vietgpt/wikipedia_vi huggingface dataset:
Sóc (định hướng)

Sóc có thể chỉ:
Khối phía Đông

Trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh, thuật ngữ Khối phía Đông (hay còn được gọi là Khối Xô Viết, Khối Cộng sản hoặc Khối Xã hội chủ nghĩa) đã được dùng để chỉ Liên Xô và các đồng minh của mình ở Trung và Đông Âu (Bulgaria, Tiệp Khắc, Đông Đức, Hungary, Ba Lan, România và - đến đầu thập niên 1960 - Albania).
Tên gọi "Khối phía đông" cũng đã được sử dụng để gọi chung tên của các quốc gia thành viên của Hiệp ước Warszawa (một liên minh quân sự do Liên Xô lãnh đạo) hoặc của tổ chức Comecon (Hội đồng Tương trợ Kinh tế) (một tổ chức kinh tế quốc tế của các nhà nước cộng sản). Các đồng minh của Liên Xô bên ngoài Đông Âu như Mông Cổ và thường là Cuba, Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (Bắc Việt Nam) và Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên (Bắc Triều Tiên) đôi khi được bao gồm trong Khối phía đông.
Các thuật ngữ Khối phía đông và Liên Xô đôi khi bị nhầm lẫn. Dù Liên Xô đã có nhiều ảnh hưởng kinh tế và chính trị lên các đồng minh của Khối phía đông, các quốc gia khác trong Khối phía đông chưa bao giờ là một nước cộng hòa thành viên của Liên Xô.
Lịch sử.
Nó phát sinh sau khi Chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc do sự lên ngôi của đảng cộng sản và các đảng công nhân ở các quốc gia dân chủ nhân dân. Đồng thời, không phải tất cả các quốc gia trong khu vực tự xưng là xã hội chủ nghĩa là một phần của Khối Đông phương: Nam Tư đã tách khỏi Liên Xô kể từ năm 1948 (xem chủ nghĩa Liên Xô-Nam Tư) và trở thành một trong những người khởi xướng Phong trào Không liên kết và Albania rời bỏ các hiệp hội trong thập niên 1960 Khối phía Đông - CMEA và ATS (xem chủ nghĩa ly giáo Xô-Albania).
Khối phía Đông đã chấm dứt sự tồn tại của nó sau cuộc cách mạng nhung của Pháp ở Tiệp Khắc và sự thống nhất của Đức vào năm 1990. Vào ngày 1 tháng 7 năm 1991, Hiệp ước Warsaw đã bị giải tán tại một cuộc họp ở Praha, nơi đưa dòng cuối cùng dưới sự tồn tại của Khối Đông phương.
Thể chế chính trị và kinh tế.
Về chính trị, chúng đều là những quốc gia xã hội chủ nghĩa được lãnh đạo bởi một đảng cầm quyền. Tất cả các nước trong khối phía Đông có nền kinh tế bao cấp. Hầu hết hoặc tất cả tài sản đều thuộc về nhà nước và giá cả được các nhà làm kế hoạch kinh tế đặt ra, chứ không do thị trường định đoạt.
Nam Tư và Albania.
Nam Tư chưa bao giờ là một phần của Khối phía đông hoặc của Hiệp ước Warszawa. Mặc dù Nam Tư tuyên bố là một quốc gia cộng sản, lãnh đạo của nước này, Thống chế Tito, đã lên nắm quyền lực thông qua các nỗ lực của ông từ một cuộc kháng chiến phi đảng phái trong Chiến tranh thế giới thứ hai. Do không nhờ Hồng quân Liên Xô hỗ trợ, ông không phải đồng minh thân thiết với Liên Xô. Trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh, Nam Tư tự thiết lập thành một quốc gia trung lập và là một trong những sáng lập viên của Phong trào Không liên kết.
Tương tự, chính phủ Albania theo chủ nghĩa Stalin cũng lên nắm quyền lực một cách độc lập không phải nhờ Hồng quân mà nhờ một cuộc kháng chiến trong Chiến tranh thế giới thứ hai. Albania đã cắt đứt quan hệ với Liên Xô đầu thập niên 1960 do kết quả của sự chia rẽ Trung-Xô, nên Albania đã liên minh với Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa và lập trường chống chủ nghĩa xét lại của Trung Quốc đại lục.
Trận Nam Quảng Tây

Trận chiến Nam Quảng Tây () (Quế Nam Hội chiến), là một cuộc giao chiến lớn giữa Quân Cách mạng Quốc dân và Quân Đế quốc Nhật Bản trong Chiến tranh Trung-Nhật thứ hai.
Tháng 11 năm 1939, Nhật đổ bộ vào bờ biển của Quảng Tây và chiếm Nam Ninh. Trong trận chiến này, Nhật đã cắt đứt thành công Trùng Khánh khỏi kết nổi với biển, là tuyến phục vụ có hiệu quả cho viện trợ nước ngoài cho các nỗ lực chiến tranh của Trung Quốc, khiến Đông Dương, Đường Miến Điện và Lạc Phong hàng tuyến (tiếng Trung: 驼峰航线) là lối duy nhất để gửi viện trợ cho Trung Quốc.
Trung Quốc đã có thể tiến hành nhiều cuộc tấn công để tối đa hóa các thương vong của Nhật. Phần lớn các cuộc xung đột xảy ra để tranh giành đèo Côn Luân. Với sự thành công của cuộc Viễn chinh Việt Nam tháng 9 năm 1940, Nhật đã có thể cắt đứt Trung Quốc ngoại trừ qua Đường Miến Điện và Lạc Phong hàng tuyến và không phải bắt buộc tốn kém phải chiếm Quảng Tây. Đến tháng 11 năm 1940, Nhật bị buộc phải di tản khỏi Quảng Tây.
Trận chiến đèo Côn Lôn

Trận đèo Côn Luân () là một loạt các trận đanh giữa Nhật và Trung Quốc trong việc tranh giành đèo Côn Lôn.
Sư đoàn 200 (), đơn vị cơ giới hóa đầu tiên của Quân Cách mạng Quốc dân, đã đoạt được một chiến thắng vang dội đối với quân Nhật, xóa sổ một lữ đoàn quân Nhật Bản. Sư đoàn 200 được trang bị 240 xe tăng T-26, 30 xe tăng BT-5.
Giống (định hướng)

Giống có thể đề cập đến:
Thứ (thực vật học)

Trong danh pháp thực vật, một thứ (tiếng Anh: variety, tiếng Latinh: varietas, viết tắt là var.) là một cấp dưới loài và như vậy nó có tên ba phần (tên khoa học gồm ba phần), chẳng hạn "Escobaria vivipara" var. "alversonii" .
Một thứ sẽ có vẻ bề ngoài phân biệt với các thứ khác, nhưng có thể lai ghép tự do với các thứ của cùng loài này (nếu chúng có thể có sự tiếp xúc). Thông thường các thứ có sự chia tách về mặt địa lý với nhau.
Ví dụ: loài xương rồng "Escobaria vivipara" (Nutt.) Buxb., là một loài có khu vực phân bố rộng từ Canada tới México, và được tìm thấy trong khắp khu vực New Mexico dưới độ cao 2.600 m. Chín thứ của loài này đã được miêu tả. Tại các khu vực mà các thứ xương rồng này có thể tiếp xúc với nhau thì chúng ở dạng quá độ. Thứ "Escobaria vivipara" var. "arizonica" có ở Arizona, còn thứ "Escobaria vivipara" var. "neo-mexicana" có ở New Mexico.
Lưu ý:
Danh pháp ba phần

Trong sinh học, danh pháp ba phần là tên gọi cho đơn vị phân loại dưới cấp loài. Nó là khác biệt giữa động vật và thực vật:
Danh từ

