2022D06369

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
De vaste commissie voor Economische Zaken en Klimaat heeft een aantal
vragen en opmerkingen aan de Minister van Economische Zaken en
Klimaat voorgelegd over de Geannoteerde agenda Raad voor Concurrentievermogen 24 februari 2022 van 15 februari 2022, het Fiche: Mededeling
herziening mededingingsbeleid (Kamerstuk 22 112, nr. 3277), het Verslag
van een schriftelijk overleg over de geannoteerde agenda informele Raad
voor Concurrentievermogen van 31 januari en 1 februari (Kamerstuk
21 501-30, nr. 548), het Verslag onderzoeks- en innovatiedeel informele
Raad voor Concurrentievermogen van 24 en 25 januari 2022 (Kamerstuk
21 501030, nr. 549), het Verslag van een schriftelijk overleg over de
geannoteerde Agenda onderzoeksdeel informele Raad voor Concurrentievermogen 24 en 25 januari 2022 en het verslag Raad voor Concurrentievermogen van 25 en 26 november 2021 (Kamerstuk 21 501-30, nr. 547).
De fungerend voorzitter van de commissie,
Agnes Mulder
De adjunct-griffier van de commissie,
Van Dijke

nds-tk-2022D06369

1

Inhoudsopgave
I
II

blz.

Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Antwoord/Reactie van de Minister

2
5

I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van de onderhavige
stukken en hebben daarover enkele vragen en opmerkingen.
De leden van de VVD-fractie achten het positief dat het Franse voorzitterschap van de Europese Unie (EU) prioriteit heeft gegeven aan de
verordening buitenlandse subsidies die de interne markt verstoren, gezien
de brede ambitie van het coalitieakkoord en dit kabinet om buitenlandse
oneerlijke concurrentie van buiten de EU aan te pakken om onze ondernemers een eerlijker speelveld te bieden.
De leden van de VVD-fractie willen hier hun steun uiten voor de inzet van
het kabinet om tot een uitbreiding van de reikwijdte van het voorstel te
komen zodat de effectiviteit van de verordening geborgd wordt en
eventuele omzeiling kan worden voorkomen. Deze leden lezen dat de
verordening sectorbreed zal worden uitgevoerd, maar aangezien
sectorspecifieke marktverstoringen of vormen van oneerlijke concurrentie
plaatsvinden, is hun vraag in hoeverre deze verordening ook ruimte biedt
om sectorgericht op te treden, bijvoorbeeld via een sectorspecifiek
onderzoek.
De leden van de VVD-fractie zijn vooral ook benieuwd naar hoe kan
worden opgetreden in gevallen waarin sprake is van oneerlijke buitenlandse subsidies. Voorziet deze verordening in een procedure voor de
beoordeling hiervan door de Europese Commissie? Zo ja, hoe ziet deze
procedure van beoordeling eruit? Krijgt de Europese Commissie ook
instrumenten om bepaalde (straf)maatregelen op te leggen? Zo ja, welke?
De leden van de VVD-fractie kunnen zich voorstellen dat de uitvoering van
deze verordening ook tot enige regeldruk zal kunnen leiden voor
ondernemingen. Kan de Minister hier een beeld/inschatting van maken?
Zo ja, wat wordt haar inzet om deze regeldruk voor ondernemers zo veel
mogelijk te beperken? Zo nee, waarom niet?
Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractie
De leden van de D66-fractie hebben met interesse kennisgenomen van de
onderhavige stukken en hebben daarbij een aantal vragen.
De leden van de D66-fractie onderschrijven het belang van een gelijk
speelveld op de interne markt van de EU en zijn daarom positief gestemd
over het voorstel tot de verordening buitenlandse subsidies die de interne
markt verstoren. Deze leden vinden, naast de subsidies van derde landen
aan partijen op de interne markt, ook het gedrag van die partijen op de
interne markt relevant. Gaat de Minister zich tijdens de Raad inzetten om
dit bij het voorstel te betrekken? Hoe beschouwt de Minister de posities
van haar collega’s in de Raad? Kan de Minister toelichten wat volgens
haar een boete voldoende afschrikwekkend, passend en effectief maakt?
Kan de Minister reflecteren op het met boetes straffen van de ontvangers
van verstorende subsidies, maar het niet bestraffen, op welke manier dan
ook, van de verstrekkers van de verstorende subsidies?

