TER BESLISSING
Datum
24 mei 2023

Aan

Minister
CC Stas

Onze referentie
IENW/BSK-2023/142828
Opgesteld door
Bestuurskern
Dir.Luchtvaart
Afd. Luchtvaartveilighe d

Beslisnota bij kamerbrief vragen van het lid Krul (CDA)
over het bericht over regels rond verlichting windmolens

Beslistermijn
26 mei 2023
Bijlage(n)

Aanleiding
Op 11 april 2023 is er een bericht verschenen op de website van Regio Noordkop
waarin wordt gemeld dat het College van de gemeente Hollands Kroon in een
brief aan de minister van IenW heeft verzocht de regels voor obstakelverlichting
van windmolens per 1 januari 2024 te wijzigen. Naar aanleiding van dit bericht
heeft het lid Krul (CDA) op 14 april vragen gesteld over de regels voor de
verlichting van windmolens. Op 3 mei heeft u een uitstelbrief aan de Kamer
gestuurd. In de beantwoording aan de Kamer gaat u in op de regels voor
obstakelverlichting op windparken en de mogelijkheid om nu al naderingsdetectie
toe te passen om de ervaren hinder van de obstakelverlichting te reduceren.
Geadviseerd besluit
U wordt geadviseerd in te stemmen met verzending van bijgevoegde Kamerbrief
met beantwoording van de vragen.
Kernpunten
De vragen hebben betrekking op meerdere onderdelen van het beleid en de
regelgeving voor obstakelverlichting op windturbines en de mogelijkheid om met
behulp van naderingsdetectie de obstakelverlichting uit te schakelen als er geen
luchtvaartuig in de buurt van het windpark aanwezig is. Hierdoor wordt een groot
deel van de tijd de hinder weggenomen. Het college en lid Krul zijn in de
veronderstelling dat naderingsdetectie nu nog niet kan worden toegepast bij
windpark Wieringermeer en roepen daarom de minister op om hier snel de
benodigde regelgeving voor vast te stellen. Vooruitlopend op de formele
regelgeving kan echter al naderingsdetectie worden toegepast op basis van de in
het informatieblad 1 opgenomen voorschriften en de gemaakte afspraken tussen
de windenergiesector (NWEA), het ministerie van IenW en de Inspectie
Leefomgeving en Transport (ILT). De exploitant van windpark Wieringermeer
heeft begin mei (na de Kamervragen) een verzoek tot instemming met het
gebruik van naderingsdetectie bij de ILT ingediend.
Krachtenveld
Obstakelverlichting is noodzakelijk om piloten van luchtvaartuigen te
waarschuwen voor een hoog obstakel, zoals een windturbine, om een botsing te
voorkomen. Het is een internationale verplichting om obstakels van 150 meter of
1

Informatieblad aanduiding van windturbines en windparken op het Nederlandse vasteland (Stcrt. 31428, 2020)

Pagina 1 van 3

hoger van obstakelverlichting te voorzien. Dit is van belang voor zowel militaire
als civiele vliegers en daarmee voor het ministerie van Defensie en het ministerie
van IenW. De ILT beoordeelt verlichtingsplannen van windparken en draagt
ervoor zorg dat de juiste obstakelverlichting is aangebracht. De laatste jaren is er
een grote toename van windturbines en deze worden steeds hoge r met als gevolg
dat er overal obstakelverlichting op moet worden geplaatst. Deze verlichting leidt
tot hinder bij omwonenden van windparken. Gevolg is dat het draagvlak voor
windenergie afneemt en gemeenten slechts vergunning verlenen tot een hoogte
van 149 meter, waarbij de obstakelverlichting niet noodzakelijk is. I n de
landelijke projectgroep obstakelverlichting wordt door het ministerie van IenW en
de ILT samen met het ministerie van EZK, de Nederlandse WindEnergie Associatie
(NWEA) en provincies besproken hoe de hinder van de obstakelverlichting beperkt
kan worden. Zo is het mogelijk om vastbrandende verlichting te gebruiken en kan
de intensiteit van de verlichting als het meteorologische zicht goed is flink worden
verminderd. De belangrijkste maatregel betreft echter het toepassen van
naderingsdetectie, waarbij de verlichting uitgeschakeld kan worden als er geen
luchtvaartuig in de buurt van het betreffende windpark is. De toepassing hiervan
wordt nu landelijk uitgerold en dit geschiedt al vooruitlopend op formele
regelgeving hierover in verband met het grote maatschappelijk belang van deze
vorm van hinderreductie. Door de noodzakelijk e instemming van de ILT met het
toepassen van naderingsdetectie wordt de veiligheid van de luchtvaart
gewaarborgd.

