THÔNG TƯ

Hướng dẫn về chức trách, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy thu quốc doanh và quản lý tài chính xí nghiệp trung ương

___________________________

Nguồn thu trong nước chủ yếu của ngân sách Nhà nước là thu từ khu vực kinh tế quốc doanh, trong đó số thu của kinh tế quốc doanh trung ương chiếm tỷ trọng rất lớn.

Ngành thu quốc doanh và quản lý tài chính xí nghiệp trung ương có 2 nhiệm vụ chính:

1. Đảm bảo tập trung đầy đủ kịp thời mọi khoản thu tích luỹ tiền tệ, khấu hao cơ bản, biến giá tài sản cố định, hoàn vốn lưu động thưa, thu sự nghiệp của khu vực kinh tế quốc doanh vào ngân sách theo đúng chính sách chế độ Nhà nước quy định.

2. Cùng với cơ quan chủ quản xí nghiệp và các Vụ tài vụ trực thuộc Bộ kiểm tra, hướng dẫn các xí nghiệp và tổ chức kinh tế (sau đây gọi tắt là xí nghiệp) chấp hành các chính sách, chế độ tài chính- kế toán của Nhà nước đã ban hành; tham gia góp ý kiến với xí nghiệp về phương hướng nhiệm vụ sản xuất kinh doanh, xây dựng; giúp đỡ xí nghiệp lập và tổ chức thực hiện kế hoạch sản xuất- kỹ thuật- tài chính; kiểm tra xí nghiệp về việc bố trí, sử dụng, quản lý mọi tài sản nguồn vốn, kinh phí, các quỹ có hiệu quả kinh tế, thúc đẩy xí nghiệp thực hiện hạch toán kinh tế, nâng cao năng suất lao động giảm chi phí sản xuất, hạ giá thành và phí lưu thông, tăng tích luỹ cho ngân sách Nhà nước và tăng doanh lợi cho xí nghiệp.

Với tinh thần trên và thi hành Quyết định số 76-HĐBT ngày 15/7/1983 của Hội đồng Bộ trưởng quy định tổ chức bộ máy ngành thu quốc doanh và quản lý tài chính xí nghiệp trung ương, Bộ Tài chính hướng dẫn về chức trách, nhiệm vụ và tổ chức bộ máy ngành thu quốc doanh và quản lý tài chính xí nghiệp trung ương như sau:

I. Chức trách, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy cục thu quốc doanh và quản lý tài chính xí nghiệp trung ương:

Cục thu quốc doanh và quản lý tài chính xí nghiệp trung ương có những nhiệm vụ chính sau đây:

1. Giúp Bộ nghiên cứu xây dựng và bổ sung, sửa đổi các chính sách, chế độ thu tài chính, các mức thu đối với các xí nghiệp, hướng dẫn và tổ chức thực hiện các chính sách, chế độ đó trong cả nước.

2. Tham gia với các Vụ tài vụ trực thuộc Bộ nghiên cứu xây dựng và bổ sung, sửa đổi các chính sách, chế độ, chỉ tiêu, định mức tài vụ có liên quan đến tài chính xí nghiệp.

3. Căn cứ vào các nguyên tắc, chính sách, chế độ quản lý kinh tế- tài chính Nhà nước đã ban hành, xây dựng các biện pháp nghiệp vụ quản lý, các chế độ và quy trình công tác để thực hiện thống nhất trong hệ thống thu quốc doanh và quản lý tài chính xí nghiệp.

4. Chỉ đạo các Chi cục, Phòng thu quốc doanh và quản lý tài chính xí nghiệp trung ương trong việc lập kế hoạch thu từ cơ sở, đồng thời hướng dẫn các Sở Tài chính trong việc lập kế hoạch thu đối với các xí nghiệp địa phương và đối với các xí nghiệp trung ương được Bộ Tài chính uỷ nhiệm để trình Bộ Tài chính và Uỷ ban nhân dân tỉnh, thành phố, đặc khu; tổng hợp kế hoạch thu của các xí nghiệp trong cả nước trên cơ sở kế hoạch thu tổng hợp của các địa phương lập (có sự phối hợp chặt chẽ với các Vụ tài vụ, Vụ ngân sách Nhà nước, Vụ quản lý ngân sách địa phương...) để Bộ Tài chính xem xét đưa vào dự toán ngân sách Nhà nước hàng năm; tổ chức và hướng dẫn thực hiện kế hoạch thu của khu vực kinh tế quốc doanh sau khi được Nhà nước phê duyệt.

