Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2016–2017

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

100
Vragen van de leden Visser (VVD) en Hoogland (PvdA) aan de Minister van
Veiligheid en Justitie en de Minister van Infrastructuur en Milieu over het
beginnersrijbewijs (ingezonden 26 juli 2016).
Antwoord van Minister Van der Steur (Veiligheid en Justitie) (ontvangen
4 oktober 2016)Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2015–2016,
nr. 3380
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van de berichtgeving op BNR van 25 juli 2016 inzake
handhaving en de gevolgen voor het beginnersrijbewijs?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Herkent u de stelling dat door onvoldoende handhaving het beginnersrijbewijs niet effectief is? Zo ja, welke maatregelen heeft u of gaat u ondernemen?
Zo nee, waarom niet?
Antwoord 2
Ik verwijs u voor deze beantwoording van deze vraag naar de aanbiedingsbrief bij de beantwoording van deze Kamervragen (Kamerstuk 29 398,
nr. 530).
Vraag 3
Hoeveel rijbewijzen zijn er sinds 2002 geschorst op grond van het beginnersrijbewijs? Kunt u hierbij een overzicht per jaartal sinds 2002 geven? Kunt u
hierbij ook een overzicht geven van de geconstateerde strafbare feiten?
Hoeveel rijbewijzen zijn er daadwerkelijk na de schorsing ongeldig verklaard?

1

ah-tk-20162017-100
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

http://www.bnr.nl/nieuws/mobiliteit/10308438/vvd-pvda-d66-opheldering-over-puntenrijbewijs

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

1

Antwoord 3
Bij brief van 11 mei 20092 is aan uw Kamer gemeld dat de registratie in de
periode tussen 2002 en 2009 gebrekkig was en dat deze gegevens dus niet
meer voorhanden zijn. In 2010 zijn verbetermaatregelen doorgevoerd. Ik geef
u daarom de cijfers vanaf 2011.
Vanaf 2011 zijn door het CBR op basis van de beoordelingscriteria in de
regelgeving 13 rijbewijzen tijdelijk geschorst in afwachting van het rijvaardigheidsonderzoek: in respectievelijk 2011, 2012 en 2013 één keer, in 2014 zeven
keer, in 2015 één keer en tot nu toe in 2016 twee keer.
Van alle overtredingen die onder het puntensysteem voor beginnende
bestuurders vallen wordt 63% veroorzaakt door (veel) te hard rijden. De
overige 37% heeft betrekking op bumper kleven, overtreding van artikel 5 of 6
van de Wegenverkeerswet 1994 (gevaarlijk gedrag en veroorzaken verkeersongeval met letsel of dood tot gevolg) en overige verkeersovertredingen
waarbij schade en/of letsel is toegebracht.
Het CBR heeft in 20 gevallen besloten tot een onderzoek naar de rijvaardigheid. Dat heeft in 3 gevallen geleid tot een ongeldigheidverklaring van het
rijbewijs. In 4 gevallen loopt het onderzoek nog.
Vraag 4
Op welke wijze wordt de verkeershandhaving van het beginnersrijbewijs
vormgegeven? In hoeverre zijn de staandehoudingen door de politie hier een
onderdeel van? In hoeverre maken de aanbevelingen van de Stichting
Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV) inzake het beginnersrijbewijs hier onderdeel van, zoals gerichte handhavingscommunicatie? Zijn
er gevallen bekend waarbij wel handhavend is opgetreden maar geen
melding is gedaan aan het CBR conform de systematiek van het puntenrijbewijs?
Antwoord 4
Om een punt toe te kennen is het noodzakelijk dat de bestuurder is staandegehouden. De politie streeft naar een zo effectief mogelijke inzet van de
beschikbare capaciteit, onder meer door informatie gestuurd te werken op
onveilige wegvakken. Dit houdt in dat de politie in afstemming met het
(lokaal) gezag handhaaft op die plaatsen en tijdstippen waar het effect van
het optreden optimaal is. Controle specifiek gericht op beginnende bestuurders is buitengewoon gecompliceerd. Bestuurders van een voertuig zijn van
buiten de auto als bestuurder immers niet of nauwelijks herkenbaar als
beginnend bestuurder. Naast handhaving is ook voorlichting van belang
zodat jongeren bekend zijn met de beginnersregeling. Tijdens de rijopleiding
is hier in het theoriegedeelte aandacht voor. Onder andere wordt daarbij de
lagere alcohollimiet bij artikel 8 van de Wegenverkeerswet behandeld. Ook
het CBR benoemt op de website het beginnersrijbewijs en beschrijft onder
andere wanneer iemand een beginnend bestuurder is en wanneer deze in
aanmerking komt voor een onderzoek naar de rijvaardigheid.
Zoals aangegeven in de aanbiedingsbrief bij de antwoorden op deze vragen
kan het voorkomen dat een beginnende bestuurder met 3 punten (in het
regime dat geldt vanaf 1 oktober 2014 met 2 punten) niet tijdig wordt gemeld
aan het CBR of reeds een andere bestuursrechtelijke maatregel heeft
gekregen voor hetzelfde feit. Deze melding dient binnen 6 maanden na datum
van de onherroepelijkheid van de laatste zaak te geschieden. Na die datum
kan het CBR een melding niet meer in behandeling nemen. Het kan ook
voorkomen dat er handhavend wordt opgetreden, maar dat de politie
verzuimt aan te geven dat het om een beginnend bestuurder gaat. Op die
wijze kan een punt worden gemist. Tot slot kan het voorkomen dat er
handhavend is opgetreden, maar dat de strafzaak niet tot een strafrechtelijke
veroordeling leidt. Er zijn gevallen bekend waarbij wel handhavend is
opgetreden maar geen melding is gedaan aan het CBR. Zoals aangegeven in
de aanbiedingsbrief is er een verbetertraject met betrekking tot de beginnersregeling en zal de regeling geëvalueerd worden.

