vietgpt/wikipedia_vi huggingface dataset:
Centre-Val de Loire

Centre-Val de Loire (tạm dịch: "Trung Bộ-Loa Cốc", trước 17 tháng 1 năm 2015 là Centre) là một vùng của nước Pháp, bao gồm 06 tỉnh Cher, Eure-et-Loir, Indre, Indre-et-Loire, Loir-et-Cher và Loiret. Thủ phủ của vùng này là thành phố Orléans.
Liên kết ngoài.
Franche-Comté

Franche-Comté từng là một vùng của nước Pháp, bao gồm bốn tỉnh: Doubs, Haute-Saône, Jura và Territoire de Belfort. Thủ phủ của vùng này là thành phố Besançon.
Đây là một khu hành chính cũ và là một tỉnh truyền thống của miền đông nước Pháp. Từ ngày 1 tháng 1 năm 2016, nó là một phần của vùng mới Bourgogne-Franche-Comté. Nó bao gồm các tỉnh hiện đại của Doubs, Jura, Haute-Saône và Territoire de Belfort. Trong năm 2009, dân số của nó là 1.168.208.
Vùng được đặt tên theo Franche Comté de Bourgogne (Hạt Burgundy miễn phí), dứt khoát tách khỏi vùng Burgundy đúng vào thế kỷ mười lăm. Năm 2016, hai nửa của Vương quốc Burgundy lịch sử được đoàn tụ, như vùng Bourgogne-Franche-Comté.
Tên "Franche-Comté" là nữ tính vì từ "comté" trong quá khứ nói chung là nữ tính, mặc dù ngày nay nó là nam tính.
Các thành phố chính là thủ đô Besançon, Belfort và Montbéliard (hai hình thức cuối cùng là aire urbaine Belfort-Montbéliard-Héricourt-Delle). Các thành phố quan trọng khác là Dole (thủ đô trước khi vùng này bị chinh phục bởi Louis XIV vào cuối thế kỷ 17), Vesoul (thủ đô Haute-Saône), Arbois ("thủ phủ rượu vang" của Jura) và Lons-le-Saunier (Thủ phủ của Jura).
Languedoc-Roussillon

Languedoc-Roussillon từng là một vùng của nước Pháp, bao gồm năm tỉnh: Aude, Gard, Hérault, Lozère và Pyrénées-Orientales. Thủ phủ của vùng này là thành phố Montpellier. Từ ngày 1 tháng 1 năm 2016, lãnh thổ này là bộ phận của vùng mới Occitanie.
Hành chính.
Nó bao gồm 5 tỉnh, và giáp giới với các vùng khác của Pháp ở vùng Provence-Alpes-Côte d'Azur, Rhône-Alpes, Auvergne, Midi-Pyrénées ở phía bên kia, và Tây Ban Nha, Andorra và biển Địa Trung Hải ở phía bên kia. Đây là khu vực cực nam của lục địa Pháp.
Văn hóa.
Ngôn ngữ.
Trước thế kỷ 20, tiếng Occitan là ngôn ngữ được sử dụng ở Languedoc, và Catalan là ngôn ngữ được sử dụng trong Roussillon. Cả hai đều chịu sức ép từ phía Pháp. Năm 2004, nghiên cứu của Chính phủ Catalonia cho thấy 65% ​​người lớn trên 15 tuổi ở Roussilon có thể hiểu được tiếng Catalan, trong khi 37% nói rằng họ có thể nói được. 
Trong những năm gần đây đã có những nỗ lực phục hồi cả hai ngôn ngữ, bao gồm cả trường trung học Catalan- thông qua các trường học La Bressola.
Văn học.
Văn học Occitan - đôi khi còn được gọi là văn học Provençal - là một văn bản của văn bản được viết bằng Occitan trong vùng Nam Pháp hiện nay. Nó bắt nguồn từ thơ của những người rải rác vào thế kỷ thứ mười một và mười hai, và gây cảm hứng cho sự nổi lên của văn học bản địa khắp Âu Châu thời trung cổ.
Rượu vang.
Vùng Languedoc-Roussillon chiếm 740.300 mẫu Anh (2.996 km2) của các vườn nho, gấp ba lần diện tích vườn nho ở Bordeaux và khu vực này đã trở thành một trung tâm sản xuất rượu vang quan trọng trong nhiều thế kỷ. Cây nho được cho là đã tồn tại ở miền Nam nước Pháp kể từ giai đoạn Pliocene - trước sự tồn tại của Homo sapiens. Những vườn nho đầu tiên của Gaul đã phát triển quanh hai thị trấn: Béziers và Narbonne. Khí hậu Địa Trung Hải và đất đai dồi dào với đất cát đá dày đến đất sét dày rất phù hợp cho việc sản xuất rượu và ước tính rằng một trong mười chai rượu vang thế giới được sản xuất trong khu vực này trong thế kỷ 20 (Robinson 1999: 395). Mặc dù số lượng lớn này nhưng ý nghĩa của khu vực thường bị bỏ qua bởi các ấn phẩm học thuật và các tạp chí thương mại, chủ yếu bởi vì rất ít rượu được sản xuất được phân loại theo một tên gọi contrôlée cho đến những năm 1980 (Joseph 2005: 190).
Rhône-Alpes

Rhône-Alpes từng là một vùng của nước Pháp, bao gồm tám tỉnh: Ain, Ardèche, Drôme, Isère, Loire, Rhône, Savoie và Haute-Savoie. Thủ phủ của vùng này là thành phố Lyon. Từ ngày 1 tháng 1 năm 2016, lãnh thổ này là bộ phận của vùng mới Auvergne-Rhône-Alpes.
Liên kết ngoài.
Provence-Alpes-Côte d'Azur

Provence-Alpes-Côte d'Azur là một vùng của nước Pháp, bao gồm sáu tỉnh: Alpes-de-Haute-Provence, Alpes-Maritimes, Bouches-du-Rhône, Hautes-Alpes, Var và Vaucluse. Thủ phủ của vùng này là thành phố Marseille. Vùng này có đường biên giới với các vùng Piemonte và Liguria của Ý.
Nhân khẩu học.
Dân số.
Khu vực Marseille là khu đông dân nhất của khu vực này với dân số thành phố là 850,636 và dân số đô thị là 1,560,921 và dân số đô thị là 1,720,941 người. Marseille là thành phố lớn thứ hai ở Pháp sau Paris và có dân số đô thị lớn thứ ba, đứng sau Paris và Lyon.
Nice là nơi có mật độ dân số lớn thứ hai trong khu vực với dân số 344.875 người và dân số đô thị là 1.005.230 người, trở thành thành phố đông dân thứ năm tại Pháp.
Nhập cư.
Theo một nghiên cứu năm 2009, gần 40% số trẻ sơ sinh ở Provence-Alpes-Côte d'Azur trong năm 2007 có ít nhất một phụ huynh có nguồn gốc di dân - chủ yếu là người Ý, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha và Maghrebi. Đây là mức cao thứ hai sau Île-de-France (Greater Paris), nơi con số này là khoảng 56% [2]. Từ những năm 1960, khu vực này đã trở thành một trung tâm nhập cư lớn vào Pháp, chủ yếu là do nhập cư Địa Trung Hải từ các nước như Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Ý, Algeria và Ma-rốc.
Các tỉnh.
Provence-Alpes-Côte d'Azur được chia thành sáu phòng ban. Đây là Alpes-de-Haute-Provence, Hautes-Alpes, Alpes-Maritimes, Bouches-du-Rhone, Var và Vaucluse.
Poitou-Charentes

Poitou-Charentes từng là một vùng của nước Pháp, bao gồm bốn tỉnh: Charente, Charente-Maritime, Deux-Sèvres, Vienne. Thủ phủ của vùng này là thành phố Poitiers. Từ ngày 1 tháng 1 năm 2016, lãnh thổ này trở thành bộ phận của vùng mới Nouvelle-Aquitaine.
Auvergne

Auvergne từng là một vùng của nước Pháp, bao gồm bốn tỉnh: Allier, Cantal, Haute-Loire và Puy-de-Dôme. Thủ phủ của vùng này là thành phố Clermont-Ferrand. Từ ngày 1 tháng 1 năm 2016, lãnh thổ này là bộ phận của vùng mới Auvergne-Rhône-Alpes.
Liên kết ngoài.
Limousin

Limousin từng là một vùng của nước Pháp, bao gồm ba tỉnh: Corrèze, Creuse và Haute-Vienne. Thủ phủ của vùng này là thành phố Limoges. Từ ngày 1 tháng 1 năm 2016, lãnh thổ này trở thành bộ phận của vùng mới Nouvelle-Aquitaine.
Liên kết ngoài.
Hoa hậu Thế giới 1998

Hoa hậu Thế giới 1998 là cuộc thi Hoa hậu Thế giới lần thứ 48 diễn ra tại Lake Berjaya Mahé Resort tại đảo Mahé, Seychelles. 86 thí sinh đến từ khắp nơi trên thế giới đã tham dự cuộc thi. Ronan Keating thành viên của ban nhạc Boyzone và Eden Harel dẫn chương trình cho các sự kiện của MTV.
Người chiến thắng trong cuộc thi này là Linor Abargil đại diện cho Israel. Cô được Hoa hậu Thế giới 1997 Diana Hayden đến từ Ấn Độ trao lại vương miện. Linor Abargil sau đó đã phát hành bộ phim tài liệu "Brave Miss World" để nói về quá trình đấu tranh của mình trong vụ cưỡng hiếp tình dục chỉ xảy ra 7 tuần trước khi diễn ra cuộc thi Hoa hậu Thế giới - nơi cô đã giành chiến thắng.
Các thí sinh.
Nhóm 1
Nhóm 2
Nhóm 3
Nhóm 4
Nhóm 5
Nhóm 6
Nhóm 7
Nhóm 8
Chú ý: Các thí sinh không nói được tiếng Anh trong quá trình phỏng vấn được viết bằng chữ "in nghiêng".
Midi-Pyrénées

Midi-Pyrénées từng là một vùng của nước Pháp, bao gồm tám tỉnh: Ariège, Aveyron, Haute-Garonne, Hautes-Pyrénées, Gers, Lot, Tarn và Tarn-et-Garonne. Thủ phủ của vùng này là thành phố Toulouse. Từ ngày 1 tháng 1 năm 2016, lãnh thổ này là bộ phận của vùng mới Occitanie.
Hoa hậu Thế giới 1997

Hoa hậu Thế giới 1997, là cuộc thi Hoa hậu Thế giới lần thứ 47 được tổ chức tại Baie Lazare, Seychelles vào ngày 22 tháng 11 năm 1997. 86 thí sinh đã cùng nhau thi đua để giành chiếc vương miện. Kết thúc cuộc thi, Diana Hayden từ Ấn Độ đã chiến thắng.
Nord-Pas-de-Calais

Nord-Pas-de-Calais đã từng là một vùng của nước Pháp, bao gồm hai tỉnh: Nord và Pas-de-Calais. Thủ phủ của vùng này là thành phố Lille.
Từ ngày 1 tháng 1 năm 2016, nó là một phần của khu vực mới Hauts-de-France. Nó bao gồm các tỉnh Nord và Pas-de-Calais. Nord-Pas-de-Calais giáp với Eo biển Anh (phía tây), Biển Bắc (tây bắc), Bỉ (phía bắc và phía đông) và Picardy (nam). Phần lớn khu vực này từng là một phần của Hà Lan (thuộc miền Nam) lịch sử, nhưng dần dần trở thành một phần của nước Pháp từ năm 1477 đến năm 1678, đặc biệt là dưới thời trị vì của vua Louis XIV. Các tỉnh của Pháp lịch sử trước Nord-Pas-de-Calais là Artois, Flanders Pháp, Pháp Hainaut và (một phần) Picardy. Những tên gọi cấp tỉnh này vẫn thường được người dân sử dụng.
Kinh tế.
Vào năm 2014, GDP Nord-Pas de Calais đạt 140 tỷ Euro, trở thành nền kinh tế lớn thứ tư của Pháp, mặc dù con số này phải được đặt trong bối cảnh dân số lớn trong khu vực. Trên thực tế, khu vực này chỉ đứng ở vị trí thứ 16 trên 24 đối với GDP bình quân đầu người vào năm 2014 với 34.422 euro.
Tỷ lệ thất nghiệp cao hơn mức trung bình của cả nước. Khoảng 11% dân số thất nghiệp vào năm 2014, đặc biệt là những người từ 18 đến 25 tuổi.
Nền kinh tế chủ yếu do ngành dịch vụ dẫn đầu, sử dụng 75% dân số lao động, tiếp theo là sản xuất (23%) và nông nghiệp (2%).
Pays de la Loire

Pays de la Loire (tạm dịch: "Loa Quốc" tức vùng sông Loire) là một vùng của nước Pháp, bao gồm năm tỉnh: Loire-Atlantique, Maine-et-Loire, Mayenne, Sarthe và Vendée. Thủ phủ của vùng này là thành phố Nantes.
Basse-Normandie

Basse-Normandie từng là một vùng của nước Pháp, bao gồm ba tỉnh: Calvados, Manche và Orne. Thủ phủ của vùng này là thành phố Caen. Ngày 1 tháng 1 năm 2016, Basse-Normandie và Haute-Normandie hợp nhất thành một vùng mang tên Normandie.
Địa lý.
Khu vực bao gồm ba tỉnh, Calvados, Manche và Orne, bao gồm một phần của Normandy theo truyền thống gọi là "Hạ Normandy" nằm phía tây sông Dives, vùng Pays d'Auge (trừ một phần nhỏ ở Upper Normandy), một phần nhỏ Của Pays d'Ouche (phần chính còn lại ở Thượng Normandy), Norman Perche, và một phần của "Pháp" Perche. Nó bao gồm 10.857 km2, 3.2% diện tích bề mặt của Pháp. 
Các huyện truyền thống của Hạ Normandy bao gồm bán đảo Cotentin và La Hague, Campagne de Caen, Norman Bocage, Bessin và Avranchin.
Kinh tế.
Nền kinh tế của khu vực này là nông nghiệp, chăn nuôi và sản xuất bơ sữa, dệt may và sản xuất trái cây trong số các ngành chính của nó. Vùng này là lãnh đạo của Pháp trong các lĩnh vực bơ, pho mát mềm, táo củ, rượu táo, tỏi tây, tỏi, lanh. Khu vực này còn nuôi nhiều con ngựa hơn bất cứ loài ngựa nào khác ở Pháp. Phần phía tây của khu vực được sử dụng chủ yếu cho nông nghiệp, do các thảo nguyên. Quặng sắt được khai thác gần Caen. Du lịch cũng là một ngành công nghiệp lớn. Vùng có các tuyến phà trực tiếp tới Anh (qua cảng Cherbourg và Caen Ouistreham).
Haute-Normandie

 
Haute-Normandie từng là một vùng của nước Pháp, bao gồm hai tỉnh: Eure và Seine-Maritime. Thủ phủ của vùng này là thành phố Rouen. Ngày 1 tháng 1 năm 2016, Haute-Normandie và Basse-Normandie hợp nhất thành một vùng mang tên Normandie.
Lịch sử.
Nó được tạo ra vào năm 1956 từ hai tỉnh: Seine-Maritime và Eure, khi Normandie được chia thành Hạ Normandie (Basse-Normandie) và Thượng Normandie (Haute-Normandie). Bộ phận này tiếp tục gây tranh cãi, và nhiều người tiếp tục kêu gọi hai khu vực phải đoàn tụ. Hai khu vực cuối cùng được sáp nhập vào ngày 1 tháng 1 năm 2016. Tên Thượng Normandie đã tồn tại trước năm 1956 và được gọi theo truyền thống đến các lãnh thổ hiện đang nằm trong vùng hành chính: Pays de Caux, Pays de Bray (không phải của Picardy), Roumois, Campagne của Le Neubourg, Plaine de Saint-André và Norman Vexin. Ngày nay, hầu hết Pays d'Auge, cũng như một phần nhỏ của Pays d'Ouche, được đặt tại Hạ Normandie. Rouen và Le Havre là những trung tâm đô thị quan trọng.
Chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại

Thuật ngữ Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại được phổ biến tại Nga và một số quốc gia thuộc khối Liên Xô cũ để chỉ một phần của cuộc Chiến tranh thế giới thứ hai kể từ 22 tháng 6 năm 1941 đến 9 tháng 5 năm 1945 chống lại Đức Quốc xã và các đồng minh ở Mặt trận Phía đông (châu Âu). Thuật ngữ này thường không được dùng bên ngoài khối Liên Xô cũ (xem Chiến tranh Xô - Đức). Đó là một thuật ngữ biểu trưng cho tình cảm ái quốc.Trong suốt thời kỳ này 8,6 triệu binh sĩ Xô Viết đã tử trận,trong đó hơn 3 triệu người chết trong khi bị bắt làm tù binh. Liên Xô đã mất tổng số 26,6 triệu nam giới và nữ giới.
Giải thích.
Thuật ngữ này khác với các thuật ngữ "Chiến tranh thế giới II" hay "Chiến tranh thế giới lần thứ hai" ở chỗ thuật ngữ của người Nga chỉ nói tới cuộc chiến giữa Đức và các đồng minh châu Âu của nó với Liên Xô. Thuật ngữ này không đề cập tới Chiến tranh Thái Bình Dương với Nhật Bản (bao gồm Chiến dịch Mãn Châu năm 1945) và cuộc chiến ở mặt trận phía Tây. Nó cũng không bao trùm các cuộc tấn công của Liên Xô vào năm 1939 vào Ba Lan và Phần Lan.
Thuật ngữ được nghĩ ra sau cuộc tấn công của quân Đức vào Liên Xô ngày 22 tháng 6 năm 1941 và được dùng với mục đích thúc giục toàn dân bảo vệ Tổ quốc Xô viết và đánh đuổi quân xâm lược. Trước đó, thuật ngữ "Chiến tranh Vệ quốc" chỉ cuộc xâm lược Nga của quân Pháp dưới thời Napoleon I, ngày nay cuộc chiến đó được biết đến với tên gọi "Chiến tranh Ái quốc năm 1812".
Thuật ngữ "Chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại" xuất hiện trên nhật báo Xô viết "Pravda" (Sự thật) ngay sau khi Đức Quốc xã xâm nhập Liên Xô, trong một bài báo dài có tiêu đề "Cuộc chiến tranh Vệ quốc vĩ đại của nhân dân Xô viết" ("Velikaya Otechestvennaya voyna sovetskogo naroda"). Trong thời kỳ xung đột, Liên Xô đã tạo ra huân chương Chiến tranh Vệ quốc để trao tặng cho các hành động anh hùng.
Mặt bậc hai

Mặt bậc hai hay mặt cong bậc hai là mặt trong không gian affine ba chiều, quỹ tích những điểm thỏa mãn phương trình bậc hai dạngformula_1
Trong đó:
Tổng quát.
Trong không gian xạ ảnh, mặt bậc hai là tập hợp những điểm formula_5 có tọa độ xạ ảnh thỏa mãn 
với ai,j không đồng thời bằng không. Với ai,j đồng thời bằng không, ta có mặt bậc hai suy biến thành mặt phẳng trong không gian metric n chiều.
Mặt trụ

Mặt trụ là mặt tạo bởi một đường thẳng l giữ nguyên phương và di chuyển sao cho luôn luôn song song với chính nó, tựa trên một đường cong ω không đồng phẳng với l.
Đường ω gọi là đường tựa, đường thẳng l gọi là đường sinh của mặt trụ.
Khi đường tựa ω là một đường đơn phẳng khép kín, ta có mặt lăng trụ.
Các loại mặt trụ.
Tùy theo bậc của đường cong ω mà người ta gọi bậc của mặt trụ. Với ω là đường cong bậc hai thì ta có mặt trụ bậc hai. "Xem thêm mặt bậc hai"
Nếu đường tựa của MT là elip, parabôn hay hypebôn thì MT được gọi là mặt trụ eliptic, parabôlic hay hypebôlic. Nếu đường tựa là một vòng tròn có mặt phẳng vuông góc với l thì ta có mặt trụ tròn xoay
Mặt nón

Trong không gian ba chiều, mặt nón là mặt tạo bởi một đường thẳng l chuyển động tựa trên một đường cong ω và luôn luôn đi qua một điểm cố định P.
Đường ω gọi là đường tựa, đường thẳng l gọi là đường sinh, điểm P gọi là đỉnh của mặt nón. Nếu ω là đường cong phẳng và kín thì phần mặt phẳng giới hạn bởi ω (được gọi là đáy) sẽ có trọng tâm, và đường thẳng nối đỉnh P với tâm của đường ω là trục của mặt trụ.
Cho đỉnh P chạy ra xa vô cùng, mặt nón sẽ suy biến thành mặt trụ.
Các loại mặt nón.
Tùy theo bậc của đường cong ω mà người ta gọi bậc của mặt nón. Với ω là đường cong bậc hai thì ta có mặt nón bậc hai. "Xem thêm mặt bậc hai".
Mặt nón bậc hai elliptic là quỹ tích những điểm trong không gian có tọa độ Đề các thỏa mãn phương trình sau:
Khi đường tựa ω là hình đa giác, ta có mặt nón kim tự tháp. Khi đường tựa ω là một đường thẳng, hoặc là một đường cong phẳng và đồng phẳng với đỉnh P, mặt nón suy biến thành mặt phẳng.
Mặt nón còn được mở rộng từ mặt nón thực sang mặt nón ảo.
Đường cong bậc hai.
Trường hợp đường tựa là một đường tròn và có điểm chiếu của đỉnh P trùng với tâm đường tròn, ta có mặt nón tròn xoay.
Khi cho một mặt phẳng cắt mặt nón tròn xoay, nếu đỉnh của mặt nón tròn xoay không nằm trên mặt phẳng cắt thì giao tuyến thu được sẽ là một đường cong bậc hai, thường được gọi là đường conic theo tên tiếng Anh của mặt nón là "cone":
Hình nón.
Nếu ta thay đường thẳng "l" bằng một đoạn thẳng "SK" trong đó điểm "S" là cố định và điểm "K" di chuyển trên ω thì khối hình giới hạn trong phần mặt nón quét bởi "SK" và hình ω được gọi là hình nón. Ở đây "SK" cũng được gọi là đường sinh. "S" là đỉnh của hình nón, và hình phẳng giới hạn bởi ω là mặt đáy.
Chiều cao của hình nón là khoảng cách từ đỉnh đến mặt đáy.
Diện tích xung quanh hình nón.
Diện tích xung quanh hình nón tròn xoay bằng nửa tích độ dài đường tròn đáy và độ dài đường sinh
formula_1
Thể tích.
Thể tích của hình nón được tính bởi một phần ba tích của chiều cao ("h") và diện tích mặt đáy (formula_2):
Hình nón thường gặp nhất có mặt đáy là hình tròn. Khi đó nếu "r" là bán kính hình tròn đáy thì thể tích hình nón bằng:
Vùng núi Shirakami

Vùng núi Shirakami (kanji: 白神山地, rōmaji: Shirakami-Sanchi, phiên âm Hán-Việt: Bạch thần sơn địa), với cách gọi khác là vùng núi Kosai (弘西山地), là một di sản thế giới được UNESCO công nhận nằm ở vùng Tōhoku, phía bắc đảo Honshū, Nhật Bản. Vùng này bao gồm khu rừng sồi Nhật Bản nguyên sinh cuối cùng từng bao phủ hầu hết khu vực miền Bắc Nhật Bản. Về mặt hành chính, Shirakami thuộc tỉnh Akita và Aomori. Trong toàn bộ khu vực có diện tích , một khu vực rộng được đưa vào danh sách di sản thế giới từ năm 1993. Trong khu vực này có rất nhiều các loài động vật quý hiếm có thể kể đến Gấu đen Nhật Bản, Tỳ linh Nhật Bản, Khỉ Nhật Bản cùng 87 loài chim.
Mô tả.
Đây là một khu vực hoang dã bao phủ một phần ba diện tích dãy núi Shirakami là nơi có khu rừng nguyên sinh còn lại lớn nhất tại Đông Á, là những gì còn sót lại của khu rừng sồi ôn đới bao phủ các ngọn đồi và sườn núi phía bắc Nhật Bản sinh trưởng từ 12.000 năm trước. Độ cao ở đây dao động từ 100 đến 1.243 mét so với mực nước biển. Sồi là loài phân bố khắp khu vực Bắc Mỹ, châu Âu, Đông Á và được cho là loài thực vật có nguồn gốc từ trước Thời kỳ băng hà cuối cùng. Do vị trí gần Biển Nhật Bản nên vùng núi đặc trưng bởi một môi trường tuyết dày đặc biệt, cho phép lưu giữ được một hệ sinh thái rừng sồi hoàn chỉnh và ổn định mà đã biến mất hầu hết trên khắp thế giới.
Hoa hậu Thế giới 1996

Hoa hậu Thế giới 1996, là cuộc thi Hoa hậu Thế giới lần thứ 46 được diễn ra ngày 22 tháng 11 năm 1996 tại thành phố Bengaluru, Ấn Độ. Các phần thi bán kết diễn ra ở quần đảo Seychelles. 88 thí sinh từ khắp nơi trên thế giới đã cùng nhau tụ hội về đây để tham dự cuộc thi. Đêm chung kết Irene Skliva đến từ Hy Lạp đã chiến thắng.
Cư Kuin

