Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2283
Vragen van de leden Krul en Amhaouch (beiden CDA) aan de Minister van
Infrastructuur en Waterstaat over het helpen van ons MKB bij de omschakeling
naar onderhoudsprojecten (ingezonden 24 maart 2023).
Antwoord van Minister Harbers (Infrastructuur en Waterstaat), mede namens
de Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat (ontvangen 14 april 2023).
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Kabinet stopt met aanleg wegen en spoor:
stikstof zet streep door plannen»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Zou u op een rij willen zetten voor welke infrastructuurplannen geldt dat er
geen uitvoering aan aanleg zal worden gegeven?
Antwoord 2
Zoals beschreven in de Kamerbrief Vooruitblik MIRT 2023 voorziet IenW twee
bewegingen.2 Ten eerste, specifiek voor het hoofdwegennet en het hoofdvaarwegennet willen we in deze kabinetsperiode een beweging maken van aanleg
naar instandhouding. Concreet is de inzet om voor deze netwerken de
komende jaren financiële middelen en personele capaciteit van aanleg naar
instandhouding te schuiven. Ten tweede, ook binnen de brede aanlegportefeuille van het Mobiliteitsfonds willen we een beweging maken en middelen
tussen MIRT-projecten verschuiven. Redenen voor deze keuzes zijn een aantal
ontwikkelingen, zoals stikstof, inflatie, arbeidsmarktkrapte en tekorten aan
bouwmaterialen. Deze ontwikkelingen leiden tot kostenstijgingen en
vertragingen, en daarmee onzekerheden, bij zowel de uitvoering van het
huidige MIRT-portfolio als het in stand houden van de netwerken.
Het is voor beide bewegingen nog niet bekend welke projecten dit betreft. De
komende maanden brengt IenW de te maken afwegingen op projectniveau
nader in beeld. Zoals tijdens het debat Strategische keuzes Bereikbaarheid op
1

Telegraaf, 17 maart 2023, «Kabinet stopt met aanleg wegen en spoor: stikstof zet streep door
plannen», www.telegraaf.nl/nieuws/817618882/kabinet-stopt-met-aanleg-wegen-en-spoorstikstof-zet-streep-door-plannen
2
Kamerstuk 36 200-A, nr. 65

ah-tk-20222023-2283
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

30 maart jl. toegezegd aan de Kamer gaan we met iedere provincie in
gesprek. In aanloop naar het commissiedebat MIRT van 5 juli 2023 zal de
Kamer over de voortgang van dit proces worden geïnformeerd.
Vraag 3
Zou u daarbij per infrastructuurproject willen reflecteren op de impact die dit
heeft?
Antwoord 3
Gezien het momenteel niet bekend is om welke projecten het gaat, is het op
dit moment ook niet mogelijk te reflecteren op de impact per project.
Vraag 4
Wat betekent dit besluit voor de uitwerking van het programma Toekomstbeeld OV 2040 en de bestuurlijke afspraken uit het MIRT?
Antwoord 4
Zoals bekend werkt de Staatssecretaris samen met alle betrokken partijen aan
een herijking van het Toekomstbeeld OV 2040. Daarbij duiden we de invloed
van grote ontwikkelingen zoals inflatie, arbeidsmarktkrapte en post-COVID
effecten op het OV. Op de uitkomsten van de herijking kan nog niet vooruitgelopen worden. Tijdens de landelijke OV en spoortafel in september
bespreekt de Staatssecretaris de eerste bevindingen vanuit de herijking met
alle betrokken partijen. Over de resultaten zal de Staatssecretaris de Kamer
daarna op de hoogte brengen.
Voor het MIRT geldt dat de opgaven, waar de projecten die voorlopig tot
stilstand komen een oplossing voor vormen, in het MIRT zullen blijven staan.
De manier waarop ze blijven staan, en daarmee de betekenis voor de
bestuurlijke afspraken, is onderdeel van de uitwerking de komende maanden.
Vraag 5
Zou u willen reflecteren op de gevolgen die dit besluit heeft voor bedrijven in
de infrastructuursector, in het bijzonder voor het midden- en kleinbedrijf?
Antwoord 5
We vinden het belangrijk te zorgen voor een voldoende gevulde en stabiele
ordeportefeuille voor de markt. Dit is mede reden om instandhouding van de
netwerken thans de hoogste prioriteit te geven. Brancheorganisaties in de
bouw hebben aangegeven de beweging van aanleg naar instandhouding te
begrijpen. IenW is in gesprek met de vertegenwoordigers van brancheorganisaties in de bouw over instandhouding en specifiek de beweging van aanleg
naar instandhouding.
De ervaring leert dat het midden- en kleinbedrijf bij de grotere aanlegprojecten over het algemeen als onderaannemer werkt. Het vertragen van grotere
aanlegprojecten betekent mogelijk minder werk in onderaanneming. Maar
zeker is dit effect niet. Het verschuiven van middelen levert immers ook meer
werk op aan de instandhouding van de netwerken. Hier zitten ook kleine
projecten bij. Daarnaast werken veel midden- en kleinbedrijven voor
meerdere opdrachtgevers (bijvoorbeeld provincies, gemeenten, waterschappen) en in meerdere takken van de bouw (bijvoorbeeld ook woningbouw en
energie). Daarmee spreiden ze het risico en regelen ze de continuïteit in de
werkstroom. Het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB) heeft in een
rapport van november 20223 een aantal goede aanbevelingen meegegeven.
Rijkswaterstaat verkent samen met de brancheorganisaties wat we naar
aanleiding daarvan kunnen doen.
Vraag 6
Zou u ook middels een bredere analyse inzicht willen geven in de bredere
maatschappelijke impact die dit besluit heeft voor bijvoorbeeld verkeersveiligheid en drukte in het openbaar vervoer en op de weg?

