Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

21 501-02

Raad Algemene Zaken en Raad Buitenlandse
Zaken

Nr. 2666

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR BUITENLANDSE HANDEL EN
ONTWIKKELINGSSAMENWERKING
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 5 juni 2023
Hierbij bied ik u het verslag aan van de Raad Buitenlandse Zaken Handel
van 25 mei 2023.
De Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking,
E.N.A.J. Schreinemacher

kst-21501-02-2666
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 21 501-02, nr. 2666

1

VERSLAG RAAD BUITENLANDSE ZAKEN HANDEL VAN 25 MEI
2023
Introductie
Op 25 mei 2023 vond onder Zweeds voorzitterschap de formele Raad
Buitenlandse Zaken Handel plaats in Brussel. Tijdens de Raad is
gesproken over de EU-VS handelsrelatie, in het bijzonder de samenwerking in de Trade and Technology Council (TTC), de handelsrelatie
tussen de EU en China en de voorbereidingen voor de 13e Ministeriële
Conferentie van de WTO. Daarnaast wisselde de Raad tijdens de informele
lunchbespreking van gedachten over lopende onderhandelingen over
bilaterale handelsakkoorden met Valdis Dombrovskis, Vice-President van
de Europese Commissie belast met handel.
EU – VS
Het eerste punt op de agenda van de Raad betrof de EU-VS handelsrelatie,
waarbij met name werd stilgestaan bij de vierde bijeenkomst op politiek
niveau van de TTC op 30 en 31 mei 2023. De TTC bijeenkomst heeft
inmiddels plaatsgevonden en heeft geleid tot een Joint Statement1 dat
publiek beschikbaar is. Het onderwerp economische veiligheid stond vrij
prominent op de agenda van de TTC. Tijdens de Raad riep de Commissie
op tot een nadere interne EU-discussie over economische veiligheid, met
onder meer aandacht voor het screenen van uitgaande investeringen.
Hierbij gaven meerdere lidstaten, waaronder Nederland, aan nog de
nodige vragen te hebben bij het beoogde doel en de handhaafbaarheid
van een dergelijk instrument en dat eerst tot een gezamenlijk EU
standpunt moet worden gekomen.
Wat betreft de verdieping van de bilaterale handelsrelatie werken de EU
en de VS onder andere aan een institutionele dialoog over groene
subsidies, de Clean Energy Incentives Dialogue (CEID). Deze dialoog zal
gaan plaatsvinden onder de paraplu van de TTC. In deze dialoog zullen
ook de gesprekken vervolgd worden over de implementatie van de
Inflation Reduction Act (IRA), inclusief de discriminatoire elementen van
de IRA.
Een belangrijk openstaand punt in de gesprekken over de IRA betreft een
mogelijk beperkt EU-VS akkoord voor kritieke grondstoffen, die ertoe
moet leiden dat in de EU geproduceerde (onderdelen van) elektrische
auto’s kwalificeren voor de clean vehicle tax onder de IRA. Vice-President
Dombrovskis deelde tijdens de Raad mee dat de Commissie een voorstel
voor een onderhandelingsmandaat zal voorleggen aan de Raad. Op basis
hiervan zal de Commissie met de VS onderhandelen over een formeel
akkoord. Uw kamer zal hierover nader geïnformeerd worden zodra het
voorstel voor een mandaat door de Commissie wordt gedeeld. Het
tijdspad van dit voorstel is nog niet bekend.
Verder is er tijdens de Raad gesproken over het Global Arrangement on
Sustainable Steel and Aluminium (GSA). De voorstellen van de
Commissie en de VS voor de invulling van het GSA lopen uiteen, maar
beide partijen zijn gecommitteerd om in oktober van dit jaar tot overeenstemming te komen.
De lidstaten, inclusief Nederland, gaven aan de inzet van Commissie in de
gesprekken met de VS te steunen. Daarbij heeft Nederland extra nadruk

1

https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/statement_23_2992.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 21 501-02, nr. 2666

