Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK)
Jaarrapportage Maatschappelijke en Juridische Correspondentie 2016
Inleiding
Jaarlijks leveren de departementen een jaarrapportage over de behandeling van de Maatschappelijke en Juridische Correspondentie aan de Tweede Kamer. Voor u ligt de jaarrapportage van BZK over 2016.
Onder Maatschappelijke Correspondentie wordt verstaan: telefoontjes, e-mails, brieven en tweets van burgers, bedrijven, overheden en maatschappelijke organisaties. Onder Juridische Correspondentie
vallen bezwaarschriften, aanvragen en klaagschriften in de zin van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) en Wob-verzoeken.
Inhoud rapportage
In deze jaarrapportage wordt de tijdigheid (van de beantwoording) van de Maatschappelijke en Juridische Correspondentie over 2016 vergeleken met die in 2015. Naast de afhandeling van brieven, e-mails
en telefoontjes van burgers bevat deze rapportage ook de afhandeling van de volgende juridische processen:
• Aanvragen
• Bezwaarschriften
• Klaagschriften
• Wob-verzoeken.
Reikwijdte rapportage1
In dit verslag wordt gerapporteerd over de organisatie van BZK zoals deze er in 2016 uitzag. Er wordt onderscheid gemaakt tussen het kerndepartement en andere onderdelen op grond van geografische
ligging of op afstand geplaatst.
Onder het BZK-kerndepartement wordt in deze rapportage verstaan:
• De Directie Concernondersteuning (DCO);
• Het Directoraat-generaal Bestuur en Wonen (DGBW);
• Het Directoraat-generaal Overheidsorganisaties (DGOO);
• Het Directoraat Algemene Bestuursdienst (DGABD)
De aparte BZK-(dienst)onderdelen in deze rapportage zijn:
• Het Directoraat-generaal Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD);
• Rijksdienst voor Identiteitsgegevens (RvIG/onderdeel DGBW);
• Dienst Huurcommissie (onderdeel van DGBW);
• Logius (onderdeel van DGOO);
• Het Rijksvastgoedbedrijf (RVB) en Uitvoeringsorganisatie Bedrijfsvoering Rijk (UBR), onderdelen van het Directoraat-generaal Vastgoed en Bedrijfsvoering Rijk (DGVBR))*
*Voor het Rijksvastgoedbedrijf verandert er eigenlijk niets met uitzondering van één punt: vanaf 1 januari 2016 vormt het Rijksvastgoedbedrijf samen met 5 shared service organisaties (Facilitair
Management Haaglanden, Uitvoeringsorganisatie Bedrijfsvoering Rijk, SSC ICT, Doc-Direkt en P-Direkt) het nieuwe directoraat-generaal Vastgoed en Bedrijfsvoering Rijk, afgekort DGVBR.
Behandeltermijnen Maatschappelijke Correspondentie2
De behandeltermijnen van de Maatschappelijke Correspondentie kunnen verschillen per organisatieonderdeel. De termijnen per onderdeel zijn:
• Voor het kerndepartement 3 weken voor brieven en e-mails.
• De RvIG, Logius en het Rijksvastgoedbedrijf 3 weken voor brieven en 5 werkdagen voor e-mails.
• De Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD): 6 weken voor brieven en voor e-mails.
Behandeltermijnen Juridische Correspondentie
De behandeltermijn van de juridische correspondentie verschilt van elkaar:
• Aanvragen: verschillen per type verzoek van documenten en per organisatieonderdeel.
• Bezwaarschriften: in de meeste gevallen is de beslistermijn, of afhandelingstermijn voor het bestuursorgaan, 6 weken en bij het inschakelen van een bezwaarschriftenadviescommissie 12 weken. De
beslistermijn kan voor maximaal 6 weken worden verdaagd. Verdere verlenging van de beslistermijn is mogelijk als de verzoeker daarmee (schriftelijk) instemt.
• Klaagschriften (als bedoeld in Hoofdstuk 9 van de Awb): de beslistermijn voor een klacht is (in het algemeen) 6 weken voor het bestuursorgaan. Indien de klachtadviesprocedure3 van toepassing is
bedraagt de beslistermijn 10 weken. In beide gevallen kan de beslistermijn met 4 weken worden verdaagd. Verder uitstel is mogelijk voor zover de klager daarmee (schriftelijk) instemt.
• Wob-verzoeken: voor de behandeling van Wob-verzoeken geldt als termijn: zo spoedig mogelijk, maar uiterlijk binnen 4 weken na ontvangst van het verzoek. De termijn kan met vier weken worden
verdaagd en verder uitstel is mogelijk voor zover de verzoeker daarmee (schriftelijk) instemt.

