2022D22436

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
In de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid bestond
bij enkele fracties de behoefte een aantal vragen en opmerkingen voor te
leggen aan de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid over de op
15 april 2022 ontvangen brief inzake Stand van zaken verbeterplan Wet
inburgering 2013 en enkele zaken omtrent de Wet inburgering 2021
(Kamerstuk 32 824, nr. 359).
De voorzitter van de commissie,
Kuzu
De adjunct-griffier van de commissie,
Van den Broek

nds-tk-2022D22436

1

Inhoudsopgave
I

II

Blz.

Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de leden van de VDD-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de CDA-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de PvdA-fractie en
de GroenLinks-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de ChristenUniefractie

2
2
3
4

Antwoord/Reactie van de Minister

6

5
5

I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de brief van 15 april 2022 van de Minister van sociale zaken en
werkgelegenheid over de stand van zaken verbeterplan Wet inburgering
2013 en enkele zaken omtrent de Wet inburgering.
De leden van de VVD-fractie vragen of het kabinet kan aangeven of er al
een uitkomst is van het onderzoek samen met Dienst Uitvoering
Onderwijs (DUO), vooruitlopend op inwerkingtreding van het
wetsvoorstel wijziging inburgeringswet 2013 in verband met overgangsrecht, naar de vraag of kan worden geanticipeerd op een versoepeling
rond de aantoonbaar geleverde inspanningen (AGI)-ontheffing voor
moeilijk leerbare jongeren. Zo nee, wanneer wordt een uitkomst
verwacht? Hoe wordt daarbij voorkomen dat een versoepeling ertoe leidt
dat deze kwetsbare jongeren nog minder begeleid worden in het leren van
de Nederlandse taal en daardoor nog minder kans hebben op deelname
op de arbeidsmarkt?
De leden van de VVD-fractie vragen of het kabinet kan aangeven wanneer
er duidelijkheid komt over de vraag of de verlaging van het benodigde
aantal examenpogingen Oriëntatie Nederlandse arbeidsmarkt (ONA) ten
behoeve van verlenging van de inburgeringstermijn met terugwerkende
kracht kan worden doorgevoerd.
Wanneer verwacht het kabinet de beleidsregels op te stellen voor de
mogelijkheid van verlaging of nihilstelling van de boete? Het kabinet
spreekt over «na verloop van tijd», maar kan dit nader geconcretiseerd
worden?
Het kabinet schrijft dat de basisberoepsgerichte leerweg en de kaderberoepsgerichte leerweg naar nieuwe informatie toch blijken op te leiden
voor minimaal referentieniveau 2F en daarom toch zullen gelden als
vrijstellend voor de inburgering. Is dat opleiden tot 2F werkelijk in alle
gevallen zo? Of is het in de praktijk mogelijk om een basisberoepsgerichte
leerweg diploma te halen, dan wel een kaderberoepsgerichte leerweg
diploma met vrijstelling van de talige vakken? Met andere woorden: doet
iedereen bij deze opleidingen ook daadwerkelijk aan het einde examen
voor het taalniveau Nederlands op tenminste 2F niveau? Zo nee, hoe kan
in die gevallen worden geborgd dat alsnog wordt opgeleid naar
taalniveau B1?

