James Cook

Thuyền trưởng James Cook FRS (27 tháng 10 năm 1728 – 14 tháng 2 năm 1779) là một nhà thám hiểm, hoa tiêu và người chuyên vẽ bản đồ người Anh. Sau khi được thăng lên chức vụ thuyền trưởng trong Hải quân Hoàng gia Anh, Cook đã thực hiện ba chuyến hải trình đến Thái Bình Dương, trở thành người châu Âu đầu tiên đặt chân đến bờ biển phía đông của Úc; ông cũng là người châu Âu đầu tiên phát hiện ra quần đảo Hawaii và là người đầu tiên được ghi nhận là đi vòng quanh New Zealand.
Sau khi phục vụ trong đội thương thuyền Anh ở tuổi thiếu niên, ông tham gia Hải quân Hoàng gia vào năm 1755, tham gia Chiến tranh bảy năm, rồi sau đó nghiên cứu và vẽ bản đồ nhiều chuyến đi đến Sông Saint Lawrence trong trận vây hãm Québec. Điều này đã giúp tướng James Wolfe thực hiện cuộc đột kích nổi tiếng ở vùng đồng bằng Abraham, giúp ông có được sự chú ý của Hội đồng Đô đốc Anh ("Admiralty") và Hội đồng Hoàng gia Anh ("Royal Society") tại một thời điểm quyết định cả trong sự nghiệp cá nhân của ông và quá trình phát hiện những vùng đất mới của Anh Quốc, và James Cook trở thành người chỉ huy con tàu HM Bark Endeavour và chuyến đi đầu tiên trong ba chuyến hải trình đến Thái Bình Dương của ông vào năm 1766.
Ông là người đầu tiên đã vẽ chính xác hải đồ của nhiều vùng đất và ghi lại nhiều hòn đảo và đường biển trên bản đồ châu Âu. Những thành tích lớn lao đó của ông có thể do sự kết hợp của tài đi biển xuất sắc, có kỹ năng giỏi về nghiên cứu đo đạc và vẽ bản đồ, can đảm khám phá những nơi nguy hiểm để xác nhận sự thật - ví dụ như nhiều lần tìm hiểu Vòng Nam Cực ("Antarctic Circle") và khám phá quanh vùng Đại Bảo Tiều ("Great Barrier Reef"), khả năng lãnh đạo trong những điều kiện bất lợi, sự táo bạo trong những cuộc thám hiểm và sự sẵn sàng vượt trội hơn những chỉ dẫn của bộ Hội đồng Đô đốc.
Trong lần viếng thăm thứ hai đến Hawaii, Cook đã cập bến Kealakekua (nơi được coi là cảng thiêng liêng của người Hawaii) tại thời điểm người dân địa phương đang tổ chức một lễ hội tôn giáo. Nên Cook và đoàn tùy tùng đã được chào đón như thần linh và họ cũng đã lợi dụng lòng tốt của người Hawaii trong nhiều tháng tiếp theo. Mãi đến khi một trong những thủy thủ chết, làm lộ ra rằng người châu Âu cũng chỉ là con người bình thường, thì mối quan hệ mới trở nên căng thẳng. Vào ngày 04/02/1779, đoàn tàu Anh khởi hành từ vịnh Kealakekua, nhưng biển động đã làm hư hỏng cột buồm của tàu Resolution, và chỉ sau một tuần, đoàn thám hiểm đã bị buộc phải quay trở lại Hawaii.
Người Hawaii đã “chào đón” Cook và các thủy thủ bằng cách ném đá; sau đó họ lấy trộm một chiếc thuyền nhỏ từ Discovery. Các cuộc đàm phán với vua Kalaniopuu nhằm lấy lại chiếc thuyền đã sụp đổ khi một lãnh đạo người Hawaii bị bắn chết. Đám đông người Hawaii liền tấn công đoàn của Cook. Thuyền trưởng và các thủy thủ đã nã đạn vào những người Hawaii đang tức giận, nhưng họ đã nhanh chóng bị áp đảo, và chỉ có một vài người may mắn trốn thoát an toàn đến tàu Resolution. Thuyền trưởng Cook thì bị đám đông giết chết. Một vài ngày sau, người Anh trả đũa bằng cách bắn đại bác và hỏa mai tại bờ biển, giết chết 30 người Hawaii. Sau đó, hai con tàu Resolution và Discovery cuối cùng cũng trở về nước Anh.
Thiếu thời.