Danh từ là từ chỉ người, sinh vật, sự vật, sự việc, khái niệm, hiện tượng, đơn vị.
Danh từ đặc biệt.
Là danh từ có nguồn gốc từ động từ hoặc tính từ.
Một số danh từ đặc biệt đó vừa làm danh từ vừa làm động từ, tính từ mà không cần các từ đứng trước hoặc sau chúng biến đổi nó thành các từ loại trên.
Phân loại.
Khi phân loại danh từ tiếng Việt, trước hết, người ta phân chia thành hai loại: danh từ riêng và danh từ chung.
Danh từ chỉ hiện tượng, chỉ khái niệm, chỉ đơn vị là các loại nhỏ của danh từ chung.
Danh từ có thể kết hợp với các từ chỉ số lượng ở phía trước, các từ chỉ định ở phía sau và một số từ ngữ khác để lập thành cụm danh từ. Cụm danh từ là loại tổ hợp từ do danh từ và một số từ ngữ phụ thuộc nó tạo thành. Trong cụm danh từ, các phụ ngữ ở phần trước bổ sung cho danh từ các ý nghĩa về số và lượng. Các phụ ngữ ở phần sau nêu lên đặc điểm của sự vật mà danh từ biểu thị hoặc xác định vị trí của sự vật ấy trong gian hay thời gian.
Danh từ được chia làm nhiều loại, những loại này thường chia thành các nhóm đối lập với nhau, chẳng hạn:
Chức năng.
Danh từ được sử dụng với nhiều chức năng khác nhau:
Ví dụ: Hoa hồng rất đẹp. (Trong câu này "hoa hồng" là danh từ đứng đầu câu làm chủ ngữ)
Ví dụ: Thằng bé ăn kem. Dùng nội động từ không trọn nghĩa (tức là nó đứng một mình không được)
Ví dụ: Anh ta là bác sĩ. (Trong câu này "bác sĩ" là danh từ làm bổ chủ nói rõ thân phận của "anh ta")
Đại học Nottingham

Đại học Nottingham (tên tiếng Anh: "The University of Nottingham") là một trường đại học nghiên cứu ở thành phố Nottingham, Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland. Đây là một thành viên của Russell Group và Universitas 21, một hệ thống các trường đại học có lĩnh vực nghiên cứu hàng đầu quốc tế.
Năm 2005, trường có hơn 32.000 sinh viên đăng ký, với hơn 10 người nộp đơn cho mỗi chỗ. Con số này bao gồm 4000 sinh viên quốc tế đến từ hơn 100 quốc gia. Hiệu trưởng và chủ tịch của trường là giáo sư Fujia Yang, phó hiệu trưởng là Sir Colin Campbell.
Các báo chí Anh thường xếp Đại học Nottingham trong số top 10 trường đại học hàng đầu Anh Quốc. Năm 2006, trường giành được giải thưởng "Times Higher Education UK University of the Year Award".
Trường nổi tiếng với 3 ngành học chính là Luật, Kinh tế và Y dược.
Các khu trường sở.
Trường có 3 cơ sở tại Nottingham là University Park, Jubilee Campus và Sutton Bonnington. Ngoài ra trường cũng hợp tác để xây dựng campus của trường tại Ninh Bá, Trung Quốc và tại Malaysia.
Trường đại học danh tiếng.
Năm 2006, đại học Nottingham được xếp vào top 75 thế giới và top 10 tại Anh do tạp chí "Newsweek" bình chọn. Ngoài ra trường cũng xếp thứ 85 trong bảng xếp hạng của tạp chí "The Times", đồng thời nhận được giải thưởng Trường đại học của năm dành cho trường đại học Anh có những thành tích xuất sắc. Năm 2007, trường được xếp hạng 70 thế giới trong bảng xếp hạng của "The Times".
Các ngành học của trường.
Trường có tổng cộng 45 ngành học:
Vũ Bão

Vũ Bão (1931-2006) là một nhà văn Việt Nam quê ở Thái Bình. Ngoài Vũ Bão, ông còn viết với các bút danh Vũ Văn Bảo, Tạ Văn Dung, Hồ Huỳnh.
Tiểu sử.
Vũ Bão tên thật là Phạm Thế Hệ, sinh ngày 4 tháng 9 năm 1931 tại Thái Bình. Quê ông ở thôn An Tiêm, xã Thụy Dân, huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình. Vũ Bão tham gia chống Pháp khi còn trẻ, gia nhập quân đội chính phủ Việt Nam Dân chủ cộng hòa và làm quân báo từ năm 1947. Đến năm 1950, ông làm cán bộ Khu đoàn thanh niên Liên khu III.
Sau năm 1954, Vũ Bão tiếp tục công tác trong ngành báo chí. Năm 1960, ông làm phóng viên báo Hà Nam, rồi báo Nam Hà. Năm 1968, Vũ Bão được điều vào mặt trận Khe Sanh. Năm 1969, ông về hoạt động ở Hội Văn nghệ Hà Nội. Năm 1971, ông lại được điều vào mặt trận Đường 9 Nam Lào.
Sau khi Việt Nam thống nhất, năm 1977, Vũ Bão được chuyển sang Tổng cục Thể dục thể thao làm chuyên viên. Năm 1983, ông công tác ở báo Điện ảnh Việt Nam, từng giữa chức phó tổng biên tập. Vũ Bão nghỉ hưu năm 1992.
Ông gia nhập Hội Nhà văn Việt Nam năm 1957. Từ năm 1988 đến 2000, Vũ Bão là phó chủ tịch Hội Nhà văn Hà Nội.
Ông qua đời ngày 30 tháng 4 năm 2006 tại Quảng Ninh, vì bệnh cao huyết áp sau khi đi dự lễ hợp long cầu Hòn Gai, Quảng Ninh.
Phong cách.
Các tác phẩm của Vũ Bão mang đậm nét hoạt kê, giọng điệu trào phúng, giễu cợt. Ông luôn luôn kiên trì với con đường riêng trong suốt 50 năm đời văn: châm biếm những thói tật tràn lan trong xã hội, không phân biệt tầng lớp, địa vị, ngành nghề, vùng đất.
Suy nghĩ của Vũ Bão về nghề văn:
Theodor Mommsen

Christian Matthias Theodor Mommsen (30 tháng 11 năm 1817 – 1 tháng 11 năm 1903) là nhà sử học, nhà văn Đức đoạt giải Nobel Văn học năm 1902.
Tiểu sử.
Christian Matthias Theodor Mommsen sinh ở Garding, Schleswig. Từ năm 1838 đến năm 1843 học Đại học Kiel (Holsteil). Thời gian này ông ở chung với em trai và một người bạn. Tập thơ đầu tiên là "Liederbuch dreier Freunde" (Tập bài ca của ba người bạn). Được các giáo sư ủng hộ, Mommsen nhận học bổng sang Ý ba năm (1844-1847), là đại diện của Viện Hàn lâm Khoa học Berlin tại Pháp và Ý, nghiên cứu sách chép tay và văn bản, thu thập tài liệu cho công trình quan trọng Bộ tuyển văn bia Latin gồm 16 tập (in từ năm 1863 đến 1936). Về Đức năm 1848, ông trở thành giáo sư Luật tại Đại học Leipzig, nhưng năm 1850 bị sa thải vì tham gia cuộc Cách mạng 1848-1849. Những năm 1852-1854 ông giảng dạy tại Đại học Zürich, 1854-1858 tại Đại học Breslau; sau 1858 đến cuối đời là giáo sư, chủ nhiệm khoa Lịch sử Cổ đại của Đại học Berlin. Ông là thư ký thường trực Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Phổ. Trong thập niên 1870, Mommsen là thành viên tích cực và sáng giá của Quốc hội Phổ, là người kịch liệt chống đối đường lối đối nội của thủ tướng Otto von Bismarck. Năm 1854, ông cưới vợ là con gái một nhà buôn sách, có 16 người con.
Theodor Mommsen đã viết một khối lượng tác phẩm khổng lồ (danh mục các công trình lớn nhỏ của ông lên đến con số 1513), đã cách mạng hóa việc nghiên cứu lịch sử La Mã, đặt nền móng cho việc nghiên cứu một cách có hệ thống chế độ quyền lực, kinh tế và tài chính của nhà nước La Mã. Công trình lớn nhất của ông là bộ Lịch sử La Mã, bắt đầu viết từ năm 1852, 3 tập đầu in trong các năm 1854, 1855, 1856, bao trùm lịch sử La Mã từ khởi thủy đến năm 46 TCN, khi Caesar đánh tan quân đội Nguyên Lão Viện ở Bắc Phi; tập 4 dự định viết về các hoàng đế La Mã, nhưng không được hoàn thành và xuất bản; còn năm 1885 ông in tập 5 của bộ sách là "Die provinzen, von Caesar bis Diocletian" (Các tỉnh thành La Mã, từ Caesar đến Diocletian).
Trong những năm đầu thế kỉ 20, nhà văn số một được đề cử tranh giải Nobel Văn học là Lev Nikolayevich Tolstoy, nhưng do Ủy ban Nobel không chấp nhận một số quan điểm của nhà văn Nga vĩ đại này nên quyết định mở rộng phạm vi xét giải sang các tác phẩm lịch sử, kết quả là nhà sử học 85 tuổi Theodor Mommsen được nhận vinh dự này. Một năm sau đó ông qua đời.
José Echegaray

