Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

35 850 IX

Wijziging van de begrotingsstaat van het Ministerie van
Financiën (IXB) en de begrotingsstaat van Nationale
Schuld (IXA) voor het jaar 2021 (wijziging
samenhangende met de Voorjaarsnota)

Nr. 2

MEMORIE VAN TOELICHTING

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 IX, nr. 2

1

INHOUDSOPGAVE
A.

ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL

3

B.

BEGROTINGSTOELICHTING

4

1

Leeswijzer

4

2
2.1

Beleid
Overzicht belangrijkste uitgaven- en
ontvangstenmutaties IXB
Overzicht belangrijkste uitgaven- en
ontvangstenmutaties IXA
Overzicht coronamaatregelen

5

2.2
2.3
3
3.1
3.2
3.3
3.4
3.5

5
10
11
12
12
18
20
24

3.6
3.7
3.8

Beleidsartikelen Financiën
Artikel 1 Belastingen
Artikel 2 Financiële markten
Artikel 3 Financieringsactiviteiten publiek-private sector
Artikel 4 Internationale financiële betrekkingen
Artikel 5 Exportkredietverzekeringen, -garanties en
investeringsverzekeringen
Artikel 6 Btw-compensatiefonds
Artikel 9 Douane
Artikel 13 Toeslagen

4
4.1
4.2

Beleidsartikelen Nationale Schuld
Artikel 11 Financiering staatsschuld
Artikel 12 Kasbeheer

34
34
36

5
5.1
5.2

Niet-beleidsartikelen
Artikel 8 Apparaat kerndepartement
Artikel 10 Nog Onverdeeld

38
38
39

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 IX, nr. 2

27
29
30
32

2

A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
Wetsartikelen 1 tot en met 2
De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op
grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzon­
derlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige
wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2021 wijzigingen aan te brengen
in:
1. de departementale begrotingsstaat van het Ministerie van Financiën
(IXB); en
2. de begrotingsstaat van Nationale Schuld (IXA).
Vanwege de spoedeisende maatregelen is op respectievelijk 8 april 2021
de tweede incidentele suppletoire begroting inzake de kwijtschelding
publieke schulden en op 20 april 2021 de derde incidentele suppletoire
begroting inzake de kwijtschelding private schulden Toeslagengedu­
peerden in WSNP/MSNP-trajecten naar de Tweede Kamer verzonden. De
behandeling in de Tweede- en Eerste Kamer der Staten Generaal heeft
echter nog niet plaatsgevonden. Om deze reden is de in de begrotingsstaat
opgenomen stand nog niet door de beide Kamers bekrachtigd. Vanwege
de snelle opeenvolging van begrotingswetsvoorstellen, om het budgetrecht
van de Staten Generaal te waarborgen, bevat de kolom ‘vastgestelde
begroting’ zowel de vastgestelde stand bij ontwerpbegroting als de
mutaties die bij incidentele suppletoire begrotingen zijn opgenomen.
De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in
onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn. begro­
tingstoelichting).
De Minister van Financiën,

W.B. Hoekstra

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 IX, nr. 2

3

B. BEGROTINGSTOELICHTING
1 Leeswijzer
De voorliggende suppletoire begroting bevat de voorgestelde wijzigingen
ten opzichte van de ontwerpbegroting 2021 inclusief de incidentele
suppletoire begrotingen van het ministerie van Financiën (IXB) en Nationale
schuld (IXA).
In hoofdstuk 2 zijn de overzichten opgenomen met de belangrijkste
mutaties: in paragraaf 2.1 voor artikel 1 t/m 10 en 13 van IXB en in paragraaf
2.2 voor artikel 11 en 12 van IXA.
Hoofdstuk 3 bevat per beleidsartikel een budgettaire tabel. Conform de
Rijksbegrotingsvoorschriften (RBV) worden per artikel de mutaties die
groter of gelijk zijn aan de ondergrenzen in de onderstaande staffel (tabel
1) toegelicht. Vanwege de staffel kan de som van de toegelichte mutaties
afwijken van de totale mutatie op het artikel.
Tabel 1 Ondergrenzen conform RBV
Omvang begrotingsartikel (stand Beleidsmatige mutaties
ontwerpbegroting) in € miljoen (ondergrens in € miljoen)

Technische mutaties
(ondergrens in € miljoen)

< 50

1

2

=> 50 en < 200

2

4

=> 200 < 1000

5

10

=> 1000

10

20

Beleidsmatige mutaties zijn het gevolg van nieuw beleid. Technische
mutaties zijn het gevolg van bestaand beleid (bijvoorbeeld overboekingen
en ramingsbijstellingen).
De toelichting op de mutatie van de belastingontvangsten is in de
Voorjaarsnota opgenomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 IX, nr. 2

4

2 Beleid
2.1 Overzicht belangrijkste uitgaven- en ontvangstenmutaties IXB
In onderstaande tabel worden de belangrijkste uitgavenmutaties
weergegeven op de financiële instrumenten van de verschillende begro­
tingsartikelen.
Tabel 2 Belangrijkste suppletoire uitgavenmutaties 2021 (Eerste
suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
Art.
Vastgestelde begroting 2021 na NvW, ISB, moties
en amendementen

Uitgaven 2021
10.851.155

Belangrijkste suppletoire mutaties
1) Eigen personeel (Belastingen)

1

‒ 32.048

2) Externe inhuur (Belastingen)

1

128.613

3) Belasting- en invorderingsrente

1

53.000

4) ICT opdrachten

1

‒ 39.652

5) Lening KLM

3

722.917

6) Schade-uitkering EKV

5

97.000

7) Storting begrotingsreserve EKV

5

67.000

8) EIB pan-europees garantiefonds

4

19.398

9) Btw-compensatiefonds

6

21.177

10) Eigen personeel (Douane)

9

‒ 12.286

11) Compensatie toeslagengedupeerden

13

237.534

12) Nog te verdelen

10

‒ 44.113

13) Overige mutaties
Stand 1e suppletoire begroting 2021

56.568
12.126.263

Toelichting
1. Eigen personeel, 2. Externe inhuur: de uitgaven van eigen personeel en
externe inhuur van de Belastingdienst worden per saldo € 96,6 mln. hoger
begroot. De belangrijkste mutaties zien op de tijdelijke noodvoorziening btw
e-commerce om aan de Europese richtlijn te kunnen voldoen1, het vergroten
van de menselijke maat bij de Belastingdienst naar aanleiding van de
kabinetsreactie op het rapport Ongekend onrecht1 en de opstart- en uitvoe­
ringskosten naar aanleiding van de toezegging dat de Belastingdienst de
mensen die in de Fraude Signalering Voorziening (FSV) geregistreerd
stonden daarover te informeren1. Daarnaast vindt er een verschuiving van
budget plaats van eigen personeel naar externe inhuur voor het opvangen
van de onderbezetting.
3. Belasting- en invorderingsrente: de uitgaven voor de belasting- en invor­
deringsrente zijn in 2021 naar verwachting € 53 mln. hoger. Dat wordt met
name veroorzaakt door de verdeelsleutels van de inkomstenbelasting/
premies volksverzekeringen (IB/ PVV), die ertoe leiden dat van de renteuitgaven IB/PVV een groter deel dan voorheen wordt toegerekend aan de
Financiënbegroting en een kleiner deel aan de Sociale Fondsen. Daarnaast
zijn de uitgaven in de jaren 2021-2023 naar verwachting hoger, doordat er
invorderingsrente betaald gaat worden over belastingteruggaven naar
aanleiding van de uitspraak in het Sofina-arrest2.
4. ICT opdrachten: De uitgaven aan ICT-opdrachten worden in 2021 € 39,7
mln. lager begroot, met name omdat middelen worden doorgeschoven naar
2022 en 2023. De structurele middelen die Informatie voorziening (IV) bij
1
2

Kamerstukken II 2020/21, 35527 nr. 14.
Kamerstukken II 2020/21, 35570 nr. 55

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 IX, nr. 2

5

de Voorjaarsnota heeft ontvangen om de basis op orde te krijgen, zullen in
een ander ritme tot besteding komen blijkt uit de nieuwe meerjarenraming
van IV.
5. Lening KLM: KLM heeft in 2020 in totaal € 277,1 mln. getrokken uit de door
de Staat verstrekte lening van maximaal € 1 mld. De resterende
€ 723 mln. wordt overgeheveld naar 2021.
6. Schade-uitkering EKV: op 30 april 2020 is de Tweede Kamer geïnformeerd
over het ondersteunen van het bedrijf Royal IHC (Internationale Handels­
combinatie) om de continuïteit van het bedrijf te waarborgen3. De in 2020
verwachte schades hebben zich echter niet voorgedaan. Naar verwachting
zullen deze in 2021 plaatsvinden. De raming in 2021 is derhalve opgehoogd
met € 87 mln. niet-definitieve schades IHC. Daarnaast is de raming voor
de schade-uitkering Exportkredietverzekeringen (EKV) met € 10 mln.
toegenomen, als gevolg van nieuw geopende schadezaken. Per saldo neemt
de raming voor de schade-uitkering EKV derhalve toe met € 97 mln.
7. Storting begrotingsreserve EKV: de verwachte storting aan de begrotings­
reserve is € 67 mln. Sinds de eerste suppletoire begroting 2020 worden de
toevoegingen aan en de onttrekkingen uit de begrotingsreserve EKV niet
langer gesaldeerd begroot. Toevoegingen aan de begrotingsreserve
worden als uitgaven weergegeven en onttrekkingen uit de begrotingsre­
serve als ontvangsten.
8. EIB pan-Europees garantiefonds: de garantie voor het EIB pan-Europees
garantiefonds (EGF) is met € 19,4 mln. bijgesteld aan de hand van de laatste
ramingen van De Europese Investeringsbank (EIB). De EIB heeft een panEuropees garantiefonds (EGF) opgericht om de negatieve economische
gevolgen van de Coronacrisis op te vangen. Het Nederlandse aandeel in
de verliezen is verwerkt in de begroting.
9. Btw-compensatiefonds: als gevolg van een overheveling van budget van
ministeries naar decentrale overheden, wordt een bedrag zonder btw
toegevoegd aan het Gemeente- of Provinciefonds. Het geraamde btw-deel
(€ 21,2 mln.) wordt in het Btw-compensatiefonds (BCF) gestort. Gemeentes
en provincies kunnen de betaalde btw terugvragen uit het BCF. Tegenover
deze extra uitgaven staan gelijke ontvangsten.
10. Eigen personeel: het programma Digitale Snelweg Douane (DSD), dat
nodig is om de technische infrastructuur op te schalen en de transactiesys­
temen te optimaliseren, wordt – naast dekking uit artikel 1 (Belastingen) en
artikel 10 (Nog Onverdeeld) – voor € 22 mln. gedekt uit eigen personeel
binnen artikel 9 (Douane). Daarnaast heeft in het kader van de ontvlechting
vanuit artikel 10 (Nog Onverdeeld) een budgetoverdracht van € 4,4 mln.
plaatsgevonden ten behoeve van de werving van 50 fte eigen personeel.
Ook zijn vanuit artikel 1 (Belastingen) middelen overgeheveld met
betrekking tot de ontvlechting van concernposten en overige posten. Tot slot
wordt vanuit het ministerie van Justitie en Veiligheid structureel circa € 3,8
mln. overgeboekt naar artikel 9 (Douane) ten behoeve van het Multidisci­
plinair Interventieteam (MIT).
11. Compensatie Toeslagengedupeerden: per saldo wordt het programma­
budget voor de toeslagenherstelactie in 2021 verhoogd met € 237,5 mln. Er
wordt € 180 mln. voor compensatie van de toeslagengedupeerden
overgeboekt van artikel 10 (Nog Onverdeeld) naar artikel 13 (Toeslagen).
Daarnaast wordt de bij de Najaarsnota 2020 en de 6e Voortgangsrapportage
Kinderopvangtoeslag aangekondigde kasschuif toegevoegd aan het
budget4. Deze kasschuif was oorspronkelijk € 132 mln. Omdat de definitieve
realisatie in 2020 echter € 12,5 mln. hoger is uitgekomen, wordt de definiteve
kasschuif met € 12,5 mln. verlaagd tot € 119,5 mln. Van deze resterende
3
4

Kamerbrief, 30 april 2020, DBI/20128391
Kamerstukken II 2020/21, 31066 nr. 805.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 IX, nr. 2