1

Niet elk BZK-onderdeel behandelt maatschappelijke of juridische correspondentie. Er is daarom gekozen voor rapportage aan de Tweede Kamer over de onderdelen waarvoor dat relevant is.

2

Naast de behandeltermijnen blijven kwaliteit en klanttevredenheid belangrijke aandachtspunten bij het beantwoorden van de correspondentie.
3
Bij wettelijk voorschrift of bij besluit van het bestuursorgaan wordt een persoon of commissie belast met de behandeling van en de advisering over de klachten.
BZK Jaarrapportage maatschappelijke en juridische correspondentie 2016

Pagina 1 van 6

Jaaroverzicht 2016
1. Maatschappelijke Correspondentie
Enkele algemene opmerkingen vooraf:
• In de tabel zit de Maatschappelijk Correspondentie die door het ministerie is afgehandeld. De Maatschappelijke Correspondentie die binnenkomt en is afgehandeld bij Informatie Rijksoverheid, is
meegenomen in de toelichting onder de tabel.
• Maatschappelijke Correspondentie binnengekomen in 2015 en afgehandeld in 2016 wordt in 2016 meegenomen.

Organisatie

Percentage afhandeling binnen termijn 2015

Percentage afhandeling binnen termijn 2016

Gemiddelde behandeltijd 2016

BZK Kerndepartement

Totaal 4.140 brieven en e-mails
Binnen termijn gemiddeld: 87%
E-mails: 3.357
Brieven: 783
Circa 500 verzoeken om toezending publicaties en 200
overige brieven per jaar
Binnen termijn: verzoeken 100%, overige brieven 80%

Totaal 3.726 brieven en e-mails
Binnen termijn gemiddeld: 90%
E-mails: 3.108
Brieven: 618
Circa 150 verzoeken om toezending publicaties en 340 overige
brieven in 2016. Deze zijn voor respectievelijk 100% en 95%
binnen de termijn afgehandeld.

Brieven: 19 dagen
E-mails: 9 dagen

RvIG

Totaal 1.044 brieven en e-mails
Binnen termijn gemiddeld: 90,2%
E-mails: 1.003
Brieven: 41

Logius

Totaal 82.656
Binnen termijn: 99,9%
E-mails: 81.794
Brieven: 862

Totaal 1.137 brieven en e-mails
Binnen termijn gemiddeld: 91,4%
E-mails: 1.089
Brieven: 48
Telefoon: 848
Meldingen CMI: 1.724
Totaal 539.924 burgercontacten m.b.t. DigiD

AIVD

Telefoon DigiD: 619.084 direct 100% afgehandeld bij
binnenkomst.
E-mail DigiD: 81.794 afhandeling 99% binnen 2
werkdagen.
Brieven DigiD: 862 afhandeling 100% binnen 2
werkdagen.