James Cook sinh ở làng Marton, Yorkshire, nay là ngoại ô của Middlesbrough. Ông được rửa tội tại nhà thờ địa phương St. Cuthbert. Năm 1736, gia đình ông chuyển đến nông trại Airey Holme ở Great Ayton, nơi cho ông làm việc, Thomas Skottowe, đã cho ông vào học trường địa phương. Năm 1741, sau 5 năm đi học, ông bắt đầu làm việc với cha mình, khi cha ông được đề cử làm quản lý nông trại. Mặc dù không được giáo dục chính quy, ông đã trở nên có năng lực về toán học, thiên văn học và lập biểu đồ vào thời điểm thực hiện chuyến hành trình Endeavour. Để giải trí, anh leo lên ngọn đồi gần đó, Roseberry Topping, tận hưởng cơ hội được ở một ông. Cooks' Cottage, ngôi nhà cuối cùng của cha mẹ ông, nơi ông có thể đã đến thăm, hiện đang ở Melbourne, Úc, được chuyển đến từ Anh và lắp ráp lại từng viên gạch vào năm 1934.
Năm 1745, khi mới 16 tuổi, Cook di chuyển 20 dặm (32 km) đến làng chài Staithes, để học nghề bán hàng cho người bán tạp phẩm và thợ cắt may William Sanderson. Các nhà sử học đã suy đoán rằng đây là nơi Cook lần đầu tiên cảm nhận được sự hấp dẫn của biển khi nhìn ra ngoài cửa sổ của cửa hàng.
Sau 18 tháng, thấy không phù hợp với công việc ở cửa hàng, Cook đến thị trấn cảng Whitby gần đó để được giới thiệu với những người bạn của Sanderson là John và Henry Walker. The Walkers, là Quakers, là những chủ tàu địa phương nổi tiếng trong lĩnh vực buôn bán than. Ngôi nhà của họ bây giờ là Bảo tàng Tưởng niệm Thuyền trưởng Cook. Cook được nhận làm học viên hải quân thương nhân trong đội tàu nhỏ của họ, chở than dọc theo bờ biển nước Anh. Nhiệm vụ đầu tiên của ông là trên tàu chở hàng "Freelove", và ông đã dành vài năm trên con tàu này và nhiều tàu lượn khác, đi thuyền giữa Tyne và London. Là một phần trong quá trình học nghề của ông, Cook đã áp dụng bản thân vào việc nghiên cứu đại số, hình học, lượng giác, hàng hải và thiên văn học – tất cả những kỹ năng mà một ngày nào đó ông sẽ cần để chỉ huy con tàu của mình.
Sau 18 tháng, thấy không phù hợp với công việc ở cửa hàng, Cook đến thị trấn cảng Whitby gần đó để được giới thiệu với những người bạn của Sanderson là John và Henry Walker. The Walkers, là Quakers, là những chủ tàu địa phương nổi tiếng trong lĩnh vực buôn bán than. Ngôi nhà của họ bây giờ là Bảo tàng Tưởng niệm Thuyền trưởng Cook. Cook được nhận làm học viên hải quân thương nhân trong đội tàu nhỏ của họ, chở than dọc theo bờ biển nước Anh. Nhiệm vụ đầu tiên của anh ấy là trên tàu chở hàng Freelove, và anh ấy đã dành vài năm trên con tàu này và nhiều tàu lượn khác, đi thuyền giữa Tyne và London. Là một phần trong quá trình học nghề của mình, Cook đã tự áp dụng nghiên cứu về đại số, hình học, lượng giác, hàng hải và thiên văn học – tất cả những kỹ năng mà một ngày nào đó ông sẽ cần để chỉ huy con tàu của mình.
Hoàn thành ba năm học việc, Cook bắt đầu làm việc trên các con tàu buôn bán ở Biển Baltic. Sau khi vượt qua kỳ thi năm 1752, ông nhanh chóng thăng tiến trong các cấp bậc hải quân thương nhân, bắt đầu với việc được thăng chức vào năm đó để trở thành thuyền trưởng trên tàu chở hàng "Friendship". Năm 1755, trong vòng một tháng sau khi được giao quyền chỉ huy con tàu này, ông tình nguyện phục vụ trong Hải quân Hoàng gia Anh, khi nước Anh đang tái trang bị vũ khí cho những gì sắp trở thành Chiến tranh Bảy năm. Mặc dù cần phải bắt đầu lại từ cấp dưới cùng của hệ thống phân cấp hải quân, Cook nhận ra rằng sự nghiệp của ông sẽ thăng tiến nhanh hơn khi thực hiện nghĩa vụ quân sự và gia nhập Hải quân tại Wapping vào ngày 17 tháng 6 năm 1755.
