Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

35 393

Betrekkingen tussen de Europese Unie en het
Verenigd Koninkrijk

Nr. 36

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 15 februari 2021
Op 26 december 2020 heb ik uw Kamer laatstelijk geïnformeerd over de
stand van zaken in de voorbereidingen op het aflopen van de Brexit
overgangsperiode (Kamerstuk 35 393, nr. 12). Inmiddels is het ruim een
maand geleden dat de hoofdonderhandelaars overeenstemming bereikten
over de Handels- en Samenwerkingsovereenkomst (HSO) en sinds
1 januari jl. worden deze afspraken over de nieuwe relatie tussen de EU en
het VK voorlopig toegepast. Middels deze brief informeer ik uw Kamer
namens het kabinet over de eerste ervaringen met de nieuwe relatie
tussen de EU en het VK op basis van de HSO en met de maatregelen zoals
die ter voorbereiding waren getroffen. Deze brief gaat in op de beleidsterreinen waarop de gevolgen van het aflopen van de overgangsperiode
de afgelopen periode het meest zichtbaar zijn geworden, zoals de
veranderingen op het gebied van grenscontroleprocessen. Zoals eerder
gemeld konden verstoringen ten gevolge van alle veranderingen en de
benodigde aanpassingen niet worden uitgesloten. In de HSO zijn op
diverse terreinen afspraken gemaakt, waardoor de overgang in zijn geheel
minder ingrijpend is dan wanneer deze afspraken waren uitgebleven.
Desondanks zijn in alle gevallen vanaf 1 januari jl. grensformaliteiten van
kracht geworden en is er dus sprake van een forse impact op handel in
goederen en diensten.
Intussen gaat het kabinet door met de nationale implementatie van de
HSO en de uitvoering van het terugtrekkingsakkoord, met daarbij
bijzondere aandacht voor het gedeelte over burgerrechten, zoals
beschreven in de eerdergenoemde brief van 26 december 2020. Ook in de
komende periode blijft het van belang dat burgers, bedrijven, instellingen
en (mede)overheden zich verder aanpassen aan de nieuwe relatie met het
VK. Het kabinet blijft betrokken stakeholders ondersteunen middels
voorlichting en communicatie. Het kabinet staat daarbij in nauw contact
met de Europese Commissie en andere lidstaten met het oog op een
eenduidige interpretatie en uniforme implementatie van de afspraken in
de HSO. Ook blijft het kabinet in dialoog met de medeoverheden gelet op

kst-35393-36
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 393, nr. 36

1

de gevolgen van de afspraken in de HSO op regionaal en lokaal niveau.
De inzet van de nationale crisisstructuur gedurende de eerste weken na
het aflopen van de overgangsperiode is, afgezien van nauwgezette
centrale monitoring, niet nodig gebleken.
Algemeen beeld goederen- en personenstromen
Het algemene beeld is dat de eerste weken na het aflopen van de
overgangsperiode relatief rustig zijn verlopen, met minimale verstoringen
op het gebied van verkeersdrukte in de uitgaande exportstroom. Dit was
te danken aan lagere handelsvolumes (dan langjarige gemiddelden) en
aan de lange periode van intensieve voorbereidingen door bedrijven en
overheden. Met de getroffen voorbereidingen en inzet van alle diensten
konden aanpassingsfricties ten gevolge van de nieuwe situatie
opgevangen worden. De lagere volumes boden daarnaast mogelijkheden
voor uitvoeringsdiensten en bedrijfsleven om «kinderziektes» uit de
systemen te halen, waardoor deze aan Nederlandse zijde overal konden
draaien zoals verwacht. Hoewel het verkeersbeeld relatief rustig is
gebleven blijkt het een hele uitdaging voor bedrijven om zaken als juiste
documentatie en goede export-/importprocedures op orde te hebben.
Bedrijven worstelen met de toepassing van douaneformaliteiten bij in- en
uitvoer en met onbekendheid met de veranderde regels, zoals regels van
oorsprong en btw-procedures. Dit alles leidt tot minder zichtbare maar
voor bedrijven zeker voelbare vertragingen en verstoringen in de
handelsketens en tot extra werk voor de uitvoeringsdiensten. Zodra
handelsvolumes toenemen tot het oude gemiddelde niveau kan dit alsnog
verdere verstoringen tot gevolg hebben. De overheid zet daarom samen
met alle private partners de komende tijd nog eens extra in op communicatie en specifieke voorlichting.
Met betrekking tot de inkomende handelsstroom vanuit het VK is de
verstoring groter dan voor de uitgaande stroom naar het VK. Alle
veranderingen en aanpassingen blijven overheid en bedrijfsleven in het
VK parten spelen. Naarmate het VK verdere importcontroles gaat
handhaven per 1 april en 1 juli a.s. kan ook het Nederlandse exporterend
bedrijfsleven met nieuwe verstoringen te maken krijgen. De Britse
overheid heeft aangegeven het hiervoor geldende Border Operating
Model (BOM) in het voorjaar nog verder aan te passen.
De verwachting is dat het nog zeker enkele maanden zal duren voordat
alle aanpassingsfrictie is opgelost, een periode waarin het kabinet de
situatie nauwgezet blijft monitoren en het bedrijfsleven waar mogelijk zal
ondersteunen met gerichte communicatie en voorlichting. Daarnaast
wordt zowel op EU-niveau als bilateraal met het VK intensief contact
onderhouden om informatie te delen en uit te wisselen en om verstoringen waar mogelijk te voorkomen en waar nodig zo snel en goed
mogelijk op te lossen. Uit contacten en overleg met andere lidstaten die
een directe grens met het VK hebben blijkt dat het beeld daar vergelijkbaar is met dat in Nederland.
Het beeld van de eerste maand is daarnaast sterk getekend door de
impact van de Covid-19 pandemie. Het is niet altijd mogelijk om de
effecten van Brexit op de handelsstromen te onderscheiden van effecten
van Covid-19. Wel lijken bijvoorbeeld lagere handelsvolumes op z’n minst
gedeeltelijk door Covid-19 te zijn veroorzaakt. Veel duidelijker is het effect
van Covid-19 maatregelen, met name de reis beperkende maatregelen, op
de zeer lage aantallen in het personenverkeer.
Hieronder wordt per beleidsterrein een nadere stand van zaken
uiteengezet.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 393, nr. 36

