Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

33 400 F

Vaststelling van de begrotingsstaat van het
Diergezondheidsfonds voor het jaar 2013

Nr. 3

VERSLAG HOUDENDE EEN LIJST VAN VRAGEN EN
ANTWOORDEN
Vastgesteld 21 december 2012
De vaste commissie voor Economische Zaken, belast met het voorbereidende onderzoek van dit voorstel van wet, heeft de eer verslag uit te
brengen in de vorm van een lijst van vragen met de daarop gegeven
antwoorden.
Met de vaststelling van het verslag acht de commissie de openbare
behandeling van het wetsvoorstel voldoende voorbereid.
De voorzitter van de commissie,
Hamer
Adjunct-griffier van de commissie,
Schüssel

kst-33400-F-3
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 400 F, nr. 3

1

1. Welke consequenties heeft de in het regeerakkoord voorgenomen
afschaffing van de product- en bedrijfsschappen voor de financiering en
uitvoering van het Diergezondheidsfonds? Hoe gaat u met deze consequenties om?
Wanneer de product- en bedrijfsschappen worden afgeschaft, zullen de
diergezondheidsheffingen die momenteel door de productschappen
Pluimvee en Eieren (PPE), Zuivel (PZ), Vee en Vlees (PVV) ten behoeve van
het Diergezondheidsfonds worden geëffectueerd, komen te vervallen.
De financiering van de bestrijding van de zeer besmettelijke dierziekten is
sinds 2000, met het afsluiten van het eerste «Convenant financiering
bestrijding besmettelijke dierziekten LNV – PVV – PPE – PZ» met de
veehouderijsectoren, een gedeelde verantwoordelijkheid van het
ministerie van EZ en de sector. EZ zal een alternatief financieringmodel
uitwerken, dat recht blijft doen aan het uitgangspunt dat veehouders
primair verantwoordelijk zijn voor de gezondheid van hun dieren.
2. Kunt u een stand van zaken geven met betrekking tot de uitwerking van
de bestrijdingsstrategie? Hoe vaak is geoefend en welke lessen vallen
daaruit te trekken?
Sinds de grote epidemieën, klassieke varkenspest (KVP) 2007/2008, monden klauwzeer (MKZ) 2001 en vogelgriep (AI) 2003, is in het beleid ten
aanzien van de bestrijding van besmettelijke dierziektes het nodige
veranderd. Voor de belangrijkste dierziekten wordt het beleid verwoord in
de zogenaamde beleidsdraaiboeken die zijn gepubliceerd.
De beleidsdraaiboeken worden regelmatig geoefend. In 2010 heeft een
MKZ oefening plaatsgevonden en in 2012 was er een oefening over
paardenpest. In 2013 staat een grensoverschrijdende MKZ oefening met
Duitsland gepland. Daarnaast participeert Nederland regelmatig in
oefeningen van buurlanden. Ook vinden er bij de NVWA oefeningen
plaats, die meer zijn gericht op uitvoeringsaspecten van de dierziektebestrijding.
Naar aanleiding van deze oefeningen, gewijzigde beleidsinzichten,
voortschrijdende kennis en nieuwe technieken worden de beleidsdraaiboeken geregeld herzien. Op dit moment worden de draaiboeken MKZ,
KVP, Afrikaanse varkenspest (AVP) en AI herzien. Op www.rijksoverheid.nl
staan de actuele beleidsdraaiboeken.
3. Wat is de stand van zaken met betrekking tot uw inzet voor het mogelijk
maken van beschermende (nood)vaccinatie i.p.v. het doden van dieren ter
beperking van dierziekten?
Noodvaccinatie «voor het leven» komt tegemoet aan de maatschappelijke
wens om dieren in leven te laten indien ze niet zijn besmet. Vaccinatie is in
veel gevallen een effectieve methode om verspreiding van een ziekte te
verminderen, leidend tot minder ruimingen en geringere bestrijdingskosten en economische verliezen. Er is door mijn ambtsvoorgangers in de
Europese Unie (EU) veel werk verricht om de Nederlandse aanpak van
noodvaccinatie «voor het leven» geaccepteerd te krijgen door andere
lidstaten. Op basis van de huidige EU-regelgeving is beschermende
noodvaccinatie mogelijk bij de bestrijding van uitbraken van mond- en
klauwzeer (MKZ), klassieke varkenspest (KVP) en aviaire influenza (AI).
4. Welke (inter)nationale inzet pleegt u ten aanzien van de diagnostiekontwikkeling ter beperking van dierziekten?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 400 F, nr. 3

