vietgpt/wikipedia_vi huggingface dataset:
An Nam đô hộ phủ

An Nam đô hộ phủ (chữ Hán: 安南都護府) là tên gọi Việt Nam thời Bắc thuộc lần 3, từ năm 679 đến năm 866, với bộ máy cai trị của nhà Đường trên vùng tương ứng với một phần tây nam Quảng Tây (Trung Quốc), Miền Bắc và miền Trung Việt Nam ngày nay, có địa bàn từ Hà Tĩnh trở ra.
Đô hộ phủ (chữ Hán: 都護府) là các cơ quan quản lý các khu vực biên giới của một số triều đại phong kiến Trung Quốc.
Hành chính.
Tháng 8 năm Điều Lộ thứ nhất (679), nhà Đường đổi Giao Châu đô đốc phủ (lập năm 624) thành An Nam đô hộ phủ, bao gồm 12 châu với 59 huyện:
Tên gọi.
Năm 757, nhà Đường đổi là An Nam đô hộ phủ, chín năm sau lấy lại tên cũ. Năm 825, lị sở An Nam đô hộ phủ đặt tại Tống Bình (Hà Nội ngày nay). Chức quan đứng đầu An Nam đô hộ phủ là Kinh lược sứ. An Nam đô hộ phủ không được xem ngang hàng như các "quân" - đơn vị hành chính ở Trung Quốc đương thời. Cho tới năm 866, Đường Ý Tông theo thỉnh cầu của Cao Biền, thăng An Nam đô hộ phủ làm Tĩnh Hải quân.
Lịch sử.
Năm 687, các thủ lĩnh người Việt là Lý Tự Tiên và Đinh Kiến nổi dậy, giết chết vị quan nhà Đường là Lưu Diên Hựu. Nhà Đường phái Tào Huyền Tĩnh sang trấn áp.
Cuối thế kỷ 7, đạo Hồi và người Ả rập đã có mặt tại Giao Châu.
Năm 713, Mai Thúc Loan lãnh đạo một cuộc nổi dậy của người Việt, chiếm được lị sở Tống Bình, giữ được độc lập trong vòng 10 năm. Nhà Đường phải huy động 10 vạn quân mới tái chiếm được.
Năm 757 - 758, các thương nhân người Ba Tư và Ả Rập nổi dậy làm loạn ở thành Tống Bình.
Năm 761 -767, Abe no Nakamaro (阿倍仲麻呂, tức là Triều Hành) người Nhật Bản du học và làm quan cho nhà Đường được cử làm người đứng đầu An Nam đô hộ phủ.
Năm 767, các thế lực quân sự Srivijaya từ đảo Java (các tư liệu lịch sử cũ gọi là Chà Và) tấn công vào Chu Diên.
Năm 791, hào trưởng người Việt là Phùng Hưng, đánh chiếm được thành Tống Bình, giữ độc lập được một thời gian.
Cuối thế kỷ 8, Cảnh giáo đã xuất hiện tại Giao Châu.
Đầu thế kỷ 9, Hoàn vương quốc (tiền thân là Lâm Ấp) tấn công biên giới phía Nam. Năm 808, tiết độ sứ là Trương Chu tấn công Hoàn vương quốc và giành thắng lợi.
Năm 819, thủ lĩnh người Việt là Dương Thanh nổi dậy giết quan nhà Đường là Lý Tượng Cổ, giữ được 2 năm thì bị dẹp.
Từ năm 846, Nam Chiếu nhiều lần tấn công An Nam đô hộ phủ. Mãi đến năm 866, Cao Biền mới đánh lui được hoàn toàn quân Nam Chiếu.
Trong quan hệ ngoại giao đời sau.
Khác với tên gọi Tĩnh Hải quân sau đó chỉ được các triều đình phương Bắc dùng làm một tên gọi Việt Nam trong vòng 50 năm sau khi tên gọi này chấm dứt (968), tên gọi An Nam được các triều đình phương Bắc dùng gần như suốt thời kỳ quân chủ để gọi Việt Nam.
Dù không còn là "đô hộ phủ" khi Việt Nam đã chính thức độc lập, có quốc hiệu và niên hiệu riêng, tên gọi "An Nam" vẫn được dùng trong quan hệ ngoại giao với Trung Quốc. Nhiều vua Việt Nam từ thời Lý tới thời Tây Sơn đã nhận danh hiệu "An Nam quốc vương" do vua Trung Quốc phong.
Những người đứng đầu.
Trong thời gian tồn tại từ năm 679 đến 866, An Nam đô hộ phủ gồm có những người đứng đầu (với chức danh khác nhau) sau đây (danh sách không đầy đủ, những người chết vì cuộc chiến tại An Nam đô hộ phủ có tên "in nghiêng"):
! Thứ tự
! Thời vua
! Chức danh
! Tên họ
! Niên đại
Herman Melville

Herman Melville (1 tháng 8 năm 1819 – 28 tháng 9 năm 1891 đều tại Thành phố New York) là một nhà văn, nhà viết truyện ngắn, nhà thơ, nhà văn tiểu luận người Mỹ. Ông nổi tiếng với tác phẩm Moby Dick. Những tiểu thuyết đầu tiên của ông là những tác phẩm bán chạy và ăn khách nhất, nhưng danh tiếng của Melville tụt thê thảm vài năm sau đó. Quãng thời gian Melville qua đời cũng là quãng thời gian mà ông gần như bị lãng quên, tuy nhiên tiểu thuyết dài nhất của ông, Moby Dick - một tác phẩm được coi là thất bại thời ông còn sống - đã được khám phá lại ở thế kỉ 20 và đã được coi là một trong những kiệt tác hàng đầu của văn học Mỹ cũng như thế giới.
Tác phẩm.
Các tác phẩm khác.
"Correspondence", Ed. Lynn Horth. Evanston, IL and Chicago: Northwestern University Press and The Newberry Library (1993). ISBN 0-8101-0995-6 
"Journals", Ed. Howard C. Horsford with Lynn Horth. Evanston, IL and Chicago: Northwestern Univ. Pr. and The Newberry Library (1989). ISBN 0-8101-0823-2
George Eliot

Mary Anne Evans (sinh 22 tháng 11 năm 1819 - mất 22 tháng 12 năm 1890), được biết đến phổ biến với bút danh George Eliot, là một nhà văn tiểu thuyết người Anh. Bà là một trong những nhà văn tiên phong của thời đại Victoria. Những tiểu thuyết của bà, phản ánh đời sống trung lưu tại miền nông thôn nước Anh, nổi tiếng với những mô tả hiện thực đơn giản, tình cảm, tâm lý, sự hiểu biết.
George Eliot sử dụng bút danh nam cho các tác phẩm, như bà đã từng nói, để đảm bảo rằng tác phẩm của bà được chú trọng. Dù những nhà văn nữ có thể xuất bản thoải mái dưới tên của họ, như Eliot muốn đảm bảo rằng mình không bị coi là một nhà văn lãng mạn đơn thuần. Chính yếu tố bổ sung này có thể đã bảo vệ bà khỏi sự xoi mói vào đời sống riêng tư, và bảo vệ bà khỏi những scandal liên quan tới người chồng George Henry Lewes.
Tác phẩm.
Thơ.
Những bài thơ của George Eliot bao gồm:
Đại

