Uchuu Keiji Gavan

, (hay Uchu Keiji Gava), Cảnh sát hình sự vũ trụ Gyaban, là tên gọi của chương trình phim Tokusatsu mở đầu cho series Metal Hero do hãng Toei chế tác, chiếu trên đài truyền hình Asahi từ ngày 3-5-1982 cho tới ngày 25-2-1983. Uchukeiji Gyaban kéo dài 44 tập phim và cũng là tên gọi của nhân vật chính trong phim. Đây cũng là bộ mở đầu cho bộ 3 phim cảnh sát hình sự vũ trụ.
Tên gọi và nguồn gốc.
Tiếng Nhật là ngôn ngữ có phụ âm đứng trước 5 nguyên âm chính là a, i, u, e và o nên để ghi lại tên riêng của người Tây phương hay các nước khác thì nó luôn không đủ dẫn tới hiện tượng biểu ký không chính xác lắm. Cùng một tên gọi có thể biểu ký theo nhiều kiểu khác nhau và cùng một kiểu biểu ký có thể "diễn" ra nhiều tên gốc khác nhau. Tiếng Nhật cũng không có phụ âm "v" nên thay nó bằng "b". Vì vậy ギャバン, Gyaban, cũng có thể hiểu là Gyavan, Gavan, Gaban, Gavin, Gabin... Và thực tế bộ phim này cũng được gọi bằng nhiều tên như vậy. Nhưng chính thức thì cái tên Gyaban được nhà sản xuất gán cho nhân vật trong phim theo tên của Jean Gabin (ジャン・ギャバン), diễn viên, ca sĩ Pháp quốc sinh năm 1904.
Bộ phim trong giai đoạn phát triển dự định mang tên là Uchukeiji Ginjirou (宇宙刑事ギンジロウ). Uchukeiji Ginburiddo (宇宙刑事ギンブリッド) nhưng sau đổi thành Gyaban. Bộ này được dịch sang tiếng Anh là "Space Sheriff Gavan". Vì sự phổ biến của cộng đồng Anh ngữ nên trong bài này, từ chỗ này trở về sau cũng gọi Gyaban là Gavan khi bàn về nhân vật trong phim (vẫn giữ lại cách gọi Gyaban khi nói về tên phim), dù gọi là Gabin thì chính xác hơn. Bộ cảnh sát hình sự tiếp theo là Uchukeiji Shaidaa cũng tiếp tục truyền thống đặt tên theo các nhân vật nổi tiếng ngoài đời.
Nội dung.
Bộ phim bắt đầu khi "tổ chức tội phạm vũ trụ Maku" (宇宙犯罪組織マクー, Uchu hanzai soshiki Maku) do tên "Don Horror" (ドン・ホラー, Don Horaa) cầm đầu đã tiêu diệt một trạm không gian gần Địa cầu và muốn xâm chiếm luôn hành tinh này. Hắn muốn cai trị toàn bộ vũ trụ và Địa cầu là một chướng ngại hắn phải vượt qua nhưng không cần thiết phải hủy diệt nó. Thế là "Don Horror" gửi binh đoàn của mình tới Địa cầu để gây hoảng loạn cho loài người. Trước tình hình đó, "cảnh sát hình sự vũ trụ Gavan" được liên bang cảnh sát ngân hà (銀河連邦警察- Ginga Rempou keisatsu) có bản địa ở "hành tinh Bird" (バード星) phái đến Địa cầu để giữ gìn trị an, chống lại bọn Maku. Tình cờ đây cũng là quê hương của "mẹ Gavan". Gavan là con trai của "Voicer" (ボイサー), cảnh sát hình sự vũ trụ tiền nhiệm và là một người trên hành tinh Bird, có mẹ là một phụ nữ Trái Đất tên là "Ichijouji Tamiko". Vì lẽ đó mà khi đến Địa cầu, Gavan lấy họ mẹ là Ichijouji, lấy tên là "Retsu" và hoạt động ở câu lạc bộ cưỡi ngựa Abaron (Avalon). Tại đây Gavan gần gũi với bọn trẻ con trong câu lạc bộ, vừa bảo vệ Địa cầu khỏi tay bọn Maku trong khi truy tìm tung tích người cha Voicer đã mất tích trước đó.
Hoàn cảnh ra đời.