6

€ 119,5 mln. wordt € 50,5 mln. opgenomen in 2021 en € 69 mln. in 2022.
Het budget wordt verder uitgebreid met middelen voor gedupeerden van
niet-kinderopvangtoeslagen (niet-KOT). Hiervoor wordt € 7 mln. program­
mabudget in 2021 beschikbaar gesteld en € 40 mln. in 2022. De 6e Voort­
gangsrapportage Kinderopvangtoeslag bevat een uitgebreide toelichting
op de beschikbare middelen voor de Hersteloperatie Toeslagen. Ten
opzichte van deze 6e Voortgangsrapportage Kinderopvangtoeslag bevat
deze eerste suppletoire begroting drie aanvullende wijzigingen. Ten eerste
is de hiervoor genoemde kasschuif van € 119,5 mln. verdeeld over de jaren
2021 en 2022 in plaats van volledig in 2021. Ten tweede zijn middelen, zoals
hierboven toegelicht, beschikbaar gesteld voor de compensatie van nietKOT gedupeerden (cumulatief € 47 mln.). Ten derde is er in de derde
incidentele suppletoire begroting inzake kwijtschelding private schulden
toeslagengedupeerden in WSNP/MSNP-trajecten5 budget beschikbaar
gesteld (€ 56,4 mln. in 2021). Deze extra middelen zijn verwerkt in de begro­
tingsstanden zoals opgenomen in de budgettaire tabellen van deze eerste
suppletoire begroting.
12. Nog te verdelen: de post nog te verdelen (artikel 10, Nog Onverdeeld)
van het Ministerie van Financiën wordt per saldo met circa € 44,1 mln. naar
beneden bijgesteld. De belangrijkste onderliggende mutaties betreffen:
– middelen om de gevolgen van een onredelijk hard toeslagenstelstel zo
veel mogelijk te herstellen. Van deze middelen wordt € 180 mln. in 2021
en € 80 mln. in 2022 overgeboekt van artikel 10 (Nog onverdeeld) naar
artikel 13 (Toeslagen)6;
– middelen voor de transitie, versterking en betere dienstverlening van
de Belastingdienst, Kerndepartement, Douane en Toeslagen worden
overgeboekt van artikel 10 (Nog onverdeeld) naar de betreffende
artikelen (€ 18 mln.);
– meerdere Europese Douane wetgevingstrajecten en ontwikkelingen
(zoals e-commerce en de Brexit) vragen om een opschaling van de
technische infrastructuur en transactiesystemen (DSD). Op artikel
10 (Nog onverdeeld) wordt een deel van de gereserveerde middelen
geparkeerd om later op basis van een herijking verder verdeeld te
worden (€ 8,6 mln.).
– Daarnaast wordt, in afwachting van concrete plannen, € 21 mln. in 2021
oplopend tot € 58 mln. structureel gereserveerd op artikel 10 (Nog
onverdeeld). Dit als gevolg van de kabinetsreactie op het rapport
''Ongekend Onrecht''. Het kabinet heeft maatregelen aangekondigd om
de informatiehuishouding op orde te brengen.
– Ook wordt de eindjaarmarge 2020 van € 40 mln. toegevoegd aan de
Financiënbegroting.
– Tot slot wordt de loon- (€ 68,7 mln.) en prijsbijstelling (€ 25,5 mln.)
toegevoegd aan de Financiënbegroting.

5
6

Kamerstukken II 2020/21, 35812 nr. 2.
Kamerstukken II 2020/21, 31066, nr. 1

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 IX, nr. 2

7

Tabel 3 Belangrijkste suppletoire ontvangstenmutaties 2021 (Eerste
suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
Art.
Vastgestelde begroting 2021 na NvW, ISB, moties
en amendementen

Ontvangsten 2021
156.109.288

Belangrijkste suppletoire mutaties
1) Belastingontvangsten

1

11.676.592

2) Kosten vervolging

1

‒ 107.827

3) Ontvangsten boetes en schikkingen

1

‒ 37.128

4) Apparaatontvangsten

1

23.773

5) Belasting- en invorderingsrente

1

52.100

6) Dividenden en afdrachten staatsdeelnemingen

3

‒ 155.000

7) Renteontvangsten lening KLM

3

‒ 36.945

8) Premies EKV

5

67.000

9) Btw-compensatiefonds

6

21.177

10) Overige mutaties
Stand 1e suppletoire begroting 2021

2.703
167.615.733

Toelichting
1. Belastingontvangsten: in de Voorjaarsnota 2021 worden de mutaties van
de Belastingontvangsten toegelicht.
2. Kosten vervolging: de ontvangsten voor kosten vervolging zijn in 2021
naar verwachting € 108 mln. lager. Om de economische effecten van de
Coronacrisis te beperken, heeft het kabinet in december 2020 en januari
2021 besloten de mogelijkheid voor bedrijven tot uitstel van betaling van
belastingen te verlengen tot 1 juli 2021. Dit werkt door in lagere verwachte
opbrengsten voor kosten vervolging. Naast deze derving is de meerjaren­
raming van de verwachte ontvangsten uit hoofde van kosten vervolging
geactualiseerd. Tot slot zijn de geschatte kosten als gevolg van de herstel­
actie vervolgingskosten in de begroting verwerkt (€ 40 mln. in 2021 en € 20
mln. in 2022). Het gaat hier om het herstellen van in het verleden ten
onrechte niet verlaagde vervolgingskosten, wanneer belastingvorderingen
lager vastgesteld werden7.
3. Ontvangsten boetes en schikkingen: de ontvangsten voor boetes en
schikkingen zijn in 2021 naar verwachting € 37 mln. lager. Om de
economische effecten van de Coronacrisis te beperken, heeft het kabinet in
december 2020 en januari 2021 besloten de mogelijkheid voor bedrijven tot
uitstel van betaling van belastingen te verlengen tot 1 juli 2021. Dit werkt
door in lagere verwachte ontvangsten van boetes. Naast deze derving leiden
de geactualiseerde verdeelsleutels van de inkomstenbelasting/premies
volksverzekeringen (IB/PVV) in 2021 daarentegen naar verwachting tot
hogere ontvangsten dan oorspronkelijk begroot, aangezien het aandeel van
de Financiënbegroting in de boeteontvangsten hoger en het aandeel van
de Sociale Fondsen kleiner wordt.
4. Apparaatontvangsten: de apparaatontvangsten van de Belastingdienst
stijgen met € 23,8 mln. als gevolg van aanvullende diensten die de Belas­
tingdienst levert aan andere overheidspartijen. Deze mutatie hangt samen
met de hogere uitgaven.
5. Belasting- en invorderingsrente: de ontvangsten voor de belasting- en
invorderingsrente worden € 52 mln. hoger begroot. Dit wordt met name
veroorzaakt door de inmiddels vastgestelde verdeelsleutels IB/PVV, die
ervoor zorgen dat van de renteontvangsten IB/PVV een groter deel ten
gunste komt van begroting IX. Dit zorgt ook voor hogere verwachte rente­
ontvangsten in latere jaren.
7

Kamerstukken II 2020/21, 31066 nr. 798

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 IX, nr. 2

8

6. Dividenden en afdrachten staatsdeelnemingen: de meest recente
informatie over het verwachte dividend van de staatsdeelnemingen laat in
de meeste jaren een tegenvaller zien. In 2021 komt de tegenvaller van ‒ € 155
mln. onder andere door het verlengde dringende advies van de Europese
Centrale Bank (ECB) aan financiele instellingen om naar aanleiding van de
Coronacrisis niet of zeer terughoudend te zijn met het doen van winstuit­
keringen. Enkele deelnemingen hebben verder zwaar te leiden onder de
Coronacrisis, waardoor hier voor enkele jaren geen dividenden verwacht
worden. Daarnaast zijn er ook deelnemingen die weinig last van de Corona­
crisis ondervinden en een positieve bijstelling van de verwachte dividend­
uitkering hebben.
7. Renteontvangsten lening KLM: de rente-ontvangsten voor de door de
Staat verstrekte lening aan KLM worden ontvangen op basis van een
gebroken boekjaar. KLM heeft in 2020 ook minder getrokken uit de directe
lening dan initieel voorzien. De raming wordt op beide punten aangepast.
8. Premies EKV: de raming voor de premies EKV is met € 67 mln. gestegen.
De verwachting is dat een in 2020 afgesloten projectfinanciering in 2021
betaald zal worden.
9. Btw-compensatiefonds: als gevolg van een overheveling van budget van
ministeries naar decentrale overheden, wordt een bedrag zonder btw
toegevoegd aan het Gemeente- of Provinciefonds. Het geraamde btw-deel
(€ 23,6 mln.) wordt in het Btw-compensatiefonds (BCF) gestort. Gemeentes
en provincies kunnen de betaalde btw terugvragen uit het BCF. Tegenover
deze extra uitgaven staan gelijke ontvangsten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 IX, nr. 2

9

2.2 Overzicht belangrijkste uitgaven- en ontvangstenmutaties IXA
In onderstaande tabel worden de belangrijkste ontvangstenmutaties
weergegeven.
Tabel 4 Belangrijkste suppletoire ontvangstenmutaties 2021 (Eerste
suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
Art. Ontvangsten
2021
Vastgestelde begroting 2021 na NvW, ISB, moties en amendementen

65.873.342

Belangrijkste suppletoire mutaties
1) Rente vlottende schuld

11

‒ 138.000

2) Rente derivaten lang

11

‒ 507.000

3) Uitgifte vaste schuld

11

314.000

4) Mutatie vlottende schuld

11

17.597.000

5) Mutatie in rekening courant en deposito

12

2.152.108

6) Overige mutaties
Stand 1e suppletoire begroting 2021

31.703
85.323.153

Toelichting
1. Rente vlottende schuld: de raming van de rentebaten op de vlottende
schuld vallen lager uit (- € 138 mln.) als gevolg van wijzigingen in de omvang
van de kortlopende schuld en de hoogte van de korte rente. De korte rente
is minder negatief dan de rente waarmee in de begroting rekening is
gehouden. De lagere rentebaten zijn het saldo van meerdere mutaties die
uit deze wijzigingen volgen.
2. Rente derivaten lang: er worden in 2021 minder rentebaten op derivaten
verwacht dan eerder geraamd (- € 507 mln.). Dit komt met name door de
voortijdige beëindiging van rentederivaten in 2020 waardoor meerjarig
geraamde rentebaten al in 2020 zijn ontvangen.
3. Uitgifte vaste schuld: de raming voor de uitgifte van de vaste schuld is
bijgesteld met € 0,3 mld., met name als gevolg van een neerwaartse
bijstelling van het kassaldo.
4. Mutatie vlottende schuld: de vlottende schuld stijgt met € 17,6 mld. Dit is
het gevolg van een neerwaartse bijstelling van het kassaldo. Deze bijstelling
wordt naar verwachting voor een relatief groter deel opgevangen door
financiering op de geldmarkt.
5. Mutatie in rekening courant en deposito: uit een actualisatie van de
raming van uitgaven en inkomsten van sociale fondsen blijkt dat deze
fondsen naar verwachting meer geld gaan storten in de schatkist (€ 2,2 mld.).
Dit betekent dat de geraamde mutatie in het saldo op de rekening couranten
en deposito’s stijgt. De mutaties in rekening-courant en deposito's worden
veroorzaakt door de uitgaven en ontvangsten van de deelnemers van het
schatkistbankieren. Als een deelnemer een uitgave doet zal het
aangehouden saldo op de rekening-courant dalen en dit betekent een
uitgave op artikel 12 (Kasbeheer). Een ontvangst van een deelnemer wordt
gestort op de rekening-courant en dit zorgt voor een ontvangst op artikel
12 (Kasbeheer). Het Agentschap is uitsluitend beheerder van de rekeningencourant van het schatkistbankieren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 IX, nr. 2

10

2.3 Overzicht coronamaatregelen
In onderstaande tabel worden de coronagerelateerde uitgaven en
ontvangsten weergegeven per begrotingsartikel. In onderstaande tabel zijn
bijbehorende kamerstukken opgenomen voor verdere toelichting. Ook is
een uitgebreid overzicht terug te vinden op de pagina Overheidsfinanciën
in coronatijd op www.Rijksfinanciën.nl.
Tabel 5 Coronamaatregelen
Art. Naam maatregel/regeling
1 Belasting- en invorderingsrente

Bedrag verplich­
tingen 2021

Bedrag uitgaven
2021

Bedrag ontvangsten Relevante Kamerstukken
2021

‒ 40.000

‒ 40.000

‒ 289.000 Kamerstukken II 2020-2021, 35 420 nr. 248

1 Boetes en schikkingen

0

0

‒ 159.000 Kamerstukken II 2020-2021, 35 420 nr. 248

1 Kosten vervolging

0

0

‒ 146.000 Kamerstukken II 2020-2021, 35 420 nr. 248

3 Premieontvangsten garantie en
rentebaten lening KLM

0

0

33.018 Kamerstukken II 2020-2021, 29 232, nr. 41

3 KLM lening

0

722.917

0 Kamerstukken II 2020-2021, 29 232, nr. 41

4 EIB pan-Europees Garantiefonds

0

19.398

0 Kamerstukken II 2019-2020, 35 492 nr. 1

45.145

1.035.145

290.000 Kamerstukken II 2019-2020, 35 433, nr. 1

5 Herverzekering
leverancierskredieten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 IX, nr. 2

11

3 Beleidsartikelen Financiën
3.1 Artikel 1 Belastingen
Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 6 Budgettaire gevolgen van beleidsartikel 1 (bedragen x € 1.000)
Omschrijving

