vietgpt/wikipedia_vi huggingface dataset:
Độc thoại nội tâm

Độc thoại nội tâm là phát ngôn của nhân vật nói với chính bản thân, trực tiếp phản ánh quá trình tâm lý bên trong; kiểu độc thoại thầm, mô phỏng hoạt động suy nghĩ, cảm xúc của con người trong dòng chảy trực tiếp của nó. Thủ pháp này được sử dụng rộng rãi trong văn học
Lịch sử.
Khái niệm độc thoại nội tâm (tiếng Pháp: "monologue intérieur") được ghi nhận lần đầu tiên bởi Alexandre Dumas và Théophile Gautier.
Văn học.
Là phương thức truyền đạt tư tưởng và tình cảm, độc thoại nội tâm được sử dụng ngay từ văn học cổ đại Hy Lạp và La Mã. Tới kịch của Shakespeare, độc thoại nội tâm đặc biệt được thấy trong những hoạt cảnh nhân vật còn lại một mình hoặc hướng về phía xa nào đó, tự mình nói với mình.
Ở văn học tự sự thời cận đại, độc thoại nội tâm giữ chức năng diễn xuất, nhằm kịch tính hóa hoạt động ý thức của nhân vật, phô diễn sự tự khám phá độc lập, khách quan và chân thành của các nhân vật.
Một số nhà văn đã thể nghiệm thành công độc thoại nội tâm theo những khuynh hướng khác nhau: Laurence Sterne độc thoại nội tâm được xử lý đáng kể. Giới hạn và hình thức của nó dần dần biến đổi, do có sự phát triển trong các ý niệm (khoa học và mỹ học) về đời sống, tâm lý con người, về những mức độ mà sự tự phân tích có thể đạt tới được. Ở nghệ thuật tự sự của Lev Nikolayevich Tolstoy, kiểu độc thoại nội tâm bị chỉnh đốn về cú pháp của những sáng tác văn học trước đó đã được ông hoàn thiện, hình thành những dạng thức mới như dạng độc thoại nội tâm mà diễn tiến của nó dường như không bị tác giả can thiệp, với cả những yếu tố chưa được định hình về mặt ngữ pháp, nhờ thế có thể miêu tả được hoạt động của cả ý thức lẫn vô thức của nhân vật.
Các nhà văn cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20 đã đi tìm các khả năng mới của độc thoại nội tâm, tạo ra hiệu quả về tính chất phi võ đoán và tự do của độc thoại. Đầu thế kỷ 20, hình thức độc thoại nội tâm có vẻ hoàn toàn tùy tiện, được xử lý đến mức cực đoan: độc thoại nội tâm cũng chính là dòng ý thức của nhân vật, mà một số nhà văn Việt Nam, như Nam Cao, thể hiện trong những sáng tác hiện thực phê phán như "Chí Phèo".
Nhạc Dương lâu

Lầu Nhạc Dương (Hán-Việt: Nhạc Dương lâu (岳陽樓)) là một tòa lầu tháp ở Trung Quốc. Tháp này nằm ở Nhạc Dương và là một trong Tứ đại danh lâu của Trung Quốc. Tháp này nằm bên bờ hồ Động Đình. Lầu Nhạc Dương đã trở nên nổi tiếng qua bài ký "Nhạc Dương lâu ký" (岳陽樓記) của Phạm Trọng Yêm. Nó nổi tiếng vì lý tưởng chính trị mà ông thể hiện ở phần cuối trong câu "先天下之憂而憂，後天下之樂而樂" (tiên thiên hạ chi ưu nhi ưu, hậu thiên hạ chi lạc nhi lạc - lo trước cái lo của thiên hạ, vui sau cái vui của thiên hạ).
Lịch sử.
Lầu Nhạc Dương nguyên là Duyệt Quân lâu của đại tướng Đông Ngô thời Tam quốc là Lỗ Túc. Năm Kiến An thứ 20 (215), Tôn Quyền cùng Lưu Bị tranh giành Kinh Châu, đại tướng Lỗ Túc dẫn quân đóng tại vùng chiến lược là Ba Khâu, tại hồ Động Đình thao luyện thủy quân, nhân đó cho xây đắp thành Ba Khâu. Tại khu vực ven hồ Động Đình, ông cho xây dựng một lầu để kiểm duyệt thủy quân, gọi là "Duyệt Quân lâu".
Thời kỳ nhà Tấn và Nam-Bắc triều, Duyệt Quân lâu đổi tên thành "Ba Lăng thành lâu". Nhà thơ Nhan Duyên Chi có bài thơ "Đăng Ba Lăng thành lâu" viết về lầu này.
Thời kỳ nhà Đường, Ba Lăng thành lâu được gọi là "Nhạc Dương lâu". Do vùng đất Nhạc Châu nối liền nam bắc, lại có nhiều thắng cảnh lầu, đài nên nhiều thi nhân thường xuyên tới đây. Năm Khai Nguyên thứ 4 (716), trung thư lệnh Trương Thuyết bị biếm quan về Nhạc Châu, thường hội họp văn nhân lên lầu ngâm vịnh thơ. Sau này có các nhà thơ như Trương Cửu Linh, Mạnh Hạo Nhiên, Giả Chí, Lý Bạch, Đỗ Phủ, Hàn Dũ, Lưu Vũ Tích, Bạch Cư Dị, Lý Thương Ẩn từng tới đây. Đỗ Phủ có "Đăng Nhạc Dương lâu", một tuyệt phẩm thơ ca về lầu Nhạc Dương.
Nhạc Dương lâu được Đằng Tử Kinh trùng tu và Phạm Trọng Yêm sáng tác bài ký ghi lại công việc này. Năm Khánh Lịch thứ 4 (1044), Đằng Tử Kinh bị vu cáo là lạm dụng tiền công sứ, bị biếm làm tri phủ Nhạc Châu. Năm sau ông cho trùng tu Nhạc Dương lầu. Sau đó ông mời Phạm Trọng Yêm sáng tác "Nhạc Dương lâu ký".
Xích Bích, Hàm Ninh

Xích Bích (赤壁市) là một thành phố cấp huyện (huyện cấp thị) trực thuộc địa cấp thị Hàm Ninh, tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc. Thành phố có diện tích 1.723 km² và dân số khoảng 506.509 vào năm 2006.. Thành phố này có tên ban đầu là Bồ Kỳ (蒲圻) cho đến ngày 11 tháng 6 năm 1998, khi Hội đồng Nhà nước phê chuẩn đổi tên thành phố thành "Xích Bích" để liên hệ với sự kiện lịch sử trận Xích Bích.
Tiểu thuyết mới

Tiểu thuyết mới (tiếng Pháp: "Nouveau roman") là một phong trào văn học vào khoảng 1950 tới 1970 ở Pháp của một nhóm các tác giả chu yếu thuộc nhà xuất bản Minuit. Thuật ngữ này được đưa ra lần đầu tiên với ý nghĩa tiêu cực bởi nhà phê bình Émile Henriot trong một bài trên báo "Le Monde" ngày 22 tháng 5 năm 1957 để phê bình tiểu thuyết "Jalousie" của Alain Robbe-Grillet.
Ngược lại với cái tên của nó, đây không hẳn là một trường phái văn học tiên phong. Các tiểu thuyết gia tìm các đổi mới trong từng cuốn tiểu thuyết, mỗi cuốn sách là một thể nghiệm cách viết mới. Phong cách của họ rất đa dạng, đặt lại những câu hỏi về nền tảng của tiểu thuyết, xây dựng những tiểu thuyết với và gây ra các tranh luận "phê bình mới", chống lại cách phê bình truyền thống trên các báo chí và tạp chí văn học.
Không thỏa ước với tiểu quyết truyền thống của thế kỷ 18 và cả các tác giả như Honoré de Balzac, Émile Zola, tiểu thuyết mới mong muốn một ý thức nghệ thuật của riêng mình. Đặt câu hỏi về vị trí người kể: họ đứng ở đâu trong câu chuyện, tại sao họ kể lại, tại sao họ viết ra.
Vào cuối thập niên 1970, trào lưu này xem như kết thúc.
Phàn Thành

