Hãng hàng không Quốc gia Việt Nam

Hãng hàng không Quốc gia Việt Nam, tên giao dịch quốc tế là Vietnam Airlines, là hãng hàng không quốc gia của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và là thành viên chính của Tổng công ty Hàng không Việt Nam. Đến quý 3 năm 2021, vốn nhà nước chiếm 86,34% cổ phần của Vietnam Airlines, trong khi All Nippon Airways nắm giữ 5,62%. Hãng hàng không này được quản lý bởi một Hội đồng Quản trị gồm từ 5 đến 9 thành viên, nhiệm kỳ 5 năm, và hiện đang khai thác hơn 50 đường bay thường lệ với tổng cộng hơn 360 chuyến bay mỗi ngày đến khu vực Đông Nam Á, Đông Á, châu Âu, châu Đại Dương và châu Mỹ. Trụ sở chính của hãng được đặt tại Sân bay quốc tế Nội Bài.
Vietnam Airlines là cổ đông chiếm tỷ lệ cổ phần lớn nhất trong Pacific Airlines với tỷ lệ nắm giữ cổ phần là 98%. Hãng cũng nắm giữ 49% cổ phần của Cambodia Angkor Air, hãng hàng không quốc gia Campuchia, và 100% cổ phần của VASCO, một hãng bay nhỏ chuyên bay ở khu vực Nam Bộ.
Hãng đã đạt được danh hiệu 4 sao theo tiêu chuẩn của Skytrax. Vào ngày 10 tháng 6 năm 2010, Vietnam Airlines đã chính thức gia nhập liên minh SkyTeam, trở thành hãng hàng không đầu tiên của Đông Nam Á gia nhập liên minh này.
Năm 2015, Vietnam Airlines đã chiếm 80% thị phần khách quốc tế đi và đến Việt Nam, và chiếm 70% thị phần khách nội địa "(bao gồm thị phần 15% hành khách nội địa và 5% hành khách quốc tế đi và đến Việt Nam của Pacific Airlines)."
Lịch sử.
Khởi nguyên.
Vietnam Airlines có nguồn gốc từ tháng Giêng năm 1956, khi chính phủ Bắc Việt Nam quốc hữu hóa sân bay Gia Lâm và thành lập Hàng không Việt Nam. Năm đó, phi đội của hãng chỉ có hai chiếc máy bay Lisunov Li-2, được hỗ trợ từ Liên Xô và Trung Quốc để phục vụ các mục đích dân sự. Sau đó, Hàng không Việt Nam đã thay thế các máy bay đó bằng hai chiếc Ilyushin Il-14 và ba chiếc Aero Ae-45.Việc Hàng không Việt Nam không được phép thuê hoặc mua các công nghệ và linh kiện từ Mỹ đã góp phần làm cho phi đội của hãng chỉ sử dụng các máy bay do Liên Xô và Trung Quốc sản xuất trong giai đoạn đầu. Tên gọi Hàng không Việt Nam đã được đổi thành Vietnam Airlines sau khi cả miền Nam và Bắc Việt Nam thống nhất lại vào năm 1975.
Sự phát triển và mở rộng của Vietnam Airlines đã bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi Chiến tranh Việt Nam "(1954-1975)". Sau khi chiến tranh kết thúc, đến năm 1976, hãng hàng không đã chở được khoảng 21.000 hành khách, trong đó một phần ba là trên các chuyến bay quốc tế, và 3.000 tấn hàng hóa. Năm đó, hãng đã được biết đến là Hàng không Việt Nam và bắt đầu hoạt động đầy đủ. Điểm đến quốc tế đầu tiên của Vietnam Airlines là Bắc Kinh, tiếp theo là Viêng Chăn vào năm 1976. Năm 1978, hãng đã mở rộng thêm một điểm đến quan trọng khác là Bangkok. Đầu những năm 1980 và cuối những năm 1990, hãng tiếp tục mở rộng mạng lưới của mình đến Hồng Kông, Kuala Lumpur, Manila và Singapore.
