Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

34 545

Wijziging van de Wet belastingen op
milieugrondslag (Wet tijdelijk verlaagd tarief
laadpalen met een zelfstandige aansluiting)

Nr. 3

MEMORIE VAN TOELICHTING
Inhoudsopgave
I.

II

ALGEMEEN
1. Inleiding
2. Hoofdlijnen van het wetsvoorstel
3. EU-aspecten
4. Budgettaire aspecten
5. Uitvoeringskosten Belastingdienst
6. Gevolgen voor bedrijfsleven en burger
7. Advies en consultatie
ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING

1
1
2
2
3
3
3
3
4

I. ALGEMEEN
1. Inleiding
Op 19 november 2015 is een motie van de Tweede Kamerleden Van
Weyenberg en Grashoff aangenomen1 waarin de regering wordt verzocht
met een voorstel te komen om de energiebelasting op elektriciteit
geleverd via openbare laadpalen zodanig aan te passen, dat zij niet langer
een knelpunt vormt voor de transitie naar elektrisch rijden. In de brief van
18 maart 2016 is gereageerd op deze motie.2 In die reactie is aangegeven
dat de energiebelasting geen knelpunt vormt voor de transitie naar
elektrisch rijden. De belastingdruk per gereden kilometer op elektriciteit
ligt lager dan de belastingdruk per gereden kilometer op benzine of diesel
en is net iets hoger dan de belastingdruk op LPG. Wel kan een verlaging
van de energiebelasting op elektriciteit voor openbare laadpalen een
bijdrage leveren aan het verbeteren van de businesscase van een
openbare laadpaal. Op korte termijn is de businesscase van een openbare
laadpaal in veel gevallen niet sluitend te maken. Dit komt doordat de
investeringskosten nog vrij hoog zijn en het verbruik per laadpaal relatief
laag is. Voor de transitie naar elektrisch rijden is de aanwezigheid van
1
2

kst-34545-3
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Kamerstukken II 2015/16, 34 302, nr. 96.
Kamerstukken II 2015/16, 34 302, nr. 114.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 545, nr. 3

1

(openbare) laadinfrastructuur van groot belang. Het kabinet heeft
aangekondigd in het Belastingplan 2017 de verlaging van energiebelasting voor openbare laadpalen praktisch vorm te geven door een tijdelijk
verlaagd tarief in de energiebelasting op te nemen voor laadpalen met
een zelfstandige aansluiting op het distributienet. In dit wetsvoorstel
wordt hieraan uitvoering gegeven.
2. Hoofdlijnen van het wetsvoorstel
Voor elektriciteit geleverd aan laadpalen met een zelfstandige aansluiting
stelt het kabinet voor om over de eerste 10.000 kWh het tarief te verlagen
van het hogere reguliere tarief van de eerste schijf naar het lagere tarief
van de tweede schijf. Daarmee geldt over de eerste 50.000 kWh één en
hetzelfde tarief. Het tarief in de tweede schijf bedraagt op dit moment
4,996 cent per kWh en ligt daarmee ongeveer de helft lager dan het
reguliere tarief in de eerste schijf van 10,07 cent per kWh dat op dit
moment in de praktijk meestal van toepassing is. Dit komt neer op een
voordeel van 1 à 2 euro per volle accu. Het verlaagde tarief zal vier jaar
van toepassing zijn, van 2017 tot en met 2020. Deze periode komt overeen
met de periode van fiscale stimulering voor elektrisch rijden in Autobrief
II. Verder stelt het kabinet voor om het tarief voor de elektriciteit voor
laadpalen met een zelfstandige aansluiting op het distributienet in de Wet
opslag duurzame energie voor de periode van 2017 tot en met 2020 op
nihil te stellen.
Met bovengenoemde tariefaanpassingen verbetert de businesscase voor
de openbare laadpalen en wordt laden bij een openbare laadpaal, voor
zover het belastingvoordeel wordt doorberekend in de prijs, goedkoper.
Het hanteren van een verlaagd tarief per kWh voor elektriciteit die wordt
geleverd aan laadpalen is vanwege de systematiek van de energiebelasting alleen mogelijk bij laadpalen met een zelfstandige aansluiting. Bij
elektriciteit die afkomstig is van een distributienet, wordt de energiebelasting namelijk geheven over de levering van de elektriciteit via een
aansluiting. Openbare laadpalen zullen in de meeste gevallen een
zelfstandige aansluiting hebben. Normaliter vindt thuisladen niet plaats
via een laadpaal met een zelfstandige aansluiting, zodat hierbij geen
gebruik kan worden gemaakt van het verlaagde tarief. Met deze
vormgeving van de maatregel wordt aangesloten bij het verzoek van de
motie en wordt de geconstateerde problematiek in de businesscase van
openbare laadpalen verminderd.
3. EU-aspecten
Invoering van een verlaagd tarief in de energiebelasting en een nultarief
in de Wet opslag duurzame energie voor elektrisch laden sluit niet aan bij
de Richtlijn energiebelastingen.3 Daarom is goedkeuring gevraagd bij de
Europese Commissie en de Raad van de Europese Unie om op dit punt af
te wijken van die richtlijn. De aanvraag van een derogatie neemt
doorgaans negen maanden in beslag en is gedaan op 29 maart 2016. De
regeling zal door de Europese Commissie daarnaast worden aangemerkt
als staatssteun in de zin van het Verdrag betreffende de werking van de
Europese Unie. De maatregel zal op basis van de algemene groepsvrijstellingsverordening (AGVV)4 ter kennisgeving aan de Europese Commissie
worden gestuurd. De inschatting is dat zowel het derogatieverzoek als de
3

4

Richtlijn 2003/96/EG van de Raad van 27 oktober 2003 tot herstructurering van de communautaire regeling voor de belasting van energieproducten en elektriciteit (PbEU 2011, L 283).
Verordening (EU) nr. 651/2015 van de Commissie van 17 juni 2014 waarbij bepaalde categorieën steun op grond van de artikelen 107 en 108 van het Verdrag met de interne markt
verenigbaar worden verklaard (PbEU 2014, L 187).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 545, nr. 3

2

staatssteunkennisgeving niet op problemen zullen stuiten vanuit de
Europese Commissie en de Raad van de Europese Unie. De maatregel kan
pas in werking treden nadat toestemming voor de derogatie is verleend.
Om die reden is voorzien in een inwerkingtreding bij koninklijk besluit. Het
streven is om de maatregel per 1 januari 2017 in werking te laten treden.
Mocht de maatregel pas na die datum in werking kunnen treden, dan
geldt hij met terugwerkende kracht tot en met 1 januari 2017. Voor de
toepassing van het verlaagde tarief zal verder een aanvullende
voorwaarde worden opgenomen. Het verlaagde tarief mag niet worden
toegepast als de elektriciteit wordt gebruikt door een onderneming in
moeilijkheden. Dit om te voldoen aan de voorwaarden van de AGVV.5
4. Budgettaire aspecten
De budgettaire gevolgen van de maatregel zijn weergegeven in de hierna
opgenomen tabel. De budgettaire derving zal binnen dit wetsvoorstel
meerjarig gedekt worden door het tarief eerste schijf voor elektriciteit in
de energiebelasting met ingang van 1 januari 2017 te verhogen met
€ 0,00007. Het tarief zal met ingang van 1 januari 2021 met hetzelfde
bedrag weer worden verlaagd in verband met het beëindigen van het
verlaagde tarief voor leveringen aan laadpalen met een zelfstandige
aansluiting.
Tabel 1: Budgettaire derving energiebelasting, (op transactiebasis in euro miljoen)

Verlaagd tarief laadpalen

2017

2018

2019

2020

1,4

1,7

2,0

2,5

5. Uitvoeringskosten Belastingdienst
De voorstellen van dit wetsvoorstel zijn door de Belastingdienst beoordeeld met de uitvoeringstoets6 nieuwe stijl. Voor de voorstellen uit het
onderhavige wetsvoorstel geldt dat de Belastingdienst die uitvoerbaar en
handhaafbaar acht per de voorgestelde inwerkingtredingsdatum. De
gevolgen voor de uitvoering zijn beschreven in de uitvoeringstoetsen die
als bijlage zijn bijgevoegd7.
Dit wetsvoorstel heeft geen gevolgen voor de uitvoeringskosten van de
Belastingdienst.
6. Gevolgen voor bedrijfsleven en burger
Dit wetsvoorstel leidt tot een beperkte, tijdelijke toename van de omvang
van de administratieve lasten.
7. Advies en consultatie
Voorafgaand aan het opstellen van het wetsvoorstel heeft overleg
plaatsgevonden met de volgende organisaties: Energie Nederland
(branchevereniging energieleveranciers), Netbeheer Nederland, diverse
laadpaalexploitanten en de vereniging DOET (branchevereniging
elektrisch transport). Tevens is gesproken met enkele andere partijen die
nauw betrokken zijn bij de uitrol van de openbare laadinfrastructuur zowel
uit de adviespraktijk als de wetenschap. Deze beide overleggen strekten er
primair toe om te vernemen of de beoogde maatregel zou leiden tot
5