Cook kết hôn với Elizabeth Batts, con gái của Samuel Batts, người quản lý Bell Inn ở Wapping và là một trong những người cố vấn của ông, vào ngày 21 tháng 12 năm 1762 tại Nhà thờ St Margaret, Barking, Essex. Cặp đôi có sáu người con: James (1763–1794), Nathaniel (1764–1780, mất tích trên tàu "HMS" Thunderer được tất cả mọi người giúp đỡ trong một trận cuồng phong ở Tây Ấn), Elizabeth (1767–1771), Joseph (1768–1768) , George (1772–1772) và Hugh (1776–1793, chết vì bệnh ban đỏ khi còn là sinh viên tại Christ's College, Cambridge). Khi không đi biển, Cook sống ở East End của Luân Đôn. Ông tham dự Nhà thờ St Paul, Shadwell, nơi con trai ông James được rửa tội. Cook không có hậu duệ trực tiếp - tất cả các con của ông đều chết trước khi có con riêng.
Bắt đầu sự nghiệp Hải quân Hoàng gia.
"Xem thêm thông tin: Vương quốc Anh trong Chiến tranh Bảy năm"
Bài đăng đầu tiên của Cook là với "HMS" Eagle, phục vụ như một thủy thủ có khả năng và là bạn đời của thuyền trưởng dưới quyền của Thuyền trưởng Joseph Hamar trong năm đầu tiên trên tàu, và Thuyền trưởng Hugh Palliser sau đó. Vào tháng 10 và tháng 11 năm 1755, ông tham gia "Eagle" bắt giữ một tàu chiến Pháp và đánh chìm một tàu chiến khác, sau đó ông được thăng chức thuyền trưởng bên cạnh các nhiệm vụ khác của mình. Quyền chỉ huy tạm thời đầu tiên của ông là vào tháng 3 năm 1756 khi ông có thời gian ngắn làm chủ chiếc "Cruizer", một chiếc máy cắt nhỏ gắn với Eagle khi đi tuần tra.
Vào tháng 6 năm 1757, Cook chính thức vượt qua kỳ thi thạc sĩ tại Trinity House, Deptford, đủ điều kiện để điều khiển và điều khiển một con tàu thuộc hạm đội của Nhà vua. Sau đó, ông gia nhập khinh hạm HMS "Solebay" với tư cách thuyền trưởng dưới quyền của Thuyền trưởng Robert Craig.
Newfoundland.
Trong Chiến tranh Bảy năm, Cook phục vụ ở Bắc Mỹ với tư cách thuyền trưởng trên tàu Hải quân hạng tư HMS "Pembroke". Cùng với những người khác trong thủy thủ đoàn của Pembroke, ông đã tham gia vào cuộc tấn công đổ bộ lớn chiếm được Pháo đài Louisbourg từ tay quân Pháp vào năm 1758, và trong cuộc bao vây Thành phố Quebec năm 1759. Trong suốt thời gian phục vụ, ông đã thể hiện tài năng khảo sát và vẽ bản đồ cũng như chịu trách nhiệm để lập bản đồ phần lớn lối vào sông Saint Lawrence trong cuộc bao vây, do đó cho phép Tướng Wolfe thực hiện cuộc tấn công lén lút nổi tiếng của mình trong Trận chiến Đồng bằng Abraham năm 1759.
Khả năng khảo sát của Cook cũng được sử dụng để lập bản đồ bờ biển lởm chởm của Newfoundland vào những năm 1760, trên tàu HMS "Grenville". Ông đã khảo sát dải phía tây bắc vào năm 1763 và 1764, bờ biển phía nam giữa Bán đảo Burin và Cape Ray vào năm 1765 và 1766, và bờ biển phía tây vào năm 1767. Vào thời điểm này, Cook đã thuê các thủy thủ địa phương để chỉ ra "những tảng đá và những mối nguy hiểm tiềm ẩn". dọc theo bờ biển phía nam và phía tây. Trong mùa giải năm 1765, bốn thủy thủ đã tham gia với mức lương hàng ngày là 4 shilling mỗi người: John Beck cho bờ biển phía tây "Great St Lawrence", Morgan Snook cho Fortune Bay, John Dawson cho Connaigre và Hermitage Bay, và John Peck cho "Vịnh tuyệt vọng".
Khi ở Newfoundland, Cook cũng tiến hành các quan sát thiên văn, đặc biệt là nhật thực vào ngày 5 tháng 8 năm 1766. Bằng cách ước tính chính xác thời gian bắt đầu và kết thúc nhật thực, đồng thời so sánh những điều này với thời gian tại một vị trí đã biết ở Anh, có thể tính toán kinh độ của địa điểm quan sát ở Newfoundland. Kết quả này được thông báo cho Hội Hoàng gia vào năm 1767.
