Âm nhạc Thái Lan

Thái Lan có rất nhiều loại âm nhạc, điển hình như nhạc cung đình, nhạc lễ hội, dàn nhạc nhỏ gia đình và nhạc ca kịch rối bóng Nẳngyài, nhạc múa mặt nạ Khổn..v…v..
Theo cách chia cơ bản, âm nhạc Thái Lan chia ra làm ba loại chính:
Nhạc truyền thống.
Nhạc cổ điển của Thái có tiết tấu riêng biệt và phong cách riêng khá độc đáo. Tiết tấu nhạc cổ điển thường thay đổi theo đoạn nhạc và được phối trộn với nhiều thể loại nhạc khác. Mỗi loại nhạc cụ trong dàn nhạc truyền thống Hoàng gia Thái có âm sắc riêng, nhưng chưa bao giờ chơi riêng lẻ và phối nhạc cùng với nhau tạo thành một dàn nhạc. Nổi bật trong dàn nhạc này thường là nhạc cụ có tên gọi là Pí nài (kèn) và nhiều nhạc cụ khác như trống, mõ. Việc chiếm được tình cảm của khán thính giả nhờ chất lượng âm thanh tăng lên lần, bằng vào kết quả này, tiếng nhạc do không khí đem lại làm cho khán thính giả ưa chuộng hơn. Nhịp độ tiến triển của nhạc cổ điển trong một lần trình diễn đầu tiên được nổi lên, tiếp đến là tiếng phụ họa bằng những hồi trống do mười đầu ngón tay của nghệ sĩ rung lên nhập theo trống. Những cồng chiêng được sắp xếp theo hình bán nguyệt của những nhạc công - đây được xem là loại cụ truyền thống của người Thái. Dàn nhạc khác sử dụng hai nhạc cụ dùng vĩ và kèn. Thính giả còn được nghe loại nhạc này trình diễn trong những trận đấu Muay Thái, nhằm kích động võ sĩ thêm hăng hái, bằng khúc tứ tấu đàn dây gồm có cồng chiêng, kèn bầu, sáo và trống. Dàn nhạc này chơi hoàn toàn theo sở trường.
Vài nét về dàn nhạc Piphat.
Dàn nhạc ngũ âm được tạo nên bởi 5 chất liệu gồm: gỗ, đồng, sắt, da và hơi. Theo nhiều nguồn tài liệu từ các chùa Phật giáo xứ Chùa Vàng , tại đây đã xuất hiện dàn nhạc ngũ âm và được lưu truyền đến ngày nay. Có thể thấy, lịch sử xây dựng, phát triển của người dân nơi đây gắn liền với âm nhạc ngũ âm và vẫn giữ nguyên sắc thái riêng của nó trong quá trình giao lưu, tiếp biến văn hoá giữa các tộc người ở Thái Lan như Thái Đen, Isản, Xiêm, Lự... cho đến ngày nay. Dàn nhạc ngũ âm và nhạc lễ của người Thái đã có từ rất lâu đời, theo quy định cổ truyền thì dàn nhạc chỉ được sử dụng trong các ngày đại lễ. 
Tìm về lịch sử, dàn nhạc Piphat (; ) được gọi từ việc sáp nhập giữa nhạc Pin và nhạc Peat của người Khmer ở Campuchia. Nhạc Pin là dàn nhạc được ra đời từ thời đại Phù Nam. Dàn nhạc này được tấu bằng nhạc cụ Pin trước các nhạc cụ khác. Nhạc cụ Pin là loại nhạc cụ có ảnh hưởng từ Ấn Độ được du nhập theo Bà La Môn. Dàn nhạc Pin là dàn nhạc có nhạc cụ tổng hợp giữa nhạc cụ có từ Ấn Độ và nhạc cụ có trong nước (nhạc cụ người Khmer có sẵn). Dàn nhạc Pin gắn liền với các nghi lễ, nó được biểu diễn ca múa và nghệ thuật diễn khác trong truyện thần thoại đã có từ xa xưa. Cả 3 thể loại nhạc pinphat Lào, piphat Thái và pinpeat Khmer có cùng chung với gamelan của miền tây Indonesia; kulintang của miền nam Philippines, phía đông Indonesia, phía đông Malaysia, talempong của người Minangkabau ở Tây Sumatra, Indonesia và hsaing waing của Miến Điện.
Ngoài ra, trong thời trung đại có một dàn nhạc mà người ta thường gọi là krong-sko-trom min. Dàn nhạc này dùng để khuyến khích lòng dũng cảm của quân đội trong chiến đấu. Ngày nay, vai trò của dàn nhạc này đã chuyển trọng tâm của mình sang phục vụ trong các nghi lễ truyền thống, phong tục ma chay. Dàn nhạc krong-sko-trom min có nhiều nhạc cụ tổng hợp, không ổn định, tuỳ theo nhu cầu buổi lễ và người sử dụng, được khắc ở các đền đài như: đền Bayon, đền Angkor Var, đền Bapun, đền Ban-teay-chmar, đền Ta-brum... Dàn nhạc này đôi khi có nhạc cụ Peat (có 9 âm), deav, sro-lay, sko-thum, sko-chi, sko-sampho. Dàn nhạc này được tấu lên bằng nhạc cụ krong-peat (ngày nay nhạc cụ này đã thất truyền, chỉ còn lại các điêu khắc trên các đền đài).
Hai loại nhạc gồm Pin và krong-sko-trom min được nhập chung với nhau thành một dàn nhạc Pin-peat. Có người cho rằng, nhạc cụ của người Khmer hoà tấu như ngày nay được tách ra từ Ấn Độ thời xa xưa, mãi đến về sau kiến thức âm nhạc và thể loại âm nhạc của người Khmer được truyền đi đất nước Xiêm (Thái Lan) và Lào phát triển rực rỡ. Do đó mà có tên gọi là Plêng Xiêm và Plêng Lào (hay Pinphat Lào). Nó cũng được sử dụng để đi kèm với các hình thức sân khấu và múa truyền thống của Thái Lan bao gồm Khon Thai, Lakhon (múa cổ điển), và múa rối bóng.
Danh sách các nhạc cụ truyền thống Thái Lan.
Bộ dây.
Kéo.
Xò (ซอ) là từ để chỉ nhạc cụ dây dùng vĩ của người Thái. Chúng được tiếp nhận từ hồ cầm Trung Quốc nhưng có sự cải biên. Sự đa dạng của các loại nhạc cụ được mở rộng khi vương quốc Thái ở bán đảo Đông Dương tiếp xúc với Ấn Độ. Sau đó Thái Lan cũng áp dụng các nhạc cụ phương Tây như violin và organ. Bao gồm:
Bộ gõ.
Trống.
Klong that (กลอง ทัด) - trống lớn được chơi bằng gậy; thường được chơi theo cặp và được sử dụng trong ban hòa tấu piphat chatri. 
Các loại mộc cầm.
Ranat (ระนาด) là phân họ đàn mộc cầm Thái Lan. Chúng cũng có họ hàng với các loại mộc cầm Đông Nam Á khác như lanad (ລะນາດ) ở Lào, roneat ek (រនាតឯក) ở Campuchia và pattala ở Miến Điện (ပတ္တလား), bao gồm:
Một loại tương tự như Ranat Ek Lek là Ranak Thum Lek (ระนาดทุ้ม เหล็ก) nhưng tạo ra âm thanh thấp hơn Ranat Ek Lek. Sự khác biệt lớn nhất là tất cả các phím lớn hơn nên tạo âm thanh thấp hơn.
Người Lự ở vùng Tây Song Bản Nạp gọi nó là "Thái tộc ca lạp tát" (傣族嘎拉萨).
Nhạc cụ hơi.
Sáo.
Có ba loại Khlui, đó là vẫn còn phổ biến cho tới ngày nay là khlui phiang aw (khlủi phiềng au, , cỡ vừa),khlui lib (khlủi líp, , cỡ nhỏ) và khlui u (khlủi u, , cỡ lớn) Người Lự ở tỉnh Vân Nam, tây nam Trung Quốc có loại sáo tương tự gọi là "bì thu" (比秋) một loại sáo dọc nhỏ truyền thống.
Pí Phu Thái là ống nứa tép dài từ 20 đến 60 cm, đường kính từ 1,5 đến 2 cm. Nó có 1 đầu bịt mấu kín, ngay sát mấu kín là 1 lỗ hình chữ nhật có cạnh ngắn 1 cm và cạnh dài 2 cm, được bịt kín bằng đầu bát mỏng chứa lưỡi gà tam giác, phần dưới của nó nhọn và được cắt vát chéo.
Kèn và khèn.
Khèn bè là cách gọi loại nhạc cụ với dàn ống giống như chiếc bè. Đây là nhạc cụ có xuất xứ từ các nước Đông Nam Á. Ở Thái Lan chúng bao gồm:
Nhạc đồng quê.
Bất kỳ ai bước lên xe taxi tại Bangkok, gặp tài xế từ vùng miền Bắc Thái Lan đến, được tha hồ nghe nhạc do nhưng cuộn băng vang lên một giai điệu mệnh danh nhạc luk thung hay là nhạc đồng quê. Nhạc đồng quê tại vương quốc Thái phản ánh đời sống vùng thôn dã của Thái. Âm thanh nhạc đồng quê thật là bao la, có tính cách phổ thông vào những thập niên 1960 và thập niên 1970, và phát triển mạnh vào năm 1980. Nhạc đồng quê vẫn sống còn nhờ 100% dân Thái giúp đỡ và quan tâm bằng cuộc vận động quốc gia: " người Thái chấp nhận ". Cuộc vận động do các ngôi sao Monsit Kamsoi và Sodsai Rungphothang phát động, khiến âm nhạc đồng quê hiện thời vẫn còn do đài phát thanh phụ trách.
Ca từ và giai điệu của nhạc đồng quê phần lớn sử dụng nhạc cụ truyền thống, thông dụng và phổ biến nhất là khèn, và ngay cả ca từ, cũng sử dụng phương ngữ (tiếng bản địa miền Bắc và miền Đông Bắc) kết hợp với điệu múa truyền thống Lamvong.
Nhạc hiện đại.
Nhạc hiện đại của Thái Lan đã phát triển một cách rất nhanh nhờ sự pha trộn giữa nhiều dòng nhạc lại với nhau. Đặc biệt, việc sử dụng âm nhạc cổ điển vào âm nhạc hiện đại khiến cho âm nhạc hiện đại có một sức cuốn hút. 
Nền âm nhạc phát triển nhanh và nổi tiếng, các ca khúc Thái Lan luôn luôn lọt vào MTV của châu Á. Nổi tiếng khu vực châu Á và thế giới biết đến là ca sĩ Tata Young.