KLACHTENREGELING
AANBESTEDEN

Consultatieversie

Deel 1: Standaard klachtenregeling voor aanbestedende diensten
Deel 2: Commissie van Aanbestedingsexperts

Klachtenregeling Aanbesteden
Deel 1: Standaard klachtenregeling
I. Inleiding
Waarom een standaard klachtenregeling?
De standaard klachtenregeling biedt aanbestedende diensten en ondernemers bij aanbestedingen
een kader voor de afhandeling van klachten met als doel om te bevorderen dat klachten snel en
laagdrempelig worden afgehandeld.
Toepassing van de klachtenregeling zal tot gevolg hebben dat klachten die in onderling overleg
opgelost kunnen worden, niet nodeloos aan de rechter worden voorgelegd. Misverstanden,
onbedoelde fouten en ten onrechte gestelde eisen in de aanbesteding kunnen worden hersteld
zonder dat zaken escaleren. Ondernemers voelen zich gehoord en hun klacht wordt geadresseerd
zonder dat ze naar rechtsmiddelen hoeven grijpen. Dat is een win-win situatie voor alle betrokken
partijen. Ook als een klacht niet leidt tot correctie kan de snelle en laagdrempelige afhandeling van
klachten nuttig zijn. Zowel aanbestedende diensten als ondernemers kunnen daarvan leren en deze
kennis bij toekomstige aanbestedingen in de praktijk brengen. Zo kan het toepassen van de
uniforme standaard klachtenregeling bijdragen aan verdere professionalisering van aanbestedende
diensten en ondernemers.
Andersom kan een aanbestedende dienst in een aanbesteding ook klachten hebben over een
ondernemer, bijvoorbeeld over zijn gedrag. De aanbestedende dienst moet dan de mogelijkheid
krijgen om deze klacht aan de orde te stellen bij de ondernemer.
Paragraaf II en III behandelen de situatie dat een ondernemer wil klagen bij een aanbestedende
dienst. Paragraaf IV beschrijft de situatie dat een aanbestedende dienst een klacht over een
ondernemer aan de orde wil stellen bij die ondernemer.
II. Klachten van ondernemers over aanbestedende diensten
1. Wat kunnen partijen van elkaar verwachten?
Verwacht wordt dat zowel de aanbestedende dienst als de ondernemer zich professioneel opstellen.
Zij gaan met elkaar om op basis van wederzijds respect en met begrip voor elkaars posities en
verantwoordelijkheden. Ook mag van beide partijen verwacht worden dat zij kennis van het
aanbestedingsproces hebben en dat de rechten en plichten die daaruit voortvloeien bij hen bekend
zijn.
Door de standaard klachtenregeling onderdeel te maken van het aanbestedingsbeleid, committeert
de aanbestedende dienst zich daaraan. De aanbestedende dienst zal ingediende klachten in
ontvangst nemen en daar met spoed op ingaan. Als hij de klacht afwijst, zal hij dit behoorlijk
motiveren.
De ondernemer verplicht zich daar tegenover om zijn klacht tijdig kenbaar te maken en om de
regeling niet te misbruiken. De ondernemer dient zich te realiseren dat de aanbestedende dienst
niet alleen met de klager te maken heeft, maar ook met alle andere ondernemers die bij de
aanbesteding betrokken zijn of potentieel bij soortgelijke aanbestedingen betrokken kunnen
worden.
Het indienen van een klacht zet een aanbestedingsprocedure niet stil. De aanbestedende dienst is
vrij om al dan niet te besluiten tot opschorting van de procedure.
De ondernemer kan te allen tijde naar de rechter stappen om zijn klacht in een specifieke
aanbesteding aanhangig te maken. Hij hoeft niet eerst een klacht bij de aanbestedende dienst in te
dienen voordat hij zijn zaak bij de rechter aanhangig maakt.

