Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

32 402

Wet cliëntenrechten zorg

Nr. 10

TWEEDE NOTA VAN WIJZIGING
Ontvangen 26 maart 2012
Het voorstel van wet wordt als volgt gewijzigd:
A
Artikel 2 wordt gewijzigd als volgt:
1. In het vijfde lid wordt «die zorg verlenen» vervangen door: die hij
zorg doet verlenen.
2. Er wordt een zesde lid toegevoegd, luidende:
6. De zorgaanbieder, bedoeld in artikel 1, eerste lid, onderdeel f, 2°, is in
het bezit van een verklaring omtrent het gedrag als bedoeld in artikel 28
van de Wet justitiële en strafvorderlijke gegevens, afgegeven op een
tijdstip dat niet langer dan drie jaar is verstreken.
B
Artikel 4, eerste lid, wordt als volgt gewijzigd:
1. In de aanhef wordt «22, 27 en 32» vervangen door «22, 24, 27 en 32»
en wordt «voor zover het artikel 22 betreft» vervangen door: voor zover
het de artikelen 22 en 24 betreft.
2. Onderdeel d komt te luiden:
d. indien een meerderjarige cliënt die onder curatele staat of ten
behoeve van wie een mentorschap is ingesteld, niet in staat kan worden
geacht tot een redelijke waardering van zijn belangen ter zake, de
verplichtingen nagekomen jegens de curator of de mentor;.
C
In artikel 11, vierde lid, wordt «kan worden» vervangen door: wordt.

kst-32402-10
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 402, nr. 10

1

D
In artikel 12, tweede lid, wordt «die voor hem werkzaam zijn» vervangen
door: die zorg verlenen aan zijn cliënten.
E
In artikel 13, eerste lid wordt voor «teneinde» en voor «op zijn verzoek»
telkens een komma geplaatst.
F
In artikel 24, tweede lid, wordt «de zorgverlener die rechtstreeks
betrokken is» vervangen door: degenen die rechtstreeks betrokken zijn.
G
In artikel 26, tweede lid, wordt «de zorgverlener die rechtstreeks
betrokken is» vervangen door: degenen die rechtstreeks betrokken zijn.
H
In artikel 36, eerste en tweede lid, wordt telkens de puntkomma na het
laatste onderdeel vervangen door een punt.
I
In artikel 58a, tweede lid, wordt «kunnen regels worden gesteld»
vervangen door: worden regels gesteld.
J
Artikel 61 wordt gewijzigd als volgt:
1. In het eerste lid wordt de zinsnede «bevoegd een last onder bestuursdwang op te leggen ter zake van een gedraging die in strijd is met het
bepaalde bij of krachtens de artikelen, 28, 29, 33, 38, 40, 41, eerste lid, 44
en 45 dan wel met een krachtens artikel 60 gegeven aanwijzing of bevel»
vervangen door: bevoegd tot toepassing van bestuursdwang ter
handhaving van het bepaalde bij of krachtens de artikelen 28, 29, 33, 38,
40, 41, eerste lid, 44 en 45 dan wel een krachtens artikel 60 gegeven
aanwijzing of bevel.
2. In het tweede lid vervalt de zinsnede: die voor hem werkzaam is,.
K
Artikel 62 wordt gewijzigd als volgt:
1. In het eerste en tweede lid, wordt na «vijfde» ingevoegd «en zesde».
2. In het derde lid, wordt «eerste» vervangen door: tweede.
L
Artikel 66 wordt gewijzigd als volgt:
1. In onderdeel E wordt na «tweede lid» een komma ingevoegd.
2. Onderdeel O komt te luiden:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 402, nr. 10