Phàn Thành (tiếng Trung: 樊城) là một khu (quận) thuộc địa cấp thị Tương Dương, tỉnh Hồ Bắc. Quận này có diện tích 484, km². Dân số năm 2004 là 630.000 người.
Lịch sử.
Phàn Thành là một đô thị Trung Quốc cổ đại ở Hồ Bắc, nằm bên bờ bắc của Hán Thủy, đối diện với Tương Dương ở phía bờ nam con sông này. Trong lịch sử, khu vực này có tầm quan trọng cả về kinh tế lẫn quân sự, nổi tiếng là nơi diễn ra nhiều trận đánh, bao gồm trận Phàn Thành trong thời kỳ Tam Quốc và trận Tương Dương cuối thời kỳ Nam Tống.
Năm 1949, Phàn Thành sáp nhập với Tương Dương để tạo thành Tương Phàn, một địa cấp thị (hiện nay là địa cấp thị Tương Dương). Phàn Thành ngày nay là một khu của thành phố Tương Dương.
Phân chia hành chính.
Quận Phàn Thành chia ra làm 10 nhai đạo, 3 trấn:
Quận Santa Barbara, California

Quận Santa Barbara là một quận nằm ở bờ Thái Bình Dương của khu vực phía nam của tiểu bang California, phía tây của quận Ventura. Năm 2000, quận này có dân số 399.347 người. Ước tính dân số quận này tháng 1 năm 2006 là 421.625 người. Quận lỵ là Santa Barbara.
Lịch sử.
Trong hàng ngàn năm, khu vực này là nơi cư trú của bộ lạc Chumash thuộc người Mỹ bản xứ.
Eo biển Santa Barbara đã nhận được tên như ngày nay từ nhà thám hiểm Tây Ban Nha Sebastian Vizcaino khi ông cho tàu tàu chạy vào vùng nước này năm 1602; ông đã vào eo biển này ngày 4 tháng 12, ngày lễ Santa Barbara. Tuy nhiên ông không phải là người châu Âu đầu tiên vào eo biển này mà là một nhà thám hiểm Bồ Đào Nha tên là Juan Rodriguez Cabrillo đã đến đây năm 1542.
Hội truyền giáo Santa Barbara đã được thành lập ngày 4 tháng 12 năm 1786 ở nơi mà ngày nay là Santa Barbara. Quận này lấy tên theo hội này.
Quận Santa Barbara là một trong 26 quận ban đầu của tiểu bang California, được thành lập năm 1850 vào thời điểm thành lập bang. Một số khu vực của quận đã được chuyển qua cho Ventura County năm 1872.
Quận Santa Cruz, California

Quận Santa Cruz là một quận nằm ở bên bờ Thái Bình Dương của tiểu bang California, phía nam của vùng vịnh San Francisco. Quận này tạo thành bờ biển phía bắc của vịnh Monterey. (Quận Monterey tạo thành bờ biển nam). Dân số năm 2006 là 249.705 người. Quận lỵ là Santa Cruz. Quận Santa Cruz là một thành viên của một cơ quan chính quyền, Hiệp hội các chính quyền vùng vịnh Monterey (Association of Monterey Bay Area Governments).
Lịch sử.
Quận Santa Cruz là một trong những quận ban đầu của California, được thành lập năm 1850 vào thời điểm thành lập bang.
Sơ khai, quận được đặt tên là "Branciforte" sau khi người Tây Ban Nha tìm thấy thổ dân da đỏ ở đây năm 1797; con kênh lớn của cùng, Branciforte là khởi nguồn cái tên này. Gần hai tháng sau, quận lại được đổi thành "Santa Cruz" ("Thánh giá"). Toà thánh Santa Cruz xây dựngnăm 1791 và hoàn thành năm 1794, bị động đất phá huỷ năm 1857, nhưng một mô hình thu nhỏ đã được dựng lại vào năm 1931.
Địa lý.
Theo Cục thống kê dân số Hoa Kỳ, quận có tổng diện tích 1.573 km² (607 mi²). 1.153 km² (445 mi²) là mặt đất và 419 km² (162 mi²) (26,67%) là nước. Trong các quận của California, chỉ có San Francisco là cấp quận nhỏ hơn về diện tích.
Hoa hậu Tài năng

Hoa hậu Tài năng (tiếng Anh: Miss Talent) là một giải phụ của cuộc thi Hoa hậu Thế giới. Cuộc thi lần đầu tiên được tổ chức vào năm 1978 nhưng sau đó một thời gian rất lâu không được tổ chức nữa. Nhưng từ năm 2001 đến nay, cuộc thi đã thường xuyên được tổ chức.
Hoa hậu Tài năng cho phép thí sinh đoạt giải có cơ hội lọt thẳng vào đêm chung kết của cuộc thi. Thông thường, tất cả các thí sinh đều có quyền tham dự và có một thời gian ngắn để trình diễn những tài năng của bản thân như hát, múa, biểu diễn thể dục, làm ảo thuật... Đây là một hoạt động giao lưu giữa các thí sinh trong khuôn khổ cuộc thi và cũng là một tiêu chí quan trọng để ban giám khảo đánh giá thí sinh.
Đột biến rút tiền gửi

Đột biến rút tiền gửi (tiếng Anh: "bank run") là hiện tượng những người gửi tiền vào một tổ chức tín dụng nào đó đồng loạt đến rút tiền của mình ra khỏi tổ chức đó gây ra rối loạn tài chính cho tổ chức tín dụng và đôi khi cho cả hệ thống ngân hàng.
Nguyên nhân.
Thông thường, lý do thôi thúc những người gửi tiền đổ xô đến rút tiền là việc mất lòng tin vào khả năng thanh toán của tổ chức tín dụng và lo lắng cho tài sản của mình gửi ở đó.
Tại một thời điểm nhất định, một tổ chức tín dụng thường không giữ nhiều tiền mặt và không thể lập tức thu hồi các khoản cho vay của mình, nên khi người gửi tiền đổ xô đến rút tiền thì tổ chức này trở nên mất khả năng thanh toán thực sự và thường phải ngừng giao dịch, thậm chí có thể phải tuyên bố phá sản. Điều này có thể gây ra những hoảng loạn ở người gửi tiền dẫn tới các bất ổn về trật tự chẳng hạn như tấn công, đập phá cơ sở giao dịch của tổ chức tín dụng.
Hậu quả.
Đột biến rút tiền gửi có khả năng lây lan. Nó có thể khiến những người cho tổ chức tín dụng bị phá sản cũng bị phá sản theo. Những tổ chức tín dụng khác cũng bị vạ lây khi đột nhiên người gửi tiền của mình thấy cảnh tổ chức tín dụng bị bank run mà lo lắng về tổ chức nơi mình gửi tiền và vội vã đi rút tiền của mình ra. Nhiều tổ chức tín dụng bị bank run sẽ khiến cho hệ thống ngân hàng bị khủng hoảng và điều này lại dẫn tới cả nền kinh tế bị khủng hoảng.
Biện pháp ngăn ngừa.
Để ngăn ngừa đột biến rút tiền gửi, thì biện pháp cơ bản là giám sát chặt chẽ và tăng cường sự ổn định của các tổ chức tín dụng, chẳng hạn như quy định mức dụ trữ tiền mặt đối với các tổ chức này. Ngoài ra, ngân hàng trung ương có thể đứng ra làm người cho vay cuối cùng, nghĩa là đảm bảo rằng sẽ cho vay ngắn hạn đối với tổ chức tín dụng gặp khó khăn để họ có thể thanh toán cho người rút tiền (thuật ngữ báo chí kinh tế gọi là "bơm tiền").
Việc đánh một khoản phí đối với việc rút tiền gửi có kỳ hạn trước kỳ hạn là một biện pháp điều chỉnh hành vi của người gửi tiền để hạn chế ý định rút tiền của họ. Việc thành lập hệ thống bảo hiểm tiền gửi với mục tiêu bù đắp một phần cho người gửi tiền bị mất mát cũng có tác dụng điều chỉnh hành vi của người gửi tiền.
Trường hợp ở Việt Nam.
Ngày 14 tháng 10 năm 2003, xuất hiện tin đồn rằng tổng giám đốc của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Á Châu (ACB) bỏ trốn. Người gửi tiền tại ngân hàng này đã đổ xô đến đòi rút tiền gây ra bank run và nguy cơ lây lan ra toàn hệ thống ngân hàng thành phố và cả nước. Tình trạng khan hiếm tín dụng đã xuất hiện. Một loạt biện pháp đã được các cơ quan như Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, cơ quan điều tra tiến hành để trấn an người gửi tiền và cứu được ngân hàng này khỏi đổ vỡ.
Quận Cam, Florida

