Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

26 150

Algemene Vergadering der Verenigde Naties

Nr. 180

BRIEF VAN DE MINISTERS VAN BUITENLANDSE ZAKEN EN VOOR
BUITENLANDSE HANDEL EN ONTWIKKELINGSSAMENWERKING
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 15 februari 2019
In 2018 was het Koninkrijk der Nederlanden (KNL) gekozen lid van de
Veiligheidsraad (hierna: Raad), als onderdeel van de gedeelde termijn met
Italië in 2017–2018. In oktober 2017 zette het kabinet in een brief aan uw
Kamer (Kamerstuk 26 150, nr. 168) de prioriteiten voor het lidmaatschap
uiteen. Het kabinet koos ervoor de inzet te richten op veiligheid voor
burgers, conflictpreventie en -beslechting en aandacht voor nieuwe
uitdagingen. Dit vertaalde zich in focus op de thema’s rechtvaardigheid en
gerechtigheid, conflictpreventie en aanpak van grondoorzaken (specifiek
klimaat- en water-gerelateerd), en verbetering van vredesoperaties.
Daarbij werd systematisch aandacht gevraagd voor onderwerpen die
geworteld zijn in onze recente geschiedenis, zoals mensenrechten, het
humanitair imperatief, bescherming van vrouwen in conflictsituaties en de
versterking van hun rol in conflictpreventie en -beslechting. Tegelijkertijd
kwam Nederland op voor zijn veiligheidsbelangen en voor de belangen
van onze bondgenoten (in onder meer kwesties als MH17, Skripal, de
OPCW-hack, Syrië). In de onderhavige brief blikt het kabinet terug op deze
inzet en de behaalde resultaten, in aanvulling op tussentijdse informatieverschaffing via de maandelijkse Kamerbrieven. Een samenvatting in
beeld en geluid is beschikbaar via deze link:
https://magazines.rijksoverheid.nl/bz/veiligheidsraad2018/2018/05/
resultaten.
Veiligheid voor burgers, wereldwijd
De inzet van het kabinet was om bij te dragen aan een Veiligheidsraad die
zorgt voor veiligheid en bescherming van burgers, overal ter wereld.
Binnen die brede agenda hebben we ons steeds ingespannen om een
bijdrage te leveren aan het voorkomen en stoppen van menselijk lijden.
Zo hebben we tijdens ons voorzitterschap achter de schermen succesvol
gelobbyd voor de totstandkoming van het bezoek van de Raad aan
Myanmar en Bangladesh, dat heeft plaatsgevonden in april 2018 en ertoe

kst-26150-180
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 26 150, nr. 180