2

O
In de artikelen 107, eerste lid, en 107a wordt de zinsnede «de
artikelen 34, vierde lid, en 96» vervangen door: artikel 34, vierde lid,.
M
In artikel 70, onderdeel A, wordt de zinsnede «een instelling als bedoeld
in de Wet toelating zorginstellingen» vervangen door: een instelling in de
zin van de Zorgverzekeringswet.
N
Artikel 70a vervalt.
O
In artikel 74 wordt na «komt te luiden:» ingevoegd:
Artikel 90sexies.
P
Artikel 78 wordt gewijzigd als volgt:
1. In onderdeel A wordt in het voorgestelde artikel 1.57c de zinsnede
«aan de ingevolge artikel 1.61 met het toezicht op de naleving van deze
wet belaste ambtenaren» vervangen door: aan de toezichthouder,
genoemd in artikel 1.61, eerste lid.
2. In onderdeel C wordt in het voorgestelde artikel 2.14, tweede lid,
«zevende lid» vervangen door: achtste lid.
Q
In artikel 80, onderdeel B, wordt in het voorgestelde artikel 12a,
onderdeel b, 1°, geschrapt: (door een of meer natuurlijke personen of
rechtspersonen).
R
Artikel 81 wordt gewijzigd als volgt:
1. In onderdeel F wordt «onderdeel c» vervangen door «onderdeel e» en
wordt de letteraanduiding voor het toe te voegen onderdeel gewijzigd in:
f.
2. In onderdeel I wordt na «artikel 76» ingevoegd: , eerste lid,.
3. Onderdeel J komt te luiden:
J
Artikel 82 wordt als volgt gewijzigd:
1. «61» wordt vervangen door: 56c, 61.
2. na «of 79, tweede lid,» wordt ingevoegd: of de artikelen 46 en 47,
alsmede 67, vierde lid, van de Wet cliëntenrechten zorg.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 402, nr. 10

3

S
Aan artikel 81a wordt een lid toegevoegd, luidende:
4. Artikel 12a van de Wet ambulancevervoer, zoals dat luidde onmiddellijk voor het tijdstip waarop dat artikel is vervallen, blijft van toepassing
op de afwikkeling van aanvragen om een subsidie als in dat artikel
bedoeld, ingediend voor het bedoelde tijdstip. De zorgautoriteit is belast
met het nemen van besluiten over de bedoelde aanvragen.
T
Artikel 89e vervalt.
U
Artikel 91 wordt gewijzigd als volgt:
1. In het tweede lid wordt «vierde lid» vervangen door: vijfde lid.
2. Toegevoegd wordt een lid, luidende:
3. Artikel 2, zesde lid, geldt voor zorgaanbieders die op het tijdstip van
inwerkingtreding van deze wet werkzaam zijn, met ingang van de eerste
dag van de vierde kalendermaand na het tijdstip van inwerkingtreding.
Toelichting
Onderdeel A
De wijziging in het vijfde lid van artikel 2 is een zuiver redactionele
aanpassing; deze maakt duidelijk dat het gaat om zorgverleners die in
opdracht van de zorgaanbieder zorg verlenen.
Voor een zorgaanbieder die solistisch werkzaam is (een zelfstandige
zonder personeel, zzp-er) in opdracht van een cliënt (die dus niet als
«onderaannemer» voor een zorgaanbieder werkt), geldt niet het vijfde lid,
dat bepaalt dat een zorgaanbieder in het bezit moet zijn van een verklaring
omtrent het gedrag (VOG) voor zorgverleners die hij zorg doet verlenen.
Toch is het gewenst dat ook deze zorgverleners over een VOG beschikken
en zonodig aan hun cliënt kunnen laten zien dat zij «veilig» met hen in zee
kunnen gaan. Aan artikel 2 is daarom een zesde lid toegevoegd dat
duidelijk maakt dat ook deze zzp-ers moeten beschikken over een VOG
voor zichzelf. De toevoeging van het zesde lid betreft uitsluitend een
verheldering van wat al bedoeld was. Bij de berekening van de administratieve lasten voor burgers die voortvloeien het aanvragen van een VOG
is al uitgegaan van het aantal werkenden in de zorg, inclusief zzp-ers.
Het lijkt niet nodig om voor te schrijven dat deze zzp-ers de VOG steeds
ongevraagd aan elke cliënt moeten verstrekken; de cliënt kan uiteraard bij
zijn keuze voor een zzp-er wel naar de VOG vragen en dan zal de zzp’er
hem uiteraard een VOG moeten kunnen tonen.
Het zou te ver gaan van de zzp-er te verlangen dat hij bij iedere nieuwe
opdracht die hij aanneemt, een nieuwe VOG aanvraagt en anderzijds moet
worden voorkomen dat de VOG veroudert, zonder dat er iemand is die
zich vergewist van de geschiktheid van de zzp-er voor zijn werk. Om die
reden wordt in het zesde lid een termijn van drie jaar genoemd voor de
VOG.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 402, nr. 10