2

Communicatie en voorlichting
Direct na het bereiken van het akkoord is gestart met het aanpassen van
de informatie op de verschillende Brexit gerelateerde websites en het
verstrekken van gerichte informatie aan stakeholders in Webinars en
middels telefonische vraagbeantwoording. Op hoofdlijnen was de
informatie op de websites op 31 december 2020 aangepast aan de
afspraken in de HSO. Burgers kunnen sinds 1 januari jl. via de Brexit
pagina’s van de rijksoverheid nagaan welke praktische gevolgen de
nieuwe relatie met het VK voor hen heeft. (Mede)overheden kunnen sinds
13 januari jl. gebruik maken van de geheel bijgewerkte Brexit Impact Scan
voor overheden van Europa Decentraal. Bedrijven kunnen vanaf 1 januari
jl. op het Brexitloket en in de vernieuwde Brexit Impact Scan vinden hoe
zij met de gevolgen van Brexit rekening kunnen houden in hun bedrijfsvoering en wat ze moeten doen om te kunnen blijven handelen met het
VK.
In de maand januari is de vernieuwde Brexit Impact Scan ca. 10.000 keer
geraadpleegd. Daarnaast is alleen al het Brexitloket in diezelfde periode
ca. 1200 keer telefonisch benaderd voor informatie over Brexit, in
aanvulling op de vele telefonische vragen die rechtstreeks bij diensten als
de Douane en bij sector- en brancheorganisaties binnen kwamen. Sinds
1 januari is hard gewerkt om alle informatie op Brexitloket ook op
detailniveau aan te passen. Dat proces is inmiddels op hoofdlijnen
afgerond, al wordt deze informatie waar nodig nog verder verfijnd en
verbeterd, mede op basis van de signalen die individuele gebruikers en
brancheorganisaties hierover teruggeven. Vanaf 1 januari is gedurende
enkele weken ook met tv-spots met daarin het blauwe Brexit-karakter
aandacht van het bredere publiek en bedrijfsleven gevraagd voor het feit
dat de relatie met het VK is veranderd en waar men informatie kan vinden
over die veranderingen. Deze campagne wordt nog voortgezet via de
radio en op sociale media. In vervolg op deze inzet zal de komende
periode aandacht worden besteed aan het informeren van bedrijven over
de gefaseerde invoering van importcontroles door het VK per 1 april en
1 juli a.s., conform het Border Operating Model (BOM).
De verruimde capaciteit en de weekendopenstellingen van de meest
betrokken telefonische Klant Contact Centra van de rijksoverheid die
golden in de weken direct voor en na 1 januari zijn weer tot de gebruikelijke inzet teruggebracht. Brexit-gerelateerde vragen worden inmiddels
binnen de reguliere bezetting en tijden opgevangen.
Naast communicatie via de centrale kanalen is ook door de afzonderlijke
departementen fors ingezet -en wordt nog steeds ingezet- op het bereiken
van de eigen stakeholders, om hen te informeren over relevante veranderingen. Daarnaast onderhoudt de rijksoverheid contacten met het
georganiseerde bedrijfsleven om met hen informatie te delen, maar ook
om signalen op te vangen over de ervaringen met het functioneren in de
nieuwe relatie. Dit gebeurt bijvoorbeeld in verschillende overlegfora, maar
informatiedeling vindt ook plaats in een serie spreekuren, webinars en
masterclasses gericht op ondernemers georganiseerd door onder meer de
Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) en de Nederlandse
ambassades in Dublin en in Londen. Bij deze uitingen wordt in het
bijzonder aandacht besteed aan onderwerpen waarover ondernemers veel
vragen stellen, zoals grensformaliteiten, oorsprongsregels en diensten.
Grenscontroleprocessen
Personenverkeer
Als gevolg van het aflopen van de overgangsperiode wordt het VK sinds
1 januari 2021 als een derde land behandeld. Daarom krijgen reizigers
vanuit het VK sinds die datum bij binnenkomst te maken met grenscon-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 393, nr. 36

3

troles van hun reisdocumenten en bagage. Omdat wegens Covid-19 het
aantal reizigers zeer beperkt is, verloopt dit tot dusverre goed en zonder
noemenswaardige vertragingen.
Op grond van de afspraken in het terugtrekkingsakkoord hoeven de
paspoorten van Britse burgers die onder dat akkoord vallen niet
gestempeld te worden bij het passeren van de Schengengrenzen. Deze
burgers moeten daartoe echter wel een bewijs van hun status kunnen
tonen aan de Koninklijke Marechaussee (KMar), bijvoorbeeld hun
Brexit-verblijfsvergunning. In de eerste weken is dit niet altijd goed
gegaan en zijn in sommige gevallen toch paspoorten van Britten die
onder het terugtrekkingsakkoord vallen ten onrechte gestempeld. Dit heeft
geleid tot extra aandacht voor deze uitzonderingsbepaling in de operatie
van de KMar. Ook zijn procesafspraken gemaakt over hoe Britten wiens
paspoort onterecht gestempeld was dit in hun paspoort kunnen laten
annuleren en is de communicatie hierover op de Brexit-pagina van de
rijksoverheid aangepast. Overigens heeft een onterechte stempel in het
paspoort, zelfs als deze niet geannuleerd wordt, in principe geen gevolgen
voor de betrokkenen.
Omdat het VK sinds 1 januari 2021 als een derde land wordt behandeld,
vallen Britse burgers sindsdien ook onder het EU-inreisverbod wegens
Covid-19. Hierdoor kunnen Britten sinds die datum enkel voor essentiële
doeleinden naar Nederland reizen. In de eerste weken van 2021 heeft dit
geleid tot ruim honderd weigeringen van Britse burgers aan de Nederlandse grens. In nauw contact tussen de Ministeries van Buitenlandse
Zaken en Justitie en Veiligheid, het Britse Cabinet Office, de Britse
ambassade in Den Haag, de Nederlandse ambassade in Londen en de
KMar is de communicatie op een aantal punten verduidelijkt en zo breed
mogelijk verspreid om te voorkomen dat reizigers met niet-essentiële
reisdoelen naar Nederland reizen.
Sinds 23 januari 00.01 uur geldt tevens een vlieg- en aanmeerverbod voor
vluchten en schepen met passagiers uit het VK. Hierbij gelden nog slechts
enkele uitzonderingen, zoals voor medisch personeel en vrachtwagenchauffeurs. Het aantal reizigers zal hierdoor voorlopig nog verder
afnemen.
Goederenhandel
Douane en Belastingdienst
De douaneprocessen en -systemen zijn operationeel. De douaneformaliteiten worden toegepast en het toezicht op het goederenverkeer wordt
uitgevoerd op verkeer van en naar het VK. Zoals hieronder in het deel
over verkeerscirculatieplannen wordt uiteengezet zijn er in de eerste
maand geen grote verstoringen geweest bij de ferryterminals. De
langdurige en uitgebreide voorbereiding van de Douane en de samenwerking met NVWA en ferry bedrijven hebben hieraan bijgedragen.
Aangiftesystemen zijn beschikbaar en de (EU-)databases zijn bijgewerkt.
De Douane is in de eerste weken verschillende fouten in processen
tegengekomen waaronder foute- en/of onvolledig ingevulde aangiften.
Door aanhoudende inzet vanuit de overheid en private partijen hebben
deze niet tot grote verstoringen geleid. Dat dit lukte was mede het gevolg
van het uitblijven van grote volumes vracht en lage aantallen passagiers.
Voor het aantonen van preferentiële EU-oorsprong van goederen die
vanaf 1 januari 2021 geëxporteerd worden naar het Verenigd Koninkrijk
(VK) moet de oorsprong worden aangetoond door middel van een attest
van oorsprong. Als gevolg hiervan zijn circa duizend aanvragen voor de
registratie exporteur (REX) binnengekomen en verwerkt. Deze registratie
is nodig om als exporteur een attest van oorsprong op te stellen waarmee
de preferentiële oorsprong van de goederen aangetoond wordt zodat het
preferentiële nultarief toegepast kan worden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 393, nr. 36