Quận Cam (tiếng Anh: Orange County) là một quận ở bang Florida và là một phần của Khu vực thống kê đô thị Orlando-Kissimmee (MSA). Theo ước tính của Cục điều tra dân số năm 2006, quận này có dân số 1.043.500. Có 40.000 dặm đường bộ ở quận này.. Quận lỵ là Orlando.6
Dù tòa nhà cơ quan chính quyền quận nằm ở trung tâm Orlando, chính quyền quận vẫn tuyên bố một khu vực của quận là "Trung tâm quận Cam" vào năm 2005. Khu vực đất phần lớn chưa hợp nhất này (các khu vực rìa phía bắc được nhập vào Orlando) bao gồm các khu phía bắc của các hành lang International Drive và Universal Boulevard. Chính quyền quận có một văn phòng ở tòa nhà Bắc/Nam của Trung tâm hội nghị quận Cam.
Cơ quan bảo đảm thi hành luật hàng đầu của quận là Văn phòng quận trưởng quận. Chức vụ quận trưởng được chọn thông qua bầu cử, đương kim quận trưởng hiện nay là Kevin Beary. Cơ quan giáo dục của quận là Các trường công quận Cam.
Quận Baker, Florida

Quận Baker là một quận nằm ở tiểu bang Florida. Năm 2000, quận có dân số 22.259. Con số ước tính năm 2006 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là 25.203 người . Quận lỵ là Macclenny, Florida6. Quận này nằm trong Vùng đại đô thị Jacksonville.
Lịch sử.
Quận Baker được thành lập năm 1861. Tên được đặt theo James McNair Baker, một thẩm phán và là một thượng nghị sĩ Liên bang Mỹ (Confederate States of America|Confederate).
Địa lý.
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận này có tổng diện tích 1.525 km² (589 mi²). 1.516 km² (585 mi²) là mặt đất và 10 km² (4 mi²) là mặt nước.
Quận Okeechobee, Florida

Quận Okeechobee là một quận nằm ở bang Florida. Năm 2000, dân số của quận là 35.910. Theo ước tính điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2005, dân số của quận này là 39.836. Quận lỵ là Okeechobee. Quận này bao gồm Micropolitan Statistical Area Okeechobee, Florida.
Lịch sử.
Quận Okeechobee được thành lập năm 1917. Tên của quận được đặt theo hồ Okeechobee, mà tên hồ này lại được đặt tên theo từ Hitchiti "oka" (nước) và "chobi" (lớn).
Địa lý.
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có tổng diện tích 2.309 km² (892 mi²). 2.004 km² (774 mi²) là diện tích mặt đất và 305 km² (118 mi²) của quận (13,19%) là mặt nước.
ACB (định hướng)

ACB có thể là viết tắt cho các tổ chức sau đây:
Quận Washington, Florida

Quận Washington là một quận nằm ở bang Florida. Năm 2000, dân số của quận này là 20.973. Con số ước tính dân số năm 2005 của quận này theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là 22.299. Quận lỵ là Chipley, Florida. Quận Washington là một quận cấm rượu hay là một quận cấm bán rượu hoàn toàn.6
Địa lý.
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận này có tổng diện tích 1.595 km² (616 mi²). 1.502 km² (580 mi²) là diện tích đất và 93 km² (36 mi²) (5,82%) là diện tích mặt nước.
Torr

 
Torr là một đơn vị đo áp suất không thuộc hệ đo lường quốc tế (SI) và bằng 1/760 atmôtphe. Người ta gọi đơn vị đo áp suất này là torr nhằm tưởng nhớ nhà vật lý và toán học người Ý Evangelista Torricelli - người đưa ra nguyên lý hoạt động của khí áp kế năm 1644.
Torr và mmHg.
Một mmHg quy ước là 13,5951 x 9,80665 = 133,322387415 Pa. Mặc dù đây là con số chính xác nhưng khó sử dụng trong thực tế vì quá dài.
Một torr quy ước là một phần 760 lần 1 một atmôtphe, trong khi một atmôtphe lại quy ước là bằng 101.325 Pa. Do đó, một Torr bằng 101325/760 một Pa.
Mối quan hệ giữa Torr và mmHg:
Ấn thí nguyện

Ấn thí nguyện cũng được gọi là Dữ nguyện ấn hay Thí dữ ấn. Thí nguyện là cho phép được toại nguyện, lòng tay mặt hướng về phía trước, bàn tay chỉ xuống. Nếu ở tượng Phật Thích Ca là đó biểu hiện gọi trời (xem ấn xúc địa) chứng minh Phật quả. Phật Bảo Sinh (sa. "Ratnasambhava"; ja. "Hōshō Nyorai"; zh. 寳生如來) cũng hay được diễn tả với ấn quyết này. Trong một dạng khác, ngón trỏ và ngón cái chạm nhau thành vòng tròn. Ấn vô úy và ấn thí nguyện hay được trình bày chung trong một tranh tượng. Thường tay mặt bắt ấn vô úy, tay trái ấn thí nguyện. Tượng đứng của các vị Phật hay có hai ấn này.
Danh sách tiểu bang Hoa Kỳ theo ngày trở thành tiểu bang

&lt;onlyinclude&gt;
Đây là Danh sách tiểu bang Hoa Kỳ theo ngày trở thành tiểu bang, có nghĩa là ngày khi mỗi tiểu bang gia nhập vào Liên bang. Mặc dù 13 tiểu bang đầu tiên có thể được xem như là thành viên của Hoa Kỳ từ lúc Tuyên ngôn Độc lập vào thứ năm ngày 4 tháng 7 năm 1776, chúng được trình bày ở đây như là được gia nhập vào ngày mà mỗi tiểu bang thông qua Hiến pháp Hoa Kỳ hiện thời. Đa số những danh sách khác tương tự, bao gồm chương trình 50 đồng bạc tiểu bang loại 25 xu, cũng làm như vậy. Những ngày gia nhập cho các tiểu bang sau này được ấn định theo đạo luật cho phép gia nhập hoặc một nghị quyết sau đó được đưa ra dưới đạo luật đó, trừ trường hợp Ohio, ngày gia nhập liên bang được định đoạt bởi đạo luật của Quốc hội năm 1953 (xem ghi chú phía dưới).&lt;/onlyinclude&gt;
Danh sách này không tính việc ly khai của 13 tiểu bang trong Nội chiến Hoa Kỳ mà trong đó 11 tiểu bang đã thành lập Liên hiệp các tiểu bang miền nam Hoa Kỳ, và việc tái lập đại diện của các tiểu bang đó trong Quốc hội (đôi khi được gọi là "tái gia nhập") giữa năm 1866 và 1870. Ngày trên danh sách này cũng không phản ánh việc thông qua Những Điều khoản Liên hiệp ("Articles of Confederation") là tài liệu ban đầu gọi tên Hoa Kỳ như vậy và đặt danh xưng "state" hay là tiểu bang cho những phần thể chính trị dưới quốc gia.
&lt;onlyinclude&gt;
&lt;/includeonly&gt;&lt;/onlyinclude&gt;
Ghi chú.
  * 13 Tiểu bang (thuộc địa) đầu tiên lập quốc, hình thành Liên bang Hoa Kỳ (nền màu đỏ trên bản đồ).
 * Quốc hội nới rộng luật liên bang tới Ohio vào ngày 19 tháng 2 năm 1803, nhưng không có ngày nào được ấn định cho nó trở thành tiểu bang theo đạo luật cho phép gia nhập hay một nghị quyết sau đó như đã từng xảy ra đối với tất cả các tiểu bang mới khác. Vào ngày 7 tháng 8 năm 1953, Quốc hội Hoa Kỳ thông qua một luật có hiệu lực từ trong quá khứ ấn định ngày Ohio trở thành tiểu bang là ngày 1 tháng 3 năm 1803. Ngày đó chính là ngày khi ngành lập pháp của Ohio nhóm họp lần đầu tiên.
 † Việc công bố Bắc (North) Dakota và Nam (South) Dakota trở thành tiểu bang thật sự bị cố ý đảo trộn để không ai biết chính xác là tiểu bang nào thật sự được cho phép gia nhập Liên bang trước; Tổng thống Benjamin Harrison luôn từ chối cho biết thứ tự mà ông đã ký hai đạo luật chấp thuận cho hai tiểu bang gia nhập Liên bang. Tuy nhiên, Tuyên bố của North Dakota được xuất bản trước trong "Statutes at Large" (vì nó đứng trước theo thứ tự mẫu tự); vì lý do đó nó được đa số các nguồn xếp đứng trước South Dakota (bao gồm chương trình 50 đồng bạc tiểu bang 25 xu),
Charlie Nguyễn