2

In het kader van de wettelijke onderzoekstaken wordt door het Centraal
Veterinair Instituut in Lelystad (CVI) onderzoek gedaan naar besmettelijke
dierziekten. Hieronder valt ook de ontwikkeling van diagnostische testen
en de validatie van nieuwe testen (bijvoorbeeld testen op aanwezigheid
van het Schmallenbergvirus). In internationaal verband wordt door het
CVI samengewerkt met andere Europese onderzoeksinstituten om gebruik
te kunnen maken van expertise in de verschillende landen. De inzet van
zowel het ministerie van EZ als het CVI is dat binnen de Europese Unie
geen dubbel werk wordt gedaan.
5. Welke inzet pleegt u ter verbetering van de diergezondheid op
bedrijfsniveau met het oog op het bereiken van een zorgvuldige en
duurzame veehouderij?
De bedrijfsgebonden diergezondheid is in eerste instantie een verantwoordelijkheid van het bedrijfsleven zelf. Het ministerie van EZ draagt bij
aan de monitoring van trends in (bedrijfsgebonden)diergezondheid
sectorbreed en ondersteunt het verbeteren van diergezondheid op
bedrijfsniveau als onderdeel van het antibioticumreductiebeleid.
Via de topsector Agro&Food wordt het bedrijfsleven bij de aanpak van
sectorspecifieke diergezondheidsproblemen ondersteund.
Voorts financiert EZ het innovatieprogramma antibioticumvrije ketens. De
bijdrage bedraagt ongeveer € 850 000 gedurende de gehele looptijd van
2010 tot eind 2013. Via goed diergezondheidsmanagement (voeding,
hygiëne, klimaat etc), innovatieve toepassingen op de bedrijven en
ketensturing werken een varkens- en pluimveeketen toe naar een
antibioticumvrije productie. De kennis en werkwijze van koplopers op
diergezondheid en ketensturing worden met dit innovatieprogramma
breed naar deze sectoren verspreid.
Voornoemde uitgaven lopen niet via de begroting van het Diergezondheidsfonds (DGF), maar via de EZ-begroting.
6. Maakt het tegengaan van verdere schaalvergroting in uw beleid ook
deel uit van een zorgvuldige en duurzame veehouderij?
Schaalvergroting en doorontwikkeling van bedrijven is mogelijk binnen de
wettelijke kaders (ruimtelijke ordening, volksgezondheid, milieu, dierenwelzijn). Het ruimtelijke ordeningsbeleid en inpassing in de leefomgeving
is primair de verantwoordelijkheid van provincies en gemeenten.
7. Op welke manieren wordt diergezondheid gestimuleerd en maken
gebruikte fokmethoden, zoals het fokken van dikbilrunderen, hier ook
onderdeel van uit?
Ik verwijs u naar het antwoord op vraag 5 wat betreft het stimuleren van
diergezondheid. Voor wat betreft de dikbilproblematiek loopt einde 2012
het door EZ gefinancierde project Natuurlijke Luxe af. Van de twee
betrokken stamboeken geeft er één actief invulling aan het vervolg. Bij het
andere stamboek zijn het voorlopig individuele fokkers die er mee
doorgaan.
8. Wat verstaat u hier precies onder «zorgvuldig» en «duurzaam», welke
definities gebruikt u voor deze termen?
In een zorgvuldig en duurzaam producerende veehouderij staat het
welzijn en de zorg voor dieren centraal. Dieren kunnen natuurlijk gedrag
uitoefenen en fysieke ingrepen aan het dier vinden niet meer plaats (met
uitzondering van de wettelijk voorgeschreven identificatie ingrepen).
Diergeneesmiddelen waaronder antibiotica worden verantwoord gebruikt

