QUYẾT ĐỊNH

Quy định phân cấp quản lý, bảo vệ, thực hiện các biện pháp ngăn chặn

và xử lý các hành vi lấn chiếm đất dành cho đường sắt

trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh

Căn cứ Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72/2025/QH15;

Căn cứ Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật số 64/2025/QH15 được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 87/2025/QH15;

Căn cứ Luật Đường sắt số 95/2025/QH15;

Căn cứ Nghị định số 78/2025/NĐ-CP ngày 01 tháng 4 năm 2025 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 187/2025/NĐ-CP ngày 01 tháng 7 năm 2025 của Chính phủ;

Căn cứ Nghị định số 140/2025/NĐ-CP ngày 12 tháng 6 năm 2025 của Chính phủ quy định về phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương 02 cấp trong lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Xây dựng;

Căn cứ Nghị định số 56/2018/NĐ-CP ngày 16 tháng 4 năm 2018 của Chính phủ quy định về quản lý, bảo vệ kết cấu hạ tầng đường sắt;

Theo đề nghị của Giám đốc Sở Xây dựng tại Tờ trình số 1086/TTr-SXDQLĐS ngày 12 tháng 01 năm 2026 và ý kiến thẩm định của Sở Tư pháp tại Báo cáo số 157/BC-STP ngày 08 tháng 01 năm 2026;

Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh ban hành Quyết định quy định phân cấp quản lý, bảo vệ, thực hiện các biện pháp ngăn chặn và xử lý các hành vi lấn chiếm đất dành cho đường sắt trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh.

Điều 1. Phạm vi điều chỉnh

Quyết định này quy định việc phân cấp thẩm quyền cho Ủy ban nhân dân xã, phường (sau đây gọi tắt là Ủy ban nhân dân cấp xã) trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh thực hiện công tác quản lý, bảo vệ, ngăn chặn và xử lý các hành vi lấn chiếm đất dành cho đường sắt.

Điều 2. Đối tượng áp dụng

Quyết định này áp dụng đối với Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đường sắt đi qua trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh và các cơ quan, đơn vị, tổ chức và cá nhân có liên quan đến hoạt động quản lý, bảo vệ kết cấu hạ tầng đường sắt và sử dụng đất dành cho đường sắt trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh.

Điều 3. Nội dung phân cấp

Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh phân cấp cho Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đường sắt đi qua thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn liên quan đến công tác quản lý, bảo vệ, ngăn chặn và xử lý các hành vi lấn chiếm đất dành cho đường sắt trong phạm vi địa giới hành chính của đơn vị như sau:

1. Thực hiện giám sát, kiểm tra thường xuyên đối với đất dành cho đường sắt trên địa bàn; kịp thời phát hiện các hành vi lấn chiếm, sử dụng sai mục đích hoặc vi phạm hành lang an toàn giao thông đường sắt.

2. Tổ chức quản lý, bảo vệ đất dành cho đường sắt trong phạm vi địa bàn quản lý; kịp thời phát hiện, áp dụng các biện pháp ngăn chặn hành vi vi phạm ngay từ khi mới phát sinh; lập biên bản ghi nhận, lập hồ sơ và thực hiện việc xử lý hoặc kiến nghị xử lý theo thẩm quyền đối với các hành vi vi phạm theo quy định của pháp luật, cụ thể như sau:

a) Trường hợp phát hiện hành vi vi phạm vượt quá thẩm quyền xử lý của Ủy ban nhân dân cấp xã và đã xác định rõ cơ quan có thẩm quyền xử lý theo quy định pháp luật chuyên ngành thì Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm hoàn thiện hồ sơ và chuyển cơ quan có thẩm quyền để xử lý theo quy định.

b) Trường hợp hành vi vi phạm có tính chất phức tạp, liên quan nhiều lĩnh vực, vượt thẩm quyền xử lý của Ủy ban nhân dân cấp xã và cần có sự chỉ đạo, điều phối thống nhất thì Ủy ban nhân dân cấp xã tổng hợp, báo cáo Sở Xây dựng để tham mưu Ủy ban nhân dân Thành phố xem xét, chỉ đạo.

c) Trường hợp hành vi vi phạm liên quan đến đất dành cho đường sắt xảy ra trên địa giới hành chính của từ hai đơn vị cấp xã trở lên thì Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có phần diện tích vi phạm chính hoặc phần diện tích vi phạm lớn hơn chủ trì, phối hợp với Ủy ban nhân dân cấp xã có liên quan để tổ chức kiểm tra, xử lý theo thẩm quyền; trường hợp vượt thẩm quyền hoặc có ý kiến khác nhau thì Ủy ban nhân dân cấp xã chủ trì có trách nhiệm tổng hợp, báo cáo Sở Xây dựng để tham mưu Ủy ban nhân dân Thành phố xem xét, chỉ đạo.