Năm mùa của ông ở Newfoundland đã tạo ra những bản đồ quy mô lớn và chính xác đầu tiên về bờ biển của hòn đảo và là cuộc khảo sát thủy văn quy mô lớn, khoa học đầu tiên sử dụng phương pháp tam giác chính xác để thiết lập các đường viền đất. Họ cũng đã cho Cook khả năng khảo sát thực tế thành thạo, đạt được trong những điều kiện thường bất lợi, đồng thời khiến ông được Bộ Hải quân và Hiệp hội Hoàng gia chú ý vào thời điểm quan trọng cả trong sự nghiệp và định hướng khám phá nước ngoài của Anh. Bản đồ của Cook đã được sử dụng vào thế kỷ 20, với các bản sao được tham khảo bởi những người chèo thuyền trên vùng biển Newfoundland trong 200 năm.
Tiếp nối những nỗ lực của anh ấy ở Newfoundland, Cook đã viết rằng ông dự định không chỉ đi "xa hơn bất kỳ người đàn ông nào đã từng đi trước tôi, mà còn xa như tôi nghĩ rằng một người đàn ông có thể đi".
Chuyến hành trình đầu tiên (1768–1771).
"Bài chi tiết: Chuyến hành trình đầu tiên của James Cook"
Vào ngày 25 tháng 5 năm 1768, Bộ Hải quân ủy quyền cho Cook chỉ huy một chuyến đi khoa học đến Thái Bình Dương. Mục đích của chuyến đi là quan sát và ghi lại quá trình đi qua Mặt trời năm 1769 của Sao Kim, khi kết hợp với các quan sát từ những nơi khác, sẽ giúp xác định khoảng cách của Trái đất với Mặt trời. Cook, ở tuổi 39, được thăng cấp trung úy để trao cho ông đủ tư cách để nắm quyền chỉ huy. Về phần mình, Hiệp hội Hoàng gia đã đồng ý rằng Cook sẽ nhận được một trăm guinea tiền thưởng ngoài tiền lương Hải quân của ông.
Đoàn thám hiểm lên đường trên tàu HMS "Endeavour", rời Anh vào ngày 26 tháng 8 năm 1768. Cook và thủy thủ đoàn của ông đi vòng quanh Cape Horn và tiếp tục đi về phía tây qua Thái Bình Dương, đến Tahiti vào ngày 13 tháng 4 năm 1769, nơi thực hiện các quan sát về quá cảnh. Tuy nhiên, kết quả của các quan sát không được kết luận hoặc chính xác như mong đợi. Sau khi quan sát xong, Cook mở các mệnh lệnh được niêm phong, đó là những chỉ dẫn bổ sung từ Bộ Hải quân cho phần thứ hai của chuyến hành trình của ông: tìm kiếm ở nam Thái Bình Dương để tìm các dấu hiệu của lục địa "Terra Australis" giàu có phía nam.
Cook sau đó đi thuyền đến New Zealand, nơi ông lập bản đồ đường bờ biển hoàn chỉnh, chỉ mắc một số lỗi nhỏ. Với sự trợ giúp của Tupaia, một giáo sĩ người Tahiti đã tham gia cuộc thám hiểm, Cook là người châu Âu đầu tiên giao tiếp với người Maori. Tuy nhiên, ít nhất tám người Maori đã thiệt mạng trong các cuộc chạm trán bạo lực. Cook sau đó đi về phía tây, đến bờ biển đông nam Australia gần Point Hicks ngày nay vào ngày 19 tháng 4 năm 1770, và khi làm như vậy, đoàn thám hiểm của ông đã trở thành những người châu Âu đầu tiên được ghi nhận đã chạm trán với bờ biển phía đông của nó.
Vào ngày 23 tháng 4, ông đã thực hiện lần quan sát trực tiếp đầu tiên được ghi lại về thổ dân Úc tại Đảo Brush gần Bawley Point, ghi trong nhật ký của ômh: "... và ở gần Bờ biển đến mức có thể phân biệt được một số người trên Biển mà họ dường như có màu rất sẫm hoặc đen nhưng liệu đây có phải là màu da thật của họ hay màu quần áo mà họ có thể có trên người thì tôi không biết."
Endeavour tiếp tục đi về phía bắc dọc theo bờ biển, giữ vùng đất trong tầm mắt với việc Cook lập biểu đồ và đặt tên cho các địa danh khi ông đi. Vào ngày 29 tháng 4, Cook và phi hành đoàn đã đổ bộ lần đầu tiên lên lục địa tại một bãi biển hiện được gọi là Bãi biển Bạc trên Vịnh Botany (Công viên Quốc gia Vịnh Botany Kamay). Hai người đàn ông Gweagal của quốc gia Dharawal / Eora phản đối cuộc đổ bộ của họ và trong cuộc đối đầu, một trong số họ đã bị bắn và bị thương.