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 400 F, nr. 3

3

als gevolg van preventieve managementmaatregelen en verbeteringen in
de hygiëne. De emissies van milieuschadelijke stoffen zijn vergaand
teruggebracht en de mineralenkringloop is verkleind en vergaand
gesloten. Geïmporteerde grondstoffen t.b.v. veevoer voor de Nederlandse
veehouderij zijn duurzaam geproduceerd. Naast hoogwaardig voedsel
produceert de veehouderij groene energie en nieuwe meststoffen uit
dierlijke mest.
9. Wie voert in uw opdracht de bewakings- en monitoringsprogramma’s,
welke deels door de Europese Unie verplicht zijn gesteld, ter behoud van
de dierziektevrij-status uit?
In opdracht van het ministerie van EZ worden zeven bewakingsprogramma’s uitgevoerd om de dierziektevrij-status mede te bewaken: voor
Blauwtong, BSE/TSE, Brucellose, klassieke varkenspest (KVP), Aviaire
Influenza en Brucella Melitensis. Uitvoering van de programma’s
Blauwtong, Brucellose en Brucella Melitensis vindt plaats door de
Gezondheidsdienst voor Dieren (GD) en uitvoering van het
KVP-programma vindt plaats door het Centraal Veterinair Instituut (CVI).
Het AI-programma wordt uitgevoerd door de Erasmus Universiteit
(levende wilde vogels) en het CVI (dode wilde vogels) in samenwerking
met SOVON Vogelonderzoek Nederland, (monitoren van het voorkomen
van wilde vogels en monstername). Tot slot wordt het TSE/BSEprogramma uitgevoerd door het CVI (kadavers), Kwaliteitskeuring Dierlijke
Sector (KDS) en diverse private laboratoria (levende dieren).
10. Welke instrumenten zet u in om opkomende ziektes te monitoren?
Voor de nationale bewaking van nieuwe dierziekten, dat wil zeggen plots
opduikend en onbekend, of in een nieuw gebied opduikend en bekend,
wordt gebruik gemaakt van de volgende instrumenten:
• onderzoek bij wilde dieren door het Dutch Wildlife Healthcenter
(DWHC), de Gezondheidsdienst voor Dieren (GD), door SOVON en de
Erasmus Universiteit.
• onderzoek naar vectoren door het Centrum Monitoring Vectoren
(CMV).
• de basismonitoring bij de Gezondheidsdienst voor Dieren (GD). Dit
instrument richt zich onder meer op het opsporen van onbekende
aandoeningen (emerging diseases) en uitbraken van bekende
aandoeningen die niet endemisch in Nederland voorkomen.
• het signaleringsoverleg zoönosen waarin veteriniare signalen uit
genoemde basismonitoring van de GD worden gecombineerd met
signalen uit de humane kolom, van onder andere GGD’s.
Indien sprake is van een opkomende ziekte, zoals in de eerste helft van
2012 het geval was met de Schmallenbergepidemie, ligt het instellen van
nader (monitoring)onderzoek door het ministerie van EZ om meer inzicht
te verkrijgen in de aard en omvang van de ziekte voor de hand.
Voor de meest belangrijke dierziekten zijn al beleidsdraaiboeken opgesteld
en voor een beperkt aantal opkomende ziekten wordt gewerkt aan een
beleidsdraaiboek. Zo wordt de laatste hand gelegd aan de herziening van
de beleidsdraaiboeken Afrikaanse paardenpest en Afrikaanse varkenspest
(laatstgenoemde wordt geïntegreerd met het beleidsdraaiboek voor
klassieke varkenspest) en wordt er een nieuw beleidsdraaiboek voor Rift
Valley Fever geschreven. Ook wordt gewerkt aan een apart hoofdstuk
«zoönosen» dat binnen bestaande beleidsdraaiboeken gebruikt kan
worden. De actuele teksten van de beleidsdraaiboeken zijn te vinden op
www.rijksoverheid.nl .

