2014D26369

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Binnen de algemene commissie voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking bestond bij drie fracties de behoefte de Minister voor
Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking enkele vragen en
opmerkingen voor te leggen inzake de Raad Buitenlandse Zaken/
Ontwikkelingssamenwerking van 14 en 15 juli 2014. Voor dit schriftelijk
overleg zijn de volgende brieven van de Minister geagendeerd:
– Geannoteerde agenda van de Raad Buitenlandse Zaken/
Ontwikkelingssamenwerking d.d. 14 en 14 juli 2014;
– Verslag van de Raad Buitenlandse Zaken/Ontwikkelingssamenwerking
van 19 mei 2014 (21 501-04-160);
– Fiche: Mededeling rol van de private sector in ontwikkeling
(22 112-1870)
De voorzitter van de commissie
De Roon
De griffier van de commissie
Van Toor

nds-tk-2014D26369

1

Algemeen
De leden van de PvdA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de geannoteerde agenda voor de informele Raad Buitenlandse
Zaken/Ontwikkelingssamenwerking van 14 en 15 juli ten aanzien van het
post-2015 proces, de mededeling over de rol van de private sector in
ontwikkeling, de EU-aanpak ten aanzien van migratie en ontwikkeling en
de mededeling over betere voeding voor moeders en kinderen.
De leden van de SP-fractie hebben kennis genomen van de geannoteerde
agenda Raad Buitenlandse Zaken Ontwikkelingssamenwerking en de
bijbehorende stukken. De leden hebben daarover enkele vragen en
opmerkingen.
Post-2015 agenda
De leden van de VVD-fractie merken op dat er al lange tijd gesproken
wordt over de post-2015 agenda. Kan de Minister aangeven wanneer wij
de inzet hierop vanuit Europa kunnen verwachten? De Minister schrijft dat
in lijn met de Nederlandse visie het uitbannen van armoede en bevorderen van duurzame ontwikkeling centraal staat. De Minister geeft in de
geannoteerde agenda aan dat zij zich voor een leidende rol van het Global
Partnership for Effective Development Cooperation (GPEDC) in de
uitvoering van de post-2015 agenda wil inzetten en daarbij vooral
aandacht wil leggen op een duurzaamheidsagenda op het gebied van
voedsel, water en energie. Gaat de Minister bij de uitvoering van haar
ontwikkelingsagenda alle activiteiten voortaan toetsen aan milieu- en
klimaateffecten?
Opnieuw willen de leden van de VVD-fractie graag van de Minister horen
hoe het staat met de onderlinge coördinatie van de Europese hulp en hulp
die door individuele landen gegeven wordt. Er wordt al een aantal jaren
over coördinatie gesproken. Is het inmiddels duidelijk bij wie de coördinatie van de hulp zal liggen en gaan de donerende landen ook akkoord
om gecoördineerd te worden?
De leden van de PvdA-fractie waarderen de inzet van de Minister, met
name het pleidooi voor de solide plaats van Seksuele en Reproductieve
Gezondheid en Rechten (SRGR) en gelijke kansen voor vrouwen in de
post-2015 agenda. Aangezien binnen de post-2015 agenda ontwikkelingsen duurzaamheidsdoelstellingen zullen samenkomen zouden de leden van
de PvdA-fractie graag willen weten hoe coherentie van beleid een plek zal
krijgen binnen dit proces?
De leden van de SP-fractie lezen in de geannoteerde agenda dat de
gestelde prioriteiten in de mededeling «Een waardig leven voor iedereen:
van visie tot collectieve actie» nauw overeenkomen met de Nederlandse
inzet. De Minister bespreekt een aantal prioritaire gebieden die in de
mededeling genoemd worden, maar gaat op een aantal thema’s, die wel
centraal staan in het kabinetsbeleid, niet in, waaronder het terugdringen
van ongelijkheid en het streven naar mondiale werkgelegenheid. Wat is
het standpunt van de Minister ten aanzien van de potentiële doelstellingen op het gebied van ongelijkheid en mondiale werkgelegenheid? Kan
de Minister tevens aangeven wat haar inzet is op het speerpunt veiligheid
en rechtsorde in het kader van het post-2015 proces? Is de Minister bereid
zich in te spannen voor het bespreken van deze belangrijke onderwerpen
tijdens de RBZ OS?