Cook và thủy thủ đoàn của ông đã ở lại Vịnh Botany trong một tuần, thu thập nước, gỗ, thức ăn gia súc và các mẫu vật thực vật cũng như khám phá khu vực xung quanh. Cook đã tìm cách thiết lập quan hệ với người bản địa nhưng không thành công. Lúc đầu, Cook đặt tên cho cửa vào là "Cảng Sting-Ray" sau khi tìm thấy nhiều cá đuối gai độc ở đó. Sau đó, nó được đổi thành "Vịnh thực vật học" và cuối cùng là "Vịnh Botany" sau khi các nhà thực vật học Joseph Banks và Daniel Solander lấy được những mẫu vật độc đáo. Địa điểm đổ bộ đầu tiên này sau đó đã được quảng bá (đặc biệt là bởi Joseph Banks) như một ứng cử viên phù hợp để định vị một khu định cư và tiền đồn thuộc địa của Anh.
Sau khi rời Vịnh Botany, ông tiếp tục đi về phía bắc. Ông dừng lại ở Vịnh Bustard (nay được gọi là Seventeen Seventy) vào ngày 23 tháng 5 năm 1770. Vào ngày 24 tháng 5, Cook và Banks cùng những người khác lên bờ. Tiếp tục đi về phía bắc, vào ngày 11 tháng 6, một tai nạn xảy ra khi Endeavour mắc cạn trên bãi cạn của Rạn san hô Great Barrier, và sau đó "được đưa vào một cửa sông vào ngày 18 tháng 6 năm 1770". Con tàu bị hư hỏng nặng, và chuyến hành trình của nó bị trì hoãn gần bảy tuần trong khi việc sửa chữa được tiến hành trên bãi biển (gần bến cảng của Cooktown, Queensland ngày nay, ở cửa sông Endeavour). Các cuộc chạm trán của thủy thủ đoàn với thổ dân địa phương hầu hết diễn ra trong hòa bình, mặc dù sau một cuộc tranh chấp về rùa xanh, Cook đã ra lệnh nổ súng và một người dân địa phương bị thương nhẹ.
Sau đó, chuyến đi tiếp tục và vào khoảng giữa trưa ngày 22 tháng 8 năm 1770, họ đến điểm cực bắc của bờ biển và không rời tàu, Cook đặt tên cho nó là Mũi York (nay là Mũi York). Rời bờ biển phía đông, Cook quay về phía tây và điều khiển con tàu bị vùi dập của mình qua vùng nước nông nguy hiểm của eo biển Torres. Đang tìm kiếm một vị trí thuận lợi, Cook nhìn thấy một ngọn đồi dốc trên một hòn đảo gần đó mà từ đỉnh của nó, ông hy vọng sẽ nhìn thấy "một lối đi vào Biển Ấn Độ". Cook đặt tên hòn đảo là Đảo Possession, nơi ông tuyên bố toàn bộ bờ biển mà ông vừa khám phá là lãnh thổ của Anh.
Trở về nước Anh.
Cook quay trở lại Anh qua Batavia (Jakarta, Indonesia hiện đại), nơi nhiều người trong đoàn của ông đã chết vì bệnh sốt rét, và sau đó là Mũi Hảo Vọng, đến đảo Saint Helena vào ngày 30 tháng 4 năm 1771. Con tàu cuối cùng đã quay trở lại Anh vào ngày 12 tháng 7 năm 1771, thả neo ở The Downs, với Cook sẽ đến Deal.
Xen vào.
Các báo chí của Cook đã được xuất bản khi ông trở về, và ông đã trở thành một anh hùng trong cộng đồng khoa học. Tuy nhiên, trong số công chúng, nhà thực vật học quý tộc Joseph Banks là một anh hùng vĩ đại hơn. Các ngân hàng thậm chí đã cố gắng chỉ huy chuyến đi thứ hai của Cook nhưng đã tự loại mình khỏi chuyến đi trước khi nó bắt đầu, và Johann Reinhold Forster và con trai của ông ta là Georg Forster đã được nhận làm nhà khoa học cho chuyến hành trình. Con trai của Cook là George chào đời năm ngày trước khi ông lên đường thực hiện chuyến hành trình thứ hai.
Chuyến hành trình thứ hai (1772–1775).
"Bài chi tiết: Chuyến hành trình thứ hai của James Cook"
Ngay sau khi trở về từ chuyến đi đầu tiên, Cook được thăng cấp sĩ quan cao cấp vào tháng 8 năm 1771. Năm 1772, ông được giao nhiệm vụ lãnh đạo một cuộc thám hiểm khoa học khác thay mặt cho Hiệp hội Hoàng gia, để tìm kiếm Terra Australis giả định. Trong chuyến hành trình đầu tiên của ông, Cook đã chứng minh bằng cách đi vòng quanh New Zealand rằng nó không gắn liền với một vùng đất rộng lớn hơn ở phía nam. Mặc dù ông đã lập bản đồ gần như toàn bộ bờ biển phía đông của Úc, cho thấy nó có kích thước lục địa, Terra Australis được cho là nằm xa hơn về phía nam. Bất chấp bằng chứng ngược lại này, Alexander Dalrymple và những người khác của Hội Hoàng gia vẫn tin rằng một lục địa khổng lồ phía nam nên tồn tại.
