Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2018–2019

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3321
Vragen van de leden Bergkamp en Groothuizen (beiden D66) aan de
Ministers van Justitie en Veiligheid en voor Medische Zorg over het bericht dat
repressie niet meer voldoende is in drugsaanpak (ingezonden 15 mei 2019).
Antwoord van Minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid), mede namens
de Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (ontvangen 3 juli
2019). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2018–2019, nr. 2926.
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het bericht «Nederlandse drugsaanpak onhoudbaar»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Hoe beoordeelt u het pleidooi van de Brabantse recherchechef, de heer R. de
Groot, dat alleen repressie niet meer voldoende is?
Antwoord 2
Er is in het Nederlandse drugsbeleid geen sprake van een eenzijdig repressieve aanpak. Het drugsbeleid wordt gekenmerkt door een balans tussen
volksgezondheids- en justitieaspecten. Daarbij is ook zeker aandacht voor
preventie en ontmoediging van drugsgebruik. De Staatssecretaris van VWS
heeft uw Kamer per brief van 25 april 2019 geïnformeerd over het (hard)drugspreventiebeleid.2 Het preventiebeleid zet stevig in op het voorkomen
van gebruik en van de normalisering ervan binnen bepaalde groepen. De
kern van het beleid is via zoveel mogelijk kanalen – ouders, gemeenten,
scholen, professionals, horeca, organisatoren van evenementen en door
informatievoorziening – zorgen dat jongeren en jongvolwassenen zich bewust
zijn van de risico’s.
Het beleid wordt de komende jaren aangevuld met vijf nieuwe maatregelen.
Eén van deze maatregelen is het ontwikkelen van innovatieve interventies,
waarmee voorkomen wordt dat jongeren beginnen met drugsgebruik.
Daarnaast is een wetswijziging van de Opiumwet in voorbereiding, waarmee

1
2

ah-tk-20182019-3321
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2019

NRC Next 14 mei 2019
Kamerstuk 24 077, nr. 426

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

1

in één keer veel gevaarlijke Nieuwe Psychoactieve Stoffen (NPS) kunnen
worden verboden. Om het drugsgebruik van een aantal middelen, zoals GHB,
XTC en lachgas, te ontmoedigen worden er specifieke maatregelen genomen.
Nog voor het zomerreces stuur ik uw Kamer een brief waarin ik inga op het
beleid ten aanzien van de problematiek van de synthetische drugs, waaronder
het handhavingsbeleid op festivals en evenementen, en de ontwikkelingen op
het gebied van wetgeving.
Vraag 3
Deelt u de analyse van de heer De Groot dat vanwege de grote winstmarges
steeds meer criminelen toetreden tot die markt en dat eenmaal in die markt
de kans dat ze ooit nog op een eerlijke manier hun geld verdienen heel klein
is? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 3
Hoewel er geen «harde» gegevens beschikbaar zijn over het aantal in de
illegale drugsindustrie actieve criminelen, heb ik geen reden te twijfelen aan
de analyse van de heer De Groot op dit punt. Het is bekend dat de drugshandel een lucratieve industrie is. Daarom zet ik stevig in op versterking en
versnelling van de aanpak van ondermijning met een focus op de illegale
drugsindustrie, de grootste aanjager van georganiseerde criminaliteit, en de
criminele geldstromen. De versterking van die aanpak wordt ondersteund met
financiële middelen, het ondermijningsfonds van € 100 mln. en € 10 mln.
structurele gelden, en ondermijningswetgeving.
Vraag 4
Deelt u de analyse van emeritus hoogleraar, de heer C. Fijnaut, dat met het
verbod op het gebruik van drugs sprake is van een norm die in steeds
mindere mate door de bevolking wordt gedeeld? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 4
Het Nederlandse drugsbeleid kent geen verbod op het gebruik van drugs.
Bezit, productie en verkoop van middelen die in de Opiumwet staan, is wel
verboden. Dit onderscheid dient te voorkomen dat mensen geen hulp zoeken
als zij in de problemen komen als gevolg van drugsgebruik. Ik herken dat er
binnen bepaalde groepen een zekere normalisatie van harddrugsgebruik
plaatsvindt. Over deze normalisatie van drugs maak ik mij zorgen. Zoals in
het antwoord op vraag 2 aangegeven zet het preventiebeleid onder andere
stevig in op het voorkomen van gebruik van drugs en de normalisering van
het gebruik. Voor de aanpak van de normalisering van drugs wordt samengewerkt met verschillende partijen. Van alle kanten proberen we bijvoorbeeld
jongeren en jongvolwassenen te bereiken: via ouders, gemeenten, scholen,
horeca, organisatoren van evenementen en door informatievoorziening. De
Staatssecretaris van VWS heeft hiernaast het Trimbos-instituut gevraagd om
samen met andere partijen een vernieuwde aanpak te ontwikkelen om te
voorkomen dat jongeren beginnen met drugsgebruik en om normalisering
tegen te gaan. Wij zullen de normalisering van drugsgebruik binnen bepaalde
groepen ter discussie blijven stellen en ons blijven inzetten om de beoogde
doelgroepen met de juiste boodschap te bereiken.
Vraag 5
Deelt u de analyse van de heer Fijnaut dat handhaving van het drugsverbod
onbedoeld leidt tot een ernstig neveneffect, namelijk een illegale markt die
wordt bediend door criminele organisaties? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 5
Een verbod op enig product leidt, als dat verbod overtreden wordt, per
definitie tot een illegale markt. Harddrugs worden dermate schadelijk geacht
voor mens en maatschappij, dat de overheid zich genoodzaakt heeft gezien
de productie, distributie, verkoop etc. ervan te verbieden. Dit is een principe
dat internationaal breed wordt onderschreven en is vastgelegd in internationale verdragen. Tegen criminele netwerken die dit verbod overtreden zullen
wij als overheid altijd optreden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