2

De Minister hecht waarde aan het realiseren van een minimumniveau van
sociale rechten via de post-2015 agenda. Tegelijkertijd wordt er niet
expliciet naar deze doelstelling verwezen in de geannoteerde agenda. Kan
de Minister aangeven welke rol Nederland zal spelen tijdens de RBZ OS
wat betreft het agenderen van sociale rechten?
Kan de Minister aangeven op welke wijze Nederland zich als co-voorzitter
in zal blijven zetten voor een relevante rol van het GPEDC in de uitvoering
van de post-2015 agenda? Wanneer is deze inzet geslaagd, zo vragen de
leden van de SP-fractie?
Private sector
De private sector is volgens de leden van de VVD-fractie de motor van
ontwikkeling. In lage- en middeninkomenslanden zorgt de private sector
voor 90% van de werkgelegenheid. Banen zorgen voor inkomsten en wie
zijn eigen geld verdiend kan zijn leven in eigen hand nemen. Ook de
Nederlandse bewindvoerder bij de Wereldbank, Frank Heemskerk, heeft
aangegeven dat banen van groot belang zijn voor ontwikkeling. Daarbij
heeft hij aangegeven dat dit een mooie wisselwerking is tussen ontwikkeling in lage- en middeninkomenslanden en promotie van het eigen
bedrijfsleven. Kan de Minister aangeven welke kansen zij ziet voor het
Nederlandse bedrijfsleven om aan te haken bij deze ontwikkelingen?
De Minister geeft aan dat Nederland nauw betrokken is geweest bij de
totstandkoming van de mededeling over private sectorontwikkeling. Kan
de Minister aangeven welke onderdelen uit de mededeling door
Nederland zijn aangedragen? Ook bij de private sectorontwikkeling komt
weer het punt naar voren dat een goede samenwerking en taakverdeling
tussen de EU en de individuele lidstaten van belang is. Kan de Minister
aangeven wie deze coördinatie op zich zal nemen? De leden van de
VVD-fractie zijn van mening dat een goede coördinatie van groot belang is
en dat het niet de bedoeling is dat 28 landen de kar trekken.
De Minister geeft aan dat de mededeling over de rol van de private sector
in ontwikkeling door het kabinet wordt verwelkomd en dat Nederland
nauw betrokken was bij de totstandkoming van deze mededeling, waarin
de belangrijke rol van de private sector bij het behalen van ontwikkelingsdoelen wordt benadrukt. De leden van de PvdA-fractie waarderen deze
aanpak en in het bijzonder de speciale aandacht voor kwetsbare groepen
in deze mededeling. Bij een grotere rol voor de private sector moeten ook
onderwerpen zoals duurzaamheid en fatsoenlijk werk benadrukt blijven
worden. Daarom vragen de leden van de PvdA-fractie de Minister om bij
deze informele RBZ aandacht te vragen voor inclusieve groei en
coherentie van beleid. Daarnaast vragen zij om een benadering die vraag
gestuurd is vanuit de partnerlanden en voor een meting van de impact
van deze aanpak op armoedebestrijding.
De leden van de SP-fractie lezen dat Nederland nauw betrokken is
geweest bij de totstandkoming van de mededeling over de rol van de
private sector in ontwikkeling. De leden zijn positief over het feit dat er in
deze mededeling speciale aandacht uitgaat naar kwetsbare groepen. Kan
de Minister aangeven in hoeverre zij haar eigen beleid geslaagd acht als
het gaat om het betrekken van kwetsbare groepen in het private sectorbeleid en het monitoren van de resultaten van private sector ontwikkeling? Welke uitdagingen ziet de Minister op dit vlak?

3

Kan de Minister aangeven wat zij hoopt te bereiken met informeren van
de lidstaten over de werking van het Dutch Good Growth Fund (DGGF)? Is
zij van mening dat een model als het DGGF ook op Europees niveau
gerealiseerd zou kunnen worden, en acht zij dit wenselijk?
De leden van de fractie van de SP lezen in het BNC-fiche over de rol van
de private sector in ontwikkeling dat de EU een leidende rol speelt bij de
verdere ontwikkeling van blending, en daarbij inhoudelijk gesteund wordt
door Nederland. Waaruit bestaat deze inhoudelijke ondersteuning? Welke
instellingen zijn daarbij betrokken, en in hoeverre vindt er in dit proces
ook dialoog plaats met het maatschappelijk middenveld?
Onlangs publiceerde de Inspectiedienst van het Ministerie (IOB) een
kritische evaluatie (Op zoek naar focus en effectiviteit) over de resultaten
en resultaatmeting van private sector ontwikkeling. Daaruit bleek onder
meer dat er bij de geëvalueerde projecten onvoldoende aandacht zou zijn
geweest impact op economische groei en de vermindering van armoede,
en dat de beschikbare middelen lang niet altijd terecht kwamen bij de
landen die ze het hardste nodig hadden. Ook bracht de suboptimale
uitvoering van de programma’s het risico van marktverstoring en
overbodige aanwending van publieke middelen met zich mee. De leden
van de SP-fractie vragen welke lessen de Minister trekt uit dit rapport, en
of zij bereid is om deze lessen te betrekken bij de bespreking van de
Europese inzet op het gebied private sector ontwikkeling?
Migratie en ontwikkeling
Tijdens deze RBZ wordt er gesproken over migratie en ontwikkeling. De
Minister geeft aan dat de inzet van OS-middelen niet losgezien kan
worden van samenwerking bij terugkeer en dat een goede dialoog met de
oorsprongslanden hiervoor essentieel is. De leden van de VVD-fractie
vinden dit niet ver genoeg gaan. Een goede dialoog is niet voldoende. Het
is van belang dat er duidelijke en concrete afspraken gemaakt worden
tussen de ontvangende landen en de Europese Unie. Indien er niet wordt
meegewerkt aan het terugnemen van (uitgeprocedeerde) migranten
vanuit een van de EU-landen moet volgens de leden van de VVD-fractie de
OS-relatie worden teruggeschroefd en uiteindelijk beëindigd.
De leden van de PvdA-fractie willen ook graag wijzen op de noodzaak van
een integrale agenda voor de vluchtelingencrisis. Deze agenda moet niet
stoppen bij de opvang van vluchtelingen, strengere grenscontroles of een
beter preventiebeleid. De leden van de PvdA-fractie zien de conclusie van
de JBZ-Raad van 5 en 6 juni jongstleden dat er een gezamenlijke JBZ-, BZen OS-Raad moet worden georganiseerd als een goede stap voorwaarts.
Zij delen ook de mening van de Hoge Commissaris voor de vluchtelingen
António Guterres dat de oplossing voor de vluchtelingencrisis is gelegen
in het maken van een eind aan de politieke, sociale en economische crisis
in de landen van herkomst. Dit vraagt des te meer om een veel meer
geïntegreerde aanpak en ook om samenwerking met de landen van
herkomst. Echter, het gezamenlijke overleg tussen de verschillende Raden
zien de leden van de PvdA-fractie als een goede maar ook een eerste stap.
Er zullen nog vele stappen moeten volgen. En daarom vragen zij de
Minister om namens het kabinet de noodzaak van een gezamenlijke en
geïntegreerde aanpak binnen het Europees asiel- en migratiebeleid te
benadrukken tijdens de informele Raad en zij vragen het kabinet om het
voortouw te nemen voor de beoogde gezamenlijke raadsvergadering van
bewindspersonen voor asiel en migratie, buitenlandse zaken en
ontwikkelingssamenwerking.