4

Onderdeel B
Artikel 4 wordt een tweetal omissies hersteld.
In de aanhef van het eerste lid ontbrak ten onrechte de vermelding van
artikel 24. Ook in dat artikel is immers een toestemmingsbevoegdheid
voor de cliënt (bij het eventueel verstrekken van inlichtingen of inzage aan
derden) vervat; daarom dient ook te worden geregeld dat in bepaalde
gevallen een vertegenwoordiger naast of in plaats van de cliënt bij de
nakoming van de verplichtingen moet zijn betrokken.
Op grond van artikel 5 van de Wet bescherming persoonsgegevens
(Wbp), is indien de cliënt de leeftijd van zestien jaren nog niet heeft
bereikt, in plaats van zijn toestemming de toestemming van zijn wettelijke
vertegenwoordiger vereist. In de Wcz en de WGBO is voor 12- tot
16-jarigen gekozen voor een regime waarbij de minderjarige reeds een
zekere mate van zelfstandigheid toekomt en is bepaald dat (tenzij deze
niet in staat kan worden geacht tot een redelijke waardering van zijn
belangen ter zake) dat betekent dat de cliënt zelf kan verlangen dat de
verplichtingen jegens hem worden nagekomen, maar dat ook de
wettelijke vertegenwoordigers dat kunnen doen (vgl. het woord «tevens»
in artikel 4, eerste lid, onderdeel b). Nu met betrekking tot de verplichtingen van de zorgaanbieder inzake het dossier (artikel 22) is vastgelegd
dat bij de regels van artikel 4 in zoverre sprake is van een afwijking van
artikel 5 van de Wbp, ligt het voor de hand dat ook te doen met betrekking
tot artikel 24 (dat betrekking kan hebben op het verstrekken van een
afschrift uit het dossier). Daarom is artikel 24 toegevoegd aan de zinsnede
die daarop betrekking heeft.
Voorts is bij de beantwoording van een vraag van de leden van de
CDA-fractie gebleken dat bij de vormgeving van artikel 4 van dit
wetsvoorstel en van artikel 3 van het voorstel voor de Beginselenwet
AWBZ-zorg (Baz) een ongewenste afwijking ten opzichte van artikel 7:465
Burgerlijk Wetboek (BW) is ontstaan.
Het BW houdt rekening met de mogelijkheid dat een patiënt ten aanzien
van sommige zaken wel en ten aanzien van andere zaken niet de
reikwijdte van een te nemen beslissing inzake een verrichting kan
overzien. De genuanceerde regeling van artikel 7:465 BW houdt in
verband daarmee in dat de zorgaanbieder bij patiënten vanaf 16 jaar
slechts dan gehouden is zijn verplichtingen na te komen jegens een ander
dan de patiënt zelf, als de patiënt ter zake van de verplichting waar het in
concreto over gaat, niet in staat kan worden geacht tot een redelijke
waardering van zijn belangen. In zo’n geval is er dus op grond van
artikel 7:465, tweede lid, van het BW, voor 16- tot 18-jarigen, geen
vertegenwoordigingsrol weggelegd voor de ouders of voogd en evenmin,
voor meerderjarige patiënten, voor de curator of mentor dan wel een van
de andere aangewezen vertegenwoordigers. De toelichting bij
artikel 1653u BW (het huidige artikel 7:465 BW) zegt daarover expliciet dat
het feit dat een patiënt onder curatele staat, nog niet hoeft te betekenen
dat hij elk inzicht in zijn eigen situatie mist en vervolgt met «Indien de
betrokkene in een concreet geval, bij voorbeeld ten aanzien van de vraag
of een bepaalde verrichting dient plaats te vinden, wel tot een redelijke
waardering van zijn belangen in staat kan worden geacht, zal hij zelf
kunnen optreden».
In artikel 4, eerste lid, onder c en e, van onderhavig wetsvoorstel en
artikel 3, eerste lid, onder c en e, van het wetsvoorstel voor de Baz is deze
genuanceerde regeling met betrekking tot minderjarigen en meerderjarigen zonder curator of mentor op de juiste wijze verwerkt. Die bepalingen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 402, nr. 10

