College van Toezicht collectieve beheersorganisaties
Auteurs- en naburige rechten

Besluit van het College van Toezicht Auteursrechten uit hoofde van artikel 3 van het Besluit van 5
november 2007, houdende aanwijzing van de voorwerpen, bedoeld in artikel 16c van de
Auteurswet 1912, en tot vaststelling van nadere regels over de hoogte en de verschuldigdheid van
de vergoeding, bedoeld in artikel 16c van de Auteurswet 1912.

23 september 2008

Inleiding
Het College van Toezicht Auteursrechten (hierna “het College”) heeft eind 2005 gerapporteerd aan
de Minister van Justitie omtrent de mate waarin door Stichting de Thuiskopie (hierna “Thuiskopie”)
geïncasseerde gelden daadwerkelijk aan rechthebbende werden uitgekeerd. Begin 2007 heeft het
College, na Stichting de Thuiskopie te hebben gehoord, aan de Minister gerapporteerd omtrent de
stand van zaken van de onverdeelde gelden en de mate waarin Thuiskopie uitvoering heeft gegeven
aan de aanbevelingen van het College die zijn neergelegd in het rapport aan de Minister eind 2005.
De problemen die het College in dit verband heeft geconstateerd, heeft geleid tot een aantal
maatregelen bij Thuiskopie en de verdeelorganisaties om verbetering in de situatie te brengen.
Om een dergelijke ophoping van onverdeelde gelden in de toekomst te voorkomen en om een
gefaseerde restitutie mogelijk te maken van oude onverdeelde gelden, is op 5 november 2007 een
Algemene Maatregel van Bestuur getroffen: het Besluit van 5 november 2007, houdende aanwijzing
van de voorwerpen, bedoeld in artikel 16c van de Auteurswet 1912, en tot vaststelling van nadere
regels over de hoogte en de verschuldigdheid van de vergoeding, bedoeld in artikel 16c van de
Auteurswet 1912 (hierna “de Thuiskopie AMvB”).
De door Thuiskopie in overleg met het College getroffen maatregelen, de aangescherpte aanwijzing
aan STK alsmede de voornoemde AMvB hebben ertoe geleid dat de problemen die hebben geleid tot
de ophoping van gelden in het verleden bij Thuiskopie en de door haar ingeschakelde
verdeelorganisaties inmiddels zijn opgelost. Het enige onderdeel van de verdeelproblematiek dat nog
dient te worden verholpen, is de vraag hoe om te gaan met gelden die reeds langere tijd onverdeeld
zijn gebleven. Dit vraagstuk wordt geregeld in artikel 3 van de Thuiskopie AMvB.
Artikel 3 van de Thuiskopie AMvB leest als volgt:
1. Het totaal van de tot en met 31 december 2004 geïnde vergoedingen, bedoeld in artikel
16c van de Auteurswet 1912, vermeerderd met de daarover ontvangen rente en andere
baten, dat naar het oordeel van het College van Toezicht niet onder de rechthebbenden kan
worden verdeeld, wordt door de rechtspersoon, bedoeld in artikel 16d van de Auteurswet
1912, met ingang van 1 januari 2008 als zijnde niet verschuldigd jaarlijks voor telkens een

College van Toezicht collectieve beheersorganisaties
Auteurs- en naburige rechten