Richtsnoeren voor reddings- en herstructureringssteun aan niet-financiële ondernemingen in
moeilijkheden (2014/C 249/01).
6
Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer
7
Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 545, nr. 3

3

knelpunten in de praktijk. Daarbij kregen partijen de gelegenheid om hun
reactie te geven op de vormgeving van de beoogde maatregel. Het
uiteindelijke wetsvoorstel is in een later stadium in concept nog eens
gedeeld met Energie Nederland om te vernemen of de maatregel niet zou
leiden tot problemen in de uitvoering bij de energieleveranciers.
Tevens is advies gevraagd aan de Raad voor de Rechtspraak. De Raad
voor de Rechtspraak verwacht geen substantiële toename van de werklast
als gevolg van dit wetsvoorstel.
II. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING
Artikel I
Artikel I, onderdelen A en B (artikelen 59 en 60a van de Wet belastingen
op milieugrondslag)
In onderdeel B wordt een artikel 60a in de Wet belastingen op milieugrondslag (Wbm) geïntroduceerd dat erin voorziet dat het tarief over de
eerste 10.000 kWh elektriciteit die wordt geleverd aan een oplaadinstallatie voor elektrische voertuigen die beschikt over een zelfstandige
aansluiting, wordt verlaagd tot het tarief dat is opgenomen in de tweede
schijf in artikel 59, eerste lid, onderdeel c, tweede aandachtsstreepje, van
de Wbm. Met een zelfstandige aansluiting wordt bedoeld een aansluiting
die geen deel uitmaakt van de aansluiting van een meer omvattende
onroerende zaak en de oplaadinstallatie rechtstreeks met het distributienet verbindt. Een oplaadinstallatie bestaat uit één oplaadpunt of
meerdere bij elkaar gelegen oplaadpunten die door middel van dezelfde
aansluiting met het distributienet verbonden zijn. In het tweede lid van
genoemd artikel 60a is opgenomen dat het verlaagde tarief niet mag
worden toegepast als de elektriciteit wordt gebruikt door een onderneming in moeilijkheden. Dit begrip is gedefinieerd in paragraaf 2.2 van
de mededeling van de Europese Commissie betreffende Richtsnoeren
voor reddings- en herstructureringssteun aan niet-financiële ondernemingen in moeilijkheden (PbEU 2014, C 249). Hiermee wordt voldaan aan
de Europese regels inzake staatssteun. De verbruiker is degene aan wie de
elektriciteit via de aansluiting geleverd wordt. In genoemd artikel 60a zijn
delegatiebevoegdheden opgenomen op basis waarvan in lagere regelgeving nog zal worden geregeld dat de afnemer van de elektriciteit, om
recht te krijgen op het verlaagde tarief, aan de energieleverancier zal
moeten verklaren dat de elektriciteit die via de betreffende aansluiting
geleverd wordt, uitsluitend wordt gebruikt in een oplaadinstallatie voor
elektrische voertuigen en dat de oplaadinstallatie geen deel uitmaakt van
een meer omvattende onroerende zaak. Voorts is een delegatiebevoegdheid opgenomen om vorm te geven aan de voorwaarde dat het
verlaagde tarief niet mag worden toegepast als de elektriciteit wordt
gebruikt door een onderneming in moeilijkheden. Hiertoe zal bij of
krachtens algemene maatregel van bestuur concreet worden aangegeven
wat onder bedrijven in moeilijkheden moet worden verstaan. Daarbij zal
worden aangesloten bij in de praktijk bestaande signalen dat het bedrijf in
moeilijkheden verkeert.
Ingevolge de in onderdeel A opgenomen wijziging van artikel 59, eerste
lid, van de Wbm wordt met ingang van 1 januari 2017 het reguliere tarief
van de eerste schijf voor elektriciteit verhoogd met € 0,00007. Deze
verhoging biedt de budgettaire dekking voor de introductie van het
verlaagde tarief voor elektriciteit die wordt geleverd aan een oplaadinstallatie voor elektrische voortuigen die beschikt over een zelfstandige
aansluiting. De verhoging van het reguliere tarief wordt met ingang van
1 januari 2021 weer ongedaan gemaakt bij beëindigen van het verlaagde
tarief voor leveringen aan laadpalen met een zelfstandige aansluiting. Dit
is geregeld in artikel II, onderdeel A.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 545, nr. 3