5. Chỉ đạo các Chi cục, Phòng thu quốc doanh và quản lý tài chính xí nghiệp trung ương, các Sở Tài chính thường xuyên theo dõi sát các hoạt động sản xuất kinh doanh của từng xí nghiệp; thu kịp thời các khoản phải nộp ngân sách theo đúng chính sách chế độ, đảm bảo hoàn thành nhiệm vụ kế hoạch thu thuộc khu vực kinh tế quốc doanh.

6. Cùng với các Vụ trực thuộc Bộ tham gia việc xây dựng giá bán buôn xí nghiệp, giá bán lẻ... và chỉ đạo các Chi cục, các Phòng thu quốc doanh và quản lý tài chính xí nghiệp trung ương tham gia với xí nghiệp từ việc lập kế hoạch tài chính gắn với kế hoạch sản xuất, việc bố trí sử dụng các loại vốn, kinh phí, quỹ, việc hạch toán các chi phí sản xuất, giá thành sản phẩm và chi phí lưu thông, công tác thanh toán, quyết toán... cũng như giải quyết những vấn đề khác về quản lý tài chính đối với xí nghiệp.

7. Tổ chức công tác thông tin kinh tế trong ngành, đảm bảo thực hiện chế độ báo cáo chuyên quản tài chính xí nghiệp, chế độ báo cáo kế hoạch và thống kê số thu, báo cáo kế toán ấn chỉ...

8. Tham gia với Vụ tổ chức và cán bộ về kế hoạch đào tạo bồi dưỡng cán bộ thu quốc doanh và quản lý tài chính xí nghiệp ; cùng các Vụ trực thuộc Bộ tổ chức việc bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ làm công tác thu quốc doanh và quản lý tài chính xí nghiệp.

9. Nghiên cứu tổ chức và quản lý bộ máy, sắp xếp đội ngũ cán bộ, quản lý biên chế, quỹ lương, tổ chức phong trào thi đua trong hệ thống thu quốc doanh và quản lý tài chính xí nghiệp trong phạm vi quyền hạn được Bộ Tài chính quy định.

Cục thu quốc doanh và quản lý tài chính xí nghiệp trung ương do 1 Cục trưởng phụ trách, giúp việc Cục trưởng có một số phó Cục trưởng và được lập các phòng sau đây:

1. Phòng tổng hợp, kế hoạch, kế toán, thống kê.

2. Phòng thu quốc doanh và quản lý tài chính xí nghiệp công nghiệp

3. Phòng thu quốc doanh và quản lý tài chính xí nghiệp thương nghiệp, vật tư.

4. Phòng thu quốc doanh và quản lý tài chính xí nghiệp giao thông, bưu điện.

5. Phòng thu quốc doanh và quản lý tài chính xí nghiệp nông- lâm nghiệp, thuỷ lợi.

6. Phòng tổ chức cán bộ và lao động tiền lương.

7. Phòng hành chính, quản trị, tài vụ.

Mỗi phòng trong Cục có 1 Trưởng phòng, giúp việc trưởng phòng có một số Phó Trưởng phòng.

II. Chức trách, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy chi cục, phòng thu quốc doanh và quản lý tài chính xí nghiệp trung ương ở các tỉnh, thành phố và đặc khu.

A- Chức trách, nhiệm vụ:

Chi cục, Phòng thu quốc doanh và quản lý tài chính xí nghiệp trung ương ở các tỉnh, thành phố, đặc khu chịu trách nhiệm trực tiếp tổ chức công tác thu quốc doanh và quản lý tài chính xí nghiệp trung ương trên địa bàn tỉnh, thành phố và đặc khu.