1

heeft geleid dat de druk op de Myanmarese autoriteiten door de Raad
verder is opgevoerd. Het Koninkrijk heeft in lijn met de motie van de leden
Kuzu en Van den Hul (Kamerstuk 35 000 XVII, nr. 53) over de veilige
terugkeer van de Rohingya in VN-Veiligheidsraad verband herhaaldelijk
Myanmar opgeroepen om toegang te verlenen aan UNHCR/UNDP en aan
condities te voldoen om veilige, vrijwillige en duurzame terugkeer van
vluchtelingen mogelijk te maken. Ook heeft het Koninkrijk zich, conform
de motie van het lid Kuzu (Kamerstuk 22 054, nr. 290), ingezet voor een
internationaal wapenembargo tegen Myanmar. Dit is echter niet haalbaar
gebleken, vanwege gebrek aan draagvlak.
Conform de motie van het lid Ploumen c.s. om het rapport van de door de
VN Mensenrechtenraad ingestelde Fact Finding Mission voor Myanmar
(FFM) aan de orde te stellen in de VN-Veiligheidsraad, werd op 24 oktober
de Veiligheidsraad op Nederlands initiatief gebrieft door de voorzitter van
de FFM.
Zoals toegezegd in overleg met de Tweede Kamer was het conflict in
Jemen één van de prioriteiten. Het Koninkrijk heeft daartoe via effectieve
coalitievorming en samenwerking met partners steeds opgeroepen tot
bescherming van burgers, humanitaire toegang, de inbreng van vrouwen
in het vredesproces en gerechtigheid. Dit kreeg beslag in de Voorzitterschapsverklaring die op initiatief van KNL werd aangenomen onder
Nederlands voorzitterschap. In de nasleep van de blokkade van november
2017 werden de partijen daarin opgeroepen de havens open te houden en
humanitaire en commerciële toegang te faciliteren. Voorts hebben we in
de Raad opgeroepen te stoppen met het leveren van wapens aan de
partijen bij het conflict (conform de gewijzigde motie van het lid
Sjoerdsma c.s. van 15 november 2018, Kamerstuk 21 501, nr. 1929), doch
hiervoor was geen steun. Door gebruik van het early warning mechanisme uit de door KNL geïnitieerde resolutie over conflict en honger was
de Raad in staat om partijen onder druk te zetten en de hongersnood te
bestrijden. KNL en gelijkgezinde partners hebben steeds aangedrongen
op een gezaghebbend besluit van de Raad. Toen de VN-gezant erin
slaagde de partijen aan tafel te krijgen in Stockholm en hen te bewegen
tot het overeenkomen van een wapenstilstand voor Hodeida, kon de Raad
aan het einde van ons lidmaatschap het Stockholmakkoord bekrachtigen
met resolutie 2451, de eerste inhoudelijke Jemenresolutie in meer dan 3,5
jaar.
In Syrië is de Raad slechts minimaal in staat gebleken verlichting te
brengen voor burgers. De resolutie 2449 die het voortzetten van crossborder humanitaire hulp mogelijk maakt werd aangenomen in aanwezigheid van Minister Blok, en vormde het hoogst haalbare sluitstuk voor
2018. Rusland gebruikte in maart 2018 voor de 12e keer zijn veto over
Syrië, toen een resolutie voorlag om gebruik van chemische wapens in
Syrië te onderzoeken.
Met steun van KNL nam de Veiligheidsraad op 13 juli een internationaal
wapenembargo aan tegen Zuid-Sudan. Ook werden VN-sancties
aangenomen tegen individuen die het vredesproces tegenwerkten.
Internationale en regionale druk leidde in september tot ondertekening
van een hernieuwd vredesakkoord.
Om burgers meer centraal te zetten en onder het motto «niet spreken
over, maar met mensen», heeft KNL bovendien een recordaantal
vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld uit conflictgebieden in New York uitgenodigd om de Raad te briefen. Het merendeel
daarvan was vrouw. Op internationale Vrouwendag, 8 maart 2018,
bestond de Raad voor het eerst in de geschiedenis uit een meerderheid

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 26 150, nr. 180

2

van vrouwen. Onder Voorzitterschap van KNL werd op die dag het
mandaat van de VN-missie in Afghanistan hernieuwd, met een resolutie
van Nederlandse hand die nadruk legt op het belang van de inbreng van
vrouwen bij het vredesproces.
Als penvoerder op het Afghanistan-dossier heeft KNL doorlopend
initiatief genomen om de Raad zich uit te laten spreken over ontwikkelingen in Afghanistan, onder andere met betrekking tot het starten van
een vredesproces, de veiligheidssituatie, het belang van de Resolute
Support Missie (van de NAVO) voor de veiligheid, verkiezingen en de
Afghaanse hervormingsagenda. Door het waarborgen van de eenheid
onder Raadsleden was de Raad in staat om op belangrijke momenten
sturing te geven ter ondersteuning van Afghanistan.
Minister-President Rutte heeft tijdens een zitting onder leiding van de
Amerikaanse president Trump op 26 september 2018 gepleit voor
voortzetting van de rules based order en constructieve multilaterale
samenwerking, behoud van de nucleaire deal met Iran, en het voorkomen
dat het gebruik van chemische wapens, zoals in Syrië en Salisbury,
ongestraft blijft. Bij die gelegenheid onderstreepte KNL ook het belang
van wapenbeheersing.
Minister Blok heeft tijdens een zitting onder leiding van Secretary of State
Pompeo op 27 september 2018 het belang van eenheid in de Raad in de
druk op Noord-Korea, in de uitvoering van de sancties tegen het land, en
in de steun voor het diplomatieke proces onderstreept.
Als voorzitter van het sanctiecomité voor Noord-Korea heeft het
Koninkrijk de impact van sancties vergroot door sanctie-ontduiking tegen
te gaan, het diplomatieke proces te faciliteren en negatieve humanitaire
consequenties in te perken.
Als Facilitator van het 2231/Iran-format heeft het Koninkrijk zich gericht op
volledige implementatie van resolutie 2231, de resolutie die de nucleaire
deal met Iran bekrachtigt. Hierbij werd hecht samengewerkt met de
Europese Unie en de Europese leden van de Veiligheidsraad. Het
Koninkrijk heeft ook zijn grote zorg uitgesproken over het ballistische
programma van Iran.
De Raad bood ook een platform om de (mislukte) hack van de Russische
Militaire Inlichtingendienst (GRU) bij de OPCW in Den Haag aan de orde te
stellen.
Voorkomen en genezen
Het KNL streeft naar een Veiligheidsraad die niet alleen conflicten en
oorlogen effectief aanpakt met onder meer goed uitgeruste vredesmissies, maar deze ook helpt voorkomen door de grondoorzaken aan te
pakken. Eerder zien, sneller handelen en beter oplossen. Zo heeft de inzet
van KNL ertoe geleid dat de Raad de ontwikkelingen in Burundi is blijven
volgen en is aandacht gevraagd voor de situatie in Kameroen.
Grondoorzaken
Het Koninkrijk heeft consequent aandacht gevraagd voor preventie en het
aanpakken van de grondoorzaken van conflicten zoals onderontwikkeling,
systematische mensenrechtenschendingen, uitsluiting, falende rechtsstatelijke instituties, voedsel- en wateronzekerheid, klimaatverandering,
onvoldoende toekomstperspectieven voor jongeren en hate speech. Een
belangrijk resultaat van onze inzet vormt de unanieme aanname van de
resolutie over Conflict en Honger, na een debat over het onderwerp