2

Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractie
De leden van de D66-fractie danken het kabinet voor de brief Stand van
zaken verbeterplan Wet inburgering 2013 (Wi2013) en enkele zaken
omtrent de Wet inburgering 2021 (Wi2021) en hebben hier met interesse
kennis van genomen. Deze leden hebben begrip voor het voornemen deze
brief nog te betrekken bij het commissiedebat Inburgering en Integratie
van 20 april jl. maar zien zich genoodzaakt de behandeling hiervan
schriftelijk te doen, omdat de termijn van ontvangt en behandeling in
commissiedebat voor deze leden te kort was om hier voldoende aandacht
aan te besteden. Deze leden hebben daarom nog enkele vragen.
De leden van de fractie van D66 lezen dat er sprake kan zijn van een
gehele of gedeeltelijke kwijtschelding van de lening bij termijnoverschrijding. Deze leden lezen dat de asielstatushouder hier zelf een
aanvraag voor moet indienen. Deze leden vragen hoe ervoor wordt
gezorgd dat men op de hoogte is van dit recht en welke stappen door de
asielstatushouder moeten worden doorlopen om daarvoor in aanmerking
te komen. Tevens vragen deze leden op welke termijn een aanpassing
hiervan in de wet verwacht mag worden, zodat kwijtschelding automatisch kan worden toegekend. De leden van de D66-fractie lezen dat wordt
bezien hoe de asielstatushouders kunnen worden geïnformeerd over de
gevolgen voor de bijstand en/of toeslagen. Deze leden vragen of het klopt
dat de lening die uiteindelijk niet terugbetaald hoeft te worden dan
volgens deze systematiek tot het verzamelinkomen wordt gerekend. Deze
leden vragen waarom hiervoor is gekozen in de inburgeringswet 2013 en
of dit niet ook zou moeten worden aangepast om onbedoelde inkomenseffecten voor inburgeraars die succesvol en binnen de termijn inburgeren
te voorkomen. De leden van de D66-fractie vragen tevens wat de uitspraak
van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (ABRvS)
(ECLI:NL:RVS:2022:1079) voor gevolgen heeft voor het beleid. De leden
van de D66-fractie vragen zich af of de kwijtschelding of gedeeltelijke
kwijtschelding nu ook daadwerkelijk beleid is aangezien het ministerie
nog steeds rechtszaken hierover voert met inburgeringsplichtigen.
De leden van de D66-fractie lezen dat er wederom veel wetgeving is
vertraagd waardoor veel inburgeraars hier nadeel van ondervinden. Deze
leden spreken uit zeer teleurgesteld te zijn hierover. Deze leden lezen dat
met DUO wordt onderzocht om, vooruitlopend op de vertraagde
wetgeving, een AGI-ontheffing voor moeilijk leerbare jongeren kan
worden afgegeven. Deze leden onderstrepen het belang hiervan en wijzen
op een eerdere motie die is ingediend ten aanzien van jongeren die
praktijkonderwijs volgen. Zij vragen naar het verwachte tijdpad van deze
verkenning en verzoeken hier nog voor het zomerreces over geïnformeerd
te worden. De leden van de D66-fractie lezen tevens dat de gegevensdeling met gemeente over de Einde Lening Inburgeringsplicht (ELIP)groep vertraging oploopt. Deze leden vragen of gegevensdeling met
gemeenten zoals dit heeft plaatsgevonden in het kader van de toeslagenaffaire een mogelijke optie vormt om toch gegevens over de ELIP-groep
met gemeenten te delen. Tevens vragen deze leden of gemeenten met
ELIP-groepen niet geïnformeerd kunnen worden over de omvang van de
ELIP-groep en of die gemeenten niet ook via eigen kanalen mensen
kunnen benaderen. Tot slot vragen deze leden of het kabinet alles op alles
zet om de gegevensdeling met gemeenten toch mogelijk te maken. Is er
bijvoorbeeld contact geweest met de Autoriteit Persoonsgegevens om te
zoeken naar een oplossing?
De leden van de D66-fractie lezen dat wordt afgezien van de introductie
van een hardheidsclausule zodat volledig kan worden afgezien van het
opleggen van een boete, omdat nihilstelling al een optie is. Deze leden