José Echegaray y Eizaguirre (19 tháng 4 năm 1832 – 4 tháng 9 năm 1916) là nhà viết kịch Tây Ban Nha đoạt giải Nobel Văn học năm 1904.
Tiểu sử.
Jose Maria Valdo Echegaray y Eizaguire sinh tại thủ đô Madrid. Năm lên 3 tuổi gia đình chuyển về Murcia ven biển Địa Trung Hải. Bố là giáo sư tiếng Hy Lạp ở trường Đại học Murcia. Echegaray đi học sớm, say mê tiếng Hy Lạp, tiếng Latin, lịch sử, triết học và toán. Nhận chứng chỉ tú tài triết học năm 14 tuổi, ông trở về Madrid và học tại trường Trung học Kỹ nghệ. Làm kỹ sư một vài năm, rồi trở thành giáo sư toán lý thuyết và ứng dụng tại trường Trung học Kỹ nghệ. Echegaray là một trong những nhà toán học xuất sắc nhất Tây Ban Nha thời đó, nghiên cứu triết học, địa lý và kinh tế - chính trị học, yêu thích nghệ thuật sân khấu. Sau cuộc cách mạng dân chủ tư sản năm 1868, ông lần lượt giữ các chức Bộ trưởng Xã hội, Bộ trưởng Thương mại, Bộ trưởng Tài chính.
Năm 1874, sau khi vương triều Bourbon được khôi phục, Jóse Echegaray buộc phải lưu vong sang Paris. Cuối năm ông về nước, viết vở kịch đầu tiên "El ibro tahonano" (Cuốn ngân phiếu), rồi từ bỏ việc nghiên cứu toán học và những khoa học khác, cũng như các hoạt động chính trị. Ba mươi năm tiếp theo Echegaray chỉ chuyên tâm vào văn học nghệ thuật, mỗi năm viết vài ba vở kịch cho đến cuối đời. Trong số 60 vở kịch của ông có đến hơn nửa là kịch thơ. Vở kịch nổi tiếng đầu tiên của ông là "La esposa del vengador" (Vợ kẻ báo thù, 1874); năm 1895 vở "O locura ó santidad" (Điên khùng hay thần thánh, viết năm 1877) được dịch sang tiếng Anh và mang lại tiếng tăm thế giới cho ông. Tác phẩm nổi tiếng nhất của Echegaray là "El gran Galeoto" (Galeoto vĩ đại1881), viết về sức tàn phá của những tin đồn thổi khiến những người vô tội trở thành nạn nhân.
Năm 1894 ông được bầu vào Viện Hàn lâm Hoàng gia Tây Ban Nha. Năm 1904 ông nhận giải Nobel cùng Fredéric Mistral vì những đóng góp cho sự nghiệp phục hồi các truyền thống của kịch Tây Ban Nha. Năm 1912 ông được trao Huân chương Lông Cừu Vàng. Các nhà phê bình đánh giá khác nhau về José Echegaray. Một số cho rằng ông là mắt xích kết nối của kịch cổ điển và hiện đại Tây Ban Nha; số khác coi nghệ thuật của ông là bằng chứng suy thoái của nền nghệ thuật kịch Tây Ban Nha cuối thế kỉ 19. Ông mất ở Madrid năm 1916.
Selma Lagerlöf

Selma Ottiliana Lovisa Lagerlöf (20 tháng 10 năm 1858 - 16 tháng 3 năm 1940) là nữ nhà văn Thụy Điển, đoạt giải Nobel Văn học năm 1909. Bà là nhà văn nữ đầu tiên trên thế giới đoạt giải thưởng này.
Tiểu sử và sự nghiệp.
Selma Lagerlöf sinh ở tỉnh Värmland, Thụy Điển. Năm 1888, bà lên Stockholm học trường Sư phạm nữ Hoàng gia. Sau khi tốt nghiệp, Lagerlöf dạy học ở Landskrona (miền cực Nam Thụy Điển). Tại đây, bà bắt đầu viết tiểu thuyết đầu tay "Truyền thuyết Gösta Berlings" (1891), cuốn sách được tặng giải nhất của một cuộc thi văn học và mang lại danh tiếng cho nữ nhà văn trẻ, từ đó bà đã quyết định dành trọn đời mình cho sự nghiệp sáng tác văn học.
Từ giữa thập niên 1890, được nhận trợ cấp của vua Oscar II và sự giúp đỡ tài chính của Viện Hàn lâm Thụy Điển, Selma Lagerlöf đi du lịch qua các nước Ý, Palestine, Ai Cập và viết các tác phẩm "Những phép lạ của tên nghịch Chúa" và tác phẩm đỉnh cao của mình là "Jerusalem". Năm 1904 bà được tặng huy chương vàng của Viện Hàn lâm khoa học Thụy Điển. Với số tiền bán sách, bà đã mua lại trang trại của gia đình bị bán đi trước đây do túng thiếu. Năm 1906 Lagerlöf xuất bản cuốn tiểu thuyết nổi tiếng nhất của mình, được cả thế giới yêu thích, là "Chuyến phiêu lưu kỳ thú của Nils Holgerssons trên khắp Thụy Điển". Năm 1909, bà được trao giải Nobel vì những tác phẩm đã kết hợp được "sự trong sáng và giản dị của ngôn ngữ, vẻ đẹp của văn phong và trí tưởng tượng phong phú với sức mạnh đạo lý và độ sâu của các cảm xúc tín ngưỡng". Những năm sau đó, bà tiếp tục viết về vùng quê Värmland với những truyền thuyết và giá trị văn hóa của nó, đồng thời tích cực tham gia các hoạt động xã hội, phong trào phụ nữ, chống chiến tranh. Bà đã giúp nhiều nhà hoạt động văn hóa Đức thoát khỏi sự truy bức của chủ nghĩa phát xít, trong đó có nữ nhà văn Nelly Sachs, người nhận giải Nobel Văn học năm 1966 cùng với nhà văn Samuel Agnon. Selma Lagerlöf mất tại nhà riêng năm 81 tuổi.
Paul Johann Ludwig von Heyse

Paul Johann Ludwig von Heyse (15 tháng 3 năm 1830 – 2 tháng 4 năm 1914) là nhà văn, nhà thơ, nhà viết kịch Đức đoạt giải Nobel Văn học năm 1910.
Tiểu sử.
Paul Heyse sinh ở Berlin, là con trai của Karl Wilhelm Ludwig Heyse và Julie Saaling. Paul Heyse học văn học cổ điển và ngữ văn ở trường Đại học Berlin, sau đó học thêm một khóa ngữ văn Roman tại trường Đại học Bonn. Năm 1852 Heyse sang Ý học tiếp, tại đó ông bắt đầu làm thơ, viết kịch và truyện ngắn. Năm 1854 vua xứ Bavaria dành cho Heyse một khoản học bổng đáng kể và mời ông ở lại hoàng cung tại München. Ông đã tham gia vào đời sống trí tuệ được nhà vua bảo trợ, kết hôn với Margaret Kugler - con gái thầy dạy của mình - và sống suốt đời cùng gia đình tại München, chuyên tâm vào hoạt động văn chương, không phải quan tâm đến việc mưu sinh.
Năm 1855 Heyse đăng thiên truyện "Arrabiata" kể về mối tình của một cô gái làng chài đầy thơ mộng và cùng năm cho xuất bản tiểu thuyết "Marion"; từ đó ông cho ra đời nhiều tiểu thuyết, tập thơ, kịch (đến cuối đời ông đã công bố 24 tập truyện ngắn, 6 tiểu thuyết, chừng 60 vở kịch và 9 tập thơ). Các tiểu thuyết nổi tiếng nhất của Heyse là "Die Kinder der Welt" (Những đứa con thế giới, 1873), "Im Paradiese" (Nơi thiên đường, 1875) và "Merlin" (1892). Ngoài ra ông còn là dịch giả tài hoa; thơ của Heyse không để lại dấu ấn rõ nét trong lịch sử văn học bằng những bản dịch thơ Alesandro Mandzoni, Giacomo Leopardi của ông.
Năm 1910 Heyse được nhận giải Nobel với tư cách nhà viết kịch, viết tiểu thuyết và nhà thơ. Cũng trong năm này ông trở thành công dân danh dự của thành phố München. Ông mất tại München năm 1914.
Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc

Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc là một bài văn tế do Nguyễn Đình Chiểu sáng tác để ngợi ca, thương tiếc và kính phục những nghĩa quân đã anh dũng đứng lên chống thực dân Pháp tại Cần Giuộc vào năm 1861.
Xuất xứ.
Năm 1858, thực dân Pháp nổ súng vào Đà Nẵng, Việt Nam. Sau khi chiếm được thành Gia Định vào đầu năm 1859, quân Pháp bắt đầu một quá trình mở rộng tấn công ra các vùng lân cận như Tân An, Cần Giuộc, Gò Công v.v...
Đêm rằm tháng 11 năm Tân Dậu (ngày 16 tháng 12 năm 1861), những nghĩa sĩ mà trước đây vốn là nông dân, vì quá căm phẫn kẻ ngoại xâm, đã quả cảm tập kích đồn Pháp ở Cần Giuộc, tiêu diệt được một số quân của đối phương và viên tri huyện người Việt đang làm cộng sự cho Pháp. 
Khoảng 20 nghĩa sĩ bỏ mình. Những tấm gương đó đã gây nên niềm xúc động lớn trong nhân dân.
Theo yêu cầu của Tuần phủ Gia Định là Đỗ Quang, Nguyễn Đình Chiểu làm bài "Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc", để đọc tại buổi truy điệu các nghĩa sĩ đã hi sinh trong trận đánh này.
Nghệ thuật trung tâm.
Bài văn tế này bằng chữ Nôm, gồm 30 liên, tức 60 vế đối biền ngẫu, làm theo thể phú luật Đường luật, có vần, có đối. Toàn bài mang tính chất trầm hùng, bi thiết, có sức cổ vũ lớn. Cái đặc sắc, kỳ thú ở bài văn là dùng nhiều ngôn ngữ và chi tiết bình thường, quen thuộc trong đời sống hàng ngày mà dựng lên được hình ảnh rất sống của thế hệ những người chống Pháp tiêu biểu buổi ấy...
Nói cách khác, bài văn là một thành tựu xuất sắc về nghệ thuật xây dựng hình tượng nhân vật, kết hợp nhuần nhuyễn chất trữ tình và tính hiện thực. Ngôn ngữ thì bình dị, mộc mạc, giàu lời ăn tiếng nói thân thuộc của nhân dân, đặc biệt là bản sắc địa phương Nam Bộ.
Nhận xét.
Kết lại, "Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc" là tác phẩm xúc động nhất về người anh hùng nông dân Nam Bộ. Đó là những người quanh năm nghèo khó, chưa từng cầm vũ khí, nhưng khi quân Pháp đến thì xông lên chiến đấu quên mình, biểu thị tinh thần dũng mãnh bất khuất, tiêu biểu cho ý chí độc lập, tự do của dân tộc. Bài văn không chỉ là một thiên anh hùng ca đặc sắc, mà còn là lời bộc bạch gan ruột của những người dân không chịu làm nô lệ, thề đánh quân xâm lược đến cùng, là lời trách móc thâm trầm đối với thái độ đầu hàng...
Bởi vậy, khi bài văn tế này lan truyền đến Huế, chính vua Tự Đức đã ra lệnh phổ biến trong nhiều địa phương khác. Nhà thơ Miên Thẩm Tùng Thiện Vương và Mai Am nữ sĩ đã có thơ ca ngợi, là: "thư sinh giết giặc bằng ngòi bút" (Tùng Thiện Vương), là "Quốc ngữ một thiên truyền mãi mãi" (Mai Am)...
Gerhart Hauptmann

Gerhart Johann Robert Hauptmann (15 tháng 11 năm 1862 – 6 tháng 6 năm 1946) là nhà văn, nhà viết kịch Đức đoạt giải Nobel Văn học năm 1912.
Tiểu sử.
Gerhard Hauptmann sinh tại khu nghỉ mát Schlesien (nay thuộc Ba Lan), là con trai út trong một gia đình chủ khách sạn. Từ khi đi học trường làng ông học tiếng Latin. Hauptmann ghét trường học, 15 tuổi ông đã đến điền trang của chú ruột trong một năm để học làm điền chủ; chính tại đây đã định hình những tính cách độc lập, cương quyết và giúp ông có cái nhìn của riêng mình đối với thế giới. Năm 1880 Hauptmann theo học lớp điêu khắc tại Viện Hàn lâm Nghệ thuật Breslau, nghe giảng lịch sử tại trường Đại học Jena và làm quen với học thuyết Charles Darwin - một học thuyết có ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của chủ nghĩa hiện thực trong các nền văn học châu Âu. Năm 1885 Hauptmann kết hôn với cô Tineman, người đã giúp ông nhiều về mặt tài chính, về sống ở thị trấn Erknere gần Berlin và say mê đọc Marx, Engels, Tolstoy, Zola và Ibsen. Cũng trong năm này Hauptmann công bố trường ca sử thi "Promethidenlos". Tại đây ông làm quen với các nhà thơ tự nhiên chủ nghĩa thích thể hiện hiện thực cụ thể và trần trụi. Năm 1889, nhà hát "Sân khấu tự do" dựng vở kịch của Hauptmann, "Vor Sonnenaufgang" (Trước lúc mặt trời mọc), kể về một gia đình nông dân giàu lên rất nhanh nhưng cũng phá sản rất nhanh. Vở kịch đã gây chấn động dư luận và tác giả của nó được chú ý như một tài năng viết kịch đầy triển vọng. Năm 1893 vở kịch "Die Weber" (Những người thợ dệt) đã củng cố vững chắc danh tiếng của Hauptmann. Năm 1907 ông sang Hy Lạp lấy cảm hứng sáng tác, và viết "Griechischer Frühling" (Mùa xuân Hy Lạp, ký) cùng hai tiểu thuyết "Der Narr in Christo Emanuel Quint" (Chàng điên Emanuel Quint) và "Die Insel der grossen Mutter" (Đảo của người mẹ vĩ đại). Năm 1912 Hauptmann được trao giải Nobel chủ yếu vì những đóng góp trong lĩnh vực kịch.
Ngoài Giải Nobel Văn học Gerhart Hauptmann cũng được trao Giải Goethe năm 1932, được phong làm tiến sĩ danh dự của nhiều trường: Đại học Oxford (1905), Đại học Leipzig (1909), Đại học Praha (1921) và Đại học Colombo (1932); ba lần được trao giải thưởng cao nhất về kịch của Áo (1896, 1899, 1905). Ông mất năm 1946.
Knut Hamsun