2

2. Wat zijn klachten en waarover kan geklaagd worden?
Een klacht is een schriftelijke melding van een onderneming die belang heeft bij de aanbesteding
aan de aanbestedende dienst waarin de ondernemer gemotiveerd aangeeft dat hij het niet eens is
met de aanbesteding of een onderdeel daarvan. Ook brancheorganisaties en klachtenloketten
kunnen ten behoeve van bij hen aangesloten ondernemers klachten indienen.
Klachten hebben betrekking op aspecten van aanbestedingen die binnen de werking van de
Aanbestedingswet vallen. De aanbestedingen kunnen Europees of nationaal zijn, Onder nationale
aanbestedingen worden ook meervoudige onderhandse aanbestedingen begrepen.
Klachten kunnen niet gaan over het aanbestedingsbeleid in het algemeen van de aanbestedende
dienst. Klachten kunnen wel aan de orde stellen dat een bepaald handelen of nalaten van de
aanbestedende dienst in een concrete aanbesteding in strijd is met wettelijke bepalingen of met
andere voorschriften die voor die aanbesteding gelden. Ook kan geklaagd worden over optreden
van een aanbestedende dienst dat inbreuk maakt op een of meer van de voor aanbestedingen
geldende beginselen van transparantie, non-discriminatie, gelijke behandeling en proportionaliteit.
3. Wanneer kan een klacht worden ingediend?
De klachtenregeling schrijft geen termijn voor waarbinnen de ondernemer zijn klacht moet
indienen. De ondernemer doet er echter goed aan om zijn klacht in een zo vroeg mogelijk stadium
in te dienen. Als de klacht erg laat wordt ingediend, kan dit er toe leiden dat de aanbestedende
dienst de klacht niet meer in de lopende aanbestedingsprocedure kan verhelpen. Hij kan dan nog
wel lering trekken uit de klacht voor toekomstige aanbestedingen.
4. Wie kan een klacht indienen?
Alleen een belanghebbende bij een specifieke aanbesteding kan een klacht indienen. Onder
belanghebbenden vallen ondernemers die direct belang hebben bij het verwerven van een
overheidsopdracht. De volgende categorieën belanghebbenden kunnen onderscheiden worden:
•
gegadigden,
•
(potentiële) inschrijvers,
•
onderaannemers van (potentiële) inschrijvers,
•
brancheorganisaties en klachtenloketten van ondernemers.
Onderaannemers kunnen een klacht indienen voor zover ze niet klagen over de relatie
hoofdaannemer - onderaannemer.
Anoniem klagen kan niet. Wel kan een brancheorganisatie op eigen titel bezwaren met betrekking
tot een aanbestedingsprocedure, die bij een of meer ondernemers van de branche leven, als
klacht indienen.
III.

De procedure bij het indienen van een klacht

1. Uitgangspunten
Bij elke aanbesteding vermeldt de aanbestedende dienst in de aanbestedingsstukken waar
ondernemers mogelijke klachten kunnen indienen en hoe de klachtprocedure na het indienen van
de klacht bij het klachtenmeldpunt verder verloopt.
Het is aan de aanbestedende dienst om uiteindelijk te bepalen op welke wijze hij inhoudelijk op de
klacht reageert. Als hij zijn beslissing genomen heeft moet hij echter altijd tijdig en op passende
wijze aan de klager laten weten wat hij beslist heeft (terechte klacht, de klacht is niet terecht of
slechts gedeeltelijk) en welke conclusies hij uit de klacht heeft getrokken, dus wat de
aanbestedende dienst met de klacht gaat doen.
2. Voorafgaand aan het indienen van een klacht
Niet elke vraag van een ondernemer in een aanbestedingsprocedure hoeft een klacht op te leveren
en niet elke klacht hoeft tot het doorlopen van een klachtenprocedure te leiden. Vragen en
verzoeken met betrekking tot de aanbestedingsdocumenten moet de ondernemer tijdig bij de
aanbestedende dienst inbrengen, opdat deze daarop in de nota van inlichtingen (of, wanneer de

