Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

29 689

Herziening Zorgstelsel

Nr. 505

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID,
WELZIJN EN SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 31 maart 2014
Naar aanleiding van het bericht van 16 december 2013 in diverse
regionale kranten dat de succesvolle opvoedpoli’s in zwaar weer zitten
heeft u mij gevraagd om een brief. In deze brief vraagt u uitleg over wat er
speelt bij de Opvoedpoli en wilt u een reactie op uw vraag over het
contracteren van innovatieve zorg door zorgverzekeraars.
Laat ik voorop stellen dat voor vernieuwende en innovatieve (vormen van)
zorg ruimte moet zijn in ons zorgsysteem. Zeker daar waar innovatieve
zorg(vormen) de kwaliteit en doelmatigheid bevorderen is het wenselijk
dat deze (vormen van) zorg de weg naar de cliënt en verzekeraar weten te
vinden. Innovatieve zorg kan daarbij zowel door bestaande aanbieders, als
door nieuwe aanbieders geleverd worden. Gelukkig is die ruimte er, en
voor zover het nieuwe aanbieders van geestelijke gezondheidszorg (ggz)
betreft, wordt die ruimte ook genomen: uit de Marktscan GGZ van de
Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) en uit cijfers van Vektis1 blijkt dat het
aantal nieuwe aanbieders sinds 2008 gestaag toeneemt, evenals het
aandeel van deze aanbieders binnen de totale uitgaven aan curatieve
geestelijke gezondheidszorg.
Het beleid van afgelopen jaren was er ook mede op gericht een gelijk
speelveld te creëren tussen de diverse aanbieders en de prikkels voor
verzekeraars voor een doelmatige zorginkoop te versterken, om zo ruimte
te creëren voor innovatief aanbod. Wat betreft de creatie van een gelijk
speelveld is de meest in het oog springende ontwikkeling dat per 2013 in
de geneeskundige ggz sectorbreed dbc-bekostiging (diagnosebehandelingcombinaties) is ingevoerd (via een overgangsmodel dat per 2014
afloopt). Tot 2013 werden de meeste ggz-instellingen bekostigd op basis
van budgetten (gebaseerd op oude AWBZ-parameters) terwijl nieuwe
aanbieders (per 2008) al op basis van diagnosebehandelingcombinaties
1

kst-29689-505
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

http://www.vektis.nl/index.php/nieuws/cijfers-en-feiten/363-verschuiving-binnen-de-ggz-vangebudgetteerde-aanbieders-naar-niet-gebudgetteerde-aanbieders

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 29 689, nr. 505

1

(dbc’s) werden gefinancierd. Dat betekende ook dat de meeste
ggz-instellingen in het contracteerproces te maken hadden met één
(regionaal dominante) representerende verzekeraar, terwijl nieuwe
aanbieders zaken deden met individuele verzekeraars.
Met ingang van 2013 zijn de verschillen in de bekostiging komen te
vervallen en met ingang van 2014 ook de verschillen in de organisatie van
de zorginkoop.
In de bestuurlijke akkoorden geestelijke gezondheidszorg is afgesproken
dat de maximale beschikbare macrogroei voor 2014 1,5% bedraagt. Dit
betekent dus dat er ten opzichte van 2013 1,5% meer ruimte is in het
macrobudget voor curatieve GGZ. Van bezuinigingen is dus geen sprake.
Dat wil echter niet zeggen dat iedere aanbieder recht heeft op 1,5% groei.
Alle partijen – ook de koepels van aanbieders en verzekeraars – hebben
toegezegd zich tot het uiterste te zullen inspannen voor het realiseren van
de doelstelling van een landelijk lagere macrogroei. Het gezamenlijk
streven van partijen om deze doelstelling te realiseren heeft tot stevige
onderhandelingen op lokaal niveau geleid. Dit blijkt ook uit het recente
onderzoek naar contractering in de ggz2 waaruit naar voren is gekomen
dat nieuwe aanbieders inderdaad moeilijker een contract krijgen dan
«gevestigde instellingen». Dat is niet per definitie ongewenst of gewenst:
het is immers niet alleen de bedoeling dat verzekeraars zorgaanbieders
met interessant innovatief aanbod contracteren, maar ook dat verzekeraars zich kritisch opstellen. Dat past bij de rol van de zorgverzekeraar in
het stelsel.
Het is aan zorgverzekeraars hoe, waar en in welke mate zij zorg inkopen
en welke keuzes zij daar bij maken. Leidend daarbij zijn de zorgplicht die
zij hebben jegens verzekerden en de kwaliteit en doelmatigheid van
geleverde zorg. Dit kan betekenen dat zorgverzekeraars mogelijk initieel
afwachtend zullen zijn bij nieuwe vormen van zorg of nieuwe aanbieders.
Nieuwe aanbieders moeten zich bewijzen, zowel richting (potentiële)
cliënten als richting de zorgverzekeraars.
Vanzelfsprekend moeten die aanbieders wel een eerlijke kans krijgen en is
het wenselijk dat (nieuwe) aanbieders die doelmatiger zijn en/of betere
zorg leveren dan andere aanbieders voet aan de grond krijgen. Zoals al
aangegeven is het beleid dat de afgelopen jaren is ingezet, er mede op
gericht om een gelijk speelveld te creëren tussen de diverse aanbieders.
Het (verder) ontwikkelen van een gelijk speelveld is ook een belangrijk
onderdeel van de bestuurlijke akkoorden. In het reguliere overleg dat
gevoerd wordt over de uitwerking daarvan zullen alle partijen evalueren
hoe het in- en verkoopproces over 2014 is verlopen en welke lessen
daaruit getrokken kunnen worden voor 2015. Op het thema gelijk
speelveld houdt de Minister extra vinger aan de pols.
Wat betreft de Opvoedpoli kan ik u als volgt berichten. Volgens de
krantenberichten zou 2014 een lastig jaar worden voor de Opvoedpoli
omdat de vergoedingen door verzekeraars worden beperkt en omdat de
Jeugdwet nog niet van kracht is. Daarnaast zouden enkele verzekeraars
weigeren declaraties uit te betalen alvorens inzage wordt verschaft in
enkele dossiers.
Voor de Opvoedpoli geldt dat deze zorgaanbieder de laatste jaren flink is
gegroeid. Volgens de krantenberichten zou de groei met ingang van dit
jaar gestuit zijn. Zoals ik al schreef is het geen vanzelfsprekendheid dat
een nieuwe zorgaanbieder altijd zal kunnen blijven groeien, zeker niet in
een periode waarin het streven is de kosten van de zorg te beheersen.
2