Knut Hamsun, tên thật là Knud Pedersen, (4 tháng 8 năm 1859 – 19 tháng 2 năm 1952) là nhà văn Na Uy đoạt giải Nobel Văn học năm 1920.
Tiểu sử.
Knut Hamsun sinh ở Vågå, Gudbrandsdal, Na Uy trong một gia đình nghèo đông con. Năm lên ba, Hamsun đã phải theo cha mẹ đi làm tá điền cho một ông chú ngoại. Lên chín tuổi, đi ở cho chú, bị chú đánh đập, bỏ đói, phải bỏ trốn, rồi sống cuộc đời lang thang, làm nhiều nghề như bán hàng rong, phụ thợ giày... Hamsun bắt đầu viết văn từ năm 17 tuổi nhưng suốt hơn 10 năm không được dư luận để ý. Trong thời gian này ông sang Mỹ hai lần, tìm mọi cách để kiếm kế sinh nhai, bị bệnh lao, và năm 1890 lại phải về nước. Sau đó viết tiểu thuyết "Sult" (Đói, 1890) kể về những đau khổ của một nhà văn đói rét với lối văn mang màu sắc tự nhiên chủ nghĩa và trở nên nổi tiếng không chỉ ở Scandinavia mà cả nhiều nước phương Tây khác. Ông chịu ảnh hưởng của Fyodor Mikhailovich Dostoevsky, Friedrich Nietzsche và Lord Byron, phủ nhận lối sống của chủ nghĩa tư bản hiện đại, đề cao tính chất thần bí của tâm hồn, ca ngợi chủ nghĩa điền viên cổ sơ. Tất cả đều xuất phát từ động cơ phi lý tính. Đây cũng là nguyên nhân khiến ông hợp tác với chủ nghĩa phát xít Đức trong Chiến tranh thế giới thứ hai và bị xử tội phản quốc khi chiến tranh kết thúc. Ngoài hàng loạt tiểu thuyết được sáng tác đều đặn, Hamsun còn viết kịch - từ 1895 đến 1898 ông hoàn thành bộ ba "Ved Rigets Port" (Nơi cổng vương quốc), "Livets Spil" (Trò đời), "Aftenrøde. Slutningspil" (Hoàng hôn), tuy nhiên không thành công lắm. Phần lớn thơ Hamsun sáng tác đều bị ông đốt khi chưa in, nhưng năm 1904 ông đã công bố tập "Det vilde Kor" (Bản hợp xướng hoang dã) có thể sánh với những tác phẩm văn xuôi hay nhất của ông.
Knut Hamsun là nhà văn làm đổi mới văn xuôi Na Uy và là người luôn cố gắng thể hiện đời sống tâm hồn vô thức. Tác phẩm "Markens Grøde" (Nhựa của đất, 1917), kêu gọi trở về với ruộng đồng, đã mang lại cho ông giải Nobel năm 1920. Năm 1918, Hamsun mua một trang trại ở miền Nam Na Uy, sống tại đây, vừa viết văn vừa làm ruộng vườn. Nhưng càng về sau, tư tưởng của Hamsun càng trở nên phản động. Năm 1934 ông công khai ủng hộ chủ nghĩa quốc xã; đã gặp Adolf Hitler tại Đức, bị hàng ngàn độc giả trả lại sách để phản đối. Cuối chiến tranh ông và vợ bị bắt và xử phạt gần 80.000 USD (năm 1947), nhưng không phải ngồi tù vì ông đang bị bệnh tâm thần. Mặc dù vậy, dư luận xã hội Na Uy và thế giới có thái độ phân biệt rõ ràng giữa lập trường chính trị của ông trong những năm chiến tranh và di sản văn học quý giá mà ông để lại cho thế hệ sau.
Anatole France

Anatole France (tên thật là François-Anatole Thibault, 16 tháng 4 năm 1844 – 13 tháng 10 năm 1924) là nhà văn Pháp đoạt giải Nobel Văn học năm 1921.
Tiểu sử.
Anatole France sinh ở Paris, là con của một chủ cửa hàng sách, từ nhỏ đã ham mê văn học, nghệ thuật. Học ở trường Collège Stanislas. Trong thập niên 1860, France tiếp xúc với nhóm Parnasse và xuất bản tập thơ đầu tiên (1873). Sau đó ông chuyển sang viết văn xuôi và thật sự có tiếng tăm khi cuốn tiểu thuyết "Le crime de Sylvestre Bonnard" (Tội ác của Sylvestre Bonnard, 1881) ra đời và được nhận giải thưởng Viện Hàn lâm Pháp. Trong thập niên 1890, ông viết nhiều bài phê bình văn học cho "Le Temps" (Thời báo) và in thành 4 tập sách với tên "La vie littéraire" (Đời sống văn học).
Những năm cuối thế kỉ 19 và đầu thế kỉ 20, tư tưởng và sáng tác của Anatole France đã có những thay đổi. Ông từ bỏ lập trường người quan sát để trở thành chiến sĩ đấu tranh cho nền dân chủ. Cụ thể là trước kia ông thường miêu tả cuộc sống và con người thời kỳ Trung cổ hoặc thời kỳ suy vong của chế độ phong kiến, thì nay ông viết về các sự kiện lịch sử và xã hội đương đại, đồng thời tiếp tục truyền thống nhân văn chủ nghĩa của Rabelais và Voltaire, phê phán nền cộng hòa thứ ba của Pháp, chế giễu không thương xót những kẻ gây chiến tranh xâm lược tàn khốc. Năm 1921 ông được trao giải Nobel Văn học vì "những tác phẩm xuất sắc mang phong cách tinh tế, chủ nghĩa nhân văn sâu sắc và khí chất Gô-loa đích thực"..
A. France là một trong những nhà văn lớn nhất của nước Pháp thời cận đại, trải qua một con đường khó khăn và phức tạp từ chủ nghĩa nhân đạo ảo tưởng đến chủ nghĩa hiện thực cách mạng. Ông mất ở Tours, Indre-et-Loire.
Władysław Reymont

Wladyslaw Reymont (tên thật: Stanisław Władysław Rejment; 7 tháng 5 năm 1867 – 5 tháng 12 năm 1925) là nhà văn Ba Lan đoạt giải Nobel Văn học năm 1924.
Tiểu sử.
Wladyslaw Reymont sinh ở làng Kobiele Wielkie, là con một nhạc công đại phong cầm nghèo. Ông biết đọc và viết năm 6 tuổi, 9 tuổi đã am hiểu văn học Ba Lan đương đại cũng như văn học nước ngoài dịch sang tiếng Ba Lan. Trước khi trở thành nhà văn, ông từng làm nhiều nghề khác nhau để sống: diễn viên sân khấu, phụ thợ may, công nhân, gác ba-ri-e đường sắt, thậm chí đã gọt tóc đi tu nên ông hiểu biết rất nhiều về những người cùng khổ trong xã hội. Reymont say mê sáng tác, tranh thủ thời gian viết rất nhiều kịch, thơ, tiểu thuyết, truyện ngắn... nhưng rồi xé bỏ hầu hết. Năm 26 tuổi ông lên Warszawa và thực sự bắt đầu sự nghiệp viết văn, tập sách đầu tiên viết theo đơn đặt hàng của một tạp chí là "Pielgrzymka do Jasnej Góry" (Hành hương đến Núi Sáng, 1895) được dư luận chú ý.
Władysław Reymont là nhà viết tiểu thuyết hiện thực phê phán, đi sâu vào những đề tài nông thôn, có lập trường cách mạng tư sản yêu nước, được mệnh danh là "Homer của sinh hoạt làng quê". Truyện ngắn đầu tay "Śmierć" (Cái chết, 1893) miêu tả cảnh nghèo khổ thê thảm và sự bóc lột tàn tệ mà người nông dân Ba Lan phải chịu. Ông theo chủ nghĩa tự nhiên, có nhiều tác phẩm mang đậm dấu ấn chủ nghĩa tượng trưng. Với biệt tài quan sát và miêu tả trau chuốt, tác giả của nhiều tập truyện ngắn và những thiên phóng sự trác tuyệt, Reymont được đánh giá là một trong những nhà văn tiêu biểu nhất của Ba Lan cuối thế kỉ 19 đầu thế kỉ 20.
Thành công đầu tiên của ông trên con đường văn nghiệp là tiểu thuyết "Ziemia obiecana" (Đất hứa, 1889), phản ánh nạn tham nhũng, tình trạng bóc lột công nhân và những vụ làm ăn không minh bạch tại khu công nghiệp vải sợi ở Łódź. Đây là lần đầu tiên một cuốn tiểu thuyết đề cập đến những vấn đề kinh tế xã hội nảy sinh từ sự phát triển công nghiệp của một thành phố châu Âu. Năm 1900 Reymont bị chấn thương vì tai nạn đường sắt phải nằm liệt cả năm. Ông bắt đầu viết tác phẩm lớn nhất được trao giải Nobel là "Chlopi" (Những người nông dân, 1904-1909) - bộ tiểu thuyết 4 tập thể hiện sức mạnh bản năng của nhân dân, có lối viết tinh tế, giàu chất thơ về một làng quê với những con người giản dị, chất phác. Năm 1924 Reymont được nhận giải Nobel. Ông mất ở Warszawa một năm sau khi được trao giải.
Sigrid Undset

