Trong thời gian qua, công tác KHH kinh tế xã hội tại tỉnh ta đã có nhiều cố gắng đổi mới phương pháp, thu hẹp chỉ tiêu pháp lệnh tạo điều kiện góp phần nâng cao quyền tự chủ sản xuất kinh doanh của các đơn vị kinh tế cơ sở; nội dung đã thể hiện một bước việc bố trí lại cơ cấu sản xuất và điều chỉnh cơ cấu đầu tư theo hướng tập trung thực hiện những mục tiêu của 3 chương trình kinh tế lớn, đồng thời có chú trọng đến những chiến lược dài hạn của tỉnh. Bên cạnh đó còn bộc lộ một số tồn đọng như chưa gắn được kế hoạch với thị trường, KH còn chưa bao quát được các thành phần kinh tế, nhất là kinh tế ngoài quốc doanh. Một số ngành, huyện vẫn còn thể hiện tư tưởng bao cấp trong kế hoạch, một số ngành, huyện khác buông lỏng công tác KHH, sự phối hợp giữa các ngành tổng hợp tỉnh, huyện trong xây dựng và triển khai thực hiện kế hoạch chưa chặt, chưa đồng bộ…. Đưa đến những sa sút trong chỉ đạo và điều hành thực hiện kế hoạch.

Nghị quyết lần thứ VI của BCH/TW Đảng (khoá 6) đã khẳng định vị trí then chốt công tác KHH trong công cuộc đổi mới kinh tế ở nước ta, đồng thời ngành KH cũng phải đổi mới và nâng cao chất lượng ở tầm chiến lược.

Để từng bước thực hiện việc tăng cường và đổi mới công tác KHH, trước mắt cần tổ chức xây dựng, tổng hợp và triển khai thực hiện có hiệu quả KH-1990, UBND tỉnh Chỉ thị một số vấn đề có liên quan sau đây:

1.Các ngành, các cấp, các đơn vị sản xuất kinh doanh (kể cả các đơn vị thuộc quốc phòng và công an quản lý) trong tỉnh hàng năm đều phải xây dựng kế hoạch và thực hiện các hoạt động theo hướng kế hoạch đã định, coi KH là khâu trung tâm trong quản lý, là công cụ chủ yếu để điều hành các hoạt động kinh tế xã hội, sản xuất, kinh doanh, đời sống.

UBND các huyện, thị xã, trưởng các sở ban ngành có trách nhiệm chỉ đạo các bộ phận có liên quan xây dựng tổng hợp kế hoạch toàn diện ngành, huyện thị báo cáo với UBND tỉnh theo đúng thời gian quy định. Các đơn vị sản xuất kinh doanh, các phòng ban trực thuộc cũng phải xây dựng kế hoạch sản xuất - kế hoạch tài vụ, kế hoạch hoạt động của đơn vị mình để thông qua cấp trên làm căn cứ thực hiện các hoạt động. Khi kế hoạch đã được thông qua thì các cấp các ngành phải có biện pháp triển khai thực hiện đạt hiệu quả cao nhất. Không được đưa vào bất cứ lý do gì mà không xây dựng kế hoạch hoặc trì hoãn việc thực hiện kế hoạch.

UBND tỉnh, phòng KH các huyện thị xã có trách nhiệm làm tham mưu cho UBND tỉnh, UBND huyện thị hướng dẫn việc xây dựng tổng hợp KH, nêu những định hướng KH để các ngành huyện thị, các cơ sở sản xuất kinh doanh làm căn cứ xây dựng tổng hợp KH.

2. Tiếp tục thực hiện việc đổi mới công tác KH cả về phương pháp lẫn nội dung:

Công tác KH phải đảm bảo nội dung để tổng hợp một số mục tiêu và phương hướng chung theo yêu cầu phát triển nền kinh tế xã hội hiện nay, phải tiếp tục xóa bỏ tập trung quan liêu bao cấp; đồng thời tăng cường quản lý tập trung của nhà nước ở tầm chiến lược. Thông qua hoạt động của thị trường gắn sản xuất với tiêu dùng, tạo môi trường cho các đơn vị kinh tế hợp tác liên doanh sản xuất kinh doanh vừa có kỷ cương trật tự vừa năng động và có hiệu quả cao hơn, gắn KH với các chính sách đòn bẩy kinh tế đã định hướng, các hoạt động kinh tế đi theo quỹ đạo chung.