Cook chỉ huy HMS "Resolution" trong chuyến hành trình này, trong khi Tobias Furneaux chỉ huy con tàu đồng hành của nó, HMS "Adventure". Đoàn thám hiểm của Cook đã đi vòng quanh thế giới ở một vĩ độ cực nam, trở thành một trong những đoàn đầu tiên băng qua Vòng Nam Cực vào ngày 17 tháng 1 năm 1773. Trong sương mù ở Nam Cực, "Nghị quyết và Cuộc phiêu lưu" trở nên tách biệt. Furneaux lên đường đến New Zealand, nơi ông mất một số người trong cuộc chạm trán với người Maori, và cuối cùng lên đường quay trở lại Anh, trong khi Cook tiếp tục khám phá Nam Cực, đến 71°10'S vào ngày 31 tháng 1 năm 1774.
Cook gần như chạm trán với đất liền Nam Cực nhưng đã quay về phía Tahiti để tiếp tế cho con tàu của mình. Sau đó, ông tiếp tục hành trình đi về phía nam của mình trong nỗ lực lần thứ hai không có kết quả để tìm ra lục địa được cho là. Trong chặng hành trình này, ông mang theo một thanh niên người Tahiti tên là Omai, người tỏ ra kém hiểu biết về Thái Bình Dương hơn Tupaia trong chuyến hành trình đầu tiên. Trong chuyến hành trình trở về New Zealand vào năm 1774, Cook đã cập bến Quần đảo Thân thiện, Đảo Phục Sinh, Đảo Norfolk, New Caledonia và Vanuatu.
Trước khi trở về Anh, Cook đã thực hiện một cuộc càn quét cuối cùng qua Nam Đại Tây Dương từ Cape Horn và khảo sát, lập bản đồ và chiếm hữu Nam Georgia của Anh, nơi đã được thương gia người Anh Anthony de la Roche khám phá vào năm 1675. Cook cũng đã phát hiện ra và tên là Clerke Rocks và Quần đảo Nam Sandwich ("Xứ sở bánh mì kẹp"). Sau đó, ông quay về phía bắc đến Nam Phi và từ đó tiếp tục quay trở lại Anh. Các báo cáo của ông khi trở về nhà đã dập tắt huyền thoại phổ biến về Terra Australis.
Chuyến hành trình thứ hai của Cook đánh dấu việc sử dụng thành công bản sao K1 của Larcum Kendall của đồng hồ bấm giờ hàng hải H4 của John Harrison, cho phép Cook tính toán vị trí theo chiều dọc của mình với độ chính xác cao hơn nhiều. Nhật ký của Cook hết lời ca ngợi chiếc đồng hồ này mà ông đã sử dụng để vẽ các biểu đồ về nam Thái Bình Dương với độ chính xác đáng kinh ngạc đến mức các bản sao của chúng vẫn được sử dụng vào giữa thế kỷ 20.
Khi trở về, Cook được thăng cấp bậc đại úy và được nghỉ hưu danh dự từ Hải quân Hoàng gia, với vị trí sĩ quan của Bệnh viện Greenwich. Ông miễn cưỡng chấp nhận, nhấn mạnh rằng ông được phép thôi giữ chức vụ này nếu có cơ hội thực hiện nghĩa vụ tại ngũ. Danh tiếng của ông vượt ra ngoài Bộ Hải quân; ông được bầu làm Hội viên của Hiệp hội Hoàng gia và được trao Huy chương vàng Copley vì đã hoàn thành chuyến hành trình thứ hai mà không để mất một người đàn ông nào mắc bệnh còi. Nathaniel Dance-Holland vẽ chân dung của mình; ông ăn tối với James Boswell; ông được mô tả trong House of Lords là "nhà hàng hải đầu tiên ở châu Âu". Nhưng ông không thể xa biển được. Chuyến hành trình thứ ba đã được lên kế hoạch và Cook tình nguyện đi tìm Con đường Tây Bắc. Ông đi đến Thái Bình Dương và hy vọng sẽ đi về phía đông đến Đại Tây Dương, trong khi một chuyến đi đồng thời đi theo con đường ngược lại.
Chuyến hành trình thứ ba (1776–1779).
"Bài chi tiết: Chuyến hành trình thứ ba của James Cook"
Hawai.