Cư Kuin (phát âm: "/Chư Quynh/", chữ viết Êđê: Čư Kuiñ) là một huyện thuộc tỉnh Đắk Lắk, Việt Nam.
Địa lý.
Huyện Cư Kuin nằm ở phía nam tỉnh Đắk Lắk, cách trung tâm thành phố Buôn Ma Thuột 19 km và có vị trí địa lý:
Huyện có diện tích 288,30 km², dân số năm 2007 là 109.770 người, mật độ dân số đạt 381 người/km².
Hành chính.
Huyện Cư Kuin có 8 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm 8 xã: Dray Bhăng (huyện lỵ), Ea Bhôk, Ea Hu, Ea Ktur, Ea Ning, Ea Tiêu, Hòa Hiệp và Cư Êwi.
Lịch sử.
Huyện Cư Kuin được thành lập vào ngày 27 tháng 8 năm 2007 trên cơ sở tách 8 xã: Cư Êwi, Dray Bhăng, Ea Bhôk, Ea Hu, Ea Ktur, Ea Ning, Ea Tiêu và Hòa Hiệp thuộc huyện Krông Ana.
Sau khi thành lập, huyện Cư Kuin có 8 xã nói trên. Trụ sở huyện đóng tại xã Dray Bhăng.
Kỷ Linh

 
Kỉ Linh (紀靈; ?-?) là vị tướng quân đội sống vào cuối đời Hán trong lịch sử Trung Quốc là cũng là nhân vật trong bộ tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa của La Quán Trung. Kỉ Linh là tướng dưới quyền của Viên Thuật, 1 thế lực phong kiến lớn thời Tiền Tam quốc. Trong Tam quốc diễn nghĩa của La Quán Trung miêu tả ông cầm 1 cây đinh ba nặng hơn 50 cân.
Năm 196, Kỉ Linh theo lệnh Viên Thuật dẫn 3 vạn quân đến Tiểu Bái đánh Lưu Bị nhưng bị Lã Bố ngăn lại và giảng hòa cho 2 bên. Về sau, Lưu Bị theo Tào Tháo tiêu diệt Lã Bố rồi sau đó theo Tào Tháo về triều đình. Viên Thuật lúc bấy giờ ở Hoài Nam vì xa xỉ quá độ nên dân chúng nổi lên làm phản rất nhiều, muốn đến Hà Bắc nương nhờ Viên Thiệu. Lưu Bị nghe tin đó bèn xin Tào Tháo đi đánh Viên Thuật. Viên Thuật sai Kỉ Linh dẫn 5 vạn quân ra nghênh chiến bị Trương Phi dùng xà mâu đâm chết. Sau đó Viên Thuật cũng bệnh chết.
Capoeira

Capoeira là một môn võ thuật xuất phát từ Brasil, có nguồn gốc châu Phi, được các nô lệ người da đen bí mật du nhập và truyền bá, ngụy trang thành những vũ điệu trong những nghi lễ tôn giáo. Cái tên Capoeira do người da đỏ ở Brasil đặt. Nó có nghĩa là "trảng bụi mọc lại sau khi bị cắt", đó cũng là nơi người da đen tới sinh hoạt. Ở Brasil có các cuộc thi đấu giữa những hội Capoeira khác nhau.
Capoeira vốn có một hiệu lực về mặt chiến đấu đến đáng sợ. Đó là một nghệ thuật tập hợp nhiều nghệ thuật khác. Nó là thứ trò chơi nhào lộn, vừa là âm nhạc, vừa là thơ ca. Từ đó người ta sáng tác ra các bài hát, chế tạo ra các nhạc cụ, cùng khai phá những phương pháp chiến đấu độc đáo. Có thể nói Capoeira ngày nay có một sức hấp dẫn lạ lùng, nó đã đi chu du khắp thế giới, chinh phục mọi tầng lớp xã hội. Từ bình dân tới thượng lưu đều say mê luyện tập. Ở một số vùng, nhất là ở châu Mỹ La Tinh.
Giống như các môn võ thuật khác, Capoeira cũng có các cấp đai. Đai ở đây là những sợi dây mảnh bện lại, màu đỏ là đai cao nhất và chỉ người thầy mới có quyền đeo. Mỗi nhóm có màu đai và cấp bậc khác nhau tùy theo yêu cầu và luật của nhóm đó. Mỗi năm người ta làm lễ phong đai một lần gọi là Batizado. Chỉ có đai Mestre mới được trao đai cho học sinh. Tính kỉ luật của Capoeira rất cao như các môn khác. Capoeira là một môn võ mà có thể luyện tập và học hỏi không ngừng. Một Capoeirist mới nhập môn phải thực hiện bài đầu tiên trước mọi người. Trong buổi lễ nhập môn này nhiều bậc thầy tới dự và người mới nhập môn sẽ "đấu" với một trong số họ. Để nhận ân huệ và được phong biệt danh, người đấu phải thực hiện thành công đòn "dencao", tức đòn chân đẩy đối phương bật ra sau. Nếu mông đối phương chạm đất thì coi như anh ta thắng và trở thành Capoeirist.
Capoeira ngày xưa là môn võ giết chóc đáng sợ do bản năng sinh tồn của các nô lệ.Ngày nay, bản tính nhân đạo của võ thuật đã làm Capoeira bỏ đi những đòn hiểm ác để Capoeira gần gũi và xóa bỏ bức màn ngăn cách giữ các con người.vulcan.
Giới luật

Giới luật, hay giáo luật, là những luật lệ của các tổ chức tôn giáo, giao hội quy định về những điều chức sắc, chức việc, tín đồ của tôn giáo được làm hay không được làm. Một số giới luật tôn giáo tiêu biểu trên thế giới như:
Hải chiến Hoàng Hải

Hải chiến Hoàng Hải ( "Kōkai kaisen" ), một trận hải chiến của Chiến tranh Nga-Nhật, là một trận chiến diễn ra ngày 10 tháng 8 năm 1904. Trong Hải quân Nga, nó được gọi là Trận chiến ngày 10 tháng 8.
Bối cảnh.
Đội tàu Thái Bình Dương thứ nhất của Hải quân Đế quốc Nga, dưới sự chỉ huy của Đô đốc Wilgelm Vitgeft, đã bị mắc kẹt tại Cảng Lữ Thuận kể từ khi có phong tỏa của Hải quân Đế quốc Nhật Bản bắt đầu từ ngày 8 tháng 2 năm 1904 với Hải chiến cảng Lữ Thuận. Từ cuối tháng 7 đến đầu tháng 8, khi Hải quân Đế quốc Nhật Bản bao vây cảng Lữ Thuận, quan hệ giữa Đô đốc Vitgeft và Tổng đốc Yevgeny Alexeiev ngày càng xấu đi. Tổng đốc Alexeiev, một cựu đô đốc, người thích một cuộc phá vây công kích để cho Đội tàu Thái Bình Dương thứ nhất có thể kết nối với Đội tàu Vladivostok và do đó tạo một lực lượng hải quân đủ mạnh để thách thức hạm đội Nhật. Đô đốc Vitgeft tin rằng chỉ đơn giản cứ neo đậu lại và đóng góp một phần vũ khí cho cuộc chiến trên bộ là cách an toàn nhất, và ông được các sĩ quan trong hạm đội và các thuyền trưởng hậu thuẫn.
Alexeiev đã gọi điện cho St. Petersburg, và Sa hoàng Nicholas II đã phúc đáp rằng ông hoàn toàn chia sẻ ý kiến của Tổng đốc. Do phải đối mặt với một chiếu chỉ của hoàng đế và sự đe dọa truy tố, Đô đốc Vitgeft đã không thể trì hoãn thêm nữa và đã quyết định phá vây khỏi cảng và chạy đến Vladivostok.
Thương vong.
Tổng số thương vong của quân Nga trong cuộc chiến là 343 người chết và bị thương trên boong trên đường đi về cảng Lữ Thuận. Nhật Bản công nhận có 226 người chết và bị thương. Trong vòng một vài ngày, Nhật đã có thể sửa chữa hư hỏng tàu của mình, đạt được tình trạng hoàn toàn có khả năng đủ tham chiến, còn đội tàu của Nga thì để mặc cho tình trạng ọp ẹp hư hỏng.
Về mặt chiến thuật, trận chiến là hòa, so không có tàu lớn nào của hai bên tổn thất lớn. Về mặt chiến lược, thắng lợi của trận chiến này thuộc về Nhật Bản do Nga đã không bao giờ cố vượt ra biển khơi. Đến tháng 12 năm 1904, các trận lục chiến đã đổ về xung quanh cảng Lữ Thuận và pháo binh hạng nặng sớm được đưa đến cho tàu chiến của Nga bên trong cảng Lữ Thuận; sinking or damaging all of the survivors of the Yellow Sea Battle.
Tổng Bí thư