Mutaties
Ontwerp­
via NvW,
begroting
2021 (1) ISB, moties
en amende­
menten (2)

Vastge­ Mutaties 1e
Stand 1e
stelde suppletoire suppletoire
begroting begroting begroting
2021
(4) (5)=(3)+(4)
(3)=(1)+(2)

Mutatie
2022

Mutatie
2023

Mutatie
2024

Mutatie
2025

Verplichtingen

2.987.107

16.376

3.003.483

123.921

3.127.404

169.471

136.381

76.229

57.671

waarvan betalingsverplichtingen

2.986.707

16.376

3.003.083

123.881

3.126.964

169.471

136.381

76.229

57.671

waarvan garantieverplichtingen

400

0

400

40

440

0

0

0

0

Garantie procesrisico's

400

0

400

40

440

0

0

0

0

Uitgaven (1) + (2)

3.108.560

16.376

3.124.936

123.921

3.248.857

169.471

136.381

76.229

57.671

(1) Apparaatsuitgaven

2.642.216

16.376

2.658.592

110.533

2.769.125

125.577

77.831

55.973

42.415

14.000

0

14.000

0

14.000

0

0

0

0

Personele uitgaven

2.213.751

6.376

2.220.127

96.565

2.316.692

112.765

62.926

41.627

30.851

Eigen personeel

1.886.602

1.000

1.887.602

‒ 32.048

1.855.554

37.892

40.006

33.983

24.088

Inhuur externen

318.167

5.376

323.543

128.613

452.156

74.873

22.920

7.644

6.763

Overig personeel

8.982

0

8.982

0

8.982

0

0

0

0

Materiële uitgaven

428.465

10.000

438.465

13.968

452.433

12.812

14.905

14.346

11.564

ICT

25.928

0

25.928

13.645

39.573

4.788

4.657

5.579

2.705

Bijdrage aan SSO's

279.116

10.000

289.116

‒ 2.090

287.026

6.766

8.990

7.909

8.001

Overig materieel

123.421

0

123.421

2.413

125.834

1.258

1.258

858

858

(2) Programma-uitgaven

466.344

0

466.344

13.388

479.732

43.894

58.550

20.256

15.256

waarvan Uitvoering fiscale wet- en
regelgeving en douanetaken
Caribisch
Nederland

waarvan juridisch verplicht

83,6%

Bekostiging

6.290

0

6.290

0

6.290

0

0

0

0

Vergoeding proceskosten

6.273

0

6.273

0

6.273

0

0

0

0

Overige programma-uitgaven

17

0

17

0

17

0

0

0

0

Garanties

245

0

245

40

285

0

0

0

0

Garantie procesrisico's

245

0

245

40

285

0

0

0

0

Bijdrage aan ZBO's/RWT's

15.780

0

15.780

0

15.780

0

0

0

0

Waarderingskamer

1.987

0

1.987

0

1.987

0

0

0

0

Kadaster

2.006

0

2.006

0

2.006

0

0

0

0

Kamer van Koophandel

4.345

0

4.345

0

4.345

0

0

0

0

Overige bijdrage ZBO's/RWT's

7.442

0

7.442

0

7.442

0

0

0

0

Bijdrage aan (inter-)nationale
organisaties

445

0

445

0

445

0

0

0

0

Internationale Douaneraad

175

0

175

0

175

0

0

0

0

Overige internationale
organisaties

270

0

270

0

270

0

0

0

0

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 IX, nr. 2

12

Omschrijving

Mutaties
Ontwerp­
via NvW,
begroting
2021 (1) ISB, moties
en amende­
menten (2)

Vastge­ Mutaties 1e
Stand 1e
stelde suppletoire suppletoire
begroting begroting begroting
2021
(4) (5)=(3)+(4)
(3)=(1)+(2)

Mutatie
2022

Mutatie
2023

Mutatie
2024

Mutatie
2025

Opdrachten

340.377

0

340.377

‒ 39.652

300.725

11.894

23.550

‒ 3.744

‒ 3.744

ICT opdrachten

288.654

0

288.654

‒ 39.652

249.002

11.894

23.550

‒ 3.744

‒ 3.744

Overige opdrachten

51.723

0

51.723

0

51.723

0

0

0

0

Bijdrage aan agentschappen

89.574

0

89.574

0

89.574

0

0

0

0

Bijdrage Logius

86.381

0

86.381

0

86.381

0

0

0

0

193

0

193

0

193

0

0

0

0

3.000

0

3.000

0

3.000

0

0

0

0

Rente

85.000

0

85.000

53.000

138.000

32.000

35.000

24.000

19.000

Belasting- en invorderingsrente

85.000

0

85.000

53.000

138.000

32.000

35.000

24.000

19.000

Bijdrage aan (andere)
begrotingshoofdstukken

‒ 71.367

0

‒ 71.367

0

‒ 71.367

0

0

0

0

Toerekening uitgaven aan Douane

‒ 71.367

0

‒ 71.367

0

‒ 71.367

0

0

0

0

‒ 455.106 150.892.819

11.607.510 162.500.329

104.177

24.210

26.977

16.530

Bijdrage CIBG
Bijdrage overige agentschappen

Ontvangsten (3) + (4)

151.347.925

Programma-ontvangsten (3)

151.291.494

‒ 455.106 150.836.388

11.583.737 162.420.125

85.048

8.500

10.000

9.000

waarvan belastingontvangsten

150.566.513

‒ 443.968 150.122.545

11.676.592 161.799.137

0

0

0

0

Bekostiging

181.827

‒ 9.356

172.471

‒ 107.827

64.644

‒ 62.827

0

0

0

Kosten vervolging

181.827

‒ 9.356

172.471

‒ 107.827

64.644

‒ 62.827

0

0

0

Rente

350.377

‒ 594

349.783

52.100

401.883

164.900

8.500

10.000

9.000

Belasting- en invorderingsrente

350.377

‒ 594

349.783

52.100

401.883

164.900

8.500

10.000

9.000

Boetes en schikkingen

192.777

‒ 1.188

191.589

‒ 37.128

154.461

‒ 17.025

0

0

0

Ontvangsten boetes en
schikkingen

192.777

‒ 1.188

191.589

‒ 37.128

154.461

‒ 17.025

0

0

0

Apparaatontvangsten (4)

56.431

0

56.431

23.773

80.204

19.129

15.710

16.977

7.530

Toelichting
Verplichtingen
Verplichtingen
De ophoging van de verplichtingen hangt volledig samen met de ophoging
van de uitgaven. Voor de toelichting wordt verwezen naar de toelichting bij
de uitgaven (zie hierna).
Uitgaven
Personele uitgaven
De raming voor personele uitgaven wordt met € 96,6 mln. verhoogd. De
belangrijkste mutaties zijn:
– Om ervoor te zorgen dat bedrijven per 1 juli 2021 een faciliteit voor ecommerce hebben, heeft de Belastingdienst een zogenoemd noodspoor
met inherente tijdelijke voorzieningen uitgewerkt, gericht op de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 IX, nr. 2

13

–

–

–
–

–

–

–

inwerkingtreding van het wetsvoorstel per 1 juli 2021. De incidentele
uitvoeringskosten (bijna geheel externe inhuur) bedragen naar schatting
€ 55,6 mln. cumulatief, waarvan € 30 mln. in 2021, conform de uitvoe­
ringstoets8.
Het kabinet heeft in reactie op het rapport «Ongekend onrecht» van de
Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag (POK)9
maatregelen aangekondigd en middelen beschikbaar gesteld. In het
kader van het vergroten van de menselijke maat is € 22,4 mln. voor
personele uitgaven vanuit de envelop voor «Dienstverlening» overge­
heveld naar de Belastingdienst. Deze middelen worden ingezet voor
een transformatiebureau, de Belastingtelefoon, de afdeling bezwaar en
beroep van particulieren en de operatie Herstellen, Verbeteren en
Borgen.
De Belastingdienst heeft toegezegd de mensen te informeren die in de
Fraude Signalering Voorziening (FSV) geregistreerd stonden. De
personele uitgaven voor de opstart- en uitvoeringskosten hiervan
worden begroot op € 21,3 mln. Over de uitvoering van deze toezegging
is de Kamer 25 maart jl. per brief geïnformeerd10. De geraamde uitgaven
zien onder andere toe op een telefoonnummer voor FSV, een FSVmeldpunt en capaciteit om inzageverzoeken af te handelen.
Een overboeking van artikel 9 (Douane) van € 8,5 mln. naar IV van de
Belastingdienst ten behoeve van ICT-projecten.
Een overboeking van het ministerie van Justitie en Veiligheid (J&V) van
€ 6,5 mln. naar de Belastingdienst ten behoeve van de werkzaamheden
van het MIT.
Hogere personele uitgaven van de Belastingdienst van € 5 mln. als
gevolg van diensten die de Belastingdienst levert aan andere overheids­
partijen op het gebied van ICT. Deze uitgaven worden aan deze
overheidspartijen doorbelast, waardoor ook hogere apparaatont­
vangsten worden gerealiseerd (zie ook de toelichting onder apparaa­
tontvangsten).
De overige middelen zijn onder meer ten behoeve van Organisatie en
Personeel (O&P) voor het realiseren van de forse wervingsopgave en
uitvoeringskosten die de Belastingdienst maakt naar aanleiding van
het Belastingplan 2021.
Daarnaast vindt er een verschuiving van budget plaats van eigen
personeel naar externe inhuur voor het opvangen van de onderbe­
zetting.

Materiële uitgaven
De materiële uitgaven worden € 14,0 mln. hoger begroot. De belangrijkste
oorzaken van de hogere materiële uitgaven zijn:
– Een stijging van € 13,6 mln. als gevolg van diensten die de Belasting­
dienst aan andere overheidspartijen levert op het gebied van ICT. Deze
mutatie hangt samen met de hogere apparaatontvangsten. Het gaat hier
bijvoorbeeld om het Overheidsdatacenter en uitgaven voor video-confe­
rencing.
– In het kader van het vergroten van de menselijke maat is € 5,5 mln. voor
materiële uitgaven (overheadkosten) vanuit de envelop voor «Dienst­
verlening» toegevoegd aan artikel 1 (Belastingen). Zie ook de toelichting
onder personele uitgaven.

8

Kamerstukken II 2020/21, 35527 nr. 14.
Kabinetsreactie rapport 'Ongekend onrecht'. Kamerstukken II 2020/21, 35510, nr. 4.
10
Kamerstukken II 2020/21, 31066, nr. 802.
9

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 IX, nr. 2

14

Opdrachten
De uitgaven aan ICT-opdrachten worden € 39,7 mln. lager begroot. Dit heeft
voornamelijk te maken met een kasschuif van € 36,9 mln. van 2021 naar
2022 en 2023. Bij Voorjaarnota 2020 heeft Informatievoorziening (IV)
structurele middelen ontvangen om de basis op orde te krijgen. Uit de
daaropvolgende nieuwe meerjarenraming van IV blijkt dat de ICT-middelen
in een ander ritme tot besteding zullen komen in de komende drie jaar.
Belasting- en Invorderingsrente
De uitgaven voor de belasting- en invorderingsrente zijn in 2021 naar
verwachting € 53 mln. hoger. Dat wordt met name veroorzaakt door de
verdeelsleutels van de inkomstenbelasting/premies volksverzekeringen (IB/
PVV), die ertoe leiden dat van de rente-uitgaven IB/PVV een groter deel dan
voorheen wordt toegerekend aan de Financiënbegroting en een kleiner deel
aan de Sociale Fondsen. Daarnaast zijn de uitgaven in de jaren 2021-2023
naar verwachting hoger, doordat er invorderingsrente betaald gaat worden
over belastingteruggaven naar aanleiding van de uitspraak in het Sofinaarrest11.
Ontvangsten
Kosten vervolging
– Regulier (€ -8 mln.):
De ontvangsten kosten vervolging vallen in 2021 € 40 mln. lager uit als
gevolg van de herstelactie vervolgingskosten. Het gaat hier om het
herstellen van in het verleden ten onrechte niet-verlaagde vervolgings­
kosten, wanneer belastingvorderingen lager vastgesteld werden12.
Daarnaast vallen de ontvangsten kosten vervolging naar verwachting
€ 32 mln. hoger uit als gevolg van een actualisatie van de meerjaren­
raming.
– Verlenging coronamaatregelen december 2020 en januari 2021 (€ -100
mln.):
De ontvangsten uit hoofde van kosten vervolging zijn in 2021 naar
verwachting € 100 mln. lager als gevolg van verlenging van de coronas­
teunmaatregelen. Om de economische effecten van de Coronacrisis te
beperken, heeft het kabinet in december 2020 en januari 2021 besloten
de mogelijkheid voor bedrijven tot uitstel van betaling van belastingen
te verlengen tot 1 juli 2021. Dit werkt door in lagere verwachte
opbrengsten voor kosten vervolging.
Belasting- en invorderingsrente
– Regulier (€ +52 mln.):
De ontvangsten voor de belasting- en invorderingsrente worden € 52
mln. hoger begroot in 2021. Dit wordt met name veroorzaakt door de
inmiddels vastgestelde verdeelsleutels van de inkomstenbelasting/
premies volksverzekeringen (IB/PVV), die ervoor zorgen dat van de
renteontvangsten IB/PVV een groter deel ten gunste komt van begroting
IX. Dit zorgt ook voor hogere verwachte renteontvangsten in latere jaren.
– Verlenging coronamaatregelen mei 2021 (€ -104 mln. cumulatief tussen
2022-2026):