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 400 F, nr. 3

4

Importregelgeving van dieren en dierlijke producten is binnen de
Europese Unie (EU) geharmoniseerd en wordt gehandhaafd aan de
buitengrenzen van de EU. Dit is de beste waarborg voor het buiten
houden van opkomende ziekten. Daarnaast kennen zowel de EU als
Nederland andere initiatieven om het risico op «emerging» en
«re-emerging» ziekten te beperken. Een aantal is samen te vatten onder
de noemer «bestrijding aan de bron». Nederland is bijvoorbeeld lid van de
EU-FMD, een groep Europese landen, die de bestrijding van mond- en
klauwzeer aan de grenzen van Europa ondersteunen. Zowel de EU als
Nederland ondersteunen internationale organisaties als de World
Organisation for Animal Health (OIE) en de Food and Agricultural
Organisation (FAO). Ook worden bilaterale projecten uitgevoerd met
enkele derde landen zoals Vietnam. De OIE en de FAO ontplooien ook
activiteiten in het kader van de bestrijding van opkomende ziekten.
Tenslotte wordt ook wetenschappelijk onderzoek en vaccinontwikkeling op
het gebied van opkomende ziekten financieel ondersteund en er vindt
internationale afstemming plaats (zie ook mijn antwoord op vraag 25).
11. Ligt een plan van aanpak op de plank om deze opkomende ziektes te
beteugelen?
Zie antwoord op vraag 10.
12. Welke inzet is er internationaal en/of op EU-vlak ten aanzien van
opkomende ziektes?
Zie antwoord op vraag 10.
13. Bent u bereid het Diergezondheidsfonds voort te zetten?
Zie mijn antwoord op vraag 1.
14. Streeft u naar een soortgelijke systematiek voor de veterinaire
gezondheidszorg in Caribisch Nederland?
De veehouderij op de BES eilanden onderscheidt zich qua omvang,
structuur en dierziekterisico’s wezenlijk van de Nederlandse veehouderij.
Daarom streef ik er niet naar om daar een vergelijkbare DGF-systematiek
in te voeren. Carabisch Nederland behoudt in beginsel zijn eigen wet- en
regelgeving.
15. Op welke wijze worden de kosten van dierziektebestrijding bij
particulieren en hobbydierhouders door het Rijk gedragen?
Kosten van dierziektebestrijding bij particulieren en hobbyhouders
worden door het ministerie van EZ administratief gescheiden van kosten
die worden gemaakt voor de professionele veehouderij en door EZ
betaald.
Met het bedrijfsleven is in het «Convenant financiering bestrijding
besmettelijke dierziekten LNV – PVV – PPE – PZ» afgesproken dat
uitsluitend kosten van monitoring, verdenkingen en eventuele bestrijding
van besmettelijke dierziekten die zijn gemaakt voor de professionele
veehouderij doorberekend kunnen worden aan het bedrijfsleven. In de
declaratie ten behoeve van het bedrijfsleven (de productschappen Vee en
Vlees, Pluimvee en Eieren en Zuivel) worden de kosten van dierziektebestrijding bij particulieren en hobbyhouders, indien aan de orde, aan EZ
doorberekend.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 400 F, nr. 3

