vietgpt/wikipedia_vi huggingface dataset:
Sungnyemun

Sungnyemun (Hangul: 숭례문; Hanja: 崇禮門; Hán-Việt: Sùng Lễ Môn) hay Namdaemun (남대문; 南大門; Nam Đại Môn) là cổng thành kiến trúc gỗ có lịch sử 600 năm tại thủ đô Seoul. Công trình này được chọn là Di sản văn hóa quốc gia "số một" của Hàn Quốc kể từ năm 1961. Kiến trúc này đã bị cháy trụi ngày 10 tháng 2 năm 2008. Vụ cháy được xác định do liên quan đến vụ tranh chấp giữa ông Chae với chính quyền đã không đền bù thỏa đáng khi lấy đất của ông cho dự án xây dựng nhà ở.
Địa thế.
Khi Hán thành (Hanyang) được chọn làm kinh đô năm 1394, vua Thái tổ Lí Thành Quế (Lee Sung-kye 이성계) cho trổ 4 cổng chính và 4 cổng phụ để ra vào kinh thành. Tên các cổng thì đặt theo ý niệm Ngũ thường của Nho giáo (gồm "nhân", "nghĩa", "lễ", "trí" và "tín"). Cửa chính phía Đông là Hưng Nhân Môn, cửa phía Tây là Đôn Nghĩa Môn, cửa phía Bắc là Chiêu Trí Môn và cửa phía Nam là Sùng Lễ Môn. Vì các nước phương Đông đều cho là vị quân vương phải ngồi nhìn về hướng nam, Sùng Lễ môn với địa vị cổng chính nam của kinh đô Seoul được xây to lớn hơn cả.
Sùng Lễ môn thực ra không có nhiệm vụ phòng thủ quân sự mà được xây chỉ vì mục đích trấn yểm phong thủy. Công trình kiến trúc này ngày nay nằm ở trung tâm Seoul nên được coi là biểu tượng chính của thành phố.
Lịch sử.
Dưới triều vua Thái Tổ Lí Thành Quế, Sùng Lễ môn được hoàn thành năm 1398. Những năm 1448 và 1479 cổng được khuếch trương, xây lầu ở trên và trở thành cổng hai tầng.
Trong cuộc Chiến tranh Triều Tiên, cổng này bị tàn phá nặng nề. Năm 1961, chính phủ Hàn Quốc đã cho trùng tu Sùng Lễ môn. Công việc này kết thúc vào năm 1963. Năm 2005, Sùng Lễ môn được tu sửa một lần nữa.
Năm 2006, Cục Di sản văn hóa Hàn Quốc đã soạn sẵn hồ sơ khoảng 182 trang để khôi phục khi cần thiết, dự tính khoảng 21 triệu đô la Mỹ trong khoảng 2-3 năm.
Sự kiện cháy cổng thành.
Khoảng 8 giờ 50 phút tối ngày 10 tháng 2, năm 2008, một đám cháy đã bùng phát và sau đó khoảng 6 giờ đã thiêu rụi toàn bộ khối kiến trúc bằng gỗ ở phía trên cổng thành Namdaemun. Ngọn lửa đã vượt ra khỏi tầm kiểm soát vào lúc nửa đêm, bất chấp nỗ lực của hơn 360 lính cứu hỏa.
Nhiều nhân chứng cho biết đã thấy một người đàn ông khả nghi xuất hiện ở phần trên cổng thành chỉ trước khi đám cháy xảy ra vài phút, và hai chiếc bật lửa đã được tìm thấy tại hiện trường. Một người đàn ông 69 tuổi được xác định là Chae Jong-gi đã bị bắt do bị nghi ngờ là thủ phạm gây ra vụ hỏa hoạn, ông này sau đó đã thú tội. Một đại úy cảnh sát nói rằng Chae đã phun một chất sơn pha loãng lên sàn gỗ rồi châm lửa đốt. Việc làm này của nghi phạm có nguồn gốc từ sự bất bình trong đền bù đất đai của Chính phủ đối với ông ta. Năm 2006, Chae cũng đã từng bị truy tố vì đốt Xương Khánh cung ở Seoul.
Bộ Văn hóa Hàn Quốc cho biết, sẽ cần 3 năm và khoảng 21 triệu đô la Mỹ để xây dựng lại cổng thành này. Tổng thống Hàn Quốc Lee Myung-bak đã kêu gọi một chiến dịch quyên góp tiền để xây dựng và trùng tu lại di tích lịch sử này.
Phạm Song

Phạm Song (1931–2011), nguyên Bộ trưởng Bộ Y tế Việt Nam (tháng 11 năm 1988 – tháng 9 năm 1992), nguyên Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa VII, Giải thưởng Hồ Chí Minh.
Đông Hồ, Nam Xương

Đông Hồ (tiếng Trung:东湖区, Hán Việt: "Đông Hồ khu") là một quận của địa cấp thị Nam Xương (南昌市), tỉnh Giang Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 22,3 km2, dân số năm 2003 là 444.000 người. 
Hành chính.
Đông Hồ được chia ra làm 10 đơn vị hành chính cấp hương, gồm 9 nhai đạo và 1 trấn.
Tân Kiến

Tân Kiến (tiếng Trung:新建区, Hán Việt: "Tân Kiến huyện") là một quận của địa cấp thị Nam Xương (南昌市), tỉnh Giang Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 2338 km2, dân số năm 2003 là 665.000 người. 
Hành chính.
Tân Kiến được chia ra làm 24 đơn vị hành chính cấp hương, gồm 2 nhai đạo, 16 trấn và 6 hương. Ngoài ra quận này còn quản lí 9 đơn vị tương đương cấp hương khác
Đơn vị ngang cấp hương khác
Tây Hồ, Nam Xương

Tây Hồ (tiếng Trung:西湖区, Hán Việt: "Tây Hồ khu") là một quận của địa cấp thị Nam Xương (南昌市), tỉnh Giang Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 39,2 km2, dân số năm 2004 là 460.000 người. 
Hành chính.
Tây Hồ được chia ra làm 12 đơn vị hành chính cấp hương, gồm 11 nhai đạo và 1 trấn
Nam Xương (huyện)

Nam Xương (tiếng Trung: 南昌县, Hán Việt: "Nam Xương huyện") là một huyện của địa cấp thị Nam Xương (南昌市), tỉnh Giang Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 1839 km2, dân số năm 2003 là 905.000 người. 
Hành chính.
Huyện Nam Xương được chia ra làm 19 đơn vị hành chính cấp hương, gồm 1 nhai đạo, 11 trấn và 7 hương. Ngoài ra huyện này còn quản lí 5 đơn vị tương đương cấp hương khác
Đơn vị ngang cấp hương khác
Thanh Vân Phổ

Thanh Vân Phổ (tiếng Trung: 青云谱区, Hán Việt: "Thanh Vân Phổ khu") là một quận của địa cấp thị Nam Xương (南昌市), tỉnh Giang Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 40,4 km2, dân số năm 2004 là 241.000 người. 
Hành chính.
Thanh Vân Phổ được chia ra làm 6 đơn vị hành chính cấp hương, gồm 5 nhai đạo và 1 trấn. Ngoài ra quận này còn quản lí 1 đơn vị tương đương cấp hương khác
Đơn vị ngang cấp hương khác
Loan Lý

Loan Lý (tiếng Trung: 湾里区, Hán Việt: "Loan Lý khu") là một quận cũ của địa cấp thị Nam Xương (南昌市), tỉnh Giang Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 254 km2, dân số năm 2004 là 80.000 người. Quận Loan Lý được chia ra thành 2 nhai đạo, 3 trấn và 1 hương.
Hành chính.
Loan Lý được chia ra làm 6 đơn vị hành chính cấp hương, gồm 2 nhai đạo và 4 trấn
Thanh Sơn Hồ

Thanh Sơn Hồ (tiếng Trung: 青山湖区, Hán Việt: "Thanh Sơn Hồ khu") là một quận của địa cấp thị Nam Xương (南昌市), tỉnh Giang Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 220 km2, dân số năm 2004 là 672.000 người. 
Hành chính.
Thanh Sơn Hồ được chia ra làm 9 đơn vị hành chính cấp hương, gồm 4 nhai đạo và 5 trấn. Ngoài ra quận này còn quản lí 4 đơn vị tương đương cấp hương khác
Đơn vị ngang cấp hương khác
Tiến Hiền

Tiến Hiền (tiếng Trung: 进贤县, Hán Việt: "Tiến Hiền huyện") là một huyện của địa cấp thị Nam Xương (南昌市), tỉnh Giang Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 1952 km2, dân số năm 2003 là 724.000 người. 
Hành chính.
Tiến Hiền được chia ra làm 21 đơn vị hành chính cấp hương, gồm 9 trấn và 12 hương. Ngoài ra huyện này còn quản lí 1 đơn vị tương đương cấp hương khác
Đơn vị ngang cấp hương khác
An Nghĩa, Nam Xương