11
12

Kamerstukken II 2020/21, 35570 nr. 55.
Kamerstukken II 2020/21, 31066 nr. 798.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 IX, nr. 2

15

In de Kamerbrief over het steun- en herstelpakket van eind mei 2021
heeft het kabinet aangekondigd de invorderingsrente stapsgewijs te
verhogen in plaats van deze in één keer te laten terugveren naar 4%.
Sinds 23 maart 2020 is het percentage invorderingsrente op vrijwel nihil
(0,01%) gesteld. Hierdoor worden ondernemers niet geconfronteerd met
hoge rentelasten over hun belastingschulden. Om ondernemers die
gebruik maken van uitstel van betaling tegemoet te komen wordt op
1 januari 2022 het percentage invorderingsrente niet op 4% vastgesteld,
maar op 1%. Op 1 juli 2022 wordt de rente verhoogd naar 2%. Vervolgens
wordt de rente jaarlijks verhoogd met één procentpunt naar het gebrui­
kelijke tarief van 4%. Dat betekent dat de rente op 1 januari 2023 op 3%
wordt vastgesteld en vervolgens op 1 januari 2024 op 4%. Dit levert
een derving op bij de reeds begrote ontvangsten invorderingsrente van
cumulatief € 104 mln. in de periode 2022-2026.
Boetes en schikkingen
– Regulier (€ +63 mln.):
De geactualiseerde verdeelsleutels van de inkomstenbelasting/premies
volksverzekeringen (IB/PVV) in 2021 leiden naar verwachting tot hogere
ontvangsten van boetes en schikkingen dan oorspronkelijk begroot (€ 63
mln.), aangezien het aandeel van de Financiënbegroting in de boeteont­
vangsten hoger en het aandeel van de Sociale Fondsen kleiner wordt.
– Verlenging coronamaatregelen december 2020 en januari 2021 (€ -100
mln.):
De ontvangsten voor boetes zijn in 2021 naar verwachting € 100 mln.
lager als gevolg van verlenging van de coronasteunmaatregelen. Om
de economische effecten van de Coronacrisis te beperken, heeft het
kabinet in december 2020 en januari 2021 besloten de mogelijkheid voor
bedrijven tot uitstel van betaling van belastingen te verlengen tot 1 juli
2021. Dit werkt door in lagere verwachte ontvangsten van boetes.
Apparaatontvangsten
De apparaatontvangsten van de Belastingdienst stijgen met € 23,8 mln. als
gevolg van aanvullende diensten die de Belastingdienst levert aan andere
overheidspartijen op het gebied van ICT.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 IX, nr. 2

16

Belastingontvangsten
In de Voorjaarsnota 2021 worden de mutaties van de Belastingontvangsten
toegelicht. De aansluiting met de bedragen in de begrotingstoelichting
(artikel 1 Belastingen, tabel budgettaire gevolgen van beleid) ziet er als volgt
uit:
Tabel 7 Belastingontvangsten (bedragen × €1.000)
Mutatie 1e
Stand 1e
suppletoire
suppletoire
begroting (2) begroting 2021 (3)
= (1+2)

Vastgestelde
begroting 2021

Nvw en ISB's

Vastgestelde
begroting 2021 na
NvW en ISB's (1)

Totaal belastingontvangsten

189.487.693

‒ 41.733

189.445.960

12.277.416

201.723.376

– /– Afdracht Gemeentefonds

32.818.978

396.897

33.215.875

583.300

33.799.175

– /– Afdracht Provinciefonds

2.483.429

0

2.483.429

‒ 11.190

2.472.239

47.401

0

47.401

7.537

54.938

3.571.372

5.338

3.576.710

21.177

3.597.887

150.566.513

‒ 443.968

150.122.545

11.676.592

161.799.137

– /– Afdracht BES-fonds
– /– Belastingontvangsten artikel 6 Btwcompensatiefonds
Belastingontvangsten artikel 1 Belastingen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 IX, nr. 2

17

3.2 Artikel 2 Financiële markten
Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 8 Budgettaire gevolgen van beleidsartikel 2 (bedragen x € 1.000)
Omschrijving

Mutaties
Ontwerp­
via NvW,
begroting
2021 (1) ISB, moties
en amende­
menten (2)

Vastge­ Mutaties 1e
Stand 1e
stelde suppletoire suppletoire
begroting begroting begroting
2021
(4) (5)=(3)+(4)
(3)=(1)+(2)

Mutatie
2022

Mutatie
2023

Mutatie
2024

Mutatie
2025

‒ 1.428

Verplichtingen

26.053

0

26.053

7.912

33.965

924

‒ 1.035

‒ 1.328

waarvan betalingsverplichtingen

26.053

0

26.053

7912

33.965

924

‒ 1035

‒ 1328

‒ 1428

Muntcirculatie

5.500

0

5.500

‒ 3.199

2.301

‒ 3.031

‒ 3.027

‒ 3.027

‒ 3.027

Vakbekwaamheid

4.600

0

4.600

300

4.900

0

0

0

0

Bijdrage DNB toezicht en DGS BES

2.010

0

2.010

0

2.010

0

0

0

0

Bijdrage FEC

2.887

0

2.887

0

2.887

0

0

0

0

Overige betalingsverplichtingen

11.056

0

11.056

10.811

21.867

3.955

1.992

1.699

1.599

Uitgaven

26.053

0

26.053

7.912

33.965

924

‒ 1.035

‒ 1.328

‒ 1.428

‒ 1.627

waarvan juridisch verplicht

96%

Bekostiging

7.240

0

7.240

‒ 706

6.534

‒ 889

‒ 1.234

‒ 1.527

Accountantskamer

1.350

0

1.350

0

1.350

0

0

0

0

Muntcirculatie

5.500

0

5.500

‒ 3.199

2.301

‒ 3.031

‒ 3.027

‒ 3.027

‒ 3.027

Afname munten in circulatie

0

0

0

0

0

0

0

0

0

IMVO convenanten

50

0

50

0

50

0

0

0

0

Overig

340

0

340

2.493

2.833

2.142

1.793

1.500

1.400

Storting/onttrekking
begrotingsreserve

1.875

0

1.875

‒ 250

1.625

‒ 250

‒ 250

‒ 250

‒ 250

Dotatie begrotingsreserve DGS
BES

1.000

0

1.000

0

1.000

0

0

0

0

Dotatie begrotingsreserve NHT

875

0

875

‒ 250

625

‒ 250

‒ 250

‒ 250

‒ 250

Opdrachten

9.357

0

9.357

8.910

18.267

1.460

‒ 154

‒ 154

‒ 154

Wijzer in geldzaken

1.634

0

1.634

0

1.634

0

‒ 114

‒ 114

‒ 114

Vakbekwaamheid

4.600

0

4.600

300

4.900

0

0

0

0

Uitvoeringskosten SRH

0

0

0

1.650

1.650

1.500

0

0

0

Schadeloosstelling SRH

0

0

0

7.000

7.000

0

0

0

0

Overig

3.123

0

3.123

‒ 40

3.083

‒ 40

‒ 40

‒ 40

‒ 40

Bijdrage aan ZBO's/RWT's

7057

0

7057

‒ 82

6.975

563

563

563

563

Bijdrage AFM BES-toezicht

705

0

705

0

705

0

0

0

0

Bijdrage DNB toezicht en DGS BES

2.010

0

2.010

0

2.010

0

0

0

0

Bijdrage toezicht en handhaving
MIF

260

0

260

‒ 250

10

200

200

200

200

Bijdrage PSD II

195

0

195

168

363

363

363

363

363

Bijdrage FEC

2.887

0

2.887

0

2.887

0

0

0

0

Overig

1.000

0

1.000

0

1.000

0

0

0

0

Bijdrage aan (inter-)nationale
organisaties

524

0

524

40

564

40

40

40

40

IASB

420

0

420

0

420

0

0

0

0

(Caribean) Financial Action Task
Force

104

0

104

40

144

40

40

40

40

10.255

0

10.255

50

10.305

‒ 250

‒ 250

‒ 250

‒ 250

Ontvangsten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 IX, nr. 2

18

Omschrijving

Mutaties
Ontwerp­
via NvW,
begroting
2021 (1) ISB, moties
en amende­
menten (2)

Vastge­ Mutaties 1e
Stand 1e
stelde suppletoire suppletoire
begroting begroting begroting
2021
(4) (5)=(3)+(4)
(3)=(1)+(2)

Mutatie
2022

Mutatie
2023

Mutatie
2024

Mutatie
2025

Bekostiging

2.000

0

2.000

0

2.000

0

0

0

0

Ontvangsten muntwezen

2.000

0

2.000

0

2.000

0

0

0

0

Opdrachten

1.455

0

1.455

0

1.455

0

0

0

0

Wijzer in geldzaken

1.455

0

1.455

0

1.455

0

0

0

0

Overige ontvangsten

6.800

0

6.800

50

6.850

‒ 250

‒ 250

‒ 250

‒ 250

Toelichting
Verplichtingen en uitgaven
Muntcirculatie
De lagere uitgaven voor bekostiging (- € 3,2 mln.) zijn voornamelijk te
verklaren door de nieuwe muntcontracten die zijn afgesloten tussen de
Koninklijke Nederlandse Munt (KNM) en De Nederlansche Bank (DNB) voor
circulatiemunten en bijzondere munten voor verzamelaars. Daarnaast
zullen er in 2021 geen circulatiemunten worden geslagen en geproduceerd,
omdat er van alle muntsoorten al voldoende munten in omloop zijn.
Overig
De hogere kosten bij bekostiging (€ 2,5 mln.) zijn het gevolg van de uitvoe­
ringstoets behorend bij het wetsvoorstel plan van aanpak witwassen en
het verbod op contante betalingen voor handelaren vanaf 3.000 euro. Uit
de uitvoeringstoets blijkt dat extra middelen nodig zijn om het toezicht op
te zetten en uit te voeren. Het verbod op contante betalingen vloeit voort uit
het plan van aanpak witwassen dat het kabinet op 30 juni 2019 aan de
Tweede Kamer heeft gezonden13.
Opdrachten
De hogere uitgaven voor de schadeloosstelling van SRH (€ 7 mln.) betreffen
de vergoeding van de proceskosten met betrekking tot de rechtszaak over
SNS REAAL. Op 11 februari 2021 heeft de Ondernemingskamer van het
Gerechtshof te Amsterdam uitspraak gedaan in de procedure rond de
vaststelling van de omvang van schadeloosstelling, voortvloeiend uit de
onteigening van SNS REAAL op 13 februari 2013. Wat betreft de vergoeding
van de proceskosten is deze uitspraak onherroepelijk en vindt betaling
plaats in 2021. In de Financiënbegroting 2020 stond onder artikel
2 (Financiële markten) reeds € 10 mln. begroot voor deze mogelijk te betalen
kosten. Omdat de uitspraak niet in 2020 maar in 2021 heeft plaatsgevonden,
zullen de betalingen ook in 2021 plaatsvinden.