5

16. Op welke manier worden bestrijdingskosten gedekt als het Schmallenbergvirus zich verder ontwikkelt en problemen veroorzaakt?
Omdat het Schmallenbergvirus uiteindelijk niet is aangewezen als
besmettelijke dierziekte, zullen geen bestrijdingskosten door het ministerie van EZ worden gemaakt. Op 4 juli 2012 is de meldplicht voor
Schmallenberg afgeschaft (zie brief TK 2011–2012, 29 683 nr 135).
Eventuele nieuwe gevallen worden door EZ gevolgd in de reguliere
monitoring van dierziekten die door de Gezondheidsdienst voor Dieren
(GD) wordt uitgevoerd.
17. Kunt u aangeven waarom het budget voor de bestrijding van
dierziekten (U0112) vanaf 2013 structureel lager is dan in 2011 en 2012?
In de cijfers tot en met 2012 zijn de uitgaven opgenomen van de werkelijke bestrijding van uitbraken die zich hebben voorgedaan. Op voorhand
zijn mogelijke uitbraken niet te voorzien en daarmee te begroten.
Zowel in 2011 en 2012 zijn de uitgaven voor de bestrijding van dierziekten
(U0112) hoger dan begroot met als belangrijkste reden de afwikkeling van
de Q-koorts crisis en vier uitbraken van aviaire influenza in 2011 en de
uitbraak van de Schmallenberg epidemie in 2012. Overigens zullen de
uitgaven die in het kader van de Schmallenberg epidemie zijn gedaan in
de eerste helft van 2012 voor het onderzoeken van meldingen van
misvormde schapen en runderen in het jaarverslag 2012 worden
verantwoord.
Omdat het ministerie van EZ niet op voorhand begroot voor bestrijdingskosten van mogelijke uitbraken van dierziekten zijn voor welzijnsmaatregelen bij een uitbraak (U0113) en overige uitgaven in het kader van een
uitbraak (U0114) (ook) geen uitgaven geraamd.
18. Waarom is er geen budget voor het voorkomen en verminderen van
welzijnsproblemen (U0113)?
Zie antwoord op vraag 17.
19. Waarom is voor overige uitgaven (U0114) vanaf 2013 geen budget
gereserveerd?
Zie antwoord op vraag 17.
20. Waarom zijn de ontvangsten vanaf 2013 structureel lager dan in 2011
en 2012 en waar komen de ontvangsten vandaan?
In het Diergezondheidsfonds worden alle gedane uitgaven gedekt door
ontvangsten van de Rijksoverheid, de Europese Unie (EU) en van het
bedrijfsleven vertegenwoordigd door het Productschap Zuivel (PZ),
Productschap Vee en Vlees (PVV) en Productschap Pluimvee en Eieren
(PPE). Indien door uitbraken van dierziekten de uitgaven toenemen (zie
ook mijn antwoorden op vraag 17 t/m 19), nemen de ontvangsten met
hetzelfde bedrag toe.
Omdat in de jaren 2011 en 2012 de uitgaven voor de bestrijding van
dierziekten (U0112) hoger zijn dan begroot, zijn ook de ontvangsten in die
jaren verhoogd.
De ontvangsten zijn in 2013 niet structureel lager dan in eerdere jaren
meerjarig begroot. Sterker nog, deze zijn per 2012 met ongeveer een half
miljoen verhoogd met als belangrijkste reden dat tankmelkmonitoring
Q-koorts vanaf 2012 structureel wordt uitgevoerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 400 F, nr. 3