Kamerstuk 25 424, nr. 239

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 29 689, nr. 505

2

Eerder heb ik de Tweede Kamer geïnformeerd3 dat zorgaanbieders die de
vraag van het kind centraal stellen soms niet passen binnen de kaders van
één specifiek stelsel. De versnippering van deze zorg over verschillende
stelsels betekent dat aanbieders die zorg leveren die niet binnen de kaders
van één van de stelsels valt, alle zeilen bij moeten zetten om de zorg
gefinancierd te krijgen. Ik ben daarom verheugd met de komst van de
Jeugdwet per 1 januari 2015. Een integrale aanpak van de hulpvraag van
kind en gezin, zoals de Opvoedpoli die biedt, wordt dan makkelijker. Een
van de doelen van de nieuwe Jeugdwet is immers om versnippering
tegen te gaan, en om de vraag van het kind centraal te stellen. Doordat
ook de jeugd-ggz in de nieuwe Jeugdwet wordt ondergebracht verwacht
ik dat het eenvoudiger wordt om integrale zorg te bieden.
Dit neemt niet weg dat de Opvoedpoli en andere zorgaanbieders zich aan
de regels moeten houden die gelden binnen het huidige stelsel. De NZa
ziet daarop toe. Ik heb u in mijn brief inzake de Tweede Voortgangsrapportage fraudebestrijding in de zorg geïnformeerd over het toezichtonderzoek binnen de tweedelijns curatieve geestelijke gezondheidszorg4. Ik
wil u er op attenderen dat de NZa in het bij de voortgangsrapportage
gevoegde Rapport toezichtonderzoek cGGZ, vervolg Europsyche, ook
aandacht besteed aan de last onder dwangsom aan de Opvoedpoli om
medewerking te verlenen aan de controles van de administratie door
zorgverzekeraar DSW.
Een deel van de problemen die in het nieuwsbericht worden genoemd
heeft te maken met het feit dat Opvoedpoli lange tijd niet wilde
meewerken aan de controle door zorgverzekeraar DSW. DSW had
indicaties die naar het oordeel van de NZa een detailcontrole proportioneel maakt. Inmiddels heeft de Opvoedpoli voldaan aan de door de NZa
opgelegde last onder dwangsom5 en zodoende de informatie geleverd
waar zorgverzekeraar DSW om vroeg. Het leveren van de gevraagde
informatie stelt DSW nu in staat haar controle uit te kunnen voeren. De
NZa blijft het onderzoek van DSW volgen.
Ik hoop u hiermee voldoende geïnformeerd te hebben.
De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
M.J. van Rijn

3

Kamerstuk 29 689, nr. 454
Kamerstuk 28 828, nr. 54
5
http://www.nza.nl/publicaties/nieuws/Amsterdamse-Opvoedpoli-leeft-last-onder-dwangsom-na/
4

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 29 689, nr. 505

3