Đại trong tiếng Việt có thể chỉ:
Pau

Pau có thể đề cập đến:
Yến Lan

Yến Lan (1916-1998), tên thật là Lâm Thanh Lang, là một nhà thơ, nhà viết kịch Việt Nam. Ông còn có bút danh khác là Xuân Khai.
Tiểu sử.
Yến Lan sinh ngày 2 tháng 3 năm 1916, quê tại thị trấn Bình Định, huyện An Nhơn (nay là phường Bình Định, thị xã An Nhơn), tỉnh Bình Định. Ông nội Yến Lan là nhà nho, thuộc dòng Minh Hương ở Phúc Kiến. Mồ côi mẹ năm 6 tuổi, Yến Lan sống bằng nghề dạy học tư và viết văn. Ông sáng tác thơ từ sớm và cùng với Hàn Mặc Tử, Chế Lan Viên, Quách Tấn hợp thành Bàn thành tứ hữu (bốn người bạn thơ đất Bình Định) nổi tiếng trên thi đàn lúc đó. Trong giai đoạn này, ông cùng Hàn Mặc Tử, Chế Lan Viên sáng tác theo trường phái "Thơ loạn" (còn gọi là "Thơ điên") với những trăng, xương, máu, hồn ma... trong thơ. Sau Cách mạng tháng Tám, ông là Uỷ viên văn hoá Cứu quốc Bình Định (1947–1949); là Uỷ viên văn hoá kháng chiến Nam Trung Bộ, trưởng đoàn kịch "Kháng chiến". Từ 1950 đến 1954 ông làm công tác văn hoá văn nghệ ở Bình Định. Sau 1954, Yến Lan tập kết ra Bắc, trở thành hội viên Hội Nhà văn Việt Nam từ năm 1957, làm việc tại "Nhà xuất bản Văn học" và tham gia phong trào Nhân văn - Giai phẩm. Sau khi thống nhất đất nước năm 1975, ông trở về công tác tại Hội văn nghệ Bình Định và mất tại đây ngày 5 tháng 10 năm 1998.
Ông được truy tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật năm 2007. Hiện nay tại Khu phố Hòa Cư, phường Nhơn Hưng, thị xã An Nhơn, Bình Định có Nhà Lưu niệm nhà thơ Yến Lan.
Thành tựu nghệ thuật.
Nổi tiếng từ Phong trào Thơ mới với "Bến My Lăng" bất hủ, sau này Yến Lan được đánh giá cao với thơ tứ tuyệt.
Nhà thơ, nhà phê bình Trúc Thông đã nhận xét: "Trong số lưa thưa bậc hảo hán của thơ tứ tuyệt Việt Nam hiện đại, Yến Lan thuộc loại "bố già". Một "bố già" hiền lành. Không cân quắc, ngang tàng, vang động. Nhưng vẫn đầy cốt cách trong cung cách âm thầm... Trong tứ tuyệt Yến Lan thường nén lại một nông nỗi thở dài. Có khá nhiều cám cảnh. Nhưng cốt cách nghệ sĩ, cốt cách tứ tuyệt đã gây cho người đọc một sự kính trọng".
Sông San Juan (Nicaragua)

Sông San Juan (tiếng Tây Ban Nha: río San Juan) là một con sông dài 190 km chảy ra từ phía đông nam của hồ Nicaragua thuộc Nicaragua, gần khu vực biên giới với Costa Rica, trong phạm vi các rừng mưa nhiệt đới để đổ vào biển Caribe. Từ Bartola tới vùng châu thổ cửa sông thì bờ sông phía nam tạo thành biên giới giữa Nicaragua và Costa Rica, trong khi toàn bộ con sông trong suốt cả chiều dài của nó thuộc về lãnh thổ của Nicaragua.
Tại thượng nguồn, giữa hồ Nicaragua và El Castillo, lòng sông rộng và nước chảy êm đềm, với các khu vực dân cư tương đối đông đúc cùng các bãi chăn thả ven hai bờ. Từ El Castillo trở đi lòng sông hẹp và dòng chảy mạnh. Hai bờ là rừng mưa nhiệt đới và dân cư thưa thớt. Tại đoạn này có khu bảo tồn La Reserva Indio-Maíz. Trên sông có nhiều hòn đảo nhỏ thuôn dài được che phủ bằng thảm thực vật nhiệt đới. Cách cửa sông khoảng 25 km thì sông chia ra thành nhiều nhánh, tạo thành khu vực đồng bằng châu thổ với nhiều đảo và phá.
Trên sông San Juan các tàu thuyền lớn có thể qua lại, ngoại trừ khu vực có lòng hẹp và chảy nhanh.
Lịch sử.
Bắt đầu từ năm 1502, Cristoforo Colombo, trong chuyến đi thứ tư của mình tới Tân thế giới, đã bắt đầu cố gắng tìm kiếm hành trình đi biển về phía tây trong khu vực biển Caribe. Năm 1525, những người Tây Ban Nha đầu tiên đã tới khu vực sông San Juan và tiến vào hồ Nicaragua tới tận Granada ở phía tây bắc hồ này. Tuy nhiên, cố gắng của họ để tìm kiếm đường thông ra Thái Bình Dương không thu được kết quả gì. Những người Tây Ban Nha gọi con sông này là "Rio Desaguadero".
Trong thế kỷ 17 những kẻ cướp biển thường xuyên đi qua sông này để tới cướp bóc thành phố giàu có Granada. Ngoài ra, các tàu thuyền của người Anh cũng bắt đầu tới đây, vì thế những người Tây Ban Nha vào năm 1672 đã quyết định xây dựng một pháo đài tại El Castillo nhằm bảo vệ và ngăn ngừa sự xâm lấn. Pháo đài này hoàn thành năm 1675.
Vào cuối thế kỷ 19 đã có một dự án nối Thái Bình Dương với Đại Tây Dương thông qua sông San Juan và hồ Nicaragua. Nó là dự án cạnh tranh với dự án kênh Panama, nhưng cuối cùng đã không được thực hiện. Ý tưởng của dự án đã được nhắc lại trong thập kỷ 1990, bao gồm khả năng về các hành trình khác trong phạm vi quốc gia này. Dự án Ecocanal đã thu được sự nhượng bộ từ phía Quốc hội Nicaragua để mở cửa trở lại sông San Juan cho giao thông thủy thương mại bằng sà lan.
Cảnh quan.
Trong lòng sông San Juan có một loài cá mập có thể sống trong các khu vực nước ngọt là cá mập bò ("Carcharhinus leucas"), chúng cũng có thể di cư tới tận hồ Nicaragua. Sông San Juan và vịnh San Juan còn là khu vực có phong cảnh đẹp và là nơi nghỉ ngơi thư giãn tốt.
Shevchenko

Shevchenko là một họ (tên) của người Ukraina. Ở Wikipedia tiếng Việt, các mục từ sau nói về những người mang họ Shevchenko.
Ngoài ra, tên gọi này còn được đặt cho nhiều địa danh như:
Hồ Managua

Hồ Managua (hay hồ Xolotlán) (vị trí tâm hồ tại ) là một hồ tại Nicaragua. Tên gọi trong tiếng Tây Ban Nha của nó là Lago de Managua hay Lago Xolotlán. Hồ này dài tối đa khoảng 65 km (40 dặm) và rộng tối đa 25 kms (15 dặm). Tương tự như tên gọi của hồ Nicaragua, tên gọi của nó là do những người Tây Ban Nha đặt ra từ "Mangue" (để chỉ bộ lạc Mánkeme) và "agua" ("nước"). Thành phố Managua, thủ đô của Nicaragua, nằm ở phía tây nam hồ này.
Hồ Managua hiện tại bị ô nhiễm nặng, một phần là do Kodak đã thải thủy ngân vào hồ trong thập niên 1950, nhưng chủ yếu là do các hệ thống nước thải từ thủ đô đổ vào. Mặc dù bị ô nhiễm, nhưng một số người dân Managua vẫn sống dọc theo các bờ hồ và vẫn ăn cá đánh bắt được từ đây.
Nước hồ này từng dâng cao tới 3 m (10 ft) trong 5 ngày khi cơn bão Mitch đổ bộ vào đây năm 1998, phá hủy toàn bộ nhà cửa của nhiều người dân sống ven hồ.
Hồ này thông với hồ Nicaragua bằng sông Tipitapa; tuy nhiên, do ô nhiễm nặng nên cá mập bò từ hồ Nicaragua không bén mảng tới hồ Managua.
Steve Fossett

James Stephen Fossett (22 tháng 4 năm 1944 - mất tích 3 tháng 9 năm 2007) là một nhà triệu phú người Mỹ và ông đã lập được nhiều kỷ lục mang tính quốc tế, hiện tại ông đang bị mất tích.
Tiểu sử.
Steve Fossett sinh tại tiểu bang Tennessee, Mỹ. Sau khi tốt nghiệp thạc sĩ kinh doanh tại Đại học Washington ông bắt đầu hoạt động kinh doanh. Steve Fossett nhanh chóng tạo dựng được gia tài hàng triệu USD. Sau đó, ông thành lập các công ty tài chính và cho tới nay ông đã có hàng trăm triệu USD.
Các kỷ lục.
Steve Fossett được Liên đoàn Hàng không quốc tế (FAI) cấp giấy chứng nhận 93 kỷ lục và Hội đồng thuyền buồm thế giới công nhận 23 kỷ lục. Ít nhất 60 kỷ lục của ông đến nay vẫn chưa bị phá. Ông từng bơi qua eo biển Manche giữa Pháp và Anh, từng nhiều lần bay quanh thế giới, từng leo hơn 400 ngọn núi, trong đó có đỉnh Matterhorn ở Thụy Sĩ và ngọn Kilimanjaro ở Tanzania.
Ngày 19 tháng 6 năm 2002 ông khởi hành từ Northam (Úc) bay vòng quanh thế giới không nghỉ trên khinh khí cầu Spirit of Freedom và trở về ngày 3 tháng 7 năm 2002.
Năm 2005, Fossett trở thành người đầu tiên trên thế giới một mình lái máy bay không nghỉ vòng quanh thế giới mà không cần tiếp nhiên liệu.
Bị mất tích.
Vào lúc 8 giờ 45 (giờ địa phương) ngày 3 tháng 9 năm 2007, Fossett lái chiếc máy bay một động cơ bay vào sa mạc Nevada để tìm địa điểm cho việc thực hiện một kỷ lục mới nhưng ông đã không trở về.
Người ta huy động một lực lượng cứu hộ khổng lồ gồm 45 máy bay để tìm kiếm ông. Tháng 9 năm 2008, các điều tra viên tìm ra phần thi hài gần chiếc máy bay đổ nát, được cho là của Fossett, gần Mammoth Lakes, California.
Quốc lộ 20

Quốc lộ 20 là tuyến đường quốc lộ dài 264 km đi qua hai tỉnh Đồng Nai và Lâm Đồng, Việt Nam. Được xây dựng vào năm 1920 và khánh thành vào năm 1933, Quốc lộ 20 có nhiều đèo dốc, trong đó có đèo Bảo Lộc và đèo Mimosa.
Nó là 1 cung đường đi qua có nhiều địa hình nhất, bao gồm đồng bằng, bình nguyên, bình sơn nguyên (cao nguyên thấp), cao nguyên với độ cao từ 100m - 1500m.
Quốc lộ 20 bắt đầu từ Ngã ba Dầu Giây, thuộc thị trấn Dầu Giây, huyện Thống Nhất, tỉnh Đồng Nai, nơi giao với Quốc lộ 1 và kết thúc tại Ngã ba Đơn Dương, thuộc thị trấn D'Ran, huyện Đơn Dương, tỉnh Lâm Đồng, nơi giao với Quốc lộ 27.
Chiều dài đoạn đường giữa mỗi tỉnh.
Tỉnh Đồng Nai.
Tuyến đường đi qua 3 huyện trên địa phận tỉnh Đồng Nai là huyện Thống Nhất (Km 0 - Km 17), huyện Định Quán (Km 17 - Km 55), huyện Tân Phú (Km 55 - Km 75) với tổng chiều dài là 75 km.
Tỉnh Lâm Đồng.
Trên địa phận tỉnh Lâm Đồng, tuyến đường đi qua 5 huyện và 2 thành phố: huyện Đạ Huoai (Km 75 - Km 104), thành phố Bảo Lộc (Km 104 - Km 129), huyện Bảo Lâm (Km 129 - Km 135), huyện Di Linh (Km 135 - Km 177), huyện Đức Trọng (Km 177 - Km 220), thành phố Đà Lạt (Km 220 - Km 259) và huyện Đơn Dương (Km 259 - Km 264) với tổng chiều dài là 189 km.
Danh sách các cung đường đèo.
Quốc lộ 20 là cung đường nhiều đường đèo dốc và đây là danh sách các cung đường đèo nằm trên tuyến đường này (chỉ ở địa phận tỉnh Lâm Đồng):
Lưu lượng giao thông.
Quốc lộ 20 là tuyến đường giao thông chính từ thành phố Hồ Chí Minh đi Đà Lạt và ngược lại. Đây là một trong những tuyến đường khá năng động có lưu lượng giao thông tương đối cao. Khách du lịch và hàng hoá là hai loại hình vận chuyển chính trên tuyến này. 
Trong đó, lưu lượng khách du lịch chủ yếu là từ thành phố Hồ Chí Minh và một số nơi khác di chuyển đến thành phố Đà Lạt. Ngược lại, từ Đà Lạt hàng hoá được vận chuyển qua quốc lộ 20 chủ yếu là rau củ, nông sản của thành phố đi cung cấp đến các nơi khác.
Từ 22 giờ đến 5 giờ sáng, lượng xe lưu thông trên quốc lộ 20 chủ yếu là xe chở hành khách và xe chở rau củ. Vào các dịp lễ tết hoặc mùa cao điểm du lịch, tuyến đường vẫn thường xuyên sảy ra tình trạng kẹt xe do lượng du khách đột biến đổ về hướng thành phố Đà Lạt trước lễ và trở về sau kỳ nghỉ lễ.
Langston Hughes

Langston Hughes (1 tháng 2 năm 1901 – 22 tháng 5 năm 1967) là một nhà thơ, nhà văn, nhà viết kịch Mỹ.
Tiểu sử.
Langston Hughes sinh ở Joplin, Missouri; là con trai của Carrie Langston Hughes và James Nathaniel Hughes. Sau khi học xong bậc trung học Langston Hughes làm giáo viên dạy tiếng Anh ở México và có một thời gian sống ở châu Âu. Năm 1924 nhà thơ Vachel Lindsay phát hiện ra nhà thơ tương lai Langston Hughes, động viên và giúp Hughes in tập thơ đầu tiên "Weary Blues" (Những khúc Blues buồn, 1926). Khi đã bắt đầu nổi tiếng Hughes mới vào học Đại học Lincoln và tốt nghiệp năm 1929. Năm 1943 nhận bằng tiến sĩ Văn chương của Đại học Lincoln, năm 1963 nhận bằng tiến sĩ Văn chương thứ hai của Đại học Howard. Năm 1932 đi sang Liên Xô, sau đó sang Trung Quốc, Nhật Bản. Năm 1937 sang Tây Ban Nha và trở về Mỹ.
Langston Hughes là tác giả của 16 tập thơ, nhiều tiểu thuyết, truyện ngắn, kịch và truyện viết cho thiếu nhi. Đáng kể nhất có thể kể đến các tập thơ: "Shakespeare in Harlem" (Shakespeare ở Harlem, 1942), "One Way Ticket" (Vé một chiều, 1949), "Montage of a Dream Deferred" (Dựng lại giấc mơ bị hoãn, 1951), "The Panther and the Lash" (Con báo và cái roi, 1967); các vở kịch: "Mulatto" (Người da ngăm, 1935), "Black Nativity" (Giáng sinh đen, 1961); các tập truyện: "Laughing to Keep From Crying" (Cười để khỏi khóc, 1952), "The Big Sea" (Biển lớn, 1940); tiểu thuyết: "Not Without Laughter" (Cười qua nước mắt, 1930)... Một đặc điểm của thơ Langston Hughes là sự kết hợp nhiều thể loại và sử dụng những bài hát dân gian của người da đen.
.tz

.tz là tên miền quốc gia cấp cao nhất (ccTLD) của Tanzania. 
Đăng ký ở cấp 3 dưới các tên cấp 2 sau:
Phá Tam Giang

Phá Tam Giang là một phá nằm trong hệ đầm phá Tam Giang - Cầu Hai. Diện tích phá Tam Giang khoảng 52 km², trải dài khoảng 24 km theo hướng tây tây bắc-đông đông nam từ cửa sông Ô Lâu đến cửa sông Hương, thuộc địa phận của thành phố Huế và hai huyện Phong Điền, Quảng Điền thuộc tỉnh Thừa Thiên Huế. Tọa độ trung tâm phá khoảng . Phá Tam Giang là một phá lớn của Việt Nam, chiếm khoảng 11% diện tích đầm phá ven bờ của cả nước.
Độ sâu của phá này từ 2–4 m, có nơi sâu tới 7 m. Hàng năm khai thác trên vùng đầm phá hàng nghìn tấn hải sản, cá, tôm các loại. Hiện nay có kế hoạch nghiên cứu đầu tư xây dựng cầu qua Phá Tam Giang để có điều kiện phát triển kinh tế và du lịch tại vùng này.
Phá Tam Giang trong văn hóa Việt Nam.
Phá Tam Giang với cửa Thuận An và sông Hương là thủy lộ chính lên kinh thành Huế nên ngày xưa ai thượng kinh đều phải vượt phá. Tuy là đầm nhưng vì có sóng nên ca dao có câu:
Giải thích: Phá Tam Giang là nơi giao điểm của các con sông, cửa ra biển hẹp nên có nhiều vùng nước xoáy, sóng to gió lớn dễ gây lật thuyền nên thuyền bè không dám qua lại. Sau này quan Nội tán Nguyễn Khoa Đăng đã cho lính cải tạo mở rộng cửa và đáy phá nên các tai nạn đã thuyên giảm đáng kể.
Vào thập niên 1970, trong giai đoạn ác liệt của cuộc chiến tranh Việt Nam, nhạc sĩ Trần Thiện Thanh đã phổ nhạc cho một bài thơ của Tô Thùy Yên và đặt tên bài hát là "Chiều trên phá Tam Giang". Bài hát có đoạn: "Chiều trên phá Tam Giang, anh chợt nhớ em. Nhớ sao là nhớ..."
Chợ nổi là một trong những đặc trưng của vùng đầm phá lớn nhất Đông Nam Á này. Các phiên chợ nổi thường bắt đầu từ 4h sáng và tan khi bình minh ló rạng (thường vào khoảng 6-7h). Không đông đúc và đa dạng như các phiên chợ nổi ở miền Tây Nam Bộ, chợ nổi ở đây chủ yếu là bán các loại thủy sản của vùng đầm phá.
William Carlos Williams