13

Kamerstukken II 2018/19, 31477, nr. 41.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 IX, nr. 2

19

De uitvoeringskosten SRH stijgen met € 1,7 mln. Gezien de omvang van
een eventuele schadeloosstelling en de complexiteit van uitbetalen is extern
advies nodig. Voor nu betreffen de concrete uitgaven, naast de schadeloos­
stelling, juridische- en uitvoeringskosten. Deze uitgaven waren reeds
begroot in de eerste suppletoire begroting 2020, maar worden vanwege
het verloop van de gerechtelijke procedure nu één jaar later verwacht.
3.3 Artikel 3 Financieringsactiviteiten publiek-private sector
Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 9 Budgettaire gevolgen van beleidsartikel 3 (bedragen x € 1.000)
Omschrijving

Ontwerpbe­ Mutaties via
groting NvW, ISB,
2021 (1) moties en
amende­
menten (2)

Vastge­ Mutaties 1e
Stand 1e
stelde suppletoire suppletoire
begroting begroting begroting
2021
(4) (5)=(3)+(4)
(3)=(1)+(2)

Mutatie
2022

Mutatie
2023

Mutatie
2024

Mutatie
2025

Verplichtingen

692.928

0

692.928

‒ 2.980

689.948

4.251.560

‒ 648

32.645

296.745

waarvan
betalingsverplichtingen

692.928

0

692.928

‒ 2.980

689.948

4.251.560

‒ 648

32.645

296.745

Kapitaalinjectie Invest-NL

330.000

0

330.000

0

330.000

0

0

33.000

297.000

Kapitaalinjectie Invest
Internationaal

247.000

0

247.000

0

247.000

0

0

0

0

Afdrachten Staatsloterij

100.000

0

100.000

0

100.000

0

0

0

0

0

0

0

0

0

4.250.000

0

0

0

Overige
betalingsverplichtingen

15.928

0

15.928

‒ 2.980

12.948

1.560

‒ 648

‒ 355

‒ 255

Uitgaven

692.928

0

692.928

719.937

1.412.865

1.560

489.352

992.645

1.416.745

Kapitaaluitbreiding TenneT

waarvan juridisch verplicht

100%

Garanties

20

0

20

0

20

0

0

0

0

Regeling Bijzondere
Financiering

20

0

20

0

20

0

0

0

0

Leningen

0

0

0

722.917

722.917

0

0

0

0

Lening KLM

0

0

0

722.917

722.917

0

0

0

0

Opdrachten

10.908

0

10.908

‒ 2.980

7.928

1.560

‒ 648

‒ 355

‒ 255

Uitvoeringskosten
staatsdeelnemingen

3.908

0

3.908

‒ 229

3.679

‒ 1.071

‒ 648

‒ 355

‒ 255

Opstart Invest-NL

7.000

0

7.000

‒ 2.751

4.249

2.631

0

0

0

Vermogensverschaffing

577.000

0

577.000

0

577.000

0

490.000

993.000

1.417.000

Kapitaalinjectie Invest
International

247.000

0

247.000

0

247.000

0

0

0

0

Kapitaalinjectie Invest-NL

330.000

0

330.000

0

330.000

0

0

33.000

297.000

0

0

0

0

0

0

490.000

960.000

1.120.000

Vermogensonttrekking

100.000

0

100.000

0

100.000

0

0

0

0

Afdrachten Staatsloterij

100.000

0

100.000

0

100.000

0

0

0

0

Bijdrage aan ZBO's/RWT's

5.000

0

5.000

0

5.000

0

0

0

0

NLFI

5.000

0

5.000

0

5.000

0

0

0

0

‒ 175.914

‒ 189.071

46.094

‒ 295.713

Kapitaaluitbreiding TenneT

0
Ontvangsten

815.850

0

815.850

‒ 183.332

632.518

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 IX, nr. 2

20

Omschrijving

Ontwerpbe­ Mutaties via
groting NvW, ISB,
2021 (1) moties en
amende­
menten (2)

Vastge­ Mutaties 1e
Stand 1e
stelde suppletoire suppletoire
begroting begroting begroting
2021
(4) (5)=(3)+(4)
(3)=(1)+(2)

Mutatie
2022

Mutatie
2023

Mutatie
2024

Mutatie
2025

Garanties

18.000

0

18.000

‒ 6.387

11.613

0

‒ 12.000

0

21.467

Premieontvangsten garantie
KLM

18.000

0

18.000

‒ 6.387

11.613

0

‒ 12.000

0

21.467

Leningen

58.350

0

58.350

‒ 36.945

21.405

‒ 20.914

‒ 22.071

‒ 22.906

‒ 20.180

Renteontvangsten lening KLM

58.350

0

58.350

‒ 36.945

21.405

‒ 20.914

‒ 22.071

‒ 22.906

‒ 20.180

Vermogensonttrekking

735.000

0

735.000

‒ 140.000

595.000

‒ 155.000

‒ 155.000

69.000

‒ 297.000

Afdrachten Staatsloterij

100.000

0

100.000

0

100.000

0

0

0

0

Dividenden en afdrachten
staatsdeelnemingen

635.000

0

635.000

‒ 155.000

480.000

‒ 170.000

‒ 170.000

55.000

‒ 65.000

Winstafdracht DNB

0

0

0

15.000

15.000

15.000

15.000

14.000

‒ 232.000

waarvan: Griekse inkomsten
SMP

0

0

0

0

0

0

0

0

0

waarvan: rente-inkomsten ESM

0

0

0

15.000

15.000

15.000

15.000

14.000

18.000

Bijdrage aan ZBO's/RWT's

4.500

0

4.500

0

4.500

0

0

0

0

NLFI

4.500

0

4.500

0

4.500

0

0

0

0

Toelichting
Verplichtingen
Kapitaalinjectie Invest-NL
In 2020 was € 330 miljoen in de begroting beschikbaar voor de kapitaalin­
jectie in Invest-NL. Deze middelen bleken in dat jaar niet nodig te zijn, maar
pas in latere jaren. Om het ter beschikking gestelde kapitaal van € 1,7 miljard
voor Invest-NL in stand te houden, wordt met deze begrotingsmutatie
€ 330 miljoen in 2024 en 2025 opgenomen. Hiermee is de komende jaren
jaarlijks € 330 mln. beschikbaar met als laatste € 297 mln. in 2025.
Kapitaaluitbreiding TenneT
TenneT heeft, zoals toegelicht in de TK-brief van 31 maart 202114,
aangegeven € 4,25 mld. kapitaalbehoefte te verwachten in de periode
2023-2030 voor investeringen in het Nederlandse elektriciteitsnet. In deze
brief is ook aangegeven dat het voornemen nog steeds is de kapitaalbe­
hoefte van het Nederlandse deel in te vullen door een storting van de
Nederlandse staat. De voorgenomen stortingen worden nu voor de huidige
meerjarenperiode opgenomen in de begroting. Omdat de eerste storting
pas in 2023 plaats zal vinden en de schattingen de komende jaren nog
kunnen wijzigen (zoals de afgelopen jaren ook is gebeurd), worden de
tranches conditioneel beschikbaar gesteld. Het uitgangspunt is dat de staat
als aandeelhouder pas additioneel kapitaal ter beschikking stelt op het
moment dat TenneT dit daadwerkelijk nodig heeft voor het behoud van de
kredietwaardigheid. Daarom zal in 2022 door een extern deskundige (in
opdracht van de staat) worden getoetst hoeveel kapitaal nodig is en of de
geraamde bedragen aanpassing behoeven. Daarna worden ook de formele
overeenkomsten tussen de staat en TenneT opgesteld en getekend.
14

Kamerstukken 2021/2022 28165 nr. 338.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 IX, nr. 2

21

Uitgaven
Kapitaalinjectie Invest-NL
Zie toelichting hierboven onder verplichtingen.
Kapitaaluitbreiding TenneT
Zie toelichting hierboven onder verplichtingen.
Leningen
KLM heeft in 2020 in totaal € 277,1 mln. getrokken uit de door de Staat
verstrekte lening van maximaal € 1 mld. De resterende € 723 mln. wordt
overgeheveld naar 2021.
Ontvangsten
Garanties
Premieontvangsten garantie KLM
De premieontvangsten voor de door de Staat verstrekte garantie aan de
banken voor KLM worden ontvangen op basis van een gebroken boekjaar.
De raming van de verwachte premieontvangsten wordt met ‒ € 6,4 mln.
bijgesteld.
Leningen
Renteontvangsten lening KLM
De rente-ontvangsten voor de door de Staat verstrekte lening aan KLM
worden ontvangen op basis van een gebroken boekjaar. KLM heeft in 2020
ook minder getrokken uit de directe lening dan initieel voorzien. De raming
wordt op basis van voorgaande met ‒ € 36,9 mln. bijgesteld.
Vermogensonttrekking
Dividenden en afdrachten staatsdeelnemingen
De meest recente informatie over het verwachte dividend van de staats­
deelnemingen laat in de meeste jaren een tegenvaller zien. In 2021 komt
de tegenvaller van ‒ € 155 mln. onder andere door het verlengde dringende
advies van de Europese Centrale Bank (ECB) aan financiele instellingen om
naar aanleiding van de Coronacrisis niet of zeer terughoudend te zijn met
het doen van winstuitkeringen. Enkele deelnemingen hebben verder zwaar
te leiden onder de Coronacrisis, waardoor hier voor enkele jaren geen
dividenden verwacht worden. Daarnaast zijn er ook deelnemingen die
weinig last van de Coronacrisis ondervinden en een positieve bijstelling van
de verwachte dividenduitkering hebben.
Winstafdracht DNB
De meerjarenraming van de winstafdracht DNB wordt op nihil gesteld. DNB
krijgt volgens de laatste raming te kampen met verliezen en oplopende
risico's, als gevolg van (verwachte) ontwikkelingen in de rente en het ECBbeleid (zoals het coronagerelateerde inkoopprogramma Pandemic

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 IX, nr. 2

22

Emergency Purchase Programme (PEPP) en financieringsprogramma's
voor banken Targeted Longer-term Refinancing Operations (TLTRO)). Op dit
moment overstijgen de totale risico's de totale buffers, waardoor er sprake
is van een buffertekort. Zolang sprake is van een buffertekort wordt door
DNB op basis van het kapitaalbeleid (met uitzondering van ESMcompensatie) geen dividend uitgekeerd aan de Staat.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 IX, nr. 2

23

3.4 Artikel 4 Internationale financiële betrekkingen
Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 10 Budgettaire gevolgen van beleidsartikel 4 (bedragen x € 1.000)
Omschrijving

Mutaties
Ontwerp­
via NvW,
begroting
2021 (1) ISB, moties
en amende­
menten (2)

Verplichtingen

‒ 2.082.075

Vastge­ Mutaties 1e
Stand 1e
stelde suppletoire suppletoire
begroting begroting begroting
2021
(4) (5)=(3)+(4)
(3)=(1)+(2)

