Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1300
Vragen van de leden Belhaj en Sjoerdsma (beiden D66) aan de Minister van
Buitenlandse Zaken over het bericht «Leger Ethiopië neemt hoofdstad van
Tigray in» (ingezonden 8 december 2020).
Antwoord van Minister Blok (Buitenlandse Zaken), Minister voor Buitenlandse
Handel en Ontwikkelingssamenwerking (ontvangen 12 januari 2021).
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Leger Ethiopië neemt hoofdstad van Tigray
in»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Hoe duidt u de recente ontwikkelingen in Ethiopië, waar gewapende strijd is
uitgebroken tussen het regeringsleger en het Tigray Volksbevrijdingsfront
(TPLF) met als gevolg velen doden, gewonden en vluchtelingen?
Antwoord 2
De situatie en de gebeurtenissen in de regio Tigray zijn op dit moment nog
steeds onduidelijk en onoverzichtelijk, als gevolg van het slechte verbindingen en het feit dat het gebied nog altijd slecht toegankelijk is voor humanitaire hulpverleners, journalisten en onafhankelijke waarnemers. Het gewapend conflict volgde op een periode van toenemende spanningen tussen het
Tigray Volksbevrijdingsfront (TPLF) en de federale overheid. Het TPLF was tot
2018 oververtegenwoordigd in de politieke en militaire elite van Ethiopië,
maar moest die centrale rol in de machtsstructuur prijsgeven na het aan de
macht komen van de huidige premier Abiy. Deze machtswisseling volgde op
massale protesten tegen het autoritaire bestuur onder leiding van de TPLF en
vormde het startpunt van een ambitieuze hervormingsagenda.
Vraag 3
Klopt het dat het conflict nu al aan honderden, mogelijk duizenden mensen
het leven heeft gekost? Heeft u hier betrouwbare informatie over?

1

ah-tk-20202021-1300
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2021

NRC.nl, 29 november 2020, «Leger Ethiopië neemt hoofdstad van Tigray in» (https://
www.nrc.nl/nieuws/2020/11/29/leger-ethiopie-neemt-hoofdstad-van-tigray-in-a4021842)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

1

Antwoord 3
Vanwege het gebrek aan toegang voor humanitaire hulpverleners, media en
waarnemers tot het gebied beschikt het kabinet niet over betrouwbare,
onafhankelijke informatie over slachtoffers. De berichten in de media die
onder andere zijn gebaseerd op getuigenissen van mensen die het gebied zijn
ontvlucht geven aanleiding om uit te gaan van verontrustende aantallen
slachtoffers.
Vraag 4
Bent u bekend met de berichtgeving van Amnesty’s Crisis Evidence Lab dat
er op 9 november 2020 mogelijk honderden burgers zijn afgeslacht in Tigray?
Heeft u nadere informatie over de verantwoordelijken voor deze slachtpartij?
Antwoord 4
Ik ben bekend met die berichtgeving die zonder meer zorgelijk is. Ik beschik
echter momenteel niet over nadere onafhankelijke informatie waaruit
conclusies kunnen worden getrokken over de verantwoordelijken. Volgens de
Ethiopische mensenrechtencommissie zijn de slachtoffers vooral Amhara, en
de schuldigen aan de TPLF gelieerde strijders. Er zijn overigens ook mediaberichten die het tegenovergestelde beweren.
Vraag 5
Hoeveel burgers in Tigray verkeren op dit moment in (voedsel)nood?
Antwoord 5
Voorafgaand aan het conflict waren reeds 850.000 inwoners en in het gebied
aanwezige vluchtelingen afhankelijk van een vorm van humanitaire hulp. De
VN schat dat als gevolg van het conflict dit aantal zal toenemen met 1,1
miljoen mensen (in Tigray en aangrenzende regio’s).
Vraag 6
Klopt het dat er inmiddels meer dan 40.000 mensen gevlucht zijn naar
Soedan?
Antwoord 6
Dat klopt. Volgens de huidige beschikbare gegevens zijn er tenminste 60.000
mensen gevlucht naar Soedan.
Vraag 7
Klopt het dat meerdere internationale organisaties, waaronder de Verenigde
Naties (VN) en de Afrikaanse Unie (AU), en ook de Europese Unie (EU) al
hebben gepleit voor een staakt-het-vuren? Klopt het ook dat de premier van
Ethiopië al deze oproepen af heeft geslagen?
Antwoord 7
De VN, AU en EU hebben inderdaad opgeroepen tot een staakt het vuren.
Premier Abiy heeft zich op het standpunt gesteld dat het leger een binnenlandse militaire operatie heeft uitgevoerd om de rechtsorde in het land te
herstellen. Na inname van de regionale hoofdstad Mekelle kondigde premier
Abiy op 28 november een eind van de militaire operatie aan. Er is echter nog
geen einde aan gevechten in de regio gekomen, en VN, AU en EU hebben de
oproep om via dialoog tot een vreedzame uitweg uit het conflict te komen
herhaald.
Vraag 8
Bent u bereid zich bij deze oproepen aan te sluiten, en op te roepen tot een
staakt-het-vuren in Ethiopië?
Antwoord 8
Zowel Minister Kaag als ikzelf hebben in bilaterale gesprekken de Ethiopische
regering opgeroepen tot een staakt het vuren, het voorkomen van burgerslachtoffers, het naleven van mensenrechten en het verlenen van volledige en
vrije toegang voor hulpverleners en journalisten. Zowel de Hoge Vertegenwoordiger van de EU als Minister Kaag en ikzelf hebben het aanbod van de
Afrikaanse Unie om dialoog te faciliteren van harte ondersteund.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

2

Vraag 9
Welke humanitaire hulp is volgens uw informatie nodig in de grensregio met
Soedan? Welke humanitaire hulpacties ondernemen de VN, AU en andere
organisaties op dit moment? Op welke manier bent u van plan daar aan bij te
dragen?
Antwoord 9
UNHCR en partnerorganisaties hebben in Soedan gewaarschuwd voor de
dringende additionele behoefte aan extra vestigingsplaatsen voor vluchtelingen. Met tenminste 60.000? nieuwkomers die sinds 7 november asiel hebben
aangevraagd, hebben de vluchtelingenkampen aan het grensgebied hun
maximale capaciteit bereikt. Verder berichtte de VN dat er een tekort is aan
water, voedsel, brandstof en medicijnen in Mekelle en andere delen van
Tigray.
ICRC levert medische hulp waar toegang is; UNHCR coördineert de respons
voor vluchtelingenopvang; OCHA coördineert de noodhulprespons van
VN-organisaties en (I)NGO’s (o.a. water, sanitatie en noodopvang). Een
Humanitarian Preparedness Planà USD 96.9 miljoen is gelanceerd door
OCHA.
Via de ongeoormerkte bijdragen aan de Dutch Relief Alliance (DRA), het Rode
Kruis en de VN draagt Nederland bij aan de humanitaire respons in Ethiopië
en Soedan. Middels het Central Emergency Response Fund (CERF) – een
groot VN multidonorfonds – is USD 35.6 miljoen vrijgemaakt in december
2020. Met een aandeel van 17,3% heeft Nederland ruim USD 6 miljoen
bijgedragen aan humanitaire hulp in de regio. Naast de bijdrage uit het CERF,
heeft de DRA USD 180.000 vrijgemaakt voor een noodhulprespons. Deze
middelen worden aangewend voor de opvang van vluchtelingen in Soedan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

3