Chi cục, Phòng thu quốc doanh và quản lý tài chính xí nghiệp trung ương ở các tỉnh, thành phố, đặc khu có những nhiệm vụ chính sau đây:

1. Tổ chức và chỉ đạo việc xây dựng kế hoạch thu tài chính hàng năm, hàng quý gắn với kế hoạch sản xuất kinh doanh của xí nghiệp trung ương bao gồm các xí nghiệp công nghiệp, thương nghiệp, nông lâm nghiệp, giao thông vận tải, xây lắp bao thầu và các đơn vị sự nghiệp; tổng hợp kế hoạch thu tài chính từ các xí nghiệp trung ương trên địa bàn tỉnh, thành phố, đặc khu báo cáo về Cục thu quốc doanh và quản lý tài chính xí nghiệp trung ương theo đúng chế độ quy định.

2. Kiểm tra hướng dẫn các xí nghiệp trung ương trong việc quản lý tài chính, làm đầy đủ nghĩa vụ thu nộp đối với ngân sách Nhà nước, đảm bảo thu sát hoạt động kinh tế, thu đúng chính sách chế độ, thu đủ và kịp thời mọi khoản xí nghiệp phải nộp vào ngân sách Nhà nước.

3. Kiểm tra và giúp đỡ các xí nghiệp trung ương quản lý, sử dụng các nguồn vốn, các loại kinh phí, các quỹ xí nghiệp đạt hiệu quả kinh tế cao, tiết kiệm theo đúng chế độ, kỷ luật tài chính.

4. Tổ chức thực hiện đầy đủ chế độ thông tin kinh tế báo cáo kế hoạch hàng năm, hàng quý; báo cáo số thu tuần kỳ; báo cáo chuyên quản lý xí nghiệp; đánh giá phân tích tình hình thực hiện nhiệm vụ thu hàng tháng, quý, 6 tháng, cả năm; báo cáo kết quả kiểm tra thường xuyên, kiểm tra đột xuất đối với các xí nghiệp quốc doanh.

5. Tham gia xét duyệt kế hoạch, xét duyệt hoàn thành kế hoạch, xét duyệt quyết toán, xét duyệt trích quỹ xí nghiệp, phân tích hoạt động kinh tế theo định kỳ.

6. Quản lý các ấn chỉ thu nộp ngân sách đối với các xí nghiệp quốc doanh, các mẫu biểu báo cáo của ngành thu quốc doanh.

7. Quản lý biên chế và đội ngũ cán bộ thu quốc doanh và quản lý tài chính xí nghiệp trung ương theo quy định của Bộ trưởng Bộ Tài chính; quản lý và chấp hành dự toán kinh phí, quản lý quỹ lương, quỹ tiền thưởng theo đúng chế độ quy định.

8. Bảo quản lưu trữ tài liệu, số liệu trong phạm vi quản lý của đơn vị theo quy định lưu trữ của Nhà nước.

9. Tổ chức phong trào thi đua hoàn thành nhiệm vụ trong ngành theo sự hướng dẫn chỉ đạo của Cục thu quốc doanh và quản lý tài chính xí nghiệp trung ương.

Chi cục, Phòng thu quốc doanh và quản lý tài chính xí nghiệp trung ương ở các tỉnh, thành phố, đặc khu có quyền sau đây:

1. Được quyền đến xí nghiệp kiểm tra, giám đốc mọi hoạt động kinh tế- tài chính của xí nghiệp.

2. Được quyền yêu cầu xí nghiệp chấp hành đầy đủ chế độ báo cáo thống kê và kế toán định kỳ chính thức theo quyết định số 233/CP ngày 1/12/1970 của Hội đồng Chính phủ và công văn hướng dẫn của Tổng cục Thống kê số 79-TCTK-C N ngày 14/4/1971.

3. Được tham gia xét duyệt kế hoạch, xét duyệt hoàn thành kế hoạch và trích thưởng, xét duyệt quyết toán của xí nghiệp. Nếu có những vấn đề không thống nhất, trái với chế độ thể lệ đã quy định của Nhà nước phải báo cáo kịp thời về Cục thu quốc doanh và quản lý tài chính xí nghiệp trung ương.