4

De Douane stuurt actief op het verbeteren van naleving door het
bedrijfsleven door het inzetten van communicatiemiddelen, maar soms
ook met stevige interventies. Bij de telefonische helpdesk (van de Douane)
is het aantal binnenkomende vragen toegenomen en ligt dit aanzienlijk
hoger dan gebruikelijk (tussen 100 en 150 extra gesprekken per dag). Het
betreft vooral repeterende vragen over oorsprongsregels en douaneformaliteiten. Vanaf eind januari worden in samenwerking tussen verschillende overheidspartijen en onder coördinatie van RVO spreekuren over
deze en enkele aanvullende onderwerpen en wordt een aantal Webinars
georganiseerd om het bedrijfsleven van zoveel mogelijk concrete
informatie te voorzien.
Met het oog op de gevolgen voor de omzetbelasting heeft de Belastingdienst de afgelopen jaren veel inzet gepleegd om ondernemers te
informeren over de noodzaak zich voor te bereiden op de Brexit, bijvoorbeeld door het aanvragen van een vergunning op grond waarvan de btw
bij invoer naar de reguliere btw-aangifte wordt verlegd. In 2019 en 2020
zijn daarvoor ca. 18.500 zogenaamde Artikel 23-vergunningen afgegeven.
Het aantal telefonische vragen van ondernemers (o.m. via de douaneattaché Londen of het Brexitloket) is tot dusverre beperkt gebleven.
NVWA en andere aan landbouw, natuur en visserij gerelateerde
keuringsdiensten
De handel in en het vervoeren van producten van dierlijke en plantaardige
oorsprong tussen de EU en het VK is sinds 1 januari jl. ingrijpend
veranderd nu het VK als derde land behandeld wordt. Dit heeft een impact
op de manier waarop met het VK handel wordt gedreven; handelsketens
moeten zich aanpassen en dat geeft aanpassingsfrictie. Dat heeft met
name in het VK zelf tot de nodige berichtgeving geleid over vastlopende
exportketens van verse goederen zoals vis, vlees of zuivel.
Voor import vanuit het VK naar Nederland (en de rest van de EU) geldt de
bestaande EU wet- en regelgeving voor import uit derde landen. Deze
wet- en regelgeving is onveranderd en als voormalig EU-lidstaat is het VK
(en ook het Nederlands importerend bedrijfsleven) hier goed mee bekend.
Zo moeten agro-foodproducten voorzien zijn van een door een
VK-autoriteit afgegeven gezondheidscertificaat (volgens EU-eisen en
EU-modelcertificaat) en gekeurd worden door de NVWA/keuringsdiensten
bij aankomst in Nederland. Hiervoor moet de Nederlandse importeur of
de Britse exporteur een vooraangifte doen en een afspraak maken met de
(private) inspectiepost waar de daartoe bevoegde inspectiedienst de
keuring uitvoert, bijvoorbeeld een NVWA-dierenarts voor goederen van
dierlijke oorsprong. Daarnaast geldt de EU CITES1-regelgeving, waardoor
er voor de invoer (en uitvoer) van CITES-beschermde plant- en
diersoorten of producten daarvan nu CITES-vergunningen nodig zijn. Het
CITES-bureau van RVO heeft tot dusverre slechts enkele vergunningaanvragen binnengekregen, inherent aan het lage handelsvolume van dit
moment. Van belang is te melden dat er ook goederen zijn waarvoor een
EU-invoerverbod geldt voor derde landen, nu dus ook voor het VK.
Hiervan kan weliswaar derogatie worden verleend maar dat gebeurt
normaliter alleen wanneer derde landen zich volledig verbinden aan alle
EU-regelgeving voor dat specifieke product. Het VK heeft echter verklaard
zich niet geheel te willen verbinden aan alle EU-regelgeving. Daardoor ziet
het zich nu geconfronteerd met dergelijke importverboden (dit speelt
onder andere bij pootaardappelen).
De veterinaire import vanuit het VK is de eerste weken na het aflopen van
de overgangsperiode gepaard gegaan met veel omissies in de door het
VK afgegeven gezondheidscertificaten en verliep daardoor moeizaam. Er
1