2

Kamerstuk 29 398, nr. 154

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

2

Vraag 5
Maakt u zich zorgen over het feit dat het aantal staandehoudingen in 2015
fors, maar ook in jaren voorafgaande aan 2015, zijn gedaald? Welke invloed
heeft dit volgens u op de verkeersveiligheid? Wat zijn de oorzaken van deze
daling, naast de politieacties in 2015?
Antwoord 5
De mate waarin het aantal staandehoudingen bijdraagt aan de verkeersveiligheid is heel moeilijk te bepalen. Er zijn meerdere factoren die een rol spelen
bij verkeersveiligheid. Naast handhaving zijn bijvoorbeeld ook de weginrichting, voertuigtechnologie, voorlichting en educatie van belang.
Een belangrijke reden voor de daling in 2015 van het aantal staandehoudingen zijn de CAO-acties van de politie in 2015. Naar verwachting duurt het
enige tijd voordat de effecten van de acties zijn verdwenen.
Een andere reden voor de verminderde inzet op verkeershandhaving is dat de
basisteams van de politie andere prioriteiten hebben gekregen. Zo is er in
2015 veel politie-inzet naar terrorismebestrijding en de verhoogde asielinstroom gegaan, waardoor minder capaciteit voor verkeershandhaving
beschikbaar was. De inzet van de capaciteit van de basisteams wordt niet
door mij maar door de lokale driehoek bepaald.
Voor 2015 en de jaren daaraan voorafgaande geldt ook dat er vacatures bij de
teams Verkeer van de politie waren die door de reorganisatie niet konden
worden ingevuld. Deze vacatures zullen nu, met inachtneming van de
afspraken die in het kader van de personele reorganisatie met de vakbonden
zijn gemaakt, geleidelijk aan weer worden ingevuld. Politie en OM hebben
voor de teams Verkeer van de eenheden samen een Leidraad Handhavingsplan 2016–2018 opgesteld. De Leidraad is een belangrijk richtsnoer voor de
politie om de verkeershandhaving vorm te geven. Voor de periode 2016 –
2018 zijn alcohol, snelheid, rood licht, afleiding en verkeersveelplegers als
prioriteiten voor verkeershandhaving vastgesteld. Ik vind het belangrijk dat de
politie hier op handhaaft.
Vraag 6
Welke afspraken heeft u met de politie gemaakt over het aantal staandehoudingen de komende jaren? Wat gaat u samen met de politie en andere
betrokkenen doen om de gepercipieerde pakkans te verhogen?
Antwoord 6
Er worden geen afspraken met de politie gemaakt over het aantal staandehoudingen. De bonnenquota zijn eind 2010 afgeschaft. De inzet van de teams
Verkeer wordt bepaald aan de hand van het handhavingsplan dat wordt
opgesteld. In de handhavingsplannen van de teams Verkeer staat onder meer
opgenomen op welke wijze de teams Verkeer uitvoering geven aan de in de
Leidraad Handhavingsplan Verkeer 2016–2018 vastgestelde prioriteiten. De
inzet van de basisteams wordt onder meer bepaald door de afspraken in de
lokale driehoek.
De pakkans wordt onder meer bepaald door de verschillende handhavingsmiddelen die de politie inzet. Staandehoudingen zijn van belang, alsmede de
elektronische handhavingsmiddelen zoals flitspalen, trajectcontroles, mobiele
radarsets, etc. De politie streeft ernaar de feitelijke pakkans zo hoog mogelijk
te laten zijn. De politie doet dit onder meer door informatie gestuurd te
werken op onveilige wegvakken. De politie wil door zichtbare staandehoudingen en het voeren van voorlichting en mediabeleid ook actief bijdragen aan
preventie en het beïnvloeden van gedrag van weggebruikers. Op deze manier
wordt de gepercipieerde pakkans met de hiertoe beschikbare middelen en
capaciteit zo hoog mogelijk gehouden.
Vraag 7
Wat zijn de resultaten van de nieuwe beleidsmatige prioriteiten voor de
verkeershandhaving door het Openbaar Ministerie voor 2016–2018, zoals
afleiding in het verkeer, alcohol en verkeersveelplegers, in de eerste helft van
2016? Kunt u hierbij ook ingaan op de resultaten van de per 1 januari
ingevoerde hufteraanpak in het verkeer?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

