2019D28086

LIJST VAN VRAGEN
De vaste commissie voor Buitenlandse Zaken heeft een aantal vragen
voorgelegd aan de Minister van Buitenlandse Zaken over de brief van
20 juni 2019 inzake Reactie berichtgeving Syrië-ganger en
NLA-programma (Kamerstuk 32 623, nr. 268).
De voorzitter van de commissie,
Pia Dijkstra
De griffier van de commissie,
Van Toor

nds-tk-2019D28086

1

Nr.
1

2

3

4

5
6

7
8

9

10

Vraag
Herinnert u zich het debacle inzake de vervolging van een
Syriëganger in het Verenigd Koninkrijk, waar veiligheidsdiensten
weigerden informatie te geven over welke Syrische rebellengroepen zij gesteund hadden (Old-Bailey-trial-of-terror-suspectcollapses-after-security-services-refuse-to-say-who-they-helped-inSyria), waarbij de Openbaar Aanklager de zaak moest seponeren?
Erkent u dat u, door eveneens essentiële informatie aan het OM en
de rechter te onthouden, de vervolging van een Syriëganger
belemmert? Zo nee, waarom niet?
Wat vind u belangrijker: het vasthouden aan staatsgeheimen op
discutabele gronden, of het actief bijdragen aan de vervolging van
Syriëgangers en het tegengaan van straffeloosheid voor misdaden
begaan in Syrië?
Hoe beoordeelt u het oordeel van de rechtbank Rotterdam: «Het is
een feit van algemene bekendheid dat in de periode waarin de
verdacht zich in Syrië bevond (2013–2018), (jihadistische)
strijdgroepen in Syrië om hun doel te bereiken dagelijks dood en
verderf zaaiden onder ieder die hun extreem fundamentalistische
geloof niet deelde» (https://recht.nl/rechtspraak/
uitspraak?ecli=ECLI:NL:RBROT:2019:2420). Deelt u deze opvatting?
Had uw ambtsvoorganger, Minister Koenders, deze feiten van
algemene bekendheid moeten kennen en daarnaar moeten
handelen? Hoe plaatst u dit oordeel tegenover uw uitspraak dat in
de tijd van het Non-Lethal Assistance (NLA)-programma de
rechterlijke uitspraak niet bekend was en u niemand kan houden
aan een uitspraak die niet bekend was, en «je kunt toch niet de
Minister van dat moment verwijten dat hij iets deed dat met de
kennis van een rechterlijke uitspraak van nu toe een andere
afweging had geleid»? (Algemeen Overleg, 28 mei 2019, over
voortgangsrapportage Nederlandse bijdrage aan anti-ISIS coalitie).
Waarom heeft u nooit afstand genomen van het NLA-programma,
maar hooguit gesteld dat sommige zaken beter hadden gekund en
dus kennelijk niet gemoeten?
Heeft Nederland NLA gegeven aan rebellengroepen die onderdeel
uitmaakten van de militaire koepel Fatah Halab?
Is het waar dat er een politierapport bestaat dat onderdeel
uitmaakt van het strafdossier tegen een Syriëganger, waarin staat
dat het Levant Front vanaf januari 2017 opgegaan is in Ahrar
al-Sham? Kunt u aangeven of deze informatie klopt? Was er sprake
van een fusie, een alliantie, een koepel, of een volledig opgaan?
Was deze informatie bekend bij Buitenlandse Zaken?
Heeft Ahrar al-Sham indirect NLA ontvangen?
In hoeverre kan Syriëgangers met een dubbele nationaliteit, die
gevochten hebben voor Ahrar al-Sham, hun Nederlandse
nationaliteit worden afgenomen, op basis van de Rijkswet op het
Nederlanderschap? Bent ook u in het licht daarvan bereid om het
oordeel van de rechter dat Ahrar al-Sham een terroristische
organisatie is, over te nemen? Zo nee, waarom niet?
Beschouwde en/of beschouwt het Ministerie van Buitenlandse
Zaken het Levant Front als een gematigde groepering? Waarom
wel/niet?
Beschikte de regering, de politie en/of inlichtingendiensten bij de
aanvang en verdere uitvoering van het NLA-programma over
informatie dat er Syriëgangers vanuit Nederland meevochten met
Syrische rebellengroepen die NLA vanuit Nederland ontvingen? Zo
ja, wat is er met deze informatie gedaan en in hoeverre heeft er
informatieuitwisseling plaatsgevonden?

