Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2257
Vragen van het lid Wassenberg (PvdD) aan de Minister van Justitie en
Veiligheid over politiegeweld bij een demonstratie op het Malieveld
(ingezonden 17 maart 2021).
Antwoord van Minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) (ontvangen
7 april 2021).
Vraag 1
Kent u het bericht «Amnesty: disproportioneel politiegeweld bij coronaprotest
Malieveld»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2, 3, 4
Erkent u dat op beelden onder meer te zien is dat agenten mensen met een
wapenstok op het hoofd sloegen, dat een politiehond werd ingezet als
geweldsmiddel bij een aanhouding van een persoon die al op de grond lag
en dat een journalist, een cameraman en een beveiliger werden geraakt door
een waterkanon?
Deelt u de inschatting van Amnesty International dat beelden van het
politieoptreden tijdens de demonstratie wijzen op disproportioneel geweld
tegen demonstranten?
Bent u bereid onderzoek te doen naar het politieoptreden tijdens deze
demonstratie? Zo nee, waarom niet? Zo ja, kunt u de uitkomst van het
onderzoek met de Kamer delen?
Antwoord 2, 3, 4
Iedere vorm van gebruik van geweld maakt indruk. Beeldmateriaal geeft
echter niet altijd een goed en betrouwbaar inzicht in wat aan het betreffende
geweldgebruik vooraf is gegaan. Voor ieder geweldgebruik van de politie
geldt dat dit moet worden gemeld conform de Ambtsinstructie voor de
politie, de Koninklijke Marechaussee en andere opsporingsambtenaren.
Vervolgens dient het geweld intern bij de politie en in sommige gevallen door

1

ah-tk-20202021-2257
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2021

NOS, 15 maart 2021, «Amnesty: disproportioneel politiegeweld bij coronaprotest Malieveld»,
https://nos.nl/artikel/2372773-amnesty-disproportioneel-politiegeweld-bij-coronaprotestmalieveld.html.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

1

het OM, te worden beoordeeld op rechtmatigheid.2 Dat is hier niet anders en
wordt op dit moment door de politie gedaan. Het OM heeft laten weten
daarbij mee te kijken.3 Indien nodig wordt hier binnen de lokale driehoek
nader over gesproken.
Het oordeel of er wel of niet sprake is geweest van disproportioneel
geweldgebruik is niet aan mij maar aan de autoriteiten die dat geweldgebruik
onderzoeken en beoordelen. Ik zie vooralsnog geen aanleiding om vooruitlopend op de uitkomsten van het hiervoor beschreven beoordelingsproces,
apart een onderzoek te laten uitvoeren.
Vraag 5
Vormen de beelden van de inzet van de politiehond tijdens de demonstratie
en de recente uitzendingen van Zembla voor u aanleiding om te onderzoeken
of de drempel om een hond in te zetten te laag ligt, zoals Amnesty International stelt? Zo nee, waarom niet?4 , 5
Antwoord 5
De geldende Ambtsinstructie voor de politie, de Koninklijke marechaussee en
andere opsporingsambtenaren bevat slechts één bepaling die ziet op de inzet
van een hond (artikel 15).
Omdat al langere tijd de wens bestond om de inzetcriteria voor de hond aan
te passen, is op 5 februari jl. een wijziging van de Ambtsinstructie voor de
politie, de Koninklijke marechaussee en andere opsporingsambtenaren
gepubliceerd (hierna: Ambtsinstructie tweede tranche).6 Conform de eerdere
aanbeveling van de Nationale ombudsman, zijn in de Ambtsinstructie tweede
tranche de inzetcriteria voor de surveillancehond nader gepreciseerd. Zo is
omschreven dat de inzet van de surveillancehond onder andere geoorloofd is
ter verspreiding van samenscholingen of volksmenigten die een ernstige en
onmiddellijke bedreiging vormen voor de veiligheid van personen of voor
zaken. De inzet geschiedt aangelijnd. Daarnaast zijn ook de beginselen van
proportionaliteit en subsidiariteit richtinggevend bij de keuze voor de vorm en
de intensiteit van iedere vorm van geweldgebruik door de politie.
De inzetcriteria in de Ambtsinstructie tweede tranche voor de surveillancehond en de AOT-hond zijn met grote zorgvuldigheid tot stand gekomen, op
basis van zowel de aanbevelingen van de Nationale ombudsman als het
adviesrapport «De gebeten hond». De Ambtsinstructie tweede tranche treedt
naar verwachting medio 2021 in werking, nadat alle opsporingsambtenaren
conform de nieuwe instructie zijn opgeleid.
De politie zal uiterlijk in 2026 de geweldsmiddelen onder het niveau van het
vuurwapen evalueren. Daarbij zal ook aandacht worden besteed aan de inzet
van de surveillancehond.
Op grond van het bovenstaande is er geen reden om thans te onderzoeken of
de inzetcriteria voor de hond aangepast moeten worden.7

2

Artikel 17 Ambtsinstructie voor de politie, de Koninklijke marechaussee en andere opsporingsambtenaren.
3
https://www.om.nl/actueel/nieuws/2021/03/16/om-kijkt-mee-bij-beoordeling-vangebeurtenissen-op-het-malieveld.
4
Zembla, 16 november 2020, «Bijten als beloning», https://www.bnnvara.nl/zembla/artikelen/
bijten-als-beloning.
5
Zembla, 5 maart 2021, «Bijten als beloning – deel 2», https://www.bnnvara.nl/zembla/artikelen/
bijten-als-beloning-deel-2.
6
Stb. 2021, nr. 46.
7
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2020–2021, nr. 1864 en Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2020–2021, nr. 1195.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

2