4. Được quyền báo cáo, kiến nghị với các cơ quan quản lý kinh tế- tài chính và các cơ quan chức năng quản lý Nhà nước (hành chính, kinh tế, pháp luật) có thái độ xử lý cần thiết đối với xí nghiệp về những vi phạm nguyên tắc, chế độ, thể lệ quản lý kinh tế- tài chính của Nhà nước đã quy định.

5. Được quyền trực tiếp xử lý đối với xí nghiệp về một số vi phạm kỷ luật tài chính của Nhà nước theo quy định của Hội đồng Bộ trưởng và của Bộ trưởng Bộ Tài chính.

Về cơ cấu bộ máy:

1. Chi cục hoặc Phòng thu quốc doanh và quản lý tài chính xí nghiệp trung ương có thể cơ cấu bộ máy theo các phần hành công tác sau đây:

-Công tác theo dõi, quản lý trực tiếp cơ sở theo loại đối tượng xí nghiệp.

-Công tác tổng hợp kế hoạch, kế toán, thống kê.

-Công tác tổ chức cán bộ.

-Công tác tài vụ, hành chính quản trị.

Đối với Chi cục thu quốc doanh và quản lý tài chính xí nghiệp trung ương thì tuỳ theo khối lượng công việc, nhiệm vụ phải quản lý và số lượng cán bộ mà bố trí cơ cấu thành Phòng, hoặc bộ phận công tác cho thích hợp với từng địa phương.

2. Về biên chế:

a) Căn cứ để xác định biên chế trực tiếp phụ trách công tác thu quốc doanh và quản lý tài chính xí nghiệp là:

-Số lượng xí nghiệp phải quản lý

-Số thu phải thực hiện

-Số vốn phải quản lý.

Khi tính toán biên chế có chú ý đến tính chất đơn giản hoặc phức tạp của yêu cầu quản lý kinh tế- tài chính xí nghiệp phải quản lý, đến các điều kiện thuận lợi và khó khăn của địa bàn hoạt động. Bộ Tài chính sẽ thoả thuận với các cơ quan có liên quan quy định số biên chế cụ thể cho từng địa phương.

b) Số biên chế gián tiếp làm việc ở Cục, Chi cục, Phòng thu quốc doanh và quản lý tài chính xí nghiệp trung ương, được tính từ 8% đến 15% tổng số biên chế trực tiếp phụ trách ở cơ sở.

3. Về tiêu chuẩn cán bộ thu quốc doanh và quản lý tài chính xí nghiệp.

Cán bộ thu quốc doanh và quản lý tài chính xí nghiệp phải có những tiêu chuẩn dưới đây:

a) Có trình độ đại học, trung học kinh tế tài chính.

b) Có kiến thức hoặc có khả năng tiếp thu những vấn đề về tổ chức sản xuất- kinh doanh và tổ chức quản lý xí nghiệp quốc doanh.

c) Có tinh thần trách nhiệm trong công tác, đấu tranh bảo vệ chính sách, chế độ tài chính; có tư cách đạo đức tốt.

d) Có sức khoẻ tốt.

Trong phạm vi quyền hạn được Bộ giao, Cục, các Chi cục, Phòng thu quốc doanh và quản lý tài chính xí nghiệp trung ương phải quản lý, bố trí, sử dụng, bồi dưỡng nâng cao năng lực trình độ cán bộ để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ được giao.