3

Antwoord 7
De prioriteiten voor de verkeershandhaving door de teams Verkeer voor
2016–2018 zijn pas onlangs vastgesteld en zijn opgenomen in de Leidraad
Handhavingsplan Verkeer 2016–2018. De Leidraad is een handreiking waarin
aangegeven wordt welke onderdelen belangrijk zijn en waarover afspraken
gemaakt moeten worden tussen politie en OM. De hufteraanpak, te weten de
aanpak van verkeersveelplegers, is een onderdeel van deze beleidsprioriteiten. De recidiveregeling kent een recidivetermijn van twee jaar. Pas na twee
jaar kan derhalve iets gezegd worden over het (gemiddeld) aantal verkeersveelplegers en de aard/samenstelling van de onderliggende feiten. Het OM
verwacht begin 2017 een eerste beeld te kunnen geven.
Vraag 8
Welke afspraken zijn er gemaakt over de pakkans en het aantal staandehoudingen inzake de nieuwe verkeersprioriteiten? Kunt u hierbij ook de uitspraken van de politie betrekken van medio dit jaar dat de geloofwaardigheid van
de verkeershandhaving onder druk staat door de daling van het aantal
staandehoudingen?
Antwoord 8
Ik ben hierop in de antwoorden op de vragen 5 en 6 uitgebreid ingegaan. Er
zijn geen landelijke afspraken gemaakt met de politie over de pakkans en het
aantal staandehoudingen. De inzet van de politie wordt lokaal bepaald en is
afhankelijk van de lokale problematiek en de beschikbare capaciteit.
Vraag 9
Klopt het dat het budget voor de teams Verkeer van het Openbaar Ministerie
over zijn gegaan naar de politie met daarbij de randvoorwaarde dat de politie
659 fte beschikbaar blijft stellen voor verkeershandhaving? In hoeverre wordt
er nu invulling gegeven aan deze randvoorwaarde?
Antwoord 9
Het klopt dat het budget voor de Verkeershandhavingsteams is overgegaan
naar de politie. De randvoorwaarde daarbij was dat er 659 fte beschikbaar
blijft voor de verkeershandhaving. Zoals eerder aangegeven zijn er vacatures
bij de teams Verkeer, waardoor de 659fte nu niet volledig is opgevuld. Echter
nu fase 1 van de personele reorganisatie per 1 juli jl. is afgerond, kunnen de
vacatures (met inachtneming van de afspraken die in het kader van de
personele reorganisatie met de vakbonden zijn gemaakt) weer worden
opgevuld.
Vraag 10
Kunt u nogmaals uiteenzetten waarom strafbare feiten die te maken hebben
met alcohol en drugs in het verkeer niet zijn opgenomen in de punten die
meetellen voor het beginnersrijbewijs, naast de sinds 2011 bestaande
recidiveregeling voor alcohol? Zijn de strafbare feiten voor het beginnersrijbewijs eerder geëvalueerd?
Antwoord 10
Bij de invoering van de beginnersregeling, die onderdeel uitmaakt van de
bestuursrechtelijke vorderingsprocedure, is onderscheid gemaakt tussen
beginnende bestuurders die herhaaldelijk ernstige verkeersfouten maken en
bestuurders die rijden onder invloed van alcohol. Hiermee zijn de maatregelen voor de beginnende bestuurders voor niet-alcoholgerelateerde feiten en
de maatregelen voor het rijden onder invloed van alcohol van elkaar
gescheiden. De reden hiervoor is dat personen die rijden onder invloed van
alcohol een andere aanpak behoeven (het traject van de lichamelijke en
geestelijke geschiktheid) dan personen die niet alcohol gerelateerde ernstige
verkeersovertredingen begaan (rijvaardigheidstraject). Overigens wordt ook
bij de aanpak van het rijden onder invloed rekening gehouden met beginnende bestuurders. Voor beginnende bestuurders is immers een lager
promillage alcohol in het bloed toegestaan. Naast de bestuursrechtelijke
maatregelen staat tegen de overtredingen die onder het beginnersrijbewijs
(bijv overtreding van art 5 en 6 Wegenverkeerswet) en de recidiveregeling
ernstige verkeersdelicten vallen de strafrechtelijke weg open.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

4

In 2009 heeft SWOV onderzoek gedaan naar de effectiviteit van het beginnersrijbewijs. De strafbare feiten binnen de beginnersregeling zijn in 2015
voor het laatst aangepast naar aanleiding van de uitvoeringspraktijk door
toevoeging van snelheidsovertreding binnen woonerven.
Toelichting:
Deze vragen dienen ter aanvulling op eerdere vragen terzake van het lid
Belhaj (D66), ingezonden 26 juli 2016 (Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2016–2017, nr. 99)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

5