3

ondernemer een gerechtvaardigd commercieel belang bij vertrouwelijkheid heeft, in een schriftelijk
antwoord buiten de nota van inlichtingen om) kan ingaan. Slechts wanneer de ondernemer het
oneens blijft met de reactie in de nota van inlichtingen c.q. het vertrouwelijk verstrekte antwoord,
dan wel zijn verzoeken niet op de aanbestedingsdocumenten betrekking hebben, kan hij bij de
aanbestedende dienst een klacht indienen.
3. Het klachtenmeldpunt
De ondernemer dient zijn klacht in bij het klachtenmeldpunt. Dat is een aanspreekpunt binnen de
aanbestedende dienst, dat onafhankelijk en met een frisse blik de klacht bekijkt en daarover een
advies uitbrengt aan de aanbestedende dienst. Dat kan er voor zorgen dat klachten snel en
laagdrempelig worden opgelost.
4. De procedure

a. De ondernemer dient zijn klacht schriftelijk in, bijvoorbeeld per e-mail. In deze schriftelijk

b.
c.

d.

e.
f.

g.

klacht maakt hij duidelijk waarover hij klaagt en hoe volgens hem het knelpunt verholpen zou
kunnen worden. De klacht bevat verder de dagtekening, naam en adres van de ondernemer en
de aanduiding van de aanbesteding.
Het klachtenmeldpunt bevestigt per omgaande de ontvangst van de klacht.
Het klachtenmeldpunt onderzoekt vervolgens, eventueel aan de hand van door de ondernemer
en de aanbestedende dienst aanvullend verstrekte gegevens, of de klacht terecht is. Het
klachtenmeldpunt begint zo spoedig mogelijk met dit onderzoek, zet dit voortvarend voort en
houdt daarbij rekening met de planning van de aanbestedingsprocedure.
Wanneer de aanbestedende dienst na het onderzoek door het klachtenmeldpunt tot de
conclusie komt dat de klacht terecht of deels terecht is en de aanbestedende dienst
corrigerende en/of preventieve maatregelen treft, dan deelt de aanbestedende dienst dit zo
spoedig mogelijk schriftelijk mee aan de ondernemer. Ook de andere (potentiële) inschrijvers/
gegadigde worden op de hoogte gesteld. Afhankelijk van de fase in de aanbestedingsprocedure
kan het voorkomen dat de maatregelen door de contactpersoon van de aanbesteding bij de
aanbestedende dienst aan de betrokkenen in de aanbesteding gecommuniceerd worden op
hetzelfde moment als de indiener van de klacht het bericht krijgt. Dit om bevoordeling van
partijen te voorkomen.
Wanneer de aanbestedende dienst na het onderzoek tot de conclusie komt dat de klacht niet
terecht is, dan wijst hij de klacht gemotiveerd af en bericht hij de ondernemer.
Het klachtenmeldpunt kan op verzoek van de ondernemer of de aanbestedende dienst
voorstellen dat de klacht, voordat daarop door de aanbestedende dienst wordt beslist, voor
bemiddeling of advies wordt voorgelegd aan de commissie van aanbestedingsexperts. Als de
commissie de klacht in behandeling neemt zijn de bepalingen van deel 2 van deze Regeling van
overeenkomstige toepassing.
Nadat op de klacht is beslist of is nagelaten binnen een redelijke termijn op de klacht een
beslissing te nemen, kan een klager ook zonder instemming van de wederpartij de klacht aan
de commissie van aanbestedingsexperts voorleggen. Zie daarvoor deel 2 van deze Regeling
“Commissie van aanbestedingsexperts” onder 8.