Sigrid Undset (20 tháng 5 năm 1882 – 10 tháng 6 năm 1949) là nữ nhà văn Na Uy đoạt giải Nobel Văn học năm 1928.
Tiểu sử.
Sigrid Undset sinh ở Kallundborg, Đan Mạch. Năm lên 2 tuổi, gia đình chuyển về Oslo, Na Uy. Bố mất năm Sigrid Undset lên 11 tuổi. Từ đó Undset phải đi bán hàng kiếm sống, nuôi gia đình, rồi học thương nghiệp và tự học thêm văn học. Từ năm 17 tới năm 27 tuổi Undset làm nhân viên văn phòng. Năm 1907, tiểu thuyết "Fru Marta Oulie" (Bà Marta Oulie) viết về các phong tục đương đại của bà được xuất bản. Năm 1908 in cuốn "Den lykkelige alder" (Thời hạnh phúc), hai năm sau (1910) in một tập thơ. Tuy nhiên, phải đến tiểu thuyết "Jenny" (1911) mang tính tự thuật kể về mối tình của mình với một người đàn ông hơn bà 13 tuổi (sau này hai người lấy nhau và có ba con) Undset mới trở nên nổi tiếng.
Từ năm 1920, bất chấp lời khuyên trước kia của nhà xuất bản, Sigrid Undset đã trở lại với đề tài lịch sử và cho ra đời tiểu thuyết bộ ba "Kristin Lavransdatter" (Kristin con gái của Lavrans, 1920-1922), miêu tả toàn bộ các sự kiện lớn, phong tục tập quán, lý tưởng của quần chúng lao động trong lịch sử đau xót của Na Uy khi bị Đan Mạch xâm chiếm và đồng hóa (thế kỉ 14). Với tiểu thuyết này bà được đề cử trao giải Nobel Văn học năm 1922. Tuy nhiên, phải sáu năm sau giải thưởng mới được trao cho bà.
Thời kì sau khi nhận giải Nobel, Sigrid Undset viết thêm 5 cuốn tiểu thuyết về đề tài hiện đại, và nhiều bài báo được tập hợp thành sách "Etapper" (Những chặng đường). Cuốn tiểu thuyết cuối cùng là "Madame Dorothea" (Bà Dorothea, 1939), chống lại khuynh hướng nữ quyền của thời đại. Trong Chiến tranh thế giới thứ hai, Na Uy bị quân phát xít chiếm đóng, bà tham gia kháng chiến nhưng ít lâu sau buộc phải chạy sang Thụy Điển rồi đi Mỹ, tiếp tục hoạt động ủng hộ chính phủ kháng chiến. Chiến tranh kết thúc bà trở về tổ quốc và được tặng thưởng huân chương cao quý Thánh Olav "vì những đóng góp to lớn trong văn học và sự nghiệp phục vụ nhân dân".
Bà mất cuối năm 1949 ở Lillehammer, Na Uy.
Sinclair Lewis

Sinclair Lewis (7 tháng 2 năm 1885 – 10 tháng 1 năm 1951) là nhà văn, nhà viết kịch người Mỹ đoạt giải Nobel Văn học năm 1930.
Tiểu sử.
Sinclair Lewis sinh ở Sauk Centre, Minnesota trong gia đình một bác sĩ. Học tiểu học tại Minnesota, sau đó học Đại học Yale. Tại đây Lewis in thơ và tham gia vào ban biên tập tạp chí văn học của trường. Trong kì nghỉ hè rảnh rỗi, Lewis viết cuốn tiểu thuyết "The Village Virus" (Virus nhà quê), mười lăm năm sau được phát triển thành tác phẩm danh tiếng "Main Street" (Phố chính). Năm 1912, cuốn sách đầu tiên của Lewis "Hike and the Aeroplane" (Cuộc dạo bộ và chiếc máy bay) được in dưới bút danh Tom Grame. Năm 1914, ông in tiểu thuyết "Our Mr. Wrenn: The Romantic Adventures of a Gentle Man" (Ông Wren của chúng ta) và tiếp tục viết nhiều truyện giải trí nhưng không được chú ý. Trong 15 năm sau đó, ông lang thang qua 40 tiểu bang nước Mỹ và nhiều nước trên thế giới để kiếm sống, tìm việc làm và thu thập tài liệu viết văn. Nguồn cảm hứng sáng tạo thực sự của Sinclair Lewis được khơi dậy chính là từ những ngày tháng sống trong toa xe ngủ tại nông trại Vermont ở Minnesota và các nhà trọ ở thành phố Kansas hoặc Savannah. Tất cả sự phong phú của cuộc sống qua các câu chuyện kể và sự tiếp xúc với giới bình dân và nhiều tầng lớp xã hội khác đã mang lại cho nhà văn nguồn tư liệu vô tận để miêu tả cuộc sống thật sinh động.
Sinclair Lewis trở nên nổi tiếng thật sự bắt đầu từ tiểu thuyết "Main Street" (Phố chính, 1920) - cuốn sách gây nên hai luồng dư luận trái ngược nhau: một bên ca ngợi hết lời, một bên phê bình kịch liệt. Tác phẩm đỉnh cao trong sự nghiệp sáng tác của ông là "Babbitt" (1922). Với hai cuốn tiểu thuyết này Lewis đã tạo ra hai hình tượng điển hình trong văn học cận đại Mỹ: "Babbitt" điển hình cho người Mỹ tiểu tư sản tầm thường, nhạt nhẽo, ba hoa, và hám lợi; "Main Street" điển hình cho cuộc sống tỉnh lẻ, hẹp hòi, ngột ngạt ở các thị trấn, thành phố nhỏ của nước Mỹ. Năm 1925 cuốn "Arrowsmith" được trao giải Pulitzer nhưng ông không nhận. Còn giải Nobel năm 1930 dành cho Sinclair Lewis bị một số báo chí Mỹ phản ứng, coi là không xứng đáng vì cho rằng Lewis bôi nhọ nước Mỹ trong các tác phẩm của mình. Tiểu thuyết "World So Wide" (Thế giới quả là rộng lớn, 1951) là tác phẩm cuối cùng của ông. Cuối đời nhà văn nghiện rượu nặng và mất tại Roma ở tuổi 65.
Luigi Pirandello

Luigi Pirandello (28 tháng 6 năm 1867 – 10 tháng 12 năm 1936) là nhà văn, nhà viết kịch Ý đoạt giải Nobel Văn học năm 1934.
Tiểu sử.
Luigi Pirandello là con thứ hai trong số sáu người con của một gia đình tư sản chủ mỏ lưu huỳnh. Tài năng văn học của ông thể hiện khá sớm. Khi còn học phổ thông, Pirandello đã làm thơ và viết một vở bi kịch có nhan đề "Barbaro" (về sau bị thất lạc). Năm 1887, ông vào học ngành ngữ văn ở Đại học Palermo và Đại học Roma. Không hài lòng với trình độ giảng dạy ở đây, ông chuyển sang Đại học Bonn học và nhận chứng chỉ tốt nghiệp vào năm 1891. Năm 1889, ông xuất bản tập thơ đầu tiên "Mal Giocondo" (Nỗi đau sung sướng). Trở về Roma năm 1892, Pirandello cộng tác với các tạp chí văn học và công bố nhiều tập thơ, trong đó có "Elegie Renane" (Những bi ca trên sông Rhein). Năm 1894 ông kết hôn với Maria Antonietta Portulano. Năm 1898 ông bắt đầu viết kịch và đứng ra thành lập hẳn một đoàn kịch.
Từ 1897 đến 1922, Luigi Pirandello giảng dạy mĩ học và văn học ở viện Magistere Femminile tại Roma. Năm 1901 ông xuất bản tiểu thuyết đầu tiên "L'esclusa" (Người đàn bà bị ruồng bỏ). Năm 1903, gia đình phá sản vì lụt phá sập hầm mỏ, vợ mắc bệnh tâm thần nặng, nhưng ông vẫn tiếp tục sáng tác; cuốn tiểu thuyết thứ ba "Il fu Mattia Pascal" (Mittia Pascal quá cố, 1904) đã mang lại cho Pirandello thành công lớn. Từ năm 1915, ông gần như dành toàn bộ thời gian cho sáng tác kịch (trong 6 năm 1915-1921 ông viết 16 vở kịch và tất cả đều được trình diễn). Các tác phẩm của Pirandello mang khuynh hướng duy thực, đi sâu vào tâm lý, miêu tả nỗi đau khổ của con người. Vở kịch "Sei personaggi in cerca d'autore" (Sáu nhân vật đi tìm tác giả) viết năm 1921 thực sự tạo cú thúc quyết định cho sự phát triển của sân khấu hiện đại.
Tên tuổi của Luigi Pirandello không chỉ được biết đến ở Ý mà ở toàn châu Âu. Năm 1924, ông gia nhập đảng phát xít và với sự giúp đỡ của Benito Mussolini đã sáng lập và trở thành giám đốc Nhà hát Nghệ thuật Quốc gia Ý. Năm 1926, ông viết xong tiểu thuyết cuối cùng "Uno, nessuno e centomila" (Một, không và mười vạn). Năm 1928, nhà hát của ông phải đóng cửa vì lý do tài chính. Những năm sau đó Pirandello đi du lịch và sống nhiều ở nước ngoài. Năm 1934 ông nhận giải Nobel. Luigi Pirandello mất tại Roma.
Đèo Côn Lôn