CITES – Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 393, nr. 36

5

is nauwe samenwerking tussen het Ministerie van LNV, de NVWA, de
Europese Commissie, het bedrijfsleven en autoriteiten in het Verenigd
Koninkrijk om op dit vlak verbetering te bewerkstelligen. Inmiddels komt
de veterinaire importstroom vanuit het VK verder op gang en raken
ketenpartners beter op elkaar ingespeeld. Duidelijk wordt wie welke
verantwoordelijkheid heeft, dan wel wie over de juiste informatie beschikt
om alle verschillende stappen in het importproces goed te doorlopen. De
volumes van import zijn momenteel nog laag: er is – buiten de drukte op
de afdeling documentencontrole – ruim voldoende capaciteit aan
dierenartsen en er wordt zeer beperkt gebruik gemaakt van de huidige
NVWA-dienstverlening om 7 dagen per week van 07.00–21.00 uur te
kunnen keuren.
Voor de import van levende dieren is inmiddels de grensinspectiepost in
Hoek van Holland operationeel. De benodigde erkenning voor broedeieren
en eendagskuikens is verleend en er hebben reeds transporten succesvol
plaatsgevonden. Op het moment van schrijven wordt nog hard gewerkt
aan het rond krijgen van de erkenning voor paarden. Zodra deze rond is
mogen ook paarden via deze inspectiepost met de ferry via Hoek van
Holland Nederland en de EU binnengebracht worden.
Voor de Nederlandse export naar het VK geldt sinds 1 januari de Britse
wet- en regelgeving. Het VK kan zijn eigen grenscontroleprocessen
inrichten en de mate van soepele markttoegang voor de Nederlandse
agro-food exportproducten hangt daarom deels af van de manier waarop
het VK zijn grenzen beheert en welke eisen het VK aan import stelt. Het VK
heeft met het Border Operating Model (BOM) voor een gefaseerde invoer
van grenscontroleprocessen voor (verse) importgoederen gekozen. Dat
betekent dat op dit moment nog niet alle zendingen voorzien hoeven te
zijn van een gezondheidscertificaat. Dit zal wel het geval zijn in de
volgende fase van het BOM vanaf 1 april a.s. (of voor enkele bijproducten
van dierlijke oorsprong per 1 juli). In de laatste fase vanaf 1 juli a.s. zal ook
de controlesystematiek in het VK worden aangepast. Het Nederlandse
exporterend bedrijfsleven zal zich dus moeten voorbereiden op deze nog
komende veranderingen.
Zoals eerder aan uw Kamer gecommuniceerd is het BOM van het VK nog
in ontwikkeling. Dit brengt voor de agro-food/vers export naar het VK
soms nog onzekerheden met zich mee die in bepaalde gevallen pas
opgelost kunnen worden als ze zich in de praktijk voordoen. De eerste
weken van 2021 speelden vergelijkbare onzekerheden op een aantal
technische punten voor de export van plantaardige oorsprong (planten),
waarvoor al sinds 1 januari exportcertificering vereist is. Er is de
afgelopen weken door keuringsdiensten en de NVWA in samenwerking
met het betrokken bedrijfsleven hard gewerkt om onduidelijkheden over
de VK-importvereisten opgelost te krijgen. Hiertoe is er ook veel contact
geweest tussen het Ministerie van LNV, de Europese Commissie, andere
lidstaten en het VK. Deze contacten zullen voorlopig worden voortgezet.
Vanaf het begin is gecommuniceerd dat Brexit gepaard zal gaan met
efficiëntieverlies in het handelsverkeer en dat er frictie in het proces van
aanpassen aan de nieuwe situatie zal zijn. Gebleken is dat de mate van
aanpassingsfrictie in sommige gevallen fors kan zijn. Dit geldt zowel voor
bedrijven die nog niet eerder hebben gehandeld met een derde land (dus
buiten de EU) als voor bedrijven die daar wel ervaring mee hebben.
Daarom heeft de Nederlandse overheid steeds gewezen op het belang van
een gedegen voorbereiding door alle betrokken partijen in de handelsketens. Het Ministerie van LNV en de NVWA staan in nauw contact met
het bedrijfsleven via maandelijkse Brexit stakeholderbijeenkomsten. Door
de frequentie van stakeholderbijeenkomsten is het contact tussen het
Ministerie van LNV, de NVWA, de keuringdiensten, het landbouwraadteam
van de Nederlandse ambassade in het VK en het bedrijfsleven laagdrem-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 393, nr. 36

6

pelig en weet men elkaar direct te vinden bij vragen en/of problemen.
Bedrijven kunnen ook terecht bij de klantcontactcentra van de voor hen
relevantie keuringsdiensten. Ook zijn vertegenwoordigers van het
Ministerie van LNV, de NVWA en de keuringsdiensten steeds beschikbaar
geweest om vragen van brancheorganisaties te beantwoorden en zetten
zij dit nog steeds op vrijwel dagelijkse basis voort. Zo wordt intensief
samengewerkt om operationele problemen uit de praktijk zo snel mogelijk
op te kunnen lossen, binnen ieders verantwoordelijkheid. Het is nuttig
gebleken om het bedrijfsleven op deze manier bij te staan bij het zich
aanpassen aan de nieuwe situatie. Er wordt mee doorgegaan zolang dat
functioneel is.
Zoals eerder genoemd hanteert het VK een gefaseerde invoer van
grenscontroleprocessen en importeisen. Het is daarom van groot belang
dat bedrijfsleven en keuringsdiensten waarvoor dit relevant is zich de
komende weken voorbereiden op de strengere grenscontroleprocessen en
importeisen die het VK per 1 april a.s. zal gaan toepassen. Zo hoeven
bijvoorbeeld bloemen, eieren, vlees, groente en fruit momenteel nog niet
voorzien te zijn van een gezondheidscertificaat, maar zal dat na 1 april wel
een vereiste zijn. Het Ministerie van LNV, NVWA, keuringsdiensten en
bedrijfsleven staan in nauw contact om zo goed mogelijk voorbereid te
zijn op de veranderingen die vanaf 1 april zullen gelden. Ten aanzien van
enkele sectoren leeft de zorg dat bedrijven nog te veel denken of hopen
dat grenscontroleprocessen beperkt zullen blijven, zodat zij de nodige
voorbereidingen uitstellen. De NVWA biedt daarom in aanloop naar 1 april
weer serious games aan om de verschillende sectoren bij te staan in hun
voorbereidingen. Ook zal waar mogelijk informatie worden gedeeld via
websites, sociale media, met spreekuren en in webinars.
Verkeerscirculatieplannen ferryterminals
Rijkswaterstaat coördineert volgens afspraak en in afstemming met de
partners van de Brexit Transport Tafel 2 de verkeercirculatie rondom de
ferryterminals gedurende de eerste 4 tot 6 weken na 1 januari jl. Overeenkomstig de ingestelde verkeerscirculatieplannen worden vrachtwagens
die voor het vervoer naar het VK de benodigde documenten niet op orde
hebben doorverwezen naar tijdelijke parkeerlocaties, waar de chauffeur de
mogelijkheid heeft om de papieren alsnog op orde te krijgen. Het
percentage onvoorbereide vrachtwagens dat van deze mogelijkheid
gebruik moest maken is in de eerste weken gedaald van aanvankelijk rond
de 20% naar inmiddels onder de 10%. De meerderheid van de vrachtwagens die gebruik maken van de tijdelijke parkeerlocaties weet de
papieren binnen één uur alsnog in orde te maken. Het verkeersbeeld in de
eerste weken na 1 januari is zoals hierboven gemeld rustig en stabiel
gebleven. De verkeerscirculatieplannen functioneren naar behoren en er
heeft geen noemenswaardige Brexit-gerelateerde congestie plaatsgevonden.
Hierbij moet worden opgemerkt dat de vervoersstromen lager zijn dan in
dezelfde periode een jaar geleden. Dit heeft waarschijnlijk te maken met
de situatie rondom Covid-19 en het feit dat bedrijven vóór het aflopen van
de overgangsperiode extra goederen hebben getransporteerd en
voorraden hebben aangelegd in het VK. Ook is er mogelijk een afwachtende houding bij een deel van het bedrijfsleven om handel te drijven met
het VK. De verwachting is dat deze volumes op enig moment weer zullen
aantrekken en het is mogelijk dat dit alsnog tot enige verkeerscongestie
zou kunnen leiden. Het is daarom van belang dat het bedrijfsleven zich de
2

