Du Tử Lê

Du Tử Lê (1942 – 2019) tên thật là Lê Cự Phách, là một nhà thơ.
Tiểu sử.
Ông sinh năm 1942, tại huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam. Sau Hiệp định Genève, 1954, Lê Cự Phách di cư vào Nam cùng với gia đình. Đầu tiên ông định cư ở Hội An, Quảng Nam, sau đó là Đà Nẵng. Đến năm 1956, ông vào Sài Gòn và theo học trường Trần Lục, trường Chu Văn An, sau cùng là Đại học Văn Khoa.
Ông làm thơ từ rất sớm, khi đang còn học tại trường tiểu học Hàng Vôi tại Hà Nội. Sau khi di cư vào Sài Gòn, Du Tử Lê bắt đầu sáng tác nhiều tác phẩm dưới nhiều bút hiệu khác nhau. Bút hiệu Du Tử Lê được dùng chính thức lần đầu tiên vào năm 1958 (cái tên "Du Tử" được ông lấy từ bài thơ "Du Tử ngâm" của thi sĩ Mạnh Giao thời Đường, nghĩa là "đứa con xa mẹ", còn "Lê" là họ của ông) cho bài "Bến tâm hồn", đăng trên tạp chí "Mai".
Du Tử Lê từng là sĩ quan thuộc Quân lực Việt Nam Cộng Hòa, cựu phóng viên chiến trường, thư ký tòa soạn cuối cùng của nguyệt san "Tiền phong" (một tạp chí của Quân lực Việt Nam Cộng Hòa), và là giáo sư dạy giờ cho một số trường trung học Sài Gòn.
Năm 1973 tại Sài Gòn, ông được trao Giải thưởng Văn chương Toàn quốc, bộ môn Thơ với tác phẩm "Thơ tình Du Tử Lê" 1967–1972.
Ngày 17 tháng 4 năm 1975, Du Tử Lê cùng với Mai Thảo và Phạm Duy bị kết án tử hình vắng mặt trên đài phát thanh của Mặt trận giải phóng Miền Nam vì có thái độ chống đối cộng sản quyết liệt. Sau sự kiện 30 tháng 4 năm 1975, ông sang tỵ nạn bên Hoa Kỳ.
Ông chuyển đến sống ở miền Nam California, tiếp tục nghề viết, và là nhân viên khế ước của đài tiếng nói Hoa Kỳ từ năm 1996. Ông cũng từng là chủ nhiệm các báo Việt ngữ "Nhân chứng", "Tay Phải", và "Văn nghệ" ở Hoa Kỳ.
Nhiều năm sau nhà thơ Du Tử Lê về nước và gặp gỡ với các nhà thơ trong nước như Nguyễn Trọng Tạo, Hoàng Cầm, Hữu Loan... 
Năm 2014, ông trở về Việt Nam giao lưu với đọc giả tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, nhân dịp ông xuất bản tập thơ "Giỏ hoa thời mới" tại Việt Nam . Sự kiện thơ của ông được xuất bản chính thức tại Việt Nam và việc ông trở về nước đã làm dấy lên nhiều tranh cãi trong cộng đồng người Việt tỵ nạn ở hải ngoại . Nhà thơ Du Tử Lê chọn cách im lặng trước những chỉ trích trên.
Năm 2016, ông tham gia giao lưu với đọc giả tại Huế trong chương trình "Giao lưu với Dao Tử Lê và bằng hữu" do Tạp chí Sông Hương và Hội Nhà văn Thừa Thiên - Huế tổ chức . 
Ông qua đời vào ngày 7 tháng 10 năm 2019 tại nhà riêng ở Garden Grove, California, Hoa Kỳ.
Ý kiến trong và ngoài nước.
Tại hải ngoại, Du Tử Lê đã và đang có những thành công nhất định:
Có thời gian ông không được hoan nghênh và biết đến nhiều ở trong nước. Điển hình là vào ngày ngày 18 tháng 8 năm 2005, báo "Công an thành phố Hồ Chí Minh" đã đăng bài "Bộ mặt ngạo mạn của Du Tử Lê" của hai tác giả Trọng Đức và Lê Nguyễn, phản hồi cho việc Nhà xuất bản Văn nghệ xuất bản tập thơ Du Tử Lê, với nhiều ý kiến công kích cả về thơ ca lẫn con người của ông.
Hoài Thanh, trong một bài đọc trên Đài phát thanh Hà Nội đón giao thừa năm 1973, cũng gọi Du Tử Lê là nhà thơ tư bản "nhận tiền của Mỹ ngụy dùng thơ văn lãng mạn để làm giảm sút tinh thần chiến đấu của thanh thiếu niên miền Nam Việt Nam".
Tuy nhiên khi ông trở về Việt Nam giao lưu với đọc giả năm 2014, thì tuyển tập thơ của ông đã được xuất bản chính thức trong nước . Lúc đó dư luận người Việt tại hải ngoại có nhiều chỉ trích và tranh cãi về ông. Nhiều người nhận định ông có xu hướng hòa hợp và hòa giải với chính phủ Việt Nam, bằng việc giới thiệu các bài thơ của các thi sĩ trong nước như Hữu Thỉnh, Lâm Thị Mỹ Dạ, Nguyễn Minh Châu vào tuyển tập "Two Rivers: new Vietnamese writing from America and Vietnam" do Frank Stewart là chủ biên, bên cạnh các nhà thơ hải ngoại như Mai Thảo, Đỗ Kh., Phan Nhiên Hạo, Đinh Linh, Barbara Trần, Nguyễn Quí Đức .
Từ sau năm 2014 đến lúc mất năm 2019, phía chính quyền và báo chí trong nước bắt đầu bớt khắc khe về Du Tử Lê hơn. Ông tham gia phỏng vấn với nhiều tờ báo như Tuổi Trẻ, Thanh Niên... Nhiều tập thơ khác cũng lần lượt được xuất bản như "Chỉ nhớ người thôi, đủ hết đời" (Công ty Văn hóa Phương Nam, 2017), "Mẹ về biển Đông" (Nhà Xuất Bản Hội Nhà văn, 2017), tuyển tập thơ "Khúc thụy du" (Phanbook, 2018), tuyển tập thơ "Trên ngọn tình sầu" và truyện dài "Với nhau, một ngày nào" (Saigon Books, 2018) .
Tác phẩm.
Tính đến thời điểm 2014, Du Tử Lê đã xuất bản 58 tác phẩm đủ thể loại, trong đó có thể kể đến: