Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

29 407

Vrij verkeer werknemers uit de nieuwe EU
lidstaten

Nr. 150

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN
KONINKRIJKSRELATIES
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 25 september 2012
Inleiding

1
Zij vertegenwoordigen: BZK, VNG, Aedes,
ABU, NBBU, VIA, LTO, Productschap Vee en
Vlees (PVV), CNV Vakmensen, FNV Bondgenoten, Stichting Pools Overlegplatform in
Nederland (PLON), regio West-Friesland,
gemeente Rotterdam, gemeente Den Haag,
gemeente Vlaardingen, gemeente Westland,
gemeente Horst aan de Maas.
2
TK Kamerstuk 29 407, nr. 146.

kst-29407-150
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

In haar eindrapport heeft de tijdelijke commissie uit de Tweede Kamer
«Lessen uit recente arbeidsmigratie»(LURA) (Kamerstuk 32 680, nr. 4)
geconstateerd dat er op lokaal en regionaal niveau te weinig verantwoordelijkheid wordt genomen voor het realiseren van huisvesting voor
EU-arbeidsmigranten. Mijn ambtsvoorganger heeft – met uw Kamer –
geconstateerd dat hij op dit punt geen formele bevoegdheden heeft, maar
hij heeft toegezegd meer regie te zullen voeren op dit dossier en u als
Kamer op de hoogte te houden van de voortgang. Het zijn de gemeenten,
werkgevers en huisvesters die tijdelijke huisvesting zullen moeten
realiseren. Deze partijen zijn afhankelijk van elkaar. Sommige partijen
lijken het lastig te vinden om zelf het initiatief te nemen als ze het idee
hebben dat anderen achter blijven. Daardoor komen er te weinig
projecten van de grond. Om meer regie te kunnen voeren op dit proces,
heb ik het initiatief genomen tot de nationale verklaring welke ik op
28 maart jl. samen met zestien bestuurders1 heb ondertekend. Ik heb uw
Kamer daarover geïnformeerd middels mijn brief van 11 maart jl.2 In de
verklaring staan de inspanningen opgenomen die de partijen zullen
leveren. In deze brief sta ik stil bij de voortgang van de voorgenomen
inspanningen.
Daarbij erkennen we gezamenlijk het belang van de arbeidsmigranten
voor de Nederlandse economie, maar constateren wij ook een keerzijde.
Overbewoning en illegale onderhuur van panden kunnen overlast
opleveren voor buurtbewoners wat ten koste gaat van de leefbaarheid in
de wijk. De (tijdelijke) werknemers zelf zijn in veel gevallen de dupe van
slechte huisvesting, vaak voor een te hoge prijs. Het toevoegen van meer
huisvesting en het aanpakken van bestaande misstanden in de huisvesting is een taak van de lokale leden van de koepels. Zij zullen tot

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 29 407, nr. 150

1

concrete afspraken moeten komen. Om die reden hebben we het proces
in tweeën geknipt: in de eerste fase (tot en met de zomer) zullen lokale
partijen in de regio’s1 vooral gezamenlijk in kaart moeten brengen wat de
omvang van het huisvestingsprobleem is. In de 2e fase, tot eind 2012,
zullen er concrete bestuurlijke afspraken op regionaal niveau gemaakt
moeten worden over aantallen huisvesting, met een doorvertaling naar
het lokale niveau.
Ik zie dat er veel is gebeurd door partijen, maar we zijn er nog niet. Ook
zijn de verschillen per regio groot zowel qua aanpak als qua voortgang en
daar maak ik me zorgen over. Daarom sta ik in deze brief ook stil bij de
acties die mijn ministerie genomen heeft om de hulp aan en de druk op
partijen in de betreffende regio te verhogen zodat zij echt tot afspraken
zullen komen.
Inspanningen van de ondertekenaars
De sociale partners hebben in de verklaring toegezegd dat de huisvestingsnormen vastgelegd zullen worden in CAO’s en in certificering.
Daarnaast zorgen zij voor een vertrouwenwekkend systeem van
handhaving van die normen (zelfreinigend vermogen). Het stemt mij dan
ook tevreden dat de ABU een akkoord heeft bereikt over een nieuwe CAO
voor Uitzendkrachten met vakbonden FNV Bondgenoten, CNV
Dienstenbond, de Unie en de Lbv. Onderdeel van dit akkoord zijn o.a.
afspraken over de normen waaraan de huisvesting moet voldoen. Bij de
totstandkoming van deze afspraken waren ook uitzendkoepels VIA en
NBBU betrokken: de normen zullen voor NBBU-leden als lidmaatschapscriteria gaan gelden en ook de VIA stelt het landelijk keurmerk huisvesting
als minimumeis voor het lidmaatschap aan haar leden. De nieuwe CAO,
waarin de arbeidsvoorwaarden voor jaarlijks ruim 600 000 uitzendkrachten zijn geregeld, gaat in op 5 november 2012 en heeft een looptijd
van vijf jaar. Het is de ambitie van CAO partijen de minister van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid te verzoeken deze algemeen verbindend te
verklaren voor alle uitzendondernemingen in Nederland. De gesprekken
over opname van het uniforme huisvestingsonderdeel in de CAO voor de
Land- en Tuinbouw zijn deels nog gaande; datzelfde geldt voor de
vleesverwerkende industrie. Ik ga er vanuit dat de gesprekken in beide
sectoren zullen leiden tot uniforme huisvestingsafspraken in de CAO.
Alleen zo kan een level playingfield voor alle partijen nagestreefd worden.

1
Stadsregio Rotterdam, Stadsgewest
Haaglanden, Stadsregio Amsterdam, West
Brabant, Limburg, Regio Noord Holland
Noord, Samenwerkingsverband Regio
Eindhoven, Regio Holland Rijnland.

De koepels van werkgevers en de Vereniging Nederlandse Gemeenten
(VNG) hebben ook toegezegd hun leden te stimuleren om inzicht te
ontwikkelen in de huidige en toekomstige vraag naar en aanbod van
huisvesting; een belangrijke voorwaarde voor het financieren van
projecten. Ik merk vanuit de vragen van gemeenten en verhuurders
hierover dat dit helaas nog onvoldoende is gebeurd. Wel hebben steeds
meer gemeenten, zoals ook is toegezegd door de VNG, de vraag naar
huisvesting doorvertaald in hun bestemmingsplannen en woonvisies. De
oproep die de VNG heeft gedaan aan alle wethouders economie en
volkshuisvesting in de regio’s heeft hier zeker aan bijgedragen. De
doorvertaling naar prestatieafspraken en in huisvestingsverordeningen
(daar waar dit relevant is) blijft wel achter. Ook de regionale afstemming
over de huisvestingsopgave verloopt stroef in veel regio’s doordat
bijvoorbeeld regiogemeenten wegkijken van de problematiek. Ik kom daar
later in deze brief, bij de voortgang in de regio’s, nog op terug.
Aedes, de vereniging van woningcorporaties, heeft zich de afgelopen
maanden zowel in publicaties als tijdens de Aedes corporatiedag ingezet
om onder haar leden aandacht te vragen voor flexibele huisvestingsvormen. De feitelijke deelname van woningcorporaties aan de (ver)bouw
en exploitatie van panden voor (tijdelijke) huisvesting komt helaas maar
mondjesmaat van de grond. Ook is vaak onduidelijk voor verhuurders wat

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 29 407, nr. 150

2

kan en mag binnen de DAEB-regeling1. Op beide punten kan Aedes als
koepel een rol vervullen. Het verbeteren van de bestaande kwaliteit van
huisvesting zou gestalte moeten krijgen via afspraken in een «bed-voorbed»-regeling. Het uitblijven van deze concrete afspraken tussen
werkgevers, gemeenten en corporaties zie ik als een gemiste kans om de
kwaliteit van de huisvesting beter op orde te krijgen. Ik roep partijen dan
ook op om in het najaar hier echt concrete stappen in te zetten.
Het Pools Overlegplatform in Nederland (PLON) vind ik een waardevolle
speler als het gaat om het belang van de arbeidsmigranten zelf. Het PLON
draagt bij aan het verbeteren van de huisvesting door middel van kennis
over de omvang en de aard van de behoefte aan huisvesting voor de
arbeidsmigranten. Ook zet zij zich in om middels lokale belangenorganisaties op gemeentelijk nivo bij te dragen aan voorlichting over huisvestingsmogelijkheden en de rechten en plichten met betrekking tot
huisvesting voor arbeidsmigranten zelf.
Tot slot mijn eigen ministerie. BZK heeft in de verklaring toegezegd
partijen aan te spreken op het nemen van hun verantwoordelijkheid en in
te zetten op het ontwikkelen en verspreiden van kennis met diverse
partijen. De afgelopen maanden heeft mijn ministerie daarom de Kamers
van Koophandel (KvK) benaderd in de acht regio’s om aandacht te vragen
voor de arbeidsmigranten onder hun ingeschreven leden. Ook heb ik alle
betrokken Colleges van B&W en de portefeuillehouders wonen in de
regio’s gevraagd om gezamenlijk het initiatief te nemen voor afspraken
over huisvesting. Daarnaast heeft mijn ministerie voor de ondersteuning
van partijen informatie over (wettelijke) mogelijkheden en goede
voorbeelden verzameld in handreikingen en via de website
www.flexwonenarbeidsmigranten.nl. Het bijbehorende activerende
expertisecentrum kan gemeenten ondersteunen met raad en daad. Tot
slot heeft BZK regiocontactpersonen aangesteld om knelpunten aan te
pakken, weg te nemen of op te schalen en kunnen partijen bij knelpunten
waar zij zelf niet uitkomen, actief een beroep doen op mijn ministerie. Dit
is in de afgelopen maanden erg weinig voorgekomen. Het stimuleren om
zelf de Nederlandse taal te leren onder de betrokken partijen en arbeidsmigranten zelf heeft ook geleid tot een aantal acties waar ik later in de
brief op terugkom.
Voortgang in de regio’s

1
DAEB-regeling: dienst van algemeen
economisch belang; Verhuur van woningen of
afzonderlijke kamers met een huur tot € 652
aan huishoudens met een inkomen onder de
€ 33 614 valt binnen deze categorie. Deze
kunnen dan met staatsteun (i.e. borging door
Waarborgfonds Sociale Woningbouw) worden
gerealiseerd. Dat geldt niet voor logies.

De nationale verklaring zal via de twee eerder genoemde fases
(verkenning en concrete afspraken) leiden tot bestuurlijke afspraken voor
meer tijdelijke huisvesting op lokaal en regionaal niveau. Van de acht
regio’s hebben de afgelopen maanden verkennende bestuurlijke conferenties plaatsgevonden in Haaglanden, Noord-Limburg, Stadsregio
Eindhoven en Noord-Holland noord. Voor de regio’s Aalsmeer en
West-Brabant staan in september regiobijeenkomsten gepland; in de
Stadsregio Rotterdam en in Holland Rijnland zijn nog geen bestuurlijke
bijeenkomsten gepland. Inmiddels heeft ook de regio Noord-Veluwe zelf
aangegeven tot afspraken te willen komen. In de bijlage is een overzicht
opgenomen van de specifieke voortgang per regio. Uit die voortgang
concludeer ik dat er het nodige in gang is gezet, maar dat de voortgang te
langzaam gaat:
In Haaglanden zijn met name de gemeenten Den Haag, Westland en
Pijnacker-Nootdorp actief met het realiseren van tijdelijke huisvesting.
Tegelijker tijd nemen andere regiogemeenten geen verantwoordelijkheid
of ontkennen de problematiek. Het ingestelde aanjaagteam heeft de inzet
dit te doorbreken. In de Stadsregio Rotterdam tonen vooral Rotterdam,
Vlaardingen en Schiedam concrete inzet. Hun pogingen om in regionaal
verband tot afspraken te komen, hebben tot nu toe nog onvoldoende
resultaat opgeleverd. In Noord-Limburg en Noord-Holland noord liepen al
langer goede initiatieven en hadden beiden regio’s een voorsprong op

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 29 407, nr. 150

3

anderen. Nu de afspraken concreter moeten worden is bestuurlijke
daadkracht en doorzettingsvermogen hard nodig om NIMBY-gevoelens
weg te nemen. In de stadsregio Eindhoven is een regionale overeenkomst
gesloten over het realiseren van huisvesting voor arbeidsmigranten,
waaraan een groot aantal partijen deelneemt. Er wordt nu actie ondernomen om ook partijen die nog niet hebben getekend mee te krijgen. In
West-Brabant wacht men momenteel op de resultaten van een onderzoek
naar aantallen. Een aantal gemeenten heeft inmiddels de handhaving op
overbewoning en overlast geïntensiveerd. Om het proces te versnellen
wordt op mijn initiatief een bestuurlijke conferentie georganiseerd om tot
concrete afspraken te komen. In de regio Aalsmeer werkt de gemeente
Aalsmeer enerzijds aan het realiseren van extra huisvesting en zet ze
anderzijds in op regionale afspraken. Inzet is een aantal buurgemeenten
nadrukkelijker te betrekken bij de problematiek. Tot slot Holland-Rijnland:
hier heeft een verkennende bijeenkomst plaatsgevonden en heeft de regio
de ambitie om de bestaande achterstand in het proces op korte termijn in
te lopen, waarbij de inzet is om eind 2012/begin 2013 bestuurlijke
afspraken te hebben over aantallen huisvesting.
Op 3 oktober aanstaande heb ik Bestuurlijk Overleg met alle partijen van
de nationale verklaring en met de portefeuillehouders van de regio’s. Ik zal
in dit overleg bestuurders aansporen om er alles aan te doen dat er eind
van dit jaar huisvestingsafspraken komen.
De vertraging in de regio’s wordt veroorzaakt door een aantal bredere
knelpunten waar in de volgende paragraaf op ingegaan wordt.
Knelpunten
Onderstaande punten vormen de belangrijkste knelpunten in het proces
om tot afspraken te komen. Daarbij geef ik tevens aan waar ik de nodige
acties voor in gang heb gezet:
1. Samenwerking
Uit veel regio’s krijg ik signalen dat werkgevers, gemeenten, huisvesters
nog te weinig samen optrekken. Werkgevers weten niet altijd goed de
gemeente te benaderen en zijn daarnaast voor veel gemeenten nog geen
natuurlijke gesprekspartner; woningcorporaties zien de arbeidsmigranten
nog niet altijd als hun doelgroep. En er is meer onderling vertrouwen
nodig. Om dit te doorbreken zijn de volgende acties in gang gezet:
– Op mijn voorstel is in de regio Haaglanden een «aanjaagteam»
ingesteld: de coördinerend wethouder arbeidsmigranten van de
gemeente Westland, de directeur bestuurder van de corporatie
Haagwonen en de operationeel manager van de uitzendorganisatie
SRS diensten spreken betrokkenen aan op hun actieve deelname en
bijdrage. Ik juich de instelling van dit aanjaagteam toe en zal ook de
andere regio’s stimuleren een dergelijk team in te stellen.
– Ik spreek naast woningcorporaties ook commerciële huisvesters actief
aan om een rol op te pakken bij de huisvesting. Door de huidige
economische situatie ontstaat er stagnatie in de (ver)bouwproductie en
blijkt borging en financiering van projecten door corporaties steeds
lastiger. Er zijn voorbeelden van particuliere investeerders die wel
fondsen of financieringsmogelijkheden hebben gevonden en die
creatieve en betaalbare oplossingen kunnen bieden voor de huisvesting van arbeidsmigranten.
– Uit onderzoek van de ABU komt duidelijk naar voren dat de leden van
de ABU bereid zijn bij te dragen aan het vinden van oplossingen voor
huisvesting. Ik breng deze mogelijkheden ook bij andere regio’s actief
onder de aandacht, met de oproep de werkgevers op dit punt uit te
nodigen medeverantwoordelijkheid te nemen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 29 407, nr. 150

4

2. Sence of urgency
Niet overal is de «sence of urgency» aanwezig bij partijen. In grootstedelijke gemeenten met veel concentratie van arbeidsmigranten wordt de
urgentie sterker ervaren dan in de buurgemeenten waar de problematiek
(bijv. overlast) nauwelijks speelt. Een gebrekkige registratie is daar vaak
debet aan, waardoor de arbeidsmigranten niet goed zichtbaar zijn voor
gemeenten. Ik ondersteun de partijen bij het verkrijgen van meer inzicht in
het aantal arbeidsmigranten, waarbij ik overigens benadruk dat het
ontbreken van een goed kwantitatief inzicht geen reden mag zijn om niets
te doen :
– Begin 2013 treedt de Registratie Niet-Ingezetenen (RNI) in werking. Op
dat moment ontvangen ook niet-ingezetenen, zoals tijdelijke arbeidsmigranten die zich niet in de Gemeentelijke Basisadministratie (GBA)
hoeven in te schrijven, een Burgerservicenummer (BSN). Het kabinet
wil straks het eerste contactmoment tussen EU-arbeidsmigranten en
de Nederlandse overheid, bij inschrijving in de RNI, gebruiken om het
eerste verblijfsadres te registreren. Het eerste verblijfsadres kan door
gemeenten worden gebruikt voor bijvoorbeeld controle op overbewoning. Het kabinet overlegt nu met RNI-loketgemeenten en de VNG over
een pilot met betrekking tot specifiek het vastleggen van het eerste
verblijfsadres.
– De VNG werkt samen met mijn ministerie aan een handreiking
waarmee regionale partijen de omvang van het aantal arbeidsmigranten in kaart kunnen brengen. Deze handreiking is eind oktober gereed.
– Het CBS komt in het najaar in opdracht van mij met een nieuwe peiling
van het aantal geregistreerde arbeidsmigranten in Nederland per regio
en per gemeente.
3. Bestuurlijke daadkracht en het samenspel met omwonenden
Weerstand bij bewoners rondom de huisvesting van arbeidsmigranten
wordt vaak gevoed door slechte ervaringen met huisjesmelkers en
malafide werkgevers die teveel arbeidsmigranten huisvesten in panden en
op plekken die daar niet voor geschikt zijn, waardoor de leefbaarheid in
die wijken onder druk komt te staan. Ook spelen gedurende de ontwikkeling van het project berichtgeving in de media, publieke voorlichting en
communicatie met en tussen medebewoners een rol in de meningsvorming. Het is volkomen terecht dat gemeenten deze ervaringen en
klachten van bewoners uiterst serieus nemen, maar het mag niet tot
verlamming in de projectontwikkeling leiden. Vanuit mijn verantwoordelijkheid neem ik de volgende maatregelen:
– Ik spreek lokale bestuurders aan op hun daadkracht en visie om er
voor te zorgen dat projecten verder kunnen komen, zonder dat daarbij
omwonenden tekort worden gedaan.
– Om huisjesmelkers effectiever aan te pakken, werk ik samen met de
gemeente Rotterdam aan aanpassing van wet- en regelgeving die het
mogelijk moet maken een lik-op-stukbeleid toe te passen. Onderdeel
hiervan is de invoering van een bestuurlijke boete in de Woningwet.
Het streven is om in het voorjaar van 2013 een wetsvoorstel aan de
Tweede Kamer aan te bieden. Ook het pakket aan maatregelen voor de
aanpak van malafide uitzendbureaus dat de minister van Sociale Zaken
en Werkgelegenheid ontwikkelt, draagt bij aan het terugdringen van
het aantal malafide uitzendbureaus en dus ook aan de uitwassen
daarvan zoals huisjesmelkerij.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 29 407, nr. 150

5

4. Zelfregulering door de werkgevers
Gemeenten zijn zich nog onvoldoende bewust van de uniforme huisvestingsnorm en betrekken deze nog onvoldoende bij het eigen beleid of bij
de regionale aanpak. Deze afspraken kunnen gemeenten ontlasten ten
behoeve van de aanpak van malafide huisvesters en werkgevers. De
uniforme huisvestingsnorm zie ik als een belangrijke pijler onder de
nationale verklaring en een belangrijk element van de inzet van
werkgevers en werknemerspartijen.
– Ik zal in overleg met werkgevers en de VNG bezien hoe we gemeenten
nog actiever kunnen voorlichten over de uniforme norm.
Stimuleren bouwvolume huisvesting arbeidsmigranten
Bij de realisatie van huisvesting kan het gaan om tijdelijke huisvestingsvoorzieningen, panden die herbestemd worden of vormen van nieuwbouw. Mijn inzet daarbij is om via meerdere sporen tot oplossingen te
komen. Zo is het Platform 31 (de fusieorganisatie van KEI, Nicis Institute,
Nirov en SEV) op mijn verzoek een experimentenprogramma gestart.
Daarnaast kijk ik ook naar de kansen die de leegstaande kantorenmarkt
kan bieden voor de huisvesting van arbeidsmigranten.
Leegstaande kantoren
Arbeidsmigranten vragen vaak om kortstondige huisvesting/logies, welke
goed rendabel aan te bieden is via transformatie van kantoren. De grote
leegstand aan kantoren biedt daartoe kansen. Om partijen bij te staan bij
het concreet in gang zetten van transformatie is begin dit jaar het
Expertteam Kantoortransformatie ingesteld. Daarnaast ondervinden
huisvesters bij de transformatie vaak wettelijke belemmeringen, die het
rendabel exploiteren bemoeilijken. Het kabinet heeft inmiddels stappen
gezet om deze weg te nemen: het Bouwbesluit is aangepast waardoor
voor verbouw (transformatie) een niveau is opgenomen dat onder de
nieuwbouweisen ligt, in het wetsvoorstel permanent maken Crisis- en
Herstelwet wordt de mogelijkheid geboden om de termijn van tijdelijke
herbestemming te verruimen van 5 naar 10 jaar. Ook zal de procedure
voor de aanvraag van tijdelijke bestemmingen worden verkort van 26 naar
8 weken. Tot slot is de Tweede Kamer akkoord met een aanpassing van de
Leegstandswet, zodat de termijn van tijdelijke verhuur verhoogd wordt
van 5 naar 10 jaar voor woningen in een kantoorgebouw.
Experimentenprogramma: woonconcepten voor EU-arbeidsmigranten
Gemeenten, werkgevers en huisvesters zijn gebaat bij goede voorbeelden
van (tijdelijke) huisvesting. Om die reden heb ik namens de partijen van
de nationale verklaring het Platform 31 gevraagd om een experimentenprogramma te starten. Het experimentenprogramma is gericht op goede
praktijkvoorbeelden die de weg vrij moeten maken voor vervolgprojecten
en stimuleert een diversiteit aan woonconcepten voor tijdelijk en flexibel
wonen. Een open oproep resulteerde in 36 inzendingen van ontwikkelaars,
woningcorporaties, uitzendorganisaties, ondernemers en gemeenten.
Hieruit zijn vijf projecten geselecteerd:
– Realisatie van een Short Stay complex in Den Haag door ontwikkelaar
Centacon. Dit betreft de transformatie van een leegstaand kantoor naar
een grootschalig huisvestingscomplex.
– IQ Woningen Horst aan de Maas door uitzendbureau Otto Work Force.
Het betreft een kleinschalige woonvoorziening in een landelijk
krimpgebied, waarbij de arbeidsmigrant op termijn wooncarrière kan
maken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 29 407, nr. 150

6

–

–

–

Transformatie van een utiliteitsgebouw door woningcorporatie
Woonbron. Door transformatie van een leegstaand gebouw ontstaat
grootschalige huisvesting voor een mix aan doelgroepen.
Woningcorporatie Thuisvester en de gemeente Zundert werken
gezamenlijk aan de realisatie van kleinschalige huisvesting in
dorpskernen met een accent op integratie in de dorpsgemeenschap.
Ondernemersvereniging ZLTO en de gemeente Drimmelen werken
samen met een drietal tuinders aan gecombineerde en kleinschalige
huisvesting het landelijk gebied.