2

gelegd op de EU-VS samenwerking binnen WTO verband, die ook in het
TTC Statement terug komt.
EU – China
Voor wat betreft de EU-China handelsrelatie benadrukte de Europese
Commissie het belang van de handelsbetrekkingen met China en wees
tegelijkertijd op de noodzaak van het opnieuw balanceren van de relatie.
De Commissie ging in op een aantal marktverstorende praktijken die door
China worden gehanteerd. De Commissie benadrukte voorts dat in het
kader van het terugbrengen van strategische afhankelijkheden de EU
aanpak gericht moet zijn op «de-risking», niet ontkoppeling. In dat kader
gaf de Commissie aan dat de EU verder moet gaan met het in kaart
brengen van risicovolle afhankelijkheden. In de benadering van de
Commissie blijft ruimte voor het onderhouden van contacten met China.
De Chinese Handelsminister Wang Wentao had in april jl. een ontmoeting
met Commissaris Dombrovskis. Hierbij werden onder andere de handelsfricties besproken.
Binnen de Raad was brede steun voor de aanpak van de Commissie.
Nederland heeft in de Raad het voornemen van de Europese Commissie
om een Economische Veiligheidsstrategie te presenteren, verwelkomd.
Ten aanzien van mogelijke nieuwe handelsinstrumenten heeft Nederland,
net als een aantal andere lidstaten, de Europese Commissie opgeroepen
eerst goed te kijken naar betere EU coördinatie van het bestaande
instrumentarium. Met betrekking tot het EU-China investeringsverdrag,
het zogenaamde CAI, bleek in de Raad opnieuw geen steun te bestaan
voor het hervatten van de goedkeuringsprocedure.
WTO
De Europese Commissie informeerde de Raad over de stand van zaken
binnen de WTO in de aanloop naar de 13de Ministeriele Conferentie
(MC13). Deze zal plaatsvinden in de week van 26 februari 2024 in Abu
Dhabi in de Verenigde Arabische Emiraten. Negen maanden voor MC13
ziet de Commissie nog veel uitdagingen om tot een betekenisvol pakket
aan uitkomsten te komen. Voedselonzekerheid, een toename in subsidiemaatregelen van veel WTO leden en het groeiende gebruik van handelsbetrekkingen als drukmiddel in geopolitieke relaties spelen hierin een rol.
De EU wil in de aanloop naar MC13 voortbouwen op de successen van
MC12 en ziet in dat kader onder andere graag totstandkoming van een
vervolgakkoord op visserijsubsidies, waarin subsidies die bijdragen aan
overbevissing en overcapaciteit worden ingeperkt. Daarnaast wil de EU
inzetten op hervorming van de WTO. Hervorming en herstel van het
geschillenbeslechtingssysteem per 2024 – zoals overeengekomen tijdens
MC12 – is hierbij van groot belang. Voorts wil de EU in het kader van
hervorming van de WTO inzetten op aangescherpte regels voor een
mondiaal gelijk speelveld, in het bijzonder op het gebied van industriële
subsidies. Een aantal andere onderwerpen die in de ogen van de EU
prioriteit moeten krijgen in aanloop naar en tijdens MC13 zijn het
versterken van de bijdrage van WTO-afspraken aan wereldwijde voedselzekerheid en de inzet op plurilaterale initiatieven zoals het Joint Statement
Initiatives inzake e-commerce.
Nederland heeft aangegeven in te zetten op de in de Geannoteerde
Agenda geschetste prioriteiten.2 Deze vormen ook het uitgangspunt voor

2

Kamerstuk 21 501-02, nr. 2552.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 21 501-02, nr. 2666

3

de op te stellen MC13 kaderinstructie die uw kamer deze zomer zal
ontvangen.
Lunchbespreking
Bilaterale Handelsakkoorden
Tijdens de lunch stond de Raad kort stil bij de stand van zaken van de
lopende onderhandelingen over handelsakkoorden, naast een update over
de Europese Economische veiligheidsstrategie die eerder door Commissievoorzitter Von der Leyen werd aangekondigd. Commissaris
Dombrovskis gaf een overzicht van de stand van zaken van de onderhandelingen met Australië, Indonesië, India en Kenia. Het interim-Economisch
Partnerschapsakkoord met Kenia kan naar verwachting op relatief korte
termijn voor besluitvorming aan de Raad worden voorgelegd. Datzelfde
geldt voor twee akkoorden waarover de onderhandelingen al zijn
afgerond, te weten de mogelijke akkoorden met Mexico en Chili. De
Commissie stond ook stil bij de besprekingen met de Mercosur landen
over een additioneel instrument bij het in 2019 bereikte onderhandelingsresultaat. Besluitvorming over een mogelijk EU-Mercosur akkoord wordt
niet verwacht voor 2024.
Toezeggingen
Het kabinet heeft, conform de eerder toegezonden kamerbrief3, bij de
lunchbespreking bepleit dat een mogelijk EU-Mercosur akkoord een
integraal associatieakkoord blijft.

3

Kamerstuk 21 501-02, nr. 2636.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 21 501-02, nr. 2666

4