Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2014–2015

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2524
Vragen van het lid Koolmees (D66) aan de Minister van Financiën over diverse
berichten over bedreigingen voor crowdfunding (ingezonden 21 mei 2015).
Antwoord van Minister Dijsselbloem (Financiën) (ontvangen 11 juni 2015)
Vraag 1
Kent u het bericht «Brussel wil succes crowdfunding belasten»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2 en 3
Bent u op de hoogte van de voorstellen van de Europese Commissie? Wat is
de inhoud van deze voorstellen en in welke fase van Europese besluitvorming
bevinden deze voorstellen zich?
Deelt u de mening dat het onwenselijk is dat crowdfunding extra wordt
belast, omdat particuliere investeringen in crowdfunding reeds in box 3
belast worden?
Antwoord 2 en 3
Dergelijke voorstellen van de Europese Commissie op het gebied van
crowdfunding en btw zijn mij niet bekend en zijn mijns inziens op korte
termijn niet te verwachten. De Telegraaf verwijst in het in vraag 1 genoemde
krantenartikel naar een artikel van de Financial Times.2 Daarin wordt
gerefereerd aan voorstellen van het zogenoemde btw-comité.
Het btw-comité is in het verleden opgericht om uniforme toepassing van de
bepalingen van de btw-richtlijn te bevorderen. Omdat het een adviescommissie is en geen wetgevende bevoegdheden heeft, kan het btw-comité geen
juridisch bindende besluiten nemen. Wel kan het zogenoemde richtsnoeren
geven over toepassing van de btw-richtlijn. In het btw-comité van april
jongstleden heeft de Europese Commissie lidstaten uitgenodigd om te

1

http://www.telegraaf.nl/dft/nieuws_dft/24042377/
___Brussel_wil_succes_crowdfunding_belasten___.html
2
http://www.ft.com/cms/s/0/f514e02c-f80a-11e4–8bd5–00144feab7de.html

ah-tk-20142015-2524
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

1

reageren op een paper waarin zij haar zienswijze over crowdfunding en btw
uit de doeken doet.3 Vooralsnog is daar niet een richtsnoer uit voortgevloeid.
Overigens is crowdfunding, net als andere vormen van financiering, niet iets
dat als zodanig per definitie altijd is vrijgesteld van btw-heffing. Gezien de
verschillende mogelijke modaliteiten is het meer de vraag in welke gevallen
de heffing van btw wel en in welke gevallen niet aan de orde is. In voorkomende gevallen kunnen belanghebbenden zich wenden tot de bevoegde
belastinginspecteur teneinde meer zekerheid hierover te verkrijgen.
Vraag 4, 5, 6 en 7
Kunt u bevestigen dat De Nederlandsche Bank (DNB) de Kredietbank
Nederland heeft verboden om via crowdfunding gelden aan te trekken?4
Deelt u de mening dat dit betreurenswaardig is, omdat Kredietbank Nederland zonder winstoogmerk sociale kredieten verstrekt aan een financieel
kwetsbare doelgroep en het in een participatiesamenleving juist toegejuicht
zou moeten worden dat particulieren dit kunnen financieren?
Waarom wordt crowdfunding in dit geval door DNB beschouwd als spaargeld
van particulieren, terwijl het feitelijk een (mede) door particulieren verstrekte
annuïtaire lening betreft, die niet direct opvorderbaar is?
Waarin wijkt Kredietbank Nederland af van andere bedrijven, organisaties of
particulieren die op dezelfde wijze gefinancierd worden en waarom mag
Kredietbank Nederland zich niet via crowdfunding financieren, terwijl dat wel
wordt toegestaan aan andere organisaties? Op grond van welke regelgeving
is DNB tot het besluit gekomen om crowdfunding in dit geval te verbieden?
Antwoord 4, 5, 6 en 7
De activiteit van Kredietbank Nederland in deze casus betreft het aantrekken
van opvorderbare gelden van het publiek. Artikel 3:5, eerste lid, van de Wet
op het financieel toezicht (Wft), verbiedt eenieder in Nederland in de
uitoefening van een bedrijf van het publiek opvorderbare gelden aan te
trekken, ter beschikking te verkrijgen of ter beschikking te hebben. Onder
opvorderbare gelden wordt verstaan deposito’s of andere gelden die op enig
moment opvorderbaar zijn. Annuïtaire leningen zijn uiteraard op enig
moment opvorderbaar en kwalificeren daarmee als opvorderbare gelden.
In het tweede lid van artikel 3:5 van de Wft zijn uitzonderingen op het verbod
opgenomen, onder andere voor banken die voor de uitoefening van het
bedrijf van bank een door de Nederlandsche Bank (DNB) verleende vergunning hebben. Die vergunning waarborgt dat op een verantwoorde manier
wordt omgegaan met de van het publiek aangetrokken gelden en dat die
gelden worden terugbetaald. Deze uitzondering van de verbodsbepaling geldt
niet voor Kredietbank Nederland, omdat deze onderneming in haar hoedanigheid van gemeentelijke kredietbank – zijnde een aanbieder van krediet,
opgericht door een of meer gemeenten – niet kwalificeert als bank in de zin
van de Wft en derhalve niet onder toezicht staat van DNB.
Wanneer Kredietbank Nederland haar bedrijf inzake het aanbieden van krediet
zou combineren met het van het publiek ter beschikking verkrijgen van
opvorderbare gelden, dan zou Kredietbank Nederland kwalificeren als bank
en voor de uitoefening van haar bedrijf een door DNB te verlenen vergunning
behoeven. Nu Kredietbank Nederland niet beschikt over zo’n vergunning, is
het deze onderneming niet toegestaan om opvorderbare gelden van het
publiek aan te trekken.5
Momenteel bekijk ik samen de Autoriteit Financiële Markten en DNB de
noodzaak, wenselijkheid en eventuele voorwaarden van een vrijstelling op
3