Datum
24 mei 2023
Onze referentie
IENW/BSK-2023/142828
Opgesteld door
Bestuurskern
Dir.Luchtvaart
Afd. Luchtvaartveilighe d

De beantwoording is ambtelijk afgestemd met EZK en binnen IenW met de
directie DGMI en de ILT.
Toelichting
Verantwoordelijkheden
Als minister van IenW bent u verantwoordelijk voor de veiligheid van de
burgerluchtvaart en obstakelverlichting op hoge windturbines draagt daar aan bij.
De staatssecretaris van IenW is bezig met de uitwerking van omgevingsaspecten
van windturbines in een AMvB, waaronder de externe veiligheid en
hinderbeleving. De obstakelverlichting zorgt voor een verbetering van de externe
veiligheid rond windturbines en met het toepassen van naderingsdetectie wordt
de door omwonenden ervaren hinder van obstakelverlichting gereduceerd. Het
ministerie van Economische Zaken en Klimaat heeft belang bij de beperking van
de hinder van obstakelverlichting op windturbines, omdat hierdoor het
maatschappelijk draagvlak voor windenergie toeneemt.
Internationale context
De verplichting om hoge windturbines van obstakelverlichting te voorzien is
vastgelegd in bijlage 14 van het op 7 december 1944 te Chicago tot stand
gekomen Verdrag inzake de internationale burgerluchtvaart (Trb. 1973, 109).
Deze internationale verplichting heeft geen rechtstreekse werking, maar moet in
de nationale wetgeving van de verdragsluitende staten geïmplementeerd worden.
De Wet luchtvaart geeft geen grondslag voor het verplicht aanbrengen van
obstakelverlichting op bouwwerken in Nederland. Daarom is aansluiting gezocht
bij de regelgeving voor de ruimtelijke ordening via de Omgevingswet. Op dit
moment wordt een voorstel voor deze bepalingen uitgewerkt in de AMvB
Windturbines (een wijziging van het Besluit activiteiten leefomgeving en het

Pagina 2 van 3

Besluit kwaliteit leefomgeving), waarin regels zijn opgenomen voor de
omgevingsaspecten van windturbines en windparken.
Uitvoering en gevolgen voor de maatschappij
De obstakelverlichting op hoge windturbines is noodzakelijk voor de veiligheid van
de luchtvaart buiten de daglichtperiode. Door in Nederland ambitieus in te zetten
op het mogelijk maken van het toepassen van naderingsdetectie bij windparken
wordt veel onnodige hinder voor omwonenden voorkomen. De obstakelverlichting
is immers alleen noodzakelijk als er een luchtvaartuig in de buurt van het
windpark aanwezig is. Na Duitsland is Nederland het tweede land in Europa dat
bepalingen voor het mogen toepassen van een systeem voor naderingsdetectie bij
windparken heeft vastgelegd.

Datum
24 mei 2023
Onze referentie
IENW/BSK-2023/142828
Opgesteld door
Bestuurskern
Dir.Luchtvaart
Afd. Luchtvaartveilighe d

Door als ministerie van IenW actief mee te werken aan het reduceren van de
hinder van obstakelverlichting op windparken wordt bijgedragen aan de
maatschappelijke acceptatie van windenergie.
Informatie die niet openbaargemaakt kan worden
Niet van toepassing.

Pagina 3 van 3