3

EIB (2022). Positie midden- en kleinbedrijf op de infrastructuurmarkt. Kansen bij onderhoud,
vervanging en renovatie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2

Antwoord 6
De middelen uit het coalitieakkoord voor de verbetering van de verkeersveiligheid van Rijks-N-wegen (€ 200 miljoen) laten we ongemoeid. Dat hiernaast
een groot aantal projecten vertraagt zal gevolgen hebben voor de bereikbaarheid. De toekomstige bereikbaarheidsopgaven worden hierdoor vergroot. Er
wordt immers ook nog een autonome groei van de mobiliteit verwacht.
Omdat nog niet bekend is om welke projecten het gaat, is het op dit moment
niet mogelijk om de impact nader in beeld te brengen. In algemene zin geldt
dat de impact in ieder geval afhankelijk is van 1) de snelheid waarmee er in
de toekomst voldoende stikstofruimte, personele capaciteit en budget is om
de opgaven weer voortvarend op te kunnen pakken en 2) de mate waarin, in
de tussentijd andersoortige extra maatregelen kunnen worden uitgevoerd om
de bereikbaarheid op peil te houden. IenW bekijkt hoe de impact in een later
stadium nader in beeld kan worden gebracht. In aanloop naar het commissiedebat MIRT van 5 juli 2023 zullen we de Kamer hier nader over informeren.
Vraag 7
Welke maatregelen gaat u nemen om ervoor te zorgen dat bedrijven in de
infrastructuursector, in het bijzonder het midden- en kleinbedrijf, de overgang
kunnen maken naar het onderhoud van infrastructuur? Hoe gaat u deze
bedrijven hierbij helpen?
Antwoord 7
IenW en Rijkswaterstaat zijn open en transparant over het werkpakket voor de
sector. Op verschillende wijzen en niveaus is er structureel overleg tussen de
partners. De opgave voor de instandhouding van de infrastructuur in
Nederland is de afgelopen jaren geagendeerd. De onderhoudsopgave is
daarmee onderwerp van gesprek tussen alle bouwbedrijven en Rijkswaterstaat. Via het programma Transitie Vitale Infra Sector zijn de infrastructuurbedrijven meegenomen in de ontwikkelingen en maatregelen.
Vraag 8
Welke maatregelen gaat u nemen om ervoor te zorgen dat bedrijven in de
infrastructuursector, in het bijzonder het midden- en kleinbedrijf, in voldoende
mate blijven functioneren zodat zodra de uitvoering van nieuwe infrastructuurplannen wel weer doorgang kan vinden zij hier hun bijdrage aan kunnen
leveren?
Antwoord 8
Belangrijk zijn in de eerste plaats de maatregelen die zorgdragen voor een
continue stroom aan werken voor de instandhouding van de infrastructuur.
Voorbeelden van deze maatregelen zijn de invoering van nieuwe onderhoudscontracten en het contracteren van portfolio’s van bruggen en/of sluizen.
Daarnaast zijn er maatregelen voor het stimuleren van vernieuwing en
verduurzaming in de infrasector. Een voorbeeld daarvan is de maatregel
Schoon en Emissieloos Bouwen die alle bouwbedrijven helpt om het
machinepark duurzaam te vernieuwen voor de toekomst.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

3