In de Brexit Transport Tafel nemen betrokken gemeenten, provincies, Douane, havenbeheerders, politie, RWS, KMar, NVWA, en veiligheidsregio’s deel.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 393, nr. 36

7

nieuwe realiteit zo snel mogelijk volledig eigen maakt, zodat grensformaliteiten tussen de EU en het VK zo vlot als mogelijk kunnen worden
afgewikkeld.
Vanwege de rustige verkeerssituatie zijn de tijdelijke verkeersmaatregelen
van Rijkswaterstaat voor de ferrylocatie IJmuiden reeds afgeschaald. De
tijdelijke verkeersmaatregelen voor de overige locaties (mainport
Rotterdam) blijven nog van kracht, maar zijn waar mogelijk wel versoberd
met betrekking tot de personele inzet. De tijdelijke parkeerterreinen
worden in overleg met de partners afgebouwd.
Visserij
Vanaf het begin was duidelijk dat Brexit een forse impact zou hebben op
de Nederlandse visserij. Het Ministerie van LNV heeft daarom doorlopend
nauw contact onderhouden met de visserijsector, waarbij het belang van
een gedegen voorbereiding een van de belangrijkste aandachtspunten
was. Dit contact wordt ook sinds het aflopen van de overgangsperiode
nog altijd voortgezet om op die manier de sector te ondersteunen bij het
zich aanpassen aan de nieuwe situatie.
Sinds 1 januari wordt het VK door de EU als een derde land behandeld.
Sindsdien moeten VK-gevlagde vaartuigen die in Nederland hun vangsten
willen aanlanden, dit doen in daarvoor aangewezen derde landenhavens.
Het VK moest tevens aangemerkt worden als voldoend aan de
EU-voedselveiligheidsvereisten middels een listing-procedure bij de
Europese Commissie en dit is dan ook tijdig gebeurd. De EU wet- en
regelgeving schrijft voor dat de NVWA de vis die wordt aangeland vanuit
derde landen – en sinds 1 januari dus ook van het VK – dient te controleren op visserij- en voedselveiligheidsstandaarden. Ook voert de NVWA
de reguliere controles uit t.a.v. de Nederlands gevlagde vaartuigen.
Ondanks het feit dat er in aanloop naar het aflopen van de overgangsperiode veelvuldig is gesproken over de invoering van deze controles als
gevolg van Brexit en de serious games die de NVWA met de sector
doorlopen heeft, blijkt de toepassing van deze controles in de praktijk voor
een deel van de visserijsector nieuw, zodat de eerste weken nog wat
gewenning plaats vond voor dit type aanlandingen.
Op 1 januari jl. heeft het VK tijdelijke vismachtigingen verstrekt en sinds
22 januari hebben vissers de definitieve vismachtigingen ontvangen van
het VK, waarmee zij toegang hebben tot VK-wateren. Hoewel het VK
grotendeels de bestaande Europese wet- en regelgeving voor visserij
heeft overgenomen, zijn er ook punten waar het VK afwijkt. Zo zijn er door
het VK enkele nieuwe technische voorschriften verbonden aan de
vismachtiging en gelden niet alle uitzonderingen op de aanlandplicht in
VK-wateren. Daarbij bestaat er over de voorwaarden die het VK stelt aan
de vismachtigingen, bijvoorbeeld over welke panelen in netten vereist
zijn, soms nog onduidelijkheid over de interpretatie. Er is daarom intensief
contact tussen de visserijsector, NVWA, RVO en het Ministerie van LNV
over alle onderwerpen die de visserij raken. Om het wegnemen van
onduidelijkheden te bespoedigen heeft Nederland, net als enkele andere
lidstaten, de Europese Commissie verzocht op korte termijn de
openstaande technische vragen te bespreken met het VK, zodat er
helderheid is over de interpretatie van de Britse regelgeving en daarover
met de vissers gecommuniceerd kan worden. Omdat het VK uiteindelijk
de enige partij is die bepaalde vragen kan beantwoorden wordt vissers
overigens ook geadviseerd om advies te vragen in het VK zelf.
De bilaterale consultaties met het VK over visserij zijn in de eerste week
van februari gestart. Over de inzet bij deze consultaties is de Kamer op