5. Welke stappen moet een aanbestedende dienst nemen?
Om de klachtenregeling te laten werken dient de aanbestedende dienst een aantal acties in gang te
zetten. De aanbestedende dienst:
a. wijst een of meer personen aan die als contactpersoon voor de aanbesteding fungeren,
b. wijst een of meer personen aan die als klachtenmeldpunt fungeren,
c. neemt in zijn aanbestedingsbeleid een beschrijving van de klachtenprocedure op,
d. vermeldt bij iedere aanbesteding (eventueel met een verwijzing naar de website) waar
ondernemers een klacht kunnen indienen en hoe de klachtenprocedure zal verlopen,
e. evalueert na een jaar de werking van het klachtenmeldpunt en voert verbeteringen door daar
waar gewenst.
Om de klacht voldoende te kunnen beoordelen, moeten de personen die het klachtenmeldpunt
vormen enig verstand hebben van inkopen en aanbesteden en inzicht in aanbestedingsprocedures
hebben. Deze personen dienen bij voorkeur bij de aanbestedende dienst een zeker gezag te

4

hebben. Het is daarnaast een pré als een of meer van deze personen een juridische achtergrond
hebben.
Meerdere aanbestedende diensten kunnen de klachten ook door een gezamenlijk klachtenmeldpunt
laten behandelen, bijvoorbeeld als individuele aanbestedende diensten te klein zijn om een eigen
klachtenmeldpunt in te stellen. Een voorbeeld is een vertegenwoordiger van een grotere gemeente
die tevens het centrale aanspreekpunt is voor een aantal naburige kleinere gemeenten. Een ander
voorbeeld is het aanwijzen van een klachtenmeldpunt voor een bepaald type aanbestedende
diensten in een regio, zoals scholen, universiteiten of ziekenhuizen.
De behandeling van de klacht geschiedt door personen die niet direct betrokken zijn geweest bij de
aanbesteding waar de klacht betrekking op heeft.
IV. Klacht van aanbestedende dienst over een ondernemer
In het geval dat een aanbestedende dienst met betrekking tot een aanbesteding een klacht over
een ondernemer heeft, dan kan de aanbestedende dienst die aan de orde stellen bij die
ondernemer.
De ondernemer bevestigt per omgaande de ontvangst van de klacht. De ondernemer bestudeert de
klacht met spoed en laat de aanbestedende dienst gemotiveerd weten wat zijn reactie is op de
klacht.

5

Deel 2: Commissie van Aanbestedingsexperts
1. Inleiding
De Commissie van Aanbestedingsexperts kan bijdragen aan een snelle, zorgvuldige en
laagdrempelige afhandeling van klachten. Op verzoek van een ondernemer of een aanbestedende
dienst kan de commissie bemiddelen en advies geven over de klacht. De Commissie van
Aanbestedingsexperts is een onafhankelijke commissie, waarin experts zitting hebben die hun
sporen in de aanbestedingspraktijk hebben verdiend. De experts moeten in staat zijn om goed
onderbouwde, evenwichtige en bruikbare adviezen te geven aan ondernemers en aanbestedende
diensten. De uitkomst is zwaarwegend en kan door de aanbestedende dienst niet zomaar naast