An Nghĩa (tiếng Trung: 安义县, Hán Việt: "An Nghĩa huyện") là một huyện của địa cấp thị Nam Xương (南昌市), tỉnh Giang Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 656 km2, dân số năm 2003 là 249.000 người. 
Hành chính.
An Nghĩa được chia ra làm 10 đơn vị hành chính cấp hương, gồm 7 trấn và 3 hương. Ngoài ra huyện này còn quản lí 2 đơn vị tương đương cấp hương khác
Đơn vị ngang cấp hương khác
Chương Cống

Chương Cống (tiếng Trung: 章贡区, Hán Việt: "Chương Cống khu") là một quận của địa cấp thị Cám Châu (赣州市), tỉnh Giang Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 479 km2, dân số năm 2003 là 546.000 người. 
Hành chính.
Chương Cống được chia ra làm 14 đơn vị hành chính cấp hương, gồm 5 nhai đạo, 9 trấn. Ngoài ra quận này còn quản lí 2 đơn vị tương đương cấp hương khác
Đơn vị ngang cấp hương khác
Thạch Thành, Cám Châu

Thạch Thành (tiếng Trung: 石城县, Hán Việt: "Thạch Thành huyện") là một huyện của địa cấp thị Cám Châu (赣州市), tỉnh Giang Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này giáp Thạch Bích "Đất tổ Khách Gia]] thuộc Ninh Hóa, Phúc Kiến.
Hành chính.
Thạch Thành được chia ra làm 11 đơn vị hành chính cấp hương, gồm 6 trấn và 5 hương.
An Viễn, Cám Châu

An Viễn (tiếng Trung: 安远县, Hán Việt: "An Viễn huyện") là một huyện của địa cấp thị Cám Châu (赣州市), tỉnh Giang Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 479 km2, dân số năm 2003 là 546.000 người. 
Hành chính.
An Viễn được chia ra làm 18 đơn vị hành chính cấp hương, gồm 8 trấn và 10 hương. Ngoài ra huyện này còn quản lí 1 đơn vị tương đương cấp hương khác
Đơn vị ngang cấp hương khác
Cám Huyện

Cám Huyện (tiếng Trung: 赣县区, Hán Việt: "Cám Huyện khu") là một quận của địa cấp thị Cám Châu (赣州市), tỉnh Giang Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 2993 km2, dân số năm 2003 là 557.000 người. 
Hành chính.
Cám Huyện được chia ra làm 19 đơn vị hành chính cấp hương, gồm 12 trấn và 7 hương. Ngoài ra quận này còn quản lí 1 đơn vị tương đương cấp hương khác
Đơn vị ngang cấp hương khác
Ninh Đô

Ninh Đô (tiếng Trung: 宁都县, Hán Việt: "Ninh Đô huyện") là một huyện của địa cấp thị Cám Châu (赣州市), tỉnh Giang Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 4053,16 km2, dân số năm 2003 là 714.000 người. 
Hành chính.
Ninh Đô được chia ra làm 24 đơn vị hành chính cấp hương, gồm 12 trấn và 12 hương. Ngoài ra huyện này còn quản lí 1 đơn vị tương đương cấp hương khác
Đơn vị ngang cấp hương khác
Tầm Ô

Tầm Ô (tiếng Trung: 寻乌县, Hán Việt: "Tầm Ô huyện") là một huyện của địa cấp thị Cám Châu (赣州市), tỉnh Giang Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 2311,38 km2, dân số năm 2003 là 297.000 người. 
Hành chính.
Tầm Ô được chia ra làm 15 đơn vị hành chính cấp hương, gồm 7 trấn và 8 hương.
Hưng Quốc

Hưng Quốc (tiếng Trung: 兴国县, Hán Việt: "Hưng Quốc huyện") là một huyện của địa cấp thị Cám Châu (赣州市), tỉnh Giang Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 3214,46 km2, dân số năm 2003 là 732.000 người. 
Hành chính.
Hưng Quốc được chia ra làm 25 đơn vị hành chính cấp hương, gồm 8 trấn và 17 hương. Ngoài ra huyện này còn quản lí 1 đơn vị tương đương cấp hương khác
Đơn vị ngang cấp hương khác
Định Nam

Định Nam (tiếng Trung: 定南县, Hán Việt: "Định Nam huyện") là một huyện của địa cấp thị Cám Châu (赣州市), tỉnh Giang Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 1316 km2, dân số năm 2003 là 198.000 người. 
Hành chính.
Định Nam được chia ra làm 7 đơn vị hành chính cấp hương, toàn bộ đều là các trấn. Ngoài ra huyện này còn quản lí 1 đơn vị tương đương cấp hương khác
Đơn vị ngang cấp hương khác
Thượng Do

Thượng Do (tiếng Trung: 上犹县, Hán Việt: "Thượng Do huyện") là một huyện của địa cấp thị Cám Châu (赣州市), tỉnh Giang Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 1544 km2, dân số năm 2003 là 281.000 người. 
Hành chính.
Thượng Do được chia ra làm 14 đơn vị hành chính cấp hương, gồm 6 trấn và 8 hương. Ngoài ra huyện này còn quản lí 1 đơn vị tương đương cấp hương khác
Đơn vị ngang cấp hương khác
Vu Đô

Vu Đô (tiếng Trung: 于都县, Hán Việt: "Vu Đô huyện") là một huyện của địa cấp thị Cám Châu (赣州市), tỉnh Giang Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 2893 km2, dân số năm 2003 là 902.000 người. 
Hành chính.
Vu Đô được chia ra làm 23 đơn vị hành chính cấp hương, gồm 9 trấn và 14 hương. Ngoài ra huyện này còn quản lí xxx đơn vị tương đương cấp hương khác
Đơn vị ngang cấp hương khác
Long Nam

Long Nam (tiếng Trung: 龙南市, Hán Việt: "Long Nam thị") là một thành phố cấp huyện của địa cấp thị Cám Châu (赣州市), tỉnh Giang Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Thành phố này có diện tích 1640,55 km2, dân số năm 2003 là 299.000 người. 
Hành chính.
Long Nam được chia ra làm 14 đơn vị hành chính cấp hương, gồm 9 trấn và 5 hương. Ngoài ra thành phố này còn quản lí 2 đơn vị tương đương cấp hương khác
Đơn vị ngang cấp hương khác
Sùng Nghĩa

 Sùng Nghĩa (tiếng Trung: 崇义县, Hán Việt: " Sùng Nghĩa huyện") là một huyện của địa cấp thị Cám Châu (赣州市), tỉnh Giang Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 2197 km2, dân số năm 2003 là 197.000 người. 
Hành chính.
Sùng Nghĩa được chia ra làm 16 đơn vị hành chính cấp hương, gồm 6 trấn và 10 hương
Tín Phong

Tín Phong (tiếng Trung: 信丰县, Hán Việt: "Tín Phong huyện") là một huyện của địa cấp thị Cám Châu (赣州市), tỉnh Giang Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 2878 km2, dân số năm 2003 là 666.000 người. 
Hành chính.
Tín Phong được chia ra làm 16 đơn vị hành chính cấp hương, gồm 13 trấn và 3 hương. Ngoài ra huyện này còn quản lí 1 đơn vị tương đương cấp hương khác
Đơn vị ngang cấp hương khác
Toàn Nam

Toàn Nam (tiếng Trung: 全南县, Hán Việt: "Toàn Nam huyện") là một huyện của địa cấp thị Cám Châu (赣州市), tỉnh Giang Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 1521 km2, dân số năm 2003 là 180.000 người, mã số bưu chính 341800, huyện lỵ đóng tại trấn Thành Tương. 
Hành chính.
Toàn Nam được chia ra làm 9 đơn vị hành chính cấp hương, gồm 6 trấn và 3 hương. Ngoài ra huyện này còn quản lí 1 đơn vị tương đương cấp hương khác
Đơn vị ngang cấp hương khác
Đại Dư

Đại Dư (tiếng Trung: 大余县, Hán Việt: "Đại Dư huyện") là một huyện của địa cấp thị Cám Châu (赣州市), tỉnh Giang Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 1367,63 km2, dân số năm 2003 là 280.000 người. 
Hành chính.
Đại Dư được chia ra làm 11 đơn vị hành chính cấp hương, gồm 8 trấn và 3 hương. Ngoài ra huyện này còn quản lí 1 đơn vị tương đương cấp hương khác
Đơn vị ngang cấp hương khác
Hội Xương