2

Nr.
11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

Vraag
Hoe verklaart u de werkelijk bizarre tegenstelling in uw brief waarin
u enerzijds stelt dat «er geen straffeloosheid mag zijn voor
misdaden begaan in Syrië,» maar u anderzijds geen informatie met
het OM wilt delen die belastend kan zijn voor individuen en/of
groepen die onderdeel uitmaakten van het NLA-programma, met
het argument dat het Ministerie van Buitenlandse Zaken niet wil
meewerken om «groepen of organisaties van een dergelijke
kwalificatie (als zijnde «terroristisch») te voorzien?»
Kunt u bevestigen dat het Ministerie van Buitenlandse Zaken over
informatie/bewijsstukken beschikt die belastend zijn voor
individuen en/of groepen die Nederland in het kader van het
NLA-programma heeft gesteund? Zo nee, op basis van welke
informatie heeft u het NLA-programma dan stopgezet?
Hoe beoordeelt u de vrijspraak van een Syriëganger die gevochten
zou hebben voor het Levant Front (https://www.telegraaf.nl/nieuws/
374085965/vrijspraak-voor-anti-is-strijder-syrie)? Welke rol heeft de
mogelijke NLA-steun van de regering aan deze groepering en/of
het niet geven van informatie in reactie op een verzoek daartoe van
het OM, in opdracht van de rechter nota bene, in de vrijspraak
gespeeld?
Klopt het dat Nederland de politieke tak van Hezbollah als
terroristische organisatie beschouwt, terwijl de EU dit niet doet?
Erkent u dat de Nederlandse regering zich dus niet uitsluitend
hoeft te baseren op internationale terrorismelijsten, maar wel
degelijk zelf groeperingen als terroristisch kan bestempelen, en
dus ook, los van de EU en de VN, het oordeel van de Nederland
rechter over Ahrar al-Sham als terroristische organisatie kan
overnemen? Zo ja, bent u daartoe bereid?
Welke definitie hanteert het Ministerie van Buitenlandse Zaken
voor een «terroristische» groep? Wijkt dit af van de nationale
juridische definitie van een «terroristische» groep?
Welke toetsingskader hanteert het Ministerie van Buitenlandse
Zaken, het OM en het nationaal recht om een groep te kwalificeren
als «terroristisch»?
Aan welke nationale en/of internationale wetgeving moet de
politieke toets van het Ministerie van Buitenlandse Zaken voldoen
om de aard van een organisatie te kwalificeren als «terroristisch»?
Over welke vier Syrische strijdgroepen heeft het OM informatie
aan het Ministerie van Buitenlandse Zaken gevraagd? Waarom
noemt u in uw brief wel Sham al Islam en niet overige drie
groepen?
Klopt het dat het verzoek om informatie door het OM aan het
Ministerie van Buitenlandse Zaken op 25 maart jl. in opdracht was
van de rechter? Waarom legt u dit verzoek grotendeels naast u
neer? Heeft u een beroep gedaan op staatsgeheimen?
Voldoet het Levant Front, net als Ahrar al-Sham, zeer duidelijk niet
aan de NLA-criteria, aangezien het door het OM als terroristische
organisatie wordt gezien? Zo ja, waarom geeft u dan geen
openheid van zaken over eventuele NLA van Nederland aan deze
groepering?
Waarom voldeed Ahrar al-Sham, die de Riyadh-verklaring
ondertekend had en door toenmalig Minister Koenders niet als
radicaal-jihadistisch werd beschouwd, volgens u zeer duidelijk niet
aan de NLA-criteria? Waarom verschilt u zo van mening met uw
voorganger?

