HỘI ĐỒNG NHÂN DÂN

TỈNH HÀ TĨNH

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

Số: 146/2025/NQ-HĐND

Hà Tĩnh, ngày 18 tháng 4 năm 2025

NGHỊ QUYẾT

Quy định các biện pháp bảo đảm thực hiện dân chủ ở cơ sở

trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh

Căn cứ Luật Tổ chức chính quyền địa phương ngày 19 tháng 02 năm 2025;

Căn cứ Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật ngày 19 tháng 02 năm 2025;

Căn cứ Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở ngày 10 tháng 11 năm 2022;

Căn cứ các Nghị định của Chính phủ: số 78/2025/NĐ-CP ngày 01 tháng 4 năm 2025 quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật; số 59/2023/NĐ-CP ngày 14 tháng 8 năm 2023 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở; số 61/2023/NĐ-CP ngày 16 tháng 8 năm 2023 quy định về xây dựng và thực hiện hương ước, quy ước của cộng đồng dân cư;

Xét Tờ trình số 164/TTr-UBND ngày 15 tháng 4 năm 2025 của Ủy ban nhân dân tỉnh về việc đề nghị ban hành Nghị quyết quy định các biện pháp bảo đảm thực hiện dân chủ ở cơ sở trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh; Báo cáo thẩm tra số 165/BC-HĐND ngày 17 tháng 4 năm 2025 của Ban Pháp chế Hội đồng nhân dân tỉnh và ý kiến thảo luận của đại biểu Hội đồng nhân dân tại kỳ họp.

Hội đồng nhân dân tỉnh Hà Tĩnh Khóa XVIII, Kỳ họp thứ 26 ban hành Nghị quyết quy định các biện pháp bảo đảm thực hiện dân chủ ở cơ sở trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh.

Điều 1. Phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng

1. Phạm vi điều chỉnh: Nghị quyết này quy định các biện pháp bảo đảm thực hiện dân chủ ở cơ sở trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh theo khoản 2 Điều 85 Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở.

2. Đối tượng áp dụng:

a) Các cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập, doanh nghiệp, tổ chức khác có thuê mướn, sử dụng lao động theo hợp đồng lao động thuộc khu vực ngoài Nhà nước (sau đây gọi chung là tổ chức, cơ quan, đơn vị); cộng đồng dân cư trên địa bàn cấp xã.

b) Cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, người sử dụng lao động, người lao động; người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, ở thôn, tổ dân phố, người trực tiếp tham gia hoạt động ở thôn, tổ dân phố; công dân.

Điều 2. Nguyên tắc bảo đảm thực hiện dân chủ ở cơ sở

1. Bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng, quản lý, điều hành của chính quyền; phát huy vai trò nòng cốt của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội; sự phối hợp chặt chẽ, thường xuyên, hiệu quả giữa các cơ quan, địa phương, đơn vị trong thực hiện dân chủ ở cơ sở; bảo đảm phù hợp và thống nhất các quy định của pháp luật về nguyên tắc, biện pháp thực hiện dân chủ ở cơ sở.

Bảo đảm hài hòa lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cơ quan, đơn vị, cá nhân; phát huy dân chủ đi đôi với giữ nghiêm kỷ luật, bảo đảm trật tự, kỷ cương.

2. Việc thực hiện dân chủ ở cơ sở phải bảo đảm thực chất, hiệu quả, thường xuyên, liên tục và trở thành nề nếp; nâng cao chất lượng hoạt động của các tổ chức, cơ quan, đơn vị có sử dụng lao động và các xã, phường trên địa bàn tỉnh; nâng cao nhận thức, trách nhiệm của tập thể, cá nhân trong việc thực hiện dân chủ ở cơ sở. Phát huy vai trò giám sát của Nhân dân, cán bộ, công chức, viên chức, người lao động.

Tôn trọng, nghiên cứu để tiếp thu ý kiến đóng góp, kịp thời giải quyết kiến nghị, phản ánh của công dân, cán bộ, công chức, viên chức, người lao động theo luật định.

3. Các biện pháp bảo đảm thực hiện dân chủ ở cơ sở phải kịp thời, nghiêm túc và phải gắn với việc thực hiện nhiệm vụ chính trị của cơ quan, địa phương, đơn vị; gắn thực hiện dân chủ ở cơ sở với công tác cải cách hành chính và Cuộc vận động học tập, làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh.

Điều 3. Mục tiêu thực hiện dân chủ ở cơ sở

1. Tất cả những người được giao nhiệm vụ thực thi pháp luật về thực hiện dân chủ ở cơ sở, thành viên Ban Thanh tra nhân dân, thành viên Ban giám sát đầu tư của cộng đồng được bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ về thực hiện dân chủ ở cơ sở; Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố, Trưởng ban công tác Mặt trận, Tổ soạn thảo hương ước, quy ước được tham gia tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ về xây dựng, thực hiện hương ước, quy ước và về thực hiện dân chủ ở cơ sở.

2. 100% tổ chức, cơ quan, đơn vị, địa phương thực hiện việc tuyên truyền, quán triệt, phổ biến, giáo dục pháp luật, nâng cao nhận thức, trách nhiệm cho cán bộ, công chức, viên chức, người lao động và Nhân dân trong việc thực hiện dân chủ ở cơ sở; thực hiện nghiêm các quy định về thực hiện dân chủ ở cơ sở; phát huy dân chủ đi đôi với giữ nghiêm kỷ luật, kỷ cương, thực hiện công khai, minh bạch các nội dung phải công khai theo quy định.

3. 100% tổ chức, cơ quan, đơn vị, địa phương phổ biến, triển khai việc ứng dụng công nghệ thông tin trong thực hiện dân chủ ở cơ sở, thực hiện chuyển đổi số trong phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh trên địa bàn.

4. 100% tổ chức, cơ quan, đơn vị, địa phương ban hành quy chế thực hiện dân chủ ở cơ sở; hương ước, quy ước của thôn, tổ dân phố phải được rà soát, sửa đổi, bổ sung theo quy định. 100% Ủy ban nhân dân các cấp xây dựng, trình Hội đồng nhân dân cùng cấp quyết định các biện pháp bảo đảm thực hiện dân chủ ở cơ sở trên địa bàn.

5. 100% cơ quan, đơn vị và địa phương hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi để Ban Thanh tra nhân dân, Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng (nếu có) thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ, phát huy hiệu quả hoạt động tại cơ sở.

Điều 4. Các biện pháp bảo đảm thực hiện dân chủ ở cơ sở trên địa bàn tỉnh

1. Bồi dưỡng, nâng cao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ cho người được giao nhiệm vụ tổ chức thực thi pháp luật về thực hiện dân chủ ở cơ sở.

a) Thực hiện tốt công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, nâng cao năng lực, trình độ, phẩm chất đạo đức; tổ chức chương trình tập huấn cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, người lao động; người hoạt động không chuyên trách cấp xã và thôn, tổ dân phố được giao nhiệm vụ tổ chức thực thi pháp luật về thực hiện dân chủ ở cơ sở bảo đảm về chuyên môn, nghiệp vụ, có phương pháp triển khai thực hiện pháp luật, có kỹ năng thu thập và xử lý thông tin nhanh, nhạy, ứng dụng hiệu quả công nghệ thông tin trong thực hiện dân chủ ở cơ sở.

b) Cán bộ, công chức, viên chức, người lao động, người hoạt động không chuyên trách cấp xã và thôn, tổ dân phố, người trực tiếp tham gia hoạt động ở thôn, tổ dân phố chủ động, tích cực học tập, rèn luyện nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

c) Đổi mới phương thức quản lý, thường xuyên kiểm tra, đánh giá năng lực, chuyên môn, nghiệp vụ và hiệu quả thực thi pháp luật của cán bộ, công chức, viên chức, người lao động, người hoạt động không chuyên trách cấp xã và thôn, tổ dân phố.

2. Tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền, quán triệt, phổ biến, giáo dục pháp luật về thực hiện dân chủ ở cơ sở, nâng cao nhận thức cho cộng đồng về việc bảo đảm thực hiện dân chủ ở cơ sở.

a) Xây dựng và triển khai có hiệu quả kế hoạch, chương trình phổ biến, giáo dục pháp luật có trọng tâm, trọng điểm, phù hợp với điều kiện, tình hình thực tế của từng địa phương, cơ quan, đơn vị và tổ chức.

b) Đa dạng hóa hình thức tổ chức, phương pháp tuyên truyền, phổ biến và giáo dục pháp luật theo yêu cầu thực tiễn, bảo đảm thực chất, hiệu quả và tạo sức lan tỏa trong Nhân dân.

c) Đẩy mạnh công tác phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị, nhất là cơ quan Tư pháp của hệ thống hành chính trong công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật; nghiên cứu nắm chắc đặc điểm, tình hình của từng địa bàn, đối tượng cần được tuyên truyền để có nội dung, phương pháp tuyên truyền phù hợp; các nội dung liên quan đến thực hiện dân chủ ở cơ sở phải công khai theo quy định tại cơ quan, đơn vị, địa phương, tổ chức, doanh nghiệp để cán bộ, công chức, viên chức, người lao động, Nhân dân được biết, tham gia ý kiến, quyết định, kiểm tra, giám sát, triển khai thực hiện.

d) Phối hợp tốt và phát huy vai trò của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội trong giám sát, phản biện xã hội, tuyên truyền, vận động đoàn viên, hội viên và Nhân dân thực hiện các chủ trương, chính sách, pháp luật về thực hiện dân chủ ở cơ sở.

3. Nâng cao trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị, tổ chức, nhất là vai trò nêu gương của người đứng đầu, cán bộ lãnh đạo, quản lý, đảng viên, cán bộ, công chức, viên chức, người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, thôn, tổ dân phố trong việc thực hiện dân chủ và bảo đảm thực hiện dân chủ ở cơ sở; lấy mức độ thực hiện dân chủ ở cơ sở của chính quyền địa phương cấp xã, cơ quan, đơn vị, tổ chức làm căn cứ đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ.

a) Người đứng đầu cơ quan, đơn vị, tổ chức, địa phương chỉ đạo các cơ quan liên quan hoặc đề xuất cấp có thẩm quyền giải quyết kịp thời, hiệu quả những vấn đề mà cử tri và Nhân dân quan tâm kiến nghị, phản ánh chính đáng trong phạm vi lãnh đạo, quản lý. Các cơ quan, đơn vị, địa phương, tổ chức bố trí nhân lực để thực hiện việc tham mưu triển khai, thực thi pháp luật về dân chủ ở cơ sở và quy chế thực hiện dân chủ ở cơ sở.

b) Bảo đảm công khai thông tin đầy đủ nội dung, hình thức và thời điểm công khai theo quy định tại Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở và pháp luật khác có liên quan để Nhân dân được biết; bảo đảm các nội dung phải tổ chức đối thoại, lấy ý kiến của Nhân dân trước khi cấp có thẩm quyền quyết định; bảo đảm để Nhân dân bàn, quyết định và kiểm tra, giám sát việc thực hiện các nội dung mà Nhân dân đã bàn, quyết định; bảo đảm các điều kiện để công dân giám sát việc tổ chức thực hiện dân chủ ở cơ sở và việc thực hiện chính sách, pháp luật của cơ quan, đơn vị, tổ chức, địa phương; bảo đảm quyền thụ hưởng của công dân theo quy định tại Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở và pháp luật khác có liên quan.

c) Rà soát, sửa đổi, bổ sung, ban hành hoặc trình cơ quan có thẩm quyền ban hành các văn bản chỉ đạo về xây dựng và thực hiện dân chủ ở cơ sở; đồng thời thực hiện công khai, minh bạch trong hoạt động quản lý, điều hành, thực thi pháp luật của cơ quan nhà nước, bảo đảm để Nhân dân được tham gia giám sát hoạt động của cơ quan nhà nước, giám sát cán bộ, công chức, viên chức thực thi công vụ trên cơ sở kết quả đánh giá mức độ hài lòng của người dân hằng năm.

d) Hằng năm, xét mức độ thực hiện dân chủ ở cơ sở gắn với thực hiện công tác cải cách hành chính tại các cơ quan hành chính nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập để làm căn cứ đánh giá mức hoàn thành nhiệm vụ của lãnh đạo cơ quan, cán bộ quản lý.

đ) Thường xuyên kiểm tra, giám sát việc thực hiện dân chủ và việc chấp hành quy chế, pháp luật về thực hiện dân chủ ở cơ sở; nâng cao ý thức, tinh thần trách nhiệm và thái độ phục vụ Nhân dân cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, người lao động, nhất là trong các lĩnh vực liên quan trực tiếp đến quyền lợi và đời sống của Nhân dân; tiếp công dân, giải quyết đơn khiếu nại, đơn tố cáo và các kiến nghị, phản ánh của công dân, cá nhân hoặc cơ quan, tổ chức; xử lý đúng quy định và kịp thời những hành vi vi phạm về thực hiện dân chủ ở cơ sở.

e) Nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động và phát huy vai trò của Ban Thanh tra nhân dân trong các cơ quan, đơn vị, tổ chức, địa phương và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng ở địa phương.

4. Phát huy những nhân tố mới, tích cực, điển hình ở cơ sở, góp phần hoàn thành tốt nhiệm vụ chính trị của cơ quan, địa phương, đơn vị. Kịp thời phát hiện, biểu dương, khen thưởng các gương điển hình, lập được nhiều thành tích trong việc thực hiện dân chủ ở cơ sở; phát hiện và xử lý nghiêm tổ chức, cá nhân vi phạm pháp luật về thực hiện dân chủ ở cơ sở.

a) Biểu dương, khen thưởng, nhân rộng trong phạm vi toàn tỉnh đối với các tổ chức, cá nhân, các gương điển hình, tiêu biểu, có nhiều thành tích trong việc phát huy và tổ chức thực hiện tốt dân chủ ở cơ sở.

b) Các cơ quan, đơn vị, tổ chức, địa phương xây dựng các tiêu chí điển hình tiên tiến của tập thể, cá nhân phù hợp với luật định và phù hợp với đặc điểm, tính chất, nhiệm vụ của mình làm căn cứ để biểu dương, khen thưởng các gương điển hình, có nhiều thành tích trong việc phát huy và tổ chức thực hiện tốt dân chủ ở cơ sở.

c) Cơ quan làm công tác thi đua, khen thưởng các cấp phối hợp với các cơ quan thông tin, truyền thông, báo chí,… thực hiện tốt công tác phát hiện, tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho các tầng lớp Nhân dân về vai trò, ý nghĩa của các phong trào thi đua và tuyên truyền gương điển hình tiên tiến trong thực hiện dân chủ ở cơ sở.

d) Các cá nhân, cơ quan có chức năng, nhiệm vụ thanh tra, kiểm tra, giám sát phát hiện và xử lý nghiêm hoặc báo cáo, đề xuất, kiến nghị, tham mưu cơ quan có thẩm quyền xử lý nghiêm tổ chức, cá nhân vi phạm pháp luật về thực hiện dân chủ ở cơ sở.

5. Hỗ trợ, khuyến khích ứng dụng công nghệ thông tin, khoa học - kỹ thuật, trang bị phương tiện kỹ thuật và bảo đảm các điều kiện cần thiết khác cho việc tổ chức thực hiện dân chủ ở cơ sở phù hợp với tiến trình xây dựng chính quyền điện tử, chính quyền số, xã hội số.

a) Ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong thực hiện dân chủ cơ sở; tuyên truyền, phổ biến các chủ trương, chính sách, pháp luật đến các tổ chức, cá nhân.

b) Vận dụng, phát huy ưu thế của mạng nội bộ, cổng thông tin điện tử, trang thông tin điện tử, mạng xã hội hoạt động đúng quy định của pháp luật trong việc tổ chức thực hiện dân chủ ở cơ sở.

c) Kiện toàn, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, người thực hiện chuyên trách, kiêm nhiệm công nghệ thông tin ở các cơ quan, đơn vị và địa phương đi đôi với việc bồi dưỡng, nâng cao khả năng khai thác, sử dụng công nghệ thông tin về thực hiện dân chủ ở cơ sở trong giai đoạn tới.

d) Bố trí thiết bị đầy đủ, hiện đại; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động điều hành và giải quyết các thủ tục hành chính; mở rộng áp dụng các tiện ích cung cấp, hỗ trợ Nhân dân trong thực hiện các dịch vụ công.

đ) Sử dụng đúng quy định pháp luật các hộp thư điện tử, mạng xã hội để thông báo, đồng thời tiếp nhận ý kiến phản ánh, đóng góp của cử tri và Nhân dân trong thực hiện dân chủ ở cơ sở.

e) Các cơ quan, đơn vị, tổ chức, địa phương hỗ trợ, khuyến khích ứng dụng công nghệ thông tin, khoa học - kỹ thuật, trang bị phương tiện kỹ thuật và bảo đảm các điều kiện cần thiết khác cho việc tổ chức thực hiện dân chủ ở cơ sở.

Điều 5. Nguồn lực, kinh phí thực hiện

Kinh phí thực hiện Nghị quyết này được bố trí từ ngân sách nhà nước theo quy định về phân cấp quản lý ngân sách hiện hành và từ các nguồn xã hội hóa, các nguồn lực hợp pháp khác theo quy định của pháp luật.

Điều 6. Tổ chức thực hiện

1. Ủy ban nhân dân tỉnh tổ chức thực hiện Nghị quyết.

2. Thường trực Hội đồng nhân dân, các Ban Hội đồng nhân dân, các Tổ đại biểu Hội đồng nhân dân và đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh giám sát việc thực hiện Nghị quyết.

3. Đề nghị Ủy ban Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội cấp tỉnh phối hợp giám sát việc triển khai thực hiện Nghị quyết theo quy định; tích cực tuyên truyền, vận động các tầng lớp Nhân dân thực hiện Nghị quyết.

Nghị quyết này đã được Hội đồng nhân dân tỉnh Hà Tĩnh khóa XVIII, Kỳ họp thứ 26 thông qua ngày 18 tháng 4 năm 2025 và có hiệu lực kể từ ngày 29 tháng 4 năm 2025./.

Nơi nhận:

- Ủy ban Thường vụ Quốc hội;

- Văn phòng Chính phủ;

- Bộ Nội vụ;

- Kiểm toán Nhà nước Khu vực II;

- Bộ Tư lệnh Quân khu IV;

- Cục Kiểm tra văn bản và Quản lý xử lý vi phạm

hành chính - Bộ Tư pháp;

- TTr: Tỉnh ủy, HĐND, UBND; Ủy ban MTTQ tỉnh;

- Đại biểu Quốc hội đoàn Hà Tĩnh;

- Các VP: TU, Đoàn ĐBQH&HĐND, UBND tỉnh;

- Các sở, ban, ngành cấp tỉnh;

- TTr HĐND, UBND các huyện, thành phố, thị xã;

- Trung tâm Công báo - Tin học tỉnh;

- Lưu: VT, HĐ2, TH2.

KT. CHỦ TỊCH

PHÓ CHỦ TỊCH

Trần Tú Anh