William Carlos Williams (thường viết tắt là WCW; 17 tháng 9 năm 1883 – 4 tháng 3 năm 1963) là một nhà thơ Mỹ, một gương mặt quan trọng của thơ ca Mỹ thế kỷ 20.
Tiểu sử.
William Carlos Williams sinh tại Rutherford, New Jersey. Bố là William George Williams - người Anh di cư sang Mỹ, mẹ là Helene Raquel Williams – người gốc Pháp sinh ở Puerto-Rico. Năm 1902 vào học khoa y ở Đại học Pennsylvania. Thời sinh viên kết bạn với Ezra Pound, Marianne Moore và Hilda Doolittle. William Carlos Williams cả đời hành nghề bác sĩ ở thành phố quê hương và cứ khoảng 2 năm lại in một tập thơ. Những tác phẩm đáng kể nhất của ông có thể kể đến: "In the American Grain" (Trên đất Mỹ, 1925) – sách về những danh nhân nước Mỹ, "The Great American Novel" (Tiểu thuyết vĩ đại của nước Mỹ, 1923) – viết về tiểu thuyết Ulysses của James Joyce, "The White Mule" (Con lừa trắng, 1938) – tiểu thuyết về trẻ sơ sinh, "Spring and All" (Mùa xuân và tất cả, 1923) – tập thơ, "Collected Later Poems" (Tuyển tập thơ thời kỳ sau, 1950), "Paterson" (Tập thơ, 1946–1958).
William Carlos Williams là nhà thơ đã làm thay đổi diện mạo thơ ca Mỹ hiện đại. Ông là nhà thơ góp phần quan trọng nâng cao ý thức về tính đặc thù của văn chương Mỹ. Một nền văn chương đề cao sự cụ thể, tính địa phương, và sự trực tiếp trong ngôn ngữ. Ông quan niệm ngôn ngữ thơ phải có khả năng truyền đạt trực tiếp, như cái cách mà nó được sử dụng trong đàm thoại hàng ngày. Ông phản đối ngôn ngữ "gợi mở" nghệ thuật của T. S. Elliot, gọi tác phẩm Đất hoang là "một thảm họa vĩ đại". Thơ, theo ông, phải mang tính đặc thù địa phương, cụ thể và chính xác. Khẩu hiệu thơ nổi tiếng của Williams: "không ý tưởng, chỉ bằng vào sự vật". Dưới đây là một bài thơ rất nổi tiếng trong thập niên 1920.
Bài thơ là một câu gồm 14 từ rất đơn giản, không vần điệu và không sử dụng một thủ thuật nào cả. Nhìn sự vật và hiện tượng theo một cách mới mẻ như vốn có, không theo những khuôn phép cũ – đó là đòi hỏi của thơ Mỹ hiện đại mà William Carlos Williams là một trong những người đi đầu. Trong tinh thần này, Williams hoàn toàn đi ngược lại những nhà hiện đại chủ nghĩa đương thời như T.S. Elliot, Wallace Stevens. Ông khước từ tính biểu tượng của sự vật trong thơ. Tuy vậy, trong trường ca "Paterson", viết vào lúc cuối đời, nhiều hình ảnh trong thơ ông cũng mang tính biểu tượng. Với trường ca "Paterson", ông cho thấy những tầng lớp phức tạp của kiểu thơ trí tuệ mà trước đây ông khước từ. Williams Carlos Williams được tặng giải thưởng thơ năm 1950. Năm 1963 được tặng huy chương vàng của Viện nghệ thuật Quốc gia và giải Pulitzer. Ông là nhà thơ ảnh hưởng đến nhiều tên tuổi nổi tiếng như Allen Ginsberg, Charles Olson, Denise Levertov, Robert Creeley, Robert Lowell...
Ogden Nash

Frederic Ogden Nash (19 tháng 8 năm 1902 – 19 tháng 5 năm 1971) – nhà thơ trào phúng Mỹ, tác giả của những tập thơ châm biếm chua cay mà nhẹ nhàng.
Tiểu sử.
Ogden Nash sinh ở Rye, New York. Sau khi học xong St. George's School (Middletown, Rhode Island), Nash vào học Đại học Harvard nhưng một năm sau nghỉ học, trở về St. George's dạy học. Một thời gian Nash làm việc ở công ty quảng cáo, sau đó tập trung toàn bộ cho thơ ca. Năm 1950 được bầu làm thành viên của Viện Văn học và Nghệ thuật Quốc gia. Ông mất ở Baltimore năm 1971.
Thành tựu đặc sắc nhất của Nash là thơ trào phúng. Ông biết cách châm biếm một cách chua cay thói khoa trương và lố bịch. Một trong những đặc điểm của thơ ông là cứ sau một câu ngắn lại một câu rất dài nhưng vẫn có vần điệu và niêm luật rất chặt chẽ. Bài thơ "The Christmas That Almost Wasn’t" (Lễ Giáng sinh hầu như chưa xảy ra, 1957) được coi là bài thơ tiêu biểu cho phong cách thơ của Nash.
Tác phẩm.
Các tập thơ tiêu biểu:
Raúl González

Raúl González Blanco (sinh ngày 27 tháng 6 năm 1977 tại Madrid, Tây Ban Nha), thường được gọi đơn giản là Raúl, là một cựu cầu thủ bóng đá người Tây Ban Nha chơi ở vị trí tiền đạo.
Phần lớn sự nghiệp thi đấu của Raul là tại câu lạc bộ Tây Ban Nha Real Madrid cho đến năm 2010 và là cầu thủ ghi bàn xuất sắc nhất mọi thời đại của câu lạc bộ. Raúl đã ba lần giành chức vô địch UEFA Champions League. Anh rời Real Madrid vào ngày 25 tháng 7 năm 2010, với thành tích 228 bàn thắng trong 550 lần được ra sân thi đấu.
Đời tư.
Raúl có một kiểu ăn mừng bàn thắng riêng biệt. Sau mỗi bàn thắng anh đều hôn lên chiếc nhẫn cưới, với ý dành tặng bàn thắng cho vợ anh, Mamen Sanz. Họ có với nhau bốn con trai: Jorge (đặt tên theo Jorge Valdano), Hugo (đặt tên theo thần tượng thời thơ ấu của Raúl - Hugo Sánchez) và cặp sinh đôi Héctor và Mateo. Anh có sở thích đọc sách, đặc biệt là sách của Arturo Pérez Reverte, nghe các thể loại nhạc Tây Ban Nha, đi săn và xem đấu bò.
Khách sạn George V

Khách sạn George V là một khách sạn đặc biệt sang trọng của thành phố Paris. Nằm tại số 31 đại lộ George-V thuộc quận 8, khách sạn này cách đại lộ Champs-Élysées và Khải Hoàn Môn không xa. Được coi nằm trong số những khách sạn sang trong nhất thế giới, George V bao gồm một nhà hàng hàng đầu với đầu bếp danh tiếng Philippe Legendre và những người thử rượu Eric Beaumard và Enrico Bernardo.
Khánh sạn George V được xây dựng vào năm 1928 bởi André Terrail, một thương gia, người chủ sở hữu của nhà hàng danh tiếng La Tour d'Argent. Ngày nay, George V thuộc hệ thống khách sạn Four Seasons Hotel (khách sạn Bốn mùa) của Kingdom Holding Company, công ty được đầu tư bởi ông hoàng Ả Rập Xê Út Al-Walid ben Talal ben Abd al-Aziz Al Saoud.
Morris (họa sĩ truyện tranh)

