Tjörnin er dæmi um sjávarlón þar sem sandur og möl hefur myndað malarrif sem lokar smám saman af lónið . Gamli miðbærinn í Reykjavík stendur á rifinu . Rifið var ekki fullmyndað fyrr en fyrir um það bil 1200 árum og þá hófst lífræn setmyndun í Tjörninni en undir þeim setlögum eru sand - og malarlög . Þegar lífræn efni tóku að safnast saman á botni Tjarnarinnar gætti lítilla seltuáhrifa og grunnvatn hefur streymt þangað frá Vatnsmýrinni og holtunum í kring . Tjarnarbakkarnir voru grónir gulstör ( carex lyngbyei ) og öðrum tegundum af hálfgrasaætt en svo komu tímabil þegar seltan verður meiri þá hörfuðu háplöntur . Um 1900 mun engum fugli hafa verið vært á Tjörninni , allir fuglar voru drepnir . Andaveiðar voru eitthvað stundaðar á Tjörninni allt fram á annan áratug síðustu aldar . Með lögreglusamþykkt frá 19. apríl 1919 var bannað að skjóta í borgarlandinu . Um sama leyti var sett siglingabann en áður höfðu margir átt báta og vegna umferðar þreifst ekkert kríuvarp í Tjarnarhólmanum fyrir 1919 . Með skotveiðibanninu og siglingabanninu fjölgaði mikið stokköndum og kríum . Tveir hólmar eru í Tjörninni . Annar þeirra er í suðurenda tjarnarinnar , en hinn , sem er í norðurhlutanum , og mest ber á frá miðborginni séð , gengur venjulega undir nafninu " Tjarnarhólminn " . Í Tjarnarhólmanum hefur löngum verið varp , en um miðja 19. öld var hólminn notaður sem miðpunktur í hringekju sem svo var kölluð . Segir svo frá henni í Lesbók Morgunblaðsins 1933 :
Hvenær varð Tjörn Reykjavíkur til ?
 fyrir um það bil 1200 árum  fyrir um það bil 1200 árum