Hội Xương (tiếng Trung: 会昌县, Hán Việt: "Hội Xương huyện") là một huyện của địa cấp thị Cám Châu (赣州市), tỉnh Giang Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 2722 km2, dân số năm 2003 là 430.000 người, số bưu chính 342600, huyện lỵ đóng tại trấn Văn Võ Bá. 
Hành chính.
Hội Xương được chia ra làm 19 đơn vị hành chính cấp hương, gồm 6 trấn và 13 hương. Ngoài ra huyện này còn quản lí 1 đơn vị tương đương cấp hương khác
Đơn vị ngang cấp hương khác
Thụy Kim

Thụy Kim (tiếng Trung: 瑞金市, Hán Việt: "Thụy Kim thị") là một thành phố cấp phó địa khu của địa cấp thị Cám Châu (赣州市), tỉnh Giang Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Thành phố nằm ở khu vực miền núi phía đông nam Giang Tây, giáp với tỉnh Phúc Kiến. Địa danh này nổi tiếng là trung tâm hoạt động của những người Cộng sản Trung Quốc sau khi bị Quốc dân đảng đẩy bật khỏi Tỉnh Cương Sơn. Năm 1931, dưới sự lãnh đạo của Mao Trạch Đông, Cộng hòa Xô viết Trung Hoa đã được thành lập ở đây. Năm 1934, lực lượng Tưởng Giới Thạch đã bao vây phe Mao Trạch Đông ở đây. Thụy Kim cũng là nơi bắt đầu cuộc Vạn lý Trường chinh.
Hành chính.
Thụy Kim được chia ra làm 17 đơn vị hành chính cấp hương, gồm 7 trấn và 10 hương. Ngoài ra thành phố này còn quản lí 1 đơn vị tương đương cấp hương khác
Đơn vị ngang cấp hương khác
Nam Khang

 
Nam Khang (tiếng Trung: 南康区) là một quận của địa cấp thị Cám Châu (赣州市), tỉnh Giang Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 1800 km² (trong đó diện tích nội thị là 14 km²), dân số là 800.000 người (dân số đô thị 130.000), chủ yếu là người Khách Gia. Thành phố cấp huyện Nam Khang được Quốc vụ viện thành lập tháng 3 năm 1995, đến tháng 11 năm 2013 thì đổi thành quận Nam Khang.
Hành chính.
Nam Khang được chia ra làm 20 đơn vị hành chính cấp hương, gồm 2 nhai đạo, 6 trấn, 11 hương và 1 hương dân tộc. Ngoài ra quận này còn quản lí 1 đơn vị tương đương cấp hương khác
Đơn vị ngang cấp hương khác
Nam Phong, Phủ Châu

 
Nam Phong (tiếng Trung: 南丰县, Hán Việt: "Nam Phong huyện") là một huyện của địa cấp thị Phủ Châu (抚州市), tỉnh Giang Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 1909,28 km2, dân số năm 2003 là 272.000 người. 
Hành chính.
Huyện Nam Phong được chia ra làm 12 đơn vị hành chính cấp hương, bao gồm 7 trấn và 5 hương. Ngoài ra huyện này còn quản lí 2 đơn vị tương đương cấp hương khác.
Đơn vị ngang cấp hương khác
Lạc An, Phủ Châu

Lạc An (tiếng Trung: 乐安县, Hán Việt: "Lạc An huyện") là một huyện của địa cấp thị Phủ Châu (抚州市), tỉnh Giang Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 2413 km2, dân số năm 2003 là 349.000 người. 
Hành chính.
Huyện Lạc An được chia ra làm 16 đơn vị hành chính cấp hương, bao gồm 9 trấn, 6 hương và 1 hương dân tộc
Kim Khê

Kim Khê (tiếng Trung: 金溪县, Hán Việt: "Kim Khê huyện") là một huyện của địa cấp thị Phủ Châu (抚州市), tỉnh Giang Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 1358 km2, dân số năm 2003 là 270.000 người, mã số bưu chính 344800, mã vùng điện thoại 0794. 
Hành chính.
Huyện Kim Khê được chia ra làm 13 đơn vị hành chính cấp hương, bao gồm 8 trấn và 5 hương. Ngoài ra huyện này còn quản lí 2 đơn vị tương đương cấp hương khác.
Đơn vị ngang cấp hương khác
Đông Hương, Phủ Châu

Đông Hương (tiếng Trung: 东乡区, Hán Việt: "Đông Hương khu") là một quận của địa cấp thị Phủ Châu (抚州市), tỉnh Giang Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 1262 km2, dân số năm 2003 là 426.000 người. 
Hành chính.
Quận Đông Hương được chia ra làm 14 đơn vị hành chính cấp hương, gồm 1 nhai đạo, 9 trấn và 4 hương. Ngoài ra quận này còn quản lí 6 đơn vị tương đương cấp hương khác.
Đơn vị ngang cấp hương khác
Tư Khê

Tư Khê (tiếng Trung: 资溪县, Hán Việt: "Tư Khê huyện") là một huyện của địa cấp thị Phủ Châu (抚州市), tỉnh Giang Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 1251 km2, dân số năm 2002 là 110.000 người, mã số bưu chính 335300, mã vùng điện thoại 0794. 
Hành chính.
Huyện Tư Khê được chia ra làm 7 đơn vị hành chính cấp hương, bao gồm 5 trấn và 2 hương.
Nghi Hoàng

 
Nghi Hoàng (tiếng Trung: 宜黄县, Hán Việt: "Nghi Hoàng huyện") là một huyện của địa cấp thị Phủ Châu (抚州市), tỉnh Giang Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 1944 km2, dân số năm 2003 là 211.000 người. Huyện Nghi Hoàng có 6 trấn và 6 hương.
Hành chính.
Huyện Nghi Hoàng được chia ra làm 12 đơn vị hành chính cấp hương, bao gồm 8 trấn và 4 hương. Ngoài ra huyện này còn quản lí 3 đơn vị tương đương cấp hương khác.
Đơn vị ngang cấp hương khác
Quảng Xương, Phủ Châu

Quảng Xương (tiếng Trung: 广昌县, Hán Việt: "Quảng Xương huyện") là một huyện của địa cấp thị Phủ Châu (抚州市), tỉnh Giang Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 1612 km2, dân số năm 2003 là 229.000 người. 
Hành chính.
Huyện Quảng Xương được chia ra làm 11 đơn vị hành chính cấp hương, bao gồm 6 trấn và 5 hương. Ngoài ra huyện này còn quản lí 2 đơn vị tương đương cấp hương khác.
Đơn vị ngang cấp hương khác
Sinh

Sinh trong tiếng Việt có thể là:
Giang Ninh

Giang Ninh (tiếng Trung: 江宁区, Hán Việt: "Giang Ninh khu") là một quận của thành phố Nam Kinh (南京市), tỉnh Giang Tô, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận Giang Ninh có các đơn vị hành chính gồm 10 nhai đạo. Năm 2000, huyện Giang Ninh được nâng cấp thành quận Giang Ninh.
Tên "Giang Ninh" có nghĩa là "An ninh tại Giang Nam". "Giang" nghĩa là "Trường Giang", đây là có nghĩa "Giang Nam"; "Ninh" nghĩa là "an ninh". Giang Ninh là thiết lập ở năm 280, có tên là Lâm Giang (臨江) ngày xưa. Năm 281, Lâm Giang được đổi tên thành Giang Ninh, có thể là "Ngoại Giang Vô Sự" (外江無事), nghĩa là "an ninh tại Giang Nam".
Nhai đạo: Đông Sơn, Mạt Lăng, Thang Sơn, Thuần Hóa, Lộc Khẩu, Giang Ninh, Cốc Lý, Hồ Thục, Hoành Khê, Kỳ Lân.
Lục Hợp

 
Lục Hợp (tiếng Trung: 六合区, Hán Việt: "Lục Hợp khu") là một quận của thành phố Nam Kinh (南京市), tỉnh Giang Tô, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận Lục Hợp có diện tích 1485,5 km2, dân số năm 2002 là 860.000 người. Quận Lục Hợp có các đơn vị hành chính gồm 5 nhai đạo và 14 trấn.
Ngô Trung (định hướng)

Ngô Trung có thể là:
Hổ Khâu

 
Hổ Khâu (tiếng Trung: 虎丘區, Hán Việt: "Hổ Khâu khu") là một khu của thành phố Tô Châu (苏州市), tỉnh Giang Tô, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận Hổ Khâu có diện tích 123 km2, dân số năm 2001 là 472.000 người. Quận Hổ Khâu có các đơn vị hành chính gồm 4 nhai đạo và 3 trấn.
Trà Long Tỉnh