2

Vraag 6
Deelt u de analyse van de heer Fijnaut, dat de strijd tegen de georganiseerde
misdaad zo’n grote prijs heeft dat de vraag opkomt of die aanpak nog wel
houdbaar is? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 6
Hoe de strijd tegen de georganiseerde misdaad gevoerd moet worden, is
onderwerp van permanente discussie met alle partners in die aanpak. De
aanpak van de georganiseerde misdaad is geen vaststaand gegeven: door
middel van instrumenten als de vierjaarlijkse Veiligheidsagenda wordt deze
aanpak zeer regelmatig tegen het licht gehouden en prioriteiten zo nodig
anders gelegd.
Vraag 7
Bent u van mening dat de huidige aanpak nog wel houdbaar is? Zo ja,
waarom? Zo nee, wat gaat u daaraan doen?
Antwoord 7
Het is voor het kabinet evident dát de strijd tegen de georganiseerde misdaad
gevoerd moet worden. Dit kabinet investeert fors in de aanpak van ondermijnende criminaliteit. Het kabinet investeert incidenteel 100 miljoen euro en
structureel 10 miljoen euro in concrete projecten gericht op de aanpak van de
drugsindustrie en bijbehorende geldstromen.
Zoals aangegeven bij het antwoord op vraag 6, zoekt het kabinet daarnaast in
samenwerking met alle partners continu naar verbeteringen in de huidige
aanpak.
Vraag 8
Deelt u de opvatting van de heer De Groot dat teneinde het verdienmodel
van de drugshandel succesvol aan te pakken een grondige evaluatie van
aanpak en beleid nodig is? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 8
Dit kabinet investeert in de aanpak van de harddrugsindustrie en de
bijbehorende criminele geldstromen (zoals aangegeven in het antwoord op
vraag 7) en voert daarnaast een experiment uit met een gesloten cannabisketen om te bezien of het mogelijk is die keten te sluiten en wat de effecten zijn
op de criminaliteit, veiligheid, overlast en volksgezondheid. Deze beide
beleidstrajecten worden grondig gemonitord en geëvalueerd. Op grond van
de bevindingen die daaruit volgen kunnen door het dan zittende kabinet
beslissingen over de toekomst van het beleid worden genomen.
Vraag 9
Bent u bereid, zoals de heer De Groot suggereert, een brede commissie van
wetenschappers in te stellen die moet adviseren of regulatie of legalisatie in
Europees verband een oplossing van het probleem vormt? Zo nee, waarom
niet?
Antwoord 9
In het regeerakkoord staat opgenomen dat wij als kabinet een experiment
starten met een gesloten cannabisketen, om te bezien wat de effecten zijn op
de criminaliteit, veiligheid, overlast en volksgezondheid. Hier wordt momenteel uitvoering aan gegeven. Dit experiment past binnen een voorzichtige
internationale trend om anders te kijken naar de regelgeving voor cannabis.
Over harddrugs zoals XTC bestaat een internationale consensus dat ze een
onaanvaardbaar risico voor mens en maatschappij vormen. Daarom staan ze
in Nederland op lijst I van de Opiumwet. Het in het leven roepen van een
commissie acht ik dan ook niet opportuun.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

3