4

De leden van de fractie van de SP lezen dat het kabinet de mening deelt
dat het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid zo ingericht dient te worden
dat de stabiliteit in de landen van oorsprong bevorderd wordt, om
additionele vluchtelingen en ontheemden te voorkomen. Daarbij houdt
het kabinet oog voor wat er vanuit Europese ontwikkelingssamenwerking
hieraan kan worden bijdragen. Gaat het daarbij gaat om andere financieringsbronnen dan het Global Public Goods and Challenges (GPGC)
programma van het Ontwikkelingssamenwerkingsinstrument (DCI)?
De Italiaanse Minister-president Renzi heeft een voorstel gedaan om de
EU verantwoordelijkheid te geven voor het redden van vluchtelingen op
de Middellandse Zee. Het EU-agentschap Frontex zou dan voortaan de
reddingsmissies in de Middellandse Zee moeten leiden in plaats van de
Italiaanse marine. De leden van de SP-fractie vragen in hoeverre de
Minister bereid is om zich achter dit voorstel te scharen.
Voedselzekerheid
De leden van de PvdA-fractie waarderen het belang dat de Minister hecht
aan voedselzekerheid en de inzet van Nederland binnen EU-verband op
dit terrein. Zij ondersteunen de aandachtspunten van de Minister, zoals de
publiek private partnerschappen en het terugdringen van «stunting».
De leden van de SP-fractie zien kansen om Nederlandse expertise op het
terrein van voedselzekerheid, één van de speerpunten van dit kabinet, in
te zetten voor het verbeteren van de mondiale voedselvoorziening. De
leden lezen in de brief dat Nederland een spilfunctie vervult in het creëren
van allianties tussen overheden, het bedrijfsleven, kennisinstellingen en
maatschappelijke organisaties door middel van de Dutch Diamond
Approach. Welke appreciatie van dit beleidskader en de PPP-fondsen op
het terrein van water en voedselzekerheid kan de Minister overbrengen op
de RBZ OS? Kan de regering tevens expliciteren langs welke kanalen
Nederland de inspanningen op voedselzekerheid wil verbinden met
sectoren als water, gezondheid en landbouw?
Tegelijkertijd willen de leden van SP-fractie benadrukken dat het voor
ontwikkelingslanden van groot belang is om de lokale voedselproductieketens en onderlinge handel te verbeteren, ten bate van hun zelfvoorzienend vermogen. Verdringing van lokale spelers door grote voedselproductiebedrijven is daarbij onwenselijk. De leden vragen de Minister, in het
kader van aid for trade, ook deze kwestie te betrekken bij de bespreking
van de mondiale strategie op voedselzekerheid.
EPA’s
Tenslotte willen de leden van de VVD-fractie nog kort de Economische
Partnerschapsovereenkomsten (EPA’s) met ontwikkelingslanden behandelen. In haar brief van 18 december liet de Minister weten dat ook Hoge
Vertegenwoordiger Ashton bevestigde dat de EPA-onderhandelingen de
volle aandacht hadden, met name met het oog op de EU-Afrika Top van
april jl. Kan de Minister aangeven wat de uitkomsten van deze Top zijn en
of er uit deze Top ook nieuwe EPA’s zijn voortgekomen? De leden van de
VVD-fractie zijn nog steeds van mening dat landen die niet meewerken
aan de EPA’s gekort moeten worden op OS-gelden.

5