Van der Hoeven
De heer Jansen (SP): Misschien kan zij dat nog even
verduidelijken.

Motie

Mevrouw Spies (CDA): Ik heb de minister gevraagd om
alle juridische ins en outs zichtbaar te maken. Ik loop niet
vooruit op keuzes, maar het ligt voor de hand dat bij het
toedelen van kosten – daarover nemen wij wat mij
betreft later een besluit – gekeken wordt naar de
producenten van grijze stroom. Ik wil echter graag een
totale, neutrale verkenning van alle juridische ins en
outs, zodat de Kamer haar keuze kan maken. Ik veronderstel dat de keuze van de CDA-fractie in de richting zal
gaan van de producenten van grijze stroom, maar ik wil
dat op basis van een weging van alle voors en tegens
kunnen doen.

De Kamer,

De voorzitter: Nu weten de Kamerleden in ieder geval
hoe zij er onderling over denken.

constaterende dat er recent een Herenakkoord is
afgesloten tussen de minister van Financiën en de
financiële sector over een zogenaamd ″duurzaam en
gematigd beloningsbeleid″;

Minister Van der Hoeven: Ik had het ook zo begrepen
als mevrouw Spies zojuist zei. Ik denk dat dit goed is,
want bij het maken van keuzes vragen anderen altijd
waarom je die keuze hebt gemaakt. Dan moet je van
tevoren het totale pakket in kaart hebben gebracht.
Daarin voorziet de motie en dat heb ik toegezegd.
De heer Zijlstra (VVD): Ik heb een procedureel punt.
Tijdens het betreffende AO, waarbij ik voorzitter was, lag
de vraag voor of de ministeriële regeling goedkeuring
kon krijgen van de Kamer. Daarbij is procedureel
afgesproken dat de tegenstanders van de regeling hier
een motie zouden indienen om de regeling tegen te
houden. Omdat dit niet is gebeurd en omdat tijdens het
AO door een meerderheid aan zetels steun is uitgesproken aan invoering van de ministeriële regeling over
congestiemanagement, wil ik voor de Handelingen graag
opgenomen hebben dat de minister de politieke steun
heeft om dit te doen.

gehoord de beraadslaging,
constaterende dat er in de financiële sector nog altijd
bonussen worden uitgekeerd ondanks de rol die deze
sector heeft gespeeld in het ontstaan van de kredietcrisis;
constaterende dat zelfs door de Staat gesteunde
instellingen zoals ING, Fortis en ABN AMRO bonussen
uitkeren over 2008, het jaar waarin deze instellingen bij
de Staat moesten aankloppen voor hulp;

constaterende dat deze afspraken minder vergaand zijn
dan de minister van Financiën voor ogen had en
bovendien geen fundamentele wijziging behelzen van de
doorgeslagen bonuscultuur in de financiële sector;
constaterende dat de Adviescommissie Toekomst Banken
onlangs voorstellen heeft gedaan mede met betrekking
tot beloningen bij banken;
constaterende dat ook deze voorstellen geen fundamentele wijziging behelzen van de doorgeslagen bonuscultuur in de financiële sector;
verzoekt de regering, zo snel mogelijk met wettelijke
maatregelen te komen om de doorgeslagen bonuscultuur
te beteugelen,
en gaat over tot de orde van de dag.

De voorzitter: Ik denk dat het correct is dat dit ook in de
Handelingen komt.
De beraadslaging wordt gesloten.

De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door het lid
Irrgang. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan
voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 164 (31371).

De voorzitter: Over de moties zal vanavond worden
gestemd.

©

De vergadering wordt van 11.25 uur tot 12.15 uur
geschorst.

De heer Tony van Dijck (PVV): Voorzitter. Ik heb een
motie.

Aan de orde is het debat naar aanleiding van een
algemeen overleg op 14 april 2009 over voorwaarden
voor steunverlening aan financiële instellingen (in
het bijzonder het beloningsbeleid).