Charlie Nguyễn, tên thật Nguyễn Chánh Trực (sinh ngày 25 tháng 11 năm 1968), là một đạo diễn phim, đạo diễn TVC, đạo diễn sân khấu, nhà biên kịch phim, nhà biên kịch hài và nhà sản xuất phim người Mỹ gốc Việt.
Charlie Nguyễn là đạo diễn thường trực cho các chương trình của nhiều năm nay. Anh chính là anh trai của nam diễn viên phim võ thuật Johnny Trí Nguyễn, hai anh em cùng danh hài Vân Sơn đều là cháu ruột của Nghệ sĩ ưu tú Nguyễn Chánh Tín.
Tiểu sử.
Charlie Nguyễn tị nạn qua Mỹ (Quận Cam, California) năm 1982 cùng với gia đình (trong đó có em trai Johnny Trí Nguyễn và em gái Tawny Trúc Nguyễn). Năm 1995, anh đã lập gia đình với Diane Nguyễn. Vợ anh làm trong lĩnh vực kinh doanh, hai vợ chồng có một con gái sinh năm 1996 là võ sĩ karate Jasmine Nguyễn.
Năm 1992, Charlie Nguyễn lập công ty sản xuất phim/video mang tên Cinema Pictures, sau này đã được đổi thành Hãng phim Chánh Phương (Chánh Phương Films). Phim đầu tiên của anh, "Thời Hùng Vương 18" (đạo diễn/biên kịch/sản xuất/biểu diễn võ thuật), là một bộ phim được cấp kinh phí độc lập và tạo phong thái cho những bộ phim sôi động truyền cảm hứng cho đề tài kịch, võ thuật và lịch sử Việt Nam.
Các phim tiêu biểu của anh có: "Thời Hùng Vương 18" (sản xuất/biên kịch/đạo diễn), "Vật đổi sao dời" (biên kịch/đạo diễn), "Để Mai tính" (đạo diễn/diễn viên), "Long Ruồi" (đạo diễn/đoạt kỷ lục doanh thu/đạo diễn xuất sắc cánh diều vàng), "Cưới ngay kẻo lỡ" (biên kịch/đạo diễn), "Khát vọng Thăng Long" (biên kịch), "Bụi đời Chợ Lớn" (biên kịch/đạo diễn), "Tèo em" (biên kịch/đạo diễn) và "Dòng máu anh hùng" (đạo diễn/biên kịch/sản xuất) – đây là bộ phim giành được sự yêu thích của khán giả Việt Nam. Bộ phim đã mang về cho anh giải thưởng của ban giám khảo thể loại phim truyện tại Liên hoan phim châu Á-Thái Bình Dương - Los Angeles lần thứ 23, giải Bông sen bạc (không có vàng) tại Liên hoan phim Việt Nam và Giải Mai Vàng 2007.
Anh từng nói là: "Tôi hạnh phúc vì được làm phim Việt. Thật ra tôi cũng không mê phim hành động lắm. Tôi thích nhiều thể loại phim khác nhau".
ATM (giao thức)

Asynchronous Transfer Mode (tiếng Anh, viết tắt: ATM, tạm dịch nghĩa: "Chế độ truyền không đồng bộ") là hệ thống chuyển mạch gói tiên tiến, có thể truyền đồng thời dữ liệu, âm thanh và hình ảnh số hoá trên cả mạng LAN và mạng WAN.
Đây là một trong những phương pháp kết nối mạng WAN nhanh nhất hiện nay, tốc độ đạt từ 155 Mbit/s đến 622 Mbit/s. Trên thực tế, theo lý thuyết nó có thể hỗ trợ tốc độ cao hơn khả năng hiện thời của các phương tiện truyền dẫn hiện nay. Tuy nhiên, tốc độ cao có nghĩa là chi phí cũng cao hơn, ATM đắt hơn nhiều so với ISDN, X25 hoặc FrameRelay. Các đặc trưng của ATM bao gồm:
Hai tổ chức chuẩn hóa ATM quan trọng nhất là ITU-T và ATM Forum. ITU-T nghiêng về định nghĩa UNI (user network interface) công cộng trong khi ATM forum tập trung chuẩn hóa UNI riêng.
Ở Việt Nam cũng sử dụng ATM theo chuẩn của ATM Forum nhưng hiện nay chuyển sang MPLS.
Ủy ban kỹ thuật điện quốc tế

Uỷ ban Kỹ thuật Điện Quốc tế hay IEC (viết tắt của tiếng Anh: "International Electrotechnical Commission") được thành lập năm 1906. Mục tiêu của IEC là thúc đẩy sự hợp tác quốc tế về tiêu chuẩn hoá trong lĩnh vực điện - điện tử và các vấn đề có liên quan như: chứng nhận sự phù hợp tiêu chuẩn điện và hỗ trợ cho thông hiểu quốc tế.
IEC có mối quan hệ hợp tác chặt chẽ với nhiều tổ chức tiêu chuẩn hoá và chuyên môn quốc tế như: ISO, Liên đoàn Viễn thông quốc tế - ITU; Ban Tiêu chuẩn hoá Kỹ thuật điện châu Âu - CENELEC. Đặc biệt, giữa IEC và ISO đã thiết lập một thoả thuận về phạm vi hoạt động của mỗi tổ chức. Theo thoả thuận này, phạm vi hoạt động của IEC bao gồm tiêu chuẩn hoá trong lĩnh vực điện - điện tử. ISO và IEC đã phối hợp thành lập một ban kỹ thuật hỗn hợp về công nghệ thông tin được đặt trong cơ cấu các cơ quan kỹ thuật của ISO (ISO/IEC/JTC1).
Trụ sở ban đầu của tổ chức này đóng ở Luân Đôn, nay chuyển trụ sở sang đóng tại Genève từ năm 1948.
Bộ tiêu chuẩn điện kỹ thuật (chuẩn hoá quốc tế IEC) bao gồm trên 6500 tiêu chuẩn về thiết kế, lắp đặt hệ thống điện.
Những tiêu chuẩn của IEC được sắp xếp theo dãy số từ 60000 đến 79999. Ví dụ IEC 60432.
Bộ tiêu chuẩn cũ của IEC đưa ra trước năm 1997 được đánh số lại bằng cách cộng số cũ với 60000. Ví dụ tiêu chuẩn cũ số IEC 237 đặt lại là IEC 60237.
Các tiêu chuẩn.
Các tiêu chuẩn IEC 364 do các chuyên gia y tế và kỹ thuật các nước trên thế giới xây dựng thông qua việc so sánh cá kinh nghiệm thực tế ở phạm vi quốc tế. Hiện nay các nguyện tắc về an toàn của IEC 364 và 479-1 la nền tảng của hầu hết các tiêu chuẩn trên thế giới.
Tại Việt Nam.
Khi Việt Nam gia nhập WTO, Bộ Khoa học Công nghệ đã ban hành một số tiêu chuẩn TCVN chấp nhận IEC để chuyển dịch thành tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN).
Cột số tiêu chuẩn điện kỹ thuật của Việt Nam hiện nay phù hợp với IEC có:
IEC

IEC có thể là viết tắt của:
Công ty Cổ phần trách nhiệm hữu hạn Dầu khí Trung Quốc

Công ty Cổ phần trách nhiệm hữu hạn Dầu khí Trung Quốc (tên tiếng Anh: PetroChina Company Limited (, ) (, ), viết tắt là Trung Dầu hay Trung Thạch Dầu là một công ty cổ phần trách nhiệm hữu hạn của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Công ty này được Công ty Tập đoàn Dầu khí Trung Quốc, công ty sản xuất dầu mỏ lớn nhất Trung Quốc (tên tiếng Trung là: 中国石油天然气集团公司, tên tiếng Anh: China National Petroleum Corporation (CNPC) thành lập ngày 5 tháng 11 năm 1999.
Ngày 6 tháng 4 năm 2000, Công ty này được niêm yết trên Sở giao dịch chứng khoán New York, ngày 7 tháng 4 năm 2000 được niêm yết trên Sở giao dịch chứng khoán Hồng Kông, và niêm yết trên Sở giao dịch chứng khoán Thượng Hải ngày 5 tháng 11 năm 2007, và sau khi lên sàn Thượng Hải đấu giá lần đầu, giá trị vốn hóa thị trị trường của công ty này tăng gấp ba lần, khiến cho PetroChina trở thành công ty có giá trị vốn hóa thị trường lớn nhất thế giới với giá trị vượt quá 1000 tỷ USD, vượt qua Exxon Mobil của Mỹ.
Theo xếp hạng mới nhất của Forbes, PetroChina được xếp vào danh sách "Các công ty hàng đầu thế giới năm 2000". Công ty này xếp hạng nhất Trung Quốc và xếp thứ 55 thế giới.
Bích Liên (định hướng)

