Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2017–2018

27 625

Waterbeleid

Nr. 424

BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN
WATERSTAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 16 mei 2018
Hierbij stuur ik u de rapportage De Staat van Ons Water over de
voortgang in de uitvoering van het waterbeleid1. Gerapporteerd wordt
over de uitvoering van het Nationaal Waterplan 2016–2021, het Bestuursakkoord Water 2011 en het uitvoeringsprogramma van de Beleidsnota
Drinkwater. Verder wordt verslag gedaan van de voortgang bij de
uitvoering van de Europese richtlijnen over waterkwaliteit, overstromingsrisico’s en de mariene strategie. Voor deze onderwerpen bestaat een
wettelijke rapportageplicht.
Zoals elk jaar wordt ook gerapporteerd over extra onderwerpen, zoals
klimaatadaptatie, duurzaamheid, de Topsector Water & Maritiem en
innovatie.
De Staat van Ons Water
De Staat van Ons Water is een gezamenlijke rapportage van de partners
van het Bestuursakkoord Water (BAW): het Ministerie van Infrastructuur
en Waterstaat, de Unie van Waterschappen, VNG, IPO en Vewin. Deze
jaarlijkse rapportage wordt ook online gepubliceerd op www.destaatvanonswater.nl. Daar wordt met behulp van infographics op een publieksvriendelijke manier uitleg gegeven over de belangrijkste thema’s uit het
waterbeleid. Deze website sluit aan op het communicatieprogramma Ons
Water waarmee de gezamenlijke partners van het BAW de Nederlanders
meer waterbewust willen maken.
Graag vraag ik uw speciale aandacht voor de volgende twee onderwerpen
in de rapportage.

1

kst-27625-424
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 27 625, nr. 424

1

Waterkwaliteit
Op het gebied van waterkwaliteit is in 2017 gewerkt aan de uitvoering van
de Intentieverklaring Waterkwaliteit, die in november 2016 is ondertekend
door alle stakeholders op het gebied van waterkwaliteit. Prioriteiten hierin
zijn nutriënten (mestbeleid), gewasbeschermingsmiddelen en medicijnresten. Inmiddels zijn circa 130 acties in gang gezet. Zo is er extra
capaciteit beschikbaar gekomen voor het Deltaplan Agrarisch Waterbeheer en is er een bestuursovereenkomst getekend tussen het Rijk, IPO
en LTO om 40 drinkwatergebieden beter te beschermen tegen te hoge
stikstof- en fosfaatconcentraties.
De Ketenaanpak Medicijnresten uit Water heeft brede bekendheid
gekregen. Inmiddels zitten alle partijen uit deze keten aan tafel, inclusief
de farmaceutische industrie en de apothekers.
In 2017 was er veel aandacht voor de problematiek van opkomende
stoffen in water. Dit betreft de concentraties van chemische stoffen in
oppervlaktewater, die risico’s kunnen vormen voor mens en milieu. Het
dossier GenX is hier een voorbeeld van. Omdat voor dergelijke nieuwe
stoffen nog geen Europese normen zijn bepaald is de inzet om door
vergunningverlening en het werken met richtwaarden, lozingen van
mogelijk zorgwekkende stoffen zoveel mogelijk te minimaliseren.
Om ervoor te zorgen dat de waterkwaliteitsdoelen op tijd worden
gerealiseerd, is afgesproken dat er medio 2018 aanvullende bestuurlijke
afspraken worden gemaakt met als doel beter te focussen en prioriteiten
te kunnen stellen.
De jaarlijkse rapportage over de Kaderrichtlijn Water (KRW) kunt u vinden
op:
www.magazinesrijkswaterstaat.nl/programmakrw
Klimaatadaptatie
Het klimaat verandert nu al. Dat zien we door een toename van extreme
weersomstandigheden zoals piekbuien en langdurige regen, en toenemende perioden van droogte en hitte. In 2016 is de Nationale Klimaatadaptatiestrategie (NAS2016) opgesteld, met als doel dat klimaatadaptatie
onderdeel wordt van beleid, beleidsuitvoering en relevante activiteiten
van overheden, maatschappelijke organisaties, inwoners en bedrijven. In
2020 moet voor de urgente klimaatrisico’s duidelijk zijn wie welke
verantwoordelijkheid heeft, dan wel op zich neemt. Op die manier blijven
de gevolgen van klimaatverandering beheersbaar. Op 4 april 2018 is het
Uitvoeringsprogramma NAS (UP NAS) aan uw Kamer aangeboden
(bijlage bij Kamerstuk 31 793, nr. 181). Daarin staan acties, aanvullend aan
die van het Deltaprogramma, om Nederland aan te passen aan
klimaatverandering.
In het Deltaprogramma werken de gezamenlijke overheden aan waterveiligheid, de zoetwaterbeschikbaarheid en aan ruimtelijke adaptatie. Dat
laatste met als doel dat Nederland in 2050 klimaatbestendig en waterrobuust is ingericht. Recente inzichten in klimaatverandering maken de
tijdige uitvoering van het Deltaprogramma nog urgenter en vragen op
sommige punten extra inzet. Op Prinsjesdag 2017 is het Deltaplan
Ruimtelijke adaptatie verschenen als onderdeel van het Deltaprogramma
2018 met als doel om het proces van de ruimtelijke adaptatie te versnellen
(bijlage bij Kamerstuk 34 775 J, nr. 4). Om dat te bereiken doen alle
overheden de komende twee jaar stresstesten, bepalen zij hun ambities
en stellen uitvoeringsprogramma’s op om de gevolgen van wateroverlast,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 27 625, nr. 424

2

droogte, hitte en overstromingen zo veel mogelijk te beperken. Met de
medeoverheden werk ik toe naar een bestuursakkoord over klimaatadaptatie medio 2018 om die versnelling aan te pakken.
Monitoring doelmatigheidswinst
In onze laaggelegen delta zijn voortdurend nieuwe maatregelen nodig om
de veiligheid, bewoonbaarheid en volksgezondheid te garanderen. In het
BAW is afgesproken om de kostenstijging als gevolg van de benodigde
maatregelen zoveel mogelijk te beperken. De waterbeheerders en
drinkwaterbedrijven streven daarom naar een doelmatigheidswinst die tot
2020 geleidelijk oploopt tot minimaal 750 miljoen euro per jaar ten
opzichte van de prognose van de kostenontwikkeling in 2010.
Uit de monitoring van de financiële prestaties van de betreffende partijen
blijkt dat in 2017 een doelmatigheidswinst is gerealiseerd van circa 770
miljoen euro ten opzichte van de prognose van de kostenontwikkeling in
2010. De kostenstijging wordt beperkt door intensievere samenwerking,
interne besparingen, verbeterd asset management en gezamenlijke
investerings(beslissing)en. Hierdoor ontwikkelen ook de heffingen voor
burgers en bedrijven zich gematigder dan zonder het BAW het geval zou
zijn. De komende jaren blijven we de doelmatigheidswinst monitoren om
na te gaan of de doelmatigheidswinst boven de afgesproken waarde blijft.
Ook de ontwikkeling van de geleverde prestaties blijft een belangrijk
onderdeel in deze monitoring.
De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,
C. van Nieuwenhuizen Wijbenga

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 27 625, nr. 424

3