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,

De voorzitter: Er hebben zich vier leden gemeld voor dit
debat, die echter niet allemaal het woord zullen voeren.
Er is alleen gelegenheid om moties voor te lezen.
©

constaterende dat er bij deze instellingen nog steeds
riante salarissen en bonussen worden uitgekeerd;

De heer Irrgang (SP): Voorzitter. Ik heb voor de
plaatsvervangend minister van Financiën de volgende
motie.

Tweede Kamer

constaterende dat financiële instellingen overeind
worden gehouden met miljarden aan belastinggeld;

Steunverlening financiële instellingen

verzoekt de regering, ervoor te zorgen dat financiële
instellingen die worden ondersteund met geld van de
Nederlandse belastingbetaler geen enkele bonus meer

23 april 2009
TK 81

81-6307

verzoekt de regering, een beroep te doen op de captains
of industry en de verenigde grote werkgevers om het
voorbeeld van de financiële sector te volgen,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door de leden
Weekers, De Nerée tot Babberich en Tang. Naar mij blijkt,
wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 166 (31371).
©

De heer Weekers (VVD)
© M. Sablerolle – Gouda

mogen uitkeren, dat de lonen worden bevroren en dat
voor het maximale salaris de Balkenendenorm geldt, en
om een 100% bonusbelasting te introduceren voor het
geval er toch nog variabele beloningen worden
uitgekeerd zolang de schuld aan de Staat niet volledig is
afgelost,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door het lid
Tony van Dijck. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan
voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 165 (31371).
©
De heer Weekers (VVD): Voorzitter. Ik dien de volgende
motie in.
Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat in de financiële sector een veelbelovend ″Herenakkoord″ is gesloten waarin de sector
afspraken heeft gemaakt over gematigde beloningen aan
de top en het afzien van bonussen door de top gedurende deze bijzondere financieel-economische crisis;
overwegende dat op sociale partners een beroep is
gedaan, gedurende de economische crisis een nullijn aan
te houden als het gaat om loonontwikkeling teneinde
werkgelegenheid te sparen en de concurrentiekracht van
het Nederlandse bedrijfsleven te verbeteren;
van mening dat het in dit licht wenselijk is dat de top van
beursgenoteerde bedrijven ook aan zelfreflectie doet als
het gaat om de hoogte van zijn eigen beloning ten
opzichte van de geleverde prestaties en de balans met de
loonontwikkeling van hun werknemers, in het bijzonder
vanwege de verlangde nullijn;