Mutatie
2022

Mutatie
2023

Mutatie
2024

Mutatie
2025

0 ‒ 2.082.075 ‒ 1.098.425 ‒ 3.180.500

938.351

‒ 908.432

13.960

976.531

35.162

0

35.162

8.854

44.016

938.351

‒ 908.432

13.960

976.531

Rentecompensatie ESM

0

0

0

15.000

15.000

15.000

15.000

14.000

11.000

AIIB

0

0

0

0

0

0

0

0

0

Wereldbank

0

0

0

‒ 6063

‒ 6.063

923.392

‒ 923.392

0

965.571

Teruggave winsten SMP/ANFA

33.300

0

33.300

0

33.300

0

0

0

0

Technische assistentie
kiesgroeplanden

1.779

0

1.779

1.779

0

0

0

0

83

0

83

0

‒ 41

‒ 40

‒ 40

‒ 40

waarvan garantieververplichtingen ‒ 2.117.237

0 ‒ 2.117.237 ‒ 1.107.279 ‒ 3.224.516

0

0

0

0

Kredieten EUbetalingsbalanssteun

0

0

0

0

0

0

waarvan betalingsverplichtingen

Overige betalingsverplichtingen

Garantie aan DNB inzake IMF

0
‒ 2.050.187

0

‒ 83

0

0 ‒ 2.050.187 ‒ 1.169.717 ‒ 3.219.904

0

0

0

0

EFSM

0

0

0

0

0

0

0

0

0

AIIB

0

0

0

6.618

6.618

0

0

0

0

EIB

0

0

0

0

0

0

0

0

0

Wereldbank

0

0

0

48.820

48.820

ESM

‒ 67.050

0

‒ 67.050

7.000

‒ 60.050

0

0

0

0

SURE

0

0

0

0

0

0

0

0

0

EIB

0

0

0

0

0

0

0

0

0

55.353

37.221

29.159

21.945

0
Uitgaven

79.362

0

79.362

34.315

waarvan juridisch verplicht

113.677
99,2%

Garanties

0

0

0

19.398

19.398

42.976

24.596

16.344

10.985

EIB pan-Europees garantiefonds

0

0

0

19.398

19.398

42.976

24.596

16.344

10.985

44.283

0

44.283

14.917

59.200

12.377

12.625

12.815

10.960
‒ 40

Bijdrage aan (inter-)nationale
organisaties
Bijdrage kiesgroepkantoor IMF

83

0

83

‒ 83

0

‒ 41

‒ 40

‒ 40

44.200

0

44.200

0

44.200

‒ 2.582

‒ 2.335

‒ 1.145

0

0

0

0

15.000

15.000

15.000

15.000

14.000

11.000

Leningen

33.300

0

33.300

0

33.300

0

0

0

0

Teruggave winsten

33.300

0

33.300

0

33.300

0

0

0

0

Opdrachten

1.779

0

1.779

0

1.779

0

0

0

0

Technische assistentie

1.779

0

1.779

0

1.779

0

0

0

0

136.298

0

136.298

‒ 9.422

126.876

‒ 4.619

‒ 7.978

‒ 7.817

‒ 21.590

Garanties

7.750

0

7.750

‒ 7.750

0

0

0

0

0

ESM

7.750

0

7.750

‒ 7.750

0

0

0

0

0

Bijdrage aan (inter-)nationale
organisaties

2.180

0

2.180

0

2.180

‒5

‒ 71

‒5

‒4

Ontvangsten IFI's

2.180

0

2.180

0

2.180

‒5

‒ 71

‒5

‒4

Leningen

126.368

0

126.368

‒ 1.672

124.696

‒ 4.614

‒ 7.907

‒ 7.812

‒ 21.586

Aflossing lening Griekenland

124.696

0

124.696

0

124.696

0

0

0

0

1.672

0

1.672

‒ 1.672

0

‒ 4.614

‒ 7.907

‒ 7.812

‒ 21.586

Wereldbank
Rentecompensatie ESM

Ontvangsten

Renteontvangsten lening
Griekenland

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 IX, nr. 2

24

Toelichting
Verplichtingen
Garanties
De garantie aan DNB inzake IMF wordt bijgesteld met circa ‒ € 1,2 mld. De
garantie wordt aangepast aan de hand van de laatste wisselkoersstand van
de euro ten opzichte van de Special Drawing Right (SDR) van het IMF. Ook
de garantie van de AIIB en de Wereldbank worden bijgesteld aan de hand
van de meest recente wisselkoers van de euro ten opzichte van de dollar.
Deze garanties wordt bijgesteld met respectievelijk € 6,6 mln. en € 48,8 mln.
De mutatie voor het ESM kapitaal betreft een correctieboeking. Vorig jaar is
deze in verband met het beëindigen van de kortingsperiode van Malta,
Slowakije en Estland met € 7 mln. teveel omlaaggeschaald. Dat wordt nu
gecorigeerd.
Uitgaven en betalingsverplichtingen
Garanties
Het verwachte verlies in 2021 onder de garantie voor het EIB pan-Europees
garantiefonds (EGF) is bijgesteld aan de hand van de laatste ramingen van
de EIB, voor 2021 bedragen de verwachte verliezen € 19,4 mln. De Europese
Investeringsbank (EIB) heeft een pan-Europees garantiefonds (EGF)
opgericht om de negatieve economische gevolgen van de Coronacrisis op
te vangen. Het totale Nederlandse aandeel in de verliezen is verwerkt in
de begroting.
Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
In november 2020 zijn de Eerste en Tweede Kamer geïnformeerd over een
wijziging in de afspraken tussen de Staat en De Nederlandsche Bank (DNB)
over de winst die DNB maakt op het deposito dat het Europees Stabiliteits­
mechanisme (ESM) bij DNB aanhoudt.15Als een gevolg hiervan is de meerja­
renraming voor deze rentecompensatie bijgewerkt en bedraagt de
verwachte compensatie in 2021 € 15 mln. De door het ESM afgedragen
depositorente wordt ontvangen op artikel 3 (Financieringsactiviteiten
publiek-private sector) van de Financiënbegroting als onderdeel van de
DNB-winstafdracht en vervolgens budgetneutraal via artikel 4 (Interna­
tionale financiële betrekkingen) doorgegeven aan het ESM.
Ontvangsten
Garanties
Omdat in 2021 de kortingsperiode van Slowakije afloopt en de omvang van
het kapitaal van Europees Stabiliteitsmechanisme (ESM) gelijkt blijft, krijgen
de lidstaten, waaronder Nederland, een deel van hun ingelegde kapitaal
terug. De teruggave aan Nederland was begroot voor 2021, maar omdat
ESM het bedrag reeds eind 2020 heeft terugbetaald, dalen de ontvangsten
in 2021 met € 7,8 mln.

15

Kamerstukken II 2020/21, 32013 nr. 241

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 IX, nr. 2

25

Leningen
De verwachte renteopbrengesten voor Nederland voor de jaren 2021 en
2022 zijn neerwaarts bijgesteld naar nul. Onder het eerste leningenpro­
gramma aan Griekenland uit 2010 heeft Nederland bilaterale leningen
verstrekt (via de Greek Loan Facility; GLF). In totaal heeft Nederland voor
€ 3,2 mld. aan leningen verstrekt. Griekenland betaalt hier per kwartaal rente
over. De rente die Griekenland betaalt is de 3-maands Euribor-rente plus
een opslag van 50 basispunten. Op dit moment bedraagt de 3-maand
Euribor-rente minder dan ‒ 0,5%. Ook met de opslag van 50 basispunten is
de rente negatief. Griekenland zal daardoor naar verwachting de komende
tijd geen rente hoeven te betalen. Griekenland zal ook geen rente
ontvangen, aangezien de minimale rente 0% is. Daarnaast geldt voor de GLF
dat een lidstaat dat op het moment van de uitgifte van een tranche hogere
financieringskosten heeft betaald dan dat Griekenland op een dergelijke
tranche zou betalen, voor dit verschil gecompenseerd kan worden door de
overige lidstaten. Om deze reden blijven de renteontvangsten in 2023,
ondanks een hogere verwachtte Euribor rente dan ‒ 0,5%, in dat jaar nul.
Vanaf 2024 zal Nederland weer rente ontvangen. Griekenland is deze
bilaterale leningen vanaf 2020 gaan aflossen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 IX, nr. 2

26

3.5 Artikel 5 Exportkredietverzekeringen, -garanties en
investeringsverzekeringen
Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 11 Budgettaire gevolgen van beleidsartikel 5 (bedragen x € 1.000)
Omschrijving

Mutaties
Ontwerp­
Vastge­ Mutaties 1e
Stand 1e
via NvW,
begroting
stelde suppletoire suppletoire
2021 (1) ISB, moties begroting begroting begroting
en
2021
(4) (5)=(3)+(4)
amende­ (3)=(1)+(2)
menten (2)

Verplichtingen

10.088.378

Mutatie
2022

Mutatie
2023

Mutatie
2024

Mutatie
2025

45.000 10.133.378

68.058 10.201.436

913

913

913

913

waarvan betalingsverplichtingen

88.378

45.000

133.378

68.058

201.436

913

913

913

913

Kostenvergoeding Atradius DSB

17.987

0

17.987

913

18.900

913

913

913

913

Uitvoeringskosten herverzekering
leverancierskredieten

0

45.000

45.000

0

45.000

0

0

0

0

Storting begrotingsreserve EKV

70.244

0

70.244

67.000

137.244

0

0

0

0

Overige betalingsverplichtingen

147

0

147

145

292

0

0

0

0

waarvan garantieverplichtingen

10.000.000

0 10.000.000

0 10.000.000

0

0

0

0

Exportkredietverzekeringen

10.000.000

0 10.000.000

0 10.000.000

0

0

0

0

waarvan: aangegane
garantieverplichtingen

10.000.000

0 10.000.000

0 10.000.000

0

0

0

0

waarvan: vervallen
garantieverplichtingen

0

0

0

0

0

0

0

0

0

580.378

685.000

1.265.378

165.058

1.430.436

50.913

25.913

15.913

913

Uitgaven
waarvan juridisch verplicht

100%

Opdrachten

18.134

45.000

63.134

1.058

64.192

913

913

913

913

Kostenvergoeding Atradius DSB

17.987

0

17.987

913

18.900

913

913

913

913

Uitvoeringskosten herverzekering
leverancierskredieten

0

45.000

45.000

0

45.000

0

0

0

0

147

0

147

145

292

0

0

0

0

Garanties

492.000

640.000

1.132.000

97.000

1.229.000

50.000

25.000

15.000

0

Schade-uitkering EKV

142.000

0

142.000

97.000

239.000

50.000

25.000

15.000

0

Schade-uitkering herverzekering
leverancierskredieten

350.000

640.000

990.000

0

990.000

0

0

0

0

Storting/onttrekking
begrotingsreserve

70.244

0

70.244

67.000

137.244

0

0

0

0

Storting begrotingsreserve EKV

70.244

0

70.244

67.000

137.244

0

0

0

0

Ontvangsten

434.914

190.000

624.914

68.663

693.577

2.913

2.913

4.913

4.913

Garanties

331.870

190.000

521.870

67.750

589.620

2.000

2.000

4.000

4.000

Premies EKV

70.244

0

70.244

67.000

137.244

0

0

0

0

0

90.000

90.000

0

90.000

0

0

0

0

Overige uitgaven

Premies herverzekering
leverancierskredieten
Schaderestituties EKV

161.626

0

161.626

750

162.376

2.000

2.000

4.000

4.000

Schaderestituties herverzekering
leverancierskredieten

100.000

100.000

200.000

0

200.000

0

0

0

0

Storting/onttrekking
begrotingsreserve

103.044

0

103.044

913

103.957

913

913

913

913

Onttrekking begrotingsreserve EKV

103.044

0

103.044

913

103.957

913

913

913

913

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 IX, nr. 2

27

Toelichting
Uitgaven en verplichtingen
Storting begrotingsreserve EKV
De verwachte storting in de begrotingsreserve voor 2021 neemt toe met € 67
mln. De storting in de begrotingsreserve is gelijk aan de raming van de
premieontvangsten welke dit jaar eveneens met € 67 mln. toeneemt. Het
toevoegen van de premieontvangsten aan de begrotingsreserve is een
uitgave voor de Financiënbegroting.
Op 30 april 2020 is de Tweede Kamer geïnformeerd over het ondersteunen
van het bedrijf Royal IHC (Internationale Handelscombinatie) om de conti­
nuïteit van het bedrdijf te waarborgen16. De in 2020 verwachte schades
hebben zich echter niet voorgedaan. Naar verwachting zullen deze in 2021
plaatsvinden. De raming in 2021 is derhalve opgehoogd met € 87 mln.
schades IHC. Daarnaast is de raming voor de schade-uitkering Exportkre­
dietverzekeringen (EKV) met € 10 mln. toegenomen, als gevolg van nieuw
geopende schadezaken. Per saldo neemt de raming voor de schadeuitkering EKV toe met € 97 mln.
Ontvangsten
Premies EKV
De raming voor de premies EKV is met € 67 mln. gestegen. De verwachting
is dat de te ontvangenpremie voor een in 2020 afgesloten grote projectfinanciering in 2021 in de kas zal worden ontvangen.

16

Kamerbrief 30 april 2020 - DBI/20128391

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 IX, nr. 2

28

3.6 Artikel 6 Btw-compensatiefonds
Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 12 Budgettaire gevolgen van beleidsartikel 6 (bedragen x € 1.000)
Omschrijving

Mutaties
Ontwerp­
Vastge­ Mutaties 1e
Stand 1e
via NvW,
begroting
stelde suppletoire suppletoire
2021 (1) ISB, moties begroting begroting begroting
en
2021
(4) (5)=(3)+(4)
amende­ (3)=(1)+(2)
menten (2)

Verplichtingen

3.571.372

5.338

3.576.710

21.177

Uitgaven

3.571.372

5.338

3.576.710

21.177

Mutatie
2022

Mutatie
2023

Mutatie
2024

Mutatie
2025

3.597.887

371

371

371

329

3.597.887

371

371

371

329

waarvan juridisch verplicht

100%

Bijdrage aan medeoverheden

3.571.372

5.338

3.576.710

21.177

3.597.887

371

371

371

329

Bijdragen aan gemeenten

3.153.751

5.338

3.159.089

22.559

3.181.648

371

371

371

329

Bijdragen aan provincies

417.621

0

417.621

‒ 1.382

416.239

0

0

0

0

3.571.372

5.338

3.576.710

21.177

3.597.887

371

371

371

329

Ontvangsten

Toelichting
Verplichtingen, uitgaven en ontvangsten
Bijdragen aan medeoverheden
Als gevolg van een overheveling van budget van ministeries naar
decentrale overheden, wordt een bedrag zonder btw toegevoegd aan het
Gemeente- of Provinciefonds. Het geraamde btw-deel (€ 21,2 mln.) wordt in
het Btw-compensatiefonds (BCF) gestort. Gemeentes en provincies kunnen
de betaalde btw terugvragen uit het BCF.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 IX, nr. 2

29

3.7 Artikel 9 Douane
Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 13 Budgettaire gevolgen van beleidsartikel 9 (bedragen x € 1.000)1
Omschrijving

Ontwerpbe­ Mutaties via
NvW, ISB,
groting 2021
moties en
(1)
amende­
menten (2)

Vastge­ Mutaties 1e
Stand 1e
stelde suppletoire suppletoire
begroting
begroting
begroting
2021
(4) (5)=(3)+(4)
(3)=(1)+(2)