Cụ thể nội dung, phương hướng KH các ngành và các cấp, các đơn vị kinh tế cơ sở phải đảm bảo như sau:

KH ở cấp tỉnh và huyện phải đầu tư thời gian nhiều hơn cho công tác quy hoạch, xây dựng KH toàn diện về kinh tế xã hội 5 năm và hàng năm, bố trí cơ cấu kinh tế hợp lý trên cơ sở khai thác tiềm năng thế mạnh có sẳn để sản xuất hàng hóa và mở rộng quan hệ thị trường. Chú trọng phát huy năng lực sản xuất trên địa bàn, xác định các cân đối về lương thực thực phẩm, hàng tiêu dùng thiết yếu, về lực lượng lao động xã hội, lấy 3 chương trình mục tiêu kinh tế lớn là sản xuất lương thực thực phẩm, sản xuất hàng tiêu dùng và hàng xuất khẩu làm trọng tâm, đồng thời quan tâm đến việc xây dựng kết cấu hạ tầng, công trình đô thị và nhà ở, bảo đảm đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân. Quan tâm việc mở mang ngành nghề ở nông thôn, giải quyết việc làm và thực hiện tích cực các biện pháp hạ tốc độ tăng dân số. Tổ chức kiểm tra và điều hành các mối quan hệ hợp tác, viện trợ, liên kết kinh tế giữa các đơn vị trên địa bàn lãnh thổ, tổ chức kiểm tra và đưa vào cân đối các mối quan hệ và sử dụng về tài chính - tín dụng, hướng dẫn điều tiết thu nhập hợp lý giữa các thành phần kinh tế.

KH ở các sở, ngành:

Căn cứ vào điều kiện địa phương và hướng dẫn của ngành dọc, thực hiện công tác xây dựng quy hoạch, chiến lược phát triển KH kinh tế của ngành. Phối hợp với các ngành tổng hợp xây dựng và ban hành các định mức, tiêu chuẩn, các chính sách chế độ, thể lệ của ngành. Cung cấp các thông tin cần thiết để hướng dẫn các đơn vị cơ sở xây dựng và thực hiện KH. Theo dõi, đôn đốc và tổng hợp báo cáo việc thực hiện KH toàn ngành. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện các chính sách, chế độ của Nhà nước, của ngành.

KH ở đơn vị kinh tế cơ sở thuộc khu vực QĐ:

Phải căn cứ vào phương hướng nhiệm vụ KH và nhu cầu thị trường để khai thác triệt để tiềm năng thế mạnh của địa phương, phải chủ động xây dựng KH sản xuất kinh doanh, tài vụ theo các hợp đồng kinh tế, nhu cầu, thị trường và khả năng cân đối các mặt của đơn vị. Trên cơ sở này xác định khả năng nghĩa vụ nộp ngân sách.

KH của xí nghiệp phải cụ thể, toàn diện, có căn cứ khoa học, không ngừng hoàn thiện để thực sự trở thành công cụ điều hành sản xuất kinh doanh có hiệu quả, chủ động bố trí KH đi sâu vào chuyên môn hóa hoặc phát triển kinh doanh tổng hợp, mở rộng các quan hệ hợp tác liên ngành, hợp tác trong ngoài nước hoặc các hình thức liên doanh tổng hợp có nhiều thành phần kinh tế.

Trong quá trình thực hiện KH tuỳ theo điều kiện diễn biến thực tế, đơn vị có thể chủ động điều chỉnh cơ cấu sản xuất kinh doanh trên cơ sở có tính toán bảo đảm phương hướng nhiệm vụ chung, vừa mang lại hiệu quả cho đơn vị.

Các đơn vị kinh tế ngoài quốc doanh:

Cũng phải chủ động xây dựng KH và báo cáo những phần có liên quan (dự kiến đầu tư, vật tư chủ yếu, mức vay tín dụng dài hạn, doanh thu số lượng, lao động, chất lượng sản phẩm, mức thu nhập…. Với cơ quan quản lý ngành và cơ quan kế hoạch cùng cấp để đưa vào cân đối chung. Năm nay các sở, các phòng có chức năng quản lý Nhà nước chuyển ngành phải phấn đấu nắm và hướng dẫn các ngành kinh tế ngoài quốc doanh làm kế hoạch và theo dõi kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện.

Cùng với việc khẩn trương xây dựng và tổng hợp kế hoạch kinh tế xã hội, các ngành và huyện thị phải đồng thời làm tốt việc xây dựng KH theo đúng nội dung và thời gian Tỉnh uỷ - UBND tỉnh đã quy định.

Về phương pháp xây dựng kế hoạch, các ngành, huyện thị và các đơn vị cơ sở phải xây dựng toàn diện, có căn cứ khoa học, có tinh thần cách mạng tiến công, như cũng cần đề phòng phiêu lưu xa rời thực tế.

