Árið 1813 kom danski málfræðingurinn Rasmus Kristján Rask til Íslands . Eftir veru sína á landinu taldi hann ljóst að ekki yrði talað íslenskt orð í Reykjavík að hundrað árum liðnum og tungan útdauð með öllu í landinu eftir 200 ár . Taldi hann vænlegast að stofna félag meðal Íslendinga , sem skyldi efla og styðja bókmenntir þeirra , vera til varnar og viðhalds íslenskrar tungu og styrkja almenna menntun . Í samráði við biskup samdi Rask boðsbréf árið 1815 , þar sem gerð er grein fyrir hversu hinu fyrirhugaða félagi skuli vera háttað , það var síðan sent til allra prófasta landsins . Áður en Rasmus Kristján Rask fór af landinu hafði hann mælst til þess við séra Árna Helgason að hann tæki að sér að verða forseti félagsins .
Að frumkvæði hvers var Hið íslenska bókmenntafélag stofnað ?
 Rasmus Kristján Rask  Rasmus Kristján Rask