4

Zoals reeds is toegelicht in het algemeen deel van deze memorie is de
invoering van het verlaagde tarief afhankelijk van het verkrijgen van de
goedkeuring om af te wijken van de Richtlijn energiebelastingen. Om deze
reden wordt het tijdstip van de invoering van het verlaagde tarief
vastgesteld bij koninklijk besluit. Mocht de goedkeuring na 1 januari 2017
worden verleend en kan derhalve het koninklijk besluit ook pas na die
datum worden genomen, dan wordt voorzien in terugwerkende kracht tot
en met 1 januari 2017. Dit is geregeld in artikel V, tweede lid.
Artikel II
Artikel II (artikel 59 van de Wet belastingen op milieugrondslag)
Zoals aangegeven in het algemeen gedeelte van de toelichting komt met
ingang van 1 januari 2021 het verlaagde tarief voor elektriciteit die wordt
geleverd aan een oplaadinstallatie voor elektrische voertuigen die
beschikt over een zelfstandige aansluiting, te vervallen. Hiertoe vervalt
artikel 60a van de Wbm. Voorts wordt gelijktijdig het reguliere tarief voor
elektriciteit in de eerste schijf voor elektriciteit verlaagd zodanig dat de
eerdere verhoging – die diende ter dekking van het genoemde verlaagde
tarief – met ingang van 1 januari 2021 komt te vervallen.
Artikel III
Artikel III (artikel 3 van de Wet opslag duurzame energie)
Voorgesteld wordt om het tarief voor de elektriciteit voor laadpalen in de
Wet opslag duurzame energie voor de periode van 2017 tot en met 2020
op nul te stellen. Hiertoe wordt onder toevoeging van de aanduiding «1.»
voor de huidige tekst van artikel 3 van de Wet opslag duurzame energie
deze elektriciteit uitgezonderd van de elektriciteit waarvoor de tarieven
gelden zoals opgenomen in dat eerste lid (nieuw). Voorts wordt een
tweede lid toegevoegd waarin is bepaald dat voor elektriciteit die wordt
geleverd aan een oplaadinstallatie voor elektrische voertuigen die
beschikt over een zelfstandige aansluiting als bedoeld in artikel 60a van de
Wbm geen tarief wordt vastgesteld.
Artikel IV
Artikel IV (artikel 3 van de Wet opslag duurzame energie)
Zoals aangegeven in het algemeen gedeelte van deze memorie komt met
ingang van 1 januari 2021 het nihiltarief voor elektriciteit die wordt
geleverd aan een oplaadinstallatie voor elektrische voertuigen die
beschikt over een zelfstandige aansluiting, te vervallen. Hiertoe vervalt de
uitzondering van deze elektriciteit in artikel 3, eerste lid, van de Wet opslag
duurzame energie alsmede artikel 3, tweede lid, van die Wet.
Artikel V
Artikel V (inwerkingtreding)
Onder toepassing van artikel 12 van de Wet raadgevend referendum
treedt deze wet in werking met ingang van 1 januari 2017. Bij de Europese
Commissie en de Raad van de Europese Unie is een derogatieverzoek
ingediend om met betrekking tot elektriciteit die wordt geleverd aan een
oplaadinstallatie voor elektrische voertuigen die beschikt over een
zelfstandige aansluiting af te mogen wijken van de Richtlijn energiebelas-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 545, nr. 3

5

tingen.8 De inschatting hierbij is dat het derogatieverzoek niet op
problemen zal stuiten. De betreffende maatregel kan pas in werking
treden nadat toestemming voor de derogatie is verleend. Om die reden is
voor de bijbehorende wetswijzigingen voorzien in een inwerkingtreding
bij koninklijk besluit. Het streven is om ook deze maatregel per 1 januari
2017 in werking te laten treden. Mocht de gewenste derogatie niet tijdig
worden verleend – met als gevolg dat de maatregel pas na die datum in
werking zou kunnen treden –, dan geldt hij met terugwerkende kracht tot
en met 1 januari 2017.
De Staatssecretaris van Financiën,
E.D. Wiebes

8

Richtlijn 2003/96/EG van de Raad van 27 oktober 2003 tot herstructurering van de communautaire regeling voor de belasting van energieproducten en elektriciteit (PbEU 2011, L 283).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 545, nr. 3

6