2016D37652

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
In de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport bestond er
bij enkele fracties behoefte een aantal vragen en opmerkingen voor te
leggen aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over de
brief 8 juli 2016 inzake Instelling van de Technische werkgroep Beheersinstrumentarium (Kamerstuk 32 620, nr. 177).
De voorzitter van de commissie,
Lodders
Adjunct-griffier van de commissie,
Sjerp

nds-tk-2016D37652

1

Inhoudsopgave
I.
Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
II.
Reactie van de Minister

2
5

I. Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de PvdA-fractie
De leden van de PvdA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de taakopdracht voor de Technische werkgroep Beheersinstrumentarium Zorguitgaven. Zij vinden het evenals de Minister van belang dat
ook de komende jaren naar potentiële mogelijkheden gezocht wordt om
de uitgavenontwikkeling van de zorgkosten beperkt te houden. Hierbij
achten deze leden het van belang dat naar verbetering van het traditionele
instrumentarium gekeken wordt, en eveneens naar innovatieve instrumenten die kunnen bijdragen aan een beheerste uitgavenontwikkeling.
De leden van de PvdA-fractie waarderen daarom de inzet van de huidige
Minister en het feit dat de rapportage als technische informatie
beschikbaar zal worden gesteld ten behoeve van (de formatie van) een
nieuw kabinet. Toch hebben genoemde leden nog enkele vragen over de
gedachten achter de formatie van een dergelijke werkgroep. Zo vragen
deze leden of de Minister het ontwikkelen van voorstellen om de
beheersing en houdbaarheid van de zorgkosten op korte en middellange
termijn, een technisch ambtelijk vraagstuk of een vraagstuk op basis van
politieke keuzes acht. Kan de Minister dit toelichten?
Taakopdracht
De leden van de PvdA-fractie vragen op welke wijze de werkgroep kan
handelen wanneer zij zien dat nieuwe, innovatieve vormen van zorg, die
regie geven aan patiënt en geld besparen, tegen de wanden van het
huidige kader aanlopen.
Genoemde leden vragen tevens of voor het verbeteren van de doelmatigheid van zorg ook wordt gekeken naar verspilling van zorggeld. Worden
hierbij de signalen van het meldpunt verspilling meegenomen in de
overwegingen van de werkgroep? Zo nee, waarom zal dit niet worden
meegenomen?
Projectinrichting
De leden van de PvdA-fractie vragen tevens op welke manier een selectie
is gemaakt van de leden voor de Technische werkgroep Beheersinstrumentarium Zorguitgaven. Is er sprake geweest van de mogelijkheid tot
aanmelding voor deze technische werkgroep? Zo ja, op welke manier is
deze mogelijkheid kenbaar gemaakt in het veld? Zo nee, waarom niet?
Genoemde leden zien graag meer duidelijkheid hierover. Kan de Minister
haar keuzes met betrekking tot de selectie van deze leden van de
Technische werkgroep Beheersinstrumentarium Zorguitgaven toelichten?
De leden van de PvdA-fractie zien dat juist partijen in het zorgveld, zoals
zorgverleners, «de vragen van morgen, niet de vragen van gisteren» zien
aankomen door hun jarenlange ervaring in de praktijk. Op welke manier
verhoudt de werkgroep, met daarin toch voornamelijk leden uit de
technisch-ambtelijke omgeving, zich met deze partijen uit het veld zoals
zorgaanbieders, zorgverzekeraars en natuurlijk de patiënten? Is de
Minister bekend met de talloze praktijkinitiatieven uit het zorgveld die
aantoonbaar geld besparen? Worden deze initiatieven meegenomen door
deze werkgroep? Wordt vervolgens door de werkgroep meegenomen op
welke manier deze initiatieven verder kunnen worden uitgerold? Kan de
Minister een toelichting geven op de wijze waarop de werkgroep contact