Trong chuyến đi cuối cùng của mình, Cook lại chỉ huy HMS "Resolution", trong khi Thuyền trưởng Charles Clerke chỉ huy HMS "Discovery". Chuyến đi bề ngoài được lên kế hoạch để trả lại Omai của người dân đảo Thái Bình Dương cho Tahiti, hoặc công chúng đã tin như vậy. Mục tiêu chính của chuyến đi là xác định vị trí Hành lang Tây Bắc vòng quanh lục địa Châu Mỹ. Sau khi thả Omai tại Tahiti, Cook đi về phía bắc và vào năm 1778 trở thành người châu Âu đầu tiên bắt đầu liên lạc chính thức với quần đảo Hawaii. Sau lần đổ bộ đầu tiên vào tháng 1 năm 1778 tại cảng Waimea, Kauai, Cook đã đặt tên cho quần đảo này là "Quần đảo Sandwich" theo tên của Bá tước Sandwich thứ tư—Đệ nhất lãnh chúa của Bộ Hải quân.
Bắc Mỹ.
Từ Quần đảo Sandwich, Cook đi thuyền về phía bắc và sau đó là đông bắc để khám phá bờ biển phía tây của Bắc Mỹ ở phía bắc các khu định cư của người Tây Ban Nha ở Alta California. Ông đã nhìn thấy bờ biển Oregon ở khoảng 44°30′ vĩ độ bắc, đặt tên cho Cape Foulweather, sau thời tiết xấu đã buộc các con tàu của ông phải di chuyển về phía nam khoảng 43° bắc trước khi chúng có thể bắt đầu khám phá bờ biển về phía bắc. Ông vô tình đi thuyền qua eo biển Juan de Fuca và ngay sau đó đi vào Nootka Sound trên đảo Vancouver. Anh ta thả neo gần làng Yuquot của First Nations. Hai con tàu của Cook vẫn ở Nootka Sound từ ngày 29 tháng 3 đến ngày 26 tháng 4 năm 1778, tại nơi mà Cook gọi là Ship Cove, nay là Resolution Cove, ở cuối phía nam của Đảo Bligh. Mối quan hệ giữa thủy thủ đoàn của Cook và người dân Yuquot rất thân thiện nhưng đôi khi căng thẳng. Trong giao dịch, người dân Yuquot yêu cầu những món đồ có giá trị hơn nhiều so với những món đồ trang sức thông thường được chấp nhận ở Hawaii. Các đồ vật bằng kim loại được nhiều người mong muốn, nhưng giao dịch chì, thiếc và thiếc lúc đầu nhanh chóng bị mang tiếng. Các mặt hàng có giá trị nhất mà người Anh nhận được trong thương mại là rái cá biển. Trong thời gian lưu trú, các "chủ nhà" Yuquot về cơ bản kiểm soát việc buôn bán với các tàu của Anh; người bản địa thường đến thăm các tàu của Anh tại Resolution Cove thay vì người Anh đến thăm làng Yuquot tại Friendly Cove.
Sau khi rời Nootka Sound để tìm kiếm Hành lang Tây Bắc, Cook đã khám phá và lập bản đồ bờ biển đến tận Eo biển Bering, trên đường xác định nơi được gọi là Cửa ngõ Cook ở Alaska. Trong một chuyến thăm duy nhất, lần đầu tiên Cook đã lập biểu đồ phần lớn bờ biển phía tây bắc Bắc Mỹ trên bản đồ thế giới, xác định phạm vi của Alaska và thu hẹp khoảng cách trong các tàu thăm dò thăm dò của Nga (từ phía tây) và Tây Ban Nha (từ phía nam) các giới hạn phía bắc của Thái Bình Dương.
Đến tuần thứ hai của tháng 8 năm 1778, Cook đi qua eo biển Bering, đi thuyền vào biển Chukchi. Ông đi về hướng đông bắc lên bờ biển Alaska cho đến khi bị băng biển chặn lại ở vĩ độ 70°44′ bắc. Cook sau đó đi thuyền về phía tây đến bờ biển Siberia, rồi đi theo hướng đông nam xuống bờ biển Siberia quay trở lại eo biển Bering. Đến đầu tháng 9 năm 1778, ông quay lại Biển Bering để bắt đầu chuyến đi đến Quần đảo Sandwich (Hawaii). Ông ngày càng trở nên thất vọng trong chuyến đi này và có lẽ bắt đầu bị bệnh dạ dày; người ta suy đoán rằng điều này đã dẫn đến hành vi phi lý đối với thủy thủ đoàn của ông, chẳng hạn như ép họ ăn thịt hải mã, thứ mà họ cho là không thể ăn được.
Trở lại Hawaii.