2

De leden van de D66-fractie vinden het versnellen van de verduurzaming
van het bedrijfsleven, zoals tot stand zal komen met de richtlijn herziening
duurzaamheidsrapportage, een positieve ontwikkeling. Deze leden willen
hierbij echter bij de Minister om speciale aandacht vragen voor de positie
van het midden- en kleinbedrijf (mkb) en de regeldruk in het algemeen.
Hoe beschouwt de Minister het effect van deze herziening op het mkb?
Hoe beschouwt de Minister dit effect op de regeldruk? Is de Minister
bereid hiervoor tijdens de Raad ook bij haar collega’s om aandacht te
vragen?
Vragen en opmerkingen van de leden van de CDA-fractie
De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van de onderhavige
stukken. Zij hebben daarover de volgende vragen en opmerkingen.
De leden van de CDA-fractie lezen op de geannoteerde agenda onder
andere een beleidsdebat en voortgangsrapportage over het voorstel voor
de Verordening buitenlandse subsidies. De Minister schrijft dat het kabinet
zich hard maakt voor een uitbreiding van de reikwijdte van het voorstel
naar bedrijven met bijzondere of exclusieve rechten die door landen aan
bedrijven gegeven kunnen zijn en naar staatsbedrijven waarbij de
financiële relatie met de staat niet «at arm’s length» is. Deze leden zijn
benieuwd of de Minister enkele voorbeelden kan geven van dergelijke
«bijzondere of exclusieve rechten» evenals van landen die deze rechten
geven. Bestaan er daarnaast internationaal lijsten met namen van
staatsbedrijven die naar EU-maatstaven niet op afdoende afstand van de
overheid staan? Zo ja, zijn deze lijsten openbaar? Welke aanpassingen in
de aanbestedingsmodule van de verordening verwacht Nederland nog
voor elkaar te krijgen, bijvoorbeeld op het gebied van doorlooptijden?
De leden van de CDA-fractie weten dat nog onduidelijk/onzeker is of de
Verordening buitenlandse subsidies toepasbaar zal zijn op een sector als
de maritieme maakindustrie, met unieke en specifieke kenmerken. Is de
Minister hier ook van op de hoogte? Hebben deze leden het bovendien
goed begrepen als zij stellen dat de voorliggende verordening niet
compatibel is met de richtlijnen van de Wereldhandelsorganisatie (WTO),
waardoor oneerlijke concurrentie die de maritieme sector ervaart uit een
land als China niet kan worden tegengegaan? Is de Minister bereid
hierover op korte termijn met de maritieme sector in gesprek te gaan en in
Europees verband de belangen van de sector in deze verordening actief
uit te dragen?
De leden van de CDA-fractie lezen ten aanzien van de conceptrichtlijn
herziening duurzaamheidsrapportage dat de kabinetsinzet is dat de
voorgestelde verplichting voor beursgenoteerde mkb-ondernemingen om
per boekjaar 2026 duurzaamheidsinformatie te rapporteren niet wordt
uitgesteld. Op welke wijze(n) zullen mkb-bedrijven straks ondersteuning
kunnen krijgen om aan de nieuwe rapportageregels te voldoen, bijvoorbeeld wanneer zij daar nog geen of weinig ervaring mee hebben?
De leden van de CDA-fractie nemen kennis van het feit dat de Europese
Commissie «transitiepaden» wil opstellen voor de 14 ecosystemen uit de
Europese industriestrategie, waaronder het ecosysteem mobiliteit. Kan de
Minister aan de leden reeds de contouren van de transitiepaden schetsen?
Hoe zullen deze eruit zien?
De leden van de CDA-fractie verwelkomen met het kabinet de EU Chips
Act, die zij van groot belang vinden voor het Europese ecosysteem voor
halfgeleiders en de plek die Nederland daarin inneemt. Zij zien uit naar de
uitwerking van dit initiatief in het tweede kwartaal van 2022.

