1/2

Staten-Generaal

Vergaderjaar 2013–2014

33 779

Oprichting stichting Nationaal
Energiebespaarfonds (NEF)

A/ Nr. 1

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR WONEN EN RIJKSDIENST

Ter griffie van de Eerste en van de Tweede
Kamer der Staten-Generaal ontvangen op
21 oktober 2013 De wens over de voorgenomen rechtshandeling nadere inlichtingen te
ontvangen kan door of namens een van beide
Kamers of door ten minste vijftien leden van
de Eerste Kamer dan wel dertig leden van de
Tweede Kamer te kennen worden gegeven
uiterlijk 27 november 2013.

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Het oordeel dat de voorgenomen rechtshandeling een voorafgaande machtiging bij de
wet behoeft kan door een van beide Kamers
worden uitgesproken uiterlijk op 27 november
2013 dan wel binnen veertien dagen na het
verstrekken van de in de vorige volzin
bedoelde inlichtingen.
Bij deze termijnen is rekening gehouden met
de recesperiode van de Tweede Kamer.

Den Haag, 19 oktober 2013
1. Inleiding
In deze brief geef ik u een stand van zaken over het revolverend fonds
energiebesparing voor woningen. Daarnaast deel ik u mee dat ik het
voornemen heb om de stichting Nationaal Energiebespaarfonds op te
richten. Deze mededeling maakt onderdeel uit van de procedure uit artikel
34, eerste lid, van de Comptabiliteitswet voor het oprichten van een
privaatrechtelijke rechtspersoon door de staat.
2. Aanleiding: revolverend fonds
In het Woonakkoord is begin 2013 door de VVD, PvdA, D66, Christenunie
en de SGP overeengekomen dat een revolverend fonds wordt opgericht
voor energiebesparende maatregelen in woningen. Doelgroepen zijn
eigenaar-bewoners en verhuurders. In het Woonakkoord is de voorwaarde
gesteld dat naast een Rijksbijdrage van 150 miljoen euro, private
cofinanciers 450 miljoen euro extra ter beschikking stellen. Zo ontstaat
een totale investeringsimpuls van 600 miljoen euro met als doel om zowel
energiebesparing als nieuwe werkgelegenheid in de bouw te realiseren. In
de ontwerp-begroting 2014 is hier nog 35 miljoen euro aan middelen
vanuit het Rijk aan toegevoegd.
De doelgroepen eigenaar-bewoners en verhuurders zijn dermate
verschillend dat het noodzakelijk is voor verhuurders een eigen structuur
te ontwerpen. Ik zal u hierover voor het einde van 2013 nader informeren.
3. Fonds voor eigenaar-bewoners
In 2013 richt ik het fonds voor eigenaar-bewoners op: het Nationaal
Energiebespaarfonds (NEF). De tenderprocedure voor het werven van
private cofinanciers is afgerond op 16 oktober 2013. Het Rijk draagt 75
miljoen euro bij aan de financiering van het fonds. De Rabobank en de

kst-33779-1
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Staten-Generaal, vergaderjaar 2013–2014, 33 779, nr. 1

1

ASN Bank zullen optreden als private cofinanciers. Zij dragen respectievelijk 175 miljoen euro en 50 miljoen bij aan de financiering van het fonds.
De volgende voorwaarden gelden voor de leningen:
– Het fonds zal laagrentende leningen verstrekken aan eigenaarbewoners voor de financiering van energiebesparende maatregelen
aan hun woning. Eigenaar-bewoners van woningen met een monumentenstatus komen ook voor een lening in aanmerking.
– Leningen kunnen worden aangevraagd voor bedragen van 2.500 tot
25.000 euro.
– De looptijd van de leningen is 7 of 10 jaar, afhankelijk van de hoogte
van de lening.
– De maatregelen waarvoor de leningen kunnen worden benut zijn: dak-,
gevel- en vloerisolatie, hoog rendement (HR++) beglazing, energiezuinige kozijnen, deuren en gevelpanelen, warmtepompen, zonneboilers,
zonnepanelen (voor een maximum percentage van het totale leningsbedrag), installaties voor warmteterugwinning, gelijkstroompompen,
gelijkstroomventilatoren, vraaggestuurde ventilatie, HR-e ketels,
(micro) warmtekrachtkoppelingen, en hoog rendementsketels.
– Ook de kosten van een maatwerkadvies voor energiebesparing kunnen
in de lening worden meegenomen.
– De rente die de consument zal betalen voor de lening is afhankelijk van
de renteschommelingen op de markt. Op basis van het huidige
rentepeil zou de rente voor eigenaar-bewoners op leningen van het
fonds tussen de 3 procent en 3,5 procent per jaar bedragen.
Met de gekozen uitgangspunten en mede dankzij de inzet van de
cofinanciers ontstaat naar mijn mening een zeer interessant financieringsproduct voor eigenaar-bewoners. De fondsmanager wordt het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten (SVn).
4. Noodzaak oprichting Stichting NEF
Voorwaarde voor de inzet van het Rijksgeld is dat driekwart van de
financiering door de markt wordt gerealiseerd. Marktpartijen hebben
aangegeven dat zij graag participeren in het NEF, maar dat een aparte
rechtspersoon nodig is om de financiering van zowel Rijk als marktpartijen veilig in onder brengen en risico’s zo veel mogelijk te beperken.
Hiervoor is de vorm van een stichting gekozen. De ervaring met en het
succes van de Stichting Nationaal Restauratiefonds, opgericht door het
ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen, is hierbij voor mij
een aansprekend voorbeeld geweest. Een stichting biedt bovendien de
beste mogelijkheden om cofinanciers een (indirecte) rol in de besluitvorming van het fonds te geven.
Structuur stichting NEF
De stichting NEF kent een structuur waarin het bestuur de besluitvorming
van de stichting tot taak heeft. De strategic committee is de toezichthouder en is tevens belast met de goedkeuring van de belangrijkste
besluiten van de stichting. Een investment committee wordt ingesteld om
het bestuur te adviseren over vragen rond financiering en investeringen.
De leden van de strategic committee worden aangewezen door de
minister. De invloed van de private cofinanciers in de governance van de
stichting is onder andere vormgegeven door cofinanciers de gelegenheid
te geven om een niet bindende voordracht te doen voor twee door de
minister aan te wijzen leden van de strategic committee. In de bijgaande
concept-statuten kunt u zien hoe de stichting verder zal worden
vormgegeven.

