Sagan fjallar um Guðbjart Jónsson , Bjart í Sumarhúsum , fjölskyldu hans og örlög þeirra . Sagan hefst þó á frásögn um Kólumkilla . Guðbjartur vann í 18 ár fyrir hreppstjórann í sveitinni meðal annars sem smali , en þá hafði hann loks safnað nægu fé til þess að kaupa sér sitt eigið land . Hann tók við landi er hafði verið í eyði sökum reimleika . Gunnvör og Kólumkilli voru draugar og höfðu tekið sér þar bólfestu og rekið fyrrum ábúendur í burtu . Bjartur trúði ekki á drauga og lét það ekki aftra sér frá því að hefja búskap í Veturhúsum . Hann breytti nafninu á bænum í Sumarhús og reisti nýtt býli . Hann giftist stuttu síðar Rósu , sem lést af barnsförum ári síðar . Bjartur var úti í leit að á þegar Rósa lést . Ásta Sóllilja , dóttir Rósu , rétt lifði af . Bjartur var mikill kvæðamaður og lagði ekki mikið í nútíma kveðskap , heldur vildi rím og hefðbundna bragarhætti . Síðari hluti sögunnar fjallar að mestu um Ástu Sóllilju .
Hver var Kólumkilli ?
 Gunnvör og Kólumkilli voru draugar