Trà Long Tỉnh (tiếng Hán giản thể: 龙井茶; phồn thể: 龍井茶, bính âm: lóngjǐngchá) là một loại trà xanh nổi tiếng của Hàng Châu, tỉnh Chiết Giang, Trung Quốc. Hầu như được chế biến bằng tay theo phương thức truyền thống và nổi tiếng vì có chất lượng rất cao. Trà Long Tỉnh được chia thành 7 hạng khác nhau: "loại cao cấp", "loại đặc biệt", và các loại từ "1 đến 5".
Giống như hầu hết các loại trà xanh khác, lá trà Long Tỉnh được xao khô để tránh quá trình lên men. "Quá trình lên men" ở đây được hiểu là quá trình những lá trà tươi sau khi hái dần mất đi mùi vị trà, kết quả của quá trình oxy hóa do các enzyme. Sự oxy hóa này bị ngăn chặn bằng việc sấy và làm bay hơi nước trong lá trà trước khi nó hoàn toàn bị héo. Khi được ngâm vào nước, lá trà Long Tỉnh sinh ra màu vàng xanh lá cây, mùi thơm dịu, vị đậm, có chứa Vitamin C và amino acid.
Lịch sử.
Trà Long Tỉnh nghĩa là trà "giếng rồng", được chế biến tại Hàng Châu. Nơi đây thiên nhiên rất đặc trưng, khí hậu mát mẻ, nguồn nước dồi dào, do đó trở thành một nơi rất thích hợp cho trà xanh sinh trưởng.
Trà Long Tỉnh được vua Khang Hy thời Mãn Thanh phong là hoàng trà, loại trà biểu trưng cho hoàng đế.
Cũng có tương truyền, vua Càn Long từng ghé thăm một vườn trà Long Tỉnh. Thoạt đầu khi thử trà, vua Càn Long chưa ấn tượng... nhưng rồi một lúc sau ngài cảm thấy hậu vị thanh ngọt ngấm trong cổ và rất thích. Cũng từ đó trà Long Tỉnh trở thành phẩm vật tiến cung... Tên của trà theo truyền thuyết cũng do vua Càn Long đặt, khi ông nhìn xuống một giếng nước gần đó và thấy bóng của cây trà lung linh dưới nước, giống hình một con rồng đang bay lượn trong giếng, nên Càn Long đặt tên là Long Tỉnh Trà.
Ngày nay, trà Long Tỉnh trở thành một thứ trà rất thời thượng của dân uống trà. Nó cũng vẫn thường được coi là quốc trà của Trung Quốc và là loại đồ uống yêu thích của các nhà lãnh đạo Trung Quốc; đồng thời cũng thường xuyên được dùng để mời các vị khách quý cấp quốc gia.
Đặc trưng.
Trung bình mỗi hộp trà Long Tỉnh có khoảng 25.000 đọt lá. Người ta thường phải hái trà vào buổi sáng. Công việc sấy trà cũng rất khác biệt, người làm công việc này không dùng bất kỳ một dụng cụ nào ngoài hai bàn tay của họ.
Trà Long Tỉnh hương thơm đậm, ngọt, nước trà màu vàng nhạt ánh xanh, vị ngọt bùi giống như hạt dẻ hoặc lá cải phơi khô. Dư vị ngọt và bền. Trà Long Tỉnh thường được đựng trong hộp giấy sang trọng để dùng làm quà tặng cao cấp cho giới thượng lưu ở Bắc Kinh.
Sông Chindwin

Sông Chindwin (tiếng Myanmar chuyển ngữ: Chindwin Myit) là một dòng sông ở Myanmar và là chi lưu lớn nhất của sông Ayeyarwady. Sông có chiều dài 1207 km. Nguồn của sông này ở đỉnh Shwedaunggyi (trong dãy núi Kumon phía Bắc Myanmar) cao 1134 m so với mực nước biển. Sông Chidwin có các chi lưu lớn là sông Uyu (hợp với Chidwin ở gần thị trấn Homalin, Tây Bắc Myanmar), sông Uy, sông Myittha. Chindwin đổ vào Ayeyarwady tại điểm có tọa độ địa lý là .
Do sông Chindwin thường chảy giữa các hẻm và thung lũng cao với rừng rậm bao phủ, nên việc tiếp cận dòng sông này không dễ và vì thế nó chưa được khai thác nhiều. Sông này cùng dãy núi cao phía Tây của nó là bức thành tự nhiên của Myanmar.
Liên kết ngoài.
Sông Chidwin
Sông Thanlwin

Sông Thanlwin (tên cũ dùng trước năm 1991 là sông Salween) là một dòng sông lớn của châu Á chảy qua các nước Trung Quốc, Myanmar, Thái Lan. Sông bắt nguồn từ Tây Tạng, chảy qua vùng phía Tây của Vân Nam sát biên giới với Myanmar, qua phía Đông Bắc của Myanmar và làm đường biên giới tự nhiên giữa Myanmar và Thái Lan, chảy sâu vào trong lãnh thổ Myanmar và đổ ra biển Andaman tại Mawlamyine. Ở gần cửa sông, nó tạo nên đồng bằng nhỏ Thanlwin.
Sông có chiều dài là 2.815 km và là nhà của 7.000 loài thực vật và 80 loài thú và cá quý hiếm hoặc có nguy cơ tuyệt chủng. Chính vì thế, vào năm 2003, UNESCO đã công nhận sông Thanlwin là một di sản thế giới (sinh thái).
Sông Thanlwin có nhiều tên gọi ở các địa phương. Ở Vân Nam, nó được gọi là 怒江 ("Nù Jiāng", "Nộ Giang"), ở Myanmar thì có tên gọi là Thanlwin (phát âm quốc tế là θànlwìn; trong hệ thống chuyển ngữ cũ thì viết là Salwine), ở Thái Lan thì có tên gọi là สาละวิน ("Salawin").
Năm 2004, chính phủ Trung Quốc quyết định sẽ xây 14 con đập trên phần sông chảy qua Vân Nam. Chính phủ Thái Lan và Myanmar dự định hai nước sẽ hợp tác xây một số con đập trong đó có thể có một con lớn hơn cả đập Tam Hiệp.
Kênh sợi quang

 
Kênh sợi quang (tiếng Anh: Fibre Channel) là một công nghệ kết nối mạng tốc độ gigabit chủ yếu được sử dụng trong nối mạng lưu trữ. Kênh sợi quang được chuẩn hóa tại Ủy ban kỹ thuật T11 của Ủy ban liên quốc gia về chuẩn công nghệ thông tin (INCITS), một ủy ban và tiêu chuẩn được Cục tiêu chuẩn quốc gia Hoa Kỳ (ANSI) cấp phép. Mục tiêu ban đầu của công nghệ này là để áp dụng trong lĩnh vực siêu máy tính nhưng sau này kênh cáp quang đã thành chuẩn kết nối cho mạng lưu trữ (SAN) trong lưu trữ ở quy mô doanh nghiệp. Mặc dù tên có nhắc đến chữ "quang", tín hiệu kênh sợi quang có thể được truyền tải trên cả cặp dây cáp đồng xoắn hoặc cáp quang.(Cần lưu ý thuật ngữ tiếng Anh: Fiber Channel (chữ fiber kết thúc bằng "er") luôn có nghĩa là kết nối sử dụng cáp quang còn Fibre Channel (chữa fiber kết thúc bằng chữ "re") luôn chỉ về kết nối vật lý có thể dùng cáp quang hoặc cáp đồng.
Giao thức kênh sợi quang (Fibre Channel Protocol -FCP) là giao thức giao diện của SCSI trên kênh sợi quang.
Lịch sử.
Kênh sợi quang bắt đầu từ năm 1985 với mục tiêu đơn giản hóa và sau đó thay thế hệ thống HIPPI được ANSI phê duyệt năm 1994. HIPPI sử dụng cáp tới 50 đôi dây và các đầu nối to, cồng kềnh, bị giới hạn về chiều dài cáp. Kênh sợi quang nhắm chủ yếu tới đơn giản hóa kết nối và tăng khoảng cách thay vì tăng tốc độ. Sau này, các nhà thiết kế bổ sung thêm mục kiêu kết nối các hệ thống lưu trữ đĩa SCSI, cung cấp tốc độ cao hơn và cho phép kết nối nhiều thiết bị hơn.
Kênh sợi quang cũng bổ sung hỗ trợ cho nhiều giao thức ở lớp cao hơn bao gồm SCSI, ATM, IP nhưng SCSI vẫn là mục đích sử dụng chính.
Topo mạng Kênh sợi quang.
Có 3 topo chính của Kênh sợi quang mô tả các phương thức kết nối các cổng với nhau. Một "cổng" trong thuật ngữ Kênh sợi quang chỉ bất kỳ thực thể nào mà truyền và nhận tín hiệu trên mạng và không nhất thiết tương ứng với một cổng vật lý. Cổng thường được triển khai trong các thiết bị như tủ lưu trữ sử dụng đĩa cứng, card giao tiếp quang trên máy chủ, bộ chuyển mạch Kênh cáp quang.
Các tầng kênh sợi quang Fibre Channel.
Fibre Channel là một giao thức phân tầng gồm 5 tầng khác nhau, cụ thể:
FC0, FC1, và FC2 còn được gọi là FC-PH, các tầng vật lý của kênh sợi quang.
Bộ định tuyến (router) Kênh sợi quang hoạt động tới tầng FC4 (về bản chất là bộ định tuyến SCSI), bộ chuyển mạch hoạt động tới tầng FC2 còn hub chỉ hoạt động ở FC0.
Các sản phẩm Kênh sợi quang hoạt động ở tốc độ 1 Gbit/s, 2 Gbit/s, 4 Gbit/s, 8 Gbit/s và 10 Gbit/s. Thị trường 10 Gbit/s hiện đang phát triển. Các sản phẩm chạy ở tốc độ 1, 2, 4 và8 Gbit/s đảm bảo tương thích với nhau và tương thích ngược. Tuy nhiên chuẩn 10 Gbit/s không tương thích ngược với các thiết bị chậm hơn vì nó khác cơ bản ở tầng FC1(mã hóa/giải mã 64B/66B thay vì 8b/10b).
Vasco

Vasco có thể là:
Mụn

Mụn là một từ trong tiếng Việt dùng để chỉ một khối u nhỏ bất thường trên một bề mặt. Thông thường chúng được dùng chủ yếu trong y khoa để chỉ một chứng bệnh da liễu do thay đổi trong tuyến mồ hôi và chân lông. Mụn có thể do viêm chân lông, nhưng cũng có thể do những lý do khác.
Về mặt bệnh lý, các mụn da liễu ở người thường là những tổn thương trên da, biểu hiện bằng một vùng điểm nhỏ, có thể làm đau, đỏ hay sưng. Tùy theo bệnh lý, có thể có các loại mụn khác nhau như:
Mụn cóc

Mụn cóc hay hột cơm là một khối u sần sùi, trắng, nhỏ, thường mọc trên da bàn tay hay bàn chân, trông giống một chùm súp lơ nhỏ. Mụn cóc rất phổ biến, do siêu vi trùng, thông thường nhất là loại "Virus papilloma ở người" (HPV), gây ra. Mụn cóc dễ lây, có thể mọc tràn lan, và thường tan biến sau vài tuần hay vài năm.
Điều trị chung.
Dược phẩm.
Salicylic acid có thể được kê đơn bởi một bác sĩ da liễu với một nồng độ cao hơn được tìm thấy ở thuốc OTC.Nó có sẵn tại các hiệu thuốc và siêu thị. Thường có hai dạng sản phẩm là: Tấm lót acid salicylic hoặc một chai dung dịch axit salicylic đậm đặc.
Imiquimod, một loại kem bôi giúp hệ thống miễn dịch của cơ thể chống lại virus mụn cóc bằng cách khuyến khích cơ thể sản xuất interferon, được chấp thuận bởi FDA.
Fluorouracil, chất ức chế tổng hợp DNA, đang được sử dụng như điều trị thử nghiệm.
Phẫu thuật lạnh hoặc phương pháp áp lạnh, thiết bị sử dụng chứa một hỗn hợp ether dimethyl - propan, không quá đắt. Một bất lợi là các miếng mút ẩm là quá lớn đối với mụn cóc nhỏ, và nhiệt độ đạt được là gần như không thấp như với nitơ lỏng. Các biến chứng bao gồm phồng rộp ở vùng da bình thường nếu việc đóng băng dư thừa không được kiểm soát.
Điều trị cho mụn cóc sinh dục.
Việc điều trị cho mụn cóc sinh dục cần đặc biệt lưu ý vì đây là vùng da nhạy cảm.
Bông cải trắng

Bông cải trắng hay còn gọi là súp lơ, hay su lơ, bắp su lơ, hoa lơ (tiếng Pháp: "Chou-fleur"), cải hoa hay cải bông trắng là một loại cải ăn được, thuộc loài "Brassica oleracea", họ Cải, mọc quanh năm, gieo giống bằng hạt. Phần sử dụng làm thực phẩm của súp lơ là toàn bộ phần hoa chưa nở, phần này rất mềm, xốp nên không chịu được mưa nắng. Phần lá và thân thường chỉ được sử dụng làm thức ăn cho gia súc.
Đặc điểm sinh thái.
Súp lơ có phần lá rất phát triển, nhưng bộ rễ lại phát triển kém thường ăn nông (ở lớp đất 10 – 15 cm) và ít lan rộng, vì thế tính chịu hạn, chịu nước kém. Cây thân thảo, có thể sống 2 năm, ưa đất ẩm, nhiều mùn yêu cầu về dinh dưỡng khá cao, cây thích ánh sáng nhẹ, chịu được lạnh; nhiệt độ thích hợp nhất cho sinh trưởng và phát triển là 15-18oC, từ 25oC trở lên cây mọc kém, chậm, mau hóa già, cho hoa bé và dễ nở. Tuy nhiên, ở giai đoạn đang ra hoa nếu gặp phải nhiệt độ dưới 10oC hoa cũng bị bé, phẩm chất kém.
Ở Việt Nam, các vùng trồng súp lơ phổ biến là miền có khí hậu lạnh như miền Bắc vào mùa Đông hay các vùng núi cao như Tây Nguyên, nhất là vùng Đà Lạt Lâm Đồng.
Các giống phổ biến.
Có hai loại phổ biến là:
Sử dụng.
Người ta có thể dùng súp lơ để là món luộc ăn như rau nhưng thông dụng nhất là các món hầm, súp hoặc ăn sống hay ngâm giấm. Ở Việt Nam, súp lơ thường được dùng cho các món xào, canh, mặn.
Madeira

Madeira ( ) là một quần đảo của Bồ Đào Nha tọa lạc tại miền Bắc Đại Tây Dương, phía tây nam của Bồ Đào Nha. Tổng dân số ước tính năm 2011 là 267.785 người. Thủ phủ Madeira là Funchal, tọa lạc tại bờ nam của đảo chính.
Quần đảo này chỉ cách đảo Tenerife, quần đảo Canaria về phía bắc. Từ năm 1976, quần đảo này là một trong hai vùng tự trị của Bồ Đào Nha (cùng với Açores tọa lạc ở phía tây bắc). Nó bao gồm đảo chính Madeira, đảo Porto Santo, và quần đảo Desertas, được quản lý cùng với quần đảo Selvagens.
Madeira được các thủy thủ Bồ Đào Nha phục vụ cho Hoàng tử Henrique Nhà hàng hải tuyên bố sở hữu từ năm 1419 và lập điểm định cư vào năm 1420. Nơi này được xem là lãnh thổ được khám phá đầu tiên trong thời kỳ khai phá của Bồ Đào Nha, kéo dài từ năm 1415 đến 1542.
Ngày nay, đây là một khu nghỉ mát quanh năm, với khoảng một triệu khách du lịch đến mỗi năm. Nó được biết đến với rượu vang Madeira, nền ẩm thực, giá trị lịch sử và văn hóa, hệ động-thực vật, phong cảnh và nghề thủ công.
Đây là quê hương của siêu sao bóng đá người Bồ Đào Nha, Cristiano Ronaldo.
&lt;br&gt;
Cox's Bazar

Cox's Bazar ( "Kôksho Bajar" hay "Kôks Bazar") là một thị xã, một cảng cá và là nơi đóng trụ sở của chính quyền quận Cox's Bazar ở Bangladesh. Ở đây nổi tiếng với bãi biển cát rộng và là bãi biển cát tự nhiên dài nhất thế giới (120 km bao gồm cả các bãi bùn). Nó nằm cách phía Nam Chittagong 150 km. Cox’s Bazar cũng có tên "Panowa", có nghĩa là "hoa vàng". Tên cũ khác là "Palongkee". Tên gọi hiện nay của Cox's Bazar được đặt theo tên của Captain Cox (mất 1798), một sĩ quan quân đội phục vụ chính quyền Ấn Độ thuộc Anh.
Dù Cox's Bazar là một trong những điểm đến du lịch được khách tham quan chọn nhất ở Bangladesh, nó vẫn chưa trở thành một điểm đến quốc tế lớn do thái độ bảo thủ của cư dân địa phương.
Cox's Bazar đang được bầu chọn 7 kỳ quan thế giới mới và đến giữa tháng 2 năm 2008 đang tạm xếp hạng ba.
Vườn quốc gia Sundarbans

Vườn quốc gia Sundarban (tiếng Bengal: সুন্দরবন জাতীয় উদ্দ্যান) là một vườn quốc gia, khu bảo tồn hổ, khu dự trữ sinh quyển nằm ở Tây Bengal, Ấn Độ. Đây là một phần của rừng Sundarbans trên đồng bằng sông Hằng, tiếp giáp với khu bảo tồn rừng Sundarban của Bangladesh. Đồng bằng được bảo phủ bởi những khu rừng ngập mặn và là một trong những nơi trú ẩn lớn nhất của loài hổ Bengal. Đây cũng là nơi sinh sống của nhiều loài chim, bò sát và động vật không xương sống bao gồm cả cá sấu nước mặn và trăn Ấn Độ. Vườn quốc gia Sundarban hiện nay được tuyên bố là vùng lõi của Khu bảo tồn hổ Sundarban vào năm 1973 và là khu bảo tồn động vật hoang dã vào năm 1977. Vào ngày 4 tháng 5 năm 1984, nó được tuyên bố là một vườn quốc gia. Nó đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới vào năm 1987, khu dự trữ sinh quyển thế giới từ năm 1989, và vùng đất ngập nước có tầm quan trọng quốc tế theo Công ước Ramsar từ năm 2019.
Bộ phận quản lý rừng đầu tiên có thẩm quyền đối với Sundarban được thành lập vào năm 1869. Năm 1875, một phần lớn rừng ngập mặn được tuyên bố là rừng dự trữ theo Đạo luật năm 1865. Những phần rừng còn lại được tuyên bố là rừng đặc dụng vào năm sau và khu rừng cho đến nay thuộc quản lý của khu hành chính dân sự, được đặt dưới sự kiểm soát của Sở Lâm nghiệp. Một phân khu được quản lý và điều hành rừng cơ bản, được thành lập vào năm 1879 với trụ sở chính tại Khulna, Bangladesh. Kế hoạch quản lý đầu tiên được hình thành trong giai đoạn 1893–1898.
Năm 1911, nó được mô tả là một vùng nước xả thải chưa được khai thác và bị loại khỏi cuộc điều tra dân số. Sau đó, nó kéo dài khoảng từ cửa sông Hooghly đến Meghna và tiếp giáp với đất liền bởi ba huyện 24 Parganas, Khulna và Backergunge. Tổng diện tích (bao gồm cả mặt nước) được ước tính là . Đó là một khu rừng ngập nước, hổ và các loài thú dữ khác rất nhiều nên nỗ lực khai hoang đã không thành công lắm. Khắp mọi nơi của Sundarban là các kênh rạch chằng chịt, một số trong số là những hệ thống giao thông đường thủy tỏa đi khắp vùng Bengal cho cả thuyền hơi nước. Phần lớn nhất khu rừng ngập mặn này nằm ở Bangladesh.
Cheo cheo Napu

Cheo cheo Napu hoặc Napu (danh pháp hai phần: Tragulus napu) là một loài động vật guốc chẵn thuộc họ Cheo cheo. Tại Việt Nam, loài này sống ở vài tỉnh miền trung.
Phân loại sinh học cũng như tên gọi loài này đang gây ra nhiều tranh cãi (xem văn bản).
Đặc điểm nhận dạng.
Cheo cheo Napu có ngoại hình rất giống với cheo cheo Nam Dương, nhưng kích thước lớn hơn. Trọng lượng trung bình 4 – 6 kg. Bộ lông thô hơn cheo Nam Dương, có nhiều màu: nâu vàng, nâu đỏ, thường là nâu xám; hai bên sườn và chân nhạt màu hơn. Dưới cằm, họng có 5 vệt lông trắng, 4 vệt chung gốc, một vệt ở giữa tự do. Đực, cái đều không có sừng, không tuyến trước ổ mắt; răng nanh mọc dài ngoài mép, thiếu răng cửa trên.
Sinh học, sinh thái.
Giống như cheo Nam Dương, cheo Napu ăn lá cây, chồi, quả, cỏ… và có thể ăn một ít thức ăn động vật nhỏ. Mùa sinh sản chưa xác định được nhưng theo Medway (1969), cheo mang thai 152 - 172 ngày, đẻ mỗi năm 1 lứa/1 con. Con non đẻ ra đã phát triển đầy đủ, đứng được, cai sữa sau 2 - 3 tháng; thành thục lúc 4 - 5 tháng tuổi và có thể sống đến 14 năm. Cheo napu thích sống đơn độc, chỉ ghép đôi khi động dục, thích ở rừng rậm hoặc rừng thưa, nơi tương đối bằng phẳng, có nhiều cây bụi rậm rạp. Hoạt động chủ yếu về đêm.
Phân bố.
Trong nước: Chưa thu được mẫu vật tại bất kỳ đâu, trừ một mẫu mà ông Thomas thu được năm 1910 tại Nha Trang - Khánh Hòa. Theo tài liệu điều tra năm 1983, có thể cheo napu còn tại Quảng Nam - Đà Nẵng (Trà My), Quảng Ngãi (Ba Tơ), Phú Yên (Tây Sơn) nhưng chưa được xác định.
Giá trị.
Là một trong những loài thú Guốc chẵn cổ nhất, là nguồn gen quý hiếm của rừng nhiệt đới Đông nam Á.
Tình trạng: Hiện nay Việt Nam chưa xác định được cheo cheo Napu còn tồn tại nơi nào. Nhưng theo vài điều tra, có thể chúng còn ở một số tỉnh phía Nam (không chắc chắn). Rất có thể loài này đã bị tuyệt chủng.
Phân hạng: DD.
Biện pháp bảo vệ.
Được xếp vào Sách đỏ Việt Nam xếp bậc E, tuy nhiên Nhà nước chưa có văn bản bảo vệ. Đề nghị: Khẩn trương điều tra ở các tỉnh phía Nam, phát hiện, bảo vệ; Nhà nước sớm có văn bản cấm săn bắt tuyệt đối loài thú quý hiếm này.
Tài liệu dẫn: Sách đỏ Việt Nam - phần động vật – trang 31.
Tranh cãi.
Theo sách đỏ Việt Nam từ năm 2000 đến 2004, cho rằng chi Tragulus chỉ gồm 2 loài, danh pháp Tragulus napu được đặt dành cho cheo cheo Napu, ghi chép phân bố tại Việt Nam, trải dài từ Đà Nẵng đến Khánh Hòa.
Tuy nhiên, từ năm 2004 đến nay, phân loại sinh học thay đổi, giới khoa học phân chia chi Tragulus gồm 6 loài khác nhau, danh pháp "T. napu" được chuyển sang dành cho hươu chuột lớn, không còn dành cho cheo cheo Napu. Sách đỏ thế giới IUCN chính thức ghi nhận loài mang danh pháp "Tragulus napu" không còn phân bố tại Việt Nam.
Trong báo cáo công bố năm 2004 của Meijaard E. và Groves C. P., ghi nhận tại Việt Nam có 2 loài thuộc họ cheo cheo là:
Lan hài xanh

 
Lan hài ráp (danh pháp hai phần: Paphiopedilum malipoense) là một loài lan hài thuộc Họ Lan. Lan hài nở hoa vào mùa Xuân và có một hoa mỗi cụm. Cây này phân bố ở các tỉnh Quảng Tây, Quý Châu và Vân Nam của Trung Quốc cũng như tại miền Bắc Việt Nam. Vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng là nơi có loại lan hài xanh này.
Lan hài xoắn

Lan hài xoắn(lan hài râu xanh) (danh pháp hai phần: Paphiopedilum dianthum) là một loài thuộc Họ Lan. Loài lan này được xem là đặc hữu ("endemic") của Trung Quốc nhưng gần đây cũng được khám phá mọc ở Việt Nam, như ở Vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng.Thường mọc trong các hốc đá vôi có nhiều mùn tích tụ.
José Ramos-Horta