Tổng Bí thư (hay tên gọi tương đương là Bí thư thứ nhất) là chức vụ cao nhất trong Đảng Cộng sản (nếu như chức Chủ tịch đảng không còn nữa) tại một số quốc gia xã hội chủ nghĩa, là chức vụ lãnh đạo cao nhất trên thực tế ("de facto") tại các quốc gia này, hiện còn các nước Việt Nam, Trung Quốc, Triều Tiên, Lào, Cuba. Đây là tên gọi tắt của:
Nung cảm ứng

Nung cảm ứng là quá trình nung nóng hợp kim hay kim loại dựa trên nguyên tắc cảm ứng điện từ. Nung cảm ứng thường được thực hiện bởi các lò tần số.
Nguyên lý.
Khi một vật dẫn có dòng điện xoay chiều chạy qua xung quanh nó sẽ xuất hiện từ trường biến thiên. Nếu đặt trong từ trường này một chi tiết kim loại hay hợp kim thì do sự biến thiên của từ trường sẽ sinh ra một suất điện động cảm ứng và trong kim loại sẽ xuất hiện một dòng điện có cùng tần số đèn cảm ứng.
Khi dùng dòng điện có tần số rất cao (tới hàng ngàn đến chục ngàn héc (Hz)) thì dòng điện trong vật kim loại cũng sẽ có tần số cao tương ứng, do đó phát sinh nhiệt và kim loại được nung nóng.
Dòng điện cảm ứng xuất hiện và phân bố lớn nhất ở bề mặt lớp kim loại nên sự phát sinh nhiệt sẽ xuất hiện ở phần bên ngoài của chi tiết kim loại. Như vậy nhiệt độ vật kim loại sẽ nóng mạnh nhất từ ngoài và giảm dần vào phía trong, do đó nung cảm ứng ở các lò tần số thường được sử dụng cho việc tôi bề mặt.
Cụm cảng hàng không

Cụm cảng hàng không là một khái niệm về chức năng quản lý của một trung tâm hàng không dân dụng của một khu vực, một vùng, một miền nhất định.
Hai mươi sân bay tại Việt Nam với hoạt động dân sự thường xuyên, được phân chia thành ba cụm cảng hàng không, tương ứng với ba miền: bắc, trung và nam và thuộc Cục hàng không dân dụng Việt Nam.
Tại Việt Nam, các sân bay không có hoạt động hàng không dân sự mà chỉ có hoạt động hàng không quân sự sẽ không chịu sự quản lý của các Cụm cảng hàng không mà chịu sự quản lý của Bộ Quốc phòng Việt Nam.
DIN

DIN có thể là:
Tuyên Đức

Tuyên Đức là một tỉnh cũ thuộc Tây Nguyên, thời Việt Nam Cộng hòa. Từ năm 1976, tỉnh được sáp nhập vào tỉnh Lâm Đồng.
Địa lý.
Tỉnh Tuyên Đức nằm trên độ cao 1.000 mét so với mực nước biển có vị trí địa lý:
Diện tích toàn tỉnh là 4.704 km². Tỉnh lỵ đặt tại thị xã Đà Lạt.
Địa hình.
Phần lớn tỉnh Tuyên Đức là núi và rừng thông, các ngọn núi cao là Chu Yan Sin 2.405 mét, Bi Doup 2.267 mét, Lâm Viên (Lang Biang) 2.163 mét, Yan Cung Klang 2.000 mét, Dan Scha 1.956 mét, Hon Nga 1.948 thước, Chu Yên Du 1.913 mét...
Khí hậu.
Do nằm ở vị trí cao nên thời tiết Tuyên Đức mát dịu quanh năm. Mùa nắng từ tháng 11 đến tháng 4, tương đối lạnh. Mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 10, mưa nhiều và ẩm ướt.
Sông ngòi.
Sông suối ở đây rất nhiều, đa phần chảy vào sông Đồng Nai. Những sông chính là sông Đa Nhim, sông Cam Ly, sông Đa Dung và sông Krong Kno, ba sông này đều đổ vào sông Đồng Nai ở ranh giới hai tỉnh Lâm Đồng và Tuyên Đức.
Lịch sử.
Tỉnh Tuyên Đức được thành lập theo Sắc lệnh số 261-NV ngày 19/5/1958 của Tổng thống Việt Nam Cộng hòa, trên cơ sở địa phận đô thị Đà Lạt và quận Dran của tỉnh Lâm Đồng.
Tỉnh Tuyên Đức gồm 3 quận, 11 tổng, 28 xã (theo Nghị định số 592-BNV/NC7/NĐ ngày 30/10/1958 của Tổng thống Việt Nam Cộng hòa):
Ngày 7/9/1967, tỉnh lỵ tỉnh Tuyên Đức được dời khỏi thị xã Đà Lạt đến xã Tùng Nghĩa, quận Đức Trọng.
Địa bàn tỉnh Tuyên Đức cũ hiện nay tương ứng với thành phố Đà Lạt và các huyện Đức Trọng (trừ xã Ninh Gia), Đơn Dương, Lạc Dương, Đam Rông và một phần huyện Lâm Hà cùng thuộc tỉnh Lâm Đồng ngày nay.
Giao thông.
Ba quốc lộ quan trọng đi ngang qua tỉnh là quốc lộ 21, 20 và 11. Có sân bay Liên Khương.
Dân cư.
Dân cư sống tại Tuyên Đức phần lớn là người Thượng, với các sắc tộc Koho, Chill, Sré, Mạ Churu và Eaglai
Tôn giáo.
Các tôn giáo chính là đạo Phật, Cao Đài, đạo Thiên Chúa, đạo Tin Lành. Một số dân tộc Thượng vẫn thờ thần linh như Thần sông, núi, lửa, và vẫn giữ một số phong tục tập quán riêng.
Kinh tế.
Trồng lúa (lúa sạ, lúa cấy và lúa rẫy), hoa màu (rau cải, khoai lang, khoai tây, hành tây, cà rốt, su su, cải hoa, ngô, sắn, tỏi...), cây ăn trái (dâu tây, đu đủ, chuối, mận tây, xoài, bơ, chuối "la-ba" nổi tiếng ngon), cây công nghiệp (cà phê và trà, với số lượng sản xuất cao), hoa ôn đới (hoa hồng và hoa đào...).
Rừng Tuyên Đức có nhiều lâm sản quý giá như huỳnh đàn, trắc, bách diệp, cẩm lai, ngô tùng, sao, bạch tùng, thông tre, nhựa thông và thông ba lá dùng làm bột giấy...
Danh sách thành phố Pháp

 
Đây là bảng danh sách các thành phố lớn của Pháp được xếp theo quy mô dân số. Các số liệu theo cuộc điều tra dân số năm 1999 của Viện thống kê và nghiên cứu kinh tế quốc gia Pháp ("Institut national de la statistique et des études économiques",INSEE) và sự ước tính dân số vào tháng 1 năm 2005.
Những con số này chỉ tính nội ô thành phố. Bảng xếp hạng theo số liệu của năm 2005.
Chuyến bay 269 của One-Two-GO Airlines

Ngày Chủ Nhật, 16 tháng 9 năm 2007, Chuyến bay số 269 của hãng hàng không One-Two-GO Airlines đã rơi sau khí chạm vào đường băng một cách nặng nề trong khi đang cố gắng hạ cánh dưới trời mưa nặng hạt và gió thổi tạt ngang tại Sân bay quốc tế Phuket ở đảo nghỉ mát Phuket của Thái Lan. Chiếc McDonnell Douglas MD-82, đã rời Bangkok từ Sân bay Don Mueang vào lúc 3h30 sáng Giờ Đông Bắc Mỹ và dự kiến hạ cánh tại Phuket lúc 4h50 giờ Đông Bắc Mỹ, đã trượt ra khỏi đường băng, nứt ra làm đôi và nổ bùng lên ngọn lửa sau một nỗ lực có vẻ muốn thực hiện một cú bay lên lại.
123 hành khách và 7 phi hành đoàn ở trên máy bay. BBC News đã tường trình rằng có ít nhất 88 hành khách đã bị tử vong. 
Ban An toàn Giao thông Quốc gia cũng biểu thị ý định trợ giúp điều tra.
Những người sống sót.
88 người, bao gồm 2 phi công đã thiệt mạng. Xác các nạn nhân thu lượm được từ vụ rơi này đã được đặt ở thính đường tại nhà ga của Sân bay Phuket do thiếu các hộp ướp lạnh tại các bệnh viện địa phương. Phần lớn các nạn nhân bị mắc kẹt trong máy bay và bị thiêu sống trong cabin và một số bị thiêu cháy không nhận diện được. Để gia tăng công tác khắc phục, Bộ trưởng ngoại giao Úc Alexander Downer nói đất nước ông đã đề nghị phái một tổ nhận dạng nạn nhân đặc biệt đến đây. 55 người chết là người nước ngoài, và người ta tin rằng tất cả đều là công dân từ Australia, Úc và một người từ Ireland. Công ty mẹ của hãng One-Two-Go Airlines, Orient Thai Airlines, và hãng hàng không quốc gia Thái Lan Thai Airways, đã tổ chức các chuyến bay đặc biệt cho các thân nhân các hành khách. Thai Airways cũng gửi một đội hỗ trợ các gia đình đến Phuket để giúp các thân nhân xử lý vụ rơi này. Do sân bay vẫn còn đóng cửa đối với các chuyến bay, những người thân sẽ bay đến Krabi gần đó trước khi được chở tới Phuket bằng xe bus.
Hai bệnh viện địa phương chữa trị cho những nạn nhân bị thương đã cung cấp con số như sau:
1 người Úc, 1 người Áo, 8 người Anh quốc, 2 người Hà Lan, 4 người Đức, 3 người Iran, 3 Ai Len, 2 người Israel, 1 người Italia, 2 người Thụy Điển, 14 người Thái
Dâu gai