Tweede Kamer

Steunverlening financiële instellingen

Staatssecretaris De Jager: Voorzitter. Ik zal allereerst de
laatste motie behandelen, van de heren Weekers, De
Nerée tot Babberich en Tang, waarin de regering wordt
verzocht om een beroep te doen op de captains of
industry en de verenigde grote werkgevers om het
voorbeeld van de financiële sector te volgen in het licht
van en tijdens de bijzondere omstandigheden van de
economische crisis. Ik zal niet precies ingaan op de
analyse, maar een beroep op de captains of industry – en
ik begrijp met name die van beursgenoteerde bedrijven –
om het matigende karakter van het herenakkoord over te
nemen, wil de regering graag doen. Ik kan hier dus kort
over zijn: de algemene lijn in deze motie is de lijn van
het regeringsbeleid. Gelet op de bijzondere omstandigheden zie ik geen bezwaar tegen een dergelijke oproep.
Natuurlijk zal de regering geen wettelijke maatregelen in
deze zin nemen, maar zo’n oproep om het met bepaalde
beloningen een tandje minder te doen, lijkt mij verstandig in het licht van dit herenakkoord en gelet op de
bijzondere omstandigheden en de grote maatschappelijke bezwaren op dit moment.
Met een aantal overwegingen in de motie van de heer
Irrgang ben ik het niet helemaal eens, bijvoorbeeld dat er
een discrepantie zou zijn tussen herenakkoord en inzet.
Inderdaad ging de inzet in de brief over het voorkomen
van beloningen, maar na gesprekken met de financiële
sector blijkt het categorieën te betreffen die voor een
belangrijk deel van het inkomen afhankelijk zijn van
provisies, en dat zijn ook variabele beloningen. Een
volstrekt verbod van variabele beloningen is onzes
inziens dus niet mogelijk. Wettelijke maatregelen in het
kader van het herenakkoord zijn dan ook echt niet
opportuun. Wij zullen ervoor zorgen, en dit staat ook in
het herenakkoord, dat de overheidscommissarissen erop
zullen toezien dat de afspraken in de geest van het
herenakkoord zullen worden nageleefd en dat er met de
variabele beloningen een zeer grote terughoudendheid
zal worden betracht. Een volstrekte keiharde, nullijn van
variabele beloningen, zonder uitzonderingen, is op dit
moment niet mogelijk vanwege allerlei onbedoelde en
op dit moment niet te voorziene effecten voor bepaalde
groepen. Dit is ook als zodanig opgenomen in de tekst
van het herenakkoord. Daarom ontraden wij deze motie.
Ongeveer hetzelfde geldt voor de motie-Tony van
Dijck. Daarin staat, zelfs nog wat concreter, aan wat voor
wettelijke maatregelen je zou kunnen denken: een
maximale salarisnorm van het Balkenendeniveau en een
bonusbelasting van 100%. Wij zijn niet voor het
toepassen van de Balkenendenorm in dit soort instellingen. Het gaat om banken die nu door bijzondere
omstandigheden in overheidshanden zijn gekomen of
steun hebben gehad. In principe gaat het dus in beide
gevallen om tijdelijke maatregelen. Het gaat niet om

23 april 2009
TK 81

81-6308

De Jager
publieke instellingen; daarop vinden wij de Balkenendenorm wél van toepassing. Banken moeten internationaal
kunnen blijven concurreren, ook als ze door bepaalde
omstandigheden al dan niet in overheidshanden zijn
terechtgekomen. Het volledig bevriezen van ieders salaris
is ook niet verstandig. Het voor 100% wegbelasten van
elke vorm van bonus lijkt mij ook niet goed. Ik heb in het
kader van de motie van de heer Irrgang aangegeven dat
wij de gevolgen daarvan niet kunnen overzien, omdat
ook sprake is van variabele beloningen die ook in tijden
waarin het wat slechter gaat wellicht toch moeten
worden uitgekeerd. Dat zijn overigens niet de beloningen
waar de motie van de heer Van Dijck op ziet, want die
heeft betrekking op variabele beloningen, waar de
meeste maatschappelijke onrust over is ontstaan. Om
alle variabele beloningen, ook beloningen waarvoor
wellicht toch een goede onderbouwing te geven zou zijn,
weg te belasten, gaat mij te ver, afgezien van het feit of
je die zaken wel geheel kun wegbelasten, want dat zou
ontneming zijn. Wij twijfelen eraan of dat internationaalrechtelijk mogelijk is. Ik ontraad die motie dus ook.
De heer Tony van Dijck (PVV): Het gaat mij vooral om
de instellingen die met veel belastinggeld overeind
worden gehouden. Als de Staat niet had ingegrepen, als
die instellingen die miljarden niet hadden gehad, dan
waren zij wellicht omgevallen en dan had niemand meer
loon gekregen, dan had niemand meer een bonus
gekregen. Als je als overheid bereid bent om miljarden te
investeren in een bank om die bank bestaansrecht te
geven, dan vind ik dat je ook mag eisen dat er wordt
gematigd op de punten die ik zojuist noemde. Dat geeft
ook extra druk op het onderstrepen van de tijdelijkheid
van de injectie, van die steunoperatie, want hoe korter
die duurt, hoe korter de top aan de Balkenendenorm is
gehouden en hoe korter de tijd is dat er geen bonussen
kunnen worden verstrekt. Die tijdelijkheid is dus
belangrijk. Ik begrijp dat de staatssecretaris al die zaken
niet in de wet kan zetten, maar hij kan die wel uitonderhandelen. De Staat heeft ING 22 mld. verstrekt. Dan
kun je als overheid stellen dat dit onder een aantal
condities gebeurt. De staatssecretaris doet dat echter
niet, maar daarom is er zoveel maatschappelijke onrust
ontstaan en daarom zitten wij nu met deze motie.
De voorzitter: Dat was geen aanvullende vraag, maar
een herhaling van het debat. Dat zouden wij niet doen.
Staatssecretaris De Jager: Even voor de duidelijkheid,
ook richting de heer Irrgang. Ik ben het er volstrekt mee
eens dat instellingen die zijn gesteund een andere positie
innemen in dit debat dan bijvoorbeeld het algemene
bedrijfsleven of niet gesteunde instellingen. Ik ben het er
ook mee eens dat er sprake moet zijn van matiging bij de
gesteunde instellingen. Daar heeft het kabinet ook op
ingezet. Dat staat ook duidelijk in het herenakkoord. Er
wordt daarin zelfs gesproken over het betrachten van
uiterste terughoudendheid op dat punt. Dit kabinet gaat
daar ook op toezien, evenals de commissarissen die
namens de overheid deelnemen aan de beraadslagingen
in de gesteunde instellingen over het algemene
beloningsbeleid. Dat is ook de uitkomst van het
herenakkoord. Om daarbovenop nog wettelijke maatregelen te nemen over het nooit uitkeren van bonussen, in
welk geval dan ook, zonder dat je precies weet wat de
gevolgen daarvan zijn, dat gaat ons te ver. Dat is de