Staten-Generaal, vergaderjaar 2013–2014, 33 779, nr. 1

2

5. Advies Rekenkamer
Op grond van artikel 34, tweede lid van de Comptabiliteitswet heb ik
overleg gevoerd met de Algemene Rekenkamer over het voornemen tot
oprichting van de stichting NEF. Bijgaand treft u het advies aan van de
Algemene Rekenkamer van 14 oktober 20131. Een aantal concrete
suggesties die de Algemene Rekenkamer tijdens het overleg om te komen
tot dit advies deed, is reeds dankbaar in de bijgaande statuten verwerkt2.
Ik benoem kort de punten uit het advies van de Rekenkamer en geef
hierop een reactie.
De Algemene Rekenkamer geeft ter overweging om in de statuten op te
nemen dat alle statutenwijzigingen de goedkeuring van de minister
behoeven. In de statuten is nu opgenomen dat de goedkeuring van de
minister nodig is voor de aanpassing van een aantal statutenwijzigingen
die rechtstreeks relevant zijn voor de verantwoordelijkheid van de
minister. Wanneer echter voor alle statutenwijzigingen goedkeuring van
de minister nodig zou zijn, krijgt de minister vergaande zeggenschap over
de stichting. Dat zou strijdig zijn met het Stichtingenkader, waarin de lijn is
dat de rechtstreekse invloed van een minister op een stichting juist
beperkt moet blijven.
De Algemene Rekenkamer geeft voorts ter overweging om vooraf kaders
te stellen voor de vorming en het beheer van reserves en om rechtshandelingen met mogelijk financiële gevolgen, zoals oprichten van een
rechtspersoon, aan goedkeuring door de minister te onderwerpen. Voor
een besluit tot juridische fusie of splitsing van een stichting is
goedkeuring van de minister nodig, op grond van artikel 317, derde lid
van Boek 5 van het Burgerlijk Wetboek. De aanbeveling om nog meer
besluiten van de stichting aan ministeriële kaders of goedkeuring te
onderwerpen is niet overgenomen. Ook dit zou leiden tot een te grote
rechtstreekse invloed van de minister op de stichting en het zou de
stichting te sterk beperken in de benodigde handelingsruimte.
Voor de belangrijkste besluiten van het stichtingsbestuur is wel
goedkeuring nodig van het strategic committee. De leden van het
strategic committee worden benoemd door de minister. Op deze wijze is
een gedegen controle van de besluitvorming van de stichting gewaarborgd.
De suggesties van de Algemene Rekenkamer ten aanzien van het toezicht
op de stichting, worden meegenomen en gewogen bij het opstellen van
de subsidiebeschikking aan de stichting.
6. Planning Nationaal Energiebespaarfonds
Om het fonds voor eigenaar-bewoners echt van start te laten gaan, zijn
nog belangrijke stappen nodig. Ik verwacht nog een definitieve reactie op
de staatssteunmelding die voor het fonds is gedaan bij de Europese
Commissie. De voorhangprocedure bij Uw Kamers inzake de oprichting
van de stichting moet zijn voltooid, zodat de stichting kan worden
opgericht. Daarnaast is toestemming voor de stichting nodig van de
Autoriteit Financiële Markten (AFM) om leningen te kunnen verstrekken
aan particulieren. Wanneer deze stappen tijdig worden gezet, zouden
vanaf 1 december 2013 leningen kunnen worden aangevraagd bij het
fonds.
In de Tweede Kamer is eerder aangedrongen op een zo snel mogelijke
invoering van het revolverend fonds, zodat de werkgelegenheid in de
bouw snel wordt gestimuleerd. De oprichting van de stichting is een

1
2

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer
Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer

Staten-Generaal, vergaderjaar 2013–2014, 33 779, nr. 1

3

belangrijke stap voor de start van het fonds. Met het oog hierop vraag ik u
om uw eventuele reactie op het voornemen tot oprichten van de stichting
NEF voor 15 november 2013 te geven.
De minister voor Wonen en Rijksdienst,
S.A. Blok

Staten-Generaal, vergaderjaar 2013–2014, 33 779, nr. 1

4