6

21. Blijft u de bewakingsprogramma’s, relevant voor de officieel door de
Europese Unie en Office Internationale des Epizoöties (OIE) verleende
status, voortzetten?
De bewakingsprogramma’s die relevant zijn voor behoud van de door de
Europese Unie (EU) en de World Organisation for Animal Health (OIE)
verleende dierziektevrij-status (zie mijn antwoord op vraag 9) worden
voortgezet.
Naast deze officiële vrijstatus zijn er andere redenen voor het uitvoeren
van monitoringsprogramma’s, bijvoorbeeld de volksgezondheid of
nationale diergezondheidsbelangen. Voor Nederland is de monitoring op
Q-koorts bijvoorbeeld erg belangrijk. Ook dit programma zal ik
voortzetten.
22. Blijft u de monitoringprogramma’s, niet relevant voor de officieel door
de Europese Unie en Office Internationale des Epizoöties (OIE) verleende
status, voortzetten?
Zie antwoord op vraag 21.
23. Welke inzet wordt gepleegd ten aanzien van het inperken van het risico
van het (nog) niet (kunnen) opmerken van een besmetting?
Het ministerie van EZ voert bewakingsprogramma’s uit (zie mijn antwoord
op vraag 9, 21 en 22). Het tijdig signaleren van een dierziekte is van groot
belang voor de bestrijding en voor het voorkomen van verdergaande
besmettingen. Indien houders van dieren of hun dierenarts ziekteverschijnselen signaleren die kunnen wijzen op een aangifteplichtige ziekte,
dient dit onmiddellijk bij de Nederlandse Voedsel en Waren Autoriteit
(NVWA) te worden gemeld.
Voor een snelle opsporing van een ziekte is de overheid in sterke mate
afhankelijk van de opmerkzaamheid van veehouder en dierenarts en van
hun bereidheid een verdenking te melden. De «early warning»programma’s die zijn ingesteld voor aviaire influenza (AI) en klassieke
varkenspest (KVP), bieden daarom ook de mogelijkheid om bij een
verdenking monsters op te sturen voor uitsluitingsdiagnostiek zonder dat
bedrijven volledig op slot worden gezet.
24. Op welke wijze wordt de monitoringsverplichting ten aanzien van
viruscirculatie ingevuld?
In verband met de Nederlandse vrijstatus voor Blauwtong per 15 februari
2012 is de uitvoering van de monitoring van Blauwtong viruscirculatie in
2012 aangepast. Nederland voert jaarlijks een monitoringsonderzoek uit
dat voldoet aan de eisen van de Europese Unie (Verordening 1266/2007,
Bijlage I punt 2: Blauwtongmonitoringprogramma’s) en dat bedoeld is om
de mogelijke insleep van het Blauwtongvirus op te sporen. In verband met
de verkregen vrijstatus wordt in het najaar van 2013 in 21 compartimenten, op minimaal 14 bedrijven per compartiment, minimaal 1 rund
serologisch getest. Het aantal geteste dieren is voldoende om met 95%
betrouwbaarheid een prevalentie van 20% te kunnen aantonen. Het
monitoringonderzoek wordt uitgevoerd door de Gezondheidsdienst voor
Dieren (GD).
25. Voor welke dierziekten worden er noodvaccinaties ontwikkeld en
hoeveel geld is hiervoor beschikbaar?
Er worden door het Centraal Veterinair Instituut (CVI), in samenwerking
met buitenlandse instituten en private partijen, vaccins ontwikkeld voor de
bestrijding van besmettelijke dierziekten. Zo wordt door het CVI onderzoek