Trong năm 1990, Vietnam Airlines đã bắt đầu đàm phán để kết hợp các máy bay phương Tây vào đội bay của mình. Tuy nhiên, họ đã phải hủy bỏ việc mua hai chiếc máy bay Airbus A310 do sử dụng động cơ Mỹ sản xuất. Sau đó, vào tháng 7 năm 1991, hãng đã ký hợp đồng thuê máy bay Boeing 737-300 từ công ty cho thuê TransAvia của Hà Lan. Tuy nhiên, chiếc máy bay này đã phải trả lại sau khi Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ áp lực bên cho thuê Hà Lan phải loại bỏ máy bay khỏi Việt Nam.Sau đó, Vietnam Airlines đã đàm phán với TEA Basle và chính quyền Hoa Kỳ để đạt được một thỏa thuận phức tạp hơn. Cuối cùng, họ đạt được thỏa thuận với Boeing 737 được đặt bên ngoài Việt Nam và không có logo hoặc tên của Vietnam Airlines. Với những điều kiện này, hãng có thể hoạt động thay mặt cho Vietnam Airlines.Vào tháng 12 năm 1991, Vietnam Airlines và Cathay Pacific đã đồng ý thành lập một liên doanh 50-50 để hoạt động giữa Hồng Kông và Việt Nam, vì đội bay Tupolev Tu-134 của hãng không đáp ứng được các hạn chế về tiếng ồn của sân bay Kai Tak.
Vào tháng 10 năm 1992, Vietnam Airlines đã bổ sung thêm một chiếc Airbus A310 vào đội bay. Tuy nhiên, việc tranh chấp về việc ai sẽ trả tiền cho việc sửa chữa động cơ khi máy bay bị hỏng đã dẫn đến việc thay thế máy bay này bằng một chiếc A310 khác từ GATX, cũng do Jes Air vận hành. Một tranh chấp tương tự với United Technologies đã khuyến khích Vietnam Airlines chuyển từ Airbus sang Boeing. Do đó, vào tháng Giêng năm 1993, một chiếc Boeing 767-200ER được thuê từ Ansett Worldwide Aviation Services (AWAS) đã đến, và một chiếc Boeing 767-300ER của Royal Brunei Airlines đã đến vào năm sau. Vào tháng 10 năm 1993, Vietnam Airlines đã thuê một chiếc Airbus A320-200 đầu tiên theo hợp đồng thuê hai năm với Air France. Hãng hàng không Pháp đã đồng ý cho Vietnam Airlines thuê các máy bay Airbus và cung cấp hỗ trợ khách hàng, đào tạo phi công và phi hành đoàn.
Vào thời điểm đó, Vietnam Airlines đã mở rộng mạng lưới đường bay ra quốc tế, kết nối đến nhiều điểm đến như Paris, Tokyo, Seoul, Đài Bắc, Sydney và Melbourne. Năm 1993, hãng đã vận chuyển 1,06 triệu hành khách, trong đó có 418.000 khách trên các chuyến bay quốc tế.
Những cột mốc.
Năm 1993: Thành lập Hãng hàng không Quốc gia Việt Nam (Vietnam Airlines)
Năm 1995: Thành lập Tổng công ty Hàng không Việt Nam lấy Hãng hàng không quốc gia Việt Nam làm nòng cốt và gồm 20 doanh nghiệp trong ngành
Năm 1999:
Năm 2002: Giới thiệu biểu tượng mới - Bông Sen Vàng gắn với các cải tiến vượt trội về chất lượng dịch vụ, mở rộng mạng bay và nâng cấp đội bay
Năm 2003: Tiếp nhận đưa vào khai thác máy bay hiện đại Boeing 777 đầu tiên, khởi đầu chương trình hiện đại hóa đội bay toàn diện
Năm 2006: Trở thành thành viên chính thức của IATA
Năm 2009:
Năm 2010:
Năm 2014: Chào bán thành công cổ phần lần đầu ra công chúng tại Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh
Năm 2015
Năm 2016:
Năm 2017:
Năm 2018:
Năm 2019:
Giai đoạn hạch toán độc lập.
, Tổng thống Hoa Kỳ Bill Clinton dỡ bỏ lệnh cấm vận Việt Nam, điều này cho phép Vietnam Airlines mua các máy bay của Tây phương. Tháng 4/1994, Vietnam Airlines thông báo từng bước ngưng sử dụng các máy bay của Liên Xô. Tính đến tháng 4 năm 1995, Vietnam Airlines có 9 Airbus A320 (toàn bộ đều được thuê từ Air France), 11 Antonov An-24, 4 ATR-72, 2 Boeing 707-300, 3 Ilyushin Il-18, 9 Tupolev Tu-134 và 3 Yakovlev Yak-40;, tại thời điểm này hãng bay phục vụ 14 sân bay nội địa (bao gồm Buôn Ma Thuột, Đà Nẵng, Điện Biên Phủ, Huế, Nha Trang, Phú Quốc và Pleiku) và 16 điểm đến quốc tế.&lt;ref name="FI1995-79/80"&gt;
&lt;/ref&gt;.
