1/2

Staten-Generaal

Vergaderjaar 2011–2012

33 155

Wijziging van de tekst van het Protocol van
1998 inzake persistente organische
verontreinigende stoffen, zoals opgenomen in
Besluit 2009/1; Genève, 18 december 2009

A /Nr. 1

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN

Ter griffie van de Eerste en van de Tweede
Kamer der Staten-Generaal ontvangen op
26 januari 2012.
De wens dat het verdrag aan de uitdrukkelijke
goedkeuring van de Staten-Generaal wordt
onderworpen kan door of namens één van de
Kamers of door ten minste vijftien leden van
de Eerste Kamer dan wel dertig leden van de
Tweede Kamer te kennen worden gegeven
uiterlijk op 23 februari 2012.
Het advies van de Afdeling advisering van de
Raad van State wordt niet openbaar gemaakt,
omdat het zonder meer instemmend luidt
(artikel 26, zesde lid jo vijfde lid, van de Wet
op de Raad van State).

Aan de Voorzitters van de Eerste en van de Tweede Kamer der
Staten-Generaal
Den Haag, 25 januari 2012
Overeenkomstig het bepaalde in artikel 2, eerste lid, en artikel 5, eerste lid,
van de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen, de Raad van
State gehoord, heb ik de eer u hierbij ter stilzwijgende goedkeuring over
te leggen de op 18 december 2009 te Genève tot stand gekomen wijziging
van de tekst van het Protocol van 1998 inzake persistente organische
verontreinigingen stoffen, zoals opgenomen in Besluit 2009/1 (Trb. 2010,
258 en Trb. 2011, 142).
Een toelichtende nota bij de verdragswijziging treft u eveneens hierbij
aan.
De goedkeuring wordt alleen voor het Europese deel van Nederland
gevraagd.
De minister van Buitenlandse Zaken,
U. Rosenthal

kst-33155-1
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

Staten-Generaal, vergaderjaar 2011–2012, 33 155, A

1

Toelichtende nota
I. Algemeen
Het Protocol bij het Verdrag van 1979 betreffende grensoverschrijdende
luchtverontreiniging over lange afstand, inzake persistente organische
verontreinigende stoffen is tot stand gekomen op 24 juni 1998 te Aarhus
(Trb. 1998, 288 en Trb. 2000, 9, hierna: het Protocol). Het is voor het
Europese deel van Nederland aanvaard op 23 juni 2000 en op 23 oktober
2003 in werking getreden. De Europese Unie is, als rechtsopvolger van de
Europese Gemeenschap, ook partij.
Tijdens de 27ste zitting van het Uitvoerend Orgaan bij het Verdrag van
1979 betreffende grensoverschrijdende luchtverontreiniging over lange
afstand (Trb. 1980, 21 en Trb. 1980, 159, hierna: het Verdrag van 1979) op
18 december 2009, zijn door de partijen bij het Protocol vier besluiten
aangenomen (Trb. 2010, 258 en Trb. 2011, 142). Besluit 2009/1 wijzigt het
Protocol en Bijlagen I-IV, VI en VIII. Besluit 2009/2 wijzigt Bijlagen I en II.
Besluit 2009/3 wijzigt Bijlagen V en VII, die van aanbevelende aard zijn. En
Besluit 2009/4, ten slotte, aanvaardt een leidraad, die in Bijlage V wordt
geïntroduceerd.
Omdat de wijzigingen van Besluit 2009/3 en Besluit 2009/4 niet bindend
zijn, is parlementaire goedkeuring niet aan de orde. De wijzigingen in
Besluit 2009/2 van Bijlagen I en II, die van uitvoerende aard zijn, behoeven
op grond van artikel 7, onderdeel f, van de Rijkswet goedkeuring en
bekendmaking verdragen niet de goedkeuring van het parlement (zie ook
Kamerstukken 1999/2000, 27 054, nr. 1).
Besluit 2009/1 bestaat uit 2 delen: wijzigingen van de tekst van het
Protocol en wijzigingen van de Bijlagen bij het Protocol. De wijzigingen
van de Bijlagen vallen wederom onder artikel 7, onderdeel f, van de
genoemde Rijkswet. Voor het deel van Besluit 2009/1 dat de wijzigingen
van het Protocol zelf betreft wordt thans de goedkeuring gevraagd.
De Besluiten houden, waar het de Bijlagen betreft, het volgende in:
– Het toevoegen van zeven persistente organische verontreinigende
stoffen (hierna: POPs) aan de in Bijlage I opgenomen stoffenlijst;
– Het herzien en aanpassen van een aantal uitzonderingen op de
eliminatie van de productie en het gebruik van een aantal al in het
Protocol opgenomen stoffen; en
– Het herzien en aanpassen van de beschrijving van best beschikbare
technieken (hierna: BBT) om emissies van POPs te reduceren, alsmede
het herzien en aanpassen van emissie grenswaarden.
Besluit 2009/1 voorziet, waar het de tekst van het Protocol zelf betreft,
in:
– Het in overeenstemming brengen van de tekst van het Protocol met de
wijzigingen van de Bijlagen; en
– Het toevoegen van een versnelde procedure voor de inwerkingtreding
van toekomstige amendementen van de bindende Bijlagen bij het
Protocol.
Het Protocol is het eerste internationale initiatief om POPs te verbieden of
het gebruik te beperken. Als zodanig heeft het als voorbeeld gediend voor
het wereldwijd geldende POPs-Verdrag dat in het kader van het Milieuprogramma van de Verenigde Naties (UNEP) is opgesteld, het zogenaamde
Verdrag van Stockholm betreffende persistente organische verontreinigende stoffen (Trb. 2001, 132 en Trb. 2001, 171).
Het Protocol regelt de eliminatie van de productie en het gebruik van in
het Protocol genoemde POPs evenals gebruiksbeperkingen van enkele
van die stoffen. Verder bevat het Protocol technische bestrijdingsmaatre-