Bích Liên có thể là tên của:
Lệ Quyên

Lệ Quyên có thể là tên của:
Yên Minh

Yên Minh là một huyện vùng cao biên giới thuộc tỉnh Hà Giang, Việt Nam.
Vị trí địa lý.
Huyện Yên Minh nằm ở phía đông bắc của tỉnh Hà Giang, nằm cách thành phố Hà Giang khoảng 98 km về hướng đông bắc theo Quốc lộ 4C, tỉnh lộ 176 theo hướng nam đi huyện Bắc Mê, cách trung tâm thủ đô Hà Nội khoảng 390 km, có vị trí địa lý:
Huyện Yên Minh có diện tích 776,59 km², dân số năm 2019 là 97.553 người, mật độ dân số đạt 126 người/km².
Hành chính.
Huyện Yên Minh có 18 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Yên Minh (huyện lỵ) và 17 xã: Bạch Đích, Đông Minh, Du Già, Du Tiến, Đường Thượng, Hữu Vinh, Lao Và Chải, Lũng Hồ, Mậu Duệ, Mậu Long, Na Khê, Ngam La, Ngọc Long, Phú Lũng, Sủng Thài, Sủng Cháng, Thắng Mố.
Lịch sử.
Trước kia, Đồng Văn là tổng Đông Quan thuộc châu Bình Nguyên, phủ Tương Yên, tỉnh Tuyên Quang sau đó thuộc về châu Bảo Lạc do một thổ người Tày họ Nông ở Bảo Lạc cai quản như một lãnh địa.
Khi thực dân Pháp xâm lược, tách Đồng Văn khỏi Bảo Lạc. Dưới thời Pháp thuộc, toàn phủ Tương Yên trong đó có tổng Đông Quan được đặt trong đạo quan binh thứ 2 Hà Giang. Trong danh mục các làng xã Bắc Kỳ của Ngô Vi Liễn xuất bản năm 1928 thì tỉnh Hà Giang có hai châu (Bắc Quang, Vị Xuyên) và hai đại lý (Đồng Văn, Hoàng Su Phì).
Sau Cách mạng tháng 8 năm 1945, về mặt địa giới hành chính, trên danh nghĩa Đồng Văn vẫn như trước.
Ngày 13 tháng 12 năm 1962, Bộ Nội vụ ban hành Quyết định số 328-NV&lt;ref name="328/1962/QĐ-NV"&gt;Quyết định số 328-NV về việc đổi tên một số xã thuộc huyện Đồng Văn&lt;/ref&gt; về việc:
Ngày 15 tháng 12 năm 1962, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định số 211-CP về việc thành lập huyện Yên Minh trên cơ sở tách 13 xã: Bạch Đích, Du Già, Đường Thượng, Lao Và Chải, Lũng Hồ, Mậu Duệ, Na Khê, Nậm Ban, Ngam La, Ngọc Long, Niêm Sơn, Tát Ngà và Yên Minh thuộc huyện Đồng Văn.
Tháng 12 năm 1975, hợp nhất hai tỉnh Tuyên Quang và Hà Giang thành tỉnh Hà Tuyên, Yên Minh là một huyện của tỉnh Hà Tuyên.
Ngày 21 tháng 12 năm 1982, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định 179-HĐBT về việc:
Năm 1991, khi tách trở lại thành Tuyên Quang và Hà Giang, Yên Minh trở lại là huyện của tỉnh Hà Giang, bao gồm 14 xã: Bạch Đích, Du Già, Đường Thượng, Lao Và Chải, Lũng Hồ, Mậu Duệ, Na Khê, Ngam La, Ngọc Long, Phú Lũng, Sủng Thài, Sủng Tráng, Thắng Mố và Yên Minh.
Ngày 29 tháng 1 năm 1997, Chính phủ có Nghị định số 8-CP&lt;ref name="8/1997/NĐ-CP"&gt;Nghị định 8-CP năm 1997 về việc điều chỉnh địa giới hành chính một số xã thuộc các huyện Yên Minh, Bắc Quang và Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang&lt;/ref&gt; về việc:
Ngày 20 tháng 8 năm 1999, Chính phủ ban hành Nghị định 74/1999/NĐ-CP&lt;ref name="74/1999/NĐ-CP"&gt;Nghị định 74/1999/NĐ-CP về việc điều chỉnh địa giới hành chính để thành lập thị trấn và xã thuộc các huyện Mèo Vạc, Yên Minh, Quản Bạ, Bắc Quang, Hoàng Su Phì và thị xã Hà Giang, tỉnh Hà Giang&lt;/ref&gt; về việc chia xã Yên Minh thành thị trấn Yên Minh (thị trấn huyện lị huyện Yên Minh) và 2 xã: Hữu Vinh, Đông Minh.
Từ đó, huyện Yên Minh có 1 thị trấn và 17 xã như hiện nay.
Chuông nguyện hồn ai (định hướng)

Chuông nguyện hồn ai là tên cuốn tiểu thuyết được xuất bản năm 1940 của nhà văn Ernest Hemingway. Ngoài ra "Chuông nguyện hồn ai", hoặc tên nguyên bản tiếng Anh For Whom the Bell Tolls, còn có thể là:
Chiến tranh hạt nhân

Chiến tranh hạt nhân, hay chiến tranh nguyên tử, là chiến tranh mà trong đó vũ khí hạt nhân được sử dụng. Điều này cho đến nay chỉ mới diễn ra một lần, đó là vụ ném bom nguyên tử xuống Hiroshima và Nagasaki của Hoa Kỳ nhằm vào Đế quốc Nhật Bản tại thời điểm kết thúc Chiến tranh thế giới thứ 2. Ngày nay, thuật ngữ Chiến tranh hạt nhân thường dùng để chỉ các cuộc đối đầu giữa các bên có trang bị vũ khí hạt nhân. Khác với chiến tranh thông thường, chiến tranh hạt nhân có mức độ và phạm vi phá hủy lớn hơn nhiều và gây những hậu quả lâu dài trong nhiều năm, thậm chí nhiều thập kỷ sau cuộc chiến. Một cuộc chiến tranh hạt nhân trên quy mô lớn có thể dẫn đến sự hủy diệt tất cả các dạng sống trên Trái Đất.
Các dạng chiến tranh hạt nhân.
Khả năng sử dụng vũ khí hạt nhân trong các cuộc chiến tranh thường được chia làm hai nhóm, mỗi nhóm có hiệu ứng khác nhau và sử dụng loại vũ khí hạt nhân khác nhau.
Nhóm đầu tiên là một cuộc chiến tranh hạt nhân hạn chế: là việc sử dụng vũ khí hạt nhân trên quy mô nhỏ bởi một hay vài nhóm. "Chiến tranh hạt nhân hạn chế" thường có khả năng xảy ra nhất đối với hai siêu cường hạt nhân đánh vào các cơ sở quân sự của nhau để đánh phủ đầu đối phương hay chỉ là mào đầu chống một cuộc xâm lấn của đối phương sử dụng vũ khí thông thường. Nó cũng có thể chỉ một cuộc chiến tranh hạt nhân giữa các cường quốc hạt nhân nhỏ thiếu khả năng tấn công đòn quyết định lên đối phương. Thuật ngữ này áp dụng cho bất cứ sự sử dụng vũ khí hạt nhân hạn chế nào mà có thể đánh vào mục tiêu quân sự hoặc dân sự.
Nhóm thứ hai là một cuộc chiến tranh hạt nhân quy mô toàn diện, bao gồm việc sử dụng với số lượng lớn vũ khí hạt nhân tấn công toàn bộ một quốc gia, bao gồm cả mục tiêu quân sự và dân sự. Cuộc tấn công như vậy nhằm phá hủy toàn bộ kết cấu hạ tầng kinh tế, xã hội, quân sự của một quốc gia thông qua tấn công hạt nhân áp đảo. Cuộc tấn công hạt nhân trên quy mô toàn diện này khó có khả năng giới hạn trong hai quốc gia, đặc biệt là nếu một trong hai quốc gia đó là siêu cường hạt nhân. Nếu xảy ra cuộc chiến hạt nhân trên quy mô toàn diện như thế này thì có thể khiến cho loài người tuyệt chủng hoặc chỉ có một số ít sống sót (những người ở những vùng xa cuộc chiến) với mức sống và tuổi thọ chỉ tương đương với thời kỳ trước Trung cổ trong nhiều thế kỷ. Ngoài ra, nó cũng sẽ hủy diệt hệ sinh thái và tác động lớn đến khí hậu Trái Đất.
Một dạng thứ ba, thường không bao gồm trong cả hai loại trên là chiến tranh hạt nhân tình cờ, trong đó một cuộc chiến hạt nhân xảy ra một cách vô ý do các lỗi máy móc, điều khiển, thử nghiệm, nhầm lẫn con người. Một số kịch bản nêu trên có xảy ra trong thời Chiến tranh Lạnh nhưng không sự kiện nào dẫn đến giao chiến hạt nhân. Nhiều kịch bản như trên đã được đưa vào văn hóa đại chúng, như trong tiểu thuyết năm 1962 "Fail-Safe" và bộ phim năm 1964 "".
Hoàng Hạc lâu