5

maken duidelijk dat de vertegenwoordiging slechts geldt voor zover
betrokkene ter zake niet in staat kan worden geacht tot een redelijke
waardering van zijn belangen. In de onderdelen d van de aangehaalde
bepalingen, waar het gaat om meerderjarige cliënten met een curator of
mentor, is de nuancering evenwel abusievelijk niet opgenomen. Met de
wijziging onder B wordt die omissie hersteld.
Onderdeel C
Met het oog op nadere afstemming van het wetsvoorstel op het
wetsvoorstel Baz (artikel 7, vierde lid) en het wetsvoorstel inzake een
verplichte meldcode (o.a. het voorgestelde artikel 3a, vijfde lid, van de
Kwaliteitswet zorginstellingen), is artikel 11, vierde lid, de facultatieve
bepaling met betrekking tot het bij algemene maatregel van bestuur
(amvb) vaststellen van elementen waaruit de interne procedure (in het
wetsvoorstel meldcode: de meldcode) moet bestaan, vervangen door een
verplichting om deze elementen bij amvb vast te stellen.
Onderdelen D, E en H
In deze onderdelen zijn enkele redactionele verbeteringen opgenomen.
Onderdelen F en G
Met de eerste nota van wijziging is in de artikelen 24 en 26 (die
overeenkomen met de artikelen 7:457 en 7:459 BW) bij de aanduiding van
de personen die zonder expliciete toestemming van de cliënt toegang
hebben tot zijn dossier of aanwezig kunnen zijn bij de behandeling, de
formulering «degenen die rechtstreeks betrokken zijn bij de zorgverlening» vervangen door: de zorgverlener die rechtstreeks betrokken is bij
de zorgverlening. Naar inmiddels is gebleken zou daarmee een beperking
worden aangebracht welke niet wenselijk is en tot niet werkbare situaties
zou leiden, en blijkens de wetgeschiedenis ook niet bedoeld is.
Blijkens de wetsgeschiedenis van de artikelen 7:457 en 7:459 BW, vallen
onder de daarin bedoelde rechtstreeks betrokkenen ook degenen die
«onder toezicht en verantwoordelijkheid van de betrokken beroepsbeoefenaars zijn belast met het feitelijk beheer van de patiëntendossiers». Ten
slotte zal «ook de financiële afwikkeling van een behandeling of verblijf in
een ziekenhuis met zich meebrengen, dat bepaalde informatie over de
betrokken patiënt ter kennis komt van anderen. Al de genoemde
voorbeelden hebben gemeen, dat zij betrekking hebben op personen die
op enigerlei wijze rechtstreeks betrokken zijn bij de uitvoering van een
behandelingsovereenkomst en die in dat kader bepaalde informatie over
de patiënt – hoe summier ook – nodig hebben. De aard en de omvang van
de benodigde informatie vloeit hier direct voort uit de taak die deze
personen (...)». In verband daarmee wordt thans de aangebrachte
wijziging ongedaan gemaakt.
Onderdeel I
Artikel 58a van dit wetsvoorstel is vergelijkbaar met artikel 10 van het
voorstel voor de Baz. Dit laatste, meer recente wetsvoorstel bevatte, net
als het tweede lid van artikel 58a van de Wcz een bepaling waarin stond
dat bij of krachtens algemene maatregel van bestuur regels kunnen
worden gesteld over meldingen bij de IGZ. Het College bescherming
persoonsgegevens (Cbp) heeft erop aangedrongen deze bepaling niet
facultatief, maar dwingend te laten zijn . Aan deze aanbeveling is in het
voorstel voor de Baz gehoor gegeven. Met de wijziging onder I, wordt
dezelfde aanpassing ook in de Wcz aangebracht.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 402, nr. 10

