Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

204
Vragen van de leden Bergkamp (D66), Hermans en Laan-Geselschap
(beiden VVD) aan de Minister voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport over het
af en toe in een instelling kunnen verblijven van ouderen en gehandicapten.
(ingezonden 20 september 2019).
Antwoord van Minister De Jonge (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 2 oktober 2019).
Vraag 1
Bent u bekend met het nieuwsbericht: «Minder papierwerk voor gedeeltelijk
verblijf zorginstelling»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Kunt u aangeven wat de laatste stand van zaken is van de pilots «Logeerzorg», zoals dit concept is voorgesteld door de fracties van D66 en VVD?2
Bieden de pilots deze «Logeerzorg», zoals bedoeld in het genoemde voorstel,
dus niet alleen incidenteel maar ook structureel aan (bijvoorbeeld wekelijks
twee nachtjes)? Zo ja, wat zijn de ervaringen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 2
Sinds de lancering van de 10 beste voorstellen logeerzorg zijn gemeenten,
zorgverzekeraars en zorgaanbieders verder gegaan met het door ontwikkelen
van de logeerzorgvoorzieningen. Het feit dat in deze voorstellen al een goede
samenwerking was met zorgverzekeraars en zorgaanbieders maakt dat de
logeerzorg ook na de pilotfase doorontwikkeld kan worden. Er zijn nu op 10
plekken in het land duurzame logeervoorzieningen waar mantelzorgers op
«adem kunnen komen» doordat degene voor wie zij zorgen op een reguliere
basis tijdelijk buitenshuis logeert en daar goed wordt verzorgd.
Uit gesprekken met betrokken partijen blijkt dat de behoefte onder cliënten en
mantelzorgers aan deze specifieke vorm van respijtzorg landelijk en lokaal
nog onvoldoende bekend is. Om die reden wordt momenteel onderzocht via

1

https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2019/09/06/minder-papierwerk-voor-gedeeltelijkverblijf-zorginstelling
2
https://d66.nl/notitie-logeerzorg/

ah-tk-20192020-204
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

1

het landelijke panel van MantelzorgNL en ANBO wat de behoefte is aan
structurele logeerzorg. Ook wordt dit specifiek in de 10 pilots onderzocht. De
uitkomsten hiervan zijn eind november beschikbaar.
Op basis van de uitkomsten uit de pilots en het behoefteonderzoek zal ik
samen met gemeenten, zorgverzekeraars en zorgaanbieders bepalen hoe wij
in 2020 nieuwe pilots kunnen starten die onderzoeken of en hoe structurele
logeerzorg daadwerkelijk kan bijdragen aan het ontlasten van mantelzorgers
en het uitstellen van zwaardere zorg.
Vraag 3
Klopt het dat, mede aan de hand van deze pilots, onderzocht wordt hoe
regeldruk en bureaucratie rond mantelzorgondersteuning of respijtzorg
verminderd kunnen worden zodat ondersteuning aanvragen gemakkelijker en
sneller kan?
Antwoord 3
Ja, veel pilots bevatten acties om de toegang tot logeerzorg te verbeteren
door vereenvoudiging van de procedures. Ik onderneem daarnaast nog
andere acties gericht op het terugdringen van regeldruk en bureaucratie voor
mantelzorgers. Zo heeft een Denktank Ontregel de mantelzorg schrapsessies
gehouden over administratieve lastenvermindering voor mantelzorgers.
Mantelzorgers zijn nu circa 17% van hun tijd kwijt aan administratieve taken
(niet alleen voor respijtzorg). De afgelopen maanden is er daarom gesproken
met mantelzorgers, experts, gemeenten, verzekeraars en is afgesproken om 9
actiepunten gezamenlijk aan te pakken. Deze punten hebben onder andere
betrekking op de aanvraag van een mantelzorgverklaring of parkeervergunning, de reparatie van een hulpmiddel of het declareren van vervoerskosten.
Verder is mijn verwachting dat de landelijk aanjager respijtzorg in haar
eindrapport eind dit jaar ook in zal gaan op het aanpakken van regeldruk en
bureaucratie bij het aanvragen van respijtzorg.
Vraag 4
Klopt het dat het voorstel voor een vaste eigen bijdrage, waarmee de
ministerraad op 6 september jongstleden heeft ingestemd, een gevolg is van
de onderzoeken en pilots?3 Bieden de onderzoeken en de resultaten van de
pilots ook andere nuttige inzichten om het aanvragen van mantelzorgondersteuning of respijtzorg te vergemakkelijken? Zo ja, welke zijn dat?
Antwoord 4
Nee, het voorstel waarmee de ministerraad heeft ingestemd, heeft betrekking
op cliënten met een Wlz-indicatie waarvoor logeren in een logeervoorziening
geen passende oplossing is. Een relatief klein deel van cliënten heeft
behoefte aan wekelijks afwisselend verblijf in een instelling en zorg thuis
(bijvoorbeeld: week op – week af). Het gaat vooral om gezinnen met een kind
met een verstandelijke beperking dat niet alle etmalen thuis kan zijn maar
waarvoor 7 etmalen per week in de instelling niet nodig is. Deeltijdverblijf
begint waar logeren ophoudt. Vaak heeft men bijvoorbeeld behoefte aan een
vast team begeleiders en een eigen kamer. Slechts enkele instellingen in de
gehandicaptenzorg bieden deeltijdverblijf aan. Dit hangt samen met de
administratieve handelingen die gepaard gaat met het wekelijks omzetten van
de leveringsvorm. Daarnaast verdient de exploiteerbaarheid van deeltijdverblijf aandacht vanwege een lagere bezettingsgraad.
Slechts weinig ouderen in de Wlz maken gebruik van logeeropvang.
Deeltijdverblijf is in de ouderenzorg een relatief onbekend fenomeen. De
verwachting is dat resultaten van de pilots logeerzorg ook van belang zijn
voor de thuiswonende ouderen die toegang hebben tot de Wlz. De pilots
zullen uitwijzen in hoeverre deze ouderen behoefte hebben aan logeren en
deeltijdverblijf als tussenvorm tussen thuis wonen en een voltijds verpleeghuisopname.