Hoàng Hạc lâu (黃鶴樓) là một ngôi tháp lịch sử, được cất trên vực đá Hoàng Hạc của núi Xà Sơn bên bờ sông Dương Tử, thuộc thành phố Vũ Hán tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc. Hoàng Hạc Lâu được xem là một trong Tứ đại danh lâu của Trung Quốc và là ngôi lầu nổi tiếng được các thi nhân ca tụng.
Lầu Hoàng Hạc đầu tiên được xây dựng ở trên ghềnh đá Hoàng Hạc thuộc huyện Vũ Xương tỉnh Hồ Bắc vào năm Hoàng Vũ thứ 2 đời nhà Ngô thời Tam Quốc (223 Tây Lịch). Đến nay suốt 1762 năm đã có 12 lần bị thiêu hủy, 12 lần xây cất lại, mỗi lần lại cao hơn và có nhiều tầng hơn.
Tên gọi " Lầu Hoàng Hạc " bắt nguồn từ truyền thuyết dân gian. Tương truyền Phí Văn Vi, một tu sĩ đắc đạo thành tiên thường cưỡi hạc vàng ngao du sông thủy. Một hôm, tiên và hạc bay ngang Vũ Hán và dừng chân lại trên "Đồi Rắn" để nhìn ngắm, một bên là cảnh đẹp hùng vĩ của Trường Giang và bên kia là Ngũ Hồ trong khói sương diễm lệ. Người đời sau đã từ nơi tiên cưỡi hạc vàng bay đi xây lên một tháp lầu đặt tên là Hoàng Hạc Lâu.
Lầu Hoàng Hạc ngày xưa là nơi gặp mặt tao đàn của các văn nhân mặc khách đương thời. Trong thời Đường (618-907), các thi nhân đến Hoàng Hạc Lâu để vừa thưởng ngoạn phong cảnh non nước mây ngàn hữu tình, vừa uống rượu làm thơ.
Chinh chiến các thời đại phá hủy những kiến trúc Hoàng Hạc Lâu và đều được tái thiết. Ngôi lầu cuối cùng Thanh Lâu cắt năm 1868 và bị hủy hoại năm 1884. Năm 1957 khi ngôi cầu đầu tiên vượt sông Dương Tử được xây cất, vị trí cũ của Hoàng Hạc Lâu bị trưng dụng và các kiến trúc Hoàng Hạc Lâu được dời cách vị trí cũ 1 km.
Tháng 10 năm 1981, Hoàng Hạc Lâu được tái thiết và tháng 6 năm 1985 khánh thành. Tháp hiện nay là một công trình được xây lại bằng vật liệu hiện đại và có một cầu thang máy. Hoàng Hạc Lâu bây giờ nằm trong Hoàng Hạc Công Viên là nơi thu hút du khách trong và ngoài nước Trung Quốc.
Ngôn ngữ tại Hoa Kỳ

Hoa Kỳ không có một ngôn ngữ chính thức, nhưng tiếng Anh được khoảng 82% dân số nói như tiếng mẹ đẻ. Biến thể tiếng Anh được nói tại Hoa Kỳ được biết như là tiếng Anh Mỹ; cùng với tiếng Anh Canada nó tạo thành một nhóm tiếng địa phương được biết đến là tiếng Anh Bắc Mỹ. Có 96% dân số Hoa Kỳ nói thông thạo tiếng Anh. Ngày 18 tháng 5 năm 2006, Thượng viện Hoa Kỳ đã bỏ phiếu cho một tu chính án của một đạo luật cải cách di dân mà tuyên bố tiếng Anh là ngôn ngữ quốc gia của Hoa Kỳ. Đạo luật cải cách di dân chính nó, S. 2611, đã được thông qua tại Thượng viện ngày 25 tháng 5 năm 2006 và hiện tại phải được đưa trở lại Hạ viện Hoa Kỳ để bảo đảm là các tu chính án được đồng thuận.
Tiếng Tây Ban Nha là ngôn ngữ thông dụng thứ nhì tại Hoa Kỳ, được khoảng 30 triệu người nói (hay 12% dân số) năm 2005. Tại Puerto Rico, cả tiếng Tây Ban Nha và tiếng Anh đều là ngôn ngữ chính thức, và tại New Mexico cả hai ngôn ngữ được sử dụng rộng rãi. Hoa Kỳ có dân số nói tiếng Tây Ban Nha đứng hàng thứ năm trên thế giới, chỉ sau México, Tây Ban Nha, Argentina và Colombia. Puerto Rico có dân số nói tiếng Tây Ban Nha là đa số. Mặc dù các di dân mới đến từ châu Mỹ Latinh ít thông thạo tiếng Anh nhưng thế hệ thứ hai gần như nói tiếng Anh lưu loát trong khi khoảng phân nửa vẫn còn nói tiếng Tây Ban Nha.
Người gốc Đức tạo thành nhóm sắc tộc riêng biệt lớn nhất tại Hoa Kỳ và tiếng Đức xếp hạng năm. Tiếng Ý, tiếng Ba Lan và tiếng Hy Lạp vẫn còn được sử dụng rộng rãi trong dân số có nguồn gốc di dân từ các quốc gia đó trong đầu thế kỷ 20 nhưng việc sử dụng các ngôn ngữ này đã mai một khi các thế hệ người già mất đi. Bắt đầu từ thập niên 1970 và tiếp tục cho đến giữa thập niên 1990, nhiều người từ Liên Xô và sau đó là các nước cộng hòa kế thừa của nó như Nga, Ukraina, Belarus và Uzbekistan đã di dân đến Hoa Kỳ làm cho tiếng Nga trở thành một trong những ngôn ngữ thiểu số tại Hoa Kỳ.
Tiếng Tagalog và tiếng Việt có trên 1 triệu người nói tại Hoa Kỳ, gần như là toàn bộ trong số những người di dân vừa qua.
Cũng có một dân số nhỏ người bản thổ châu Mỹ vẫn còn nói các ngôn ngữ bản xứ của họ, nhưng những dân số này đang ít dần và các ngôn ngữ này gần như chưa bao giờ được sử dụng rộng rãi bên ngoài các khu dành cho người bản thổ. Tiếng Hawaii, mặc dù có ít người bản xứ nói, vẫn còn được dùng ở cấp tiểu bang tại Hawaii cùng với tiếng Anh. Tất cả các ngôn ngữ khác ngoài tiếng Anh thường được truyền lại từ các thế hệ tổ tiên di dân hoặc được dạy qua những hình thức giáo dục.
Có khoảng 337 ngôn ngữ nói hoặc ngôn ngữ bằng dấu tại Hoa Kỳ mà trong đó khoảng 176 là có nguồn gốc bản địa. 52 ngôn ngữ nói trong lãnh thổ của Hoa Kỳ ngày nay đã tuyệt chủng.
Thống kê qua điều tra dân số.
Theo điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, những ngôn ngữ chính theo số người nói trên 5 tuổi là:
Lưu Cung