Taal/inburgering
In de gezamenlijke aanpak zoals verwoord in brieven aan uw Kamer met
mijn collega ministers Kamp en Leers en ook in de nationale verklaring, is
aangegeven dat het leren van de taal van belang is, met name voor
arbeidsmigranten die hier langere tijd, regelmatig of definitief verblijven.
Één van de belangrijkste doelstellingen van inburgering en taalverwerving
door (arbeids)migranten is immers ook dat zij participeren in de Nederlandse samenleving. Het is van belang in verband met de veiligheid op de
werkvloer, maar het is ook van belang in verband met de leefbaarheid in
buurten waar veel (arbeids)migranten verblijven. Ik refereer hier kort aan
ontwikkelingen en initiatieven desbetreffend:
– Op 11 september is in de Eerste Kamer de gewijzigde wet Inburgering
behandeld. De senaat heeft ingestemd met de wetswijziging. In het
hierna uit te werken Besluit zal geregeld worden dat Europese
migranten onder dezelfde voorwaarden als migranten uit derde
landen, gebruik kunnen maken van een sociaal leenstelsel voor het
volgen van een inburgeringcursus;
– Het participatiebudget van gemeenten kan ook benut worden voor
EU-burgers die de taal willen leren via een educatietraject bij een
Regionaal Opleidingscentrum.
– Tot 2014 kunnen Europese arbeidsmigranten nog gebruik maken van
het inburgeringsaanbod van gemeenten, hoewel veel gemeenten dit
niet meer aanbieden in verband met de afname van budgetten. Zij
moeten prioriteit verlenen aan degenen die (nog) verplicht moeten
inburgeren.
– Om Europese arbeidsmigranten te steunen bij het leren van de taal en
hen een eerste basis aan te reiken, is een multimediaal zelfstudie
pakket ontwikkeld en op de markt gebracht. Dit pakket is met name
bedoeld voor Polen, Bulgaren en Roemenen om via zelfstudie, al dan
niet ondersteund door de werkgever of het uitzendbureau, de taal te
leren. Er lopen pilots bij verschillende werkgevers, o.a. in Polen zelf
waar men zich zo al kan voorbereiden.
– Teneinde werkgevers en arbeidsmigranten verder te ondersteunen bij
het verwerven van taal, is BZK in gesprek met het ministerie van OCW
en het brede veld van partijen die betrokken zijn bij taal op de
werkvloer, o.a. in het kader van de aanpak van laaggeletterdheid.
Stichting Lezen en Schrijven heeft onlangs de website
www.taalwerkt.nl gelanceerd, waarop informatie over taal op de
werkvloer inzichtelijk wordt gemaakt.
– Ook in de regio’s die de nationale verklaring hebben ondertekend,
wordt aangehaakt bij bestaande mogelijkheden en wordt naar nieuwe
wegen gezocht om taal en inburgering te ondersteunen. Ik verwijs naar
de regio Noord-Limburg waar samengewerkt wordt met de bibliotheken. Daar ontving onlangs een groep arbeidsmigranten een diploma
na het volgen van een taal opleiding, mede gefinancierd door een
huisvester van arbeidsmigranten. In de gemeente Den Haag bestaat
een speciale op arbeidsmigranten afgestemde inburgeringscursus.
In de komende tijd streeft BZK ernaar vraag en aanbod, met name op het
terrein van e-learning, breder onder de aandacht van arbeidsmigrant en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 29 407, nr. 150

7

werkgever te brengen. Het thema zal dan ook nadrukkelijker op de agenda
komen in de regionale bijeenkomsten.
Conclusies en vervolg
De huisvesting van arbeidsmigranten vraagt onze gezamenlijke inzet. In
veel regio’s zijn partijen sinds een aantal jaren goed aan de slag met
elkaar. Ook heeft de nationale verklaring in veel regio’s een versnelling
aangebracht in lopende trajecten.
Toch constateer ik dat in veel gebieden die versnelling nog meer nodig is.
Te vaak hoor ik nog van misstanden rondom overbewoning, van
bestuurders die op het laatste moment niet door durven te pakken, van
patstellingen tijdens onderhandelingen, van onvoldoende vertrouwen
tussen partijen. Kortom, in vrijwel alle regio’s moet er nog wel een tandje
bij en roep ik werkgeversorganisaties, werknemersorganisaties,
gemeenten, huisvesters en provincies op om ook de komende maanden
samen met het Rijk de schouders eronder te zetten en concrete afspraken
te maken. Het zijn deze partijen die in gezamenlijkheid en goed overleg
huisvesting moeten realiseren. Vanuit mijn verantwoordelijkheid heb ik de
hierboven geschetste acties ondernomen om dit te bevorderen. Daarnaast
grijp ik iedere gelegenheid aan om waar mogelijk partijen te stimuleren. Ik
blijf de voortgang dan ook nauwlettend volgen. Mijn inzet is en blijft dat
de regio’s rond het einde van dit jaar tot concrete bestuurlijke afspraken
komen. Daarnaast werk ik in overleg met de partijen aan verdere
verbreding van de groep van deelnemers aan de nationale verklaring. Zo
ben ik in overleg met provincies, meer regio’s en met andere werkgeversen werknemersbranches naast de huidige ondertekenaars en heb hen
gevraagd om aan te sluiten bij de nationale verklaring. Ook zal de
komende periode meer aandacht besteed worden aan integratie en de
mogelijkheden van taalverwerving dan wel inburgering. Over bovenstaande acties en de voortgang zal ik uw Kamer in het voorjaar van 2013
informeren.
De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
J. W. E. Spies

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 29 407, nr. 150

8

BIJLAGE
Voortgang in de regio’s
De ondertekenaars hebben gezamenlijk acht regio’s benoemd waarop,
door de aanwezigheid van veel arbeidsmigranten en urgente problemen
rondom huisvesting , de focus van partijen vooral zal liggen. Dit zijn:
stadsregio Rotterdam, Stadsgewest Haaglanden, Stadsregio Amsterdam,
West Brabant, Limburg, Regio Noord Holland Noord, Samenwerkingsverband Regio Eindhoven, Regio Holland Rijnland.
1. Stadsgewest Haaglanden
Ongeveer 45 000 personen1, ofwel circa 15% van alle arbeidsmigranten in
Nederland, woont in de Haagse regio. Met name de gemeenten Den Haag,
Westland en Pijnacker-Nootdorp zijn actief ten aanzien van de aanpak van
huisvesting voor arbeidsmigranten. Van de corporaties zijn vooral Haag
Wonen en Staedion actief op dit gebied. Ook hebben enkele werkgevers
en uitzendbureaus initiatieven ingediend bij gemeenten voor huisvesting
voor arbeidsmigranten. Op 18 juni 2012 heeft het Stadsgewest in
samenwerking met BZK een bestuurlijke bijeenkomst georganiseerd.
Hierbij waren ongeveer 70 bestuurders van gemeenten, woningcorporaties, huisvesters, uitzenders en werkgevers aanwezig. Niet alle
gemeenten waren bestuurlijk vertegenwoordigd en dat is teleurstellend.
Daarom is op initiatief van BZK een aanjaagteam van start is gegaan. Dit
aanjaagteam, samengesteld uit bestuurders van partijen van de driehoek
werkgevers/gemeenten/huisvesters, gaat zich maximaal inspannen om te
zorgen dat er uiterlijk in december 2012/begin 2013 concrete bestuurlijke
afspraken liggen.
De gemeente Den Haag heeft een inschatting gemaakt dat er in «nietkwetsbare gebieden» ca 10 000 kamers beschikbaar zijn voor onder
andere arbeidsmigranten. De gemeente faciliteert drie initiatieven van
private partijen voor bijna 1 200 bedden. Bij twee projecten doemen forse
problemen op van nimby-effecten tot voldoen aan de CAO-normstelling.
De corporaties zullen de in prestatieafspraken met de gemeente vastgelegde 1 500 plekken voor arbeidsmigranten niet via investeringen in
nieuwbouw doen maar via kamergewijze verhuur van bestaande
incourante woningen.
Op 6 juni 2012 hebben de gemeente Den Haag en het Rijks Vastgoed- en
Ontwikkelbedrijf (RVOB) een intentieovereenkomst gesloten over een
gezamenlijke aanpak van leegkomende rijkspanden. In de nog te sluiten
Samenwerkingsovereenkomst later in 2012 is een van de uitgangspunten
dat bij het verkoopproces mede ingezet wordt op mogelijkheden voor
huisvesting van o.a. arbeidsmigranten.
In de gemeente Westland, waar arbeidsmigranten een grote bijdrage
leveren aan het in stand houden van de economische kracht van de
gemeente, zijn op dit moment ongeveer 5 300 huisvestingsplekken
aanwezig , waaronder twee short-stay hotels en een aantal (bedrijfs)woningen. De gemeente streeft ernaar dat er nog een aantal short-stay hotels
wordt bij gebouwd, zodat er nog 2 000 nieuwe slaapplaatsen bijkomen.
2. Noord- Limburg

