyền trong các võ đường khác nhau nên khó tránh khỏi có những sai lạc trong chiêu thức cũng như những điểm chưa hợp lý trong tính khoa học của bài.
Đặc điểm.
Mô phỏng hoàn hảo thần thái của chiếc độc lư ba chân cắm cây hương trên các bệ thờ, bài thương thể hiện sự vững chắc liền lạc và kín đáo khi phòng thủ, thần tốc và bất ngờ khi tấn công. Đòn thế của bài liên hoàn hỗ trợ nhau, biểu hiện sự kết hợp hài hòa của binh khí là cây trường thương trong tay người thi triển các đòn thế với thập tam pháp: thủ pháp, nhãn phàp, thân pháp, yêu pháp, bộ pháp, thức pháp, đảm pháp, khí pháp, thần pháp, kình pháp, cước pháp, thế pháp, tâm pháp. Bởi vậy, uy lực của bài chỉ thực sự được phát huy tại những địa thế rộng rãi, nơi chiến địa, và tỏ ra hiệu quả trong quân đội Tây Sơn khi đánh trên lưng ngựa, trên thuyền hay dưới đất.