Lưu Cung (chữ Hán: 劉恭), tức Hán Tiền Thiếu Đế (漢前少帝) (193 TCN – 184 TCN) là vị Hoàng đế thứ ba của nhà Tây Hán trong lịch sử Trung Quốc, kế vị Hán Huệ Đế.
Tiểu sử.
Lưu Cung là con trai của Hán Huệ Đế và Mỗ thị mỹ nhân (Mỗ thị tức không rõ họ), một cung nhân của Hán Huệ Đế Lưu Doanh.. Riêng tên Lưu Cung cũng có khả năng bị ghi nhầm từ Lưu Mỗ (刘某), tức không rõ tên. Khi Lưu Cung ra đời, Mỗ thị cung nhân bị Lã hậu bức tử nhằm đem ông giả làm con của Trương Hoàng hậu, vợ Hán Huệ Đế. Năm đó Trương hoàng hậu 14 tuổi, lại là cháu gọi Huệ Đế bằng cậu nên chưa hề chăn gối, cũng không có con, bị Lã hậu ép giả thai ngay trong lúc Mỗ thị mang thai. Ông trở thành Đích trưởng tử và được phong Thái tử.
Năm 188 TCN, Hán Huệ Đế băng hà, Lưu Cung lên ngôi, sử gọi [Hán Thiếu Đế]. Có rất ít tài liệu ghi chép về cuộc đời và tính cách của Hán Thiếu Đế, vì trong thời gian tại vị Lã thái hậu công khai cai quản toàn bộ triều chính.
Khoảng năm 184 TCN, Lưu Cung biết được sự thật về xuất thân của mình, cũng như việc Lã hậu đã ép chết mẹ ông. Ông nói ra ý định lớn lên sẽ phế truất Lã hậu, giam vào lãnh cung trả thù cho mẹ. Không may, Lã hậu nghe được và đã bí mật sai người giam Thiếu Đế trong cung, công bố ông bị trọng bệnh loạn thần kinh và thông báo cho bá quan rằng ông không thể cai quản triều chính, cần phải tìm người kế ngôi. Các quan trong triều nghe theo và ông đã bị bỏ chết. Em trai ông là Lưu Nghĩa, sau đó đổi tên thành Lưu Hồng lên kế vị, tức Hán Hậu Thiếu Đế.
Lưu Cung bị coi là một vị Hoàng đế bù nhìn của Lã Hậu nên thường bị loại khỏi danh sách chính thức của các vị hoàng đế nhà Hán. Các sử gia đời sau vì sự tôn trọng nên đặt cho ông thụy Tiền Thiếu Đế (前少帝).
Tham khảo.
[[Thể loại:Vua Trung Quốc bị giết)]
[[Thể loại:Năm sinh không rõ]]
[[Thể loại:Mất thập niên 180 TCN]]
[[Thể loại:Năm 184 TCN]]
Thần đồng cờ vua

Thần đồng cờ vua là cụm từ chỉ những trẻ em chơi cờ vua tốt đến mức có thể thắng được kiện tướng và thậm chí cả đại kiện tướng quốc tế khi tuổi còn nhỏ. Cờ vua là một trong số ít các môn thể thao mà trẻ em có thể tranh tài một cách bình đẳng với người lớn. Khả năng chơi cờ tốt cũng là một trong những kĩ năng ở các thần đồng thật sự. Thần đồng cờ vua thường được kì vọng nhiều; một số sau này trở thành vô địch thế giới, số khác lại không có tiến bộ khi đã trưởng thành.
Một số thần đồng cờ vua thời trước có thể kể tới Paul Morphy (1837-1884) và José Raúl Capablanca (1888-1942). Cả hai đều có những trận thắng trước những đối thủ mạnh là người lớn khi mới 12 tuổi. Samuel Reshevsky (1911-1992) thì lại có những trận đấu biểu diễn đồng thời (thi đấu với nhiều đối thủ cùng lúc) khi mới 8 tuổi. Morphy sau trở thành vô địch thế giới không chính thức (trước khi có danh hiệu chính thức). Capablanca là vô địch thế giới, còn Reshevsky tuy không có danh hiệu chính thức nào nhưng luôn là kì thủ hàng đầu thế giới trong nhiều năm. Gần đây hơn, Bobby Fischer vô địch nước Mỹ khi mới 14 tuổi và đạt chuẩn Đại kiện tướng khi mới hơn 15 tuổi, lập kỉ lục thời đó.
Danh sách các đại kiện tướng trẻ nhất.
Một thước đo thần đồng cờ vua là độ tuổi mà họ đạt được danh hiệu Đại kiện tướng quốc tế. Chú ý rằng danh hiệu này mới chỉ có từ năm 1950 và trong những năm gần đây việc đạt được danh hiệu này càng dễ dàng hơn.
Tuy nhiên, ngày càng có nhiều thần đồng cờ vua thời gian gần đây. Đó phần lớn do sự phát triển của khoa học công nghệ, với máy tính giúp việc học và tập luyện cờ vua nhanh hơn, chi phí di chuyển giảm và với Internet, giúp các kì thủ có thể tập luyện và chơi với các đấu thủ ngoại quốc, cũng như tham dự các giải đấu chất lượng ở nước ngoài.
Các kỉ lục.
Dưới đây là danh sách các kì thủ từng nắm giữ kỉ lục đại kiện tướng trẻ nhất. Tuổi ở đây là lúc họ đạt được chuẩn đại kiện tướng, chứ không phải chính thức có được danh hiệu, vì danh hiệu đại kiện tướng được phong chính thức tại các hội nghị của Liên đoàn cờ vua thế giới (FIDE).
Dưới đây là danh sách các kì thủ đạt được danh hiệu đại kiện tướng trước tuổi 14.
Nữ Đại kiện tướng trẻ nhất.
Kì thủ nữ trẻ nhất đạt được danh hiệu đại kiện tướng (không phải danh hiệu thấp hơn là Đại kiện tướng nữ) là Hầu Dật Phàm, khi cô mới 14 tuổi 6 tháng 16 ngày.
Port of Spain

Port of Spain là tên thủ đô của Trinidad và Tobago và là đô thị lớn thứ ba của quốc gia này, sau Chaguanas và San Fernando. Theo thống kê dân số năm 2000, thành phố có dân số đô thị 49.031 người và dân số kể cả khu vực ngoại thành là 128.026 (ước tính 1990). Thành phố nằm bên bờ vịnh Paria, bờ tây bắc của đảo Trinidad.
Thành phố này là một trung tâm hành chính, dịch vụ tài chính của quốc gia này, ở đây có hai trong các ngân hàng lớn nhất của vùng Caribe nói tiếng Anh. Thành phố này cũng là một trong những trung tâm vận chuyểnt bằng tàu biển lớn của vùng Caribe, xuất khẩu các nông sản và asphalt. Bauxite từ Guyana và quặng sắt từ Venezuela được trung chuyển tàu thông qua cảng tại Chaguaramas, cách thành phố 5 dặm về phía tây. Tòa nhà cao nhất của Port of Spain (và của cả nước) là Nicholas Tower cao 21 tầng; tòa nhà "Waterfront International Project" dự kiến xây là một tháp cao 26 tầng.
Địa lý.
Port of Spain nằm ở tây bắc đảo Trinidad, giữa vịnh Paria, các đồi của Northern Range và đầm lầy Caroni. Một phần của thành phố nằm ở trên đất lấn biển còn các khu vực khác nằm trên các sườn đồi.
Khí hậu.
Port of Spain có khí hậu nhiệt đới gió mùa. Mùa mưa từ tháng 6 đến tháng 12, mùa khô từ tháng 1 đến tháng 5.
Các kỷ lục nhiệt độ của Port of Spain (St. Clair):
Cao kỷ lục: 38 °C (100.4 °F)
Thấp kỷ lục: 11 °C (51.8 °F)
Chaguanas

 
Thành phố Chaguanas là thành phố (borough) lớn nhất (theo điều tra dân số năm 2011 là 83.516 người) và tăng trưởng nhanh nhất ở Trinidad và Tobago. Nằm ở miền trung của Trinidad, khoảng 18 km về phía nam của Port of Spain, Chaguanas phát triển dần lên do nó ở gần nhà máy mía đường Woodford Lodge. Nó vẫn là một thị xã nhỏ cho đến thập niên 1980 khi nó bắt đầu tăng trưởng nhanh chóng. Dù ban đầu nó chỉ thu hút dân mua bán hàng rẻ và nhà giá phải chăng, sự tăng trưởng của thị xã đã khiến bất động sản tăng nhanh chóng.
Chaguanas trở thành một thành phố năm 1990; trước thời điểm này, nó là một phần của quận Caroni. Thị trưởng hiện nay là Surujrattan Rambachan và Hội đồng thành phố đa số là đảng viên của đảng Hội nghị Quốc dân Thống nhất (United National Congress).
Múi giờ miền núi

