-1-

Besluit van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van
nr. WJZ/16817277(10295), houdende wijziging van de bijlage bij het Besluit vaststelling
beleidsregels instandhoudingssubsidie woonhuis-rijksmonumenten in verband met
onder andere een verruiming van de doelgroep en een aanpassing met betrekking tot de
mogelijke samenloop met de fiscale aftrek van uitgaven voor monumentenpanden

De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
Gelet op artikel 7.1 juncto 7.7, tweede lid, van de Erfgoedwet en artikel 1.3 van de Kaderregeling
subsidies OCW, SZW en VWS;
Besluit:
Artikel I. Wijziging bijlage bij het Besluit vaststelling beleidsregels
instandhoudingssubsidie woonhuis-rijksmonumenten
De bijlage bij het Besluit vaststelling beleidsregels instandhoudingssubsidie woonhuisrijksmonumenten wordt als volgt gewijzigd:
A
In paragraaf ‘3. Doelgroep’, tweede alinea, wordt de laatste volzin vervangen door drie volzinnen,
die luiden: Een certificaathouder van aandelen in een NSW-NV of NSW-BV die aan de voornoemde
fiscale eisen voldoet kan ook op grond van dit beleidskader subsidie aanvragen, als hij in de
praktijk gelijk te stellen is aan een aandeelhouder van de NSW-NV of NSW-BV. Dit betekent dat
tussen een certificaathouder en een aandeelhouder verschil in zeggenschap bestaat, maar dat de
certificaathouder eenzelfde belang heeft bij de waardeontwikkeling van de aandelen als een
aandeelhouder zou hebben. Waar in de volgende paragrafen van dit beleidskader van particuliere
eigenaren wordt gesproken, worden daaronder ook steeds de NSW-aandeelhouders of de daaraan
in de praktijk gelijk te stellen NSW-certificaathouders verstaan.
B
De paragraaf ‘5. Subsidiabele kosten en hoogte subsidie’ wordt als volgt gewijzigd:
1. In de tweede alinea vervalt de tweede volzin en worden na de tweede volzin (nieuw) twee
volzinnen ingevoegd, die luiden: Ook hoeft er bij de aanvraag – anders dan bij de Sim – geen
instandhoudingsplan te worden ingediend om voor subsidie in aanmerking te komen (zie voor de
aanvraagvereisten nader paragraaf 6). Verder zijn de in de Leidraad om budgettaire redenen voor
de Sim niet subsidiabel gestelde kosten voor groene monumenten (onderhoudswerkzaamheden
met 'prioriteit 2' en restauratiewerkzaamheden) wel subsidiabel op grond van dit beleidskader als
ze betrekking hebben op de tot een rijksmonument met een woonfunctie behorende tuin.
2. In de laatste alinea wordt de laatste volzin vervangen door twee volzinnen, die luiden: Voor
werkzaamheden die in 2019 zijn uitgevoerd maar zijn betaald in 2018, kan geen subsidie worden
aangevraagd. Voor de uitgaven voor deze werkzaamheden is de fiscale aftrek over het jaar 2018
nog van toepassing.
C
Aan de vierde alinea van de paragraaf ‘6. Subsidieaanvraag’ wordt een volzin toegevoegd, die
luidt: Indien sprake is van een onderhoudsproject dat in of vóór 2019 is aangevangen, mag de
eigenaar ook met andere documenten dan een inspectierapport de noodzaak aantonen van de
werkzaamheden waarvoor subsidie wordt gevraagd.

-2-

Artikel II. Inwerkingtreding
Dit besluit treedt in werking met ingang van de dag na de datum van uitgifte van de Staatscourant
waarin het wordt geplaatst.
Dit besluit zal met de toelichting in de Staatscourant worden geplaatst.

