De Minister voor Rechtsbescherming

Directie Wetgeving en
Juridische Zaken
Sector Privaatrecht
Turfmarkt 147
2511 DP Den Haag
Postbus 20301
2500 EH Den Haag
www.rijksoverheid.nl/jenv

Datum
15 juni 2022

NnavV en NvW wetsvoorstel gecombineerde
geslachtsnaam
……………………………………………………………………………………………………………………………………..

Ons kenmerk
4062157

1.
Aanleiding
Op 29 januari 2019 nam de TK de motie Groothuizen en Bergkamp (D66) aan. In
deze motie wordt de regering verzocht met een wetsvoorstel te komen om een
dubbele achternaam mogelijk te maken. Met het wetsvoorstel introductie
gecombineerde geslachtsnaam (35 990)wordt hieraan tegemoet gekomen. Op 31
januari 2022 heeft de VKC J&V verslag uitgebracht over het wetsvoorstel. Naar
aanleiding van het verslag wordt een nota van wijziging voorgesteld die het
mogelijk maakt om ook voor al geboren kinderen alsnog een dubbele achternaam
aan te vragen (overgangsregeling).
2.
Geadviseerd besluit
Instemmen met verzending van de nota naar aanleiding van het verslag (nnavv,
bijlage I) en nota van wijziging (nvw, bijlage II) bij het Wetsvoorstel
gecombineerde geslachtsnaam aan de TK.
3.
Kernpunten
In het verslag van de TK (bijlage III) zijn de belangrijkste vragen gericht op de
keuze om geen overgangsregeling op te nemen in het wetsvoorstel. Hierdoor kan
enkel voor een dubbele achternaam worden gekozen als het eerste kind in een
relatie wordt geboren na inwerkingtreding van de wet. Dit is voor veel mensen
een teleurstelling, blijkt ook uit de vele burgerbrieven die zowel het ministerie als
de TK hierover heeft ontvangen. Voor een overgangsregeling was en is geen
dekking. (Kosten overgangsregeling: K€ 300 voor aanpassing
burgerzakenapplicaties en M€ 6,1 als minimumschatting als de overgangsregeling
wordt beperkt tot gevallen waarin het oudste kind jonger dan 4 jaar moet zijn tot
M€ 40,9 als maximumschatting als oudste kind jonger dan 18 jaar moet zijn).
In reactie op het verslag wordt alsnog voorzien in een overgangsregeling (bij
nvw), waarbij de kosten worden gedragen door de betrokken ouders. Indien het
eerste kind binnen een relatie is geboren op of na 29 januari 2019 (moment
indiening TK motie Groothuizen en Bergkamp) kan aan de balie van de gemeente
alsnog worden gekozen voor een dubbele geslachtsnaam naar de algemene regels
van het wetsvoorstel, voor ca. €50,- bij 1 kind en ca. €37,50 voor ieder volgend
kind. De kosten voor het aanpassen van de burgerzakenapplicaties van K€300
worden opgevangen binnen de begroting van JenV.
In het verslag wordt ook gevraagd om het oppakken van een aantal andere
onderdelen van het naamrecht. Met name de vangnetnorm, de procedure voor

Pagina 1 van 3

naamswijziging en de procedure voor naamskeuze. De vragen hebben op deze
onderdelen niet geleid tot aanpassing van het voorstel, hierop wordt in par. 4.1
van deze nota nader ingegaan.
4.

Toelichting*

4.1 Wetsvoorstel, verslag en reactie

Directie Wetgeving en
Juridische Zaken
Sector Privaatrecht
Datum
15 juni 2022
Ons kenmerk
4062157

Wetsvoorstel Introductie gecombineerde geslachtsnaam
Het huidige naamrecht laat ouders bij het eerste kind kiezen tussen de
achternaam van de ene of de andere ouder. Die naam geldt vervolgens voor alle
volgende kinderen uit die relatie.
Afhankelijk van de situatie is het uitgangspunt (op basis van de ‘vangnetnorm’)
dat het kind de naam van de moeder krijgt (buiten huwelijk geboren kinderen) of
van de vader (binnen huwelijk geboren kinderen). Een kleine meerderheid van de
eerste kinderen wordt buiten huwelijk geboren. In de praktijk krijgt het
merendeel van de kinderen de naam van de vader.
Het wetsvoorstel vult dit stelsel aan met extra keuzemogelijkheden:
• ouders kunnen voortaan ook kiezen voor een dubbele achternaam die is
samengesteld uit de namen van beide ouders;
• in een volgorde naar keuze, met een maximum van twee namen;
• bestaande dubbele of meervoudige achternamen worden hetzelfde behandeld
als enkelvoudige geslachtsnamen omdat deze in de loop van de geschiedenis
een eenheid zijn geworden;
• bij adoptie wordt het ook mogelijk om (voor dat kind) de oorspronkelijk naam
te behouden, evt. in combinatie met de geslachtsnaam van één van de ouders;
• een kind dat naast de Nederlandse ook een andere nationaliteit heeft, kan ook
de naam krijgen die het alleen volgens het recht van die andere nationaliteit
zou kunnen krijgen;
• de ouders van een kind dat meerdere nationaliteiten heeft, niet zijnde de
Nederlandse, kunnen kiezen welk recht van nationaliteit op de naam van
toepassing is.
Het wetsvoorstel introduceert op verzoek van de BES-eilanden de naamskeuze
ook in het daar geldende Burgerlijk Wetboek BES.
Nota naar aanleiding van het Verslag
In het verslag zijn vragen gesteld door VVD, D66, CDA, ChristenUnie, PvdA, SP,
Volt, Bij1 en SGP.
De belangrijkste in het verslag gestelde vragen (met reactie in de nnavv) zijn:

Waarom geen overgangsregeling? (VVD, D66, CDA, PvdA en SP)
Er is alsnog voorzien in een overgangsregeling voor een beperkte groep, enkel
voor jonge kinderen, omdat daarbij de achternaam doorgaans nog geen
belangrijk onderdeel van de identiteit uitmaakt. Oudere kinderen kunnen later
alsnog zelf kiezen voor een naamswijziging

Waarom wordt vangnetnorm niet gewijzigd? (D66, PvdA, Volt, Bij1)
Het huidige stelsel betekent dat ca. de helft van alle kinderen automatisch bij
de naam van de moeder en de andere helft bij de naam van de vader
uitkomt. Dat ouders toch kiezen voor de naam van de vader is een keuze van
ouders. Een andere vangnetnorm is ook mogelijk, maar uitgaande van de
voorkeur van de meeste ouders, zou dat al snel tot meer administratieve
lasten voor ouders leiden (omdat zij aan de balie een naamskeuze moeten
Pagina 2 van 3





doen) en tot meer uitvoeringskosten voor gemeenten (omdat zij die
naamskeuze moeten verwerken). Toegezegd wordt om de vangnetnorm te
betrekken bij de evaluatie van de regeling: als een groter aandeel een andere
keuze maakt, kan aanpassing van de vangnetnorm in beeld komen.
Is een gecombineerde geslachtsnaam wel wenselijk? (ChristenUnie, SGP)
Gewezen wordt op de keuzevrijheid van ouders, niemand wordt gedwongen
tot een dubbele achternaam. Het voorstel heeft geen negatief effect op de
identificatiefunctie van de naam. Daarbij wordt tevens gewezen op de
oplossing die het voorstel biedt voor bestaande problemen voor mensen met
meerdere nationaliteiten.
Vereenvoudig de procedure voor naamswijziging/-keuze (VVD, CDA, SP)
Verwezen wordt naar de evaluatie van de Wet elektronische dienstverlening
burgerlijke stand en de doorlichting van het Besluit geslachtsnaamwijziging,
waarbij de vereenvoudiging van de procedures aan de orde zullen kunnen
komen.

Directie Wetgeving en
Juridische Zaken
Sector Privaatrecht
Datum
15 juni 2022
Ons kenmerk
4062157

4.2 Politieke context
Op basis van het verslag lijkt een meerderheid binnen de TK positief over het
wetsvoorstel. ChristenUnie en SGP zijn kritisch, het CDA keurt het voorstel af.
4.3 Financiële overwegingen
Aan de introductie van de overgangsregeling zijn eenmalige kosten verbonden,
die begroot worden op €300.000 euro. Deze kosten worden gedekt uit de
begroting van DGSenB/DJFC. Het voorstel is tevens afgestemd met DFEZ.
4.4 Krachtenveld
Het departement heeft honderden brieven ontvangen van ouders die wachten op
dit wetsvoorstel en een overgangsregeling.
4.6 Uitvoering & implementatie
De nota van wijziging is uitgebreid afgestemd met de Nederlandse vereniging
voor burgerzaken (Nvvb) en de VNG. Op het moment van in de lijn brengen van
de NvW ligt het voorstel nog bij de ‘BZK interbestuurlijke verhoudingen’ toets.
Eventuele beperkte wijzigingen die daaruit voortkomen zullen nog ambtelijk
worden verwerkt.
De afstemming met de Nvvb en VNG heeft geleid tot de huidige opzet van de
regeling. De overgangsregeling zal worden betrokken in de geplande voorlichting
rond de introductie van het wetsvoorstel. Afstemming met de BES vindt nog
plaats.
4.8 Communicatie
DCOM is geïnformeerd. Gelet op de publieke aandacht voor het onderwerp lijkt
een persbericht mbt de overgangsregeling wenselijk.
5.

Informatie die zich niet leent voor openbaarmaking

Alle informatie in deze nota leent zich voor openbaarmaking.

Pagina 3 van 3