zich worden neergelegd.
Het kader waarbinnen de Commissie van Aanbestedingsexperts werkt wordt mede bepaald door de
beperking dat het inschakelen van de Commissie geen extra rechtsgang is en dat een advies van
de Commissie niet bindend is. De Commissie heeft niet de bevoegdheid om een
aanbestedingsprocedure stil te leggen.
2. Doel, taken en bevoegdheden van de Commissie van Aanbestedingsexperts
Het doel van de Commissie is bij te dragen aan een verbetering van de dialoog tussen partijen en
het voorkomen dat de stap naar de rechter wordt genomen. Daarnaast is het doel van de
Commissie om de professionaliteit van de aanbestedingspraktijk verder te verbeteren en een
leereffect teweeg te brengen bij ondernemingen en aanbestedende diensten.
De taken van de Commissie zijn: bemiddelen en adviseren met betrekking tot door haar in
behandeling genomen klachten
De Commissie heeft de bevoegdheid om zelf te bepalen of zij aan haar voorgelegde klachten in
behandeling wil nemen of niet. De Commissie laat zich hierbij leiden door haar hierboven vermelde
doelen. Als de Commissie een aan haar voorgelegde klacht niet in behandeling neemt, motiveert de
Commissie waarom zij dat doet .
De Commissie heeft de vrijheid om de behandeling van een klacht te staken als een klacht onder
de rechter is. Partijen lichten de Commissie onverwijld in als de zaak waarin een klacht aan de
Commissie is voorgelegd onder de rechter komt.
De Commissie kan ook klachten in ontvangst nemen tussen een ondernemer en een
aanbestedende dienst in geval die aanbestedende dienst de standaard klachtenregeling niet heeft
ingevoerd.
3. Inrichting Commissie van Aanbestedingsexperts
De Commissie van Aanbestedingsexperts bestaat uit een voorzitter, een vice-voorzitter en een
aantal experts. De voorzitter is het gezicht naar buiten van de Commissie. De vice-voorzitter
vervangt de voorzitter bij diens afwezigheid. De voorzitter kan ook taken aan de vice-voorzitter
overdragen. Voorzitter en vice-voorzitter worden benoemd door de minister van EL&I.
De voorzitter stelt de lijst van experts samen. In deze lijst zijn de volgende groepen evenwichtig
vertegenwoordigd:
• Wetenschappers, (oud-)rechters en (oud-)advocaten,
• Personen afkomstig uit de kring van aanbestedende diensten (uit de overheidssfeer),
• Personen uit de kring van ondernemers.
De Commissie kan klachten meervoudig of enkelvoudig behandelen. Enkelvoudige behandeling
geschiedt door de voorzitter, de vice-voorzitter of een expert. Meervoudige behandeling geschiedt
door drie personen uit de Commissie. De voorzitter bepaalt of de klacht enkelvoudig of meervoudig
behandeld wordt en wijst de behandelende persoon/personen aan. Bij meervoudige behandeling
draagt hij zorg voor een evenwichtige samenstelling.
De voorzitter stelt een reglement op voor de verdere inrichting en werkwijze van de Commissie.