 
Morris (1923 - 2001) là một họa sĩ sáng tác truyện tranh người Bỉ. Với tập truyện "Lucky Luke" nổi tiếng, ông được xem là một trong những tác giả truyện tranh lớn nhất thế giới.
Morris tên thật là Maurice de Bevere, sinh ngày 1 tháng 12 năm 1923 tại Kortrijk, Bỉ. Từ năm 17 tới 19 tuổi, Maurice theo học khóa vẽ qua thư từ do Jean Image hướng dẫn. Năm 20 tuổi, ông bắt đầu làm việc tại xưởng hoạt hình Compagnie Belge d'Actualités (CBA) của Bỉ. Tại đây, Maurice quen biết với Peyo, André Franquin, Eddy Paape, những tác giả kịch bản truyện tranh. Từ năm 1945, Maurice trở thanh họa sĩ chính chuyên vẽ trang bìa và minh họa cho báo Le Moustique, tờ báo hài hước nổi tiếng của Bỉ khi đó.
Giáng sinh năm 1946, nhân vật Lucky Luke lần đầu tiên được Maurice cho xuất hiện trong sách lịch Spirou 194 với "Câu truyện Arizona 1880". Và cũng bắt đầu từ nhân vật này ông dùng nghệ danh Morris. Từ năm 1948, Morris chuyển sang sống tại Mỹ và vẽ chuyện hài cho một số tạp chí ở đây. Tuy vậy, vẫn tiếp tục với nhân vật chàng cao bồi Lucky Luke, ông gửi các bản thảo của mình cho ban biên tập của Spirou. Năm 1949, nhà xuất bản Dupuis của Bỉ cho xuất bản tập truyện tranh "Lucky Luke" đầu tiên "Mỏ vàng của Dig Digger". Và cũng trong thời gian ở Mỹ, Morris làm quen với René Goscinny, người sẽ là tác giả kịch bản của rất nhiều tập truyện "Lucky Luke" sau này.
Năm 1955, Morris trở về Bỉ tiếp tục sáng tác truyện tranh. Lucky Luke được nhà xuất bản Dupuis phát hành trong 19 năm rồi sau đó, năm 1968 được nhà xuất bản Dargaud của Pháp tiếp tục. Các tập truyện "Lucky Luke" giành được thành công liên tiếp. Sau khi René Goscinny mất vào năm 1977, Morris còn hợp tác cùng một số tác giả kịch bản khác.
Từ năm 1987, song song với Lucky Luke, Morris cùng sáng tác các tập truyện tranh về "Rantanplan" - chú chó ngốc nghếch trong Lucky Luke.
Ông mất ngày 16 tháng 7 năm 2001 tại Bruxelles.
Bồ kết ba gai

 
Bồ kết ba gai (danh pháp hai phần: Gleditsia triacanthos) là một loài cây gỗ lá sớm rụng có nguồn gốc ở miền đông Bắc Mỹ. Nó chủ yếu được tìm thấy trong các vùng đất ẩm ướt ven các thung lũng sông từ đông nam Nam Dakota kéo dài về phía nam tới New Orleans và miền trung Texas và về phía tây tới trung Pennsylvania.
Tác dụng.
Quả Bồ kết có thể sử dụng để nấu làm nước gội đầu, trị gàu rất tốt. Mặt khác, nó còn có tác dụng kích thích da đầu mọc tóc. Nước nấu quả Bồ kết bôi lên da trong khi tắm sẽ làm sạch lớp ghét bám trên da một cách rất hữu hiệu, làm cho da sạch sẽ, mịn màng. Tuy nhiên, nếu để nước bồ kết dính vào mắt thì sẽ làm cho niêm mạc trong mắt bị bỏng rát, sưng đỏ rất nguy hiểm.
Chi Hòe

Chi Hòe (danh pháp khoa học: Styphnolobium) là một chi nhỏ chứa 3-4 loài cây thân gỗ nhỏ và cây bụi trong phân họ Đậu ("Faboideae") của họ Đậu ("Fabaceae"), trước đây được phân loại trong chi "Sophora" theo định nghĩa rộng. Các loài trong chi "Styphnolobium" khác với chi "Sophora" (nghĩa hẹp) ở chỗ chúng không có khả năng tạo ra mối quan hệ cộng sinh với vi khuẩn nốt rễ (vi khuẩn cố định đạm) trên rễ của chúng. Chúng khác với chi có quan hệ họ hàng gần là "Calia" (đậu Mescal) ở chỗ chúng có lá sớm rụng và hoa mọc ra từ nách lá chứ không phải ở đầu cành. Lá của các loài trong chi Hòe là dạng lá kép hình lông chim lẻ, với 9-21 lá chét, và hoa mọc thành chùm rủ xuống, tương tự như ở dương hòe.
Sử dụng.
Cây hòe được sử dụng rộng rãi trong nghệ thuật bonsai. Cây hòe tội lỗi là cây hòe lịch sử tại Công viên Cảnh Sơn, Bắc Kinh, nơi vị hoàng đế cuối cùng của nhà Minh là Minh Sùng Trinh đã tự treo cổ năm 1644.
"S. japonicum" (tiếng Trung: 槐; bính âm: huái: hòe) là một trong 50 vị thuốc cơ bản được sử dụng trong y học cổ truyền Trung Hoa.
Động đất Sumatra tháng 9 năm 2007

Các trận động đất tháng 9 năm 2007 ở Sumatra là một loạt các trận động đất xảy ra tại Rãnh Java ngoài khơi của Sumatra, Indonesia. Người dân tại khu vực này đã được thông báo về nguy cơ sóng thần trong khu vực này.
Trận động đất thứ nhất có cường độ 8,4 Mw theo thang độ lớn mô men xảy ra vào ngày 12 tháng 9 năm 2007. Tâm chấn khoảng 30 km dưới lòng đất, 105 km về phía Tây Nam của bờ biển Sumatra, Indonesia, cách Jakarta khoảng 600 km. Tiếp sau trận địa chấn này là nhiều trận địa chấn khác cho từ 5-6 độ cùng thang như trên, ở phía Tây Sumatra.
Trận động đất lớn thứ hai, có cường độ 7,8  Mw, occured at 23:49:01 UTC ở Vùng Kepulauan Mentawai, vị trí: 2.526S 100.963E—some 188 km (117 miles) Nam Đông Nam (159 độ) của Padang, Sumatra, Indonesia—tại độ sâu 10 km. Các phao thủy triều đã được đặt ở Ấn Độ Dương và các dụng cụ địa chấn khác đã khiến cho các nhà khoa học phát đi thông báo nguy cơ sóng thần.
Thậm chí gần đây, đến thời điểm 03:51 UTC, có thêm các địa chấn có cường độ 5,0  Mw và lớn hơn tiếp tục gây chấn động khu vực.
Mie

 
 là một tỉnh của Nhật Bản, nằm ở tiểu vùng Tokai, vùng Kinki trên đảo Honshū. Trung tâm hành chính là thành phố Tsu.
Lịch sử.
Tỉnh Mie ngày nay bao gồm ba tỉnh cũ: Ise, Shima và Iga và cả vùng cực đông của Kii. Thời Minh Trị Duy tân, triều đình Nhật Bản cho sắp xếp lại các đơn vị hành chánh cũ nhiều lần, trong đó khu vực Mie. Năm 1871 thì lấy vùng đất từ sông "Kisosansen" ở phía Bắc đến thị trấn Tsu lập nên tỉnh Anōtsu, trong khi vùng phía nam thì lập tỉnh Watarai. Năm 1872, tỉnh lỵ của Anōtsu chuyển từ Tsu tới Yokkaichi, và sau đó tên tỉnh đổi là Mie. Năm 1876 thì Mie nhập với Watarai, nhưng vẫn giữ tên Mie và tỉnh lỵ đặt lại ở Tsu.
Địa danh "Mie" tương truyền là do Yamato Takeru đặt cho khu vực này sau một cuộc chinh phạt phía Đông.
Hành chính.
Có 14 thành phố đặt ở tỉnh Mie:
Ngoài ra còn 15 làng:
Chi Bồ kết

Chi Bồ kết (danh pháp khoa học: Gleditsia, còn viết là "Gleditschia") là một chi chứa các loài bồ kết trong phân họ Vang (Caesalpinioideae) của họ Đậu (Fabaceae), có nguồn gốc tại Bắc Mỹ và châu Á. Tên gọi khoa học của nó là để ghi công Johann Gottlieb Gleditsch, giám đốc Vườn thực vật Berlin, mất năm 1786.
Mô tả.
Cây gỗ hay cây bụi, lá sớm rụng. Thân và cành thường có gai đơn hoặc phân nhánh, mập. Lá mọc so le, thường thành cụm, lá chét lông chim đôi đơn giản và lông chim kép thường trên cùng một cây; lá kèm chóng tàn, nhỏ; cuống lá và lá chét lông chim có rãnh; lá chét nhiều, mọc gần đối hoặc so le, đáy xiên hoặc gần đối xứng, mép lá răng cưa hoặc khía tai bèo, hiếm khi nguyên. Phát hoa ở nách lá, hiếm khi ở đầu cành, mọc thành chùm hoa hay cành hoa, hiếm khi là chùy hoa. Hoa đa tính hoặc đơn tính khác gốc, màu lục nhạt hoặc trắng ánh xanh lục. Đế hoa hình chuông, bên ngoài có lông tơ. Đài hoa 3-5 thùy; các thùy gần bằng nhau. Cánh hoa 3-5, hơi không đều nhau,dài gần bằng hoặc dài hơn một chút so với các thùy của đài hoa. Nhị hoa 6-10, thò ra, hơi phẳng, rộng, có lông quăn từ giữa trở xuống; bao phấn đính lưng. Bầu nhụy không cuống hay có cuống ngắn; noãn 1 đến nhiều; vòi nhụy ngắn; đầu nhụy ở đỉnh. Quả đậu hình trứng hoặc elip, phẳng hoặc gần thuôn tròn.
Phân bố.
Từ Trung Á tới Đông Nam Á, Bắc Mỹ và Nam Mỹ.
Loài.
Có 15 loài trong chi này:
Sử dụng y học.
"G. sinensis" là một trong 50 vị thuốc cơ bản của y học cổ truyền Trung Hoa, tại đây người ta gọi nó là "tạo giáp" (皂荚).
Dã quỳ

