Á sama tíma , rétt fyrir miðja 20. öld , koma fyrstu prósaverk Thors Vilhjálmssonar . Það eru örstutt prósaverk og ljóð , og sum prósaverkanna hafa mörg framangreindra expressjónískra einkenna prósa , annarlegar líkingar , stuttar slitróttar málsgreinar og myndræna framsetningu . Persónur eru frummyndakenndar , og textarnir eru torskildir röklega . Enda er stundum sérstaklega girt fyrir röklegan skilning með endalausum keðjum af óskiljanlegum útskýringum , síðar með keðjum af annarlegum myndrænum viðlíkingum , sem fara hver í sína átt , hvorttveggja stöðvar framrás textans . Textinn er yfirleitt mjög myndrænn , svo að hann dettur nánast sundur í augnabliksmyndir . Hugarflaums gætir hér nokkuð , eins og í stökum , örstuttum smásögum um eftir Jón Óskar ( 1952 ) og Geir Kristjánsson ( 1956 ) . Steinar Sigurjónson skrifar fyrstur Íslendinga móderna skáldsögu , ástarsögu , 1958 ( birtist aftur í mjög breyttri og aukinni gerð undir öðrum titli 1967 ) . Þar er stokkið á milli hugarflaums ýmissa persóna , þar sem ríkir talmál og hugmyndaheimur íslensks alþýðufólks . Grunneiningarnar eru í raun samkvæmt skáldsagnahefð , en hið móderna við sögurnar er , að horfið er ógreinanlega frá einni persónu til annarrar , og söguþráður skiptir litlu máli . Útkoman verður einskonar heildarmynd af lífi þessa fólks , líkt og hjá Guðbergi Bergssyni síðar , þ.e. í Tómas Jónsson metsölubók ( 1966 ) . Þar er horfið frá röklegri fléttu og tímarás , en hugarflaumur mælanda og vaðall gefur dökka heildarmynd af umheimi hans og þó mjög litríka , allt frá skrípamyndum til bölsýni . Persónur eru frummyndakenndari en hjá Steinari , ámóta og hjá Thor , en meiri skrípamyndir , ýktar svo sem hjá Halldórunum á 4. áratugnum . Það er þó fyrst og fremst með skáldsögum Thors frá árinu 1968 að telja sem módernisminn verður varanlegur í íslenskum prósabókmenntum , það eru mörg verk , löng og vönduð . Auk framangreindra einkenna stuttra prósaverka Thors , eru skáldsögur hans mjög fjölbreytilegar , einnig að stíl , svo ekki verður séð að einstök atriði þeirra raðist eftir neinu kerfi , og síst söguþræði , en þau tengjast margvíslega innbyrðis með þráhyggjukenndum endurtekningum dramatískra mynda , sem eru þó síbreytilegar . Í ljóðum ber á þessum tíma áfram svolítið á surrealisma , hjá Jóhanni Hjálmarssyni og Baldri Óskarssyni á sjöunda áratugnum . Svava Jakobsdóttir skrifaði fáeinar smásögur um miðjan sjöunda áratuginn í köldum , nánast klíniskum stíl , þar sem segir frá allskyns furðum í hversdagslífi kvenna . Útkoman verður einskonar táknsögur sem sýna þennan hversdagsleika sem fáránlegan . En þetta gengur flest upp röklega og verður naumast talið módernismi . Svolítið ber á surrealisma hjá Megasi í byrjun áttunda áratugsins , en meira er um expressjónísk stílrof . Á þeim tíma hefur Pétur Gunnarsson í meginatriðum sömu expressjónísku einkenni og Halldórarnir tveir á 4. áratugnum , í skáldsögum sem í aðalatriðum fylgja röklegri framrás . Árni Larsson minnir töluvert á Thor Vilhjálmsson m.a. með langsóttum líkingum , en auk þess er hann með fágætt dæmi um surrealískar setningar í prósa , þær eru óskiljanlegar vegna þess að orð innan setningar stangast á . Einar Guðmundsson gerði prósaverk þar sem skyndilega er stokkið frá einni frásögn í aðra , en milli þeirra eru óglögg tengsl viðfangsefnis . Mikið ber þar á eftirlíkingum algengustu texta , þetta er í meginatriðum af sama tagi og Tómas Jónsson metsölubók , þótt ekki sé um stælingu að ræða . Mikill vöxtur færist í móderna ljóðagerð eftir 1980 . Þar ber töluvert á surrealisma , einkum í mótsagnakenndum ljóðmyndum , en mest er um samhengisleysi milli ljóðmynda , sem tengjast helst í sameiginlegum hugblæ ljóðs eða ljóðabálks .
Eftir hvern er skáldsagana Tómas Jónsson metsölubók ?
 Guðbergi Bergssyni  Guðbergi Bergssyni  Guðbergi Bergssyni