6

4. Randvoorwaarden
De voorzitter, de vice-voorzitter en de experts moeten deskundig zijn op het gebied van
aanbestedingen en/of inkoop en gezag en draagvlak hebben in de kringen van aanbestedende
diensten en ondernemers. Kennis en kunde moet door de commissie geborgd worden.
Onafhankelijkheid en onpartijdigheid van de commissieleden moeten via het reglement geborgd
worden (o.a. door toetsing bij de benoeming ten algemene en voor iedere zaak opnieuw). De schijn
van partijdigheid moet vermeden worden.
5. Ondersteuning van de Commissie en rol van het secretariaat
De Commissie van Aanbestedingsexperts wordt ondersteund door een secretariaat. Het
secretariaat wordt (de eerste jaren) gefaciliteerd door PIANOo. Het secretariaat bestaat uit
personen die verstand hebben van de aanbestedingspraktijk.
6. Welke klachten kunnen worden voorgelegd aan de Commissie?
Klachten van ondernemers die aan de Commissie kunnen worden voorgelegd zijn:
•
Schriftelijke meldingen van ondernemers, die belang hebben bij een aanbesteding, aan de
aanbestedende dienst, waarin de ondernemers gemotiveerd aangeven dat zij het niet eens zijn
met de aanbesteding of een onderdeel daarvan. Ook brancheorganisaties en klachtenloketten
kunnen ten behoeve van bij hen aangesloten ondernemers klachten indienen.
•
Ook
aanbestedende diensten kunnen klachten aan de Commissie voorleggen. Dit zijn
schriftelijke meldingen met betrekking tot aanbestedingen of onderdelen, waarin de
aanbestedende diensten gemotiveerd aangeven dat zij het niet eens zijn met gedragingen van
een ondernemer.
Klachten hebben betrekking op aspecten van aanbestedingen die binnen de werking van de nieuwe
Aanbestedingswet vallen. De aanbestedingen kunnen Europees of nationaal zijn. Onder nationale
aanbestedingen worden ook meervoudige onderhandse aanbestedingen begrepen.
Klachten kunnen niet gaan over het aanbestedingsbeleid in het algemeen van de aanbestedende
dienst. Klachten kunnen wel aan de orde stellen dat een bepaald handelen of nalaten van de
aanbestedende dienst in een concrete aanbesteding in strijd is met wettelijke bepalingen of met
andere voorschriften die voor die aanbesteding gelden. Ook kan geklaagd worden over optreden
van een aanbestedende dienst dat inbreuk maakt op een of meer van de voor aanbestedingen
geldende beginselen van transparantie, non-discriminatie, gelijke behandeling en proportionaliteit.
In beginsel wordt een ondernemer verzocht zijn klacht eerst bij de aanbestedende dienst in te
dienen en deze klacht pas aan de commissie van aanbestedingsexperts voor te leggen als de
aanbestedende dienst hetzij op de klacht heeft beslist hetzij in gebreke blijft om binnen redelijke
tijd die beslissing te nemen. De gedachte hierachter is tweeledig:
1. Aanbestedende diensten dienen de kans te krijgen om op een klacht te reageren en deze zelf
op een voor beide partijen aanvaardbare wijze af te doen, voordat een externe instantie wordt
ingeschakeld;
2. De Commissie van Aanbestedingsexperts kan slechts effectief zijn als zij snel en efficiënt kan
werken. Dit zal naar de mening van de schrijfgroep beperkt mogelijk zijn als zij zou worden
geconfronteerd met een ongefilterde stortvloed aan klachten, waarbij het weerwoord van
degene tegen wie de klacht zich richt onbekend is.
Ook van aanbestedende diensten die een klacht hebben over ondernemers wordt gevraagd de
stappen in overeenkomstige volgorde te doorlopen.
In geval een aanbestedende dienst geen klachtenmeldpunt heeft ingesteld dan wel de
aanbestedende dienst of ondernemer heeft nagelaten om binnen redelijke tijd de klacht in
behandeling te nemen en daarop te beslissen, dan kan de klacht voor bemiddeling of advies aan de
Commissie worden voorgelegd.
De Commissie van Aanbestedingsexperts is vrij om een aan haar voorgelegde klacht niet in
behandeling te nemen.