1

Kamerstukken II 2011–2012, 29 407, nr. 130,
pg. 28

Sinds 2010 is er op initiatief van drie bestuurders in de regio de samenwerking gezocht op het onderwerp arbeidsmigranten. Dit heeft geresulteerd in een drietal regionale conferenties met de 10 betrokken
gemeenten en de stakeholders in de regio in 2010, 2011 en 2012. De
samenwerking wordt nadrukkelijk ook met andere partijen opgezocht,
zoals werknemers, werkgevers, KvK, GGD, onderwijs, welzijnsinstel-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 29 407, nr. 150

9

lingen, woningcorporaties en lokale belangenorganisatie voor arbeidsmigranten. Ook de provincie Limburg is hier direct bij betrokken en heeft een
stimuleringsbudget voor de regionale samenwerking beschikbaar gesteld.
Thema’s die aan de orde komen zijn werk, huisvesting, gezondheidszorg,
inburgering, communicatie, veiligheid, (taal)onderwijs en registratie.
Parallel hieraan is een aantal initiatieven tot stand gekomen: hotel in
Tienray (100 plaatsen gerealiseerd), IQ woningen (5 woningen, Horst a/d
Maas door OTTO Workforce, realisatie vindt plaats; zie ook hoofdstuk 4,
Experimentenprogramma), Labourhotel Venray (300–350 bedden in
voorbereiding), betaalbare woningen in de kleine kernen zoals Veulen,
Heide en o.a. Castenray vooral gericht op langverblijvers en autochtone
bewoners met een lager inkomen. Op initiatief en in samenwerking met
de Rijksbouwmeester worden een tweetal bestaande gebouwen of
gebouwcomplexen in Venray onderzocht op inzet/ verbouw voor
woonaccommodaties. Tot slot zijn de regiogemeenten in overleg met
woningcorporatie Wonen Limburg om concrete bijdragen van de
corporatie te verkennen bij het thema arbeidsmigranten naast de reguliere
verhuur en verkoop van woningen uit hun woningbestand. Op lokaal
niveau wordt bij de gemeente Horst een pilot uitgevoerd om via een
paraplubestemmingsplan «illegale» woonbestemmingen die voldoen aan
de eisen te legaliseren. In de hele regio is al een inventarisatie afgerond
rond te legaliseren woonlocaties (ruim 600). In het eerste kwartaal van
2013 wordt een vierde regionale conferentie gehouden waarbij het accent
wordt gelegd op het nog meer dan nu betrekken en motiveren van de
regionale bestuurders in de diverse raden en bij de betrokken organisaties.
3. SRE Eindhoven
In de regio is geen bestuurlijke bijeenkomst gehouden maar is op 28 juni
2012 de Regionale Verklaring arbeidsmigranten in Zuidoost-Brabant
ondertekend. Hierin staat centraal dat partijen werken aan goede
oplossingen voor huisvesting van arbeidsmigranten. In de geest van de
nationale verklaring wordt zo veel als mogelijk en in nieuwe situaties
gestreefd naar een scheiding van werk en wonen.
De werkgevers (uitzenders en agrarische ondernemers) hebben daarover
hun bezwaren geuit omdat zij hun werknemers graag een aanbod willen
blijven doen voor huisvesting. Daarnaast zal er in goed overleg een
overgangstermijn bepaald moeten worden om tot een scheiding van
wonen en werken te komen. Werkgevers stellen de kwaliteit van de
huisvesting centraal en hebben hun twijfels of een abrupte scheiding van
werken en wonen bijdraagt aan een structurele verbetering van de
kwaliteit van de huisvestingssituatie. In de regio zijn er vijf gemeenten en
zeven woningcorporaties die de regionale verklaring om diverse redenen
niet hebben ondertekend en er zijn acties in gang gezet om deze partijen
alsnog te betrekken. Ik roep alle partijen in de «driehoek werkgever,
gemeente en huisvester» dan ook op om met elkaar te blijven overleggen
en deze patstelling te doorbreken. Daarbij is het van belang dat het
ruimtelijk beleid bij gemeenten op orde is. Nu laten vigerende bestemmingsplannen nog huisvestingssituaties toe die de partijen van de
Regionale Verklaring niet meer wenselijk vinden. Daarnaast zullen
gemeenten in hun ruimtelijk beleid expliciet moeten maken waar
huisvesting voor arbeidsmigranten wél gerealiseerd kan worden en onder
welke voorwaarden, en waar dergelijke huisvesting zeker niet toegestaan
is. In hun handhavingsbeleid kunnen gemeenten de Bed-voor-bed
regeling verwerken. Ook het goed regelen van het beheer is belangrijk en
moet zoveel mogelijk in handen komen te liggen van andere partijen (bv.
corporaties). Dit streven betreft nieuwe situaties, er is voorzien in een
overgangsbeleid tot 2018. Er is bij de ondertekenaars van de Regionale
Verklaring commitment om met elkaar tot oplossingen en tot concrete

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 29 407, nr. 150

10

afspraken over aantallen, locaties en wie doet wat te komen. De praktijk
laat zien dat veel gemeenten moeite hebben om de handhaving goed en
volledig uit te voeren of dat huisvesting die fatsoenlijk en hygiënisch is,
wordt gedoogd, terwijl deze niet voldoet aan de regelgeving (bijv.
afwijkend van het bestemmingsplan). De regio werkt op dit moment
verder aan afspraken over hoeveel bedden, voor welke datum en door wie
te realiseren. De voortgang hierop zal de regio in het bestuurlijk overleg
op 3 oktober terugkoppelen.
4. Regio Noord-Holland noord
De deelregio West-Friesland is namens de regio Noord-Holland noord één
van de mede ondertekenaars van de Nationale Verklaring en heeft sinds
een aantal jaren een integrale handhavingaanpak van de huisvesting van
arbeidsmigranten, nl. «Kompas». In 2011 is besloten daar ook pro-actie
(realiseren van nieuwe huisvesting) aan toe te voegen. In West-Friesland
verblijven momenteel naar schatting 11 000 arbeidsmigranten, waarvan
een klein deel is geregistreerd in de GBA en waarvan een beperkt aantal in
legale huisvesting verblijft. Vooralsnog gaat men uit van een opgave van
plm. 6 000 extra te realiseren eenheden voor de komende jaren. Zodoende
wordt een deel van de huisvesting gelegaliseerd en wordt ook rekening
gehouden met de toekomstige vraag naar huisvesting. De Kop van
Noord-Holland is begin 2012 gestart met het inrichten van een zelfde soort
aanpak welke heeft geleid tot «Kompas2» dat recent gestart is.
Op 15 juni 2012 heeft in Noord-Holland noord een bestuurlijke conferentie
plaatsgevonden. Er waren bestuurders van gemeenten, corporatiedirecteuren en bestuurders van werkgevers aanwezig. De problematiek is
verkend in de verschillende deelregio’s en er is getracht een slag te maken
naar mogelijke huisvestingslocaties. Momenteel wordt daaraan verder
gewerkt. In een aantal van de deelnemende gemeenten is er sprake van
weerstand van de bevolking tegen huisvesting van arbeidsmigranten. BZK
spreekt de bestuurders erop aan de dialoog met de bevolking aan te gaan
en er voor te zorgen dat eventuele huisvestingsinitiatieven in goed
overleg met omwonenden een slag verder gebracht kunnen worden. Ook
kijken gemeenten naar ruimtelijk beleid. Veel gemeenten in NoordHolland noord hebben ruimtelijke regels vastgelegd in hun bestemmingsplannen, waarbij aangegeven wordt wat de mogelijkheden binnen de
eigen gemeentegrenzen zijn . De werkgevers zijn veelal de eigenaren/
agrariërs van bedrijven in het landelijk gebied die graag op hun perceel
willen huisvesten of dat ook doen. Voor het bepalen van wat er wel of niet
mag in het buiten gebied is de rol van de provincie van groot belang. Het
is goed de provincie Noord-Holland haar rol actief en serieus oppakt. Voor
huisvesting in de kernen zijn in diverse gemeenten enkele woningcorporaties actief betrokken, maar er moet dat nog meer gebeuren.
5. Regio Aalsmeer
De Greenport Aalsmeer is een samenwerkingsverband tussen overheid
(bestaande uit de Provincie Noord-Holland, Stadsregio Amsterdam,
gemeenten Aalsmeer, Amstelveen, Haarlemmermeer, Nieuwkoop, Kaag
en Braasem en Uithoorn) samen met het bedrijfsleven, vertegenwoordigd
door FloraHolland, de Kamer van Koophandel Amsterdam, Blooming
Breeders, Vereniging van Groothandelaren in Bloemkwekerijprodukten
(VGB), LTO Noord Glaskracht en Naktuinbouw.
Het Aalsmeerse sierteeltcluster heeft te maken met een aanzienlijke
uitstroom van ondernemers en ervaren werknemers in de komende jaren,
terwijl de instroom van jongeren en goed gekwalificeerd personeel
gering is. Het tekort aan arbeidskrachten in het sierteeltcluster wordt
voor een belangrijk deel opgevangen door EU-arbeidsmigranten, vooral