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 26 150, nr. 180

3

onder leiding van Minister Kaag tijdens ons Voorzitterschap. De resolutie
biedt humanitaire organisaties de mogelijkheid om de Raad in een vroeg
stadium te informeren over dreigende hongersnood en uithongering als
oorlogswapen strafbaar stelt, voor het eerst ook in interne conflicten.
Dankzij deze resolutie luidde de VN op 6 juli de noodklok bij leden van de
Veiligheidsraad over de situatie in Zuid-Sudan, waar KNL opvolging aan
gaf door middel van verschillende besprekingen in de Veiligheidsraad en
op de Nederlandse Vertegenwoordiging.
Rechtvaardigheid en gerechtigheid
KNL heeft bij landensituaties waar het van toepassing was aangedrongen
op respect voor de rule of law/accountability en mensenrechten. Waar
relevant heeft het Koninkrijk opgeroepen tot doorverwijzing van een
situatie naar het ICC, zoals bij Myanmar en Syrië.
Een concreet resultaat op het gebied van gerechtigheid en de berechting
en vervolging van ISIS-strijders is onder meer de versterking van het
mandaat van de missie in Irak om te assisteren bij onderzoek naar
misdaden door ISIS-strijders, aangevuld met een bijdrage van 500.000
euro aan het United Nations Investigative Team for Accountability of
Da’esh. Het Koninkrijk heeft ook meerdere malen de Raad opgeroepen de
genocide tegen de Yezidi te erkennen (conform de motie van het lid
Voordewind met Kamerstuk 32 623, nr. 193 van 15 februari 2018 alsmede
de motie van het lid Van Helvert met Kamerstuk 34 775 V, nr. 20 van
15 november 2017). Hiervoor is helaas nog geen draagvlak, maar
Nederland zal dit aan de orde blijven stellen.
Daarnaast heeft inzet van het Koninkrijk geleid tot betere mogelijkheden
om plegers van seksueel geweld aan te pakken door middel van
sancties in Zuid-Sudan, Libië en Somalië. Deze inzet werd ondersteund
door een financiële bijdrage aan het kantoor van SRSG Patten en het
verbeteren van de rapportages over seksueel geweld in conflictsituaties
door middel van een door Nederland gefinancierde training. Ten slotte
heeft Minister Blok, in lijn met het regeerakkoord, op 29 mei in de Raad
een oproep gedaan tot medewerking van alle landen, inclusief Rusland,
aan waarheidsvinding en gerechtigheid omtrent het neerhalen van MH17.
Deze oproep kon op brede steun rekenen, en vormde een opmaat tot
herbevestiging van resolutie 2166 door de Raad in een Voorzitterschapsverklaring.
Verbetering van vredesoperaties
Het Koninkrijk is het afgelopen jaar kartrekker geweest van diverse
initiatieven voor de verbetering van vredesoperaties, o.a. door een Open
Debat in maart onder leiding van MP Rutte. SGVN Guterres heeft dit debat
benut om zijn actieplan voor vredesoperaties (Action for Peacekeeping) te
lanceren. In september werd via een Politieke Verklaring door 151
lidstaten steun uitgesproken voor het actieplan voor de verbetering van
vredesoperaties. KNL had de leiding in de kerngroep (G10) die hier actief
aan heeft bijgedragen. De door ons Koninkrijk geïnitieerde en unaniem
aangenomen resolutie over versterking van de rechtstaat-component in
vredesmissies draagt bij aan de implementatie van het actieplan.
Daarnaast heeft het Koninkrijk het initiatief genomen tot een Voorzitterschapsverklaring, waarin de Raad onder meer onderstreept dat missies
moeten kunnen beschikken over adequate middelen om hun taken te
kunnen uitvoeren. In concrete zin heeft het KNL trainingen en seminars
georganiseerd om tot verbetering te komen van de kennis en capaciteit
voor bescherming van burgers, gender, toepassing van peacekeeping