José Manuel Ramos-Horta (tiếng Bồ Đào Nha: ), (sinh ngày 26 tháng 12 năm 1949) là tổng thống thứ hai của Đông Timor kể từ khi quốc gia này giành độc lập từ Indonesia, ông nhậm chức ngày 20 tháng 5 năm 2007.
Ông là người cùng nhận Giải Nobel Hòa bình năm 1996 và là thủ tướng Đông Timor từ 2006 đến khi nhậm chức tổng thống sau khi đã thắng cử trong cuộc bầu cử tổng thống Đông Timor năm 2007.. Ông đã bị Alfredo Reinhado bắn trọng thương trong một âm mưu đảo chính ngày 11 tháng 2 năm 2008.
Trong cuộc bầu cử tổng thống được tổ chức ở Đông Timor vào ngày 19 tháng 3 năm 2022, ông đã đắc cử tổng thống. Ông là tổng thống Đông Timor đầu tiên giữ chức vụ này hai lần.
Tiểu sử.
Ông là người thuộc dân tộc "mestiço", Ramos-Horta sinh năm 1949 tại [[Dili], thủ đô của Đông Timor, với mẹ là người Timor và cha là [[người Bồ Đào Nha]], người đã bị [[chế độ độc tài Salazar]] lưu đày đến nơi mà lúc đó là [[Timor thuộc Bồ Đào Nha]]. Ông theo học trong một [[Công giáo truyền giáo|Công giáo]] tại ngôi làng nhỏ [[Soibada]], sau này được Fretilin chọn làm trụ sở chính sau [[Indonesia xâm lược Đông Timor|Indonesia xâm lược]]. Trong số mười một anh chị em của ông, bốn người đã bị [[quân đội Indonesia]] giết.
Ramos-Horta học [[luật quốc tế]] công lập tại [[Học viện Luật Quốc tế Hague]] vào năm 1983 và tại [[Antioch College]] ở [[Yellow Springs, Ohio]], nơi ông hoàn thành bằng Thạc sĩ Nghệ thuật trong [[nghiên cứu hòa bình]], năm 1984. Ông được đào tạo về [[luật nhân quyền]] tại [[Viện Nhân quyền Quốc tế]] ở [[Strasbourg]] vào năm 1983. Ông đã hoàn thành các khóa học sau đại học ở [[Chính sách đối ngoại của Mỹ]] tại [[Đại học Columbia]] năm 1983. 
à thành viên cộng sự cấp cao của [[St Antony's College, Oxford|St Antony's College]] từ năm 1987 và nói thông thạo 5 thứ tiếng: [[tiếng Bồ Đào Nha]], [[tiếng Anh]], [[tiếng Pháp]], [[tiếng Tây Ban Nha]], và ngôn ngữ Đông Timor được nói phổ biến nhất, [[Tiếng Tetum|Tetum]].
Ramos-Horta đã ly hôn với [[Ana Pessoa Pinto]], Bộ trưởng Bộ Nhà nước và Nội chính Đông Timor, người mà ông có chung một con trai, Loro Horta, người sinh ra sống lưu vong ở [[Mozambique]].
Tham khảo.
[[Thể loại:Tổng thống Đông Timor]]
[[Thể loại:Người đoạt giải Nobel Hòa bình]]
[[Thể loại:Thủ tướng Đông Timor]]
[[Thể loại:Sinh năm 1949]]
[[Thể loại:Nhân vật còn sống]]
[[Thể loại:Người Bồ Đào Nha lưu vong]]
[[Thể loại:Nhà hoạt động độc lập]]
Lịch Hạ

 
Lịch Hạ (tiếng Trung: 历下区, Hán Việt: "Lịch Hạ khu") là một quận của địa cấp thị Tế Nam, tỉnh Sơn Đông, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này nằm dưới chân núi Lịch Sơn. Quận này là trung tâm giáo dục của Tế Nam.
Các trường đại học ở quận này có:
Thị Nam

 
Thị Nam (tiếng Trung: 市南区, Hán Việt: "Thị Nam khu") là một quận của địa cấp thị Thanh Đảo, tỉnh Sơn Đông, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận Thị Nam là quận có kinh tế phát triển nhất Thanh Đảo. Quận này trung tâm hành chính của Thanh Đảo. Đây cũng là quận có bãi biển đẹp.
Lao Sơn (định hướng)

Lao Sơn có thể là:
Hoàng Đảo

Hoàng Đảo là một quận của thành phố phó tỉnh Thanh Đảo, tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc. Quận này nằm ở phía tây nam và phía tây của khu vực đô thị chính, phía tây vịnh Giao Châu trên cơ sở hợp nhất quận Hoàng Đảo với Khu phát triển kinh tế kỹ thuật Thanh Đảo (青岛经济技术开发区, QETDZ) kể từ ngày 3 tháng 6 năm 2014.
Lịch sử.
Năm 1944 thành lập huyện Tàng Mã. Tháng 9 năm 1946 đổi tên huyện Châu Sơn thành huyện Giao Nam.
Năm 1956 sáp nhập huyện Tàng Mã vào huyện Giao Nam.
Tháng 10 năm 1976 chính quyền tỉnh Sơn Đông quyết định tách 3 nhân dân công xã Hoàng Đảo, Tiết Gia Đảo, Tân An cùng địa khu Xương Duy ra khỏi huyện Giao Nam để thành lập Hoàng Đảo cách mạng ủy viên hội, tương đương cấp huyện.
Tháng 1 năm 1979 được Quốc vụ viện CHND Trung Hoa phê chuẩn đổi tên Hoàng Đảo cách mạng ủy viên hội thành khu Hoàng Đảo, tương đương huyện cấp thị.
Tháng 8 năm 1984 theo quy định về việc đổi nhân dân công xã thành hương, trấn đã thành lập 3 trấn Hoàng Đảo, Tiết Gia Đảo, Tân An và hương Liễu Hoa Bạc (tách ra từ Tân An).
Năm 1985 thành lập Khu phát triển kinh tế kỹ thuật Thanh Đảo (cấp quốc gia).
Năm 1992 hợp nhất Khu phát triển kinh tế kỹ thuật Thanh Đảo với khu Hoàng Đảo để thành lập một khu vực thương mại tự do.
Ngày 1 tháng 12 năm 2012 chính quyền tỉnh Sơn Đông phê chuẩn việc triệt tiêu khu Hoàng Đảo cũ và thành phố cấp huyện Giao Nam để thành lập khu Hoàng Đảo mới.
Ngày 3 tháng 6 năm 2014 thành lập tân khu Tây Hải Ngạn, bao quát toàn bộ khu vực hành chính của khu Hoàng Đảo. Như vậy, Tân Hải Ngạn đã trở thành tân khu cấp quốc gia thứ 9 sau Phố Đông (Thượng Hải, 1992), Tân Hải (Thiên Tân, 2009), Lưỡng Giang (Trùng Khánh, 2010), Quần đảo Chu Sơn (Chiết Giang, 2011), Lan Châu (Cam Túc, 2012), Nam Sa (Quảng Đông, 2012), Tây Hàm (Thiểm Tây, 2014), Quý An (Quý Châu, 2014).
Năm 2018, Tây Hải Ngạn đã trở thành tân khu thứ ba được Bộ Dân chính CHND Trung Hoa công nhận là đơn vị hành chính sau Phố Đông và Tân Hải, trong khi các tân khu khác chỉ đơn thuần là khu vực quản lý về kinh tế.
Hành chính.
Hoàng Đảo được chia thành 12 nhai đạo và 10 trấn; các nhai đạo và trấn ở mé phải trong bảng dưới đây là hợp nhất từ thành phố cấp huyện Giao Nam.
Kinh tế.
Các ngành công nghiệp trụ cột trong khu phát triển bao gồm: điện tử, thiết bị điện gia dụng, vật liệu xây dựng, hóa dầu, máy móc, dược phẩm. Cầu vịnh Giao Châu kết nối khu Hoàng Đảo với khu vực trung tâm thành phố.
Bình Độ

Bình Độ (tiếng Trung: 平度市, Hán Việt: "Bình Độ khu") là một thành phố cấp huyện của địa cấp thị Thanh Đảo, tỉnh Sơn Đông, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Thành phố Bình Độ có diện tích 3166 km2, dân số năm 2001 là 134.200 người, mã số bưu chính 26700, mã vùng điện thoại 0532.
Tức Mặc