Rijksvastgoedbedrijf

Totaal: 872
Binnen termijn gemiddeld: 96%

BZK Jaarrapportage maatschappelijke en juridische correspondentie 2016

Pagina 2 van 6

Brieven: 19 dagen
E-mails: 4 dagen

Brieven en e-mails: 2 dagen

Binnen termijn:
1e lijn Calls: 451.628
1e lijn E-mails DigiD: 67.902
2e lijn emails DigiD: 19.175
Brieven DigiD: 1.219
1e lijn Telefoon DigiD: 451.628 direct 100% afgehandeld bij
binnenkomst.
1e lijn E-mail DigiD: 67.902 afhandeling 99% binnen 2
werkdagen.
2e lijn emails DigiD: 19.175
Brieven DigiD: 1.219 afhandeling 100% binnen 2 werkdagen
Totaal: 623. Brieven en e-mails: 602 en Social media: 20
Binnen termijn 96%
Totaal: 1
E-mails: 0
Brieven: 1
Binnen termijn: 100%

UBR (Concern)

Verzoeken: enkele dagen
Overige brieven: 4 weken

Brieven en e-mails: 3 weken

UBR (IPKD)

Totaal: 44.102 (telefoontjes, e-mails en brieven)
Telefoontjes: 43.347
E-mails: 755
Brieven: 0
Binnen termijn: 100%

Totaal: geen aantallen bekend
E-mails: geen aantallen bekend
Brieven: 1
Binnen termijn: 100%
UBR (KOOP)

Totaal: 732
E-mails: 732
Brieven: 0
Binnen termijn: ca. 85%

Totaal: 1.486
E-mails: 983
Binnen termijn: 86%
Telefonisch: 503
Binnen termijn: 99%
Brieven: 0

E-mails: Binnen 5 dagen
Telefonisch: Direct

Toelichting op de tabel
BZK Kerndepartement
In 2016 zijn er minder e-mails en brieven ontvangen dan in 2015. Deze afname is vooral het gevolg van het verbeteren van de informatievoorziening op de website van Informatie Rijksoverheid. Er wordt
veel aandacht besteed aan het zo duidelijk, overzichtelijk en up-to-date mogelijk houden van de website. Het grootste deel van de Maatschappelijke Correspondentie (80%) is afkomstig van burgers en het
overige van bedrijven, maatschappelijke organisaties en medeoverheden. De meeste reacties betreffen vragen, gevolgd door meningen/klachten en ideeën/initiatieven.
Van alle correspondentie wordt 90 % binnen drie weken afgehandeld. Burgers schrijven met name over de Woningmarkt en Bestuur, waarvan de meeste reacties betrekking hebben op de
Huurwoningenmarkt en op Identiteit (m.n. BSN en paspoorten).
De inzet is om de Maatschappelijke Correspondentie, behalve via e-mail en brief, zoveel mogelijk per telefoon af te doen. De meest gestelde vragen gedurende het jaar over de huurwoningenmarkt, gingen
over het huurbeleid, de jaarlijkse huurverhoging in het voorjaar, woningzoekenden en woonruimteverdeling. Daarnaast waren er ook vragen over de koopwoningenmarkt. Er zijn ook reacties gericht aan
beide ministers, waarin de burgers klagen over onder andere het lokaal bestuur (handelen van burgemeesters, wethouders en gemeenteraad), politieke ambtsdragers (rechtspositie en integriteit van
burgemeesters, wethouders en raadsleden), gemeentelijke belastingen, arbeidsvoorwaarden overheidspersoneel, burenoverlast in de wijk en over de woningmarkt, met name de huur- en koopwoningmarkt,
woningbehoefte, klachten over woningcorporaties en huisvesten van statushouders.
In de media waren de belangrijkste onderwerpen aanpak woningbehoefte bijzondere groepen (met name over huisvesting statushouders), woningmarkt vooral de koopwoningenmarkt (aftrekbaarheid rente
restschuld), woon- en leefomgeving, aanpak scheef wonen, woningproductie en duurzaam bouwen, Oekraïne referendum (subsidies, instrument referendum, traject daarna wat het kabinet ermee doet),
(vooruitlopen op de) verkiezingen, politieke ambtsdragers (integriteit, veilige publieke taak), topinkomens en gezichtsbedekkende kleding.
Klanttevredenheidsonderzoek
In 2016 heeft BZK geen Klanttevredenheidsonderzoek naar de Maatschappelijke Correspondentie van BZK laten uitvoeren. In 2017 wordt het onderzoek weer uitgevoerd en worden de resultaten vergeleken
met die van 2015. Er zal dan worden bekeken of de voorgestelde verbeterpunten, zoals het voldoen aan de verwachtingen, het serieus behandelen van de burger, het tonen van behulpzaamheid, het geven
van een duidelijk antwoord en het vaker ( telefonisch) contact opnemen met de burger, hun beslag hebben gekregen.
Informatie Rijksoverheid
In 2016 heeft Informatie Rijksoverheid 12.602 e- mailberichten, 57.565 telefoongesprekken en 401 twitterberichten (in 2015 14.117 e-mailberichten, 62.519 telefoongesprekken en nog geen
twittterberichten) voor het ministerie afgehandeld. E-mails en telefoongesprekken die niet beantwoord konden worden zijn doorgestuurd naar het kerndepartement ter afhandeling. Brieven komen
rechtstreeks bij het ministerie binnen.
Rijksvastgoedbedrijf
Een groot deel van de vragen aan het Rijksvastgoedbedrijf had betrekking op afstoot, herbestemming, leegstand en de verkoop van vastgoed. Veel vragen hadden in 2016 betrekking op pachtcontracten, de
afstoot van Koepelgevangenissen en defensiegronden.
Rijksdienst voor Identiteitsgegevens (RvIG)
Burgers nemen contact op met de RvIG over onderwerpen als reisdocumenten, de Basisregistratie Personen (BRP) / Gemeentelijke Basisadministratie (GBA) of het Burger Service Nummer (BSN).
Daarnaast is bij de RvIG het Centraal Meldpunt Identiteitsfraude en –fouten (CMI) gevestigd. Hier kunnen burgers melding doen van identiteitsfraude of een fout in hun persoonsgegevens. In 2016 ontving
het CMI 1724 meldingen van slachtoffers van identiteitsfraude en/of – fouten, ruim een verdubbeling in meldingen ten opzichte van 2015 (805). Deze meldingen komen binnen via een webformulier dat men
invult op www.rijksoverheid.nl/identiteitsfraude, meestal dus digitaal, in een enkel geval print men het formulier uit en doet het op de post.
De doorlooptijd voor het oplossen en afhandelen van meldingen is afhankelijk van de complexiteit en aard van de melding. Sommige meldingen zijn na één telefoontje of bericht afgehandeld en met andere
melders is veel contact en loopt het traject langer. Bij een langere doorlooptijd is er tussentijds altijd contact met de melder.

