RWS INFORMATIE

TER BESLISSING
Datum
13 januari 2023

Aan

de minister van Infrastructuur en Waterstaat

Onze referentie
RWS-2023/853
Opgesteld door
RWS Bestuursstaf
Beslistermijn
24-01-2023

Onderzoek wateroverlast bij Kanaal Gent naar Terneuzen

Bijlage(n)
2

Aanleiding
In delen van Sluiskil (gemeente Terneuzen) wordt door bewoners
grondwateroverlast ervaren. Deze bewoners maken onder andere melding van
vocht in huis, optrekkend vocht in de muren, natte vloeren en natte tuinen. In
2017 is in opdracht van Rijkswaterstaat, North Sea Port en gemeente Terneuzen
onderzoek naar de wateroverlast uitgevoerd. Vervolgens zijn maatregelen
uitgevoerd, maar in 2021 is geconstateerd dat deze niet hebben geleid tot een
afname van de wateroverlast.
Een oproep van de bewoners in 2021 tot meer aandacht voor de aanhoudende
problemen is de aanleiding geweest voor uw voorganger minister van
Nieuwenhuizen om een nader onderzoek te gelasten. Hiervan is de eindrapportage
gereed en gepresenteerd aan de vier betrokken partijen (gemeente Terneuzen,
Rijkswaterstaat, North Sea Port en Waterschap Scheldestromen). Op 24 januari
worden de resultaten gedeeld met de bewoners van Sluiskil.
U bent eerder geïnformeerd over de problematiek van de wateroverlast in Sluiskil.
Er zijn meerdere keren Kamervragen gesteld over de wateroverlast. In deze nota
wordt u gevraagd kennis te nemen van de uitkomsten van het onderzoek en van
de vervolgstappen. Tevens wordt u gevraagd in te stemmen met het versturen
van een brief aan de Tweede Kamer met informatie over de uitkomsten van het
onderzoek, met als bijlage het onderzoeksrapport. Verzending aan de Tweede
Kamer vindt dan parallel plaats met het informeren van de bewoners tijdens de
bewonersavond van 24 januari. Op dit moment worden de laatste reacties
verwerkt door het bureau. De definitieve versie van het rapport wordt met de
Kamerbrief meegezonden.
Geadviseerd besluit

Kennis te nemen van de conclusies van het rapport;

Akkoord gaan dat Rijkswaterstaat samen met de andere partijen
gezamenlijk uitvoering geeft aan de in het rapport voorgestelde
maatregelen;

Instemmen met de voorgestelde brief aan de Tweede Kamer en deze laten
verzenden samen met het rapport.
Toelichting
Uitkomsten geohydrologisch onderzoek en vervolgstappen
Uit het onderzoek is gebleken dat de wateroverlast komt door een te hoge
grondwaterstand op verschillende locaties in Sluiskil. De te hoge grondwaterstand

RWS INFORMATIE

Pagina 1 van 3

heeft een combinatie van oorzaken, waarvan de voornaamste de (natuurlijke)
uitstroom van water uit het kanaal van Gent naar Terneuzen en de slechte afvoer
van hemelwater (mede door een complexe bodemstructuur en door het ontbreken
van voldoende drainage) zijn. In het rapport worden verschillende oplossingen
voorgesteld die beoordeeld zijn op effectiviteit, uitvoerbaarheid, risico’s en kosten.
Hieruit volgt een vijftal oplossingen waarbij het advies is deze getrapt uit te
voeren en de resultaten steeds te monitoren op effectiviteit. De maatregelen zijn
het aanleggen van drainage langs het Kanaal, het aanvullen en opwaarderen van
de bestaande drainage in straten met structureel hoge grondwaterstanden, het
verlagen van het grondwaterpeil en indien nodig het afdichten van de bodem van
zijkanaal B (gelegen dichtbij de getroffen woningen) van het Kanaal GentTerneuzen. Het volledig afsluiten van het kanaal zal leiden tot zeer ongewenste
nevenschade als gevolg van het krimpen van grondlagen met het verzakken van
de bebouwing tot gevolg. Deze maatregel wordt daarom niet voorgesteld.