Dâu gai hay còn gọi là mỏ quạ, mỏ quạ ba mũi, hoàng lồ, vàng lồ, vàng lồ ba mũi, cây bớm, sọng vàng, gai mang, gai vàng lồ, ắc ó, thồ lồ, nam phịt (tiếng Tày), xuyên phá thạch (danh pháp khoa học: Maclura tricuspidata ) là một loài thực vật thuộc họ Dâu tằm (Moraceae), có nguồn gốc Đông Nam Á và Đông Á. Người Trung Quốc gọi nó là chá (柘). Chùa Đàm Chá (潭柘寺) tại Bắc Kinh lấy tên theo cây này.
Mô tả.
Cây bụi, thân mềm yếu, nhiều cành vươn dài tạo thành bụi, có nhựa mủ trắng, chịu khô hạn. Thân và cành có nhiều gai, gai già thường cong xuống giống mỏ con quạ nên gọi là cây mỏ quạ. Vỏ thân màu xám có chấm trắng. Rễ hình trụ có nhiều nhánh, mọc ngang rất dài, có thể xuyên qua đá nên có tên là xuyên phá thạch. Lá mọc so le, hình trứng thuôn, hai đầu nhọn, mặt lá nhẵn bóng, mép nguyên. Cụm hoa hình cầu, đường kính 7-10mm, màu vàng nhạt, mọc thành đôi hay mọc đơn ở kẽ lá, màu vàng nhạt. Hoa đơn tính, đực cái khác gốc. Quả màu hồng hợp thành quả kép.
Thành phần hóa học.
Rễ và lá chứa flavonoit.
Công dụng.
Lá tươi rửa sạch bỏ cọng giã nhỏ hoặc nấu cao đắp chữa các vết thương phần mềm. Nếu vết thương thường xuyên thủng, đắp hai bên, băng lại. Rễ chữa thấp khớp, phù thũng, ứ huyết, bế kinh, bị đánh tổn thương.
Thôn

Thôn là tổ chức dân cư cấp cơ sở tại các vùng nông thôn Việt Nam, Trung Quốc và Đài Loan.
"Thôn" là âm Hán Việt của từ tiếng Hoa 村 (bính âm: "cūn"), được du nhập vào Việt Nam theo trào lưu Hán hóa và Hán học trước đây. Tại nhiều vùng ở Bắc Bộ không có phân biệt "thôn" - "làng": khi "nói Nôm" thì dùng ví dụ "làng Gừng", "thôn Gừng" (không dùng "Gừng thôn"), còn trong văn tự Hán Việt (gọi là "nói Chữ", ví dụ trong bài cúng bằng văn Hán Việt) thì dùng "Khương thôn". Tuy nhiên cũng có vùng có quan niệm và sử dụng khác nhau giữa "thôn" và "làng", nêu ở mục dưới.
Trong "phân cấp hành chính Việt Nam" hiện nay thì thôn không phải là một đơn vị hành chính nhà nước. Thôn là cấp cơ sở không pháp nhân dưới cấp xã để quản lý dân cư ở vùng sử dụng từ này, và cấp tương đương là khu dân cư hoặc khu phố (ở thành thị) hoặc làng/bản/buôn/sóc/ấp (ở nông thôn) tùy theo vùng.
Tại Trung Quốc theo "phân cấp hành chính Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa" thì trong hệ 5 cấp, cấp thứ 5 ở vùng nông thôn thì gọi là "thôn". Thôn không phải là cấp chính quyền chính thức mà là tổ chức tự quản của cộng đồng dân cư.
Tại Việt Nam.
Thôn là một hình thức tổ chức xã hội quan trọng nhất của nông thôn người Việt (Kinh). Miền nam Việt Nam các tỉnh từ Bình Phước, Đồng Nai, Bà Rịa - Vũng Tàu trở xuống phía nam gọi là ấp.
Thôn bao gồm một số xóm. Có ý kiến cho thôn là làng; có ý kiến cho thôn là một phần của làng, ví dụ như ở xã Trường Yên, Hoa Lư gồm 7 làng với 16 thôn. 7 làng ở Trường Yên gồm: Yên Trung, Yên Thượng, Yên Thành, Yên Hạ, Yên Trạch, Chi Phong, Lạc Hối. 16 thôn ở Trường Yên gồm: thôn Đông, thôn Đoài, thôn Nam, thôn Bắc, thôn Trung, thôn Tam Kỳ, thôn Trường An, thôn Chi Phong, thôn Tự An, thôn Trường Sơn, thôn Trường Thịnh, thôn Trường Xuân, thôn Tân Kim, thôn Vàng Ngọc, thôn Yên Trạch, thôn Đông Thành. Làng Yên Thành gồm 4 thôn Đông, Đoài, Nam, Bắc trong khi làng Chi Phong chính là thôn Chi Phong.. Xã Thượng Mỗ, Đan Phượng có 2 làng là làng Thượng Mỗ và làng Phù Trung nhưng có tới 8 thôn. Cụ thể, làng Thượng Mỗ gồm 7 thôn, từ thôn 1 tới thôn 7; làng Phù Trung gồm 1 thôn là thôn 8.
Từ thế kỉ 15 trở về sau, thông thường vài thôn hợp thành một xã, đôi khi thôn lớn là xã. Cư dân trong thôn thường có hai mối quan hệ: quan hệ láng giềng và quan hệ họ hàng. Thôn thường có hương ước, tín ngưỡng, thờ thành hoàng ở đình. Hiện nay trong hệ thống hành chính mới của Việt Nam, đơn vị cấp cuối cùng là xã. Những làng họp lại thành xã đều được gọi là thôn. Nhà nước Việt Nam ban hành trong phạm vi toàn quốc quy chế thôn, xem đó là điểm tụ cư dưới xã, có tính chất tự quản. Cư dân bầu ra trưởng thôn và một bộ phận giúp việc để điều hành công việc của thôn.
Điều nhuộm

Điều nhuộm hay còn gọi là điều màu, cà ri (danh pháp hai phần: Bixa orellana) là một loài cây bụi hay cây gỗ nhỏ thuộc họ Điều nhuộm ("Bixaceae"), có nguồn gốc từ khu vực nhiệt đới của châu Mỹ. Trong tiếng Nahuatl tên gọi của nó là "achiotl", nghĩa là cây bụi. Trong tiếng Tupi tên gọi của nó là "urucu". Nó được trồng tại khu vực này và tại khu vực Đông Nam Á, do người Tây Ban Nha đưa tới đây trong thế kỷ 17. Nó là nguồn cung cấp chính cho một loại chất màu tự nhiên, gọi là annatto có màu vàng đỏ, sản xuất từ quả. Điều nhuộm có hoa màu hồng và quả có gai màu đỏ tươi, chứa các hạt màu đỏ. Quả khô và cứng thành dạng quả nang màu nâu.
Quả không ăn được nhưng được thu hoạch để lấy hạt, trong đó có chứa chất bixin, thành phần chính của annatto. Nó có thể được chiết ra bằng cách ngâm hạt vào trong nước. Nó được dùng để tạo màu thực phẩm, chẳng hạn như bơ, cá và dầu ăn. Nó cũng là thành phần chính trong một loại gia vị kiểu México gọi là "recado rojo", tức "bột điều nhuộm nhão". Hạt điều nhuộm được sử dụng làm phụ gia màu gần như không vị trong ẩm thực Mỹ Latinh, Jamaica và Philippines.
Miêu tả.
Cây cao 5–10 m, dạng bụi. Lá đơn mềm, nhẵn, hình ba cạnh, đầu nhọn. Hoa tương đối lớn, có màu tía hay trắng, mọc thành chùy ngắn ở đầu cành. Quả mọc chùm, hình tim, đỏ tươi đến nâu khô khi chín, trên mặt có gai mềm, mở bằng hai van, mỗi mảnh mang chứa nhiều hạt. Hạt hơi có dạng lập phương trên một cuống ngắn, xung quanh tẽ nở thành áo hạt ngắn màu đỏ.
Thành phần hóa học.
Quả chứa nhiều vitamin A (khoảng 3,2 g cho mỗi 100 g quả), ngoài ra còn có nhiều selenium, magnesi, calci.
Sử dụng.
Làm màu nhuộm.
Tại Đông Nam Á, người ta thu hái hạt để làm chất nhuộm màu, chính vì thế mà loài này có tên gọi điều nhuộm. Hạt điều nhuộm đã được thổ dân châu Mỹ sử dụng từ rất lâu để làm thuốc màu vẽ lên cơ thể, đặc biệt là môi, vì thế mà đôi khi nó còn được gọi tại khu vực này như là "cây son môi". Điều nhuộm còn được dùng làm chất nhuộm màu thực phẩm (mã châu Âu E160b).
Lãi suất danh nghĩa