6

Onderdeel J
De wijzigingen in artikel 61 betreffen slechts redactionele verbeteringen.
Daarmee wordt de bepaling in overeenstemming gebracht met de
Aanwijzingen voor de regelgeving (Ar, nr. 142).
In het vergelijkbare artikel van het wetsvoorstel Baz (artikel 13) was
daarmee overigens wel reeds rekening gehouden.
Onderdeel K
Met de aanpassing onder 1 wordt bereikt dat ook de zzp-ers die niet in
opdracht van een andere zorgaanbieder werken (het met onderdeel A
toegevoegde artikel 2, zesde lid), een bestuurlijke boete kunnen krijgen als
zij geen VOG voor zichzelf kunnen overleggen.
De aanpassing onder 2 is een correctie van een foute verwijzing.
Onderdeel L
In dit onderdeel zijn enkele redactionele aanpassingen opgenomen.
Onderdelen M en N
Omdat het wetsvoorstel dat in onderdeel N wordt bedoeld, inmiddels
tot wet is verheven (Stb. 2011, 572) en in werking is getreden, kan de
wijziging van onderdeel N vervallen en kan de wijziging in onderdeel M
zodanig worden aangepast dat de – puur technische – wijziging van het
inmiddels gewijzigde artikel 18, zevende lid, van de Geneesmiddelenwet
op de juiste manier wordt geformuleerd.
Onderdeel O
Deze wijziging betreft een correctie van een misslag welke door de
eerste nota van wijziging is ontstaan.
Onderdeel P
Dit onderdeel bevat een tweetal wijzigingen in de voorgestelde
aanpassingen in de Wet kinderopvang en kwaliteitseisen peuterspeelzalen. De eerste wijziging betreft slechts het redactioneel op gelijke wijze
formuleren van het voorgestelde artikel 1.57c met artikel 1.57b, achtste lid
(verwijzing naar toezichthouder). De andere wijziging strekt ertoe zeker te
stellen, dat net als dat onder de werking van de Wet klachtrecht cliënten
zorgsector het geval is, ook bij peuterspeelzalen ernstige klachten aan de
toezichthouder moeten worden gemeld.
Onderdeel Q
Dit betreft het corrigeren van een redactionele misslag; een passage
tussen haakjes, welke niet tot de tekst behoort, wordt geschrapt.
Onderdeel R
In artikel 81 worden met de eerste twee wijzigingen kleine redactionele
aanpassingen aangebracht in verband met een inmiddels in het
Staatsblad verschenen wijziging van de Wet marktordening gezondheidszorg (Stb. 2011, 596; Wet aanvulling instrumenten bekostiging
WMG).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 402, nr. 10

7

De wijziging van onderdeel J is van redactionele aard en strekt er louter
toe om komende andere wijzigingen in artikel 82 van de Wet marktordening gezondheidszorg, welke onderdeel uitmaken van onderhanden
zijnde wetsvoorstellen, technisch probleemloos te kunnen verwerken.
Onderdeel S
In artikel 81a is geregeld dat de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) de
taken, rechten en plichten van het College sanering zorginstellingen
overneemt. Met het toegevoegde vierde lid wordt erin voorzien dat de
aanvragen om een saneringssubsidie van ambulancevervoerders welke
bij de inwerkingtreding van de Wcz reeds zijn ingediend, maar nog niet
zijn afgewikkeld, volgens het «oude» recht worden afgehandeld door de
NZa.
In artikel 18 van het voorstel van wet houdende tijdelijke bepalingen
over ambulancezorg (Tijdelijke wet ambulancezorg) , dat geen saneringsregeling kent, wordt bepaald dat artikel 12a van de Wet ambulancevervoer
op ingediende aanvragen om subsidie van toepassing blijft.
Indien de Tijdelijke wet ambulancezorg in werking mocht treden voor de
Wcz, is op deze wijze gewaarborgd dat lopende aanvragen overeenkomstig de oude regels worden afgewikkeld; de uitvoering geschiedt dan
na inwerkingtreding van de Wcz door de NZa. Indien de Wcz eerder in
werking treedt, is artikel 18 van de Tijdelijke wet ambulancezorg eigenlijk
overbodig; dat levert evenwel geen probleem op doordat zij inhoudelijk
gelijkluidend is met het voorgestelde artikel 81a, vierde lid, Wcz, dat
alsdan regelt dat de uitvoering van die taak geschiedt door de NZa.
Onderdeel T
In het wetsvoorstel voor een Wet forensische zorg is inmiddels met een
nota van wijziging voorzien in enige aanpassingen in dat wetsvoorstel die
nodig zijn ter afstemming op de Wcz. Daarmee kan artikel 89e vervallen.
Onderdeel U
De eerste aanpassing is een correctie van een foute verwijzing. De
tweede aanpassing hangt samen met het toegevoegde artikel 2, zesde lid,
(zie onderdeel A) en geeft zzp-ers de tijd om binnen drie maanden na de
inwerkingtreding van dit wetsvoorstel een VOG te verkrijgen.
De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
E. I. Schippers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 402, nr. 10

8