Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2012–2013

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

238
Vragen van het lid Kooiman (SP) aan de minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport over het bericht dat de afdeling geboortezorg van ziekenhuis
De Sionsberg in Dokkum louter om financiële redenen is gesloten (ingezonden
17 september 2012).
Antwoord van minister Schippers (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 9 oktober 2012)
Vraag 1
Wat is uw reactie op het onderzoek in opdracht van de gemeente Dongeradeel, waaruit blijkt dat er geen enkel kwaliteitsargument was om de klinische
geboortezorg in ziekenhuis De Sionsberg te sluiten? Deelt u deze constatering? Zo nee, waarom niet?1
Antwoord 1
Ik deel deze constatering niet. Op 27 mei 2011 heeft de IGZ het ziekenhuis De
Sionsberg onder Verscherpt Toezicht (VT) geplaatst omdat meerdere
afdelingen van het ziekenhuis (niet zijnde de afdeling klinische verloskunde),
niet voldeden aan de voorwaarden voor verantwoorde zorg. Dit, in combinatie met (financiële) overwegingen volgend uit het in opdracht van het
ziekenhuis en zorgverzekeraar De Friesland uitgevoerde scenario-onderzoek
van KPMG-Plexus, was voor de Raad van Toezicht (RvT) en de Raad van
Bestuur (RvB) van De Sionsberg aanleiding om op 17 november 2011 het
besluit te nemen om in de nabije toekomst te stoppen met de 24/7 OK-zorg.
Het besluit om te stoppen met deze acute zorgfunctie had echter tot gevolg
dat ook de klinische verloskunde op termijn beëindigd zou moeten worden.
Het is immers niet mogelijk om verantwoorde klinische verloskunde te
leveren zonder beschikbare 24-uurs OK capaciteit. Inmiddels zijn afspraken
gemaakt over een verantwoorde afbouw (tot mei 2013) van de klinische
verloskunde in De Sionsberg.
Vraag 2
Deelt u de constatering dat de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) niet
onafhankelijk heeft opgetreden, maar zich heeft laten leiden door de belangen
van zorgverzekeraar Achmea/ De Friesland zorgverzekeraar? Zo nee, waarom
niet?

1

ah-tk-20122013-238
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2012

Eiland op de wal, onderzoek in opdracht van de gemeente Dongeradeel. R. Bon, 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

1

Antwoord 2
De inspectie werkt onafhankelijk en richt zich primair op de kwaliteit van zorg
en patiëntveiligheid. Zo ook met betrekking tot De Sionsberg, waarbij
specifiek ook de patiëntenbelangen in de betreffende regio door de inspectie
zijn meegewogen. In oktober 2011 is het bestaande overleg tussen de RvB en
de RvT van het ziekenhuis met de IGZ over het VT uitgebreid met zorgverzekeraar De Friesland. De reden hiervoor was het versneld laten uitvoeren van
een scenario-onderzoek naar de mogelijkheden van een toekomstig ziekenhuisprofiel voor De Sionsberg. Het gaat hier om het in opdracht van De
Sionsberg en zorgverzekeraar De Friesland door KPMG-PLEXUS uitgevoerde
onderzoek (zie ook mijn antwoord op vraag2. De betrokkenheid van De
Friesland komt voort uit haar verantwoordelijkheid voor continuïteit en
kwaliteit van zorg voor haar verzekerden De onafhankelijke oordeelsvorming
van de inspectie bleef gericht op de eisen die waren gesteld in het kamer van
het verscherpte toezicht, namelijk een toekomstbestendig zorgbeleidsplan.
Vraag 3
Hoe verhoudt de bevinding dat niet kwaliteits- maar financiële argumenten
doorslaggevend waren zich tot uw antwoord op eerdere vragen waarin u stelt
dat de IGZ heeft gehandeld in het belang van verantwoorde zorg voor de
patiënt? Wilt u uw antwoord toelichten?3
Antwoord 3
De uitkomsten van het door KPMG-PLEXUS uitgevoerde scenario-onderzoek
brachten voor de inspectie voor het eerst de financiële problemen van De
Sionsberg in beeld. Gedurende de tijd van het verscherpte toezicht, dat zich
primair richt op de kwaliteit en veiligheid van de zorg, is de financiële situatie
van het ziekenhuis in gesprekken met de IGZ nimmer ter sprake gebracht
door zowel de RvB als de RvT van het ziekenhuis. Het besluit over de keuze
van het ziekenhuisprofiel is vervolgens, conform haar verantwoordelijkheid,
op 17 november 2011 genomen door RvB en de RvT van De Sionsberg. De
inspectie had geen rol bij de keuze van dat profiel.
Vraag 4
Wat is uw oordeel over de «ongebruikelijk nauwe banden» tussen de
Inspectie en de zorgverzekeraar? Deelt u de mening dat deze nauwe banden
op zijn minst de schijn van belangenverstrengeling wekken? Zo nee, waarom
niet?4
Antwoord 4
De derde conclusie van het rapport stelt dat het onderhavige besluit van de
raden van bestuur en toezicht van het ziekenhuis feitelijk is geregisseerd door
De Friesland in nauwe samenwerking met de IGZ. Deze conclusie wekt de
indruk dat er ongebruikelijke nauwe banden zouden zijn tussen de inspectie
en de betreffende zorgverzekeraar. Dit is echter volstrekt onjuist. Het besluit is
mede tot stand gekomen op basis van de uitkomst van het scenarioonderzoek van KPMG-Plexus en genomen tijdens de vergadering van de RvT
van De Sionsberg van 17 november 2011. Op 18 november zijn zowel de IGZ
als De Friesland van dit besluit op de hoogte gesteld. Zie voorts mijn
antwoord op de vragen 1, 2 en 3.
Vraag 5
Bent u bereid onderzoek te doen naar mogelijke belangenverstrengeling van
de IGZ en Achmea/ de Friesland Zorgverzekeraar? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 5
Mede gelet op mijn eerdere antwoorden op uw vragen vormen de conclusies
van het rapport voor mij geen enkele aanleiding om de integriteit van de IGZ
in twijfel te trekken en, met andere woorden, om hier nader onderzoek te
doen.