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 29 407, nr. 150

11

migranten uit Midden- en Oost-Europa. Zij zijn van groot belang voor het
functioneren van de sector en het op stoom houden van de productie.
Werkgevers geven aan veel behoefte te hebben aan huisvestingsplekken
voor hun tijdelijke werknemers uit Midden- en Oost-Europa. Van slechts
ongeveer 1 000 arbeidsmigranten is bekend dat zij in Aalsmeer wonen.
Waar mogelijk zal de gemeente Aalsmeer deze huisvesting legaliseren.
Om aan de huidige en verwachte huisvestingsbehoefte te voldoen zijn er
concrete plannen voor de bouw van een arbeidsmigrantenhotel in de
gemeente Aalsmeer. De Greenport Aalsmeer en de gemeente Aalsmeer
hebben het initiatief genomen om 2 bestuurlijke conferenties te organiseren op 26 september a.s. en 25 januari 2013 om zo tot gezamenlijke
regionale afspraken te komen. De Provincie Noord-Holland wil hierbij een
actieve rol vervullen. Ook is er inmiddels een aanjaagteam geformeerd
bestaande uit vertegenwoordigers van werkgevers, huisvesters en
overheid.
6. Regio West-Brabant
In juni 2012 heeft de bestuurscommissie Ruimtelijke Ontwikkeling en
Wonen van de regio West-Brabant het projectplan Arbeidsmigranten
besproken. In nauwe samenwerking met de provincie Noord-Brabant
heeft de commissie opdracht gegeven de tijdelijke en permanente
huisvesting en registratie van arbeidsmigranten vóór het einde van 2012
in beeld te brengen. Daarna zullen de deelonderwerpen zoals handhaving,
openbare orde en veiligheid, onderwijs en scholing, beeldvorming en
informatie, werk, onderwijs, taal en inburgering en gezondheid en
welbevinden uitgewerkt worden. Bekend is dat veel arbeidsmigranten in
West Brabant zijn gehuisvest op recreatieparken, wat niet voldoet aan
wet- en regelgeving. Er is door de meeste gemeenten nog niet nagedacht
hoe hiermee om te gaan. BZK stimuleert gemeenten om, in goed overleg
met partijen uit de driehoek, hierover op korte termijn een standpunt in te
nemen en tot actie (handhaven of legaliseren) over te gaan. De daadwerkelijke realisatie van huisvesting voor tijdelijke arbeidsmigranten is nog
erg afhankelijk van initiatieven en de inzet van werkgevers zoals Sunglass
en Goodmorning. Op dit moment zijn het veelal de werkgevers die voor
huisvesting zorgen en belangstelling hebben mee te werken aan de
realisatie van nieuwe huisvestingsplekken. Dit betreft zowel uitzendorganisaties als agrariërs.
Woningcorporaties hebben tot nu toe geen huisvesting voor tijdelijke
arbeidsmigranten gerealiseerd of beheerd. Er zijn in de regio wel
corporaties die enthousiast zijn en hier mogelijkheden zien. Ik ben bezig
de woningcorporaties verder te stimuleren om te komen tot concrete
projecten. De gemeenten Zundert, Bergen op Zoom en Steenbergen
werken aan realisatie van huisvesting. In andere gemeenten ervaart men
op dit moment geen of minder problemen. BZK spreekt deze gemeenten
erop aan om niettemin wel medeverantwoordelijkheid te nemen voor de
regionale opgaven die er liggen.
7. Stadsregio Rotterdam
Binnen de Stadsregio Rotterdam zijn de EU-arbeidsmigranten vooral
woonachtig in Rotterdam, Schiedam en Vlaardingen, veelal geconcentreerd in een beperkt aantal zwakke wijken. Met name deze gemeenten
worden dan ook geconfronteerd met de problematiek van overbewoning
en overlast. De overige gemeenten binnen de Stadsregio ervaren deze
problematiek niet of veel minder, terwijl ook daar arbeidsmigranten
wonen en werken. In het verleden zijn initiatieven genomen om tot
afspraken te komen maar deze hebben niet tot concrete afspraken geleid.
Ook nu slaagt de Stadsregio er niet in elkaar de omvang van de problematiek voldoende duidelijk te maken, waardoor er te weinig voortgang is

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 29 407, nr. 150

12

om nog dit jaar te komen tot regionale afspraken. Om die reden probeert
men nu vanuit de economische invalshoek het gezamenlijk belang van
arbeidsmigranten voor de regio inclusief de huisvestingsopgave beter in
beeld te brengen. Er is in de regio sprake van een forse opgave en
problematiek. Het is om die reden niet acceptabel dat er bij de gemeenten
nog onvoldoende aanleiding wordt gezien om gezamenlijk de problematiek en de opgave op te pakken. De minister van BZK zal hen daarom in
het Bestuurlijk Overleg van 3 oktober hierop aanspreken en aandringen op
het maken van vorderingen in dit proces. Daarnaast wil BZK de initiatieven van Rotterdam, Schiedam en Vlaardingen, om de problematiek
helder te maken en te komen tot regionale afspraken, ondersteunen en
hen hierin met raad en daad bijstaan. Een van de onderdelen hiervan is,
op verzoek van de gemeente Rotterdam, de aanpassing van wet- en
regelgeving voor de aanpak van huisjesmelkers, inclusief de invoering
van een bestuurlijke boete in de Woningwet.
8. Regio Holland Rijnland
In augustus 2012 is op initiatief van BZK en het Samenwerkingsorgaan
een eerste verkennend overleg gevoerd tussen gemeenten, werkgevers/
uitzenders, huisvesters/corporaties en Rijk. De eerste resultaten zullen in
het Bestuurlijk Overleg van 3 oktober worden gepresenteerd. Daarbij heeft
de regio de ambitie om de bestaande achterstand op korte termijn in te
lopen: het streven is eind 2012, begin 2013 afspraken te hebben over
aantallen huisvesting, op welke lokaties en door wie te realiseren. De
gemeenten zullen daartoe in hun ruimtelijk beleid expliciet moeten maken
waar huisvesting voor arbeidsmigranten wél gerealiseerd kan worden en
onder welke voorwaarden, en waar dergelijke huisvesting zeker niet
toegestaan is. In hun Handhavingsbeleid kunnen zij de bed-voor-bed
regeling verwerken. De werkgevers/uitzenders moeten bereid zijn om
gegevens met de gemeenten te delen (huidige huisvesting, toekomstige
huisvestingsvraag).
De corporaties en andere huisvesters moeten bereid en (financieel) in
staat zijn om op korte termijn de benodigde huisvesting te realiseren
(verbouw, transformatie, nieuwbouw). Het is van belang dat partijen
commitment krijgen om met elkaar tot oplossingen en tot concrete
afspraken over aantallen, locaties en wie doet wat te komen. De praktijk
laat zien dat veel gemeenten moeite hebben om de handhaving goed en
volledig uit te voeren. En soms ook wel geneigd zijn om niet in te grijpen
als het gaat om fatsoenlijke en hygiënische huisvesting, ook al voldoet het
niet geheel aan de regelgeving (bijv. afwijking van het bestemmingsplan).
9. Noord-Veluwe
Hoewel deze regio de nationale verklaring (nog) niet heeft ondertekend,
heeft er wel een bestuurlijke conferentie plaatsgevonden en zijn er
plannen met betrekking tot verbetering van de huisvesting in onderzoek.
In dit gebied is de aanleiding de verpaupering en verloedering van het
recreatiegebied en daarmee van veel recreatiebedrijven. Mogelijk te
initiëren projecten zouden hier primair gericht kunnen zijn op het
faciliteren van en medewerking verlenen aan plannen van derden /
ontwikkelaars die dergelijke terreinen binnen de regelgeving geschikt
willen maken voor huisvesting van arbeidsmigranten. Een eerste pilot is
in ontwikkeling in goed overleg met een ontwikkelaar en gemeente zodat
het bedrijf aan alle eisen voldoet voor arbeidsmigranten. Hierbij is de
steun van de provincie nodig in verband met bestemmingsplan procedures.
De burgemeester van Putten is bestuurlijk trekker van een werkgroep in
de Regio Noord-Veluwe verband (RNV) die zich ook bezighoudt met de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 29 407, nr. 150

13

huisvestingsproblematiek van arbeidsmigranten en upgrading van de
verblijfsrecreatie i.p.v. achteruitgang.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 29 407, nr. 150

14