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 393, nr. 36

8

14 januari 2021 geïnformeerd.3 De verwachting is dat er, naast de
afspraken over definitieve vangstmogelijkheden voor 2021, ook gesproken
moet worden over een groot aantal technische aspecten, zoals flexibiliteit
van quota tussen gebieden, maatregelen voor zeebaars (een niet
gequoteerde soort), technische maatregelen die nodig zijn ter
bescherming van bepaalde visbestanden in de Keltische en Ierse zee, de
impact van de aanlandplicht op de vangsthoeveelheden, het visserijbeheer op niet-gequoteerde bestanden en een ruilmechanisme. Nu het VK
als derde land wordt behandeld kan de gangbare frequente uitwisseling
van quota («ruilen») tussen een EU-Lidstaat en het VK niet langer
plaatsvinden. Daarom moeten hiertoe op korte termijn procedures tussen
de EU/EC en het VK worden uitgewerkt. Dit is aangekondigd in de HSO,
maar vergt tijd. Nederland dringt bij gelegenheid aan op een snelle en
eenvoudige oplossing aangezien het uitblijven van deze mogelijkheid een
optimale en duurzame visserij belemmert. U wordt hierover separaat
geïnformeerd via de Geannoteerde Agenda voor de virtuele visserijraad
van 22 februari a.s. (Kamerstuk 21 501-32, nr. 1275).
Luchtvaart
De verbindingen in het luchtvervoer met het VK zijn door de voorlopige
toepassing van de HSO gewaarborgd gebleven. Het is nog te vroeg om
iets te kunnen zeggen over de vraag in hoeverre lidstaten gebruik zullen
maken van de in de HSO geboden mogelijkheid om bilaterale afspraken
met het VK te maken over 5e vrijheidsrechten voor het vrachtvervoer.
Zorg
Geneesmiddelen, lichaamsmaterialen en medische hulpmiddelen
Met uitzondering van cannabisolie richting het VK zijn er op dit moment
geen signalen dat de distributie van geneesmiddelen, lichaamsmaterialen
of medische hulpmiddelen vanuit het VK naar Nederland en vice versa
verstoord is. Voor de huidige stand van zaken omtrent cannabisolie
verwijs ik u naar de antwoorden op de vragen van het Kamerlid Dik-Faber
(CU) over de gevolgen van de Brexit voor de levering van Nederlandse
medicijnen aan het Verenigd Koninkrijk4.
Het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG) monitort
voortdurend of de producten die in Nederland geregistreerd zijn voldoen
aan alle wettelijke vereisten voor een marktvergunning. In de zeldzame
gevallen dat het bij een voormalig Brits product om een kritisch geneesmiddel gaat waar momenteel geen alternatief voor beschikbaar is, zijn er
verschillende mogelijkheden om de beschikbaarheid te garanderen. Zo
treedt het CBG in gesprek met de fabrikant om de benodigde wijzigingen
voor de marktvergunning alsnog door te voeren, kunnen er alternatieve
middelen uit het buitenland worden geïmporteerd en kan in het uiterste
geval het CBG in samenwerking met het IGJ besluiten om een
niet-compliant product op de markt te gedogen. Voor geen enkel product
is het nog nodig geweest om tot deze laatstgenoemde mogelijkheden
over te gaan. Met uitzondering van de reeds genoemde cannabisolie zijn
er op dit moment geen problemen bekend met medicijnen uit Nederland
richting het VK.
De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd geeft weefselinstellingen de
ruimte om voor 1 juli de erkenning aan te passen naar de nieuwe situatie,

3
4

Kamerstuk 21 501–32, nr. 1272
Aanhangsel Handelingen II 2020/21, nr. 1490

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 393, nr. 36

9

hetgeen voor 24 december niet mogelijk was 5. Dit draagt bij aan het
minimaliseren van de verstoring van de Brexit op de uitwisseling van
lichaamsmaterialen en interruptie van het behandelen van patiënten. Deze
ruimte wordt mogelijk gemaakt door een soortgelijke overgangsperiode
aan de kant van het VK waarbij weefselinstellingen tot 1 juli 2021
gehouden zijn aan de Europese wet- en regelgeving 6.
Ten aanzien van medische hulpmiddelen hebben brancheorganisaties
bevestigd dat zich op dit moment geen grote verstoringen voor lijken te
doen. Het kabinet blijft dit de komende weken samen met zorginstellingen
en brancheorganisaties monitoren.
Product- en voedselveiligheid
Op het gebied van de voedsel- en productveiligheid heeft de HSO tot nu
niet geleid tot ernstige gevolgen. Wel is vast te stellen dat doordat de
regels voor import van derde landen buiten de Europese Unie van
toepassing zijn geworden er nieuwe procedures en controlevereisten
gelden, die kunnen zorgen voor vertragingen zoals hierboven beschreven
onder goederenhandel.
Uitwisseling beroeps beperkende maatregelen
Sinds de afloop van de overgangsperiode heeft het VK niet langer
toegang tot het IMI-systeem voor uitwisseling van aan zorgverleners
opgelegde beroeps beperkende maatregelen. De bevoegde autoriteit voor
de erkenning van artsen in het VK (GMC) heeft laten weten ook na de
overgangsperiode informatie over bevoegdheid beperkende maatregelen
te willen blijven uitwisselen. Vanuit Nederland erkennen we dat belang. In
januari heeft het BIG-register dan ook de eerste lijst per e-mail ontvangen.
Aan het VK is aangegeven dat de informatie met betrekking tot de in
Nederland aangetekende maatregelen raadpleegbaar is via de website
van het BIG-register: disciplinary measures healthcare professionals en
rechtstreeks contact voor inhoudelijke vragen mogelijk blijft.
Van de andere autoriteiten in het VK (GPC, HCPC, GDC & NMC) is nog niet
bekend of zij voornemens zijn informatie over aan zorgverleners
opgelegde bevoegdheid beperkende maatregelen te blijven uitwisselen.
Politiële en justitiële samenwerking
Zoals eerder aan uw Kamer gemeld7 geeft de HSO op het terrein van
rechtshandhaving en justitiële samenwerking aanleiding voor Nederland
om te voorzien in implementatiewetgeving. Uw Kamer is op 14 januari jl.
nader geïnformeerd over die onderdelen van de strafrechtelijke samenwerking waaruit implementatieverplichtingen voor Nederland voortvloeien en de wijze waarop het kabinet beoogt deze wetswijzigingen
spoedig tot stand te brengen.8 Daarbij is het kabinet in twee gevallen
voornemens gebruik te maken van de mogelijkheid om met spoed een
tijdelijke voorziening te treffen op grond van artikel X van de Verzamelwet
Brexit. Deze voorzieningen strekken tot continuering van de samenwerking met het VK zoals die bestond voorafgaand aan het aflopen van de
overgangsperiode op 31 december 2020. De onderwerpen betreffen (i) de
doorgifte van justitiële gegevens ten behoeve van een veiligheidson5

https://www.igj.nl/zorgsectoren/bloed-weefsels-en-organen/brexit-overgangsperiode-voorlichaamsmateriaal
https://www.hta.gov.uk/uk-transition-guidance
7
Kamerstuk 35 393, nr. 31
8
Kamerstuk 35 393, nr. 32
6