BZK Jaarrapportage maatschappelijke en juridische correspondentie 2016

Pagina 3 van 6

Logius
Afhandeling van DigiD burgercorrespondentie gebeurt door Logius, Callcentrum en Servicecentrum samen. Het kan voorkomen dat de burger vervolgens zelf nog informatie moet aanleveren waardoor de
gehele afhandeling langer kan duren. Evengoed is de reactietijd van Logius altijd binnen twee dagen geweest. De klanttevredenheid van burgers bij de helpdesk DigiD is zeer constant geweest met een score
van gemiddeld 8.2 in 2016 (In 2015 was dit 8.4)
Uitvoeringsorganistie Bedrijfsvoering Rijk (UBR)
Bij de Interdepartementale Post- en Koeriersdienst (IPKD) kunnen burgers met hun vragen, meldingen en klachten terecht bij het callcenter en via de e-mail.
De gehanteerde norm betreft de termijn waarbinnen KOOP inhoudelijk reageert op een inkomende e-mail op de KOOP servicedesk. De termijn is 5 dagen. KOOP verzorgt namens een groot aantal centrale en
decentrale overheden de officiële publicatie van bekendmakingen van wet en regelgeving. Het grootste deel van de correspondentie betreft die met centrale en decentrale overheden. De maatschappelijke
correspondentie die KOOP ontvangt van burgers (983 in 2016) betreft vaak vragen en opmerkingen over de inhoud van publicaties die KOOP namens derden verzorgt. Bij de beantwoording daarvan is KOOP
afhankelijk van informatie van die derde partijen.
UBR heeft een eigen servicedesk, die veel vragen binnenkrijgt van gebruikers (in het algemeen van ambtenaren) over functionele en technische vragen over hun producten. Deze vragen zijn buiten
beschouwing gelaten.