vierde in mindering gebracht op de door fabrikanten en importeurs, bedoeld in artikel 16c,
tweede lid, van de Auteurswet 1912, voor dat kalenderjaar verschuldigde vergoedingen.
2. Dit artikel is van overeenkomstige toepassing op vergoedingen voor het reproduceren van
beschermd materiaal, als bedoeld in artikel 10, onderdeel e, van de Wet op de naburige
rechten.
Blijkens de door de accountant van Thuiskopie en het College goedgekeurde cijfers van Thuiskopie
over 2007 was het totaal van de tot en met 31 december 2004 geïnde vergoedingen dat nog niet aan
rechthebbenden was verdeeld gelijk aan € 10.007.000. Van dit bedrag dient 804.000 Euro te worden
toegeschreven aan IRDA. Dit bedrag staat nog als onverdeeld in de Thuiskopiematrix van 2007 omdat
IRDA nog geen verantwoording over dit bedrag heeft afgelegd. Hierover loopt een juridische
procedure tussen STK en IRDA. 1
De oude onverdeelde gelden waarover het College dient te oordelen bedragen daarmee € 9.203.000
hetgeen 4,6 % is van het totaal tot en met 2004 door Thuiskopie geïncasseerde bedrag van circa 200
miljoen Euro. Deze getallen getuigen van het feit dat Thuiskopie een grote inspanning heeft verricht
om het grootste deel van de oude gelden alsnog in 2007 te verdelen. Het College dient met
betrekking tot dit resterende bedrag een oordeel te vellen over de mate waarin dit bedrag al dan niet
onder rechthebbenden kan worden verdeeld.
Wijze van beoordelen
Er zijn verschillende manieren waarop het College tot dit oordeel kan komen. De meest eenvoudige
wijze is door te concluderen dat gelden die per 31 december 2007 niet zijn verdeeld, klaarblijkelijk
ook niet kunnen worden verdeeld. Deze wijze van oordelen strookt in de ogen van het College echter
niet met de tekst van de Thuiskopie AMvB. Deze zienswijze van het College wordt a contrario
gesteund door artikel 2 lid 1 van de Thuiskopie AMvB:
Het totaal van de geïnde vergoedingen, bedoeld in artikel 16c van de Auteurswet 1912, dat
door de in artikel 16d van de Auteurswet 1912 bedoelde rechtspersoon niet in de drie
kalenderjaren volgend op het kalenderjaar van inning onder de rechthebbenden is verdeeld,
wordt in het daarop volgende kalenderjaar, vermeerderd met de daarover ontvangen rente
en andere baten, als zijnde niet verschuldigd in mindering gebracht op de door fabrikanten
en importeurs, bedoeld in artikel 16c, tweede lid, van de Auteurswet 1912, voor dat
kalenderjaar verschuldigde vergoedingen.
In artikel 2 is duidelijk gekozen voor een systeem waarbij gelden die feitelijk niet onder
rechthebbenden zijn verdeeld, in mindering worden gebracht op de toekomstige incasso. Artikel 3
spreek echter van gelden die naar het oordeel van het College niet onder rechthebbenden kunnen
1

Blijkens de wetsgeschiedenis bij de Thuiskopie AMvB worden gelden die zijn gereserveerd voor juridische
procedures niet geacht onverdeelbaar of onverdeeld te zijn.

College van Toezicht collectieve beheersorganisaties
Auteurs- en naburige rechten

worden verdeeld. Dit betekent dat het College een zekere mate van beoordelingsvrijheid heeft, hoe
de onverdeelde gelden dienen te worden geduid.
Bij haar oordeel dient het College rekening te houden met de belangen van alle betrokkenen. Zo
dient zij rekening te houden met de belangen van de rechthebbenden die uit hoofde van de
geldende repartitiereglementen aanspraak maken op een vergoeding en met de belangen van de
betalingsplichtigen die ervan uit mogen gaan dat hetgeen zij betalen, daadwerkelijk wordt
aangewend om aan de vergoedingsplicht van artikel 16c te voldoen.
Daarbij acht het College tevens relevant dat in de AMvB gekozen is voor een termijn van drie jaren na
incasso terwijl een aanzienlijk deel van de in het verleden geldende repartitiereglementen een
termijn van vijf jaren hanteren. Bovendien gold onder de oude repartitiereglementen dat de
verjaring zou aanvangen op het moment dat de verdeelorganisatie het geld van Thuiskopie had
ontvangen, terwijl onder de regeling van de Thuiskopie AMvB de verjaring aanvangt in het jaar dat
Thuiskopie de gelden incasseert bij de betalingsplichtigen. Hoewel het College meent dat drie jaren
na incasso door Thuiskopie voldoende zou moeten zijn om het proces van incasso en uitkering te
voltooien, meent het College – mede in aanmerking nemende de korte periode tussen de
totstandkoming van de AMvB (5 november 2007) en de datum dat deze moest worden
geïmplementeerd (31 december 2007) – dat het in zijn oordeel met deze verandering van de termijn
rekening moet houden. Dit volgt in de ogen van het College ook uit het beginsel van rechtszekerheid.
Ook zijn er bedragen die op deze periode betrekking hebben, ten aanzien waarvan pas enkele jaren
na incasso verdelingsovereenkomsten tot stand zijn gekomen met de betreffende
verdeelorganisaties (Norma en Sena). Deze bedragen zijn daarom pas in een later stadium door
Thuiskopie doorbetaald en met de verdeling kon pas later een begin worden gemaakt. Ook met deze
omstandigheid wordt rekening gehouden. Meer specifiek gaat het om de volgende bedragen:
-