Dã quỳ, cúc quỳ, sơn quỳ, quỳ dại, hướng dương dại, hướng dương Mexico, cúc Nitobe, quỷ già (do nói lái từ "dã quỳ") (danh pháp hai phần: Tithonia diversifolia) là một loài thực vật trong họ Cúc (Asteraceae), hiện nay phân bổ rộng khắp trong các khu vực cận nhiệt đới và nhiệt đới, chẳng hạn như Trung Mỹ, Đông Nam Á và châu Phi. Phụ thuộc vào khu vực, nó có thể là cây một năm hay cây lâu năm, dạng cây bụi cao tới 2–3 m với thân cây mọc thẳng và đôi khi hóa gỗ. Hoa màu vàng cam. Nói chung người ta công nhận rằng nó ở một giai đoạn nào đó là cây bản địa của khu vực Trung Mỹ hoặc México, vì thế mà có tên gọi hướng dương Mexico.
Biểu tượng và sử dụng.
Ở Việt Nam, dã quỳ thường ra hoa vào mùa đông, vàng rực cả triền đồi và thảo nguyên. Loài cây này có thể coi như là một loài cây báo hiệu cho sự xuất hiện của mùa khô, khi hoa dã quỳ nở có nghĩa là mùa khô đã đến rất gần. Lá của cây này còn sử dụng trong một bài thuốc dân gian để chữa bệnh ghẻ.
Kagoshima

 là một tỉnh của Nhật Bản, nằm ở cực Nam của đảo Kyūshū. Thủ phủ là thành phố Kagoshima.
Địa lý.
Kagoshima nằm ở cực Nam của đảo Kyūshū, bao gồm một chuỗi các hòn đảo trải dài xa tới tận phía Tây Nam hàng trăm km. Nhóm đảo quan trọng nhất là quần đảo Amami. Kagoshima giáp ranh với bởi Hoàng hải ở phía Tây, tỉnh Okinawa ở phía Nam và tỉnh Kumamoto ở phía Bắc, tỉnh Miyazaki ở phía Đông. Tỉnh có đường bờ biển (bao gồm cả 28 đảo) dài 2,632 km. Nó có một vịnh gọi là vịnh Kagoshima (Kinkowan), vịnh này nằm giữa hai bán đảo, Satsuma và Osumi. Vị trí đặc biệt của vịnh giúp nó trở thành cánh cửa của Nhật Bản rất nhiều lần trong lịch sử. Trong khi cả vùng Kyushu có 13 triệu người thì tỉnh này chỉ có không đến 2 triệu người sinh sống.
Tỉnh có một dãy các núi lửa động và tĩnh, bao gồm cả ngọn núi lửa lớn Sakurajima, ngọn núi nằm trải qua cả vịnh Kagoshima đối diện với thành phố Kagoshima.
Sakurajima là một trong những ngọn núi lửa hoạt động nhất Nhật Bản. Những vụ phun nham thạch lớn xảy ra năm 1914, khi mà ngọn núi của đảo tràn đủ dung nham để có thể nối với đảo chính, một vụ phun nham nhỏ hơn xảy ra năm 1960. Dung nham ở trong đất làm cho Sakurajima có một nguồn tài nguyên những củ cải 'Daikon' to kỉ lục, với kích cỡ bằng quả bóng rổ. Rất nhiều bãi biển xung quanh vịnh Kagoshima bị phủ đầy đá bọt rỗ. Một ngọn hồ trên núi lửa ở phần phía Tây Nam tỉnh, cạnh thị trấn suối khoáng Ibusuki, là nhà của một vài loại lươn lớn hiếm thấy.
Lịch sử.
Kagoshima từng là tỉnh Osumi và Satsuma trong Nhật Bản thời cổ đại, bao gồm cả phần phía Bắc của đảo Ryukyu. Vùng này đóng một vai trò quan trọng trong cải cách Minh Trị (Saigō Takamori), và thành phố Kagoshima là một căn cứ hải quân then chốt trong những cuộc chiến tranh của Nhật Bản thế kỉ 20 và là quê hương của tướng Tōgō Heihachirō. Những vụ tai nạn gần đây có thể kể đến là việc hải quân bờ biển Nhật Bản đánh chìm một tàu do thám của Bắc Triều Tiêu năm 2001, con tàu này sau đó được vớt lên và trưng bày ở Tokyo. Hay vụ bắt cóc một nhân viên văn phòng tại bờ biển Kagoshima do mật vụ của Bắc Triều Tiên thực hiện năm 1978. Vụ việc này chỉ được biết đến gần đây dưới thời của thủ tướng Koizumi.
Hồ Sĩ Tạo (định hướng)

Hồ Sĩ Tạo có thể có một trong các người sau:
Trần Huyền Trân

Trần Huyền Trân (1913-1989), tên thật Trần Đình Kim, là một nhà thơ, nhà hoạt động sân khấu Việt Nam
Tiểu sử.
Trần Huyền Trân sinh ngày 13 tháng 9 năm 1913 tại Hà Nội. Bút danh Trần Huyền Trân của ông có nguồn gốc như sau: Trong số những cô gái làm việc cho quán hát cô đầu có một cô gái cũng mang họ Trần do có mang nên bị đuổi việc. Thương cảm trước hoàn cảnh éo le của cô gái ông đã đứng ra cưu mang, lo cho cô sinh nở và khi cô sinh con gái ông đã đặt tên là Trần Huyền Trân (ý nói hai người họ Trần vì "Trân" thêm dấu huyền thành "Trần"). Sau đó ông dùng bút danh là Trần Huyền Trân.
Ông tham gia phong trào Thơ mới. Sau Cách mạng tháng Tám, ông tham gia Việt Minh, làm việc ở đoàn kịch "Tháng Tám", lên Việt Bắc chống Pháp. Sau 1954, Trần Huyền Trân chuyển sang hoạt động chủ yếu ở lĩnh vực sân khấu. Cùng với một số người bạn như Lộng Chương, Lưu Quang Thuận, Hà Văn Cầu, Nguyễn Đình Hàm... các ông đã bỏ tiền túi ra thành lập nhóm chèo "Cổ Phong" để có nơi bảo lưu những giá trị nghệ thuật của dân tộc và đào tạo nghề cho các lớp diễn viên. Ông là người đã dày công sưu tầm, chỉnh lý những tích chèo cổ, những trích đoạn đã trở thành mẫu mực của nghệ thuật chèo (như "Vân Dại, Quan Âm Thị Kính"...). Ông mất ngày 22 tháng 4 năm 1989 tại Hà Nội. Trần Huyền Trân được truy tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật năm 2007.
Hoài Thanh đã viết rằng: ông đọc Trần Huyền Trân và "Đã tìm thấy ở đây cái thú của người đi đổi gió". Ông để lại nhiều bài thơ nổi tiếng: "Mười năm, Độc hành ca, Uống rượu với Tản Đà"... và sau này là "Mưa đêm lều vó"...
Phú Thiện

Phú Thiện là một huyện nằm ở phía nam tỉnh Gia Lai, vùng Tây Nguyên, Việt Nam.
Địa lý.
Huyện Phú Thiện nằm ở phía nam của tỉnh Gia Lai, toàn bộ diện tích của huyện nằm gọn trong lòng chảo nơi có con sông Ayun bắt nguồn từ cao nguyên Kon Tum chảy qua, có vị trí địa lý:
Huyện Phú Thiện có diện tích 505,8 km² và dân số năm 2021 là 81.279 người.
Hành chính.
Huyện Phú Thiện có 10 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Phú Thiện (huyện lỵ) và 9 xã: Ayun Hạ, Chrôh Pơnan, Chư A Thai, Ia Ake, Ia Hiao, Ia Piar, Ia Peng, Ia Sol, Ia Yeng.
Lịch sử.
Trước đây, Phú Thiện chỉ là một thị trấn thuộc huyện Ayun Pa cũ, nằm ở vị trí đông nam tỉnh Gia Lai, trên đường Quốc lộ 7 (nay là Quốc lộ 25) nối từ thị trấn Chư Sê (huyện Chư Sê) đi thành phố Tuy Hòa (tỉnh Phú Yên).
Ngày 30 tháng 3 năm 2007, huyện Ayun Pa cũ chia tách thành thị xã Ayun Pa và huyện Phú Thiện&lt;ref name="50/2007/NDCP"&gt;&lt;/ref&gt;. Huyện Phú Thiện được thành lập trên cơ sở 1 thị trấn và 9 xã còn lại của huyện Ayun Pa cũ.
Sau khi thành lập, huyện có 50.191 ha diện tích tự nhiên và 64.558 nhân khẩu với 10 đơn vị hành chính trực thuộc, gồm 1 thị trấn và 9 xã.
Hạ (họ)

