Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2023–2024

29 689

Herziening Zorgstelsel

Nr. 1238

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN
SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 19 januari 2024
In reactie op de motie1 van de leden Westerveld (GL), Dijk (SP) en Van der
Plas (BBB) over de vergoeding van spraakcomputers, ingediend bij het
debat Gehandicaptenbeleid van 18 oktober 2023, kom ik hierbij graag
terug op de uitvoering van deze motie.
Uw Kamer heeft verzocht in kaart te brengen hoeveel mensen baat
hebben bij een spraakcomputer, op welke wijze deze vergoed kan worden
en welke kosten hierbij horen. Uw Kamer heeft tevens verzocht hier voor
de begrotingsbehandeling van VWS op terug te komen. De begrotingsbehandeling is vooralsnog gepland op
24 en 25 januari 2024. Met deze brief acht ik deze motie afgedaan.
Ik wil vooropstellen en benadrukken dat het reeds mogelijk is om
hulpmiddelen, zoals spraakcomputers, vanuit zowel de Zorgverzekeringswet (Zvw) als de Wet langdurige zorg (Wlz) te vergoeden. Deze
mogelijkheid is door de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
toegelicht in zijn brieven van maart2 en juni3 jl.
Hulpmiddelen kunnen in beginsel vergoed worden vanuit het basispakket
in de zin van de Zvw, indien daar behoefte4 aan is en de verzekerde er
redelijkerwijs op is aangewezen5. Mensen met een spraakbeperking
kunnen in aanmerking komen voor vergoeding van een spraakhulpmiddel. Een spraakcomputer is overigens slechts één van de spraakhulpmiddelen die ingezet kunnen worden bij een spraakbeperking. Een
beperkte groep mensen is redelijkerwijs op een spraakcomputer aangewezen. Het blijkt ingewikkeld te achterhalen hoe groot deze groep is

1

Kamerstukken II, vergaderjaar 2023–2024, 24 170, nr. 295
Kamerstukken II, vergaderjaar 2022–2023, 29 689, nr. 1181
3
Kamerstukken II, vergaderjaar 2022–2023, 29 689, nr. 1205
4
Art. 10, onder d, Zorgverzekeringswet (Zvw) en art. 2.9, eerste lid, Besluit zorgverzekeringen
(Bzv)
5
Art. 2.1, lid 3 Bzv
2

kst-29689-1238
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2024

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 29 689, nr. 1238

1

omdat het om een relatief zeer kleine groep gaat binnen de spraakhulpmiddelen. Een schatting is uitgevraagd bij het veld.
Op basis van gegevens uit de GIP databank6 is te concluderen dat de
uitgaven, die in 2022 gemoeid waren met de vergoeding van spraakhulpmiddelen, vanuit de Zvw € 2.278.300 bedroegen. De huidige uitgaven aan
spraakhulpmiddelen vanuit de Wlz zijn niet bekend, omdat dit hulpmiddel
grotendeels uit het instellingsbudget wordt betaald en uitgaven aan
spraakhulpmiddelen daarom niet apart worden geregistreerd.
Hoewel de aanspraak op spraakhulpmiddelen wettelijk is geborgd,
onderstreep ik nog steeds dat aanvullende afspraken door veldpartijen
van belang zijn. Dit is ook aangegeven in de eerdergenoemde brieven.
Naar aanleiding van de signalen uit de petitie «Vergoed alle spraakcomputers: iedereen een stem» van ISAAC NF van 24 januari 2023 is gebleken
dat de toepassing van de aanspraak in de praktijk nog om verduidelijking
vraagt. Daar zijn partijen al mee aan de slag. Veldpartijen zijn met elkaar in
gesprek om afspraken te maken over de wijze van voorschrijving van
spraakhulpmiddelen om zo de toewijzing en vergoeding van passende
spraakhulpmiddelen vanuit de Zvw te verbeteren.
Ten aanzien van de Wlz hebben de Vereniging Gehandicaptenzorg
Nederland (VGN) en Zorgverzekeraars Nederland (ZN) bij de Nederlandse
Zorgautoriteit (NZa) aangegeven dat de huidige financiering van
spraakcomputers in de Wlz (deels via het instellingsbudget en deels
bovenbudgettair) tot knelpunten leidt.
De NZa onderzoekt momenteel dit knelpunt en hoe dit is op te lossen,
waarbij tevens de financiële gevolgen in beeld worden gebracht. De NZa
verwacht dit onderzoek in het voorjaar van 2024 af te ronden. Over de
uitkomsten zal uw Kamer worden geïnformeerd.
Het is van belang dat mensen die zijn aangewezen op een spraakhulpmiddel hier goede toegang toe hebben. Ik vertrouw erop dat voornoemde
acties bijdragen aan deze toegankelijkheid, door het wegnemen van
onduidelijkheid over wanneer een spraakhulpmiddel vergoed kan worden,
evenals dat het NZa-onderzoek leidt tot een oplossing van de geconstateerde knelpunten binnen de Wlz financiering.
Gelet op de eerder genoemde ondernomen acties om de toegankelijkheid
van spraakhulpmiddelen te verbeteren is het niet zinvol om in zijn
algemeenheid in kaart te brengen hoeveel mensen mogelijkerwijs baat
hebben bij een spraakcomputer. In plaats daarvan is uitgevraagd hoeveel
mensen redelijkerwijs zijn aangewezen op een spraakcomputer.
De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
C. Helder

6

De databank van het Genees- en hulpmiddelen Informatie Project (GIP) van Zorginstituut
Nederland bevat informatie over het gebruik van genees- en hulpmiddelen in Nederland

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 29 689, nr. 1238

2