De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,

Ingrid van Engelshoven

-3-

Toelichting
Dit besluit wijzigt de bijlage bij het Besluit vaststelling beleidsregels instandhoudingssubsidie
woonhuis-rijksmonumenten, het Beleidskader instandhoudingssubsidie woonhuis-rijksmonumenten
(hierna: het beleidskader). Het betreft een verruiming van de doelgroep met certificaathouders van
aandelen in een NSW-NV of NSW-BV (zie nader hieronder), een aanpassing met betrekking tot de
samenloop met de fiscale aftrek voor monumentenpanden, alsmede een aantal kleinere
(overwegend technische) aanpassingen en verduidelijkingen.
Aanpassing ter verruiming van de doelgroep met certificaathouders van aandelen in een NSW-BV
of NSW-NV (artikel I, onderdeel A)
Op grond van het beleidskader is reeds mogelijk dat subsidie wordt aangevraagd door
aandeelhouders van een naamloze of besloten vennootschap als bedoeld in artikel 10.9 van de Wet
inkomstenbelasting 2001. Het gaat hier kortgezegd om een naamloze of besloten vennootschap die
een landgoed in de zin van de Natuurschoonwet 1928 als het belangrijkste of enige bezit heeft en
waarvan de werkzaamheden uitsluitend of hoofdzakelijk bestaan uit de instandhouding van dat
landgoed (hierna: NSW-NV, respectievelijk NSW-BV).1 Deze aandeelhouders kunnen op grond van
het beleidskader – naar rato van hun aandeel in de NSW-NV of NSW-BV die het landgoed in
eigendom heeft – subsidie aanvragen ten behoeve van de rijksmonumenten met een woonfunctie
die deel uitmaken van het landgoed. Met deze wijziging is (ter uitvoering van een aan de Eerste
Kamer gedane toezegging)2 mogelijk gemaakt dat ook certificaathouders van aandelen in een
NSW-NV of NSW-BV – op gelijke voet als aandeelhouders – subsidie kunnen aanvragen op grond
van het beleidskader. Daartoe is wel vereist dat de certificaathouder in de praktijk gelijk is te
stellen aan een aandeelhouder van de NSW-NV of NSW-BV. Dit betekent dat tussen een
certificaathouder en een aandeelhouder weliswaar verschil in zeggenschap kan bestaan, maar dat
de certificaathouder eenzelfde belang dient te hebben bij de waardeontwikkeling van de aandelen
als een aandeelhouder.
Aanpassing met betrekking tot de subsidiabele kosten (artikel I, onderdeel B, onder 1)
Ter voorkoming van misverstanden is de tweede volzin van paragraaf 5 van het beleidskader
geschrapt. Deze zin kon zo geïnterpreteerd worden dat op grond van het beleidskader alleen de
kosten uit de Leidraad subsidiabele instandhoudingskosten (hierna: de Leidraad) subsidiabel zijn
die ook subsidiabel zijn bij de Subsidieregeling instandhoudingskosten monumenten (hierna: Sim).
Dat is uitdrukkelijk niet de bedoeling, want het beleidskader heeft behalve op
onderhoudswerkzaamheden en klein herstel, waartoe de Sim zich beperkt, ook betrekking op
restauratiewerkzaamheden.
Ook zijn in deze alinea twee zinnen toegevoegd, die de toepassing van de Leidraad voor het
beleidskader nader duiden. De Leidraad bevat namelijk een aantal passages die specifiek op de
Sim zijn toegesneden, en die derhalve niet van toepassing zijn op dit beleidskader. Het gaat ten
eerste om de passages in hoofdstuk 1.2 van de Leidraad die betrekking hebben op de
indieningsvereisten voor een subsidieaanvraag op grond van de Sim (met name het meerjarige
instandhoudingsplan). In de tekst van het beleidskader is verduidelijkt dat een eigenaar geen
meerjarig instandhoudingsplan bij de aanvraag hoeft te voegen. Uiteraard mag een eigenaar wel
een meerjarig instandhoudingsplan maken en de kosten daarvan (eenmalig) bij een
subsidieaanvraag op grond van het beleidskader opvoeren. Ten tweede gaat het om een aantal
passages in hoofdstuk 1.2 en 1.3 over de beperking van de subsidiabele kosten voor groene
monumenten, specifiek voor de Sim. Voor groene monumenten zijn om budgettaire redenen niet
alle in de Leidraad opgenomen instandhoudingskosten subsidiabel gesteld voor de Sim. Die
beperking geldt niet voor het beleidskader. Het beleidskader beperkt de subsidiabele kosten voor
groene monumenten overigens wel tot de kosten van instandhoudingswerkzaamheden aan dat deel
van groene monumenten dat is aan te merken als een tot het rijksmonument met een woonfunctie
behorende tuin.