Hạ (chữ Hán: 賀/贺 hoặc 夏) là họ của người Trung Quốc, Việt Nam và Triều Tiên (Hangul: 하, Hanja: 夏, Romaja quốc ngữ: Ha). Họ Hạ 賀 xếp thứ 70 trong "Bách gia tính". Tuy nhiên, trong xếp hạng năm 2006 của Trung Quốc đại lục thì họ Hạ này chỉ đứng thứ 85 về độ phổ biến trong khi họ Hạ 夏 đứng thứ 64. Nghĩa của hai từ Hạ này là khác nhau.
Họ Hạ thứ nhất theo giải nghĩa trong Hán Việt Thiều Chữu là chúc mừng, đưa đồ mừng, gia thêm, vác.
Trong khi đó, nghĩa của từ hạ thứ hai là mùa hè hay một số nghĩa khác liên quan tới nhà Hạ. Họ này có mối liên quan với các họ: Tự (姒), Kỷ (己) và Hạ Hầu.
Tại Việt Nam, họ Hạ xuất hiện tại Làng Phú Lễ Phường Đông Lễ TP Đông Hà Tỉnh Quảng Trị.
Thiếu Lâm Bắc phái

Thiếu Lâm Bắc phái là tên của các môn võ miền bắc Trung Hoa được các môn đồ Bắc Thiếu Lâm tích hợp lại và còn có một tên gọi khác là Trường quyền (chữ Hán: ; bính âm: "cháng quán"; dịch nghĩa tiếng Anh: "Long Fist"), tục gọi là Bắc quyền.
Hệ Thiếu Lâm Bắc phái xuất xứ từ ngôi chùa Bắc Thiếu Lâm ở Bàn Sơn thuộc tỉnh Hà Bắc là khu vực tiếp giáp xứ Mãn Châu và Triều Tiên ngày nay.
Tuy nhiên, lại cũng có một hệ Thiếu Lâm Bắc phái lưu hành rất nổi tiếng ở tỉnh Sơn Đông có tên gọi là Thiếu Lâm Bắc phái Sơn Đông thường nhập nhằng với khái niệm Bắc Thiếu Lâm hay Thiếu Lâm Bắc phái vốn xuất xứ từ Bàn Sơn tỉnh Hà Bắc lan truyền khắp vùng Hoa Bắc, Sơn Đông đã nêu trên khiến người đời sau thường nghĩ Thiếu Lâm Bắc phái Sơn Đông là Bắc Thiếu Lâm, mà thật ra môn phái Thiếu Lâm Bắc phái Sơn Đông là chỉ một lưu phái của Bắc Thiếu Lâm.
Anand Satyanand

Anand "Satch" Satyanand, PCNZM, QSO, KStJ (sinh ngày (22 tháng 7 năm 1944 ở Auckland) là Toàn quyền New Zealand. Trước đây ông là luật sư, thẩm phán và nhân viên kiểm tra.
Thời thơ ấu và gia đình.
Satyanand sinh ra tại Auckland trong một gia đình Ấn Độ-Fiji, ông bà của ông đã đến Fiji từ Ấn Độ vào năm 1911. Họ đã kết hôn ở đảo Nukulau. Cha của Satyanand là Mutyala Satyanand được sinh ra ở Sigatoka năm 1913 và lần đầu đến New Zealand năm 1927 để theo học trung học. Mẹ ông là Tara Tillak, một y tá đến từ Suva và kết hôn với cha ông, một bác sĩ, sau khi đến New Zealand.
Satyanand học trường Sacred Heart College, Auckland và sau đó là Đại học Auckland. Thoạt đầu ông theo một khóa học trung cấp y, nhưng sau đó ông cho rằng "...thực tế tôi không đủ giỏi để được theo học trường y. Nhìn lại năm đó, tôi nhớ rằng một trong những thứ mà tôi cảm thấy hứng thú là tranh luận và các cuộc gặp diễn đàn liên quan đến sinh viên." Thay vào đó, ông theo học ngành luật và đã nhận được bằng cử nhân luật năm 1970. Ông đã làm luật gia trong 12 năm tiếp theo đó, ban đầu là cho hãng Greig Bourke and Kettelwell. Sau đó, ông đã làm luật sư cho Crown Law Office. Ông đã làm cho Hội đồng Hội luật Khu vực Auckland từ năm 1979 cho đến khi ông được bổ nhiệm làm thẩm phán của Tòa án quận New Zealand năm 1982.
Trong cuộc tổng tuyển cử năm 1975, Satyanand và vợ đã giúp David Lange trong lần ứng cử lần đầu không thành công vào nghị viện.
Năm 1995, ông được bổ nhiệm làm một nhân viên kiểm tra (tiếng Anh: ombudsman) và phục vụ nhiệm kỳ 5 năm. Giữa năm 2005 và đến khi ông được bổ nhiệm là Toàn quyền, ông đã làm chủ tịch của Diễn đàn Đặc biệt của bệnh nhân nội trú của các bệnh viện tâm thần. Hai ông bà có ba con đã lớn
Toàn quyền New Zealand.
Satyanand được Elizabeth II, Nữ hoàng New Zealand bổ nhiệm chức Toàn quyền, theo đề nghị của Thủ tướng Helen Clark. Ông đã thay thế Dame Silvia Cartwright làm Toàn quyền New Zealand ngày 23 tháng 8 năm 2006. Việc ông được bổ nhiệm đã được các lãnh đạo Đảng trong Quốc hội hoan nghênh. Ông là Toàn quyền New Zealand đầu tiên có gốc châu Á và cũng là người theo Công giáo La Mã giữ chức Toàn quyền.
Ông cũng là người đầu tiên tại văn phòng Toàn quyền không có tước hiệp sĩ (đại tá Thomas Gore Browne, một Toàn quyền New Zealand giai đoạn 1855 - 1861, cũng không có tước hiệp sĩ nhưng đã được phong tước trong thời gian tại vị). Tuy nhiên, các thay đổi gần đây có nghĩa là khi nhậm chức vụ Toàn quyền, ông đã được phong tước tướng công (The Honourable) suốt đời..
Các cuộc đàm phán đảo chính Fiji.
Ngày 30 tháng 11 năm 2006, Satyanand đã làm chủ nhà một cuộc họp giữa thủ tướng Fiji Laisenia Qarase và chỉ huy quân đội Fiji, thiếu tướng Frank Bainimarama tại Dinh chính phủ ở Wellington, trong một nỗ lực giải quyết cuộc khủng hoảng gia tăng ở Fiji. Dù ông đã làm chủ nhà cuộc họp, ông đã không tham gia thảo luận do bộ trưởng ngoại giao New Zealand, Winston Peters làm chủ tọa. Ván bài của Satyanand là nỗ lực nghiêm túc của cộng đồng quốc tế ngăn chặn cuộc đảo chính quân sự xảy ra vào ngày 5 tháng 12.
Ngô (họ)

 
Ngô (chữ Hán phồn thể: 吳; chữ Hán giản thể: 吴; Hangul: 오; Latin: "Ng", "Wu", "O", "Oh") là một họ người phổ biến tại Trung Quốc, Việt Nam, và Triều Tiên. Tại Việt Nam họ Ngô là họ có mức độ phổ biến thứ 12, với 1,3%
dân số tại Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, đây là họ phổ biến. Tại "Bách gia tính" của Trung Quốc, họ Ngô ở vị trí thứ sáu.
Nguồn gốc.
Tại Việt Nam.
Phả hệ họ Ngô Việt Nam xác định Ngô Nhật Đại, một vị hào trưởng châu Phúc Lộc, Hà Tĩnh từng tham gia cuộc khởi nghĩa của Mai Thúc Loan năm 722, được cho là khởi tổ của họ Ngô sinh sống tại Việt Nam, theo bản Phả của Hán Quốc công Ngô Lan soạn năm Đinh Dậu (1477) niên hiệu Hồng Đức (Lê Thánh Tông).
Cửa khẩu