2

zoekt met de samenleving om zo tot innovatieve mogelijkheden te
komen? Hiernaast zijn deze leden van mening dat juist uit het veld en
samenleving vruchtbare ideeën kunnen komen om te komen tot een
beheerste uitgavenontwikkeling. Kunnen partijen en personen van buiten
de technische werkgroep innovatieve ideeën aandragen? Zo ja, op welke
wijze ziet de Minister dit voor zich? Zo nee, waarom niet?
Vragen en opmerkingen van de SP-fractie
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van de taakopdracht
«instellen Technische werkgroep Beheersinstrumentarium Zorguitgaven».
Het valt deze leden op dat de opdrachtformulering beperkt is tot het
huidige stelsel en zij vragen of het de bedoeling van de Minister is om een
tunnelvisie voor te bereiden voor een komend kabinet. Graag een reactie.
De Ministers van VWS en van Financiën stellen in de inleiding van de
taakopdracht voor het instellen van een Technische werkgroep Beheersinstrumentarium zorguitgaven, dat verdere bezuinigingen nodig zijn in de
zorg. De leden van de SP-fractie zijn van mening dat er goed bespaard kan
worden op posten die niet bijdragen aan het primaire proces. Denk aan
bureaucratie, overhead, transactiekosten, marketing, consultancy,
vermogensopbouw enzoverder. Besparen op deze zaken kan alleen
succesvol slagen als de marktwerking tussen aanbieders verdwijnt en de
zorgverzekeraars verdwijnen. De leden van de SP-fractie vinden het dan
ook teleurstellend te lezen dat de technische werkgroep moet gaan zoeken
naar beheersinstrumenten binnen het huidige systeem. Oftewel de
technische werkgroep moet zoeken naar bezuinigingsmogelijkheden maar
daarbij mag niet naar het stelsel zelf gekeken worden. Genoemde leden
horen graag waarom hiervoor gekozen wordt. Waarom wordt de
werkgroep niet een bredere opdracht gegeven, welke reden hebben de
Ministers van VWS en van Financiën hier precies voor? Willen zij wellicht
niet weten wat de voordelen (of nadelen) van andere stelsels zijn, zijn zij
bang voor de resultaten?
Deze leden kunnen zich niet voorstellen dat werkgroep zo een politiekgekleurde opdracht meekrijgen en vragen daarom of de werkgroep de
ruimte kan en mag nemen voor de volgende zaken:
• Kan of wil de werkgroep uitzoeken wat het trendmatig verloop is van
het aantal patiënten dat in een ziekenhuis behandelt wordt en hoe zich
dat verhoudt tot de kosten die per patiënt worden gemaakt?
• Kan de werkgroep bekijken hoe mogelijk is dat de reserves van
zorgverzekeraars daadwerkelijk verminderen doordat die middelen
worden ingezet voor zorgverbetering en of premieverlaging?
• Kan de werkgroep op een rij zetten wat de beheerskosten zijn van het
huidige stelsel, bij zowel de zorgverzekeraars en de zorgaanbieders, en
hoe de beheerskosten zich hebben ontwikkeld? Zijn zij bijvoorbeeld
van zorgverzekeraars naar zorgaanbieders verschoven en in welke
mate?
• Kan de werkgroep op een rij zetten wat de opbrengst is van het
vergoeden van preventieve vormen van zorg zoals fysiotherapie,
tandzorg ter voorkoming van ziekte?
• Kan de werkgroep op een rij zetten hoeveel ouderen in de thuissituatie
te maken krijgen met medicatiefouten omdat er onvoldoende rekening
wordt gehouden met de persoonlijke context van dementerende
ouderen?
• Kan de werkgroep duiden waarom de groei van het aantal managers in
algemene ziekenhuizen met 50 procent is toegenomen sinds de
invoering van marktwerking?
Waarom wordt gesteld dat de technische werkgroep op zoek moet gaan
naar «innovatieve» mogelijkheden terwijl er tegelijkertijd een grens wordt
gesteld aan hoe innovatief de voorstellen mogen zijn? Hoe innovatief ben
je dan eigenlijk bezig, zo vragen deze leden.