III. Một số vấn đề về các mối quan hệ công tác:

Trong công tác quản lý tài chính, công tác thu quốc doanh và quản lý tài chính xí nghiệp là một trong những công tác có ý nghĩa rất quan trọng. Nó vừa giúp đỡ các xí nghiệp giải quyết khó khăn đẩy mạnh sản xuất, mở rộng kinh doanh theo hướng kế hoạch Nhà nước, vừa thực hiện sự kiểm tra giám sát của tài chính Nhà nước đối với mọi hoạt động kinh tế- tài chính ở cơ sở. Để đảm bảo tính thống nhất về nguyên tắc trong việc thi hành chính sách, chế độ tài chính cũng như thực hiện các biện pháp quản lý đối với các xí nghiệp quốc doanh, cần thực hiện tốt các mối quan hệ cơ bản sau đây:

1. Quan hệ với chính quyền tỉnh, thành phố, đặc khu trực thuộc trung ương và với ngành dọc cấp trên.

Chi cục, Phòng thu quốc doanh và quản lý tài chính xí nghiệp trung ương là cơ quan chuyên môn của Bộ Tài chính đặt tại địa phương phải chịu sự kiểm tra giám sát của cấp uỷ và UBND các tỉnh, thành phố, đặc khu về các mặt hoạt động được quy định trong thông tư này và những quy chế của chính quyền Nhà nước địa phương đối với các cơ quan trung ương đóng ở địa phương.

Chi cục, Phòng thu quốc doanh và quản lý tài chính xí nghiệp trung ương là cơ quan chịu trách nhiệm trước Bộ Tài chính (Cục thu quốc doanh và quản lý tài chính xí nghiệp trung ương) trong việc thi hành chính sách, chế độ thu chi tài chính thống nhất đối với các xí nghiệp quốc doanh trong cả nước; phải thực hiện nghiêm chỉnh các chủ trương, kế hoạch công tác; các biện pháp quản lý, chấp hành nghiêm chỉnh các quy định về chế độ chỉnh thị báo cáo công tác.

2. Quan hệ với các Sở Tài chính:

Các chi cục, Phòng thu quốc doanh và quản lý tài chính xí nghiệp trung ương thông qua việc thực hiện nhiệm vụ của mình, có trách nhiệm thường xuyên cung cấp số liệu, tình hình hoạt động của các xí nghiệp và thực hiện chế độ báo cáo định kỳ theo yêu cầu của cơ quan tài chính cùng cấp ở đia phương, tạo điều kiện cho các cơ quan tài chính và Uỷ ban nhân dân làm chức năng quản lý Nhà nước của chính quyền địa phương đối với các xí nghiệp quốc doanh trung ương đóng trên lãnh thổ tỉnh, thành phố, đặc khu.

Các cơ quan tài chính địa phương, thông qua tình hình thu nộp đối với ngân sách Nhà nước, tình hình kiểm tra, thanh tra tài chính đối với xí nghiệp... đề ra các kiến nghị, biện pháp nhằm giúp đỡ cơ quan thu quốc doanh và quản lý tài chính xí nghiệp trung ương cải tiến công tác quản lý, tăng cường kiểm tra giám sát các hoạt động kinh tế- tài chính của các xí nghiệp, thúc đẩy xí nghiệp hoàn thành nhiệm vụ chỉ tiêu kế hoạch Nhà nước giao và chỉ tiêu kế hoạch thu chi tài chính được các cấp có thẩm quyền xét duyệt.

Cục thu quốc doanh và quản lý tài chính xí nghiệp trung ương có nhiệm vụ phối hợp với Vụ Tổ chức và cán bộ, các Sở Tài chính nghiên cứu báo cáo với UBND địa phương và đề nghị Bộ ra quyết định thành lập các Chi cục, Phòng hoặc uỷ nhiệm thu quốc doanh và quản lý tài chính xí nghiệp trung ương ở từng địa phương; giúp Bộ xây dựng, chấn chỉnh tổ chức bộ máy thu quốc doanh và quản lý tài chính xí nghiệp sớm đi vào hoạt động có nề nếp và có hiệu quả công tác cao.

Đề nghị UBND các tỉnh, thành phố, đặc khu trực thuộc Trung ương giúp đỡ và tạo điều kiện thuận lợi cho việc thành lập bộ máy thu quốc doanh và quản lý tài chính xí nghiệp trung ương đặt tại địa phương theo đúng Quyết định số 76-HĐBT ngày 15/7/1983 của nhân dân và Thông tư hướng dẫn này.