3

Nr.
22

23

24

25

26

27

28

29

30
31

32

33

Vraag
Sinds wanneer beschouwt Buitenlandse Zaken Ahrar al-Sham als
jihadistisch en salafistisch? Kunt u heel precies aangeven wanneer
Buitenlandse Zaken van standpunt veranderd is, aangezien
Minister Koenders op 26 januari 2016 gesteld heeft dat de
kwalificatie radicaal jihadistisch niet opging voor de groepen die in
Riyad aanwezig waren (waaronder dus ook Ahrar al-Sham)?
Hoe beoordeelt u de uitspraak van de rechter dat Ahrar al-Sham
een terroristische organisatie is (in elk geval in de periode
2013–2018), in relatie tot de voorwaarde voor NLA dat groeperingen niet samen mochten werken met extremistische groepen?
Hebben door Nederland gesteunde rebellengroepen samengewerkt met Ahrar al-Sham? Zo ja, is hiermee dus een harde
voorwaarde voor NLA geschonden? Heeft Nederland rebellengroepen gesteund die structureel samenwerkten met Ahrar al-Sham?
Zo ja, hoe verhoudt zich dit tot de voorwaarden van het
NLA-programma?
Waarom heeft u wel richting het OM openbaar gemaakt dat Ahrar
al-Sham geen NLA-steun ontvangen heeft, maar deze informatie
de Kamer tot dan toe altijd onthouden?
Heeft het kabinet informatie/bewijsstukken van oorlogsmisdaden
die zijn begaan door groepen die door Nederland zijn gesteund in
het kader van het NLA-programma, doorgespeeld aan het
International Impartial Independent Mechanism (IIIM)? Zo nee,
waarom niet?
Welke informatie heeft het Ministerie van Buitenlandse Zaken wel
kunnen geven aan het OM naar aanleiding van het informatieverzoek van 25 maart jl.?
Hoe vaak heeft het OM informatie gerelateerd aan Syrië-gangers
opgevraagd bij het Ministerie van Buitenlandse Zaken de afgelopen 8 jaar? Hoe vaak heeft het Ministerie van Buitenlandse Zaken
informatie over Syrië-gangers kunnen verschaffen aan het OM?
Welke criteria hanteert u voor steun aan organisaties en/of NGO’s –
lokaal en/of internationaal – in Syrië die zich inzetten voor de
naleving van mensenrechten, het bevorderen van positie van
vrouwen en naleving van internationaal humanitair recht?
Welke steun is er nog voor organisaties en/of NGO’s – lokaal en/of
internationaal – in Syrië die zich inzetten voor de naleving van
mensenrechten, het bevorderen van positie van vrouwen en
naleving van internationaal humanitair recht?
Hoe betrekt u lokale vrouwen- en mensenrechtenorganisaties voor
de vredesopbouw in Syrië?
Welke samenwerking is er in Syrië met ongewapende organisaties
die zich op vreedzame wijze inzetten ter verbetering van de
mensenrechtensituatie, de positie van vrouwen en de naleving van
internationaal humanitair recht?
Welke rol hebben ongewapende organisaties die zich op vreedzame wijze inzetten ter verbetering van de mensenrechtensituatie,
de positie van vrouwen en de naleving van internationaal
humanitair recht? Hoe ondersteunt u deze organisaties in het
vredesproces?
Kunt u nader ingaan op hetgeen u stelt over samenwerking met
extremistische groepen, namelijk dat groepen in bepaalde situaties
en op specifieke locaties, allianties aangingen met meer extremistische groepen, om zo een offensief van het regime of ISIS het
hoofd te kunnen bieden? Kunt u daarbij ingaan op de langdurige
belegering door rebellengroepen van de Koerdische wijk Sheikh
Maqsood? Was hier sprake van een offensief van het regime of
ISIS, of heeft Nederland geen rebellengroepen gesteund die
betrokken waren bij de belegering van Sheikh Maqsood?

4

Nr.
34

35

36

37

Vraag
Waarom stelt u dat Nederland actief uitdraagt dat er geen
straffeloosheid mag bestaan voor misdaden begaan in Syrië en
initiatieven neemt om vervolging te faciliteren, terwijl u weigert in
te gaan op een informatieverzoek van het OM, in opdracht van de
rechter, in een strafzaak tegen een Syriëganger? Kunt u dit
uitleggen?
Bent u bereid het interne memo, waaruit blijkt dat het verzamelen
van informatie over Syrische strijders en rebellengroepen één van
de doelen was van het NLA-programma, en waarin de contacten
die Buitenlandse Zaken tijdens het steunprogramma legde van
«onschatbare waarde» voor de Nederlandse «intelpositie» werden
genoemd, naar de Kamer te sturen? Zo nee, waarom niet?
Hoe beoordeelt u het feit dat Nieuwsuur en Trouw beschikken over
een interne memo waaruit blijkt dat het verzamelen van informatie
over Syrische strijders en rebellengroepen één van de doelen was
van het NLA-programma, en waarin de contacten die Buitenlandse
Zaken tijdens het steunprogramma legde van «onschatbare
waarde» voor de Nederlandse «intelpositie» werden genoemd?
Is/wordt er bewust vertrouwelijk informatie naar de pers gelekt?
Zijn er klokkenluiders?
Wat is de relatie tussen het kabinet en het OM om de nationale
vervolging van misdaden in Syrië verder mogelijk te maken?

5