3

vragen of de voorwaarden voor het op nihil stellen van een boete gelijk
zijn aan de voorwaarden die eerder waren opgenomen voor de
toepassing van de hardheidsclausule. Zo nee, wat zijn de verschillen?
Tevens vragen deze leden of het opgelegd krijgen van een boete, ook al is
deze op nihil gesteld, nog verdere gevolgen kan hebben. En als deze
mogelijkheid al bestaat, hoe vaak is dit dan al voorgekomen? Deze leden
lezen dat beleidsregels zullen worden opgesteld die kunnen worden
gehanteerd bij verlaging of nihilstelling van de boete, en dat hier pas mee
wordt gestart als er sprake is van casuïstiek. Deze leden begrijpen die
keuze niet. De leden van de D66-fractie constateren dat er al een duidelijk
doel voor ogen is wat in de wet is opgenomen. Deze leden vragen
waarom in de beleidsregels niet wordt opgenomen naar welk doel wordt
gestreefd en dit later verder wordt ingevuld, zodat niet de eerste gevallen
geconfronteerd worden met een regelvacuüm. Tevens vragen deze leden
op welke wijze beleidsregels worden vormgegeven (besluit/ministeriële
regeling/anders).
De leden van de D66-fractie zijn verheugd te lezen dat basisberoepsgerichte leerweg en kaderberoepsgerichte leerweg ook als vrijstellende
opleidingen voor de inburgeringsplicht worden aangemerkt. Deze leden
zijn wel teleurgesteld dat dit niet eerder bekend was voor inburgeraars.
Deze leden vragen hoe deze nieuwe informatie onder de aandacht wordt
gebracht bij onderwijsinstellingen en leerlingen, en of de Minister wil
terugkoppelen wat de reacties hierop waren van de onderwijsinstellingen.
Zijn er bijvoorbeeld al leerlingen toch onverhoopt gestopt met de
opleiding om aan hun inburgeringsplicht te voldoen en hebben leerlingen
goed begrip van de betekenis van de ontheffing?
Vragen en opmerkingen van de leden van de CDA-fractie
De leden van de CDA-fractie zijn verheugd dat de regering voor inburgeringsplichtigen die onder het regime van de (oude) Wet inburgering
(Wi2013) moeten inburgeren enkele ongewenste hardheden wil
wegnemen.
De leden van de CDA-fractie begrijpen dat een aangepaste hardheidsclausule alsnog is verwijderd voor de Wi2021 (en WI2013) na advies
daartoe van de Raad van State. Met DUO en Vereniging van Nederlandse
Gemeenten (VNG) is besproken om uitwerking van de ruimte die er reeds
is om een boete te verlagen of op nihil te leggen in beleidsregels vast te
leggen om dit in de praktijk ook te borgen. Deze beleidsregels worden pas
na verloop van tijd opgesteld op basis van casussen; wordt hiermee niet
een risico genomen in de tussentijd? Aan welke termijn denken het
kabinet en VNG/DUO? Wanneer is duidelijk hoe dit het beste gemonitord
kan worden?
De leden van de CDA-fractie hebben nog wel een aantal vragen over de te
volgen onderwijsroute. Tijdens het commissiedebat op 20 april 2022
hebben de leden van de CDA-fractie aan het kabinet gevraagd om de
gemeenten tijdig duidelijkheid te geven over de financiering van de
onderwijsroute voor de langere termijn. Het kabinet gaf aan hierop terug
te komen bij de Voorjaarsnota. Deze leden merken op dat in de
Voorjaarsnota wel aandacht wordt besteed aan financiering op de korte
termijn, maar dat er nog steeds geen duidelijkheid wordt gegeven over de
financiering op de lange termijn. Gemeenten hebben voor de langere
termijn duidelijkheid nodig om meerjarige contracten af te kunnen sluiten.
Kan het kabinet deze duidelijkheid op korte termijn verschaffen, zodat
gemeenten weten waar zij aan toe zijn en hiernaar kunnen handelen? En
kan dat nog voor de zomer?

