Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3810
Vragen van het lid Baudet (FvD) aan de Minister-President over de
gemeenschappelijke schuld die ontstaat door het «herstelfonds» (ingezonden
27 juli 2020).
Antwoord van Minister Blok (Buitenlandse Zaken), mede namens de
Minister-President (ontvangen 19 augustus 2020).
Vraag 1
Kunt u bevestigen dat u er bij de afgelopen Europese Raad mee heeft
ingestemd dat de Europese Commissie 750 miljard euro gaat lenen op de
kapitaalmarkt ten behoeve van het «herstelfonds»?
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2 en 5
Kunt u bevestigen dat van deze EU-schuld een bedrag van 390 miljard niet
hoeft te worden terugbetaald door de ontvangende landen, maar moet
worden terugbetaald via de EU-begroting door de lidstaten gezamenlijk? Zo
ja, erkent u dat hiermee een vorm van een gemeenschappelijke schuld
ontstaat?
Kunt u precies aangeven welk Nederlands belang gediend is met dit nieuwe
EU-fonds en daarbij de baten en lasten separaat vermelden?
Antwoord 2, 5
De inzet van het kabinet is erop gericht om via Europese samenwerking
duurzaam herstel van deze uitzonderlijke crisis als gevolg van de COVID-19uitbraak te bespoedigen en economische groei en veerkracht te bevorderen.
De maatregelen die hiervoor genomen worden moeten leiden tot sterkere
lidstaten en een sterkere Unie. Vanwege de sterke verwevenheid van de
Nederlandse economie met de Europese interne markt, is dit ook in het
belang van Nederland.
Hiervoor zijn Europese solidariteit tussen lidstaten onderling en de daaraan
verbonden eigen verantwoordelijkheid centrale uitgangspunten. Om de
economische weerbaarheid en veerkracht structureel te verbeteren heeft het
kabinet erop aangedrongen dat publieke investeringen vanuit het herstelfonds worden gekoppeld aan structurele hervormingen in de lidstaten om
de weerbaarheid en het groeipotentieel van de economie verder te vergroten.
Deze koppeling wordt ingevuld met gebruik van de landspecifieke aanbevelin-

ah-tk-20192020-3810
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

1

gen waarin lidstaten gewezen worden op noodzakelijke structurele hervormingen die onder meer betrekking hebben op de arbeidsmarkt, het pensioenstelsel, het vestigingsklimaat en de publieke administratie.
Daarnaast is Nederland gebaat bij de invulling die wordt gegeven aan de
ambities op het vlak van vergroening en digitalisering. Ook wordt het
functioneren van de interne markt hersteld en verder versterkt. Nederland
profiteert hier als kleine open economie met een sterk op export gericht
bedrijfsleven meer dan gemiddeld van.
De lasten zullen komen in de vorm van rente- en aflossingsverplichtingen die
tot maximaal 2058 kunnen duren voor het deel van het herstelfonds dat
wordt uitgekeerd in de vorm van subsidies of bijdragen aan EU-programma’s
(390 miljard, prijzen 2018). De Nederlandse bijdrage hieraan wordt bepaald
op basis van het Nederlandse aandeel in deze verplichting, op eenzelfde wijze
als waarop de verplichtingen in het reguliere Meerjarig Financieel Kader
(MFK) worden verdeeld. In hoeverre dit tot extra afdrachten gaat leiden hangt
ervan af of de rente- en aflossingsverplichtingen na 2027 worden ingepast
binnen de uitgavenplafonds van het huidige MFK. Dit zal onderdeel zijn van
de onderhandelingen over het MFK voor de periode vanaf 2028. Potentieel
betekent dit voor Nederland additionele afdrachten van circa 1 miljard in 2028
die naar verwachting afneemt tot circa 0,8 miljard in 2058, omdat met het
aflossen van de leningen ook de rentebetalingen zullen dalen.
Vraag 3
Wanneer een of meerdere lidstaten de EU verlaten gedurende de looptijd van
het fonds, in welke mate dient dat land dan onder de huidige afspraken zijn
deel van dit «herstelfonds» over c.q. op zich te nemen?
Antwoord 3
Zoals vastgelegd in Art.50 van het Verdrag betreffende de Europese Unie
wordt bij de terugtrekking van een lidstaat uit de Unie een overeenkomst
gesloten over de voorwaarden van de terugtrekking. Het terugtrekkingsakkoord met het VK heeft laten zien dat het voldoen aan de financiële verplichtingen die tijdens lidmaatschap van de Unie zijn aangegaan daarvan een
belangrijk onderdeel vormt. Verplichtingen uit hoofde van het herstelfonds
zijn onderdeel van deze financiële verplichtingen.
Vraag 4
Herinnert u zich de aangenomen motie van het lid Omtzigt c.s., waarin u
werd verzocht om bij de Europese Raad niét in te stemmen met nieuwe
vormen van schuldmutualisering? Zo ja, waarom heeft u hier dan – in strijd
met het verzoek van de Kamer – toch mee ingestemd?1
Antwoord 4
Er is geen sprake van het overnemen (mutualiseren) van schulden van
lidstaten.
Nederland heeft zich zeer kritisch opgesteld over een constructie waarbij
uitgaven uit de EU-begroting worden gefinancierd met leningen. Met de
waarborgen ten aanzien van de tijdelijkheid en uitzonderlijkheid van deze
constructie, de aangepaste verhouding tussen subsidies en leningen en de
verzwaarde besluitvormingsprocedure voor de uitkering van herstelsteun uit
de Recovery and Resilience Facility (RFF), is volgens het kabinet een
aanvaardbaar kader tot stand gekomen. Zoals met uw Kamer gedeeld is het
voor Nederland van belang dat er een strikte, transparante en objectieve
beoordeling is van de hervormings- en investeringsplannen en dat uitbetaling
alleen volgt bij aantoonbare implementatie van de hervormingen, waarin
lidstaten een doorslaggevend oordeel kunnen geven over de toekenning van
de herstelsteun. De noodremprocedure die op verzoek van Nederland is
toegevoegd biedt de noodzakelijke extra waarborgen voor de voor Nederland
essentiële garantie dat het herstelfonds gebruikt wordt om lidstaten sterker te
maken.

1

Kamerstukken 21 501-07, nr. 1679

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

2