3. Tạo điều kiện gắn chặt KH hiện vật với giá trị KH sản xuất kinh doanh với KH KHKT:

Để làm được việc này, UBND tỉnh yêu cầu trong quá trình xây dựng, tổng hợp cũng như triển khai thực hiện KH, các ngành tổng hợp: tài chính, ngân hàng, kế hoạch, Ban KHKT tỉnh, Ban kinh tế đối ngoại, Ban vật giá… phải có sự phối hợp chặt chẽ để xây dựng trình UBND tỉnh những chỉ tiêu phù hợp đồng bộ và giao cho UBKH tỉnh có trách nhiệm tổng hợp trình UBND tỉnh những chỉ tiêu đó, nhất là các chỉ tiêu thu chi ngân sách, tiền mặt, vốn đầu tư XDCB, tín dụng, nghiên cứu áp dụng các tiến bộ kỹ thuật, chỉ tiêu hiện vật và giá trị xuất nhập khẩu, sử dụng ngoại tệ…

UBND các huyện và thị xã cũng phải chỉ đạo các đơn vị có liên quan trên địa bàn quản lý để thực hiện các nội dung trên.

4. Về chỉ tiêu pháp lệnh và chỉ tiêu hướng dẫn KH.

Tỉnh cố gắng giảm đến mức tối đa các chỉ tiêu pháp lệnh kế hoạch nhằm tạo điều kiện thuận lợi nâng cao quyền chủ động sản xuất kinh doanh đối với các đơn vị cơ sở, ngoài việc UBND tỉnh giao một số chỉ tiêu pháp lệnh kế hoạch, các huyện, thị xã có thể giao cho các đơn vị trực thuộc một số chỉ tiêu pháp lệnh, tập trung chủ yếu vào kế hoạch tài chính, xuất khẩu đầu tư XDCB, sản phẩm.

Theo hướng này, từ năm 1990, UBND tỉnh sẽ giao các chỉ tiêu pháp lệnh kế hoạch sau đây:

a) Chỉ tiêu về ngân sách:

- Tổng số thu, chi ngân sách các huyện thị, trong đó có chi tiết một số khoản mục:

- Nghĩa vụ nộp ngân sách của các công ty, xí nghiệp trọng điểm.

b) Đầu tư XDCB:

- Vốn và công trình đầu tư thuộc ngân sách tỉnh và Trung ương trợ cấp.

c) Năng lượng:

- Mức tiêu dùng điện năng.

- Dầu cho điện phát lẻ.

d) Sản phẩm:

- Chỉ tiêu sản xuất sản phẩm chủ yếu.

- Chỉ tiêu hướng dẫn nắm sản phẩm chủ yếu.

Ngoài chỉ tiêu pháp lệnh, UBND tỉnh giao cho UBKH tỉnh có trách nhiệm dự kiến và phát một số chỉ tiêu kế hoạch hướng dẫn về sản xuất thu mua, tiêu thụ hàng hóa, xuất nhập khẩu, dân số lao động, văn xã… để các ngành và đơn vị tham khảo xây dựng kế hoạch.

5. Tiến độ xây dựng và tổng hợp KH:

Tháng 10/1989 UBND tỉnh tổ chức hội nghị hướng dẫn xây dựng và tổng hợp KH-1990.

- Tháng 11/1989 các ngành huyện thị hướng dẫn các đơn vị trực thuộc xây dựng KH, đồng thời tiến hành tổng hợp KH chung toàn ngành, huyện thị. Cũng trong thời gian này, các ngành, huyện thị trực tiếp làm việc với UBKH tỉnh, Sở Tài chính và Ngân hàng Nhà nước về những vấn đề có liên quan đến KH (UBKH tỉnh bố trí lịch làm việc cụ thể).

- Đầu tháng 12/1989, UBND tỉnh tổng hợp KH trong toàn tỉnh, trình báo cáo thông qua UBND tỉnh, thông qua HĐND phiên họp thứ nhất và chậm nhất 25-30/12/1989 giao KH chính thức năm 1990.

UBND tỉnh giao cho UBKH có trách nhiệm cùng các ngành tổng hợp và Văn phòng UBND tỉnh theo dõi, đôn đốc, hướng dẫn chi tiết việc thực hiện Chỉ thị này, bảo đảm KH được triển khai đúng thời gian quy định, đạt chất lượng cao.

UBND tỉnh mong rằng các đồng chí giám đốc các sở, trưởng các ban ngành, đoàn thể tỉnh, các đồng chí Chủ tịch UBND các huyện, thị xã nhận thức được đầy đủ hơn tầm quan trọng, vị trí, vai trò của KHH, quan tâm chỉ đạo các đơn vị trực thuộc thực hiện tốt Chỉ thị này vào việc xây dựng, tổng hợp và triển khai có hiệu quả KH-1990./.