Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2016–2017

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

227
Vragen van het lid Jacobi (PvdA) aan de Minister van Infrastructuur en Milieu
over het project Watertruck-plus (ingezonden 30 september 2016).
Antwoord van Minister Schultz van Haegen-Maas Geesteranus
(Infrastructuur en Milieu) (ontvangen 18 oktober 2016).
Vraag 1
Kent u het project Watertruck-plus en de daarover levende zorgen bij
Nederlandse binnenvaartondernemers?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Wat is het verschil tussen het Project Watertruck-plus en het oude Watertruckproject? Waarom wordt er via overheden meer dan 20 miljoen euro geïnvesteerd in dit project? Kunt u aangeven in hoeverre deze bakken innovatief zijn
en in hoeverre vervoer via deze bakken groener is dan via de bestaande
binnenvaart?
Antwoord 2
Het project Watertruck had het karakter van een haalbaarheidsstudie en liep
van 2010 tot 2014. Belangrijkste bevinding van de voorstudie was dat het
aantal kleine binnenvaartschepen in Vlaanderen sterk afneemt: jaarlijks voor
Spitsen met circa 10% en voor Kempenaars met 6%. Gekoppeld aan de
uitstroom van bemanning tengevolge van vergrijzing, is de verwachting dat
de bediening van de kleine vaarwegen in Vlaanderen steeds meer onder druk
komt te staan. Om dit tij te keren, heeft de Vlaamse overheid besloten om de
pilot Watertruck+ te starten. Deze pilot betreft de bouw en exploitatie van een
beperkt aantal duwboten en kleine bakken en loopt tot en met 2019.
Van de verwachte kosten van het project ad € 23 mln, zal de EC € 11,5 mln
bijdragen ter ondersteuning van investeringen. Een bedrag van € 9 mln komt
uit private bron via de deelnemende binnenvaartondernemingen. De Vlaamse
overheid stelt € 2 mln beschikbaar voor administratieve ondersteuning van
het project.

1

ah-tk-20162017-227
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

Zie onder meer Financieel Dagblad, 5 augustus 2016.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

1

Het project beoogt in meerdere opzichten innovatief te zijn. Door de
standaardisatie van materieel is een flexibele inzet van eenheden mogelijk.
Door het loskoppelen van duweenheden en bakken is een substantiële
kostenverlaging te bereiken, die de concurrentiepositie van de binnenvaart
ten opzichte van wegvervoer kan versterken (geen wooneenheden meer aan
boord en minder bemanning). Ten opzichte van bestaande schepen zijn de
bakken op meerdere punten geoptimaliseerd voor gebruik op kleine
vaarwegen. De schepen zullen voorts aanzienlijk minder uitstoot leveren van
schadelijke luchtverontreinigende stoffen, omdat de eis gesteld wordt dat
deze voldoen aan de strenge milieunormen die vanaf 2020 zullen gelden voor
nieuwe motoren voor binnenvaartschepen.
In het algemeen kan ik het belang van initiatieven zoals deze, gericht op de
ontwikkeling van nieuwe concepten voor de kleine binnenvaart, slechts
onderstrepen. Alleen met dergelijke initiatieven is er in de toekomst een
plaats voor de kleine binnenvaart.
Vraag 3
Op welke wijze is onderbouwd dat met het Project Watertruck-plus vervoer
van de weg wordt overgeheveld naar vervoer over water? Hoe wordt
geborgd dat vervoer met Watertrucks niet gaat concurreren met bestaand
binnenvaartvervoer? Zijn of kunnen hierover garanties worden gegeven aan
bestaande binnenvaart?
Antwoord 3
De Vlaamse overheid focust in het project Watertruck+ op het inzetten van
vaartuigen voor het transport van goederen die momenteel nog niet via de
binnenvaart vervoerd worden. Het borgen van het additionele karakter van de
goederenstromen is aan de Vlaamse overheid. Volgens verkregen informatie
zijn de twee goederenstromen die nu gedetecteerd zijn in het kader van de
pilot nieuw. Het project is onderwerp van bespreking geweest met Vlaamse
sectorvertegenwoordigers. Mij is bekend dat met Nederlandse branchevertegenwoordigers een bespreking in voorbereiding is.
Vraag 4
Waarom acht de Europese Commissie ingrijpen in de markt nu wel toegestaan, terwijl bij de door de binnenvaart gevraagde maatregelen altijd gesteld
wordt dat de Europese Commissie niet in de markt mag ingrijpen?
Antwoord 4
Met haar bijdrage beoogt de EC niet om de vervoerscapaciteit te reguleren.
De EC ondersteunt een project dat gericht is op innovatie van de binnenvaart
door de introductie van een nieuw vervoersconcept voor kleine schepen,
vanuit de vaststelling dat de markt achterblijft in investeringen in dit
segment. De EC verstrekt deze financiële bijdrage binnen de kaders van het
bestaande subsidieprogramma Connecting Europe Facility (CEF).
Vraag 5
Deelt u de mening van de schippers dat het hier gaat om oneerlijke concurrentie ten opzichte van een sector die het al moeilijk heeft? Kunt u dat
toelichten?
Antwoord 5
Bestaande zorgen in deze delen van de binnenvaartsector zijn mij bekend.
Hiertegenover kan ik slechts de positie van de Vlaamse overheid en de EC
stellen, die verwachten met het project nieuwe kansen te creëren in een
markt die nu vooral bediend wordt door wegtransport. Hiermee kan de totale
markt voor de binnenvaart vergroot worden. Wat betreft het risico van
oneerlijke concurrentie, citeer ik een passage uit een brief van de EC aan een
Nederlandse binnenvaartorganisatie d.d. 5 september 2016: «Even if any
public subsidy inevitable causes some market interference, we consider that
this interference is acceptable in view of the potential gains the project can
bring to the inland waterway sector. It should be noted that the project
targets new markets which were not served by inland waterway transport
when the project was conceived. We consider that the potential gains of
opening up new markets for inland navigation outweighs the risk of
interference with the existing trades carried by inland waterway.»

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

2

Terzijde merk ik nog op dat de financieel-economische problemen in de
binnenvaart zich concentreren in het segment jonge, grote schepen. Op oude,
kleine schepen rusten veel lagere financieringslasten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

3