Ngày 27 tháng 5 năm 1995, Thủ tướng Chính phủ Việt Nam Võ Văn Kiệt ký quyết định thành lập Tổng công ty Hàng không Việt Nam ("Vietnam Airlines Corporation") trên cơ sở sáp nhập 20 doanh nghiệp hoạt động kinh doanh hàng không mà Hãng Hàng không Quốc gia Việt Nam là nòng cốt.
Giữa năm 1995, 2 chiếc Fokker 70 được mua với giá để thay thế cho đội bay Tupolev Tu-134 trong các đường bay nội địa.
, Vietnam Airlines tiến hành đàm phán với GECAS để thuê 3 chiếc Boeing 767-300ER từng phục vụ cho Continental Airlines (hãng của Hoa Kỳ, đã sáp nhập với United Airlines vào ngày 3 tháng 3 năm 2012) để thay thế cho 3 chiếc Boeing 767-300ER và 1 chiếc Boeing 767-200ER được thuê từ AWAS và Royal Brunei Airlines.
Bộ nhận diện thương hiệu.
Trước ngày 20 tháng 10 năm 2002, Vietnam Airlines sử dụng hình ảnh con cò cách  điệu bay qua bầu trời làm biểu tượng. Ngày 20 tháng 10 năm 2002, Vietnam Airlines tổ chức lễ giới thiệu biểu tượng mới "Bông Sen Vàng". Đây là mốc đánh đấu sự thay đổi toàn diện của Vietnam Airlines với chương trình hiện đại hoá đội ngũ máy bay, mở rộng mạng đường bay và hoàn thiện chất lượng dịch vụ để trở thành một hãng hàng không có tầm cỡ trong khu vực và trên thế giới.
Đây là sáng tác của họa sĩ Victor Kubo (Nhật Bản) và là kết quả của hơn 10 năm tìm kiếm và thử nghiệm để xây dựng mẫu biểu trưng tổng thể của Vietnam Airlines. Theo chia sẻ của chính Kubo, với vai trò là hãng hàng không của đất nước đang phát triển trong thời điểm đó, hình ảnh của Vietnam Airlines phải chuyên nghiệp nhưng không quá cẩn trọng, cho nên mục tiêu là xây dựng hình ảnh mới mẻ, dễ tiếp cận, không quá cầu kỳ để áp dụng nhưng vẫn chuyên nghiệp và có ý nghĩa cho hãng nói riêng và tạo cảm hứng dân tộc Việt Nam nói chung, đồng thời tạo nên lời mời cho thị trường quốc tế.
Theo Vietnam Airlines, hoa sen - một hình tượng có ý nghĩa hết sức đặc biệt đối với người Việt Nam. Hoa sen biểu hiện cho sự khai sáng và hoàn mỹ; vừa đời thường lại vừa cao quý, linh thiêng; vừa duyên dáng, mềm mại, nhưng không kém phần cứng cáp, đĩnh đạc.
Ông Lương Hoài Nam, Trưởng Ban Kế hoạch thị trường của Vietnam Airlines cho biết, các ứng dụng "con cò" trong những năm qua tỏ ra thiếu đồng bộ và nhất quán, ý nghĩa của biểu tượng này ngày càng mờ nhạt. Về mặt trực cảm, trên bầu trời và nhất là giữa các sân bay quốc tế lớn, máy bay của Việt Nam với màu trắng và biểu tượng con cò trông mảnh mai, yếu ớt, không gây ấn tượng sâu sắc đối với khách hàng.
Có nhiều lý do để những nhà thiết kế chọn biểu tượng hoa sen. Thứ nhất, nó phản ánh lịch sử văn hóa Việt Nam, thu hút sự chú ý, khơi dậy niềm tự hào dân tộc. Hoa sen có ý nghĩa đặc biệt đối với người Việt Nam, nó tượng trưng cho sự khai sáng và hoàn mỹ theo triết học nhà Phật và phản ánh sức vươn lên của dân tộc Việt Nam. Hoa sen có trong mọi mặt của cuộc sống, trong kiến trúc cung đình và tôn giáo, trong văn học nghệ thuật... Hoa sen có sự khác biệt hoàn toàn so với biểu tượng hiện thời, khác biệt so với các hãng hàng không khu vực. Một số hãng đã sử dụng thành công biểu tượng hoa như China Airlines, Hawaiian Airlines nhưng chưa có hãng nào sử dụng hoa sen. Hơn thế, cả thế giới đều biết đến hoa sen như biểu tượng của giá trị văn hóa và vẻ đẹp thuần túy châu Á.
Cơ cấu và tổ chức bộ máy.
Lãnh đạo.
Ban lãnh đạo đương quyền::
Liên doanh.