Tweede Kamer

Dwang en drang

reden waarom ik de motie van de heer Van Dijck en die
van de heer Irrgang moet ontraden. Ik wijs er ook nog
eens op wat het kabinet al heeft gedaan. Wij hebben al
heel veel gedaan. Veel zaken hebben hun beslag
gekregen in het herenakkoord. Ook in de brief van
23 maart is aangegeven dat, als een en ander niet tot een
wenselijke uitkomst leidt, als het herenakkoord niet
wordt nageleefd, het kabinet dan opnieuw zal bezien
welke maatregelen worden genomen. Wij houden ons
daaraan. Wij hebben vooralsnog geen signalen dat het
herenakkoord niet wordt nageleefd. De inkt van dat
akkoord is overigens nog niet eens droog. Wij gaan
ervan uit dat dit wordt nageleefd. Dat is ook het beste.
Wij gaan daarop toezien. Als het akkoord niet wordt
nageleefd, dan zal het kabinet bezien of er andere
maatregelen mogelijk zijn.
De beraadslaging wordt gesloten.
De voorzitter: Ik dank de staatssecretaris. Het oordeel
over de moties is volstrekt helder. De moties komen op
de stemminglijst van vanavond te staan.
Aan de orde is het debat naar aanleiding van een
algemeen overleg op 8 april 2009 over dwang en
drang.
©
Mevrouw Van Miltenburg (VVD): Voorzitter. Ik dien de
volgende motie in.
Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat de Inspectie voor de Gezondheidszorg
(IGZ) namens de minister van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport toezicht houdt op het goed toepassen van
dwang- en drangmaatregelen;
overwegende dat er geen goed inzicht is in aard,
omvang en duur van de toepassing van dwang- en
drangmaatregelen;
van mening dat signalen over misstanden in de ggz door
de inspectie niet altijd serieus zijn genomen;
tevens van mening dat de samenleving erop moet
kunnen vertrouwen dat de inspectie haar toezichthoudende rol namens de minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport adequaat vervult en dat hierover
momenteel twijfel bestaat;
van mening dat die twijfel zo snel mogelijk moet worden
weggenomen en het vertrouwen in het toezicht op
dwang- en drangmaatregelen moet worden hersteld;
verzoekt de regering:
- sectorbreed te onderzoeken hoe het staat met de
omstandigheden waaronder separatie in de ggz wordt
toegepast;

23 april 2009
TK 81

81-6309