Lãi suất danh nghĩa, là thuật ngữ tài chính và kinh tế học để chỉ tỷ lệ lãi trên giá trị danh nghĩa của một khoản tiền vay hoặc đầu tư... với hàm ý nó là tỷ lệ lãi chưa được điều chỉnh ảnh hưởng của lạm phát hoặc ảnh hưởng của việc tính lãi kép.
Lãi suất danh nghĩa và lãi suất thực tế.
Lãi suất danh nghĩa (với hàm ý chưa điều chỉnh ảnh hưởng của lạm phát) là lãi suất đã bao gồm cả những tổn thất do lạm phát gây ra do sự gia tăng của mức giá chung. Quan hệ giữa lãi suất danh nghĩa và lãi suất thực tế được biểu thị bằng các công thức sau:
Trên thực tế, tỷ lệ lạm phát sau đó có thể khác với tỷ lệ lạm phát dự kiến nên không thể biết trước một cách chắc chắn được lãi suất thực tế còn lãi suất danh nghĩa thì có thể biết trước được một cách chắc chắn khi công bố.
Lãi suất danh nghĩa và lãi suất hiệu quả.
Lãi suất danh nghĩa(với hàm ý chưa điều chỉnh ảnh hưởng của việc tính lãi gộp) là lãi suất được công bố cho một kỳ nào đó của đơn vị thời gian cơ sở (đơn vị thời gian cơ sở thường là năm). Lãi suất được công bố sẽ không có ý nghĩa đầy đủ nếu không đi kèm với số kỳ được tính gộp lãi. Hai mức lãi suất danh nghĩa được công bố với kỳ hạn khác nhau sẽ không thể so sánh được với nhau nếu không quy về cùng một kỳ được tính gộp lãi. Lãi suất hiệu quả cho phép làm điều đó bằng cách quy đổi lãi suất danh nghĩa về lãi suất kép theo công thức sau:
TH1: Khi Lãi suất danh nghĩa được công bố là 1 năm
Trong đó: r là lãi suất hiệu quả, i là lãi suất danh nghĩa và n là số kỳ được tính gộp lãi trong năm.
Trong đó, m là số tháng của kỳ hạn của khoản vay
TH2: Khi Lãi suất danh nghĩa được công bố dưới 1 năm
Trong đó: r là lãi suất hiệu quả, i là lãi suất danh nghĩa và n là số kỳ được tính gộp lãi trong năm.
Cách tính toán này khác về căn bản với cách tính lãi suất đơn giản hay thường được gọi là lãi suất đơn ở chỗ nó tính gộp cả lãi suất tính trên phần lãi được hưởng (lãi mẹ đẻ lãi con). Công thức trên cũng cho thấy khi số kỳ được tính gộp lãi lớn thì sự khác biệt giữa lãi suất hiệu quả và lãi suất danh nghĩa sẽ rất lớn. Về bản chất, lãi suất hiệu quả cho biết tỷ lệ lãi thực tế trên một khoản cho vay hoặc đầu tư mà người cho vay hoặc nhà đầu tư thu được trên giá trị của khoản vay hoặc đầu tư đó trong một chu kỳ cho vay so với chu kỳ của lãi suất Danh nghĩa. Trong thực tế, các ngân hàng đều công bố lãi suất danh nghĩa và tính toán lãi suất hiệu quả dựa trên số kỳ tính gộp lãi.
Gánh nặng thuế

Gánh nặng thuế là một thuật ngữ kinh tế chỉ người phải đóng thuế. Thông thường, các nhà kinh tế phân biệt hai loại "gánh nặng thuế ban đầu" và "gánh nặng thuế cuối cùng". Gánh nặng thuế ban đầu là những người phải tiếp xúc với cơ quan thu để nộp thuế. Gánh nặng thuế cuối cùng là những người thực sự chịu khoản thuế dù đó có phải là người tiếp xúc với cơ quan thu để nộp hay không. Ví dụ, trong trường hợp thuế tiêu thụ, người sản xuất hàng hóa là người tiếp xúc với cơ quan thu và nộp thuế cho cơ quan này. Họ là người chịu gánh nặng thuế ban đầu. Nhưng thuế này được đưa vào giá bán hàng hóa. Vì thế, người thực sự phải chịu số thuế này là người tiêu dùng. Họ là người chịu gánh nặng thuế cuối cùng. Các sắc thuế gián thu là các sắc thuế mà gánh nặng thuế ban đầu và gánh nặng thuế cuối cùng khác nhau. Còn với các sắc thuế trực thu, vì người nộp thuế và người chịu thuế là một, nên chỉ có một gánh nặng thuế.
Phân tích gánh nặng thuế là công việc phân tích xem nhóm dân cư chịu thuế nào trong xã hội bị thiệt nhiều hơn do việc ban hành một sắc thuế. Phân tích gánh nặng thuế được tiến hành đầu tiên bởi các nhà kinh tế học trọng nông ở Pháp. Tuy nhiên, phải đến sau Chiến tranh thế giới thứ hai, công việc này mới trở thành một lĩnh vực nghiên cứu thu hút sự tham gia của nhiều nhà kinh tế.
Với các sắc thuế có thuế suất lũy tiến, người có thu nhập cao hơn hay có nhiều tài sản hơn là người chịu thuế nhiều hơn. Còn với các sắc thuế có thuế suất lũy thoái, người có thu nhập thấp hơn hay tài sản ít hơn là người chịu thuế nhiều hơn.
Để đánh giá việc phân bổ gánh nặng thuế giữa các nhóm dân cư, các nhà kinh tế tiến hành tính thuế suất thực (còn gọi thuế suất hiệu dụng, thuế thực sử) cho từng nhóm theo công thức sau:
Thuế suất này càng cao nghĩa là càng chịu nhiều thuế. Nếu một sắc thuế dành thuế suất thực cao hơn cho nhóm dân cư có thu nhập thấp hơn thì sắc thuế đó vi phạm nguyên tắc công bằng của thuế.
Xem thêm.
Gánh nặng thuế quá mức
.us

.us là tên miền quốc gia cấp cao nhất (ccTLD) của Hoa Kỳ, được thành lập năm 1985. Những người đăng ký tên miền.us phải là công dân, tổ chức Hoa Kỳ, hoặc cơ quan nước ngoài có mặt ở Hoa Kỳ. Phần lớn người đăng ký trong nước đã đăng ký .com, .net, .org và những gTLD khác, ngoài.us, tên miền mà theo truyền thống chủ yếu được dùng bởi nhiều chính phủ liên bang và tiểu bang (mặc dù bất kỳ cơ quan nào cũng có quyền lựa chọn đăng ký tên miền.us). Cụ thể hơn, tên miền .gov và .mil đã được dùng riêng cho Mỹ.
Những người quản lý ban đầu của.us là Jon Postel của Viện Khoa học Thông tin tại Đại học Nam California. Ông quản lý.us theo hợp đồng con USC/ISI ký với SRI Quốc tế (người giữ hợp đồng.us và Tên miền cấp cao nhất dùng chung với Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ) và sau đó là Giải pháp Mạng (người giữ hợp đồng.us và tên miền cấp cao nhất dùng chung với Tổ chức Khoa học Quốc gia). Người đăng ký chỉ có thể đăng ký tên miền cấp 3 hoặc cao hơn theo nhánh địa lý và tổ chức. Đại đa số tên miền con địa lý ở.us được ủy quyền cho nhiều cơ quan tư nhân khác nhau và người đăng ký.us sẽ đăng ký với cơ quan ủy quyền tại cấp mà họ muốn đăng ký, chứ không trực tiếp với cơ quan quản lý.us. Tuy nhiên, từ tháng 4 năm 2002, tên miền cấp 2 đã được mở để đăng ký. Tên miền.us hiện được quản lý bởi NeuStar Inc. dưới hợp đồng với Bộ Thương mại Hoa Kỳ.
Từ khi ban hành chính thức tên miền.us là tên cấp 2, nó đã được sử dụng và phát triển bởi một số công ty tư nhân và cư dân địa phương. Mã quốc gia.us không còn dành riêng cho các cơ quan chính phủ.
Tên miền cấp hai quản lý bởi tiểu bang.
Những tên sau là lấy từ tên viết tắt bưu chính dành cho tiểu bang:
Thủ tướng Bangladesh