4

Ook hebben de leden van de CDA-fractie nog een vraag over een landelijk
dekkend aanbod van de onderwijsroute. Voorkomen moet worden dat
inburgeraars die in aanmerking komen voor de onderwijsroute tussen wal
en schip vallen. Kan het kabinet aangeven binnen welke termijn er
daadwerkelijk sprake is van een landelijk dekkend aanbod van de
onderwijsroute? De Minister heeft in het commissiedebat op 20 april
aangegeven goed te gaan kijken naar de kostprijs voor ROC’s die anders
zijn dan van de private markt, dit mede naar aanleiding van vraag van
deze leden of er wellicht een verband is tussen de stap van een aantal
ROC’s om een rechtszaak aan te spannen tegen gemeenten inzake de
kostprijs van B1 en zelfredzaamheidsroute (Z-)route en de vragen die
gerezen zijn over (lage) betaling van Nederlands als Tweede Taal
(NT2-)docenten via zelfstandige zonder personeel (ZZP)-constructies in de
private markt. De Minister gaf aan dat prijsverschil niet alleen door
salarissen verklaard kan worden. De Minister geeft aan hierop terug te
komen in de voortgangsbrief inzake de onderwijsroute, maar wil de
Minister dan ook op deze thematiek inzake (kostprijs) B1 en Z-route
ingaan?
Vragen en opmerkingen van de leden van de PvdA-fractie en de
GroenLinks-fractie
De leden van de leden van de PvdA-fractie en de leden van de
GroenLinks-fractie hebben met bijzondere belangstelling kennisgenomen
van de brief inzake de stand van zaken verbeterplan Wet inburgering 2013
en enkele zaken omtrent de Wet inburgering 2021.
Deze leden delen de mening van het kabinet dat verandering van het oude
inburgeringsstelsel noodzakelijk is en zien op belangrijke punten
verbeteringen in het verbeterplan. Toch menen deze leden dat het
verbeterplan op onderdelen onvoldoende tegemoetkomt aan de eerder
gesignaleerde tekortkomingen van het oude stelsel.
De leden van de PvdA-fractie en de leden voor de GroenLinks-fractie
verwijzen in dit kader naar de inbreng voor het verslag van het
wetsvoorstel wijziging van de Wet inburgering 2021 in verband met
aanpassing van het overgangsrecht, waarbij de leden voor de GroenLinksfractie vragen hebben gesteld over het verbeterplan. Deze leden kijken uit
naar een spoedige beantwoording van deze vragen.
Vragen en opmerkingen van de leden van de ChristenUnie-fractie
De leden van de ChristenUnie-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van de brief van de Minister van Sociale zaken en Werkgelegenheid aangaande het verbeterplan Wi2013 en Wi2021. Zij hebben
daarover nog een aantal vragen.
De leden van de ChristenUnie-fractie lezen dat de lening bij een
verwijtbare termijnoverschrijding onder voorwaarden gedeeltelijk of
geheel kan worden kwijtgescholden. De leden van de ChristenUnie-fractie
zijn benieuwd hoe en aan de hand waarvan wordt bepaald welk bedrag de
inburgering plichtige moet voldoen en hoe het rechtsgelijkheidsbeginsel
hieromtrent wordt gewaarborgd.
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen zich af hoe wordt geborgd
dat verlaging of matiging van boetes zorgvuldig en volgens het principe
van rechtsgelijkheid kan worden uitgevoerd ondanks dat pas na verloop
van tijd beleidsregels worden opgesteld.

5

De leden van de ChristenUnie-fractie hebben eerder hun zorgen geuit over
de financiering van gemeenten voor goede uitvoering van het nieuwe
inburgeringsstelsel, en dan met name de onderwijsroute. De leden van de
ChristenUnie-fractie zijn ervan overtuigd dat deugdelijke uitvoering door
gemeenten gerealiseerd kan worden als gemeenten duidelijkheid hebben
aangaande de financiering, met name voor de lange termijn. Met lange
termijn duidelijkheid kunnen gemeenten langjarige contracten afsluiten
wat bijdraagt aan een efficiënt en kwalitatief hoogwaardig inburgeringsstelsel. Deze leden hebben vragen welke afspraken met gemeenten
hierover worden gemaakt en welk perspectief aan gemeenten wordt
geboden, zowel voor de financiering van 2023 als de periode daarna.
II Antwoord/Reactie van de Minister

6