Q

r

FNV
Hertogswetering 159
3543 AS Utrecht
T 0883680368

De minister voor rechtsbescherming

Cvi’

Directeur Wetgeving en Juridische Zaken
Postbus 20301
2500 EH Den Haag

CNV
Tiberdreef 4
Postbus 2475
3500 GL Utrecht

T 030 751 1100
F 0307511109

Vcp

vakcentrale voor
professionals

vc
Bezuidenhoutseweg 60
Postbus 90525
2509 LM ‘s-Gravenhage

T 0703499740

Datum

Uw kenmerk

14 november 2017

2121286

Ons kenmerk

Telefoonnr.

124/ZB/RvS/pw

088 36 81 971

Onderwerp

E-rnail

Consultatie voorontwerp Wet homologatie
onderhands akkoord ter voorkoming van
faillissement

‘

t

Geachte mevrouw Van Dijk,
Begin september heeft u de vakcentrales elk afzonderlijk om advies gevraagd over het
voorontwerp van de Wet homologatie onderhands akkoord ter voorkoming van
faillissement. De vakcentrales FNV, CNV en VCP hebben besloten op dit voorontwerp
gezamenlijk te reageren, zoals eerder op het daaraan voorafgaande voorontwerp Wet
Continuïteit Ondernemingen II (brief van 11 november 2014).

Eerder commentaar
De vakcentrales hebben in hun eerdere commentaar al aangegeven dat zij zich in beginsel
kunnen vinden in de doelstelling van het voorontwerp. Zij achten het wenselijk dat de wet
het reorganiserend vermogen van ondernemingen buiten faillissement bevordert. Regeling
van een dwangakkoord buiten faillissement en surseance is daartoe bevorderlijk. De
vakcentrales constateren dat in dit nieuwe voorontwerp tegemoet gekomen wordt aan
bezwaren die zij hadden tegen het vorige.
Commentaar op het nieuwe voorontwerp; de positie van werknemers als schuldeisers
In hun commentaar op het nieuwe voorontwerp beperken de vakcentrales zich tot de
positie van werknemers als schuldeisers.
Het voorontwerp voorziet in een regeling op basis waarvan de rechtbank kan overgaan tot
homologatie (goedkeuring) van een onderhands akkoord betreffende de sanering en
herstructurering van de schulden van een schuldenaar, zodat de schuldeisers of
aandeelhouders die niet met het akkoord hebben ingestemd toch aan het akkoord kunnen
worden gebonden. In de memorie van toelichting wordt opgemerkt dat de individuele

Datum

13 november 2017
Ons kenmerk

124/ZB/RvS/pw
Pagina(s)

2 van 3
rechtspositie van werknemers niet kan worden gewijzigd door een akkoord en dus geborgd
blijft. Het akkoord kan geen wijzigingen aanbrengen in verplichtingen van de schuldenaar
jegens zijn werknemers op basis van de arbeidsovereenkomst. Dat is vastgelegd in artikel
369 lid 9 van het voorontwerp. Om die reden, zo wordt in de memorie van toelichting
opgemerkt, zullen werknemers ook nimmer aangemerkt kunnen worden als
stemgerechtigde schuldeisers. Stemgerechtigd zijn schuldeisers en aandeelhouders van wie
de rechten op basis van het akkoord worden gewijzigd.
Uitsluiting van de werknemers van stemrecht over het akkoord is echter alleen op zijn plaats
als zij helemaal niet door het akkoord worden benadeeld, ook niet als schuldeisers. Zij
moeten dus, ongeacht de inhoud van het akkoord, aanspraak kunnen blijven maken op
volledige betaling van hun vorderingen.
Dat de rechten van werknemers niet kunnen worden aangetast, zegt op zichzelf nog niets
over hun (opeisbare) vorderingen op grond van die rechten. Verschillende vorderingen van
de werknemer zijn preferent in het faillissement op grond van artikel 3:288 onder e BW. Het
gaat om ‘al hetgeen de werknemer over het lopende en het voorafgaande kalenderjaar in
geld op grond van de arbeidsovereenkomst van zijn werkgever te vorderen heeft, alsmede
de bedragen door de werkgever aan de werknemer in verband met de beëindiging van de
arbeidsovereenkomst verschuldigd uit hoofde van de bepalingen van het Burgerlijk Wetboek
betreffende de arbeidsovereenkomst.’ De reden voor het voorrecht van de werknemer is
gelegen in het klemmende sociale argument dat de werknemer voor de zekerheid van zijn
dagelijkse levensonderhoud en dat van zijn gezin doorgaans volkomen afhankelijk is van zijn
inkomsten uit arbeid. Het is geen uitzondering dat werknemers, wanneer zich ernstige
financiële problemen aandienen, desgevraagd akkoord gaan met een uitstel van betaling
van hun loon.1 Als de vorderingen van werknemers zouden kunnen worden aangetast, dan
zouden ze met het oog op een akkoord dus kunnen worden ingedeeld in een klasse voor
preferente crediteuren, maar indien van toepassing bijvoorbeeld ook in een klasse voor
crediteuren met een retentierecht of een klasse voor concurrente crediteuren.
Uitsluiting van de werknemers van stemrecht over het akkoord, moet ook betekenen dat zij
niet worden geconfronteerd met de in artikel 375 van het voorontwerp geregelde
afkoelingsperiode. Zij behoren immers niet tot de schuldeisers die in geen geval willen
meewerken aan een herstructurering. Dit sluit ook aan op wat in het voorstel voor een
richtlijn betreffende preventieve herstructureringsstelsels, een tweede kans en maatregelen
ter verhoging van de efficiëntie van herstructurerings-, insolventie- en kwijtingsprocedures,
en tot wijziging van Richtlijn 2012/30/EU (hierna: richtlijnvoorstel) is bepaald met betrekking
tot herstructureringsplannen: de afkoelingsperiode (schorsing) is niet van toepassing op
onvervulde aanspraken van werknemers (artikel 6 lid 3).
Zodra het akkoord onderdeel uitmaakt van een breder reorganisatietraject, heeft de
ondernemingsraad (OR) het recht daarover advies uit te brengen (artikel 25 WOR). De
memorie van toelichting gaat daar in paragraaf 3.3 nader op in. Het voorgaande
voorontwerp
Zie daarover bijvoorbeeld CRvB, 27 mei 2016, JAR 2016/165.

Datum

13 november 2017
Ons kenmerk

124/Z8/RvS/pw
Pagina(s)

3 van 3
schreef voor dat aan het voorstel voor het akkoord een herstructureringsplan moest worden
gehecht. Het nu voor commentaar voorliggende voorontwerp stelt die eis niet. Zou dat wel
het geval zijn, dan zou dat aanleiding hebben moeten geven om bepalingen met betrekking
tot dat plan inhoudelijk en procedureel te toetsen aan het richtlijnvoorstel.
Voor de volledigheid zij tot slot opgemerkt dat het denkbaar is dat een werknemer anders
dan in zijn hoedanigheid van werknemer een vordering op de schuldenaar heeft. In die
andere hoedanigheid zou hij dan wel bij het akkoord kunnen worden betrokken.

Hoogachtend,

/
Zakaria Boufangacha
Bestuurder FNV

Arend van Wijngaarden
Vicevoorzitter CNV

Nic van Holstein
Voorzitter VCP