Daarbij is van belang dat de aandeelhouders alleen subsidie kunnen aanvragen op grond van het beleidskader
indien wordt voldaan aan de fiscale eisen, genoemd in artikel 23 van het Uitvoeringsbesluit inkomstenbelasting
2001.
2
Kamerstukken I 2018/19, 34556, H.
1

-4-

Aanpassing met betrekking tot samenloop subsidie en fiscale aftrek voor monumentenpanden
(artikel I, onderdeel B, onder 2)
Ten tweede is aan het einde van paragraaf 5 een aanpassing gedaan met betrekking tot de
mogelijke samenloop tussen de met ingang van 1 januari 2019 vervallen fiscale aftrek van
uitgaven voor monumentenpanden (hierna: de fiscale aftrek) en de per die datum ingevoerde
subsidie op grond van het beleidskader. Deze samenloop kan zich voordoen doordat op grond van
het beleidskader subsidie wordt verstrekt voor kosten die zien op werkzaamheden die in 2019 zijn
uitgevoerd, terwijl voor de toepassing van de fiscale aftrek het moment van betaling van de kosten
bepalend is. Zo zou in theorie voor kosten die in 2018 zijn vooruitbetaald ten aanzien van
werkzaamheden die in 2019 worden uitgevoerd zowel fiscale aftrek als een subsidieaanvraag
mogelijk zijn. Een dergelijke samenloop is niet beoogd. Dit is reeds tot uitdrukking gebracht in een
brief van 24 december 2018 die monumenteigenaren van de RCE ontvangen hebben. Dit is
evenwel per abuis niet juist tot uitdrukking gebracht in het beleidskader.
De aanpassing in het beleidskader brengt zoals beoogd tot uitdrukking dat geen subsidie kan
worden aangevraagd voor kosten waarvoor over het jaar 2018 nog de fiscale aftrek kan worden
toegepast, en zorgt daarmee voor een scherpe afbakening tussen fiscale aftrek en subsidie op
grond van het beleidskader. Het op andere wijze vormgeven van het voorkomen van samenloop
maken de uitvoering van het beleidskader en het daaraan in de fiscaliteit gekoppelde herstel in de
aangifte over het jaar 2020 – van de als gevolg van het in dat jaar ontvangen subsidie ten
onrechte genoten aftrek over het jaar 2018 – voor zowel de monumenteigenaar als de
uitvoeringsinstanties onnodig complex.
Aanpassing met betrekking tot het aanvraagvereiste van een inspectierapport (artikel I, onderdeel
C)
Op grond van het beleidskader moet bij een aanvraag een inspectierapport worden gevoegd, indien
in de aanvraag ten aanzien van een rijksmonument voor meer dan € 70.000,- aan kosten is
opgenomen. Eigenaren kunnen veelal alleen aan het aanvraagvereiste van een inspectierapport
voldoen als zij dat voorafgaand aan die werkzaamheden laten opstellen. Dit aanvraagvereiste werd
pas formeel duidelijk met de publicatie van het Besluit vaststelling beleidsregels
instandhoudingssubsidie woonhuis-rijksmonumenten op 15 februari 2019 (Stcrt. 2019, 7987), en
eigenaren die al voor die tijd met een onderhoudsproject waren gestart hebben daar geen rekening
mee kunnen houden. Gelet daarop wordt in het beleidskader een ruimere regeling getroffen voor
de projecten die in 2019 of eerder zijn gestart. Een aanvrager wiens onderhoudsproject in 2019 of
eerder is gestart krijgt daarmee de mogelijkheid om – indien hij niet over een inspectierapport
beschikt – de noodzaak van de werkzaamheden op andere wijze aan te tonen. Dit kan bijvoorbeeld
door een combinatie van voor de start van de werkzaamheden gemaakte foto’s van de plaatsen
waar werkzaamheden worden uitgevoerd met per foto een duidelijke omschrijving van de reden en
noodzaak van de werkzaamheden en technische rapporten of een bouwkundige opname.

De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,

Ingrid van Engelshoven