Năm 1981, các series Tokusatsu ăn khách như Ultraman và Kamen Rider đã lần lượt chiếu hết và lúc đó chỉ còn lại mỗi chương trình Tokusatsu là Super Sentai. Năm 1982, người ta muốn bắt đầu một chương trình Tokusatsu mới với hình tượng nhân vật mới, khác với trước đây, và từ đó dẫn tới sự ra đời của "Uchukeiji Gyaban". Đây cũng là bộ đầu tiên trong bộ 3 Uchukeiji, mở đầu cho cả loạt seri Metal Heroes kéo dài đến tận năm 1999.
Uchukeiji Gyaban được bắt đầu từ một tấm hình minh họa của Murakami Katsushi, một nhân viên thiết kế của hãng Bandai, người đã để lại tên tuổi mình trong lịch sử ngành đồ chơi với nhiều sản phẩm độc đáo. Theo Yoshimoto Susumu của hãng Toei thì đây là một sáng tạo về người hùng đơn độc vượt qua cả Kamen Rider. (người hùng trong series Super Sentai thường là một nhóm)
Diễn viên chính là Ôba Kenji, một thành viên của JAC (Japan Action Club) và là người từng tham gia diễn các series Super Sentai trước đó như Battle Fever J và Denshi Sentai Denjiman. Theo Kenji thì đây là tác phẩm mà cả nhà sản xuất Toei lẫn phía đài Asahi đều đánh cược bằng cả "mạng sống" của mình. Theo ông Suzuki Takeyuki, nhà sản xuất phim truyền hình của hãng Toei cho biết thì Uchukeiji Gyaban là bộ phim được đầu tư kinh phí lớn nhất cho tới thời điểm đó, nếu có rủi ro thì sẽ không bao giờ đánh cược vào những người hùng kiểu mới này nữa. Lúc này các nhân viên bên cục truyền hình cũng buộc chặt với điều kiện là nếu tỉ lệ xem đài không tăng lên được thì coi như mất việc.
Nhưng chương trình Tokusatsu này đã thành công rực rỡ, đạt tỉ lệ xem là 14.9%, cao hơn cả chương trình thành công trước đó là Halo! Sundy Bell. Trong đó tập 24 chiếm tỉ lệ xem cao nhất là 18.6%. Thành công của Uchukeiji Gyaban không chỉ giới hạn trong nước Nhật. Ở Mã Lai, nó được nhà đài phát sóng lại và thành công tới mức danh từ riêng Gaban trở thành danh từ chung chỉ tính chất, mang nghĩa cực kỳ to lớn, hoành tráng trong tiếng lóng Mã Lai. Kiểu như Sở Khanh từ tên riêng biến thành danh từ chung trong tiếng Việt. Chẳng hạn trong tiếng Mã Lai, nếu nói "Besar gaban rumah itu!" thì có nghĩa là "ngôi nhà đó thiệt là to, thiệt là bự bà cố..."
Các nhân vật chính.
Nhân vật Gavan trong phim.
Khi biến thân, Mimi luôn hô "Leizaa Biizon" (Laser vision), dùng hai tay nắm mặt dây chuyền, tay trái đưa thẳng ra trước, tay phải đặt lên ngực rồi bắt đầu biến mình thành chim vẹt. Mimi còn có khả năng tiên tri, thấu thị đặc trưng của người hành tinh Bird, nhiều lần cứu Gavan thoát hiểm. Ở các tập giữa, Mimi phải trở về hành tinh Bird để coi sóc bệnh tình cho mẹ mình nhưng ở phần cuối, Mimi quay lại Dolgiran để hỗ trợ cho Gavan.
Tổ chức tội phạm vũ trụ Maku.
Đây là tổ chức tội phạm có tên tuổi gây chấn động toàn vũ trụ, thống trị rất nhiều hành tinh dưới danh nghĩa của đế quốc Thú tinh. Ở tập 15, chúng lập kế hoạch tổ chức tiệc mừng ngày thành lập được 2 vạn 6 nghìn năm, tức là có lịch sử còn lâu đời hơn cả liên bang cảnh sát vũ trị. Từ Maku nếu viết bằng chữ Hán sẽ là "ma không" (魔空), căn cứ địa của chúng là lâu đài Maku nằm trong vùng hư vô của không gian thứ nguyên quái dị. Tổ chức này còn sở hữu sức mạnh khoa học tiên tiến như khả năng thao túng trục Địa cầu để tạo ra không gian Maku (Maku kukan, không gian ma quái).
Không gian Maku là một vùng á không gian do tổ chức này tạo ra để lôi kéo đối phương vào. Các quái nhân của Maku khi ở trong không gian này được tăng sức mạnh lên 3 lần nên dễ chiếm thế thượng phong hơn đối phương. Gavan thâm nhập vào không gian này bằng cách cuỡi xe Cyberian hoặc "điện tử tinh thú" Dol, đánh nhau với quái nhân của Maku trong đó để giảm thiểu thiệt hại cho Địa cầu. Vùng không gian Maku này được nhà sản xuất dựng lên như là đối sách với việc khó quay phim khi Gavan đã biến thân. Vì bộ giáp của Gavan có ánh kim, phản chiếu ánh sáng dưới mặt trời hay đèn chiếu sáng nên rất khó quay. Nhưng người ta cũng chỉ ra mâu thuẫn rằng ở trong vùng không gian này, các quái nhân được mạnh lên 3 lần mà tại sao Gavan vào đây đánh trận nào thắng trận đó. Từ đó có thêm nguồn giải thích không chính thức là khi nhân vật chính vào đây cũng được tăng sức mạnh lên 4 lần...
Các diễn viên.
Và một số diễn viên khác.
Nguyên tác: Yatsude Saburou.
Bài hát.
Ngoài bài ca mở đầu và kết thúc, còn có nhiều bài ca khác được giữa tập phim khi xảy ra các sự kiện đặc biệt.
Mecha trong phim.
- Chiều cao toàn thân sau khi Jouchaku: 200 cm.
- Thể trọng: 90 kg.
- Lực nhảy: 150m (nếu có booster thì lên tới 300m).
Khi Ichijouji Retsu biến thân, người dẫn truyện nói "nào, chúng ta cùng xem lại quá trình này" và sau đó là một loạt cảnh Retsu tạo tư thế, từ trên phi thuyền Dolgiran có tiếng nói "truyền tải Combat suit" và chất Granium được phóng xuống người Retsu. Sau khi biến thân, nhân vật chính luôn đứng từ trên cao để xưng tên: Uchukeiji Gyaban! Một loạt cảnh trong quá trình Jouchaku chính là điểm cao trào của tập phim và khiến trẻ con mê mẩn dán mắt vào màn hình. Quá trình Jouchaku hoàn tất trong 0.05 giây nên sau này còn thấy nhiều cảnh biến thân khác như Jouchaku rồi giơ tay chặn đứng viên đạn đang bay lại.
- Electro sonaa (sonar): được cất giấu trong tai và dùng để thông tin liên lạc, điều khiển máy móc. Nếu kéo dài antenna thì có thể nghe thấy những âm thanh rất nhỏ từ xa 10 km. Nếu kéo 2 tai trái phải ra ngoài thì nó biến thành thiết bị thu phát sóng, nhưng Gavan chưa dùng tới chức năng này.
- Gasu sensaa (ガスセンサー, Gas sensor): thiết bị phát hiện ga.
- Reizaa Sukoopu (レーザースコープ, Laser scope): thiết bị được làm từ loại kính đặc biệt, gắn nơi mắt kính, có khả năng thu các tia tử ngoại, hồng ngoại, phân tích chúng và phát hiện quái vật ẩn trốn trong không gian Maku.
- Reizaa Buleido (レーザーブレード, Laser Blade): vũ khí chủ yếu của Gavan, thanh kiếm này được cầm một tay. Khi Gavan truyền năng lượng Birdnium từ lòng bàn tay vào thanh kiếm thì nó phát sáng và uy lực hơn. Tuyệt kỹ là Gavan Dynamic.
Đường kính: 220m. Chiều cao: 90m. Trọng lượng: 2000 tấn.
Chiều dài: 300m. Trọng lượng: 2000 tấn.
Chiều dài: 2.3m. Trọng lượng: 400 kg. Tốc độ: 500 km/h.
Chiều dài: 20m. Trọng lượng: 380 tấn. Tốc độ: 500 km/h (chạy), Mach 5 (bay).
Chiều dài: 13m. Trọng lượng: 400 tấn. Mã lực: 5 vạn.