De 264.000 Euro aan onverdeelde gelden over de jaren 2000 tot en met 2002 van Norma zijn
pas in 2006 aan Norma doorbetaald. Deze gelden werden tot die tijd gereserveerd in
verband met mogelijke na-claims met betrekking tot interactief gebruik. In 2006 is men in
overleg met Norma tot een verdeelsleutel voor deze gelden gekomen. Thuiskopie heeft
aangegeven dat deze bedragen in 2008 zullen zijn uitgekeerd.

-

Ten aanzien van de in totaal € 1.538.000 aan Norma en Sena gelden die betrekking hebben
op de incasso van 2003 en 2004 geldt dat hierover pas in 2004 overeenstemming is bereikt
over de verdeling. Met de repartitie is men derhalve pas in een later stadium begonnen.

Ten aanzien van de onverdeelde gelden van voor 2005 maakt het College derhalve een onderscheid
tussen gelden die in 2003 en 2004 zijn geïncasseerd en gelden die daarvoor zijn geïncasseerd. Ten
aanzien van gelden die voor 2003 zijn geïncasseerd, in totaal € 5.610.000, oordeelt het College dat
deze niet meer kunnen worden verdeeld. Het College is van mening dat vijf jaren – en in sommige

College van Toezicht collectieve beheersorganisaties
Auteurs- en naburige rechten

gevallen zelfs (aanzienlijk) langere termijnen – voldoende zouden moeten zijn geweest om
rechthebbenden op te sporen en tot verdeling over te gaan.
Uitgesplitst naar verdeelorganisatie, wordt dit bedrag als volgt verdeeld:
Sekam:

€ 3.181.000

Vevam:

€ 2.429.000

Naar het oordeel van het College zou het in de rede liggen dat de organisaties die verantwoordelijk
zijn voor de ophoping van deze gelden ook de organisaties zijn bij wie uiteindelijk de incasso zou
moeten worden gekort. Het zou in de ogen van het College niet redelijk zijn indien organisaties die
de gelden wel tijdig hebben gereparteerd, als gevolg van het handelen of nalaten van de hierboven
genoemde organisaties, minder inkomsten zouden ontvangen.
Ten aanzien van de gelden die in 2003 en 2004 zijn geïncasseerd geldt dat niet bij voorbaat vast te
stellen is welke gelden wel of niet onder rechthebbenden kunnen worden verdeeld. Dit zal in de
praktijk moeten blijken. Ten aanzien van deze categorie gelden geldt naar het oordeel van het
College dat die als onverdeelbaar moeten worden bestempeld als zij in 2008 niet daadwerkelijk aan
rechthebbenden zijn verdeeld.
Het betreft hier een bedrag van € 3.329.000 dat als volgt kan worden uitgesplitst:
Norma:

€ 1.311.000

Sekam:

€ 710.000

Stemra:

€ 445.000

Vevam:

€ 413.000

Sena:

€ 227.000

Lira:

€ 178.000

Visuelen:

€ 45.000

Ten aanzien van de oude gelden die in 2008 zijn of worden verdeeld dient een onderscheid te
worden gemaakt: gelden ten aanzien waarvan de rechthebbende daadwerkelijk worden gevonden
en gelden die, daar waar de rechthebbende kan niet worden gevonden, alsnog worden verdeeld
onder rechthebbenden die wel zijn gevonden (de zogenaamde narepartitie).
Ten aanzien van verdeelde gelden die tot de eerste categorie behoren zal het College deze als
verdeelbaar aanmerken. Ten aanzien van de laatste categorie oordeelt het College dat deze
onverdeelbaar zullen zijn gebleken in de zin van de Thuiskopie AMvB. Het aanmerken van dergelijke
gelden als verdeelbaar zou de ratio van de Thuiskopie AMvB ondermijnen, namelijk dat incasso

College van Toezicht collectieve beheersorganisaties
Auteurs- en naburige rechten

veronderstelt dat er repartitie plaatsvindt aan personen die met betrekking tot het geïncasseerde
rechthebbend zijn.
De regeling met betrekking tot de bedragen van 2003 en 2004 zal tevens gelden ten aanzien van de €
264.000 welke Norma nog heeft uit te keren met betrekking tot de incasso van 2000 tot en met 2002
(zie hierboven).
Ten slotte is er nog een bedrag van € 804.000 betaald aan IRDA. Dit bedrag staat nog als onverdeeld
in de Thuiskopiematrix van 2007 omdat IRDA nog geen verantwoording over dit bedrag heeft
afgelegd. Hierover loopt nog een juridische procedure tussen STK en Irda. In afwachting van de
uitkomst van deze procedure, neemt het College over dit bedrag nog geen besluit.
Toepassing
De toepassing van de bovenstaande wijze van beoordelen, leidt tot het volgende oordeel:
Het College constateert dat blijkens de Thuiskopiematrix 2007 een bedrag van € 5.610.000 voor 2003
is geïncasseerd maar niet verdeeld. Naar het oordeel van het College, kunnen deze gelden niet
worden verdeeld in de zin van artikel 3 van de Thuiskopie AMvB. Het College verzoekt Thuiskopie
niet later dan 31 oktober 2008 te informeren omtrent de over dit bedrag te ontvangen rente en
baten. Het bedrag van € 5.610.000 miljoen vermeerderd met de daarover ontvangen rente en baten
zal overeenkomstig artikel 3 van de Thuiskopie AMvB in mindering worden gebracht op de incasso.
Overige gelden
Ten aanzien van de € 3.329.000 aan gelden die in 2003 en 2004 zijn geïncasseerd en de € 264.000
Norma gelden die in 2000 tot en met 2002 zijn geïncasseerd, verzoekt het College Thuiskopie niet
later dan 29 februari 2009 de volgende informatie te verschaffen:
a. Welk bedrag van deze gelden is feitelijk per 31 december 2008 nog niet onder
rechthebbenden verdeeld.
b. Welk bedrag van deze gelden is per 31 december 2008 uitgekeerd aan rechthebbenden die
alsnog zijn gevonden.
c. Welk bedrag van deze gelden is per 31 december 2008 uitgekeerd door middel van een
narepartitie.
d. Het bedrag van ontvangen rente en baten over de som van de onder a. en c. bedoelde
bedragen.
De som van de onder a. c. en bedoelde en d bedoelde bedrag zal overeenkomstig de Thuiskopie
AMvB in mindering worden gebracht op de incasso.

College van Toezicht collectieve beheersorganisaties
Auteurs- en naburige rechten

Bezwaar
Tegen dit besluit kan binnen 6 weken na bekendmaking schriftelijke bezwaar worden gemaakt door
indiening van een bezwaarschrift bij het College van Toezicht Auteursrechten.
Het bezwaarschrift wordt ondertekend en bevat ten minste:
a. de naam en het adres van de indiener;
b. de dagtekening;
c. een omschrijving van het besluit waartegen het bezwaar of beroep is gericht;
d. de gronden van het bezwaar of beroep.