3

De leden van de CDA-fractie zijn daarnaast benieuwd of de Minister reeds
de kern van het wetgevende voorstel inzake duurzaam ondernemingsbestuur met hen kan delen.
De leden van de CDA-fractie lezen dat de Commissie de instrumenten van
het Europese mededingingsbeleid wil herzien. Zij vragen de Minister of zij
hier eens op wil reflecteren. Wat zijn de ervaringen van Nederland en het
Nederlandse bedrijfsleven met de diverse instrumenten?
De leden van de CDA-fractie lezen dat de Commissie met de Chips Act
overweegt de overheidssteun goed te keuren voor de halfgeleidersector,
waar sprake is van financieringstekorten in een ecosysteem met unieke
kenmerken. De leden constateren dat Nederland dergelijke steun alleen
onder scherpe waarborgen wil toestaan, als deze gericht en noodzakelijk
is, omwille van een gelijk speelveld en precedentwerking. Voor welke
andere sectoren of maatschappelijke uitdagingen kan de Minister zich
voorstellen dat gerichte staatssteun een serieuze optie is, wanneer
bijvoorbeeld aantoonbaar sprake is van marktfalen? De leden denken zelf
onder andere aan digitalisering en de aanleg van glasvezel in gebieden
waarvoor marktpartijen geen sluitende business case kunnen maken. Hoe
denkt de Minister hierover en welke stappen is zij van plan te zetten op dit
punt?
De leden van de CDA-fractie lezen in het verslag onderzoeks- en innovatiedeel informele Raad voor Concurrentievermogen van 24 en 25 januari
2022 dat tijdens de Raad is gesproken over kennisveiligheid, waarbij
gastsprekers van het Collège de France wezen op een juiste balans tussen
openheid enerzijds en waakzaamheid anderzijds. Wat is hier de positie
van Nederland, wetende dat ook ons land kwetsbaar is voor bijvoorbeeld
diefstal van kennis en wetenschappelijke spionage? Zullen het onlangs
aangekondigde adviesloket/adviesteam voor universiteiten en de
publicatie van een leidraad over kennisveiligheid in de ogen van de
Minister voldoende zijn of moet Nederland minder naïef zijn en met
dwingender maatregelen komen om bijvoorbeeld opdrachten en
geldstromen uit derde landen te controleren of aan banden te leggen?
De leden van de CDA-fractie merken op dat verschillende lidstaten,
waaronder Nederland, aandacht vroegen voor het versterken van
samenwerking tussen hogeronderwijsinstellingen en bedrijfsleven en
industrie. Welke ideeën heeft Nederland hier zelf over? Hoe zou deze
samenwerking een impuls kunnen krijgen?
De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van de antwoorden
op hun vragen over de implementatie van de Faciliteit voor Herstel en
Veerkracht (Recovery and Resilience Facility; RRF). Zij vragen de Minister
of zij kan herbevestigen dat het Nederlandse (concept-) Recovery and
Resilience Plan (RRP) met stakeholders zal worden besproken in de
periode tussen juni 2022, vanaf de presentatie van het finale concept-plan
aan de Kamer, en de indiening bij de Europese Commissie op uiterlijk
31 augustus 2022, waarmee de motie-Inge van Dijk over het concept-RRP
consulteren met stakeholders (Kamerstuk 21 501-30, nr. 531) volledig
wordt uitgevoerd? Ook zijn de leden benieuwd of het (concept-)RRP naar
aanleiding van deze bespreking met stakeholders nog kan worden
gewijzigd. Kan de Minister duidelijkheid scheppen over de vraag of de
middelen horende bij het RRP enkel dienen ter dekking van de plannen uit
het coalitieakkoord «Omzien naar elkaar, vooruitkijken naar de toekomst»,
of dat er ruimte zal zijn voor initiatieven uit bijvoorbeeld de regio, van
provincies en gemeenten?

4

Vragen en opmerkingen van de leden van de SGP-fractie
De leden van de SGP-fractie lezen dat tijdens de komende Raad gesproken
zal worden over een EU-strategie voor normalisatie. Deze leden willen
erop wijzen dat de Kamer het kabinet in de motie-Stoffer/Romke de Jong
(Kamerstuk 35 925 XIII, nr. 55) verzocht heeft zich in te zetten voor verdere
verbetering van de toegankelijkheid van NEN-normcommissies voor
kleine mkb-bedrijven en te bezien wat de mogelijkheden zijn voor
financiële steun voor deelname. Wil de Minister dit aspect, verbetering
van de toegankelijkheid van normcommissies voor kleine mkb-bedrijven,
meenemen bij de bespreking van de Europese standaardisatiestrategie, zo
vragen deze leden.
De leden van de SGP-fractie onderschrijven ten aanzien van de
Mededeling herziening mededingingsbeleid de inzet van het kabinet om
duurzaamheidsvoordelen voor de gehele maatschappij mee te mogen
wegen in plaats van alleen de voordelen voor de consument van het
product. Kan de Minister aangeven in hoeverre de Europese Commissie
en andere lidstaten deze inzet steunen, zo vragen deze leden. Welke
concrete voorstellen heeft zij gedaan of gaat zij inbrengen?
II Antwoord/reactie van de Minister

5