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 26 150, nr. 180

4

intelligence en analyse in vredesmissies en een beter bewustzijn van
bermbommen, mijnen en explosieven in missiegebieden.
Onze inzet bij besprekingen in de Raad over vredesmissies resulteerde in
concrete verbeteringen in mandaten op het gebied van geïntegreerd
werken en de afstemming tussen taken en middelen. Dit heeft onder
ander geleid tot verbetering van de medische evacuatie (MEDEVAC)-keten
binnen vredesoperaties, effectievere bescherming van burgers en
aandacht voor het betrekken van vrouwen en verzekeren van hun invloed
op het politieke proces. Voor wat betreft de VN-missie in Mali
(MINUSMA), waaraan KNL tot 1 mei 2019 een militaire bijdrage levert,
heeft KNL in 2018 ervoor gezorgd dat de missie nadrukkelijker aandacht
dient te hebben voor mensenhandel en -smokkel. Ook is dankzij KNL het
mandaat op het gebied van de geïntegreerde benadering, gerechtigheid
en mensenrechten aangescherpt.
Een VN die vooruit ziet
Het Koninkrijk had zich ten doel gesteld te werken aan een VN die
vooruitziet en klaar is voor de uitdagingen van de 21e eeuw.
Klimaat en water
Speciale aandacht is uitgegaan naar klimaat- en watergerelateerde
veiligheidsrisico’s, met als resultaat dat mede door inzet van het
Koninkrijk door de Veiligheidsraad de negatieve effecten van klimaatverandering op de veiligheid in West-Afrika, de Sahel, Centraal-Afrika,
Soedan en Somalië erkend zijn in verschillende van zijn producten, met
inbegrip van mandaten van vredesmissies. Bovendien heeft het kabinet
expertise uit Nederlandse kennisinstituten en bedrijfsleven beschikbaar
gesteld aan de VN, om eerder te kunnen identificeren waar en wanneer
waterschaarste en klimaatverandering de stabiliteit bedreigt, en tot actie
te kunnen overgaan. KNL trad op dit thema nadrukkelijk als Koninkrijk
op. Minister-President Rhuggenaath van Curaçao sprak namens het
Koninkrijk tijdens het debat in de Veiligheidsraad over klimaat en
veiligheid op 11 juli jl., waarbij hij specifiek de bedreigingen voor Small
Island Developing States (SIDS) benoemde.
Ook op andere dossiers werd nauw opgetrokken met de andere landen uit
het Koninkrijk. Zo sprak Minister-President Wever-Croes van Aruba
namens het Koninkrijk tijdens het Open Debat over kinderen in gewapend
conflict op 9 juli 2018. Minister-President Romeo-Marlin van Sint-Maarten
sprak op 6 september jl. tijdens de briefing over de missie in Haïti. Door
de unieke constellatie van het Koninkrijk was zo het Caribisch perspectief
en dat van Small Island Developing States over de gehele agenda van de
Raad goed vertegenwoordigd.
Migratie
Op initiatief van KNL zijn VN-sancties opgelegd tegen zes mensenhandelaren actief in Libië. Dit was de eerste keer dat VN-sancties werden ingezet
tegen leiders van gewelddadige netwerken verantwoordelijk voor
mensenhandel- en smokkel. Dit initiatief is onderdeel van de inzet ter
bevordering van accountability, gerechtigheid en mensenrechten en sluit
aan op de inzet tegen mensenhandel zoals opgenomen in het Rijksbrede
programma «Samen tegen Mensenhandel» en de geïntegreerde migratieagenda waarin gestreefd wordt naar het verbeteren van de situatie in
landen van transit.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 26 150, nr. 180

