Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2011–2012

2

Vragen gesteld door de leden der Kamer

2012Z02575
Vragen van het lid Pechtold (D66) aan de minister-president, over de rol van
wijlen prins Bernhard bij de Lockheed-affaire en de toegankelijkheid van
verschillende archieven (ingezonden 10 februari 2012).
Vraag 1
Hoe verhoudt uw stelling «Er is geen wettelijke uitzonderingspositie voor
archiefstukken met betrekking tot het koninklijk huis.»1 zich tot berichten dat
in de praktijk toch een uitzonderingspositie blijkt te bestaan?2
Vraag 2
Op grond van welke in artikel 15, lid 1 Archiefwet genoemde beperkingsmogelijkheden worden de interne aantekeningen van de commissie-Donner
betreffende C.F.C. Meuser niet vrijgegeven voor 2050?3 Welke overwegingen
liggen hieraan ten grondslag?
Vraag 3
Op grond van welke in artikel 15, lid 1Archiefwet genoemde beperkingmogelijkheden wordt het «verslag Meuser» (inventaris-nummer 12522) niet
vrijgegeven voor 2050? Welke overwegingen liggen hier aan ten grondslag?
Vraag 4
Op grond van welke in artikel 15, lid 1 Archiefwet genoemde beperkingmogelijkheden wordt het deelrapport «De Meuser-Weisbrodconnectie in de
Northrop-zaak» niet vrijgegeven voor 2025? Welke overwegingen liggen hier
aan ten grondslag?
Vraag 5
Op grond van welke in artikel 15, lid 1 Archiefwet genoemde beperkingmogelijkheden worden het dagboek van E.F. Hauser en de Amerikaanse onderzoeksrapporten naar Hauser tot 2025 niet vrijgegeven? Welke overwegingen
liggen hier aan ten grondslag?

1
2

3

kv-tk-2012Z02575
’s-Gravenhage 2012

TK 2011–2012 Aanh. Hand. nr. 1258.
Cf.: H.F. Veenendaal, «Het relatieve karakter van de absolute uitzonderingsgrond Eenheid
van de Kroon», Nederlands Juristenblad, 28-10-2005, pp. 1988–1990 en G. Aalders, «De
WOB: Breekijzer met zwakke plekken», De Republikein 7:1, Maart 2011.
TK 2011–2012 Aanh. Hand. nr. 1258.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Vragen

1

Vraag 6
Op grond van welke in Artikel 15, lid 1 Archiefwet genoemde beperkingmogelijkheden worden de «Stukken betreffende de finalisering van het rapport en
de voorbereiding van daaraan te verbinden gevolgen» (inventarisnummer
12529) pas in 2 050 vrijgegeven? Welke overwegingen liggen hier aan ten
grondslag?
Vraag 7
Is het waar dat de in artikel 15, lid 1, sub a Archiefwet genoemde beperking
op grond van de eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer vervalt bij
overlijden, zoals bijvoorbeeld vastgesteld in het zogenaamde «King-Kongarrest»?4
Vraag 8
Is het waar dat inventarissen staatsgeheim zijn tot ze beschikbaar komen in
het Nationaal Archief?5 Zo ja, deelt u de mening dat dit merkwaardig is
omdat – vanuit het perspectief van geheimhouding – een wezenlijk verschil
bestaat tussen de inhoud van documenten en een lijst waarop deze slechts
worden aangeduid? Is het mogelijk de inventarislijsten (deels) dusdanig aan
te passen, dat deze openbaar kunnen worden gemaakt zonder dat het belang
van de staat zou worden geschaad? Zo ja, bent u daartoe bereid? Zo nee,
waarom niet?
Vraag 9
Wat is – naar aanleiding van de conclusies van de heer Aalders4 – de
conclusie van het húidige kabinet met betrekking tot de vraag of de Tweede
Kamer in 1976 beschikte over volledige informatie m.b.t. de handel en wandel
van Prins Bernhard?
Vraag 10
Acht het huidige kabinet het mogelijk dat zich in het Nationaal Archief en/of
het Koninklijk Huis Archief stukken bevinden, waarover de Tweede Kamer in
1976, gelet op de vragen die toen aan de orde waren, had moeten beschikken? Zo ja, ligt het dan in de rede dat met het openbaar maken van deze
stukken niet wordt gewacht tot zij voor openbaarmaking ingevolge de
Archiefwet «aan de beurt zijn», maar dat zij alsnog, zo spoedig mogelijk, met
toepassing van artikel 68 Grondwet aan de Kamer worden verschaft?
Vraag 11
Welke concrete afspraken bestaan er tussen directeuren van het Koninklijk
Huis Archief, het Nationaal Archief en het Kabinet van de Koningin? Hoe
wordt deze ingevuld? Welke afspraken hebben de directeuren in het bijzonder
gemaakt over stukken die zich in het Koninklijk Huis Archief bevinden, maar
het belang van de staat raken, en derhalve eigenlijk thuis horen in het
Nationaal Archief?
Vraag 12
Is het waar dat stukken in het Koninklijk Huis Archief zonder toestemming
van een van de leden van het kabinet vernietigd kunnen worden? Kunt u een
overzicht verschaffen van personen wier toestemming voldoende is om
stukken uit dit archief te vernietigen?
Vraag 13
Is het waar dat het Koninklijk Huis Archief rechtstreeks valt onder de
privaatrechtelijke rechtspersoon Stichting Historische Verzamelingen Huis van
Oranje?
Vraag 14
Is het waar dat kosten van het Koninklijk Huisarchief – direct of indirect – ten
laste komen van de Rijksbegroting?