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 400 F, nr. 3

7

gedaan naar aviaire influenza, Afrikaanse paardenpest, Q-koorts en
Blauwtong met als doel de ontwikkeling of verbetering van vaccins.
In een publiek private samenwerking, gestart in 2011, wordt onderzoek
gedaan naar vaccins tegen een aantal zoönosen, Rift Valley virus, Crimean
Congo virus en aviaire influenza. Dit onderzoek wordt onder andere
gefinancierd door EZ en wordt uitgevoerd door een aantal partijen, te
weten de Faculteit Diergeneeskunde van de Universiteit Utrecht, MSD
Animal Health, het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)
en het CVI. Dit zogeheten Castellum project is gericht op een aantal
opkomende zoönosen die weliswaar nog niet in Nederland voorkomen,
maar die mogelijk ernstige gevolgen kunnen hebben voor de volksgezondheid en diergezondheid.
De bijdrage van EZ aan het Castellum project is in totaal vanaf 2012,
meerjarig € 17 mln. Voor het onderzoeksprogramma is € 12 miljoen
beschikbaar (verdeeld over 5 jaar) en voor de bouw van een nieuwe
laboratoriumfaciliteit is in 2012 al € 5 miljoen beschikbaar gesteld. Voor
2013 is voor het geheel aan vaccinonderzoek een bedrag van € 2,2
miljoen begroot (Castellumproject en onderzoek door CVI).
De uitgaven voor de ontwikkeling van vaccins lopen niet via de begroting
van het Diergezondheidsfonds (DGF), maar via de EZ-begroting. In het
DGF zijn alleen de kosten voor het aanhouden van voorraden noodvaccins
MKZ en KVP opgenomen (zie mijn antwoord op vraag 26).
26. Voor welke dierziekten behoort het inzetten van een noodvaccinatie nu
al tot de mogelijkheden?
Momenteel is voor de bestrijding van klassieke varkenspest (KVP) en
mond- en klauwzeer (MKZ) noodvaccinatie mogelijk. In de kamerbrief van
15 juli 2011 (TK 2010–2011, 29 683, nr 103) is hierover informatie gegeven.
De vaccinplannen zijn in de draaiboeken opgenomen en met vaccinleveranciers zijn contracten afgesloten. Zie ook mijn antwoord op vraag 3.
27. Vindt enkel evaluatie van bestrijdingsmaatregelen, welzijnsmaatregelen en crisisorganisatie plaats na een uitbraak van een besmettelijke
dierziekte? Vallen uitbraken zoals van het Schmallenbergvirus hier onder?
Hoe vindt dat Europees plaats?
Dierziekteuitbraken, die in de organisatie van het ministerie worden
opgeschaald tot «crisis» worden altijd geëvalueerd. De interne evaluatie
spits zich vooral toe op de respons van de interne organisatie. Deze
evaluatie wordt omschreven in het handboek crisisbeheersing van het
ministerie. De bestaande beleidsdraaiboeken worden herzien aan de hand
van de evaluatie en in het geval dat er nog geen beleidsdraaiboeken
beschikbaar waren, worden deze opgesteld.
Daarnaast vindt in bepaalde gevallen ook een externe evaluatie plaats.
De introductie en verspreiding van het Schmallenbergvirus heeft niet
geleid tot een formele crisis. De maatregelen die naar aanleiding van dit
virus zijn getroffen worden daarom niet standaard geëvalueerd. Er wordt
door EZ wel gekeken welke lessen er kunnen worden getrokken uit deze
uitbraak.
28. Wat wordt verstaan onder het beperken van welzijnsproblemen?
Onder het beperken van welzijnsproblemen wordt verstaan: het verminderen van de problemen die op veehouderijbedrijven ontstaan ten
gevolge van genomen bestrijdingsmaatregelen. Hierbij kan gedacht
worden aan problemen door overbevolking bij een vervoersverbod. Bij
een vervoersverbod kunnen welzijns- en huisvestingsproblemen ontstaan
(meer of grotere dieren dan de beschikbare hokcapaciteit toelaat, met als
gevolg onder andere gezondheidsproblemen, agressiviteit, stress etc.).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 400 F, nr. 3

8

Ter vermindering van de meest urgente welzijnsproblemen kan worden
besloten om ofwel dieren gecontroleerd af te voeren voor de slacht of
naar een ander (leegstaand) bedrijf. Varkenshouders worden geacht om
voor de eerste 6 weken na een uitbraak voldoende (nood)huisvesting voor
hun dieren te hebben. Na deze eerste 6 weken is er in principe door de
NVWA gecontroleerde afvoer van dieren mogelijk als er zich urgente
welzijnsproblemen voordoen. Dit zal door de praktiserend dierenarts van
het betreffende bedrijf beoordeeld worden en aan de NVWA moeten
worden gemeld.
29. Op welk moment zal worden ingegrepen en op basis van welke criteria
wordt vastgesteld wanneer zich welzijnsproblemen voordoen?
Zie antwoord op vraag 28.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 400 F, nr. 3

9