Cook quay trở lại Hawaii vào năm 1779. Sau khi đi vòng quanh quần đảo này trong khoảng 8 tuần, ông đã đổ bộ vào Vịnh Kealakekua trên Đảo Hawai'i, hòn đảo lớn nhất trong Quần đảo Hawaii. Sự xuất hiện của Cook trùng hợp với Makahiki, một lễ hội thu hoạch của người Hawaii để thờ thần Lono của người Polynesia. Thật trùng hợp khi hình dạng con tàu của Cook, HMS Resolution, hay cụ thể hơn là hình dạng cột buồm, cánh buồm và giàn khoan, giống với một số đồ tạo tác quan trọng tạo thành một phần của mùa thờ cúng. Tương tự, lộ trình theo chiều kim đồng hồ của Cook quanh đảo Hawaii trước khi đổ bộ giống như các đám rước diễn ra theo chiều kim đồng hồ quanh đảo trong các lễ hội Lono. Người ta đã lập luận (đa số là Marshall Sahlins) rằng những sự trùng hợp ngẫu nhiên như vậy là lý do khiến Cook (và ở một mức độ hạn chế, thủy thủ đoàn của ông) được một số người Hawaii coi Cook là hiện thân của Lono. Mặc dù quan điểm này lần đầu tiên được đề xuất bởi các thành viên trong đoàn thám hiểm của Cook, nhưng ý kiến cho rằng bất kỳ người Hawaii nào cũng hiểu Cook là Lono và bằng chứng được đưa ra để ủng hộ quan điểm đó đã bị thách thức vào năm 1992.
Cái chết.
"Bài chi tiết: Cái chết của James Cook"
Sau một tháng ở lại, Cook đã cố gắng tiếp tục khám phá phía bắc Thái Bình Dương. Tuy nhiên, ngay sau khi rời đảo Hawaii, cột ăn-ten trước của "Resolution" bị gãy nên các con tàu quay trở lại vịnh Kealakekua để sửa chữa.
Căng thẳng gia tăng, và những cuộc cãi vã nổ ra giữa người châu Âu và người Hawaii tại Vịnh Kealakekua, bao gồm cả vụ trộm gỗ từ khu chôn cất theo lệnh của Cook. Vào ngày 13 tháng 2 năm 1779, một nhóm người Hawaii vô danh đã đánh cắp một trong những chiếc thuyền dài của Cook. Đến lúc đó, người dân Hawaii đã trở nên "xấc xược", thậm chí còn đe dọa sẽ nổ súng vào họ.
Ngày hôm sau, 14 tháng 2 năm 1779, Cook hành quân qua làng để đón nhà vua. Cook đã tự tay bắt nhà vua (aliʻi nui) và dẫn ông đi. Một trong những người vợ yêu thích của Kalaniʻōpuʻu, Kanekapolei, và hai tù trưởng tiếp cận nhóm khi họ đang đi đến thuyền. Họ cầu xin nhà vua đừng đi. Một kahuna già (giáo sĩ), vừa tụng kinh vừa cầm một quả dừa, cố gắng đánh lạc hướng Cook và người của ông ta khi một đám đông lớn bắt đầu hình thành ở bờ biển. Lúc này, nhà vua bắt đầu hiểu rằng Cook chính là kẻ thù của mình. Khi Cook quay lưng lại để giúp hạ thủy thuyền, ông đã bị dân làng đánh vào đầu và sau đó bị đâm chết khi ngã xuống trên mặt ông khi lướt sóng. Lần đầu tiên ông bị một tù trưởng tên là Kalaimanokahoʻowaha hoặc Kanaʻina (tên của Charles Kana'ina) đánh vào đầu bằng dùi cui và sau đó bị đâm bởi một trong những người hầu cận của nhà vua, Nuaa. Người Hawaii khiêng thi thể của ông về phía sau thị trấn, con tàu vẫn có thể nhìn thấy qua kính thám hiểm của họ. Bốn lính thủy đánh bộ, Hạ sĩ James Thomas, Binh nhì Theophilus Hinks, Binh nhì Thomas Fatchett và Binh nhì John Allen, cũng thiệt mạng và hai người khác bị thương trong cuộc đối đầu.
Liên kết ngoài.
[[Thể loại:Nhà thiên văn Anh]]
[[Thể loại:Hải quân Hoàng gia Anh]]
[[Thể loại:Nhà thám hiểm Anh]]
[[Thể loại:Nhà hàng hải Anh]]
[[Thể loại:Lịch sử Úc]]
[[Thể loại:Lịch sử Canada]]
[[Thể loại:Người Bắc Yorkshire]]
[[Thể loại:Người Anh gốc Scotland]]
[[Thể loại:Bài cơ bản dài trung bình]]
[[Thể loại:Mất năm 1779]]
[[Thể loại:Nhà thực vật học với tên viết tắt]]
[[Thể loại:Sinh năm 1728]]
[[Thể loại:Thủy thủ Anh]]
[[Thể loại:Hội viên Hội Hoàng gia]]