Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

28 844

Integriteitsbeleid openbaar bestuur en politie

Nr. 221

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN
KONINKRIJKSRELATIES
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 16 december 2020
Bij dezen informeer ik uw Kamer dat de tekst van de Aanwijzingen voor
externe contacten van rijksambtenaren (hierna: Aanwijzingen, in bijlage1)
is herzien en opnieuw wordt vastgesteld. In de eerste reactie op het
rapport van de staatscommissie parlementair stelsel (hierna: de staatscommissie) heeft het kabinet aangegeven de Aanwijzingen te zullen
actualiseren.2 Het kabinet heeft dit herhaald in het nader rapport bij het
ongevraagde advies van de Afdeling advisering de Raad van State
(hierna: Afdeling) over de ministeriële verantwoordelijkheid.3 In deze brief
zal ik kort de redenen voor de herziening uiteenzetten en aangeven wat de
belangrijkste aanpassingen zijn. Ook zal ik de verhouding verduidelijken
tot (1) de proef met meer feitelijke informatieverschaffing en -toelichting
door ambtenaren aan de Kamers en (2) de brede dialoog tussen
parlement, ambtenarij en kabinet over de politiek-ambtelijke verhoudingen en bijbehorende spelregels.
Aanleiding voor de herziening
In haar rapport merkt de staatscommissie op dat de Aanwijzingen een
streng imago hebben en dat er veel onduidelijkheid bestaat over de
toepassing van de Aanwijzingen, wat misverstanden in de hand werkt
over de (on)mogelijkheden inzake het contact tussen Kamerleden en
ambtenaren van ministeries.4 Ook de Afdeling maakt dit punt in het
ongevraagde advies over de ministeriële verantwoordelijkheid.5 Het
kabinet deelt de analyses van de staatscommissie en de Afdeling en heeft

1

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
Kamerstuk 34 430, nr. 10, p. 18.
3
Bijlage bij Kamerstuk 35 570, nr. 47, p. 13.
4
Lage drempels, hoge dijken. Democratie in balans. Eindrapport van de staatscommissie
parlementair stelsel, p. 287–289 (Bijlage bij Kamerstuk 34 430, nr. 9)
5
Ongevraagd advies van de Afdeling advisering van de Raad van State over de ministeriële
verantwoordelijkheid, p. 37.
2

kst-28844-221
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 28 844, nr. 221

1

daarom de tekst van de Aanwijzingen herzien. Daarnaast moesten de
Aanwijzingen geactualiseerd worden om de wijzigingen te verwerken die
het gevolg zijn van de inwerkingtreding van de Wet normalisering
rechtspositie ambtenaren.
Inhoud van de herziening
De tekst van de Aanwijzingen is allereerst herzien om mogelijke onduidelijkheid weg te nemen die is ontstaan over de toepassing ervan. Informatie uit toelichtingen die in de loop der jaren door verschillende
kabinetten zijn gegeven, is gebundeld en op een overzichtelijke manier
verwerkt in de nieuwe tekst. Hierdoor is een toelichting op de toepassing
van de Aanwijzingen weer in één document te vinden. De tekst is
daarnaast herzien om het strenge imago van de Aanwijzingen weg te
nemen. In de nieuwe tekst is de nadruk gelegd op wat er wel mogelijk is
met betrekking tot feitelijke informatieverstrekking van ambtenaren aan
de Kamers en Kamerleden. Ten slotte is de tekst herzien om de wijzigingen te verwerken die het gevolg zijn van de inwerkingtreding van de
Wet normalisering rechtspositie ambtenaren.
Afgezien van bovenstaande wijzigingen, zijn drie aanpassingen met name
van belang voor de informatievoorziening aan uw Kamer. Ten eerste is in
de toelichting bij aanwijzing 1 verduidelijkt dat bestuurders en
medewerkers van zelfstandige bestuursorganen niet onder de reikwijdte
van de aanwijzingen vallen. Ten tweede is in aanwijzing 2 verduidelijkt dat
verzoeken om informatie welwillend en zakelijk zullen worden beoordeeld.
Ten derde is in aanwijzing 5 opgenomen dat bij elk departement door de
Minister een parlementair contactpersoon wordt aangewezen die
verzoeken van Kamerleden om feitelijke informatie in behandeling neemt.
Daarmee komt er voor Kamerleden voor wat betreft verzoeken tot
feitelijke informatie één duidelijk aanspreekpunt.
De herziening zal gepaard gaan met een traject waarbij actief wordt
ingezet op bewustwording en kennisdeling onder bewindslieden,
ambtenaren en Kamerleden over de toepassing van de Aanwijzingen in de
praktijk.
Verhouding tot proef en brede dialoog
In het nader rapport bij het advies van de Afdeling heeft het kabinet
aangegeven positief te staan tegenover een proef met meer feitelijke
informatieverschaffing en -toelichting door ambtenaren aan de Kamers.
Ook gaat het kabinet graag in de brede dialoog in gesprek met de Kamer
en ambtenarij over de werking van de spelregels over contacten tussen
ambtenaren en Kamerleden. De herziening van de tekst van de Aanwijzingen is niet bedoeld om op deze twee zaken vooruit te lopen. De
herziening van de tekst is bedoeld om nu al duidelijkheid te scheppen
waar dat wenselijk is en ook de proef te ondersteunen. Voor de proef is
het immers goed eerst de kaders helder te krijgen waarbinnen deze kan
plaatsvinden. De herziene tekst zal zeker ook onderwerp van gesprek
worden in de dialoog.
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
K.H. Ollongren

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 28 844, nr. 221

2