Tính đến ngày 8 tháng 12 năm 2016:
Đội bay.
Đội bay hiện nay.
Tính đến tháng 3 năm 2022, VNA có tổng cộng 94 máy bay với độ tuổi trung bình là 8 năm. Ngoài dịch vụ vận chuyển hành khách, hãng này còn điều hành một bộ phận vận tải bằng đường hàng không, vận chuyển hàng hóa trong khu vực châu Á, châu Âu, Bắc Mỹ và châu Đại Dương, dùng chính những máy bay hành khách của mình và của các đối tác.
Trong thời gian gần đây, Boeing và Vietnam Airlines đang thực hiện bàn giao thêm 8 chiếc Boeing 787-10 Dreamliner để tiếp tục phục vụ những tuyến dài trong tương lai như Mỹ, Ý, Phần Lan, Ai Cập, Qatar, New Zealand... Trong ngày 16/11/2018, tại Hamburg, Đức, hãng đã có chiếc Airbus A321neo đầu tiên, mang số đăng bạ VN-A617. Chiếc A321neo sử dụng nhiên liệu tự nhiên RG và sẽ hoạt động trong vài ngày sau. Dự kiến, A321neo sẽ trở thành đội bay mới nhất của Vietnam Airlines. Và sẽ đặt thêm 20 chiếc thêm trong các phần bay đường châu Á.
Đội bay của Hãng hàng không Quốc gia Việt Nam
Tình hình tài chính.
Vietnam Airlines do Chính phủ nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam sở hữu, hãng còn có công ty con là Công ty bay dịch vụ hàng không VASCO. Trước năm 2005, hãng đã từng nắm giữ đến 86% cổ phần của hãng hàng không cổ phần Jetstar Pacific, với tư cách đại diện cho cổ phần của chính phủ Việt Nam. Trong tương lai, hãng con VASCO cũng sẽ được tách riêng thành hãng hàng không độc lập.
Vietnam Airlines tăng trưởng tốt với số lượng hành khách tăng 37% mỗi năm cho đến 1997 khi cuộc khủng hoảng kinh tế châu Á và những yếu tố tiêu cực khác làm giảm hiệu quả kinh doanh của hãng. Tuy vậy, hãng vẫn có lợi nhuận trong suốt cuộc khủng hoảng. Trong hai năm 1996 và 1997, hãng thông báo lợi nhuận hơn 100 triệu USD mỗi năm . Năm 1998, lợi nhuận giảm xuống chỉ còn khoảng 7 triệu USD. Lợi nhuận tăng lên 59 triệu USD vào năm 1999. Sau vụ tấn công 11 tháng 9 vào Hoa Kỳ, trong lúc nhiều hãng hàng không phải vật lộn, thu nhập từ vận tải hành khách của Vietnam Airlines lại tăng đột ngột. Hãng đã vận chuyển hơn 4 triệu hành khách trong năm 2002, tăng 18% so với năm trước. Vận chuyển hàng hóa tăng 20% trong cùng thời kì đó. Và kết quả là năm 2002, lợi nhuận của hãng tăng lên 35,77 triệu USD. Bất chấp sự bùng phát của dịch SARS, hãng thông báo lợi nhuận 26,2 triệu USD trong năm 2003. Trong vòng 11 tháng đầu năm 2005, hãng vận chuyển 6,8 triệu lượt khách với thu nhập gần 1,37 tỷ USD. Năm 2007, hãng đã vận chuyển 8,1 triệu hành khách. .
Doanh thu năm 2008 của công ty là 1,56 tỉ đôla (so với 1,27 tỉ đôla trong năm 2007) và lợi nhuận trước thuế và lãi là 14 triệu đôla (giảm so với 23 triệu đôla của năm 2007) với lưu lượng hành khách vận chuyển được là 8,8 triệu lượt khách .
Tình hình tài chính của Vietnam Airlines tăng trưởng khá tốt. Hãng đang có kế hoạch tăng số máy bay và số điểm đến trong những năm sắp tới.
Dịch Covid-19 đã khiến tình hình tài chính của Vietnam Airlines gặp khó khăn. 15 nghìn tỉ VNĐ là khoản tiền lỗ của Vietnam Airlines trong 6 tháng đầu năm 2020
Thị phần và cạnh tranh.
Vào năm 2021, Vietnam Airlines Group (bao gồm hãng chính Vietnam Airlines và 2 hãng con Pacific Airlines &amp; VASCO) chiếm tổng cộng 47% thị phần hàng không toàn quốc.
Tai tiếng.
Các vụ bắt giữ phi hành đoàn.
