Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2017–2018

34 647

Evaluatie Winkeltijdenwet

Nr. 4

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN
EN KLIMAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 26 januari 2018
Op 1 februari 2018 spreek ik met de vaste Kamercommissie Economische
Zaken en Klimaat over de Winkeltijdenwet. Op de agenda van het
algemeen overleg staat ook het onderwerp verplichte openstelling van
winkels. Deze verplichte openstelling is niet het gevolg van de Winkeltijdenwet, maar afgesproken in een huurcontract, binnen een winkeliersvereniging of Vereniging van Eigenaren. Deze afspraken worden gemaakt om
te voldoen aan de behoefte van consumenten en vastgoedondernemers
aan gecoördineerde openingstijden. Het coördineren van openingstijden
kan immers de aantrekkelijkheid van een winkelgebied verbeteren.
Ondernemers moeten hier dan onderling ook afspraken over kunnen
maken en erop kunnen vertrouwen dat deze gemaakte afspraken
nagekomen worden.
Het komt voor dat winkeliers zonder expliciete instemming al dan niet via
een Vereniging van Eigenaren of winkeliersvereniging worden verplicht
om hun winkel open te stellen. Bij (kleine) winkeliers kan dit tot problemen leiden, des te meer als er geen sprake is van economisch rendabele
openstelling. Voor een winkelier behoort het bepalen van openingstijden
tot de basis van de ondernemingsvrijheid.
In 2013 is de Winkeltijdenwet gewijzigd waardoor gemeenten vrijstelling
of ontheffing kunnen verlenen op dit verbod. Sommige gemeenten doen
dat heel ruim en laten het geheel aan de ondernemer om te bepalen,
andere gemeenten kiezen voor meer beperkte openingstijden. Met de
wijziging van de wet is ruimte gemaakt voor een lokale afweging van de
verschillende belangen. Op gemeentelijk niveau kunnen belangen en
behoeften van consumenten, ondernemers en andere belangen beter
worden afgewogen dan op landelijk niveau omdat er lokaal ook grote
verschillen bestaan. De wijziging van de wet uit 2013 is geëvalueerd en in
december 2016 is aan uw Kamer het evaluatierapport en de bijbehorende
Kabinetsbrief gestuurd. De belangrijkste conclusie uit de evaluatie is dat
de gewijzigde Winkeltijdenwet werkt en zijn doel bereikt.

kst-34647-4
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 647, nr. 4

1

Met de wijziging van de Winkeltijdenwet in 2013 is beoogd om gemeenten
meer ruimte te geven voor een lokale belangenafweging bij de bepaling
van de toegestane winkeltijden. Uit de evaluatie blijkt dat meer gemeenten ruimere openstelling toestaan dan voor 2013. Winkelcentra hebben
sindsdien dan ook meer ruimte om (dwingende) besluiten te nemen over
ruimere openstelling. Het was daarbij niet de bedoeling dat de wetswijziging in de praktijk ook kan resulteren in een plicht om open te zijn.
Voorop stond, getuige de memorie van toelichting, dat ondernemers zelf
hun afweging kunnen maken en hun eigen openingstijden kunnen
vaststellen. (Kamerstuk 32 412, nr. 3).
Ik ga dan ook maatregelen nemen om de ondernemingsvrijheid van
winkeliers ten aanzien van de openingstijden beter te borgen. Dit ga ik
doen door te regelen dat het niet meer is toegestaan dat besluiten worden
genomen over openingstijden waar de winkelier niet zelf mee heeft
ingestemd. Een ondernemer die echter er zelf voor heeft gekozen om een
contract te tekenen waarin bijvoorbeeld staat dat de winkel op koopavond
open moet, zal zich daar ook aan moeten houden. Maar een winkelier mag
niet op een later moment alsnog gedwongen worden door een winkeliersvereniging of derde om open te gaan op ruimere openingstijden zonder
de instemming van de winkelier.
Ik ga de komende tijd nader bestuderen hoe deze maatregelen om de
ondernemingsvrijheid van winkeliers beter te borgen, het beste kunnen
worden vormgegeven. Mijn voornemen is om eind dit jaar een
wetsvoorstel naar uw Kamer te sturen.
De Staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat,
M.C.G. Keijzer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 647, nr. 4

2