7

Als de voorzitter namens de Commissie besluit om een klacht niet in behandeling te nemen, dan
deelt de Commissie dat met spoed gemotiveerd schriftelijk aan de klager en de wederpartij mede.
7. Betaling
De Commissie brengt voor klachten die zij in behandeling neemt per klacht een in het reglement
vast te stellen bedrag in rekening. Wanneer de Commissie een klacht (gedeeltelijk) gefundeerd
vindt, dan kan de Commissie bepalen dat het betaalde bedrag geheel of gedeeltelijk wordt
teruggestort.
8. Procedure voor het voorleggen van klacht aan de Commissie
Route naar Commissie van Aanbestedingsexperts:
a. Als de klager niet tevreden is met de uitkomst van de afhandeling van de klacht door de
aanbestedende dienst of de ondernemer kan de klager de klacht voorleggen aan de Commissie
van Aanbestedingsexperts.
b. Een klager kan zijn klacht pas voorleggen aan de Commissie als de aanbestedende dienst dan
wel de ondernemer een beslissing heeft genomen op de klacht of als de aanbestedende dienst
dan wel de ondernemer heeft nagelaten binnen een redelijke termijn een beslissing te nemen.
c. Ook een klachtenmeldpunt kan het initiatief nemen om de Commissie in te schakelen (zoals
hiervoor in de standaard klachtenregeling vermeld onder III, 4 f).
d. De klager dient zijn klacht schriftelijk, bijvoorbeeld per e-mail, in bij het secretariaat van de
Commissie van Aanbestedingsexperts. In deze schriftelijke klacht maakt hij duidelijk waarover
hij klaagt en hoe volgens hem het knelpunt verholpen zou kunnen worden. De klacht bevat
daarnaast de dagtekening, de naam en het adres van de klager en de wederpartij en de
aanduiding van de aanbesteding..
e. Het secretariaat van de Commissie van Aanbestedingsexperts registreert de klacht en bevestigt
de ontvangst van de klacht.
f. Een ingediende klacht schort de aanbestedingsprocedure niet op.
g. De voorzitter beslist over het al dan niet in behandeling nemen van de klacht.
Als de klacht niet in behandeling wordt genomen, krijgen beide partijen daarvan zo spoedig
mogelijk schriftelijk bericht In dit bericht vermeldt de Commissie de reden of redenen waarom zij
de klacht niet in behandeling neemt.
9. Wijze van behandeling van een klacht door commissie
Na ontvangst van een klacht wordt onderzocht of op basis van de bij de klacht aangeleverde
documenten voldoende informatie is aangereikt om de klacht goed te kunnen beoordelen. Het
secretariaat is bevoegd om aanvullende documentatie op te vragen bij ondernemer en/of de
betrokken aanbestedende dienst. Deze stukken zullen – indien het vertrouwelijke of commercieel
gevoelige stukken betreft – vertrouwelijk behandeld worden.
Als een klacht in behandeling is genomen, beslist de voorzitter of aan partijen wordt voorgesteld
om eerst nog een poging te doen om de klacht in der minne op te lossen.
Indien een klacht niet in der minne kan worden opgelost, bereidt de Commissie een advies voor,
waarbij zij wordt ondersteund door het secretariaat. Voordat de Commissie advies uitbrengt vindt
hoor en wederhoor plaats.
De klacht wordt vertrouwelijk behandeld en aangeleverde stukken worden niet openbaar gemaakt.
De Commissie kan nadere regels met betrekking tot de behandeling en advisering vastleggen in
een reglement.
10. Het advies van de commissie
Het advies van de Commissie van Aanbestedingsexperts is niet bindend. Partijen kunnen op ieder
moment naar de rechter, maar stellen de Commissie zodra daartoe wordt overgegaan wel op de
hoogte. Het schriftelijk advies wordt zowel aan de klager als de wederpartij bekend gemaakt.
Het advies van de Commissie wordt geanonimiseerd openbaar gemaakt op het moment dat de
aanbestedingsprocedure is afgerond en de aanbesteding definitief gegund is.

8

Met instemming van partijen kan het advies:
•
met vermelding van de namen van betrokken partijen openbaar worden gemaakt.
•
al tijdens de aanbestedingsprocedure openbaar worden gemaakt (met vermelding van namen,
dan wel geanonimiseerd.
Geanonimiseerde adviezen worden op een website gepubliceerd. Eventueel kan het advies ingekort
worden.
11. Evaluatie
De gehele klachtenregeling wordt 2 jaar na inwerkingtreding geëvalueerd. De evaluatie loopt
parallel aan de evaluatie van de nieuwe Aanbestedingswet.
Getoetst wordt op de tevredenheid van aanbestedende diensten en ondernemers over de
klachtenregeling. Voor zover mogelijk wordt ook nagegaan of de doelen die bij de klachtenregeling
voor ogen stonden, zijn bereikt.