2. Juridische Correspondentie
2.1. Aanvragen van burgers
Organisatie

Aantal aanvragen
2015

Aantal aanvragen
2016

Percentage afgehandeld
binnen de wettelijke
termijn 2016 (dankzij
verdaging c.q. opschorting
c.q. instemming)
0

Aantal ontvangen
ingebrekestellingen
2016

Aantal betaalde
dwangsommen 2016

6

Percentage
afgehandeld binnen
de wettelijke termijn
(zonder opschorting)
2016
100%

BZK kerndepartement

8

0

0

AIVD

183

239

55%

25%

8

0

Toelichting op de tabel
BZK Kerndepartement
De aanvragen die bij het kerndepartement binnenkomen hebben betrekking op verzoeken om vernietiging van besluiten van decentrale overheden wegens strijd met het recht of het algemeen belang. Van
de zes verzoeken om daartoe over te gaan waren er vier afkomstig van burgers; twee daarvan gaven daarbij aan raadslid te zijn, één van die verzoeken is ter afhandeling overgedragen aan het ministerie
van Veiligheid en Justitie. Er was voorts een verzoek afkomstig van een bedrijf en een verzoek afkomstig van een burgemeester.
Met betrekking tot de afhandeling van verzoeken van schorsing en vernietiging moet het volgende worden opgemerkt. Voor het beantwoorden van een verzoek tot schorsing en vernietiging is geen wettelijke
termijn gesteld. Daarvoor geldt een ‘redelijke termijn’, zoals in de Awb is opgenomen. Dit is op acht weken gesteld. Indien acht weken niet haalbaar is wordt een andere ‘redelijke termijn’ gesteld door het
bestuursorgaan. In de praktijk rond afhandeling van verzoek inzake schorsing of vernietiging geldt dat indien blijkt dat niet binnen acht weken gereageerd kan worden, of als verzoeker met aanvullende
documenten komt, contact wordt opgenomen met de indiener van het verzoek over de termijn van beantwoording. Daarom is aangegeven dat 100% is afgehandeld binnen de wettelijke termijn en is
aangegeven dat van verdaging, opschorting of instemming dan wel het verbeuren van dwangsommen geen sprake is geweest. In veel gevallen wordt de termijn van acht weken overigens ook gehaald.
AIVD
Bij de AIVD kan inzage worden gevraagd in de dossiers over personen/zaken op grond van de Wet op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten 2002. Daarnaast ontvangt de AIVD verzoeken tot het afgeven
van een Verklaring van Geen Bezwaar (VGB) voor personen, die een vertrouwensfunctie willen gaan vervullen. Deze aanvragen vallen echter niet onder de categorie Maatschappelijke Correspondentie, omdat
de aanvragen worden gedaan door de werkgever. Bezwaarschriften tegen de intrekking of weigering van een VGB worden ingediend door de kandidaat-vertrouwensfunctionaris zelf en vallen daarom wel
onder de categorie Maatschappelijke Correspondentie (zie overzicht bezwaarschriften).
Logius, RvIG, Rijksvastgoedbedrijf en UBR
Deze organisatieonderdelen hebben geen aanvragen ontvangen in 2016.