Thành viên phi hành đoàn đã từng có tiền lệ với những vụ việc buôn lậu nhiều tai tiếng:
Y tế, an ninh, các sự cố và tai nạn.
An ninh.
Hệ thống an ninh.
Sau năm 1975, lịch sử của ngành hàng không dân dụng Việt Nam đã ghi nhận những vụ cướp máy bay đa phần là vì mục đích tị nạn chính trị.
Sau vụ không tặc đầu tiên xảy ra ngày 29 tháng 10 năm 1977, Tổng cục Hàng không dân dụng Việt Nam trang bị cho tổ lái mỗi người một súng ngắn K54 và gia cố lại cửa buồng lái, đồng thời quy định cửa buồng lái luôn luôn đóng. Tiếp viên khi đưa nước, thức ăn cho tổ lái phải gõ cửa theo ám hiệu riêng. Hai mươi chiến sĩ của Trung đoàn 144 (Trung đoàn bảo vệ cơ quan Trung ương Đảng, Nhà nước và cơ quan Bộ Quốc phòng, nay là Lữ đoàn 144 Bộ Tổng tham mưu Quân đội Nhân dân Việt Nam) được đưa sang Tổng cục Hàng không dân dụng Việt Nam để làm cảnh vệ trên không, đi theo bảo vệ các chuyến bay dân sự. Mỗi người được trang bị một khẩu súng ngắn K54.
Sau vụ tấn công khủng bố vào Hoa Kỳ ngày 11 tháng 9 năm 2001, Vietnam Airlines thông báo một loạt các biện pháp nhằm cải thiện an ninh tại sân bay cũng như trên máy bay, trong đó có:
Tai nạn.
Trong vòng 20 năm qua, Vietnam Airlines đã hứng chịu ba tai nạn nghiêm trọng. Những vụ tai nạn chết người này đều liên quan đến những chiếc máy bay do Nga chế tạo. Những loại máy bay này đã bị loại ra khỏi đội bay kể từ những ngày đó. Một vài tai nạn không thương vong đã xảy ra với Tupolev Tu-134 khi nó va chạm mạnh trong lúc hạ cánh. Ít nhất hai vụ rơi máy bay chết người đã từng xảy ra với Yakovlev Yak-40. Hầu hết những sự cố này đều xảy ra lúc máy bay sắp đến sân bay hoặc sắp hạ cánh mà trong đó thời tiết là một nguyên nhân. Cả ba vụ tai nạn chết người đều xảy ra trong mưa to.
Các vụ "tai nạn trong gang tấc" xảy ra thường xuyên , nhưng nguyên nhân chính là do ngành hàng hàng không và hàng không dân dụng Việt Nam thường xuyên lớn mạnh và điều chỉnh theo công nghệ hiện đại, tạo ra một khoảng cách công nghệ mà các nhân viên điều khiển không lưu cần phải bù lấp.
Trong những vụ sau đây, lỗi phi công trong lúc tiến đến gần sân bay hay hạ cánh có thể là nguyên nhân chính của tai nạn. Theo báo cáo, lối suy nghĩ theo bài vở cũ được xem là nhân tố chính trong những trường hợp mà phi công bộc lộ tâm lý không dễ chịu khi phải hoãn hạ cánh.
Các sự cố khác.
17/06/2020 10:24 GMT+7
Chuyến bay VN1379 đáp xuống Tân Sơn Nhất lúc 18h. Khi lăn vào bãi đổ số 2, thời tiết không mưa, xe thang có mui che, sàn thang khô ráo cập vào máy bay để đón khách.
Nữ hành khách trên đi xuống khoảng 7 bậc thang thì tự té ngã và chảy máu đầu. Các đơn vị hàng không triển khai đội y tế, xe cứu thương chuyển khách vào Bệnh viện 175 cấp cứu nhưng người này đã tử vong.
vào TP.HCM, nữ hành khách H.T.A.T., sinh năm 1970, khi xuống máy bay bằng xe thang đã bị trượt chân, ngã chảy máu đầu. Sự việc trên xảy ra vào chiều 15-6.
Ngày 5 tháng 1 năm 2022, chuyến bay VN 5311 từ Sân bay Quốc tế Narita (Nhật Bản) đi Hà Nội đã phải hạ cánh khẩn cấp tại Fukuoka sau khi Văn phòng Vietnam Airlines tại Nhật Bản nhận được cuộc điện thoại đe doạ sẽ bắn hạ máy bay này tại vịnh Tokyo. Sau 2 giờ đồng hồ, nhà chức trách Fukuoka đã cho máy bay cất cánh và về đến Hà Nội vào tối cùng ngày.