Mutatie
2022

Mutatie
2023

Mutatie Mutatie 2025
2024

Verplichtingen

540.248

0

540.248

‒ 19.265

520.983

‒ 1.215

7.089

12.777

9.553

Uitgaven

540.248

0

540.248

‒ 19.265

520.983

‒ 1.215

7.089

12.777

9.553

waarvan juridisch verplicht

92%

Personele uitgaven

430.924

0

430.924

‒ 17.536

413.388

‒ 1.791

6.513

12.201

8.977

Eigen personeel

421.860

0

421.860

‒ 12.286

409.574

‒ 3.861

4.693

12.031

8.807

Inhuur externen

8.905

0

8.905

‒ 5.250

3.655

2.070

1.820

170

170

Overig personeel

159

0

159

0

159

0

0

0

0

Materiële uitgaven

6.939

0

6.939

‒ 1.229

5.710

576

576

576

576

ICT

5.413

0

5.413

0

5.413

0

0

0

0

Overig materieel

1.526

0

1.526

‒ 1.229

297

576

576

576

576

Opdrachten

28.881

0

28.881

‒ 500

28.381

0

0

0

0

ICT opdrachten

3.840

0

3.840

‒ 500

3.340

0

0

0

0

Overige opdrachten

25.041

0

25.041

0

25.041

0

0

0

0

Bijdrage aan agentschappen

2.137

0

2.137

0

2.137

0

0

0

0

Bijdrage overige
agentschappen

2.137

0

2.137

0

2.137

0

0

0

0

Bijdrage aan (andere)
begrotingshoofdstukken

71.367

0

71.367

0

71.367

0

0

0

0

Toegerekende uitgaven van
Belastingen

71.367

0

71.367

0

71.367

0

0

0

0

Ontvangsten

605

0

605

0

605

0

0

0

0

Apparaatontvangsten

605

0

605

0

605

0

0

0

0

1 Dit percentage betreft een voorlopige inschatting.

Toelichting
Verplichtingen en uitgaven
Personele uitgaven
De verlaging van de personele uitgaven (€ 17,5 mln.) wordt grotendeels
verklaard door de volgende mutaties:
– De grote volumegroei in aantallen te verwerken transacties door
Douane, als gevolg van meerdere Europese Douane wetgevingstra­
jecten en ontwikkelingen (zoals e-commerce en de Brexit), wordt
geaccommodeerd met een ICT-oplossing: het programma Digitale
Snelweg Douane (DSD). DSD is nodig om de technische infrastructuur
op te schalen en de transactiesystemen te optimaliseren. DSD wordt
binnen de beschikbare middelen op artikel 9 (Douane) gedekt (€ 22 mln.).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 IX, nr. 2

30

–

–

–
–

In het kader van de ontvlechting van de Douane heeft, ter versterking
van de DG Douane, vanuit artikel 10 (Nog Onverdeeld) een incidentele
budgetoverdracht van € 4,4 mln. plaatsgevonden ten behoeve van de
werving van 50 fte eigen personeel. Tevens heeft een overboeking vanuit
artikel 10 (Nog Onverdeeld) plaatsgevonden ten behoeve van tijdelijke
inhuur van personeel (€ 2,2 mln.).
Vanuit artikel 1 (Belastingen) zijn middelen overgeheveld met betrekking
tot de herijking van toelagen en vergoedingen en de ontvlechting van
concernposten (€ 2,3 mln.).
Vanuit J&V wordt structureel circa € 3,8 mln. overgeboekt naar artikel
9 (Douane) ten behoeve van het MIT.
Verschillende personeelsbudgetten zijn overgeheveld vanuit artikel
9 (Douane) naar artikel 1 (Belastingen) met betrekking tot Douane ecommerce (€ 2,4 mln.) en Douanewetboek van de Unie (DWU, € 4 mln.).
Wat betreft DWU heeft tevens nog een kasschuif plaatsgevonden van
2021 naar de jaren 2023-2025 van € 1,5 mln. door een vertraging in de
implementatie van de IT-systemen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 IX, nr. 2

31

3.8 Artikel 13 Toeslagen
Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 14 Budgettaire gevolgen van beleidsartikel 13 (bedragen x € 1.000)
Omschrijving

Ontwerpbe­ Mutaties via
groting NvW, ISB,
2021 (1) moties en
amende­
menten (2)

Vastge­ Mutaties 1e
Stand 1e
stelde suppletoire suppletoire
begroting begroting begroting
2021
(4) (5)=(3)+(4)
(3)=(1)+(2)

Mutatie
2022

Mutatie
2023

Mutatie
2024

Mutatie
2025

Verplichtingen

118.125

629.809

747.934

256.281

1.004.215

212.927

7.600

6.750

6.750

Uitgaven

118.125

629.809

747.934

256.281

1.004.215

212.927

7.600

6.750

6.750

waarvan juridisch verplicht

100%

Personele uitgaven

115.040

49.600

164.640

16.296

180.936

23.714

7.400

6.550

6.550

Eigen personeel

84.402

9.000

93.402

4.216

97.618

7.064

6.750

6.550

6.550

Inhuur externen

30.638

40.600

71.238

12.080

83.318

16.650

650

0

0

Materiële uitgaven

2.960

0

2.960

756

3.716

213

200

200

200

Overige materiële uitgaven

2.960

0

2.960

756

3.716

213

200

200

200

Bijdrage aan ZBO's/RWT's

100

0

100

0

100

0

0

0

0

Bijdrage overige ZBO's/RWT's

100

0

100

0

100

0

0

0

0

Opdrachten

25

0

25

0

25

0

0

0

0

ICT opdrachten

25

0

25

0

25

0

0

0

0

Bijdrage aan medeoverheden

0

0

0

1.695

1.695

0

0

0

0

Bijdrage aan medeoverheden

0

0

0

1.695

1.695

0

0

0

0

(Schade)vergoeding

0

580.209

580.209

237.534

817.743

189.000

0

0

0

Compensatie
toeslagengedupeerden

0

580.209

580.209

237.534

817.743

189.000

0

0

0

Ontvangsten

0

0

0

0

0

0

0

0

0

Toelichting
Verplichtingen en uitgaven
Personele uitgaven
De budgetverhogingen kennen verschillende oorzaken:
– In 2020 is gestart met de ontvlechting van de Belastingdienst, Douane
en Toeslagen. Om hier verdere invulling aan te geven is € 5,2 mln. voor
eigen personeel en € 0,7 mln. voor externe inhuur beschikbaar gesteld.
– Daarnaast wordt er € 6 mln. overgeboekt van artikel 1 (Belastingen) naar
artikel 13 (Toeslagen) in verband met een herijking van de fte-kosten van
eigen personeel, die naar aanleiding van de ontvlechting op artikel
13 (Toeslagen) staan en tot 2021 op artikel 1 (Belastingen) werden
verantwoord.
– Voor het uitvoeren van de compensatieregeling voor de gedupeerden
van niet-kinderopvangtoeslagen wordt € 4 mln. beschikbaar gesteld
voor externe inhuur.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 IX, nr. 2

32

–

Verder vindt er binnen DG Toeslagen een herschikking plaats van € 7 mln.
van eigen personeel naar externe inhuur vanwege openstaande
vacatures en vertraging in de werving van vast personeel.

Schadevergoeding compensatie toeslagengedupeerden
Per saldo wordt het programmabudget voor de toeslagenherstelactie in
2021 verhoogd met € 237,5 mln. Er wordt € 180 mln. voor compensatie van
de toeslagengedupeerden overgeboekt van artikel 10 (Nog Onverdeeld)
naar artikel 13 (Toeslagen). Daarnaast wordt de bij de Najaarsnota 2020 en
de 6e Voortgangsrapportage Kinderopvangtoeslag aangekondigde
kasschuif toegevoegd aan het budget17. Deze kasschuif was oorspronkelijk
€ 132 mln. Omdat de definitieve realisatie in 2020 echter € 12,5 mln. hoger
is uitgekomen, wordt de definiteve kasschuif met € 12,5 mln. verlaagd tot
€ 119,5 mln. Van deze resterende € 119,5 mln. wordt € 50,5 mln. opgenomen
in 2021 en € 69 mln. in 2022. Het budget wordt verder uitgebreid met
middelen voor gedupeerden van niet-kinderopvangtoeslagen (niet-KOT).
Hiervoor wordt € 7 mln. programmabudget in 2021 beschikbaar gesteld en
€ 40 mln. in 2022.
De 6e Voortgangsrapportage Kinderopvangtoeslag bevat een uitgebreide
toelichting op de beschikbare middelen voor de Hersteloperatie Toeslagen.
Ten opzichte van deze 6e Voortgangsrapportage Kinderopvangtoeslag bevat
deze eerste suppletoire begroting drie aanvullende wijzigingen. Ten eerste
is de hiervoor genoemde kasschuif van € 119,5 mln. verdeeld over de jaren
2021 en 2022 in plaats van volledig in 2021. Ten tweede zijn middelen, zoals
hierboven toegelicht, beschikbaar gesteld voor de compensatie van nietKOT gedupeerden (cumulatief € 47 mln.). Ten derde is er in de derde
incidentele suppletoire begroting inzake kwijtschelding private schulden
toeslagengedupeerden in WSNP/MSNP-trajecten18 budget beschikbaar
gesteld (€ 56,4 mln. in 2021). Deze extra middelen zijn verwerkt in de begro­
tingsstanden zoals opgenomen in de budgettaire tabellen van deze eerste
suppletoire begroting.

17
18

Kamerstukken II 2020/21, 31066 nr. 805.
Kamerstukken II 2020/21, 35812 nr. 2.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 IX, nr. 2

33

4 Beleidsartikelen Nationale Schuld
4.1 Artikel 11 Financiering staatsschuld
Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 15 Budgettaire gevolgen van beleidsartikel 11 (bedragen x € 1 mln.)1
Omschrijving

Ontwerpbe­ Mutaties via
NvW, ISB,
groting 2021
moties en
(1)
amende­
menten (2)

Vastge­
stelde
begroting
2021
(3)=(1)+(2)

Mutaties 1e
suppletoire
begroting
(4)

Stand 1e
suppletoire
begroting
(5)=(3)+(4)

Mutatie
2022

Mutatie
2023

20.917

46

127

211

2.991

20.917

46

127

211

2.991

Verplichtingen

20.926

0

20.926

‒9

Uitgaven

20.926

0

20.926

‒9

waarvan juridisch verplicht

Mutatie Mutatie 2025
2024

99.92%

Opdrachten

16

0

16

0

16

0

0

0

0

Overige kosten

16

0

16

0

16

0

0

0

0

Rente

4.366

0

4.366

‒8

4.358

47

129

213

288

Rente vaste schuld

4.366

0

4.366

‒8

4.358

47

129

213

288

0

0

0

0

0

0

0

0

0

Leningen

16.544

0

16.544

‒1

16.543

‒1

‒2

‒2

2.703

Aflossing vaste schuld

16.544

0

16.544

‒1

16.543

‒1

‒2

‒2

2.703

0

0

0

0

0

0

0

0

0

Ontvangsten

56.731

0

56.731

17.266

73.997

‒ 11.254

‒ 18.035

‒ 17.179

‒ 10.191

Rente

‒ 370

Voortijdige beëindiging
schuld

Mutatie vlottende schuld

2.045

0

2.045

‒ 645

1.400

‒ 462

‒ 387

‒ 329

Rente vlottende schuld

634

0

634

‒ 138

496

‒ 39

‒ 63

‒ 116

‒ 174

Rente derivaten lang

1.411

0

1.411

‒ 507

904

‒ 423

‒ 324

‒ 213

‒ 196

Leningen

54.686

0

54.686

17.911

72.597

‒ 10.792

‒ 17.648

‒ 16.850

‒ 9.821

Uitgifte vaste schuld

54.686

0

54.686

314

55.000

‒ 10.792

‒ 17.648

‒ 16.850

‒ 9.821

0

0

0

17.597

17.597

0

0

0

0

Mutatie vlottende schuld

1 Als gevolg van afronding op miljoenen kan de som der delen afwijken van het totaal.

Toelichting
Ontvangsten
Rente vlottende schuld
De raming van de rentebaten op de vlottende schuld vallen lager uit (- € 138
mln.) als gevolg van wijzigingen in de omvang van de kortlopende schuld
en de hoogte van de korte rente. De korte rente is minder negatief dan de
rente waarmee in de begroting rekening is gehouden. De lagere rentebaten
zijn het saldo van meerdere mutaties die uit deze wijzigingen volgen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 IX, nr. 2

34

Rente derivaten lang
Er worden in 2021 minder rentebaten op derivaten verwacht dan eerder
geraamd (- € 507 mln.). Dit komt met name door de voortijdige beëindiging
van rentederivaten in 2020 waardoor meerjarig geraamde rentebaten al in
2020 zijn ontvangen.
Uitgifte vaste schuld
De raming voor de uitgifte van de vaste schuld is bijgesteld met + € 0,3 mld.
als gevolg van een neerwaartse bijstelling van het kassaldo.
Mutatie vlottende schuld
De vlottende schuld stijgt met € 17,6 mld. Dit is het gevolg van een
neerwaartse bijstelling van het kassaldo. Deze bijstelling wordt naar
verwachting voor een relatief groter deel opgevangen door financiering op
de geldmarkt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 IX, nr. 2