BZK Jaarrapportage maatschappelijke en juridische correspondentie 2016

Pagina 4 van 6

2.2. Bezwaarschriften
Aantal ontvangen
ingebrekestellingen
20164

Aantal
betaalde
dwangsommen
2016

58%

Percentage afhandeling
binnen de wettelijke
termijn 2016 (dankzij
verdaging c.q. opschorting
c.q. instemming)
33%

0

0

98 m.b.t. inzage verzoeken

85%

15%

2

2

41 m.b.t. verklaring van
geen bezwaar

73 m.b.t. verklaring van geen
bezwaar

67%

33%

1

0

0

3

33,3%

67,7%

0

0

Organisatie

Aantal (ingediende)
bezwaarschriften
2015

Aantal (ingediende)
bezwaarschriften 2016

Percentage afhandeling
binnen de wettelijke
termijn 2016

BZK
Kerndepartement
AIVD

13

36

21 m.b.t. inzage verzoeken

RvIG

Toelichting op de tabel
BZK kerndepartement
De bezwaarschriften worden in beginsel decentraal door de beleidsonderdelen behandeld. De directie Constitutionele Zaken en Wetgeving (CZW) van BZK coördineert dit proces en verleent procedurele en
juridische ondersteuning.
Huurcommissie
Sinds een wetswijziging per 1 juli 2014 kunnen door de Huurcommissie geen bezwaarschriften meer in behandeling worden genomen tegen de legesveroordeling (ex art. 7.1 Awb).
Logius
Heeft 2 bezwaarschriften ontvangen, maar beide zijn afgedaan door CZW.
Rijksvastgoedbedrijf en UBR
Deze organisatieonderdelen hebben geen bezwaarschriften ontvangen in 2016.

2.3. Klaagschriften
Organisatie

Aantal (ingediende)
klaagschriften 2015

Aantal (ingediende) klaagschriften 2016

Percentage afhandeling binnen de
wettelijke termijn 2016

BZK kerndepartement

2

1

0%

Percentage afhandeling binnen de
wettelijke termijn 2016 (dankzij
verdaging c.q. opschorting c.q.
instemming)
100%

Huurcommissie
AIVD
Logius
RvIG
Rijksvastgoedbedrijf

113
29
30
14
9

99
23
2
0
1

96% (binnen 6 weken)
35%
0%
n.v.t.
100%

99% (binnen 10 weken)
26%
100%
n.v.t.
n.v.t.

UBR|IPKD

15

6

100%

n.v.t.

Toelichting op de tabel

5

Deze ingebrekestellingen en dwangsommen gelden ook voor de Wob-verzoeken.

BZK Jaarrapportage maatschappelijke en juridische correspondentie 2016

Pagina 5 van 6

BZK kerndepartement
De klaagschriften (klachten, als bedoeld in Hoofdstuk 9 van de Awb) worden decentraal door de beleidsafdelingen inhoudelijk behandeld. CZW coördineert dit proces en verleent procedurele en juridische
ondersteuning. De klaagschriften worden schriftelijk afgehandeld.

2.4. Wob-verzoeken
Organisatie

Aantal Wobverzoeken 2015

Aantal Wob-verzoeken
2016

Percentage afhandeling
binnen de wettelijke
termijn 2016

Aantal ontvangen
ingebrekestellingen
2016

Aantal
betaalde dwangsommen
2016

47%

Percentage afhandeling binnen
de wettelijke termijn 2016
(dankzij verdaging c.q.
opschorting c.q. instemming)
33%

BZK kerndepartement

66

55

1

0

Huurcommissie

9

5

100%

n.v.t.

0

0

Rijksvastgoedbedrijf

12

13

23%

62%

0

0

RvIG

0

3

66%

33%

0

0

10

10%

10%

2

0

1

100%

n.v.t.

0

0

Inspectie Leefomgeving
en Transport

Logius

0

Toelichting op tabel
BZK kerndepartement
CZW coördineert de afhandeling van Wob-verzoeken (binnen BZK) en verleent procedurele en juridische ondersteuning. Net als bij de bezwaar- en klaagschriften worden de Wob-verzoeken decentraal door
de beleidsafdelingen inhoudelijk behandeld.
UBR
Deze organisatieonderdeel heeft geen Wob-verzoeken ontvangen in 2016.

BZK Jaarrapportage maatschappelijke en juridische correspondentie 2016

Pagina 6 van 6