Khái niệm cửa khẩu được hiểu như là cửa ngõ của một quốc gia mà nơi đó diễn ra các hoạt động xuất cảnh, nhập cảnh, xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh và qua lại biên giới quốc gia đối với người, phương tiện, hàng hoá và các tài sản khác.
Cửa khẩu có thể thiết lập ở đường bộ, ga hàng không, đường thủy, đường sắt liên thông với các nước trong khu vực và trên thế giới.
Một số khái niệm về cửa khẩu.
Cửa khẩu quốc tế.
Được hiểu như là cửa ngõ để ra - vào một quốc gia, một vùng hay một lãnh thổ dành cho công dân (mang hộ chiếu) của nước mình và công dân của một nước khác bất kỳ được phép ra vào. Tên gọi cửa khẩu quốc tế trong trường hợp này chỉ đúng khi đó là cảng hàng không (sân bay quốc tế) và cảng biển. Vì ở đây tính quốc tế được hiểu khi có sự xuất - nhập cảnh cho công dân của một nước thứ 3 bất kỳ đến từ bên ngoài lãnh thổ và đi ra khỏi lãnh thổ đó.
Cửa khẩu quốc tế đường bộ và đường sắt là cửa khẩu được dành cho công dân mang hộ chiếu của một nước thứ 3 khác được phép đi và đến với nhau. Do vậy, trên đường bộ khi một cửa khẩu được gọi là cửa khẩu quốc tế là khi có sự xuất - nhập cảnh cho công dân của một nước thứ 3.
Cửa khẩu quốc gia.
Là cửa khẩu chỉ dành cho công dân 2 nước có chung đường biên giới có các cặp cửa khẩu đối diện nhau và có sự giao thương qua lại. Công dân của một nước thứ 3 (không mang hộ chiếu của một trong 2 nước này) không được phép xuất - nhập cảnh tại các cửa khẩu này. Tất cả các cửa khẩu phụ, cửa khẩu quốc gia, cửa khẩu quốc tế dĩ nhiên công dân nước sở tại có cửa khẩu đó được phép xuất - nhập cảnh.
Kagawa

 là tỉnh có diện tích nhỏ nhất ở Nhật Bản. Tỉnh này nằm ở vị trí đầu Đông Bắc đảo Shikoku. Trung tâm hành chính là thành phố Takamatsu.
Địa lý.
Kagawa bao gồm góc phía Đông Bắc của Shikoku, giáp ranh với tỉnh Ehime ở phía Tây, tỉnh Tokushima về phía Nam, và các đảo nhỏ trên biển nội địa Seto đối mặt với tỉnh Okayama và vùng Kansai.
Kagawa hiện là tỉnh nhỏ nhất Nhật Bản tính theo diện tích, tỉnh Osaka từng giữ "danh hiệu" là tỉnh nhỏ nhất cho đến khi sân bay quốc tế Kansai được sáp nhập từ đại dương đầu thập niên 1990, tạo cho nó một phần diện tích lớn hơn Kagawa một chút
Lịch sử.
Kagawa từng được biết đến là tỉnh Sanuki.
Trong một giai đoạn ngắn từ tháng 8 năm 1876 đến tháng 12 năm 1888, Kagawa là một phần của tỉnh Ehime.
Trận chiến Yashima.
Nằm ở thành phố thủ phủ của Kagawa, Takamatsu, ngọn núi của Yashima từng là chiến trường của một trong những trận chiến nổi tiếng nhất giữa thị tộc Heike và Genji. Cái tên Yashima có nghĩa nôm na là "đảo mái nhà". Yashima được gọi vậy bởi hình thế giống mái nhà của nhà trang trại ở Nhật. Tỉnh này là một mũi biển bằng nhô ra vùng biển Seto Naikai.
Vào thời gian chiến tranh Genpei xảy ra, như được hàm ý với cái tên, một hòn đảo tách với đảo chính bởi sông "Aibikigawa". Đạo quân nhà Heike, bị đánh bại ở Ichinotani, và phải lui tới Yashima với hoàng đế Antoku và lập nên một triều đình ngắn hạn, các cơ quan đầu não của họ nằm ở vịnh nhỏ Dannoura của Yashima. Yashima giờ vẫn còn lưu giữ rất nhiều cái tên liên quan đến trận chiến lịch sử. Theo ghi chép, chiến trường chính của cuộc chiến là cả vùng Dannoura, vùng mà hiện nay là trường tiểu học Yashima-higashi. Khách tham quan giờ có thể tìm thấy địa bàn cũ của hoàng đế Antoku, những bia mộ của Sato Tsugunobu và Kikuomaru, và cả hòn đá mà trên đó Nasuno Yoichi cầu nguyện cho thành công của trận đánh, hòn đá mà Yoichi cưỡi ngựa bắn cung tên xuyên qua chiếc quạt. Những địa danh đỉnh núi Genjigamine, Funakakushi, ao Chinoike gợi nhớ lại quá khứ.
Hành chính.
Các thành phố.
Có 8 thành phố:
Thể thao.
Các đội thể thao được liệt kê dưới đây có trụ sở tại Kagawa.
Bóng chày
Bóng rổ
Bóng đá
Bóng chuyền
Iwate

Iwate (tiếng Nhật: 岩手県) là một tỉnh thuộc vùng Tohoku của Nhật Bản. Tỉnh lỵ là thành phố Morioka.
Địa lý.
Iwate đối diện với biển Thái Bình Dương về phía Đông, giáp ranh với tỉnh Aomori ở phía Bắc, tỉnh Akita ở phía Tây và tỉnh Miyagi ở phía Nam. Iwate có núi ở phía Đông, Tây, Bắc, với lưu vực sông Kitakami chạy từ Bắc tới Nam qua trung tâm tỉnh, bao gồm cả thành phố thủ phủ. Bờ biển ở đây thô và nhỏ nằm giữa biển và các ngọn núi.
Lịch sử.
Iwate trong lịch sử là một phần của tỉnh Mutsu. Nó chỉ thực sự trở thành một tỉnh riêng vào khoảng năm 800.
Trong thời kỳ Jōmon, đây là một vùng rất phong phú cho việc săn bắn và đánh bắt cá. Cũng có một vài sự định cư của người Emishi tại lưu vực Kitakami cho đến cuối thế kỉ thứ 8 khi mà chính quyền Nara quyết định xâm nhập sâu vào Iwate, với pháo đài Shiwa, tới phía Bắc của Morioka ngày nay, được xây dựng năm 803.
Hành chính.
Các thành phố.
Có 30 thành phố:
Chi Ké

Chi Ké (danh pháp khoa học: Urena) là một chi thực vật sống ở các khu vực nhiệt đới và bán nhiệt đới khắp nơi trên thế giới. Cây cao tới 50–70 cm, lá có lông nhám, thường có khía. Trái có nhiều mấu. Ở Philippines, rễ cây được dùng làm thuốc giải nhiệt và hoạt nhuận còn ở Malaysia thì được dùng làm thuốc trị kiết lỵ . Cây phát tán hạt nhờ vào động vật do hạt cây có lông bám vào lông động vật.
Lưu ý.
Ké là tên gọi chung cho rất nhiều loài khác nhau, ví dụ một số loài trong các chi "Sida", "Triumfetta" cùng họ hay chi "Xanthium" thuộc họ Cúc ("Asteraceae") cũng được gọi chung là ké. Cho nên, việc gọi tên các loài cần cụ thể để tránh nhầm lẫn.
Ké đầu ngựa

Ké đầu ngựa, tên Hán-Việt là thương nhĩ (danh pháp hai phần: Xanthium strumarium, đồng nghĩa: "X. inaequilaterum", "X. canadense", "X. chinense", "X. glabratum"), một loài thực vật trong họ Cúc (Asteraceae).
Miêu tả.
Cây thân thảo cao 50–120 cm, thân có khía rãnh. Lá mọc so-le/vòng. Hoa có hai loại, một loại mọc ở đầu các cành ngắn, chỉ sản sinh phấn hoa và loại thứ hai mọc ở các nách lá, sinh ra quả. Quả giả hình thoi, có móc có thể gắn vào lông động vật để phát tán. Đây cũng là loài duy nhất trong chi này có mặt tại Việt Nam. Phát tán nhờ động vật.
Thành phần hóa học và tác dụng dược lý.
Quả chứa alkaloid, sesquiterpen lacton (xanthinin, xanthumin, xanthatin), dầu béo. Lá chứa iod: 200 microgam trong 1g lá. Trong quả là 220 - 230 microgam/1g quả. Trong quả có glucozit làm hạ glucoza trong máu, xanthinin và xanthium có tác dụng kháng khuẩn, kháng nấm, chống dị ứng, hạ sốt, lợi tiểu, an thần.
Công dụng.
Chống dị ứng, chống viêm. Chữa mụn nhọt, lở loét, mày đay, tràng nhạc, bướu cổ, đau khớp, thấp khớp, tay chân đau co rút, đau đầu, viêm mũi chảy nước hôi, đau họng, lỵ: ngày 6- 12g thuốc sắc, cao hoặc viên. Nước sắc quả ngậm chữa đau răng, bôi chữa nấm tóc, hắc lào.
Dùng cành lá hoặc quả phơi khô chữa mụn nhọt, mẩn ngứa, mày đay, tràng nhạc, chảy nước mũi hôi. Dùng dưới dạng thuốc sắc.