3. Thực hiện các biện pháp phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn và tổ chức xử lý theo quy định của pháp luật đối với các hành vi lấn, chiếm đất dành cho đường sắt, hành lang an toàn giao thông đường sắt, phạm vi bảo vệ công trình đường sắt; tự mở lối đi qua đường sắt khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép; để chướng ngại vật, chất dễ cháy, chất dễ nổ, chất độc hại trong phạm vi bảo vệ công trình đường sắt và hành lang an toàn giao thông đường sắt.

4. Chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo liên quan đến quản lý, sử dụng đất dành cho đường sắt trong phạm vi thẩm quyền theo quy định của pháp luật về khiếu nại, tố cáo và đất đai.

5. Phối hợp với cơ quan, tổ chức được giao quản lý kết cấu hạ tầng đường sắt trong việc cung cấp thông tin, xác nhận hiện trạng sử dụng đất liên quan đến phạm vi đất dành cho đường sắt trên địa bàn; phối hợp xử lý các tồn tại, vướng mắc phát sinh trong quá trình quản lý, bảo vệ kết cấu hạ tầng đường sắt theo quy định của pháp luật.

6. Chủ trì, phối hợp với doanh nghiệp quản lý kết cấu hạ tầng đường sắt, chủ sở hữu đường sắt chuyên dùng và các cơ quan, đơn vị có liên quan trong việc tổ chức xử lý, xóa bỏ lối đi tự mở qua đường sắt khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép theo quy định của pháp luật; phối hợp bảo đảm trật tự, an toàn giao thông đường sắt tại các vị trí đường ngang trên địa bàn.

Điều 4. Trách nhiệm thi hành

1. Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật và trước Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh về việc thực hiện các nội dung phân cấp quy định tại Điều 3 Quyết định này; chịu trách nhiệm nếu để xảy ra tình trạng phát sinh lối đi tự mở khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép, lấn chiếm hành lang an toàn giao thông đường sắt mới mà không được xử lý dứt điểm.

2. Sở Xây dựng chịu trách nhiệm hướng dẫn về chuyên môn, nghiệp vụ; định kỳ hoặc đột xuất kiểm tra việc thực hiện nhiệm vụ phân cấp của Ủy ban nhân dân cấp xã; tổng hợp tình hình, tham mưu Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh chỉ đạo xử lý các vấn đề vượt thẩm quyền.

3. Sở Tài chính chịu trách nhiệm đảm bảo nguồn kinh phí và hướng dẫn Ủy ban nhân dân cấp xã nguồn kinh phí thực hiện nhiệm vụ theo phân cấp quản lý, bảo vệ, thực hiện các biện pháp ngăn chặn và xử lý các hành vi lấn chiếm đất dành cho đường sắt trên địa bàn của Ủy ban nhân dân Thành phố.

4. Sở Nông nghiệp và Môi trường, Công an Thành phố và các sở, ngành liên quan có trách nhiệm phối hợp, hỗ trợ Ủy ban nhân dân cấp xã trong công tác xác định ranh giới đất dành cho đường sắt, cưỡng chế vi phạm và đảm bảo an ninh trật tự khi xử lý vi phạm.

Điều 5. Hiệu lực thi hành

Quyết định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 20 tháng 02 năm 2026.

Điều 6. Tổ chức thực hiện

Chánh Văn phòng Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, Giám đốc Sở Xây dựng, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, Giám đốc Công an Thành phố, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các xã, phường nơi có đường sắt đi qua, Thủ trưởng các Sở, ban, ngành Thành phố và các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan chịu trách nhiệm thi hành Quyết định này./.