https://circabc.europa.eu/sd/a/c9b4bb6f-3313–4c5d-8b4c-c8bbaf0c175a/836%20%20VAT%20treatment%20of%20Crowd%20funding.pdf
4
Brief van Kredietbank Nederland, via https://twitter.com/peterverhaar/status/
598125050701701120
5
Overigens zijn gemeentelijke kredietbanken op grond van artikel 40 van de Vrijstellingsregeling
Wft vrijgesteld van het Deel Gedragstoezicht van de Wft voor zover zij financiële diensten
verlenen met betrekking tot betaalrekeningen en de daaraan verbonden betaalfaciliteiten in het
kader van het beheer van cliëntgelden als onderdeel van een integraal hulpverleningstraject.
Voor zover het gemeentelijke kredietbanken op grond van deze vrijstelling is toegestaan zelf
opvorderbare gelden van cliënten onder zich te houden, valt het aantrekken van opvorderbare
gelden van personen die geen cliënt zijn bij de gemeentelijke kredietbank sowieso niet onder
deze vrijstelling.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

2

artikel 3:5 Wft ten behoeve van crowdfunding.6 Zoals eerder toegezegd, zal ik
uw Kamer in het vierde kwartaal nader informeren over onder meer dit punt.
Echter, wanneer een onderneming het bedrijf van bank uitoefent dat ook
betekent dat ook het regelgevend kader voor banken van toepassing is. Voor
het uitoefenen van het bedrijf van bank is geen ontheffing, dan wel vrijstelling mogelijk. De richtlijn kapitaalvereisten voorziet niet in deze mogelijkheid.7
Vraag 8
Zijn u voorbeelden bekend van andere bedrijven die het verboden is om zich
te financieren via crowdfunding? Welke regels zijn hierop van toepassing?
Antwoord 8
Nee, specifieke voorbeelden van ondernemingen die via crowdfunding in
essentie het bedrijf van bank uitoefenen zijn mij op dit moment niet bekend.
Dat neemt niet weg dat het verbod om in de uitoefening van een bedrijf
opvorderbare gelden aan te trekken van het publiek bij crowdfunding altijd
een rol speelt en dat het van de specifieke situatie afhangt of artikel 3:5,
eerste lid, van de Wft ook daadwerkelijk van toepassing is.

6
7

Kamerstukken II 2014/15, 31 311, nr. 148
RICHTLIJN 2013/36/EU VAN HET EuropEES parlement EN DE RAAD van 26 juni 2013 betreffende toegang tot het bedrijf van kredietinstellingen en het prudentieel toezicht op kredietinstellingen en beleggingsondernemingen, tot wijziging van Richtlijn 2002/87/EG en tot intrekking
van de Richtlijnen 2006/48/EG en 2006/49/EG

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

3