 
Ải Côn Lôn hay Côn Lôn quan () là một cửa ải nằm cách Nam Ninh, Quảng Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa 59 km về phía đông bắc, cách trung tâm huyện Tân Dương 30,5 km về phía tây nam, là ranh giới giữa hai huyện Tân Dương và Ung Ninh. Tương truyền Úy Đồ Tuy (尉屠睢) của nhà Tần đã thành lập sau khi chinh phục Lĩnh Nam. Năm Nguyên Hòa thứ 11 thời Đường Hiến Tông (816) nhà Đường đã cho xây ải bằng đá, gọi là Nam Hùng quan (南雄关). Nhà Tống đã đổi tên thành Côn Lôn quan. Trên đèo có khắc ba chữ lớn Côn Lôn quan. Năm 1926 thì có tuyến đường mở qua đây.
Trong cuộc Chiến tranh Trung-Nhật, đây là nơi diễn ra cuộc chiến tranh giành quyền kiểm soát giữa Nhật Bản và Trung Quốc trong Trận chiến Côn Lôn quan.
Mường Ảng

Mường Ảng là một huyện miền núi thuộc tỉnh Điện Biên, Việt Nam.
Địa lý.
Mường Ảng là một trong 62 huyện nghèo theo Nghị quyết số 30a của Chính phủ, nằm ở phía đông tỉnh Điện Biên, có vị trí địa lý:
Huyện Mường Ảng có 44.352,2ha diện tích tự nhiên và 44.853 nhân khẩu (6/2015). Huyện lỵ là thị trấn Mường Ảng, cách thành phố Điện Biên Phủ 37 km.
Hành chính.
Huyện Mường Ảng có 10 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Mường Ảng (huyện lỵ) và 9 xã: Ẳng Cang, Ẳng Nưa, Ẳng Tở, Búng Lao, Mường Đăng, Mường Lạn, Nặm Lịch, Ngối Cáy, Xuân Lao.
Danh sách các đơn vị hành chính thuộc huyện Mường Ảng
Lịch sử.
Trước năm 2006, địa bàn huyện Mường Ảng ngày nay thuộc huyện Tuần Giáo.
Huyện Mường Ảng được thành lập vào ngày 14 tháng 11 năm 2006 theo Nghị định 135/NĐ-CP trên cơ sở điều chỉnh thị trấn Mường Ảng và 9 xã: Ẳng Cang, Ẳng Nưa, Ẳng Tở, Búng Lao, Mường Đăng, Mường Lạn, Nặm Lịch, Ngối Cáy, Xuân Lao của huyện Mường Ảng.
Mường Lay (định hướng)

Mường Lay là một thị xã thuộc tỉnh Điện Biên, Việt Nam. Ngoài ra, tên gọi Mường Lay còn có thể chỉ:
Tuần Giáo

Tuần Giáo là một huyện miền núi thuộc tỉnh Điện Biên, Việt Nam.
Địa lý.
Huyện Tuần Giáo nằm ở phía đông tỉnh Điện Biên, huyện lỵ của huyện là thị trấn Tuần Giáo, cách thành phố Điện Biên Phủ 72 km, có vị trí địa lý:
Huyện Tuần Giáo có diện tích 113.629,45 ha, dân số năm 2006 là 71.423 người.
Lịch sử.
Sau năm 1954, huyện Tuần Giáo bao gồm thị trấn nông trường Mường Ẳng và 20 xã: Búng Lao, Chiềng Sinh, Mùn Chung, Mường Ẳng, Mường Báng, Mường Đăng, Mường Đun, Mường Lạn, Mường Mùn, Mường Thín, Nà Sáy, Phình Sáng, Pú Nhung, Quài Cang, Quài Nưa, Quài Tở, Xá Nhè, Ta Ma, Tênh Phong, Tỏa Tình.
Ngày 7 tháng 4 năm 1965, thành lập thị trấn Tuần Giáo (thị trấn huyện lỵ huyện Tuần Giáo) trên cơ sở một phần diện tích và dân số của xã Quài Cang.
Ngày 30 tháng 3 năm 1967, chia xã Mường Ẳng thành 3 xã: Ẳng Cang, Ẳng Nưa và Ẳng Tở.
Ngày 15 tháng 12 năm 1977, chuyển 3 xã Mường Báng, Mường Đun và Xá Nhè về huyện Tủa Chùa quản lý.
Ngày 26 tháng 5 năm 1997, giải thể thị trấn nông trường Mường Ẳng và thành lập thị trấn Mường Ẳng trên cơ sở 502 ha diện tích tự nhiên và 2.900 người của xã Ẳng Nưa.
Ngày 26 tháng 11 năm 2003, huyện Tuần Giáo thuộc tỉnh Điện Biên mới được thành lập, bao gồm 2 thị trấn: Tuần Giáo (huyện lỵ), Mường Ẳng và 19 xã: Chiềng Sinh, Mường Mùn, Mường Thín, Nà Sáy, Phình Sáng, Pú Nhung, Quài Cang, Quài Nưa, Quài Tở, Ta Ma, Tênh Phông, Tỏa Tình, Mùn Chung, Ảng Cang, Ảng Nưa, Ảng Tở, Búng Lao, Mường Đăng, Mường Lạn.
Ngày 14 tháng 11 năm 2006, Chính phủ ban hành Nghị định số 135/NĐ-CP. Theo đó:
Huyện Tuần Giáo còn lại còn lại 113.629,45 ha diện tích tự nhiên và 71.423 người, bao gồm thị trấn Tuần Giáo và 13 xã: Chiềng Sinh, Mùn Chung, Mường Mùn, Mường Thín, Nà Sáy, Phình Sáng, Pú Nhung, Quài Cang, Quài Nưa, Quài Tở, Ta Ma, Tênh Phông, Tỏa Tình.
Ngày 25 tháng 8 năm 2012, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 45/NQ-CP. Theo đó:
Huyện Tuần Giáo có 1 thị trấn và 18 xã như hiện nay.
Hành chính.
Huyện Tuần Giáo có 18 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Tuần Giáo (huyện lỵ) và 18 xã: Chiềng Đông, Chiềng Sinh, Mùn Chung, Mường Khong, Mường Mùn, Mường Thín, Nà Sáy, Nà Tòng, Phình Sáng, Pú Nhung, Pú Xi, Quài Cang, Quài Nưa, Quài Tở, Rạng Đông, Ta Ma, Tênh Phông, Tỏa Tình.
Đại học Công nghệ Auckland

Viện Đại học Công nghệ Auckland (tiếng Maori: "Te Wānanga Aronui o Tāmaki Makau Rau"; tiếng Anh: "Auckland University of Technology", viết tắt là "AUT")) là viện đại học mới nhất ở New Zealand. AUT được thành lập ngày 1 tháng 1 năm 2000 khi Viện Công nghệ Auckland (tiếng Anh: "Auckland Institute of Technology") được phong tư cách đại học. Khuôn viên chính của AUT nằm ở Phố Wellesley ở khu thương mại trung tâm của Auckland. AUT có các khuôn viên khác ở North Shore, South, và Millennium Institute of Sport and Health.
Lịch sử.
AUT ban đầu được thành lập với tên Trường Kỹ thuật Auckland (Auckland Technical School) vào năm 1895, cung cấp các khóa đào tạo ban đêm. Các lớp học ban ngày bắt đầu năm 1906. Năm 1913, trường được đổi ten thành Trường Đại học Kỹ thuật Seddon (Seddon Memorial Technical College), và đã được đổi tên một lần nữa thành Viện Kỹ thuật Auckland (Auckland Technical Institute) năm 1960. Năm 1989 tên gọi được đổi thành Viện Công nghệ Auckland (Auckland Institute of Technology), và tên hiện nay đã được áp dụng khi AUT được công nhận tư cách viện đại học vào năm 2000.
Tham khảo.
Đại diện trường AUT tại Việt Nam - Tư vấn du học Study Trust International Việt Nam
Đại học Thompson Rivers