Staten-Generaal, vergaderjaar 2011–2012, 33 155, A

2

gelen en productmaatregelen gericht op het reduceren van emissies naar
de atmosfeer.
Eén van de sterke punten van het Protocol is dat de verplichtingen
gebaseerd zijn op grondig onderzoek en gegevens die worden verkregen
via het wetenschappelijke netwerk van het Verdrag van 1979, dat de
emissies en de effecten op gezondheid en milieu volgt.
Na de inwerkingtreding van het Protocol is, krachtens Besluit 2003/10, op
basis van artikel 10 van het Protocol, de taakgroep POPs gestart met het
evalueren van het Protocol. Tevens zijn door de taakgroep amendementen
voorbereid ten aanzien van, met name, aanscherping van eisen aan
gebruik en productie van stoffen, introductie van eisen aan nieuwe
stoffen, emissie-eisen en de BBT. De taakgroep heeft eveneens de nieuwe
stoffen voor opname in het Protocol getoetst.
Omdat de in Nederland geldende regelgeving al voldoet aan de eisen van
de wijzigingen van de Bijlagen en omdat de wijzigingen in Besluit 2009/1
van de tekst van het Protocol zelf geen uitvoeringswetgeving behoeven,
kan overgegaan worden tot deponering van de akte van aanvaarding van
Besluit 2009/1.
II. Artikelsgewijze toelichting
Procotol
Het Protocol wordt als volgt gewijzigd.
Artikel 1 Begripsomschrijvingen
Het twaalfde lid van dit artikel wordt zodanig aangepast dat de definitie
overeenkomt met de geamendeerde versie van het Protocol.
Artikel 3 Basisverplichtingen
De verwijzing naar de BBT wordt aangepast. In het huidige Protocol staan
de beschrijvingen in Bijlage V van het Protocol. Bij de geamendeerde
versie van het Protocol is de definitie van BBT in Bijlage V blijven staan,
terwijl de informatie over de technieken naar een leidraad wordt
verplaatst.
Tevens wordt de verwijzing naar Bijlage VII van het huidige Protocol
geschrapt. In de geamendeerde versie van het Protocol komt Bijlage VII
over voertuigemissies namelijk te vervallen omdat deze achterhaald is
door andere regelgeving.
Artikel 13 Bijlagen
Dit artikel wordt zodanig aangepast dat de verwijzing overeenkomt met de
aanpassing van Bijlage V en het vervallen van Bijlage VII.
Artikel 14 Wijzigingen
Dit artikel wijzigt de procedure voor het aanvaarden van wijzigingen van
de bindende Bijlagen I-IV, VI en VIII. Naast een opt-in voor het in werking
laten treden van amendementen wordt het tevens mogelijk het opt-out
mechanisme toe te passen van het toegevoegde vijfde lid, onderdeel ter.
Het betreft hier een modernisering van de aanpassingsprocedure die
hiermee in lijn is gebracht met vele andere verdragen. Het opt-out
mechanisme is efficiënter en flexibeler dan het opt-in mechanisme zoals
in het huidige Protocol.