Thủ tướng Bangladesh trên thực tế, là chức vụ có quyền lực chính trị nhất ở Bangladesh. Tổng thống Bangladesh được xem là có chức vụ cao hơn Thủ tướng, nhưng chỉ giữ chức vụ phần lớn mang tính lễ nghi hình thức. Thủ tướng có quyền điều hành thực tế đối với chính phủ, và là người đứng đầu nội các của quốc gia này.
Thủ tướng được Tổng thống bổ nhiệm căn cứ trên tình hình của ở trong "Jatiya Sangsad" (Quốc hội Bangladesh). Thủ tướng luôn luôn là người lãnh đạo của đảng lớn nhất (hay liên hiệp) ở trong "Jatiya Sangsad" và phải tin tưởng "Jatiya Sangsad" để cầm quyền.
Đôi khi có một số tranh cãi ai là người nên được xem là Thủ tướng. Mashiur Rahman cầm quyền dưới chức vụ "Bộ trưởng cao cấp". Ngoại trừ các lãnh đạo lâm thời (nhưng bao gồm Mashiur Rahman, Bộ trưởng cao cấp), đã có 11 Thủ tướng Bangladesh. Một người, Khaleda Zia, đã giữ chức vụ này 3 nhiệm kỳ bao gồm hai nhiệm kỳ liên tục nhau. Bà cũng giữ kỷ lục về tổng số thời gian giữ chức thủ tướng lâu nhất. Tuy nhiên, Sheikh Hasina Wazed lại giữ kỷ lục sát nút về thời gian nắm quyền thủ tướng "không gián đọan", với nhiệm kỳ của bà dài hơn một vài tuần so với nhiệm kỳ thứ nhất của Khaleda Zia.
Danh sách tổng thống Bangladesh

Tổng thống Bangladesh, theo quy định của Hiến pháp Bangladesh, là nguyên thủ quốc gia của Bangladesh. Tổng thống Bangladesh là chức vụ chức vụ cao hơn Thủ tướng, nhưng chỉ giữ chức vụ phần lớn mang tính lễ nghi hình thức. Thủ tướng mới chính là có quyền điều hành thực tế đối với chính phủ, và là người đứng đầu nội các của quốc gia này.
Tổng thống có quyền bổ nhiệm và miễn nhiệm Thủ tướng dựa trên tình hình chiếm lĩnh số ghế trong Quốc hội "Jatiya Sangsad" (Quốc hội Bangladesh). Đương nhiên, Tổng thống luôn phải bổ nhiệm Thủ tướng là người lãnh đạo của đảng lớn nhất (hay liên hiệp) ở trong "Jatiya Sangsad".
Tham khảo.
Rulers - list of rulers of Bangladesh
Alexander Hamilton

Alexander Hamilton (11 tháng 1 năm 1757 hoặc 1755 – 12 tháng 7 năm 1804) là một sĩ quan quân đội, luật sư, chính trị gia, chuyên gia tài chính người Mỹ. Ông là một nhà lập quốc Hoa Kỳ và là Bộ trưởng Ngân khố đầu tiên, người đã thiết lập hệ thống tài chính - ngân hàng, đặt nền móng cho nền kinh tế Mỹ, khi trở thành Bộ trưởng Ngân khố ông mới 32 tuổi. Ông là một trong những luật sư lập hiến đầu tiên của Mỹ, là một lãnh đạo trong Hội nghị Lập hiến Hoa Kỳ năm 1787.
Năm 1787, Hamilton cùng James Madison và John Jay soạn thảo tập "Luận cương Chủ nghĩa Liên bang" "(The Federalist Papers)", mục đích nhằm để thúc đẩy việc phê chuẩn Hiến pháp Hoa Kỳ. Đây là vài câu trong đoạn mở đầu của "Luận văn Liên bang số 1 (Federalist No. 1)"
Có thể nhận thấy rằng người dân của đất nước này có quyền định đoạt một vấn đề rất quan trọng [...] chính là liệu các xã hội loài người có thể thiết lập một chính phủ tốt bằng việc suy xét và chọn lựa hay không, hay liệu họ mãi mãi phải dựa vào may rủi và vũ lực vì lí do thể chế chính trị. Nếu điều trên đúng thì cơn khủng hoảng mà chúng ta đang gặp phải này cũng đích thực chính là thời đại mà đã đến lúc chúng ta phải đưa ra quyết định; và bầu cử sai chính là nỗi bất hạnh chung của nhân loại.
It has been frequently remarked that it seems to have been reserved to the people of this country, by their conduct and example, to decide the important question, whether societies of men are really capable or not of establishing good government from reflection and choice, or whether they are forever destined to depend for their political constitutions on accident and force. If there be any truth in the remark, the crisis at which we are arrived may with propriety be regarded as the era in which that decision is to be made; and a wrong election of the part we shall act may, in this view, deserve to be considered as the general misfortune of mankind.
Trong thời kỳ Chiến tranh Cách mạng Mỹ, Hamilton là đại uý pháo binh, là một trợ tá về hậu cần cho tướng George Washington, chỉ huy ba tiểu đoàn trong trận chiến ở Yorktown. Dưới thời Tổng thống Washington, Hamilton trở thành Bộ trưởng Ngân khố. Trong vai trò là một Bộ trưởng Ngân khố và là bạn thân cận của Washington, Hamilton có ảnh hưởng rộng lớn các chính sách trong những năm thành lập chính phủ.
Hamilton là một trong những người thành lập Đảng Liên bang, một đảng phái chính trị đầu tiên của Mỹ. Sự nghiệp chính trị của ông đầy vinh quang nhưng rất nhiều biến cố, dù chưa bao giờ đạt đến đỉnh quyền lực, trở thành Tổng thống Mỹ, song những gì Alexander Hamilton đã làm có ảnh hưởng rộng lớn sâu sắc đến sự phát triển của Mỹ, ông là một trong ít khuôn mặt luôn được người Mỹ nhớ tới.
Hamilton chết trong một cuộc đấu súng với Phó Tổng thống Aaron Burr (Phó tổng thống thứ ba của Hoa Kỳ dưới thời Thomas Jefferson).
Buôn

Buôn (bôn), hay plây (plei, pơlây, pơlơi, palây) hay kon (kung), là đơn vị cư trú, đồng thời là đơn vị xã hội cơ sở thấp nhất tồn tại ở các tộc người thuộc nhóm ngôn ngữ Môn-Khmer (như người Mạ, Chil, Cơ Ho ở Lâm Đồng) và các dân tộc thuộc ngữ tộc Malay-Polynesia (như Ê Đê, Gia Rai, Chăm), tập trung chủ yếu ở Tây Nguyên và dọc Trường Sơn.
"Buôn" phần nào có thể coi tương đương như làng của người Việt (Kinh), bản của các dân tộc Tày, Thái.
Mỗi làng gồm một số lớn (hay nhỏ) các hộ gia đình (từ vài chục đến vài trăm) thuộc các nhóm huyết thống khác nhau. Quy mô mỗi làng phụ thuộc vào điều kiện đất đai, môi trường, điều kiện phát triển kinh tế, xã hội từng vùng. Các nhà trong làng thường được bố trí xung quanh ngôi nhà công cộng (nhà rông của người Ba Na, nhà gơl của người Cơ Tu), nơi sinh hoạt cộng đồng của cả làng. Mỗi làng quản lý một vùng đất rừng và đất rẫy để luân canh canh tác. Từng làng có bộ máy tự quản, gồm người trưởng làng ("tơm plây", "khoa buôn") và những người giúp việc, trong đó những người già làng có tiếng nói quan trọng vì có nhiều kinh nghiệm trong sản xuất, hiểu biết về phong tục và lễ nghi cổ truyền. Bộ máy tự quản dựa vào tập quán luật tục để điều hành và quản lý mọi sinh hoạt cộng đồng. Tính cộng đồng là đặc trưng cơ bản của làng các dân tộc này. Ngày nay, nhiều làng hợp thành một xã, tổ chức hành chính cấp cơ sở ở nông thôn Nhà nước đêga.