Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2008–2009

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2410
Vragen van de leden Vendrik en
Van Gent (GroenLinks) aan de
ministers van Landbouw, Natuur en
Voedselkwaliteit en voor
Ontwikkelingssamenwerking over
een PPP-overeenkomst met
Mauritanië. (Ingezonden 29 januari
2009)
1
Bent u bekend met de
PPP-overeenkomst1 met Mauritanië?2
2
Bent u op de hoogte van het feit dat
de Venusschelpen in de visserij-zone
liggen van lokale vissers die al gebukt
gaan onder de effecten van
overbevissing door de Europese
vloot? Zo ja, wat is uw oordeel
hierover?
3
Bent u op de hoogte van het feit dat
de belangenvereniging van lokale
vissers faliekant tegen de komst van
Nederlandse bedrijven is, die
Venusschelpen willen exploiteren?
Zo ja, wat is uw oordeel hierover?
4
Bent u op de hoogte van het feit dat
de coalitie van Mauritaanse
maatschappelijke organisaties
«Publish what you pay» tegen de

komst van Nederlandse bedrijven is
die Venusschelpen willen
exploiteren? Zo ja, wat is uw oordeel
hierover?
5
Deelt u de mening van Mauritaanse
organisaties dat het geld dat Holland
Shellfish (deelnemer aan de
PPP-overeenkomst) aan het
Mauritaanse overheidsapparaat
betaalt, het klimaat van staatsgrepen,
corruptie en «bad governance»,
alleen maar erger maakt, zolang er
geen transparantie bestaat over hoe
geld uit de visserijakkoorden wordt
besteed? Zo ja, wat is uw oordeel
hierover?
6
Wat zijn de gevolgen van de
PPP-overeenkomst voor de mariene
biodiversiteit en de ecosystemen ter
plaatse en in het algemeen?
7
Voldoet de PPP-overeenkomst met
Mauritanië aan de richtlijnen van het
ministerie van Landbouw, Natuur en
Voedselkwaliteit? Zo ja, waarom wel?
8
Kunt u duidelijkheid geven over de
status van de PPP-overeenkomst met
Mauritanië? Is het waar dat deze is
stopgezet? Zo ja, wat is hier de reden
voor?
9
Staat u nog achter deze
PPP-overeenkomst? Zo nee, gaat u dit

KVR35966
2080911260
0809tkkvr2410
ISSN 0921 - 7398
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

dan ook communiceren aan uw
collega in Mauritanië?
1

PPP: public/private partnership
Greenpeace, «Holland Shellfish; Strip
mining Mauritania’s seafloor»
(http://www.greenpeace.nl/raw/content/
reports/holland-shellfishstrip-mini.pdf)

2

Antwoord
Antwoord van minister Verburg
(Landbouw, Natuur en
Voedselkwaliteit), mede namens de
minister voor
Ontwikkelingssamenwerking
(ontvangen 21 april 2009) Zie ook
Aanhangsel Handelingen,
vergaderjaar 2008–2009, nr. 1610
1
Ja.
2
De locatie van een deel van de
venusschelpbanken is bekend.
Onderzoeksgegevens tonen aan dat
de venusschelpen als voedsel dienen
voor inktvissen en een aantal
bodemvissoorten maar in beide
gevallen in beperkte mate. De
omvang van het voedselaanbod voor
deze soorten is evenwel geen
beperkende factor voor het
visbestand. Overbevissing in
Mauritanië op inktvis en bodemvis is
ontstaan door gemeenschappelijke
totale visserij inspanning door
artisanale en industriële visserij. Het
is de op inktvis en bodemvis gerichte
visserij die de omvang van de
visbestanden bepalen en niet het
voedselaanbod.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, Aanhangsel