Múi giờ miền núi của Bắc Mỹ là giờ tính bằng cách lấy Giờ phối hợp quốc tế (UTC) trừ đi 7 tiếng vào thời kỳ ban ngày ngắn nhất của mùa thu và mùa đông, và bằng cách trừ 6 giờ trong khoảng thời gian dùng giờ tiết kiệm ánh sáng ngày cho mùa xuân, hè, và đầu mùa thu (UTC-6). Giờ trong múi giờ này dựa vào Thời gian Mặt trời trung bình của đường kinh tuyến 105 độ phía tây Đài quan sát Greenwich.
Tại Hoa Kỳ và Canada, múi giờ này được gọi là Giờ miền núi (MT). Chi tiết hơn, nó là Giờ chuẩn miền núi (MST) khi áp dụng giờ chuẩn (mùa đông), và Giờ ánh sáng ngày miền núi (MDT) khi áp dụng giờ tiết kiệm ánh sáng ngày. Chi tiết chính xác về vị trí của múi giờ và đường phân chia giữa các múi giờ được công bố trong Mã Quy định Liên bang ("Code of Federal Regulations").
Múi giờ này đi trước Múi giờ Thái Bình Dương một tiếng và đi sau Múi giờ miền Trung 1 tiếng.
Trong một số khu vực, bắt đầu trong năm 2007, giờ địa phương được đổi từ Giờ chuẩn miền núi (MST) sang Giờ ánh sáng ngày miền núi (MDT) vào lúc 02:00 sáng (ngay lúc đó đổi thành 03:00 sáng) ngày chủ nhật lần thứ hai của tháng 3 và quay trở về giờ chuẩn lúc 02:00 sáng (lúc đó đổi thành 01:00 sáng) ngày chủ nhật đầu tiên của tháng 11.
Canada.
Các tỉnh bang và các khu vực sau đây thuộc múi giờ miền núi:
México.
Các tiểu bang của México sau đây là thuộc múi giờ miền núi:
Hoa Kỳ.
Các tiểu bang hoặc các khu vực sau đây là thuộc Múi giờ miền núi:
Arizona không có dùng Giờ tiết kiệm ánh sáng ngày. Tuy nhiên, Xứ Navajo, phần lớn vùng của nó nằm trong Arizona dùng Giờ tiết kiệm ánh sáng ngày suốt lãnh thổ của nó. Khu dành riêng cho người bản thổ Hopi, một vùng nằm bên trong Xứ Navajo không dùng Giờ tiết kiệm ánh sáng ngày.
San Fernando, Trinidad và Tobago

 
Thành phố San Fernando là một trong ba thành phố lớn của Trinidad và Tobago, là đô thị lớn thứ hai. Thành phố có diện tịch 18 km² và nằm ở phía tây nam của đảo Trinidad. Nó giáp sông Guaracara về phía bắc, giáp sông Oropouche về phía nam, giáp quốc lộ Sir Solomon Hochoy về phía đông, và vịnh Paria về phía tây. Dân số ước tính năm 2000 là 62.000 người. Đô thị San Fernando được nâng cấp thành thành phố ngày 18 tháng 11 năm 1988. Khẩu hiệu của San Fernando là: "Sanitas Fortis" - "Trong một môi trường lành mạnh chúng ta sẽ tìm thấy sức mạnh".
Chihuahua (thành phố)

Thành phố Chihuahua là thủ phủ bang Chihuahua của México. Dân số thành phố khoảng 748.551 người. Ngành công nghiệp nhẹ là ngành chủ lực của thành phố này, dưới dạng các "maquiladora".
Lịch sử.
Người ta cho rằng thành phố này lấy tên từ tiếng Tarahumara, có nghĩa "giữa hai vùng nước", còn định nghĩa khác thì cho rằng tên của thành phố là "nơi của đá có hố" hay "nơi có cát và khô ráo". Tên của xứ này có trước khi các cuộc xâm chiếm của Tây Ban Nha tại vùng đất ngày nay là Mexico. Thành phố được lập ngày 12 tháng 10 năm 1709, bởi Antonio Deza y Ulloa, một nhà thám hiểm người Tây Ban Nha, với tên gọi El Real de Minas de San Francisco el Cuellar. Thị xã đã được thành lập như một "Villa" vào năm 1718 với tên gọi San Felipe el Real de Chihuahua, và tên này đã được rút ngắn vào năm 1823. Nơi này được lựa chọn vì nó là nơi giao cắt của các con sông Chuviscar và Sacramento. Nó cũng là trung độ giữa Río Bravo del Norte (Rio Grande) và thành phố khai khoáng quan trọng lúc đó là Hidalgo del Parral.
Cũng giống như các nơi khác của Bắc Mexico, các hội truyền giáo Công giáo Roma là cơ sở có ảnh hưởng quan trọng trong thời kỳ thuộc địa, và thành phố này đã trở thành một điểm gặp gỡ các hội truyền đạo đi đến và đến từ 'sierra', một khu vực núi ở phía tây bang Chihuahua.
Trong thời kỳ chiến tranh độc lập, thành phố này ít có cảnh giao chiến. Tuy nhiên, Chihuahua là nơi mà Miguel Hidalgo, được xem là quốc phụ Mexico, đã bị giam tù trong Cung điện liên bang Chihuahua và ông đã bị quân Tây Ban Nha hành quyết năm 1811 tại Dinh chính quyền gần đó.Trong thời kỳ Pháp xâm lăng, tổng thống Benito Juárez García đã chọn thành phố này làm thủ đô của chính phủ lưu vong từ năm 1864 đến năm 1867. Trong thời kỳ tổng thống Porfirio Diaz cầm quyền, thành phố này đã trải qua một thời kỳ tăng trưởng bùng nổ và đã trở thành một trong những thành phố quan trọng bậc nhất ở Mexico. Thành phố này là nơi có trụ sở của các ngân hàng quan trọng nhất và là nơi sinh sống của các gia đình giàu có.
Khí hậu.
Chihuahua có khí hậu bán khô hạn (phân loại khí hậu Köppen "BSk").
Chihuahua (định hướng)

Chihuahua có thể là một trong những nghĩa sau:
Yên Lập

Yên Lập là một huyện miền núi thuộc tỉnh Phú Thọ, Việt Nam.
Địa lý.
Huyện Yên Lập nằm ở phía tây của tỉnh Phú Thọ, có địa bàn trải dài theo hướng tây bắc - đông nam và có vị trí địa lý:
Dân số.
Dân số tính đến năm 2019 là 92.858 người. 5% dân số theo đạo Thiên Chúa.
Lịch sử.
Trước đây, huyện Yên Lập thuộc phủ Quy Hóa, trấn Hưng Hóa (năm 1831 đổi là tỉnh Hưng Hóa). 
Từ năm 1903 thuộc tỉnh Phú Thọ.
Theo quyết định số 178-CP ngày 5 tháng 7 năm 1977 của Hội đồng Chính phủ Việt Nam, huyện Yên Lập sáp nhập với huyện Cẩm Khê và 10 xã của huyện Hạ Hoà ở phần hữu ngạn sông Thao (sông Hồng) thành huyện Sông Thao.
Ngày 22 tháng 12 năm 1980, Hội đồng Chính phủ tách huyện Sông Thao thành 2 huyện Yên Lập và Sông Thao. Khi vừa tái lập, huyện Yên Lập có 17 xã: Đồng Lạc, Đồng Thịnh, Hưng Long, Lương Sơn, Minh Hòa, Mỹ Lung, Mỹ Lương, Nga Hoàng, Ngọc Đồng, Ngọc Lập, Phúc Khánh, Tân Long, Thượng Long, Trung Sơn, Xuân An, Xuân Thủy, Xuân Viên. 
Ngày 28 tháng 5 năm 1997, chuyển xã Tân Long thành thị trấn Yên Lập, huyện Yên Lập.
Huyện Yên Lập có 1 thị trấn và 16 xã như hiện nay.
Hành chính.
Huyện Yên Lập có 17 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Yên Lập (huyện lỵ) và 16 xã: Đồng Lạc, Đồng Thịnh, Hưng Long, Lương Sơn, Minh Hòa, Mỹ Lung, Mỹ Lương, Nga Hoàng, Ngọc Đồng, Ngọc Lập, Phúc Khánh, Thượng Long, Trung Sơn, Xuân An, Xuân Thủy, Xuân Viên.
Đông Sơn (định hướng)

Trong tiếng Việt, Đông Sơn có thể là: