THÔNG TƯ

Hướng dẫn tính toán lại ngân sách nhà nước năm 1987 và lập dự toán ngân sách nhà nước năm 1988.

________________________

I.- ĐÁNH GIÁ LẠI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC NĂM 1987:

Để tính toán lại Ngân sách Nhà nước năm 1987, cần đánh giá đúng mức tình hình thực hiện thu, chi ngân sách 9 tháng đầu năm và tính toán xây dựng kế hoạch thu, chi Ngân sách Nhà nước quí IV/ 1987 theo giá mới, lương tính lại, bảo đảm thực hiện mục tiêu giảm tỷ lệ bội chi ngân sách theo tinh thần các Nghị quyết Hội nghị lần thứ 2,3 của Ban chấp hành Trung ương Đảng ( khoá VI ), Bộ Tài chính yêu cầu các ngành, các địa phương tiến hành các công việc sau đây:

1/

Đánh giá tình hình thực hiện kế hoạch tài chính và Ngân sách Nhà nước 9 tháng đầu năm 1987:

- Đối với khu vực kinh tế quốc doanh:

+ Đánh giá tình hình thực hiện các chỉ tiêu kế hoạch sản xuất - kinh doanh, lưu thông hàng hoá .... nhất là đối với các sản phẩm chủ yếu, các xí nghiệp trọng điểm có số thu lớn cho Ngân sách Nhà nước.

+ Phân tích kỹ các yếu tố tác động đến thu Ngân sách Nhà nước như: sản lượng hàng hoá tiêu thụ; giá thành và phí lưu thông, giá bán; tình hình cung ứng vật tư, nguyên liệu cho sản xuất và tình hình thực hiện các định mức tiêu hao vật chất tính trên đơn vị sản phẩm; thực hiện giao nộp sản phẩm và thanh toán; tình hình chấp hành kỷ luật giá cả và kỷ luật thu nộp ngân sách; tình hình tồn đọng năm trước và số phát sinh trong kỳ, số đã nộp ngân sách và số chưa nộp tính đến cuối tháng 9 /1987 ....

+ Cần đánh giá về quỹ vật tư hàng hoá tiêu dùng bán giá cao một số ngành ( xăng, dầu, xi măng, sắt, thép, bột mỳ ....) và kết quả thu chênh lệch giá cho Ngân sách Nhà nước. Đánh giá và phân tích cụ thể số thu và chênh lệch giá trong khâu lưu thông ở địa phương; các khoản chênh lệch giá do bán một giá, bù giá vào lương.

Đánh giá tình hình xuất, nhập khẩu ở các công ty trung ương và địa phương, kết quả thu, bù chênh lệch ngoại thương, số đã thu, đã bù và số chưa thu, chưa bù đến cuối tháng 9/1987.

- Đối với khu vực kinh tế tập thể cá thể:

Cần phân tích, so sánh chỉ số giá cả thị trường với mức tăng về thuế; tình hình điều chỉnh daonh thu và mức thuế, nắm hộ để quản lý thu thuế công thương nghiệp trong 9 tháng đầu năm; tình hình sản xuất nông nghiệp và thu thuế nông nghiệp của vụ mùa 1986 - 1987, vụ đông xuân và hè thu 1987, kết quả thu nợ thuế các năm trước ....

- Đánh giá tiến độ thực hiện kế hoạch về xây dựng cơ bản: Khối lượng đã hoàn thành, khối lương đã được thanh toán số chuyển sang quí IV/1987. Phân tích kỹ phần ngoài kế hoạch, phần vượt dự toán do trượt giá ....

- Đối với chi hành chính- sự nghiệp, cần phân tích khối lượng công việc và các yếu tố tăng chi do biến động về giá cả, về phụ cấp, trợ cấp thêm, về bù giá vào lương và các chế độ chỉ tiêu mới ban hành ...., các khoản chi đột xuất. Phân tích kỹ các khoản chi về mua sắm, về hội nghị ...., tình hình thực tế về biên chế, tiền lương ...

- Về chi bù giá : Các công ty lương thực và nội thương cấp I, các tỉnh, thành phố và đặc khu tính toán số lỗ phát sinh về hàng bán theo định lượng cho cán bộ, công nhân viên và lực lượng vũ trang trong 9 tháng đầu năm ( tính theo cơ cấu nguồn hàng và giá cả do Nhà nước quy định ), số lỗ đã được cấp phát và thanh toán; thống kê số nợ về hiện vật chưa bán đến cuối tháng 9/1987 và kiến nghị các biện pháp xử lý.

Riêng những địa phương thực hiện bù giá vào lương theo quy định của Uỷ ban Nhân dân tỉnh, thành phố cho cán bộ công nhân viên chức trên địa bàn (kể cả Trung ương và địa phương quản lý ) thì thực hiện theo đúng tinh thần chỉ thị số 67/Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng ngày 22/4/87 của Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng và phân tích cụ thể số thực chi của ngân sách địa phương trong 9 tháng đầu năm.

2/

Quán triệt kết luận của Bộ Chính trị tại Hội nghị Trung ương 3 và các quyết định của Hội đồng Bộ trưởng về giá cả, tiền lương, tiết kiệm ... để lập kế hoạch thu, chi ngân sách Nhà nước quí IV/1987.

Cần xác định nhiệm vụ kế hoạch Nhà nước còn lại phải thực hiện trong quí IV/1987 trên tinh thần tập trung khai thác mọi điều kiện và khả năng để đẩy mạnh sản xuất, tiêu thụ hàng hoá, phấn đấu hoàn thành vượt mức kế hoạch Nhà nước cả năm 1987. Đồng thời cần có những biện pháp tích cực để khai thác các nguồn thu và tăng thu; triệt để tiết kiệm chi tiêu; tăng cường quản lý thị trường, giá cả; gữi nghiêm kỷ luật tài chính Nhà nước .... nhằm phấn đấu giảm mức bội chi Ngân sách Nhà nước năm 1987 như đã dự kiến.

Với tinh thần trên, trong quá trình lập kế hoạch thu, chi ngân sách quí IV/1987, cần lưu ý một số điểm sau đây:

a)

Thu từ khu vực kinh tế quốc doanh:

Căn cứ vào các quyết định của Nhà nước về giá và tỷ giá, về tiền lương ...., các Bộ, các ngành, các địa phương cần chỉ đạo các đơn vị kinh tế cơ sở tính toán lại giá thành một cách chặt chẽ trên cơ sở rà soát lại các định mức tiêu hao vật chất, thực hiện giảm ít nhất 10% so với mức thực tế hiện nay; loại trừ những chi phí không hợp lý, không hợp lệ và những chi phí không còn thích hợp ( như tiền ăn giữa ca ...). Về tiền lương, tính đúng theo quyết định số 147/HĐBT ngày 22/9/1987 của Hội đồng Bộ trưởng và các văn bản hướng dẫn của các cơ quan chức năng.

+ Về thu quốc doanh: phải được tính đủ mức thu theo chế độ quy định hiện hành trên cơ sở giá giao mới của sản xuất cho lưu thông ( giá bán buôn vật tư, giá bán lẻ do các cấp có thẩm quyền quy định theo điều lệ quy định theo điều lệ phân cấp quản lý giá, trừ (-) lùi chiết khấu vật tư, thương nghiệp ).

+ Về lợi nhuận và khấu hao cơ bản nộp ngân sách tạm thời tính theo các quy định hiện hành.

+ Các khoản chênh lệch giá vật tư hàng hoá kiểm kê tồn kho thời điểm 1/7/1987 và 1/10/1987 được xử lý theo đúng hướng dẫn của Liên Bộ Tài chính - Ngân hàng Nhà nước.

Các khoản chênh lệch giá khác, các xí nghiệp không được giữ lại để trả lương, bổ sung vốn lưu động, đầu tư xây dựng cơ bản ... mà phải nộp vào Ngân sách Nhà nước ( khoản chênh lệch giá phát sinh do bán hàng hoá tồn kho ứ đọng xử lý theo quyết định số 177/Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng ngày 26/5/1987 của Hội đồng Bộ trưởng và văn bản hướng dẫn số 40 TC/TNVT ngày 5/8/1987 của Bộ Tài chính; chênh lệch giá của quỹ vật tư, hàng hoá dành bán tiêu thụ theo giá cao; chênh lệch giá do các địa phương quyết định giá bán cao hơn giá qui định chung để đấu tranh với thị trường ....).

b) Thu thuế từ khu vực kinh tế tập thể, cá thể:

- Về thuế nông nghiệp : cần xác định số đã thu nhưng chưa thanh toán đến 30/9/1987 và toàn bộ số còn tiếp tục thu trong quí IV/1987 được đưa vào năm ngân sách 1987 để tính kế hoạch thu quí IV theo giá mới ( thu bằng hiện vật tính giá trong hợp đồng kinh tế; thu bằng tiền tính theo thời giá ở địa phương do Uỷ ban nhân dân tỉnh, thành phố qui định ) . Ngân sách xã được hưởng 10% số thu về thuế nông nghiệp tính theo giá mới, còn toàn bộ (100%) hiện vật phải giao nộp vào kho Nhà nước.

- Về thuế công thương nghiệp: cần tính toán ghi kế hoạch thu quí IV/1987 trên cơ sở rà soát lại số hộ phải quản lý và thu thuế, bám sát thị trường và giá cả để điều chỉnh lại doanh thu và mức thuế cho đúng mức, tìm các biện pháp tích cực chống thất thu lậu thuế ... và cần dự kiến tăng thu do có những sửa đổi, bổ sung về chính sách.

- Về thuế xuất, nhập khẩu phi mậu dịch ( thuế hải quan ): cần tính toán trên cơ sở đánh giá hàng về 9 tháng đầu năm chưa thu thuế, khả năng hàng về trong quí IV/1987 và tổ chức quản lý thu thuế theo sát giá thị trường.

c)

Về chi xây dựng cơ bản:

Trên cơ sở đánh giá khối lượng xây dựng cơ bản còn lại trong quí IV/1987, các Bộ, các địa phương rà soát lại từng công trình để ghi kế hoạch vốn cấp phát xây dựng cơ bản theo đungs tinh thần và nội dung của chỉ thị số 261/Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng ngày 9/9/1987 và quyết định số 140/HĐBT ngày 15/9/1987 của Hội đồng Bộ trưởng.

d)

Về vốn lưu động:

Đối với các đơn vị kinh tế mới đi vào hoạt động trong quí IV/ 1987 thì cần xác định vốn lưu động định mức và tính toán phần ngân sách cấp theo chế độ hiện hành để ghi vào kế hoạch cấp phát quí IV/1987.

Đối với các cơ sở đang hoạt động thì trước hết phải tiến hành triển khai có kết quả đợt kiểm kê vật tư hàng hoá và các quỹ bằng tiền thời điểm 0 giờ, ngày 1/10/1987; tính toán xác định lại vốn lưu động định mức theo giá mới với yêu cầu tăng nhanh vòng quay vốn lưu động, giải phóng ngay vật tư hàng hoá tồn kho, ứ đọng, chậm luân chuyển; sử dụng nguồn chênh lệch giá qua các đợt kiểm kê vật tư, hàng hoá tồn kho 1/7/1987 và 1/10/1987 để bổ sung trước hết cho đủ vốn lưu động tự có cho đơn vị theo hướng dẫn của Liên Bộ Tài chính - Ngân hàng Nhà nước.

đ) Chi hành chính - sự nghiệp:

- Chi về lương: tính toán theo quyết định số 147/HĐBT ngày 22/9/1987 của Hội đồng Bộ trưởng và hướng dãn cụ thể của các Bộ, các ngành có liên quan.

- Các khoản chi ngoài lương: cần tính toán ghi kế hoạch chi quí IV /1987, bảo đảm kinh phí cần thiết cho hoạt động bình thường của các cơ quan, đơn vị nhưng với tinh thần triệt để tiết kiệm theo Quyết định số 140/HĐBT ngày 15/9/1987 của Hội đồng Bộ trưởng. Đối với các nhu cầu chi về vật tư, hàng hoá được tính toán phù hợp với giá cả Nhà nước có điều chỉnh và cũng phải hết sức tiết kiệm theo quyết định trên và phải được phân tích cụ thể riêng trong dự toán chi; còn các khoản chi khác, nói chung, tính theo mặt bằng tháng 9/1987.

e) Tỷ lệ điều tiết các khoản thu của Ngân sách Nhà nước cho Ngân sách địa phương vẫn thực hiện theo các quyết định hiên hành.

II/ LẬP DỰ TOÁN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC NĂM 1988

Năm 1988 là năm có vị trí rất quan trọng trong việc thực hiện các mục tiêu và Đại hội Đảng lần thứ VI và các nghị quyết của Hội nghị Trung ương lần thứ 2,3 đã đề ra. Trong quá trình lập dự toán Ngân sách Nhà nước năm 1988 cần quán triệt các yêu cầu sau:

1/ Khai thác triệt để các nguồn thu trong khu vực kinh tế quốc doanh cũng như trong khu vực kinh tế tập thể, cá thể; đồng thời, thực hiện triệt để tiết kiệm trong mọi lĩnh vực sản xuất, xây dựng và tiêu dùng, góp phần thực hiện chương trình chống lạm phát, từng bước đạt mực tiêu "4 giảm".

2/ Thực hiện phân phối vốn ngân sách một cách hợp lý giữa tích lỹu và tiêu dùng, tập trung vốn để thực hiện 3 chương trình kinh tế lớn, toạ điều kiện để giải quyết việc làm cho người lao động.

3/ Cải tiến một bước công tác kế hoạch hoá và quản lý ngân sách Nhà nước, góp phần thúc đẩy quá trình chuyển nhanh sang hạch toán kinh doanh xã hội chủ nghĩa, bảo đảm kỷ luật tài chính Nhà nước.

Căn cứ để lập dự toán ngân sách Nhà nước năm 1988:

- Phương hướng, chủ trương và các chỉ tiêu kế hoạch Nhà nước năm 1988:

- Các quyết định về giá cả, tiền lương, các chế độ chính sách và cơ chế quản lý kinh tế mà Nhà nước đã ban hành cuối năm 1987;

- Kết quả phân tích, đánh giá xây dựng kế hoạch thu, chi ngân sách quí IV/1987 ( đã nêu ở phần trên ).

Để việc tính toán ngân sách Nhà nước năm 1988 được tốt, gợi ý một số điểm sau đây:

- Đối với các xí nghiệp quốc doanh, sau khi xử lý " giá đầu vào " và " giá đầu ra "; sắp xếp, tổ chức lại sản xuất kinh doanh

- Đối với các xí nghiệp quốc doanh, sau khi xử lý " giá đầu vào " và " giá đầu ra "; sắp xếp, tổ chức lại sản xuất kinh doanh cho hợp lý và có hiệu quả; xác định sản lượng, khối lương sản xuất kinh doanh và rà soát một cách chặt chẽ, tích cực về các định mức tiêu hao vật tư, nguyên nhiên vật liệu, lao động trên đơn vị sản phẩm để tiếp tục giảm giá thành và phí lưu thông, đảm bảo mức thu theo các chế độ hiện hành và tạo nguồn tăng thu thêm cho Ngân sách Nhà nước.

- Đối với khu vực kinh tế tập thể, cá thể: triệt để chống thất thu, không để khê đọng thuế; đồng thời bám sát các chinh sách thuế Nhà nước ban hành để tính toán và triển khai kịp thời, đảm bảo số thu đầy đủ cho ngân sách tương ứng với hoạt động sản xuất kinh doanh và giá cả.

- Tính toán đầy đủ và khia thác triệt để các khoản thu về xổ số kiến thiết, công trái xây dựng Tổ quốc, thu sự nghiệp, các khoản lệ phí, tiền phạt, tịch thu ...v..v.

- Căn cứ vào khả năng cân đối vật tư và vốn đầu tư xây dựng cơ bản của ngân sách năm 1988 không tăng so với năm 1987 ( theo mặt bằng giá mới, lương tính lại ); các Bộ, các địa phương dựa vào mức năm 1987 để bố trí công trình và vốn cấp phát.

- Chi bù lỗ sản xuất - kinh doanh: chỉ bố trí bù đối với các mặt hàng thuộc chính sách xã hội của Nhà nước.

- Chi hành chính - sự nghiệp: tiếp tục thực hiện triệt để tiết kiệm theo quyết định số 140/HĐBT; sắp xếp lại bộ máy quản lý Nhà nước và thực hiện giảm biên chế theo tinh thần các Nghị quyết của ĐảNghị định và quyết định của Nhà nước; chuyển sớm một số đơn vị sự nghiệp sang hạch toán kinh tế; bảo đảm lấy thu bù đắp chi, giảm cấp phát của Ngân sách Nhà nước.

III/ TIẾN ĐỘ, MẪU BIỂU LẬP VÀ TỔNG HỢP DỰ TOÁN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC

1/ Các Bộ, ngành trung ương và các địa phương đánh giá tình hình thực hiện kế hoạch tài chính - ngân sách Nhà nước 9 tháng đầu năm, lập kế hoạch quí IV/1987 và năm 1988 gửi về Bộ Tài chính ( kế hoạch quí IV/1987 trước 10/10/1987, kế hoạch năm 1988 trước 20/10/1987).

a) Bộ Tài chính sẽ tổ chức làm việc với các Bộ và các địa phương:

Từ 5 đến 15/10/1987: về kế hoạch tài chính và dự toán ngân sách quí IV/1987.

Từ giữa tháng 10/1987 đến đầu tháng 11/1987: về kế hoạch tài chính và dự toán ngân sách năm 1988.

b) Tháng 11/1987, Bộ Tài chính trình dự án ngân sách Nhà nước năm 1988 lên các cơ quan lãnh đạo Đảng và Nhà nước.

c) Tháng 12/1987, Hội đồng Bộ trưởng giao chỉ tiêu thu, chi Ngân sách Nhà nước cho các Bộ và cho các địa phương; đồng thời Bộ Tài chính sẽ giao một số chỉ tiêu hướng dẫn cụ thể.

2/ Về biểu mẫu: Kế hoạch tài chính và dự toán ngân sách quí IV/1987 vẫn tổng hợp theo hệ thống biểu mẫu hiện hành trong đó có các cột : kế hoạch đầu năm, ước thực hiện 9 tháng, dự kiến quí IV/1987 và tính lạicat năm ).

Năm 1988 do có cải tiến mục lục NSNN nên hệ thống biểu mẫu kế hoạch sẽ có thay đổi, Bộ Tài chính sẽ hướng dẫn trong đợt tập huấn vào giữa tháng 10/1987 ./.