5

Terrorisme
Ook op het gebied van contraterrorisme heeft het Koninkrijk concrete
resultaten geboekt, en ambitieus uitvoering gegeven aan de agenda van
de Raad op dit gebied. Een concreet resultaat is de overdracht van het
eigen Travel Information Portal (TRIP) aan de VN ten behoeve van
capaciteitsopbouw in derde landen. Met TRIP kunnen passagiersgegevens
(Passenger Name Records of PNR) worden geanalyseerd op ongewenste
reisbewegingen van bijvoorbeeld terroristen. Met deze overdracht heeft
het Koninkrijk een belangrijke bijdrage geleverd aan de wereldwijde
implementatie van resolutie 2396 (2017) over de aanpak van terugkerende
en doorreizende buitenlandse strijders, die het gebruik van PNR verplicht
stelt. Het Koninkrijk heeft de relaties tussen georganiseerde misdaad en
terrorisme, en tussen preventie van gewelddadig extremisme en
ontwikkelingssamenwerking met twee expertbijeenkomsten actief op de
agenda van de Raad geplaatst. Tot slot heeft het Koninkrijk als lid van het
ISIS/Al Qaeda-sanctiecomité in 2018 bijgedragen aan de plaatsing van 10
individuen en 3 entiteiten op de ISIS/Al Qaeda-sanctielijst.
Sustainable Development Goals
Een belangrijk onderdeel van onze gezamenlijke agenda voor de toekomst
vormen de Duurzame Ontwikkelingsdoelen. KNL ziet de implementatie
van deze doelen als de beste manier om conflicten in de toekomst te
voorkomen, zoals Minister Kaag benadrukte tijdens het high-level debat in
december over de link tussen conflict en ontwikkeling. De inzet op onder
andere de rol van vrouwen in vredesprocessen (SDG 5), water (SDG 6),
klimaat (SDG 13), ongelijkheid (SDG 10) en vrede, rechtsorde en sterke
instituties (SDG 16) vormde de basis van veel van onze inbreng in de
Veiligheidsraad.
VN-hervormingen: transparantie en effectiviteit
Mede tegen de achtergrond van de discussie over VN-hervormingen in de
Algemene Vergadering van de VN en de hervormingen die de SecretarisGeneraal van de VN heeft ingezet, heeft KNL ernaar gestreefd de
transparantie en inclusiviteit van de Veiligheidsraad te vergroten. Het
grote aantal briefers vanuit het maatschappelijk middenveld, dat KNL
uitnodigde of faciliteerde, heeft geleid tot een nieuwe dynamiek in de
Raad. Zo briefte op initiatief van het Koninkrijk voor het eerst een
Afghaanse jongerenvertegenwoordiger de Raad, hiermee het belang van
jongerenparticipatie op alle niveaus onderstrepend. Bovendien heeft KNL
met grote regelmaat niet-leden van de Raad bijgepraat over ontwikkelingen in de Veiligheidsraad. Het Koninkrijk heeft NGO’s gesteund die het
werk van de Raad analyseren, bevorderen en uitdragen. Tot slot
probeerde KNL het werk van de VN-instellingen in New York en Geneve
beter op elkaar aan te laten sluiten. Zo vond onder KNL voorzitterschap
een zwaarbevochten informele briefing plaats over mensenrechten in
Syrië door Hoge Commissaris voor de Mensenrechten Zeid.
Ook richting binnenlands publiek is de grootst mogelijke transparantie
betracht. Naast de maandelijkse contacten met uw Kamer is het lidmaatschap verrijkt met gestructureerde contacten met het maatschappelijk
middenveld, academia en denktanks. Op scholen en universiteiten werd
met grote regelmaat toelichting gegeven over de Nederlandse inzet. De
grote publieke belangstelling voor het lidmaatschap toont betrokkenheid
van de Nederlanders bij de VN en het mutlilateralisme. Via reguliere
briefings, interviews, statements en achtergrondgesprekken met
Nederlandse en internationale media evenals interactieve communicatie
op zowel Twitter, Facebook als de PV-website, is veel informatie gedeeld,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 26 150, nr. 180

6

waardoor het bredere publiek op de hoogte werd gehouden van de
ontwikkelingen in de Raad.
Europeanisering en samenwerking met regionale organisaties
Europese Unie
De unieke situatie waarin Italië en het Koninkrijk een zetel in de Veiligheidsraad deelden, maar ook het feit dat er in 2018 maar liefst 5 EU-leden
in de Raad zaten, heeft KNL in staat gesteld meer dan voorheen een
Europese invulling te geven aan de zetel. De samenwerking met Italië
heeft gestalte gekregen in het over en weer detacheren van diplomaten en
in informatie-uitwisseling over en samenwerking op gedeelde prioritaire
thema’s. KNL heeft de Europese samenwerking verder vormgegeven door
in het kernteam in Den Haag en New York detacheringen vanuit Italië en
België, maar ook vanuit de EU-instellingen (EDEO) op te nemen. KNL nam
bovendien het initiatief om regelmatig contact te hebben met Polen en
Zweden over de agenda van de Raad, om waar mogelijk samen op te
kunnen trekken.
In New York hebben de Europese leden van de Raad voor het eerst
veelvuldig samen de pers toegesproken, om de Europese visie op de
onderwerpen op de agenda van de Raad te laten horen. Voorafgaand aan
het door Minister-President Rutte voorgezeten Open Debat over vredesoperaties in maart, heeft KNL in Brussel overleg gevoerd met andere
Europese lidstaten en EDEO om die input mee te nemen in de voorbereiding van het debat.
Een specifieke inspanning heeft KNL gedaan om gebruik van het
sanctiemechanisme te verbeteren, door betere aansluiting en omzetting
van sancties van de Veiligheidsraad naar EU-sancties. Ook bij het
informeren van derde landen over implementatie van sancties werkte KNL
nauw samen met Europese partners en instituties.
De Europese samenwerking mondde in december uit in een door
Nederland georganiseerde ‘overdrachtsbijeenkomst’ in het Vredespaleis,
met huidige en inkomende Europese leden, om een gezamenlijke visie te
ontwikkelen op de meest relevante onderwerpen op de agenda. Tijdens
deze bijeenkomst presenteerden Nederland, Zweden en Polen een aantal
gezamenlijk opgestelde aanbevelingen en geleerde lessen over Europese
samenwerking in de Raad aan de nieuwe Europese leden. Door deze
samenwerking kan de impact van ons Veiligheidsraadlidmaatschap in
2018 worden vergroot en voortgezet, conform de Eerste Kamermotie van
het lid De Graaf c.s. van 1 november 2016 (Kamerstuk 34 550, D).
Afrikaanse Unie
De relatie van de VN met de Afrikaanse Unie stond in 2018 veelvuldig op
de agenda van de Veiligheidsraad. Het Koninkrijk heeft zich gedurende het
jaar actief uitgesproken voor nauwere samenwerking tussen de VN en de
AU. Tijdens het Open Debat over vredesmissies in maart nodigde KNL
dan ook, naast de Secretaris-Generaal van de VN, de Voorzitter van de
Afrikaanse Unie Commissie, Moussa Faki, uit als briefer.
Tot slot
De Veiligheidsraad heeft in 1945 van de leden van de Verenigde Naties de
primaire verantwoordelijkheid gekregen voor de handhaving van de
internationale vrede en veiligheid. De verhouding tussen de permanente