3

https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2019/09/06/minder-papierwerk-voor-gedeeltelijkverblijf-zorginstelling

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

2

Vraag 5
Kunt u aangeven op welke wijze een vaste eigen bijdrage precies bij gaat
dragen aan het verminderen van administratie voor zorgaanbieders?
Antwoord 5
In de Wlz is de eigen bijdrage gekoppeld aan de manier waarop de cliënt het
zorgprofiel verzilvert. De Wlz kent 4 leveringsvormen: verblijf, MPT, pgb en
VPT. Als een cliënt kiest voor afwisselend verblijf en pgb voor zorg thuis
(bijvoorbeeld week op- week af), moet de zorgaanbieder wekelijks het
zorgkantoor verzoeken de leveringsvorm administratief om te zetten van
verblijf naar pgb. Het zorgkantoor moet deze aanvragen vervolgens verwerken. Een week later moet er opnieuw een aanvraag naar het zorgkantoor
waarna de aanbieder de cliënt weer in zorg kan melden voor leveringsvorm
verblijf. Het CAK verwerkt al deze mutaties. Voor zorgaanbieders scheelt het
veel werk als per 1 januari 2020 voor het construct een eigen bijdrage gaat
gelden die niet wekelijks wisselt en deeltijdverblijf herkenbaar is in het
berichtenverkeer.
Vraag 6
Draagt deze maatregel, die per 1 januari 2020 ingaat, ook bij aan het
verminderen van (onnodige) administratie en regeldruk voor mensen die
gebruik willen maken van het deeltijdverblijf? Zo nee, welke maatregelen treft
u om dit voor de mensen zelf, alsmede hun mantelzorgers, gemakkelijker te
maken?
Antwoord 6
Ja, een cliënt kan dan volstaan met een eenmalige aanvraag bij het zorgkantoor. Op basis van het aantal etmalen verblijf waarvoor de cliënt opteert, stelt
het CAK de eigen bijdrage vast. Ook ontvangt de cliënt nu minder post van
het CAK omdat de hoogte van de eigen bijdrage niet meer verandert bij de
wekelijkse wisselingen.
Vraag 7
Klopt het dat de maatregel alleen geldt voor mensen die vallen onder de Wet
langdurige zorg (Wlz)?
Antwoord 7
Ja, dat klopt.
Vraag 8
Deelt u de mening dat het voor zorgaanbiedersaanbieders zo gemakkelijk
mogelijk moet zijn om deze deeltijdverblijfplekken aan te bieden, ongeacht
vanuit welk wettelijk regime deze aangeboden worden? Zo ja, bent u bereid
om samen met de VNG te bezien hoe eenzelfde stap ook gemaakt kan
worden voor de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo 2015)? Zo
nee, waarom niet?
Antwoord 8
Als deeltijdverblijf passend is bij de situatie van een cliënt, vind ik het van
belang dat er geen onnodige belemmeringen in de weg staan om dit
mogelijk te maken. Wettelijk gezien zijn er geen belemmeringen om
deeltijdverblijf aan te bieden vanuit de Wmo 2015. Ten tijde van het opstellen
van de maatregel heb ik contact gehad met de VNG. De VNG heeft na een
korte rondvraag onder gemeenten aangegeven dat er – voor zover bekend –
onder de Wmo 2015 nauwelijks deeltijdverblijfplekken zijn ingekocht. Ook zijn
er geen problemen met de eigen bijdrage die samenhangen met deeltijdverblijfplekken. Indien er problemen gaan spelen, dan ben ik bereid daarover in
overleg te treden met de VNG.
Vraag 9
Hoe verhouden de pilots logeerzorg zich tot deeltijdverblijf in de Wlz, wat per
1 januari 2020 mogelijk wordt gemaakt? Hoe is bij deeltijdverblijf in de Wlz
rekening gehouden met de organisatorische en financiële aspecten omtrent
bedden die niet altijd bezet zijn?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

3

Antwoord 9
Voor de relatie tussen de pilots logeerzorg en deeltijdverblijf verwijs ik u naar
het antwoord op vraag 4. Voor het jaar 2020 gelden in de Wlz voor deeltijdverblijf dezelfde tarieven als voor voltijdverblijf. De NZa zal in het najaar
nader onderzoek doen naar passende tarieven voor 2021. Hierbij wordt ook
gekeken naar de een hogere kans op incidentele leegstand bij deeltijdverblijf.
Vraag 10
Kunt u deze vragen beantwoorden voor het plenaire debat over het actieprogramma Langer Thuis?
Antwoord 10
Dat is helaas net niet gelukt, maar uit het debat is (terecht) duidelijk
geworden dat we over deze en andere onderwerpen ook de komende tijd van
gedachten zullen blijven wisselen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

4