9

Bijlage 1
Voorgeschiedenis
Uit de consultatie (2009) van het wetsvoorstel Aanbestedingswet 20.. bleek dat de meningen van
partijen uiteen lopen als het gaat om klachtenafhandeling. Belanghebbenden werd toen gevraagd
hoe zij tegen een centraal klachtenloket bij aanbesteden voor en door ondernemers aankeken.
Aanbestedende diensten reageerden terughoudend. Zij zagen meer in een interne
klachtenprocedure binnen de aanbestedingsprocedure. Sommigen zagen echter wel toegevoegde
waarde, daar waar het kan bijdragen aan een verbetering van de professionaliteit van beide
kanten. Ondernemers konden zich over het algemeen vinden in de oprichting van een centraal
klachtenloket mits de bestaande branche initiatieven hun werk kunnen blijven doen.
In 2009 heeft de Raad van Advies onder leiding van de heer mr. Willem Stevens een advies over
de Nieuwe Aanbestedingswet uitgebracht aan de minister van Economische Zaken. De Raad gaf in
overweging om een door ondernemers opgezet centraal loket te ondersteunen, zonder bestaande
initiatieven aan te tasten. Dit centrale loket kan tijdens de aanbestedingsprocedure fungeren als
klachtencentrum. Snelheid en slagvaardigheid zijn daarbij van groot belang. Voor de fase na de
aanbestedingsprocedure adviseerde de Raad te komen tot een instituut van onafhankelijke en
gezaghebbende geschillenbemiddeling vooralsnog zonder juridisch bindende status. Naar de
mening van de Raad kan een dergelijk instituut via zijn bemiddeling een groot aantal problemen
tijdens aanbestedingen en juridische procedures voorkomen. Tevens worden op deze wijze best
practices geformuleerd ter verbetering van aanbestedingsprocessen in de toekomst. In de sector
werken functioneert de Stichting Bouwreflectie naar tevredenheid. De Raad benadrukte belang en
noodzaak van betrokkenheid van overheidsopdrachtgevers en ondernemers om dit initiatief
succesvol vorm te geven. De Raad gaf in overweging om met vertegenwoordigers van
overheidsopdrachtgevers (procedure-) afspraken te maken over het tijdig en snel in behandeling
nemen van klachten die door het centrale loket na zorgvuldige filtering worden aangebracht.
Op basis van het advies van de Raad van Advies en de reacties op de consultatie is in de Memorie
van Toelichting van het wetsvoorstel Aanbestedingswet 20.. aangepast op het punt van
klachtenafhandeling. Aangekondigd is dat EL&I het initiatief gaat nemen om klachtenafhandeling te
verbeteren door:
1. met partijen een standaard klachtenregeling voor aanbestedende diensten te ontwikkelen;
2. over te gaan tot de oprichting van een centrale commissie van aanbestedingsexperts die
bemiddelt bij meningsverschillen tussen aanbestedende dienst en ondernemer;
3. in overleg met ondernemers te bekijken of ondernemers kunnen worden ondersteund bij het
opzetten van een aanbestedingsloket dat de functie heeft van een algemeen adviescentrum.
De initiatieven dienen niet alleen bij te dragen aan betere communicatie tussen partijen, maar ook
bij te dragen aan verdere professionalisering van partijen en meer uniformering van de
aanbestedingspraktijk. Uiteindelijk is het de bedoeling dat de standaard klachtenregeling in de
praktijk door een groot aantal aanbestedende diensten wordt overgenomen en toegepast. De
commissie van aanbestedingsexperts moet in de praktijk bijdragen aan meer onderling begrip
tussen partijen en verdere professionalisering van partijen.
Het advies dat het klachtenmeldpunt doet op basis van de standaard klachtenregeling valt onder
een besluit ter voorbereiding van een privaatrechtelijke rechtshandeling (uitzonderingsbepaling
artikel 8:3 Awb). Bezwaar en beroep op basis van de Awb is dan niet mogelijk.

10

Bijlage 2
Samenstelling van de schrijfgroep
Voorzitter
Mr. Peter Lampe, oud-president rechtbank Maastricht, oud-voorzitter Raad van Arbitrage voor de
Bouw.
Leden
Mr. Margreet van Deurzen, Stichting Marktwerking Installatietechniek (SMI) en Uneto-VNI
Mr. drs. Joost Fijneman, Stichting Aanbestedingsinstituut Bouw en Infra, Bouwend Nederland
Mr. Peter van Schelven, ICT~Office
Mr. ing. Charles Petit, Ministerie van Infrastructuur en Milieu, Rijkswaterstaat
Drs. Xandra van Lipzig, gemeente Apeldoorn, lid Ambtelijke Commissie Inkopen & Aanbesteden
VNG
Secretariaat
Mr. Aimée Verhulsdonck, Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie
Mr. Michiel van Dijk, Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie
Mr. Sander van Sluis, Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie.

11