Viện Đại học Thompson Rivers hay Đại học Thompson Rivers (tiếng Anh: "Thompson Rivers University", viết tắt "TRU") là một trường đại học có khu trường sở tại Kamloops, British Columbia, Canada và một khu trường sở tại Williams Lake, BC. TRU đã được chính thức khánh thành ngày 1 tháng 4 năm 2005 và là một kết quả của cuộc sáp nhập của University College của Cariboo và Viện Đại học Mở British Columbia (BCOU). Đến năm 2005, tổng số sinh viên của trường TRU là 13.810, còn tổng số sinh viên của còn BCOU là hơn 16.000 sinh viên, và tổng số là hơn 29.000 sinh viên của trường đại học mới. Nancy Greene Raine là viện trưởng của TRU.
Sông Rào Cái

Sông Rào Cái hay Sông Ngàn Mọ là một trong những con sông lớn chảy ở tỉnh Hà Tĩnh. Sông bắt nguồn từ vùng núi Cúc Thảo huyện Cẩm Xuyên (tỉnh Hà Tĩnh), chảy trong địa bàn huyện Cẩm Xuyên theo hướng Đông Nam-Tây Bắc, trong địa bàn huyện Thạch Hà theo hướng Nam-Bắc và đổ ra Biển Đông ở cửa Sót ơ Đông Bắc huyện Thạch Hà. Sông tạo thành ranh giới tự nhiên giữa Cẩm Xuyên với Thạch Hà và giữa Thạch Hà với thành phố Hà Tĩnh 
Từ năm 1976, người ta tiến hành xây dựng công trình thủy lợi hồ Kẻ Gỗ tại làng Kẻ Gỗ (xã Cẩm Mỹ, huyện Cẩm Xuyên) bên sông Rào Cái.
Chiều dài sông là 74 km , nhưng tính từ cửa sông đến trạm thủy văn Kẻ Gỗ là 29,4 km, đến tuyến đập chính là 29 km. Độ dốc bình quân tính đến trạm thủy văn là i=0,0022, đến tuyến đập chính là 0,0023. Diện tích lưu vực tính đến trạm thủy văn Kẻ Gỗ là 230 km², đến tuyến đập chính là 223 km². Phía tả ngạn của lưu vực toàn là núi cao, phía hữu ngạn gồm những quả đồi thấp liên tiếp. Diện tích rừng che phủ trong lưu vực trước đây là 50%.
Đại học Hawaii

Hệ thống Viện Đại học Hawaii (tiếng Anh: "University of Hawaii System"), thường gọi là Viện Đại học Hawaii ("University of Hawaii", viết tắt là UH) là một hệ thống viện đại học và trường đại học công lập, nam nữ học chung, cấp các bằng "associate" ("cao đẳng"), cử nhân, thạc sĩ, và tiến sĩ.
Hệ thống UH có ba viện đại học (university campus), bảy trường đại học cộng đồng (community college campus), một trung tâm huấn luyện lao động, ba trung tâm viện đại học (university center), bốn trung tâm giáo dục, và nhiều cơ sở nghiên cứu tọa lạc trên sáu hòn đảo của bang Hawaii ở Hoa Kỳ. Tất cả các cơ sở thuộc Hệ thống Viện Đại học Hawaii đều được công nhận bởi Hiệp hội Trường học và Trường Đại học phía Tây (Western Association of Schools and Colleges). Những tòa nhà hành chính chính của hệ thống UH tọa lạc trong khu đất của Viện Đại học Hawaiʻi tại Mānoa ("University of Hawaiʻi at Mānoa", viện đại học hàng đầu của hệ thống UH) ở Honolulu CDP.
Rudolf Christoph Eucken

Rudolf Christoph Eucken (5 tháng 1 năm 1846 - 15 tháng 9 năm 1926) là một nhà triết học người Đức đoạt giải Nobel Văn học năm 1908.
Tiểu sử.
Eucken sinh tại Aurich, Hannover (giờ là Đức) và học tại Đại học Göttingen và Đại học Berlin. Năm 1871, sau 5 năm làm giáo viên, ông được bổ nhiệm làm giáo sư triết học tại Đại học Basel, Thụy Sĩ. Eucken làm việc tại đó cho đến năm 1874 khi ông được chọn vào chức vụ tương tự tại Đại học Jena. Ông tiếp tục cống hiến tại đó cho đến khi nghỉ hưu năm 1920. Từ 1913-1914, Eucken trở thành thuyết trình gia tại Đại học New York. Ông kết hôn năm 1882 và có một con gái, hai con trai. Con trai ông Walter Eucken là một nhà kinh tế học nổi tiếng.
Eucken mất tại Jena ở tuổi 80.
Triết lý của ông được dựa trên kinh nghiệm của con người, mà trong đó con người có tâm hồn và vì thế mà họ ở điểm kết nối giữa tự nhiên và tâm hồn. Ông tin rằng con người nên vượt qua bản tính vô thần ("non-spiritual nature") bằng những nỗ lực không ngừng nghỉ để giành được một cuộc sống tinh thần.
Cờ ASEAN

Lá cờ Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á là một trong những biểu trưng chính thức của tổ chức Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (viết tắt: ASEAN). Lá cờ có biểu tượng chính thức của tổ chức ASEAN trên nền xanh.
Lá cờ tượng trưng cho sự hòa bình, bền vững, đoàn kết và năng động của ASEAN. Bốn màu của lá cờ là: xanh, đỏ, trắng và vàng. Màu xanh tượng trưng cho hòa bình và sự ổn định. Màu đỏ thể hiện động lực và can đảm. Màu trắng nói lên sự thuần khiết còn màu vàng tượng trưng cho sự thịnh vượng.
Cờ ASEAN được lấy biểu tượng là bó lúa 10 nhánh do các nước ở Đông Nam Á chủ yếu là các nước nông nghiệp. Bó lúa 10 nhánh thể hiện ước mơ của các nhà sáng lập ASEAN cho một ASEAN với sự tham dự của 10 nước Đông Nam Á, cùng nhau gắn kết tạo dựng tình bạn và sự đoàn kết. Vòng tròn tượng trưng cho sự thống nhất của 10 quốc gia Đông Nam Á.
Thiết kế.
Cấu tạo.
Lá cờ có nền xanh với tâm là hình ảnh mười nhánh lúa được vẽ trên hình tròn đỏ viền trắng.
Màu sắc của lá cờ được tiêu chuẩn hóa như sau:
Cờ ASEAN có tỉ lệ hai cạnh là 2:3. Hiến chương ASEAN mô tả kích thước lá cờ như sau:
Biểu tượng.
Ý nghĩa biểu tượng của lá cờ được mô tả chi tiết trong Hiến chương ASEAN. Màu xanh tượng trưng cho hòa bình và ổn định, màu đỏ thể hiện lòng can trường và tính năng động, màu trắng thể hiện sự thuần khiết, và màu vàng thể hiện sự thịnh vượng.
10 nhánh lúa tượng trưng cho 10 thành viên ASEAN.
Màu sắc lá cờ – xanh dương, đỏ, trắng, vàng – đều là các màu chủ đạo trên quốc kỳ 10 nước thành viên ASEAN.
Lịch sử.
Lá cờ cũ của khối ASEAN có thiết kế tương tự lá cờ hiện thời - lá cờ này bó lúa 6 nhánh thể hiện cho năm nước sáng lập cùng với Brunei (gia nhập năm 1984) và dòng chữ "ASEAN" được viết phía dưới cành lúa này. Lá cờ cũ này có nền trắng thay vì xanh dương, viền của đường tròn và của từ "ASEAN" màu xanh lơ, hình tròn có màu vàng nhạt. Nhành lúa trên cờ có màu nâu vàng.