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 26 150, nr. 180

7

leden van de Raad is van grote invloed op vrijwel alle besluitvorming door
de Raad.
Ontegenzeggelijk bemoeilijkt de huidige dynamiek in de Raad, waarin
deze verhoudingen vaak op scherp staan, de besluitvorming, vooral op
dossiers en in landensituaties waar de permanente leden hun invloedssfeer sterker doen gelden. Op een enkel dossier leidde met name de
opstelling van de Russische Federatie tot harde confrontatie tussen de VS,
VK, KNL en gelijkgezinden (de Skripal-zaak) of tot een patstelling (Syrië);
ook op andere dossiers werd de voortgang bemoeilijkt.
Gekozen leden hebben weliswaar geen veto, maar kunnen in veel
gevallen de besluitvorming wezenlijk beïnvloeden. Tijdens het Voorzitterschap en door middel van een penvoerderschap is die beïnvloedingsmogelijkheid groter. Factoren als een voortdurend actuele informatiepositie,
kennis van inhoud en processen, intensieve diplomatie achter de
schermen, optrekken in Koninkrijksverband, creatieve denkkracht en de
kwaliteit en inzet van onze vertegenwoordigers in de Raad dragen bij aan
de impact die een gekozen lid kan hebben. Naar de mening van het
kabinet is het Koninkrijk het afgelopen jaar, door de professionele inzet
van diplomaten in New York en Den Haag en zeker ook het postennet, in
staat geweest een aanzienlijk, positief, stempel te drukken op de besluitvorming in de Raad.
Nu we niet langer lid zijn van de Raad beoogt het kabinet de geleverde
inzet op andere manieren voort te zetten. Binnen de Raad zal, door nauw
overleg met en overdracht aan nieuwe (EU-) leden, een deel van onze
legacy geborgd kunnen worden. Maar ook buiten de Raad zullen we inzet
op onze prioriteiten voortzetten, als onderdeel van het buitenlands beleid
zoals dat ook tijdens ons lidmaatschap richtinggevend was. Verder
vooruitblikkend, en passend bij onze ambitie, kandideert het Koninkrijk
zich voor een nieuwe zetel in de Veiligheidsraad in de periode 2033–2034.
De Minister van Buitenlandse Zaken,
S.A. Blok
De Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking,
S.A.M. Kaag

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 26 150, nr. 180

8