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 393, nr. 36

10

derzoek in verband met werving of vrijwillige activiteiten waarbij sprake is
van rechtstreeks en geregeld contact met kinderen (in Nederland is dit het
onderzoek inzake een VOG-aanvraag) en (ii) de doorgifte van
PNR-gegevens met het oog op het voorkomen, opsporen, onderzoeken of
vervolgen van terrorisme of ernstige criminaliteit. Er wordt naar gestreefd
dat deze tijdelijke voorziening in februari in werking kan treden. Het
betreft een ministeriële regeling die overeenkomstig artikel X wordt
nagehangen bij beide Kamers van de Staten-Generaal. De desbetreffende
onderwerpen worden, overeenkomstig artikel X, zo spoedig mogelijk
alsnog in een wetsvoorstel opgenomen, samen met de onderwerpen
waarvoor toepassing van artikel X niet mogelijk is. Het betreft overlevering en wederzijdse rechtshulp. In de brief van 14 januari jl. wordt
tevens ingegaan op de werkwijze in de periode totdat de benodigde
wetgeving tot stand is gebracht. Deze werkwijze is inmiddels waar
mogelijk in de praktijk gebracht.
Dataverkeer
Op het gebied van dataverkeer voorziet de HSO in een overbruggingsmaatregel waarbij voor een periode van vier maanden (maximaal met
twee maanden te verlengen) de doorgifte van persoonsgegevens aan het
VK niet wordt beschouwd als de doorgifte van persoonsgegevens aan een
derde land, zolang het VK de relevante wet- en regelgeving met
betrekking tot de bescherming van persoonsgegevens zoals deze bestond
op 31 december 2020 niet wijzigt. Dit betekent dat de doorgifte van
persoonsgegevens aan het VK sinds 1 januari ongehinderd doorgang
heeft kunnen vinden. De Commissie gebruikt de overbruggingsperiode
voor het doorlopen van de procedure voor het nemen van adequaatheidsbesluiten met betrekking tot het niveau van gegevensbescherming in het
VK, op grond van de Algemene Verordening Gegevensbescherming
(Verordening 2016/679) en de Richtlijn politie- en justitiegegevens
(Richtlijn 2016/680). Het kabinet hoopt dat deze procedure tijdig vóór het
aflopen van de overbruggingsmaatregel kan worden afgerond, maar dat
is nog geen gegeven. Het is daarom van belang dat alle betrokkenen de
benodigde voorbereidingen treffen voor het geval dat deze procedure niet
(tijdig) positief kan worden afgerond.
Financiële markten
Met het einde van de overgangsperiode verviel voor Britse financiële
instellingen hun Europese paspoort waarmee zij direct diensten konden
verlenen in de EU. Een groot deel van deze EU-gerelateerde dienstverlening heeft zich daarom moeten verplaatsen van het VK naar de EU. Tot
op heden is het einde van de overgangsperiode en daarmee deze
verplaatsing zonder grote complicaties verlopen. De AFM en DNB hebben
hier rond het einde van de overgangsperiode met verhoogde intensiteit
toezicht op gehouden en zullen dit de komende periode blijven doen.
Op het gebied van financiële dienstverlening zijn in het handelsakkoord
horizontale afspraken overeengekomen over samenwerking. Deze
afspraken zijn in lijn met eerdere afspraken die de EU met Japan heeft
gemaakt en zien onder andere op bilaterale gesprekken over veranderingen in regels ten behoeve van eventuele equivalentiebesluiten. In de
politieke verklaring is afgesproken in maart 2021 een Memorandum of
Understanding (MoU) te sluiten om deze samenwerking verder vorm te
geven. Voorbeelden van mogelijke afspraken die in dit MoU gemaakt
kunnen worden zijn het opzetten van een gremium voor periodiek overleg
over veranderingen in wet- en regelgeving, het bieden van een platform
voor afstemming van een mogelijke gezamenlijke inzet voor mondiale
overleggen en het vergroten van transparantie over eventuele wijzigingen
in equivalentiebesluiten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 393, nr. 36

11

Het kabinet acht een MoU een passend instrument om de intentie tot
samenwerking op het gebied van de financiële dienstverlening tussen het
VK en de EU verder vorm te geven. Het biedt de mogelijkheid tot
samenwerking zonder dat het de partijen belet unilaterale maatregelen te
nemen, bijvoorbeeld ten aanzien van equivalentie. De Europese
Commissie neemt het voortouw in de onderhandelingen over het MoU
met het VK. Uw Kamer zal worden geïnformeerd over de inhoud van het
MoU.
Burgers
Voortgang implementatie terugtrekkingsakkoord en readiness
maatregelen
Ook nu de overgangsperiode is afgelopen geniet de positie van burgers
de blijvende aandacht van het kabinet. Het is daarom positief dat het
Portugese EU-voorzitterschap dit tot een van zijn prioriteiten heeft
gemaakt in het kader van de EU-VK-relatie het komende half jaar. Dit
moment leent zich ook voor een positieve terugblik op de implementatie
van het terugtrekkingsakkoord.
Britse burgers (en hun eventuele derde lands familieleden) die al in
Nederland woonden, konden sinds 1 februari 2020 een verblijfsdocument
op grond van het terugtrekkingsakkoord bij de IND aanvragen. Omstreeks
90 procent van de in de BRP geregistreerde Britten heeft dit inmiddels
gedaan. Sinds 1 januari 2021 geldt een zogenoemde grace period voor
alle burgers uit deze groep die dit nog niet gedaan hebben: zij kunnen nog
tot en met 30 juni 2021 een aanvraag bij de IND indienen.
Een update over de voortgang van het toekennen van verblijfsdocumenten op grond van het terugtrekkingsakkoord verschijnt maandelijks op
de website van de IND.9 In de periode van februari t/m augustus 2020 zijn
alle in de BRP ingeschreven Britten en hun eventuele derde-lands
familieleden twee keer uitgenodigd om een aanvraag in te dienen. Vanaf
augustus kon iedereen direct zonder een uitnodiging een aanvraag
indienen. In de periode van 1 februari 2020 tot 1 februari 2021 heeft de
IND 35.693 aanvragen voor een Brexit-verblijfsvergunning ontvangen. De
meeste aanvragers (99%) voldoen aan de voorwaarden voor afgifte van
een verblijfsvergunning onder het terugtrekkingsakkoord. 33.971 Britten
hebben inmiddels hun verblijfsvergunning al toegekend gekregen; 5.581
Britten zijn in staat gesteld hun verblijfsvergunning voor duurzaam verblijf
om te ruilen.
De komende maanden ligt de focus van de IND en het Ministerie van
Buitenlandse Zaken op het bereiken van eventuele mensen die nog geen
aanvraag hebben ingediend maar vanwege de Brexit wel een nieuw
verblijfsdocument nodig hebben. Hiertoe wordt nauw samengewerkt met
de Britse ambassade in Den Haag. Naar oordeel van het kabinet verloopt
het uitvoeringsproject goed.
Britten die vóór 1 januari 2021 al in Nederland werkzaam waren als
grensarbeider, mogen ook daarna hun werkzaamheden voortzetten als zij
voldoen aan de voorwaarden uit het terugtrekkingsakkoord. Om aan te
kunnen tonen dat dit het geval is, moeten zij het document «Grensarbeider» aanvragen bij de IND. De IND toetst bij het beoordelen van de
aanvraag of aan de voorwaarden voor behoud van het recht op grensarbeid zoals geformuleerd in het terugtrekkingsakkoord wordt voldaan. Zo
moet het gaan om werkzaamheden die werden uitgeoefend in het kader
9

https://ind.nl/Paginas/In-Nederland-wonen-na-Brexit.aspx#cijfers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 393, nr. 36