3

Vervolgens hebben de leden van de SP-fractie nog de volgende aanvullende vragen:
– Wat wordt er bedoeld met de korte- en middellange termijn, aan welk
tijdbestek moeten deze leden dan precies denken? Waarom wordt er
bewust voor gekozen niet na te denken over mogelijkheden en
voorstellen voor de lange termijn?
– Is een beheersinstrument iets anders dan gewoon een bezuinigingsmaatregel? Zo ja, waarin zit dan dat verschil? Zo nee, waarom
gebruiken de Ministers dan een dergelijke verhullende term?
– Kan worden beschreven hoe het eindproduct dat de technische
werkgroep op zal leveren er precies uit zal gaan zien? Hoe ziet een
dergelijk voorstel voor een beheersinstrumentarium eruit, worden er
ook kosten en bezuinigingen per maatregel benoemd? Zal er een
heldere bronvermelding en onderbouwing per maatregel worden
genoemd? Wanneer zal de toetsing door het Centraal Planbureau
(CPB) plaatsvinden? Graag ontvangen genoemde een heldere planning
voor de technische werkgroep.
– Tenslotte, bij de projectinrichting van de technische werkgroep wordt
een indrukwekkende opsomming van afkortingen (verwijzend naar
personen) gegeven. De leden van de SP-fractie willen graag de namen
van de leden die achter de afkortingen schuilgaan ontvangen.
Vragen en opmerkingen van de CDA-fractie
De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van de taakopdracht
voor de Technische werkgroep Beheersinstrumentarium Zorguitgaven,
waartoe de ministerraad heeft besloten. Deze leden hebben nog enkele
vragen en opmerkingen over het voorstel.
De leden van de CDA-fractie vragen of deze Technische werkgroep
Beheersinstrumentarium Zorguitgaven de uitwerking is van de toezegging
die de Minister heeft gedaan tijdens de behandeling van de Begroting van
VWS 2016 (d.d. 6 november 2015), om een commissie van financiële
experts in te stellen om de begroting nader onder de loep te nemen. Zo
nee, wanneer informeert de Minister de Kamer over de samenstelling van
de commissie en de taakopdracht, zoals toegezegd door de Minister? Op
welke termijn wordt de Kamer geïnformeerd over de uitkomsten van het
onderzoek van de commissie van financiële experts?
Als deze technische werkgroep wel een uitwerking van de toezegging
tijdens de behandeling van de begroting VWS 2016 (Kamerstuk 34 300XVI), dan vragen genoemde leden waarom de volgende punten niet zijn
meegenomen in de taakopdracht:
• De knelpunten in de registratie-, declaratie- en verantwoordingseisen
zoals die door de Algemene Rekenkamer zijn vastgesteld.
• De signalen van de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants
waaruit duidelijk wordt dat er binnen de zorgsector onduidelijkheid
bestaat over de reikwijdte van elkaars rollen, positie en mandaat zowel
voor gemeenten als ggz-instellingen, oudereninstellingen, gehandicapteninstellingen en jeugdinstellingen.
• De definitieve vaststelling van het Zorgverzekeringsfonds, het
Risicovereveningsfonds en de bijbehorende accountantsverklaringen.
• De vraag wat zorgverzekeraars declareren bij het Risicovereveningsfonds en wat ze daadwerkelijk krijgen uit het Risicovereveningsfonds
en hoe deze bedragen zich verhouden tot de totale kosten van de zorg.
• De wijze waarop kan worden gegarandeerd dat het macrobeheersingsinstrumentarium zo kort mogelijk na een boekjaar wordt vastgesteld.
De leden van de CDA-fractie lezen dat de technische werkgroep nadrukkelijk wordt gevraagd om te zoeken naar innovatieve mogelijkheden voor
het beheersen van de zorguitgaven en daarbij verder te kijken dan het
traditionele instrumentarium. Deze leden vragen de Minister op welke
wijze de werkgroep innovatieve ideeën van buiten naar binnen haalt.

4

II. Reactie van de Minister

5