Tức Mặc (, Hán Việt: "Tức Mặc khu") là một quận (trước đây là thành phố cấp huyện Tức Mặc (即墨市)) của thành phố phó tỉnh Thanh Đảo, tỉnh Sơn Đông, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận được thành lập ngày 30/10/2017. Tức Mặc có diện tích 1.780 km², dân số năm 2011 là 1.131.800 người, mã số bưu chính 266200, mã vùng điện thoại 0532. Quận này có 18 trấn, 4 nhai đạo sự biện xứ.
Vị trí.
Tức Mặc nằm ở tây nam bán đảo Giao Đông, tiếp giáp với Hoàng Hải ở phía đông và Lao Sơn ở phía nam. Tọa độ địa lý: 120°07′ — 121°23′ kinh đông và 36°18′ — 36°37′ vĩ bắc.
Khí hậu.
Tức Mặc có khí hậu gió mùa ôn đới. Nhiệt độ trung bình hàng năm khoảng và lượng giáng thủy trung bình hàng năm khoảng .
Lịch sử.
Tức Mặc được thành lập vào thời Đông Chu. Vào thời kỳ đó nó là khu dân cư lớn thứ hai tại Sơn Đông. Trận Tức Mặc năm 279 TCN chủ yếu được nhắc tới là những mưu mẹo để kết thúc nó. Nước Tề khi đó đã mất 70 thành trì vào tay Yên. Khi một trong hai thành trì cuối cùng của Tề là Tức Mặc bị tấn công, Điền Đan (田单) khi đó là tướng giữ thành Tức Mặc của Tề đã dùng mưu lấy hơn 1.000 con trâu để buộc mũi nhọn ở đầu sừng, buộc lau vào đuôi đổ mỡ vào đấy rồi đốt những bó lau. Ông lại sai đục mấy mươi hang ở thành, ban đêm tung trâu ra, năm ngàn tráng sĩ tiếp theo sau. Đuôi trâu nóng, trâu nổi giận, xông vào quân Yên, quân Yên đang đêm cả sợ. Đuôi trâu bốc lửa, ánh sáng chói lòa. Quân Yên nhìn vào thì thấy toàn là vằn rồng, trâu húc vào ai thì người ấy đều bị thương và chết.
Điền Đan dẫn 5.000 quân theo đó xông vào đánh, trong thành lại đánh trống reo hò trợ lực, người già cả, yếu đuối đều đánh đồ đồng, tiếng vang động trời đất. Quân Yên hoảng sợ thua chạy. Quân Tề đuổi theo giết tướng Yên là Kỵ Kiếp, quân Yên chạy toán loạn, người Tề đuổi theo quân Yên. Quân Tề đi qua thành ấp nào thì thành ấy đều phản lại nước Yên mà trở về với Tề. Quân của Điền Đan mỗi ngày một nhiều, thừa thắng đuổi theo. Quân Yên ngày càng thua lớn, bỏ chạy. Cuối cùng, quân Yên rút về trên sông Hoàng Hà, hơn bảy mươi thành của Tề đều trở về nước Tề như cũ.
Di tích thành cổ Tức Mặc (即墨 故城 遗址, Jimo Gucheng yizhi, Tức Mặc cố thành di chỉ) nằm trong Danh sách Di sản Văn hóa Quốc gia tỉnh Sơn Đông.
Lai Tây

Lai Tây (tiếng Trung: 莱西市, Hán Việt: "Lai Tây thị") là một thành phố cấp phó địa khu của địa cấp thị Thanh Đảo, tỉnh Sơn Đông, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Thành phố Lai Tây có diện tích 1522 km², dân số năm 2002 là 720.000 người, mã số bưu chính 266600, mã số điện thoại 0532. Lai Tây có 5 nhai đạo và 1 trấn. Chính quyền thành phố đóng tại nhai đạo Thủy Tập.
Thị Trung (định hướng)

Thị Trung (tiếng Trung: 市中, Hán Việt: "Thị Trung") có thể là:
Hoàn Đài

Hoàn Đài (tiếng Trung: 桓台县, Hán Việt: "Hoàn Đài huyện") là một quận của địa cấp thị Truy Bác, tỉnh Sơn Đông, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 509,53 km2, dân số năm 2002 là 490.000 người. Huyện này có 11 trấn.
Năm 685 TCN, quân Tề (Tề Hoàn công) đánh bại quân Lỗ (Lỗ Trang công) tại Kiền Thời, Hoàn Đài ngày nay.
Đàm Thanh Sơn

Đàm Thanh Sơn (sinh 1969) là một giáo sư, tiến sĩ vật lý lý thuyết người Việt.
Tiểu sử.
Đàm Thanh Sơn sinh tại Hà Nội, quê gốc ở Bắc Ninh trong thời kì chiến tranh trong gia đình trí thức. Cha ông là giáo sư dược học Đàm Trung Bảo, mẹ là phó giáo sư, tiến sĩ sinh hoá Nguyễn Thị Hảo.
Ông tốt nghiệp Trường Đại học Tổng hợp Quốc gia Moskva năm 1991 và nhận bằng tiến sĩ vật lý tại Viện Nghiên cứu Hạt nhân Moskva năm 1995.
Từ năm 1995-1999: Ông là học giả hậu tiến sĩ (postdoc) tại Đại Học Washington, Seattle (1995-1997) và Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) (1997-1999) .
Từ năm 1999-2002: Ông được bổ nhiệm làm giáo sư tại Đại học Columbia, đồng thời là học giả (fellow) ở Trung tâm Nghiên cứu RIKEN-BNL, Phòng Thí nghiệm Quốc gia Brookhaven (BNL), Hoa Kỳ. Từ năm 2002, ông quay lại Seattle, được bổ nhiệm chức giáo sư tại Khoa Vật lý của Đại học Washington và đồng thời là học giả cao cấp (Senior Fellow) tại Viện Vật lý Hạt nhân trực thuộc đại học này.
Năm 2008 tổ chức Olympic Vật lý quốc tế ở Việt Nam, ông là một trong ba giáo sư vật lý Việt Nam được mời tham gia Ban tổ chức.
Từ tháng 09 năm 2012, ông là giáo sư (University Professor) tại Đại học Chicago, Hoa Kỳ. Các lĩnh vực nghiên cứu của GS Đàm Thanh Sơn bao gồm: vật lý lý thuyết, chủ yếu là vật lý hạt cơ bản, vật lý hạt nhân và các ứng dụng của lý thuyết dây.
Năm 2014, ông trở thành thành viên của Viện hàn lâm khoa học và Nghệ thuật Mỹ, cũng năm này ông được bầu là thành viên Viện hàn lâm khoa học quốc gia Mỹ.
Thành tích học tập và nghiên cứu.
Đàm Thanh Sơn là cựu học sinh khối chuyên Toán-Tin, Trường Trung học phổ thông chuyên Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội, ông từng đoạt huy chương vàng tại Olympic Toán quốc tế 1984 tại Praha (Cộng hòa Séc) với số điểm tuyệt đối 42/42 khi mới 15 tuổi, bảo vệ luận án tiến sĩ tại Trường Đại học Tổng hợp Moskva (Liên Xô) năm 25 tuổi.
Đầu năm 2005, nhóm 3 nhà vật lý Đàm Thanh Sơn, P. K. Kovtun và A. O. Starinets đã công bố một công trình về độ nhớt của lỗ đen theo thuyết trường lượng tử tương tác mạnh trên tạp chí "Physical Review Letters" (một trong những tạp chí vật lý uy tín nhất trên thế giới hiện nay). Bài báo đã đưa ra mô hình lỗ đen lỏng trong không gian lý thuyết 10 chiều, một giả thuyết được tạp chí "New Scientist" đánh giá cao. Tính từ năm 1994 đến năm 2008, Đàm Thanh Sơn là tác giả và đồng tác giả của 92 bài báo, bản báo cáo trong đó có tới 14 bài trên "Physical Review Letters" và nhiều công trình trên các tạp chí uy tín khác của Hội Vật lý Hoa Kỳ ("American Physical Society") như "Physical Review D", "Physical Review B", "Physical Review B".
Ngày 8 tháng 8 năm 2018 Đàm Thanh Sơn nhận Dirac Medal của Trung tâm quốc tế về Vật lý Lý thuyết ICTP cùng với hai nhà vật lý lý thuyết là Subir Sachdev (Đại học Harvard, người Ấn Độ) và Văn Tiểu Cương (MIT, người Mỹ gốc Trung Quốc).
Cao Thanh

 
Cao Thanh (tiếng Trung: 高青县, Hán Việt: "Cao Thanh huyện") là một quận của địa cấp thị Truy Bác, tỉnh Sơn Đông, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 831 km2, dân số năm 2004 là 360.000 người, má vùng điện thoại là 0533. Huyện này có 9 trấn.
Dịch Thành

Dịch Thành có thể là:
Đằng Châu

 
Đằng Châu (tiếng Trung: 滕州市, Hán Việt: "Đằng Châu thị") là một thành phố cấp huyện của địa cấp thị Tảo Trang, tỉnh Sơn Đông, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Thành phố này có diện tích 1485 km2, dân số 1,57 triệu người.
Hàn Đình

Hàn Đình (tiếng Trung: 寒亭区, Hán Việt: "Hàn Đình khu") là một quận của địa cấp thị Duy Phường, tỉnh Sơn Đông, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 786 km2, dân số 350.000 người. Mã số bưu chính 261100. Hàn Đình được chia thành 1 nhai đạo, 9 trấn và 3 hương.