35

4.2 Artikel 12 Kasbeheer
Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 16 Budgettaire gevolgen van beleidsartikel 12 (bedragen x € 1 mln.1
Omschrijving

Ontwerpbe­ Mutaties via
groting NvW, ISB,
moties en
2021 (1)
amende­
menten (2)

Vastge­ Mutaties 1e
Stand 1e
stelde suppletoire suppletoire
begroting
begroting
begroting
2021
(4) (5)=(3)+(4)
(3)=(1)+(2)

Verplichtingen

1.531

0

1.531

0

Uitgaven

1.531

0

1.531

0

waarvan juridisch verplicht

Mutatie
2022

Mutatie
2023

Mutatie
2024

Mutatie
2025

1.531

0

0

0

0

1.531

0

0

0

0

100%

Rente

31

0

31

0

31

0

0

0

0

Rente kasbeheer

31

0

31

0

31

0

0

0

0

Leningen

1.500

0

1.500

0

1.500

0

0

0

0

Verstrekte leningen

1.500

0

1.500

0

1.500

0

0

0

0

Mutaties in rekening-courant
en deposito's

0

0

0

0

0

0

0

0

0

Mutaties in rekening courant
en deposito

0

0

0

0

0

0

0

0

0

9.142

0

9.142

2.184

11.326

1.642

1.678

895

1.178

Rente

92

0

92

4

96

2

2

2

3

Rente kasbeheer

92

0

92

4

96

2

2

2

3

Voortijdige beëindiging
binnen kasbeheer

0

0

0

0

0

0

0

0

0

Leningen

910

0

910

28

938

27

20

‒3

‒ 25

Ontvangen aflossingen

910

0

910

28

938

27

20

‒3

‒ 25

Mutaties in rekening-courant
en deposito's

8.140

0

8.140

2.152

10.292

1.613

1.657

896

1.200

Mutaties in rekening courant
en deposito

8.140

0

8.140

2.152

10.292

1.613

1.657

896

1.200

Ontvangsten

1 Als gevolg van afronding op miljoenen kan de som der delen afwijken van het totaal.

Toelichting
Ontvangsten
Leningen
Op basis van de actuele realisatie wordt verwacht dat de aflossingen op
de leningen die door de Agentschappen, rechtspersonen met een wettelijke
taak (RWT's) en derden in het kader van schatkistbankieren zijn afgesloten,
€ 28,2 mln. hoger zullen uitvallen dan eerder geraamd. Dit komt onder
andere doordat aan het eind van vorig jaar per saldo meer leningen zijn
afgesloten dan eerder geraamd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 IX, nr. 2

36

Mutaties in rekening-courant en deposito
Uit een actualisatie van de raming van uitgaven en inkomsten van sociale
fondsen blijkt dat deze fondsen naar verwachting meer geld gaan storten in
de schatkist (€ 2,2 mld.). Dit betekent dat de geraamde mutatie in het saldo
op de rekening couranten en deposito’s stijgt. De mutaties in rekeningcourant en deposito's worden veroorzaakt door de uitgaven en ontvangsten
van de deelnemers van het schatkistbankieren. Als een deelnemer een
uitgave doet zal het aangehouden saldo op de rekening-courant dalen en
dit betekent een uitgave op artikel 12 (Kasbeheer). Een ontvangst van een
deelnemer wordt gestort op de rekening-courant en dit zorgt voor een
ontvangst op artikel 12 (Kasbeheer). Het Agentschap is uitsluitend
beheerder van de rekeningen-courant van het schatkistbankieren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 IX, nr. 2

37

5 Niet-beleidsartikelen
5.1 Artikel 8 Apparaat kerndepartement
Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 17 Budgettaire gevolgen van niet-beleidsartikel 8 (bedragen x € 1.000)
Omschrijving

Ontwerpbe­ Mutaties via Vastgestelde Mutaties 1e
NvW, ISB,
groting 2021
begroting suppletoire
moties en
(1)
2021 begroting (4)
amende­
(3)=(1)+(2)
menten (2)

Stand 1e Mutatie 2022 Mutatie 2023 Mutatie 2024
suppletoire
begroting
(5)=(3)+(4)

Mutatie
2025

Verplichtingen

283.512

0

283.512

9.885

293.397

5.529

5.199

2.137

2.137

Uitgaven

283.512

0

283.512

9.885

293.397

5.529

5.199

2.137

2.137

Personele uitgaven

195.659

0

195.659

9.117

204.776

6.039

5.934

3.097

3.207

Eigen personeel

187.433

0

187.433

8.558

195.991

5.550

5.445

2.834

2.944

Inhuur externen

7.703

0

7.703

559

8.262

489

489

263

263

Overig personeel

523

0

523

0

523

0

0

0

0

Materiële uitgaven

87.853

0

87.853

768

88.621

‒ 510

‒ 735

‒ 960

‒ 1.070

ICT

13.951

0

13.951

2.883

16.834

83

83

83

83

Bijdrage aan SSO's

43.146

0

43.146

‒ 1.568

41.578

‒ 1.321

‒ 1.071

‒ 1.071

‒ 1.071

Overig materieel

30.756

0

30.756

‒ 547

30.209

728

253

28

‒ 82

Ontvangsten

51.837

0

51.837

1.799

53.636

‒ 870

‒ 1.012

‒ 1.012

‒ 1.012

Ontvangsten

51.837

0

51.837

1.799

53.636

‒ 870

‒ 1.012

‒ 1.012

‒ 1.012

Apparaatontvangsten

51.837

0

51.837

1.799

53.636

‒ 870

‒ 1.012

‒ 1.012

‒ 1.012

Toelichting
Verplichtingen en uitgaven
Personele uitgaven
Binnen en tussen de subartikelen van artikel 8 (Kerndepartement) vinden
veel (kleine) budgetneutrale herschikkingen plaatst. Daarnaast hebben er
enkele overboekingen vanuit artikel 10 (Nog Onverdeeld) plaatsgevonden.
De grootste mutaties zijn:
– Uitgaven voor de tijdelijke programmadirectie Informatiehuishouding
en tijdelijke inrichting van een WOB-pool (Wet openbaarheid van
bestuur) om WOB-verzoeken sneller en beter af te kunnen handelen.
Deze bedragen tezamen € 3,3 mln. in 2021. Het benodigde budget
hiervoor wordt overgeheveld vanuit artikel 10 (Nog Onverdeeld).
– De Rijksacademie investeert in nieuwe opleidingen en ICT-ontwikke­
lingen. Dit leidt onder andere tot hogere personele uitgaven van € 1 mln.
structureel.
– De Generale Thesaurie besteedt ook meer aan eigen personeel. In 2021
wordt er € 2,1 mln. extra ingezet. Dit wordt gedekt uit eigen middelen en
een desaldering met de ontvangsten. Het extra personeel wordt ingezet
ten behoeve van onder andere het Debt Management Office (DMO)
expertisecentrum van het Agentschap, het Europese Investeringsbank
(EIB)-fonds, technische assistentie voor het kiesgroepprogramma en
uitbreiding van de formatie van directie Financieringen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 IX, nr. 2

38

5.2 Artikel 10 Nog Onverdeeld
Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 18 Budgettaire gevolgen van niet-beleidsartikel 10 (bedragen x € 1.000)
Omschrijving

Ontwerpbe­ Mutaties via Vastgestelde Mutaties 1e
NvW, ISB,
groting 2021
begroting suppletoire
moties en
(1)
2021 begroting (4)
amende­
(3)=(1)+(2)
menten (2)

Stand 1e Mutatie 2022 Mutatie 2023 Mutatie 2024
suppletoire
begroting
(5)=(3)+(4)

Mutatie
2025

Verplichtingen

264.052

250.000

514.052

‒ 44.113

469.939

80.144

137.575

135.213

136.208

Uitgaven

264.094

250.000

514.094

‒ 44.113

469.981

80.144

137.575

135.213

136.208

Nog te verdelen

264.094

250.000

514.094

‒ 44.113

469.981

80.144

137.575

135.213

136.208

Loonbijstelling apparaat

3.103

0

3.103

68.715

71.818

67.232

64.635

64.134

63.260

Prijsbijstelling apparaat

9.713

0

9.713

25.225

34.938

24.326

22.649

22.369

22.152

Programma onvoorzien

216.756

250.000

466.756

‒ 156.721

310.035

‒ 76.320

‒ 9.319

‒ 9.087

‒ 7.015

Apparaat onvoorzien

34.522

0

34.522

18.668

53.190

64.906

59.610

57.797

57.811

0

0

0

0

0

0

0

0

0

Ontvangsten

Toelichting
Verplichtingen en uitgaven
Loonbijstelling apparaat
De loonbijstelling tranche 2021 wordt toegevoegd aan de Financiënbe­
groting (€ 68,7 mln.).
Prijsbijstelling apparaat
De prijsbijstelling tranche 2021 wordt toegevoegd aan de Financiënbe­
groting (€ 25,2 mln.).
Programma onvoorzien
– Het kabinet heeft (zoals aangegeven in de Kabinetsreactie op het
eindrapport van de Adviescommissie Uitvoering Toeslagen, het rapport
van de ADR en het Zwartboek van 13 maart 2020) besloten middelen
beschikbaar te stellen om de gevolgen van een onredelijk hard toesla­
genstelsel zo veel mogelijk te herstellen19. Deze regeling is uitgebreid
middels de forfaitaire 30.000-regeling, waarvoor bij de Incidentele
Suppletoire Begroting inzake Herstel Toeslagen van 29 januari 2021
middelen beschikbaar zijn gesteld20. Van deze middelen wordt € 180 mln.
in 2021 en € 80 mln. in 2022 overgeboekt van artikel 10 (Nog onverdeeld)
naar artikel 13 (Toeslagen).
– Verder worden ook middelen (€ 18 mln. in 2021 en € 13 mln. structureel)
voor de transitie, versterking en betere dienstverlening van de Belas­
tingdienst, Kerndepartment, Douane en Toeslagen overgeboekt van
artikel 10 (Nog onverdeeld) naar artikelen 1 (Belastingen), 8 (Apparaat
kerndepartement), 9 (Douane) en 13 (Toeslagen).

19
20

Kamerstukken II 2020/21, 31 066.
Kamerstukken II 2020/21, 35 704, nr. 1.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 IX, nr. 2

39

–

–
–

De grote volumegroei in aantallen te verwerken transacties door
Douane, als gevolg van meerdere Europese Douane wetgevingstra­
jecten en ontwikkelingen (zoals e-commerce en de Brexit), wordt
geaccommodeerd met een ICT-oplossing: het programma DSD. DSD is
nodig om de technische infrastructuur op te schalen en de transactie­
systemen te optimaliseren. DSD wordt binnen de beschikbare middelen
op artikel 9 (Douane) opgelost (€ 23 mln. in 2021). Een deel van de
middelen, waaronder het stucturele deel, wordt geparkeerd op artikel
10 (Nog Onverdeeld, € 8,6 mln. in 2021). Op basis van een herijking vindt
verdere verdeling plaats.
Daarnaast wordt de eindejaarsmarge 2020 van € 40 mln. toegevoegd aan
de Financiënbegroting.
Tot slot vinden enkele kleinere overboekingen plaats. Onder andere
het overboeken van middelen ter dekking van de fiscale uitvoerings­
kosten voor de uitvoering van het Belastingplan 2021 van artikel 10 (Nog
onverdeeld) naar artikel 1 (Belastingen).

Apparaat onvoorzien
In de kabinetsreactie op het rapport «Ongekend Onrecht» van 15 januari
202121 heeft het kabinet maatregelen aangekondigd om de informatiehuis­
houding op orde te brengen, zowel intern als extern. De middelen bestemd
voor het Ministerie van Financiën (€ 21 mln. in 2021 en € 58 mln. structureel)
staan in afwachting van concrete plannen gereserveerd op artikel 10 (Nog
onverdeeld). Dit betreft ook middelen voor de uitvoering van de Wet Open
Overheid (WOO). Uitzondering is dat een beperkt deel van de middelen die
bestemd waren voor de verbetering van de informatiehuishouding voor
het Kerndepartement worden overgeboekt naar artikel 8 (Apparaat kernde­
partement).
Tot slot vinden er enkele kleinere mutaties plaats. Zo is budget voor het
project digitalisering schatkistbankieren verschoven van 2020 naar 2021,
omdat de betalingen vertraagd zijn.

21

Kamerstukken II 2019/20, 35 510, nr. 4.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 IX, nr. 2

40