Staten-Generaal, vergaderjaar 2011–2012, 33 155, A

3

De amendementen die nu zijn overeengekomen dienen door de partijen te
worden aanvaard (opt-in). Voor de toekomst kunnen partijen kiezen tussen
stilzwijgend akkoord gaan met inwerkingtreding (opt-out) en de tot nu toe
gebruikelijke aanvaarding. Bij de opt-out situatie bestaat de mogelijkheid
om een amendement niet te onderschrijven. Een partij kan namelijk
binnen 1 jaar na de kennisgeving van de betreffende wijziging door de
depositaris, deze verwerpen. Gaat een partij daar niet toe over dan is
binding aan de wijziging het automatische gevolg.
Nederland is bij de Stockholm Conventie al gehouden aan een opt-out
regime en kiest ook hier voor de moderne versie (opt-out). Er zal een
verklaring van aanvaarding van de opt-out procedure van het vijfde lid,
onderdeel ter, afgelegd worden.
Artikel 16 Bekrachtiging, aanvaarding, goedkeuring en toetreding
Er wordt een derde lid aan artikel 16 toegevoegd, op grond waarvan
staten of organisaties voor regionale economische integratie in hun akte
van bekrachtiging, aanvaarding, goedkeuring of toetreding moeten
aangeven wanneer zij zich niet willen binden aan de nieuw toegevoegde
procedures van artikel 14, vijfde lid, onderdeel ter, voor wijziging van
Bijlagen I-IV, VI en VIII.
Bijlagen
Zoals in onderdeel I van deze toelichtende nota is gememoriseerd
behoeven de wijzigingen van de Bijlagen geen parlementaire
goedkeuring. Deze wijzigingen vinden echter hun weerslag in de
wijzigingen van het Protocol zelf; daarom volgt hieronder ten overvloede
een korte omschrijving van de Bijlagen en de aanpassingen.
– Bijlage I handelt over de eliminatie van productie en gebruik van POPs
en bevat een lijst van POPs die niet meer mogen worden geproduceerd dan wel gebruikt. Van deze lijst worden stoffen geschrapt en er
worden stoffen aan toegevoegd.
– Bijlage II bevat een lijst met stoffen die slechts voor enkele specifieke
toepassingen gebruikt mogen worden. Ook deze lijst wordt gewijzigd.
– Bijlage III bevat een lijst met stoffen waarvan de, ook Nederlandse,
jaarlijkse emissies gereduceerd dienen te worden ten opzichte van een
vastgesteld referentiejaar zoals aangegeven in deze Bijlage. PCB’s zijn
aan de Bijlage toegevoegd.
– In Bijlage IV worden de limietwaarden gegeven voor emissies van
dioxines en furanen vanuit enkele grote stationaire bronnen. Een
aantal van deze waarden zijn aangepast.
– In Bijlage V wordt ingegaan op de toepassing van de BBT voor de
beheersing van de emissies van POPs vanuit grote stationaire
bronnen. De beschrijving van de BBT is up-to-date gemaakt en
verplaatst naar een leidraad. De herziene Bijlage V bevat de definitie
van de BBT en een verwijzing naar de leidraad.
– Bijlage VI bevat een tijdpad voor het bereiken van grenswaarden en de
toepassing van de BBT voor nieuwe en bestaande bronnen. Ook deze
Bijlage is op een aantal punten gewijzigd.
– Bijlage VII komt te vervallen.
– Bijlage VIII, tenslotte, bevat een lijst met categorieën van grote
stationaire bronnen. Aan deze lijst worden categorieën toegevoegd.
Voor een uitgebreide beschrijving van de BBT verwijst deze Bijlage
naar Bijlage V en de leidraad.

Staten-Generaal, vergaderjaar 2011–2012, 33 155, A

4

III. Verhouding tot EU-regelgeving
Op enkele punten stellen de amendementen van de bindende Bijlagen
strengere eisen dan de bestaande Europese milieuregelgeving. De
Europese Commissie, die in deze namens de EU heeft onderhandeld,
bestudeert momenteel de amendementen om te bezien op welke wijze de
Europese wetgeving dient te worden aangepast. Benodigde wijzigingen
zullen worden opgenomen in Verordening (EG) nr. 850/2004 van het
Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van 29 april 2004
betreffende persistente organische verontreinigende stoffen en tot
wijziging van richtlijn 79/117/EEG (PbEG L 158). De Commissie zal naar
verwachting op korte termijn een voorstel voor een aangepaste verordening formuleren die alle amendementen zal dekken.
Koninkrijkspositie
De wijziging van het Protocol zal voor wat het Koninkrijk betreft, evenals
het Protocol en het Verdrag van 1979, alleen voor het Europese deel van
Nederland gelden.
Het Verdrag van 1979 en het Protocol zijn indertijd niet goedgekeurd voor
de toenmalige Nederlandse Antillen. Uitbreiding van het Verdrag van 1979
en van het Protocol tot het Caribische deel van Nederland (Bonaire, Sint
Eustatius en Saba) en aanvaarding van de wijziging van het Protocol voor
dat deel van Nederland zijn dus niet aan de orde.
De staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu,
J. J. Atsma
De minister van Buitenlandse Zaken,
U. Rosenthal

Staten-Generaal, vergaderjaar 2011–2012, 33 155, A

5