Datum
13 januari 2023
Onze referentie
RWS-2023/853
Bijlage(n)
2
Aan
de minister van Infrastructuur
en Waterstaat

De totale kosten worden voorlopig ingeschat op ca. € 5-7 mln., maar de kosten en
de bijdrage van I&W daarin moet nog nader worden onderzocht. Eventuele kosten
zal RWS inpassen in de SLA. Dit betreft een opgetreden exogeen risico op het
Beheer & Onderhoud. Conform afspraak worden exogene risico’s gedekt uit het
Mobiliteitsfonds. RWS zal hiervoor in de normale besluitvorming een SLA-claim
opvoeren. Omwille van de verwachtingen bij de bewoners over het snel komen tot
een oplossing (zie ‘politieke context’) en de overlast die zij ervaren, zal RWS
starten met gesprekken over de te nemen maatregelen en de verdeling van de
kosten daarvan.
Op 24 januari 2023 worden de uitkomsten van het onderzoek met de bewoners
van Sluiskil gedeeld tijdens een informatiebijeenkomst. RWS ziet in overleg met
de gemeente Terneuzen, Waterschap Scheldestromen en North Sea Port de
volgende vervolgstappen. Gemeente Terneuzen en RWS stellen gezamenlijk een
uitvoeringsplan op waarin de hiervoor genoemde oplossingen zijn uitgewerkt,
inclusief de volgorde van te nemen maatregelen, doorlooptijd en inschatting van
kosten. Vervolgens kunnen de maatregelen buiten worden uitgevoerd.
Bestuurlijke omgeving
Betrokken partijen zijn het er over eens dat gezamenlijk aan een oplossing moet
worden gewerkt waardoor de (grond)wateroverlast voor de inwoners van Sluiskil
zoveel mogelijk wordt voorkomen. North Sea Port en Waterschap Scheldestromen
hebben aangegeven alleen bij te willen dragen aan maatregelen die zij zelf kunnen
laten uitvoeren, zoals het verlagen van het waterpeil (Waterschap) of werk aan
een deel van de kanaalbodem (in beheer van North Sea Port). Beiden hebben
aangegeven geen financiële steun voor andere maatregelen te willen geven. De
gemeente is bereid de adviezen over te nemen en een deel in de maatregelen te
willen uitvoeren en bekostigen, zoals het verbeteren van het drainagenetwerk van
Sluiskil.
Juridische context
Juristen van RWS, gemeente Terneuzen en North Sea Port hebben op basis van de
conceptrapportage onderzocht of er sprake kan zijn van aansprakelijkheid.
Juristen van alle drie de organisaties geven beargumenteerd aan dat er geen
sprake is van onrechtmatig handelen en daarmee, puur juridisch gezien, niet van
aansprakelijkheid door hun organisatie. Er wordt door de omgeving wel naar
Rijkswaterstaat gekeken voor een oplossing. De bewoners zijn blij met de stappen
die op dit moment gezet worden, maar vinden dat de overlast al heel lang duurt.
RWS INFORMATIE

Pagina 2 van 3

Ze zien het Kanaal Gent-Terneuzen en daarmee Rijkswaterstaat als beheerder als
de grootste veroorzaker van de overlast. Mede door eerdere uitspraken van uw
voorganger, minister van Nieuwenhuizen (zie ‘politieke context’), kijken zij naar
het Rijk voor het oplossen van de wateroverlast en voor nadeelcompensatie.
Politieke context
In 2021 hebben de bewoners, deels georganiseerd in Stichting Wateroverlast
Sluiskil, nadrukkelijk aandacht in de media gezocht en gekregen via landelijke- en
regionale TV en landelijke en regionale dagbladen. Op 31 mei 2021 heeft uw
voorganger minister van Nieuwenhuizen de Stichting Wateroverlast Sluiskil
bezocht en met bewoners gesproken en daarbij gezegd dat “de wateroverlast
schrijnend is en de betrokken partijen (incl. RWS) gezamenlijk spoedig met een
oplossing moeten komen”. De gemeente Terneuzen beaamt dit en vindt dat zij
een bijdrage hoort te leveren aan het nemen van maatregelen die leiden tot het
verkleinen of mogelijk oplossen van het probleem. De uitspraak van minister van
Nieuwenhuizen heeft bij de bewoners de verwachting gewekt dat ook het Rijk (al
dan niet deels) garant zal staan voor een oplossing.
Verder zijn in 2021 en 2022 meermaals Kamervragen gesteld over de voortgang
van een oplossing voor de wateroverlast.

Datum
13 januari 2023
Onze referentie
RWS-2023/853
Bijlage(n)
2
Aan
de minister van Infrastructuur
en Waterstaat

Communicatie
Vanaf het begin van 2022 zijn de bewoners regelmatig door RWS en de gemeente
Terneuzen op de hoogte gehouden van de voortgang van het onderzoek. Dit
gebeurt aan de hand van nieuwsbrieven en tijdens informatiebijeenkomsten.
Tussen de informatiebijeenkomsten wordt met een bewonersvertegenwoordiging
van tijd tot tijd mondeling het verloop van het proces gedeeld.
Bijlagen
Brief aan de Tweede Kamer en met het onderzoeksrapport.

RWS INFORMATIE

Pagina 3 van 3