2
3
4

Eiland op de wal, onderzoek in opdracht van de gemeente Dongeradeel. R. Bon, 2012
Tweede Kamer 2011–2012, Aanhangsel van de Handelingen 2592
Uitspraken dhr. Bon, Friesch Dagblad, 14 september 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

2

Vraag 6
Deelt u de mening dat overwogen moet worden de klinische geboortezorg in
Dokkum opnieuw te openen, nu blijkt dat het besluit tot concentratie op
oneigenlijke gronden is genomen en, zoals eerder is gebleken, mogelijk leidt
tot verhoogde baby- en moedersterfte? Zo nee, waarom niet?5
Antwoord 6
Het besluit van De Sionsberg om de klinische verloskunde per mei 2013 te
sluiten is genomen op grond van het feit dat het ziekenhuis niet langer in
staat is de 24/7 acute OK-zorg te continueren. Dit is ook conform het nieuwe
zorgbeleidsplan van het ziekenhuis. Zonder aanwezigheid van deze functie is
het uitvoeren van de klinische verloskunde onverantwoord. Er is voorts geen
aanleiding te veronderstellen dat dit zal leiden tot verhoogde sterftecijfers van
moeder en kind. Alle bij de geboortezorg betrokken partijen in de regio
werken immers samen aan de organisatie van de geboortezorg vanaf mei
2013, waarbij de kwaliteit van zorg en veiligheid van moeder en kind centraal
staan. Er is ook juist extra tijd genomen tot mei 2013 om de organisatie zeer
grondig in te richten waarbij tevens externe expertise is betrokken. Ook de
inspectie zal nauwlettend toezien op de kwaliteit.
Vraag 7
Deelt u de mening dat financieel wanbeheer nooit een reden mag zijn om een
noodzakelijke zorgvoorziening uit een regio te verwijderen? Zo nee, waarom
niet?
Antwoord 7
De zorg in een regio dient te worden geleverd binnen de randvoorwaarden
voor kwaliteit en bereikbaarheid. Binnen deze randvoorwaarden is het aan de
betrokken partijen om weloverwogen besluiten te nemen over de inrichting
van het zorgaanbod. Hierbij kunnen zowel financiële als kwaliteitsaspecten
een rol spelen. Van belang is echter dat de continuïteit van de zorg wordt
gewaarborgd, niet de continuïteit van de zorgaanbieder.
Vraag 8
Welke maatregelen neemt u om te voorkomen dat in de overige ziekenhuizen
sluiting van afdelingen wordt geregisseerd door zorgverzekeraars, in nauwe
samenwerking met de IGZ? Wilt u uw antwoord toelichten?6
Antwoord 8
Zie mijn antwoord op de vragen 1, 2, 3 en 4.

5

6

Rapport Samenwerkende Algemene Ziekenhuizen: naar betaalbare en effectieve verbeteringen in de perinatale zorg
Eiland op de wal, onderzoek in opdracht van de gemeente Dongeradeel. R. Bon, 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

3