4
5

A198/216.
Het Lockheedschandaal, 2011.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Vragen

2

Vraag 15
Is het waar dat de Stichting Historische Verzamelingen Huis van Oranje
conform haar statutaire bepaling in artikel 2, lid 1, een algemeen doel dient,
te weten «het verkrijgen en beheren van roerende en onroerende zaken met
betrekking tot of verband houdende met het Huis van Oranje-Nassau [...]
teneinde die zaken [...] te doen dienen ten algemene nutte»? Is het waar dat
in de statuten van de Stichting is geregeld dat het bestuur bepaalt wie
toegang krijgt tot het archief middels een daartoe opgesteld reglement? Bent
u het eens met de conclusie dat het bestuur aldus een bevoegdheid uitoefent
die verbonden is met een openbaar belang: het historisch inzicht in het
functioneren van de Koning als Nederlandse staatsinstelling? Zo nee, waarom
niet?
Vraag 16
Waarom is, terwijl het Koninklijk Huisarchief door u als een particulier archief
is aangeduid, in de statuten van de Stichting Historische Verzamelingen Huis
van Oranje aan de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap een
substantiële en beslissende stem toegekend in de besluitvorming van de
Stichting met betrekking tot, onder andere, de benoeming van bestuursleden
(twee van de drie bestuursfuncties)?
Vraag 17
Deelt u de mening dat de Stichting met een dergelijke rechtstreekse
ministeriële invloed, mede gelet op de mate waarin de kosten van het
Koninklijk Huisarchief ten laste van de Rijksbegroting komen alsmede het feit
dat de Stichting een openbaar gezag uitoefent, aangemerkt dient te worden
als een bestuursorgaan in de zin van artikel 1:1, eerste lid, onder b, van de
Algemene wet bestuursrecht, waardoor de archiefbescheiden onder de
reikwijdte van de Wet openbaarheid van bestuur en de Archiefwet komen te
vallen? Zo nee, waarom niet?
Vraag 18
Deelt u de mening dat deze casus aanleiding is voor een herijking van het
beleid voor het Koninklijk Huis Archief waarbij het publieke karakter daarvan
nadrukkelijker – zoals reeds uitgesproken in o.a. de motie-Kalsbeek6 – in
beschouwing wordt genomen? Bent u bereid een aanzet te doen voor deze
herijking middels een schriftelijk voorstel aan de Kamer? Zo nee, waarom
niet?

6

Kamerstuk 29 800 III nr. 17.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Vragen

3