5061

De situatie in de West-Afrikaanse
wateren is verontrustend. Echter het
nationale visserijonderzoeksinstituut
IMROP en de regionale
visserijorganisatie Commission Sous
Régional des Pêches (CSRP) en de
FAO zijn het er over eens dat
overbevissing niet slechts door de
buitenlandse vloot veroorzaakt wordt,
maar dat ook de regionale artisanale
visserij hierin een belangrijke rol
speelt. Er is sprake van een complexe
problematiek. Omdat de sociale en
milieueffecten van de
venusschelpvisserij nog niet in hun
totaliteit duidelijk zijn, heeft de
Mauritaanse overheid besloten een
studie te laten uitvoeren naar de
omvang van deze effecten aan de
hand van een beperkte experimentele
visserij gedurende een periode van
drie jaar. Aan de hand van de
uitkomsten van deze studie zal
besloten worden tot het al dan niet
opstarten van een commerciële
visserij.
Voor het antwoord over activiteiten
van Europese vissers verwijs ik naar
mijn antwoord op de Kamervragen
van lid Ouwehand (Aanhangsel der
Handelingen II, vergaderjaar
2007–2008 nr. 3238)
3
Zie vraag 4.
4
Mij is bekend dat de Mauritaanse
maatschappelijke organisaties Mer
Bleue en Publiez Ce Que Vous Payez,
samen met Greenpeace in november
2008 een workshop hebben
georganiseerd in Nouakchott waar
visserij op venusschelpen centraal
stond. Voor zover mij bekend,
kwamen de verschillende aanwezige
partijen (overheid, vissers en Niet
Gouvernementele Organisaties) niet
tot overeenstemming. Ook binnen de
organisatie van vissers (FNP) bleken
de meningen verdeeld. Ik hecht
belang aan de inbreng van
belangenverenigingen en lokale
maatschappelijke organisaties.
Daarom is in het partnerschap een
belangrijke rol voor hen weggelegd.
5
Holland Shellfish is een commercieel
bedrijf dat in Mauritanie
investeringen kan doen. Zij heeft tot
nu toe bijvoorbeeld geïnvesteerd in
een bedrijfspand voor verwerking en
opslag. Daarbij mag ervan uitgegaan
worden dat zij dat doet binnen de
daarvoor gestelde wettelijke kaders.

6
Doel van het partnerschap is te
komen tot verduurzaming van de
visserijketen van Mauritanië. Hierbij
zal het partnerschap zich richten op
economische duurzaamheid:
capaciteitsopbouw (voor beleid,
visverwerkende industrie en
voedselkwaliteitscontrole) alsmede
markttoegang; ecologische
duurzaamheid (het afstemmen van de
visserijdruk op de draagkracht van
het ecosysteem) en sociale
duurzaamheid: (voedselzekerheid en
werkgelegenheid).
Wat de milieuaspecten betreft, is één
van de onderwerpen die vanuit het
partnerschap aandacht zal krijgen het
strategisch milieu- en sociaal
effectonderzoek, waarbinnen
mogelijk ook onderzoek naar
ecosysteemeffecten van de visserij op
venusschelpen zal plaatsvinden.
Hiermee draagt het partnerschap bij
aan het behoud van het plaatselijke
ecosysteem. Naast de bilaterale
inspanningen zal ik in EU-verband
aandringen op goede afspraken
aangaande mariene biodiversiteit en
ecosystemen alsmede
capaciteitsopbouw in Mauritanië
binnen het raamwerk van het in 2008
overeengekomen Protocol tussen de
Islamitische Republiek Mauritanië en
de Europese Gemeenschap (COM
(2008) 243).

Het partnerschap is tot op heden niet
officieel van start gegaan. Kort na de
staatsgreep op 6 augustus 2008
hebben de meeste donoren de
hulprelatie bevroren. Ook Nederland
heeft in navolging daarvan de
uitvoering van het partnerschap
opgeschort.
De Europese Unie (EU) is een
artikel-96 procedure onder het
Cotonou-verdrag gestart. Een artikel
96-procedure voorziet in de
mogelijkheid om maatregelen te
nemen wanneer een partij een
essentieel element van de
overeenkomst schendt, zoals de
eerbiediging van de mensenrechten,
de democratische beginselen en de
rechtsstaat.
Nederland heeft in EU-verband
herhaaldelijk aangedrongen op een
herstel van de constitutionele
rechtsorde. Indien dit herstel
plaatsvindt, zal mogelijk de
hulprelatie door de internationale
gemeenschap opnieuw bekeken
worden. Op dat moment wordt ook
beoordeeld wat in de voorwaarden
voor dit partnerschap is veranderd en
of op basis daarvan aanpassingen
van het partnerschap nodig zijn.

7
De opzet van het partnerschap West
Afrika volgt de criteria van de WSSD
(World Summit on Sustainable
Development). In Nederland en
Mauritanië bestaat een
publiek-privaat overleg van bedrijven,
non-gouvernementele organisaties
en overheid, dat projecten kan
identificeren. Conform het WSSD
partnerschapsmodel in een aantal
Oost-Afrikaanse landen zal in
Mauritanië een partnerschapcomité
worden ingesteld dat over de
projectvoorstellen adviseert.
8 en 9
In 2007 is een intentieverklaring
(memorandum of understanding)
getekend door de overheden van
Nederland en Mauritanië om een
partnerschap op te richten ten
behoeve van duurzame visserij in
Mauritanië. De verschillende partijen
hebben daarin aangegeven te willen
komen tot betreffend partnerschap. Ik
sta hier nog steeds achter.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, Aanhangsel

5062