12

van het vrij verkeer van werknemers of het vrij verkeer van vestiging (in
geval van zelfstandigen). Grensarbeiders die in Nederland werkzaam
waren in het kader van het vrij verkeer van diensten, vallen niet onder het
terugtrekkingsakkoord en komen dus niet in aanmerking voor het
document «Grensarbeider».
De implementatie van overige onderdelen uit het burgerrechtendeel van
het terugtrekkings-akkoord is inmiddels in belangrijke mate afgerond. Dit
geldt ook voor de voorbereidingen op het gebied van burgers die niet
raken aan de implementatie van de HSO, zoals bescherming van de fiscale
rechten van Britse burgers die onder het terugtrekkingsakkoord vallen. Nu
deze onderdelen operationeel zijn, blijft het kabinet monitoren of burgers
de bescherming genieten die het terugtrekkingsakkoord beoogt te bieden
voor VK-burgers in Nederland.
Ook de positie van Nederlanders in het VK behoudt de blijvende aandacht
van het kabinet. Zo zal de Nederlandse ambassade in Londen ook in 2021
doorgaan met voorlichtingsbijeenkomsten voor Nederlandse burgers die
daar wonen. Deze zijn in aanvulling op de informatie die de Britse
autoriteiten zelf verstrekken en op de voorlichtingsactiviteiten voor
EU-burgers die de EU-missie in het VK ontplooit. Nederland blijft met het
VK in gesprek over de uitvoering van het burgerrechtendeel van het
terugtrekkingsakkoord op alle niveaus. Daarnaast blijft de Europese
Commissie de voortgang in het VK en in de EU-lidstaten monitoren via
het gespecialiseerd comité burgerrechten onder het terugtrekkingsakkoord.
Studenten onder het terugtrekkingsakkoord en in de HSO
Voor wat betreft het hoger onderwijs is in het kader van het schriftelijk
overleg met uw Kamer reeds informatie gedeeld over de positie van
Nederlandse studenten in het VK en vice versa.10 Conform de motie van
het lid Bouali over de uitwisseling van studenten onderzoekt de regering
op dit moment de mogelijkheden om de uitwisseling van studenten aan
beide kanten van het kanaal te bestendigen nu het Verenigd Koninkrijk
niet meer deelneemt aan het Erasmusprogramma. Hierover zijn inmiddels
de eerste bilaterale contacten gelegd met het Verenigd Koninkrijk. Uw
Kamer wordt hierover verder geïnformeerd zodra meer duidelijk is over
een mogelijke toekomstige samenwerkingsrelatie met het Verenigd
Koninkrijk op dit terrein.
Burgers: implementatie onderdelen Handels- en Samenwerkingsovereenkomst
In de HSO zijn afspraken gemaakt over de coördinatie van sociale
zekerheid en de tijdelijke toegang van natuurlijke personen over en weer
voor kortdurende zakenreizen en het verlenen van diensten. Deze
afspraken worden momenteel geïmplementeerd.
Op het gebied van coördinatie van sociale zekerheid werken het Ministerie
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport samen met de uitvoerders aan het implementeren van het protocol over sociale zekerheid. Totdat dit operationeel is
zullen sommige aanvragen die onder de HSO vallen tijdelijk worden
aangehouden. Om te komen tot een uniforme interpretatie binnen de EU
vindt tevens overleg plaats met de Europese Commissie.

10

Verslag van een schriftelijk overleg over de informele videoconferentie van onderwijsministers
op 22 januari 2021 en het verslag van de videoconferentie van EU Onderwijsministers van
30 november 2020, Kamerstuk 21 501-34, nr. 353

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 393, nr. 36

13

Nederland heeft de Commissie inmiddels genotificeerd dat het gebruik wil
maken van de opt-in mogelijkheid die het protocol over sociale zekerheid
biedt, met als gevolg dat gedetacheerden in een grensoverschrijdende
situatie onderworpen blijven aan de (sociale zekerheids-) wetgeving van
hun thuisland. Nederland heeft voor deze optie gekozen omdat dit
administratieve lasten voor werkgevers beperkt bij een detachering vanuit
Nederland naar het VK en vice versa. Tevens heeft Nederland het
voornemen om via een diplomatieke notawisseling met het VK wederzijds
te verduidelijken dat het bestaande bilateraal sociaal zekerheidsverdrag
tussen Nederland en het VK niet van toepassing is op personen die onder
de werkingssfeer van het protocol van de HSO vallen11.
De HSO bevat tevens afspraken over mobiliteit bij kortdurende zakenreizen en tijdelijke grensoverschrijdende dienstverlening door hoogopgeleide medewerkers. Als gevolg van het aflopen van de overgangsperiode
is toegang van natuurlijke personen in het kader van dienstverlening in
Nederland door een in het VK gevestigd bedrijf niet langer mogelijk op
grond van het vrij verkeer van diensten. Wel kan gebruik worden gemaakt
van de mogelijkheden die de HSO biedt, zoals een tijdelijke overplaatsing
binnen een onderneming en tijdelijke toegang voor dienstverleners op
contractbasis en zelfstandige dienstverleners. Hiertoe moet een tewerkstellingsvergunning bij UWV of een gecombineerde vergunning voor
verblijf en arbeid bij IND worden aangevraagd. Bij het toekennen daarvan
wordt getoetst op de voorwaarden in het akkoord. Daarnaast kan gebruik
worden gemaakt van de mogelijkheden die bestaan onder de nationale
wet- en regelgeving voor het detacheren van niet-EU-burgers in
Nederland. De betrokken ministeries en uitvoerders werken aan de
integratie van de afspraken uit het akkoord in de staande uitvoeringspraktijk. Ook gerichte voorlichting aan de dienstverrichters over de
(on)mogelijkheden onder de nieuwe afspraken maakt hiervan een
belangrijk onderdeel uit.
De Minister van Buitenlandse Zaken,
S.A. Blok

11

Dit verdrag is thans m.n. relevant voor de Kanaaleilanden (link: wetten.nl – Regeling – Verdrag
inzake sociale zekerheid tussen het Koninkrijk der Nederlanden en het Verenigd Koninkrijk van
Groot-Brittannië en Noord-Ierland, ’s-Gravenhage, 21-12-2005 – BWBV0001782 (overheid.nl))

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 393, nr. 36

14