Teksten Gemeentenieuws van SZW 2020 – extra editie i.v.m. Coronamaatregelen
1. Inleiding
2. Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)
3. Loonkostensubsidie Participatiewet en de tijdelijke noodmaatregel overbrugging voor
werkbehoud (NOW)
4. Loonwaardebepaling en het Coronavirus, forfaitaire loonkostensubsidie
5. Mogelijkheid om af te wijken van de 4 weken zoektermijn bij aanvragen bijstand
6. Platform NLwerktdoor actief voor vraag naar personeel in (cruciale) functies
7. Ondersteuning gemeenten aan voedselbanken
8. Factsheet gemeenten ‘Ramadan tijdens de coronacrisis’
1. Inleiding
Met deze extra editie van het Gemeentenieuws van SZW informeer ik u graag over de voor u
relevante SZW-maatregelen in verband met het Coronavirus. Op 17 maart 2020 heeft het kabinet
vanwege het Coronavirus uitzonderlijke economische maatregelen aangekondigd met als doel om
naast gezondheid ook banen en het inkomen van mensen te beschermen en de gevolgen voor het
bedrijfsleven op te vangen. De kamerbrief over het volledige pakket maatregelen leest u hier. Op
de website van de Rijksoverheid vindt u bovendien altijd de laatste informatie over ontwikkelingen
rondom het Coronavirus.
2. Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)
De Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) biedt zelfstandig ondernemers
ondersteuning als zij in financiële problemen komen als gevolg van de coronacrisis. Zelfstandig
ondernemers kunnen als zij aan de voorwaarden voldoen een uitkering krijgen voor
levensonderhoud en/of een lening voor bedrijfskrediet. De uitkering vult het inkomen aan tot het
sociaal minimum. Het bedrijfskrediet bedraagt maximaal 10.157 euro. De Tozo wordt uitgevoerd
door de gemeenten. Op 17 april zijn beschikkingen aan gemeenten verzonden met een tweede
voorschot van in totaal € 1,2 miljard. Dit komt bovenop het eerdere voorschot van in totaal € 250
miljoen. Zie hier de hoogte van de voorschotten per gemeente.
Op 21 april is de AMvB Tozo gepubliceerd. Vanaf die datum kunnen gemeenten ondernemers op
grond van deze regeling een uitkering levensonderhoud en/of lening bedrijfskrediet verstrekken.
Veel gemeenten hebben zelfstandig ondernemers al geholpen met een voorschot, dat met de
Tozo-uitkering kan worden verrekend. Ik begrijp dat de uitvoering van de Tozo veel vraagt van
gemeenten en andere uitvoeringsorganisaties. Zo is de huidige schatting op basis van monitoring
dat er al 300.000 aanvragen voor de Tozo zijn gedaan. Ik wil graag mijn waardering uitspreken
voor het werk dat medewerkers bij gemeenten in deze bijzondere tijden verzetten.
Zelfstandig ondernemers kunnen tot en met uiterlijk 31 mei Tozo aanvragen. De uitkering kent
een maximum duur van 3 aaneengesloten maanden, en kan als de ondernemer dat noodzakelijk
acht terugwerken tot 1 maart. Binnenkort besluit het kabinet of de Tozo verlengd wordt. VNG,
Divosa en het ministerie van SZW werken samen om gemeenten te ondersteunen bij de uitvoering
van de Tozo. Op de sites van VNG en Divosa vindt u de toolkit Tozo, met onder andere:






Een modelaanvraagformulier;
De handreiking Tozo;
Een set modelbrieven- en beschikkingen die volledig in lijn zijn met de AMvB Tozo en die
door gemeenten gebruikt kunnen worden. Binnenkort verschijnen ook extra modelbrieven
en –beschikkingen die gebruikt kunnen worden bij de controle en eventuele
terugvordering.
Antwoorden op veel gestelde vragen.

Ik vind het belangrijk dat de aanvraagprocedure voor de Tozo eenvoudig is. Het is niet nodig en
ook onwenselijk meer gegevens uit te vragen dan de regeling aangeeft. Zo is het niet nodig om
ondernemers een uittreksel van het handelsregister van de Kamer van Koophandel te vragen.
Gemeenten kunnen via Suwinet-inkijk controleren of de aanvrager eigenaar is van het bedrijf
waarvan het KvK-nummer wordt opgegeven. De Toolkit bevat een checklist die duidelijk maakt

wat gemeenten minimaal bij de aanvraag moeten controleren en waar zij van de verklaring van de
aanvrager uit kunnen gaan.
Ook sta ik samen met de VNG in contact met gemeentelijke leveranciers van ICT-systemen. Met
hen heb ik het mogelijk gemaakt dat alle gemeenten via een collectieve aansluiting gebruik
kunnen maken van een digitaal aanvraagformulier, waarbij gegevens vooraf kunnen worden
ingelezen. Gemeenten zijn hierover door VNG en de ICT-leveranciers geïnformeerd.
In mijn antwoorden op Kamervragen over de Tozo en het wetgevingsoverleg dat plaatsvond op 14
april heb ik de Tweede Kamer toegezegd om de mogelijkheden te onderzoeken om de Tozo breder
open te stellen voor grenswerkers, om voor mensen met een arbeidsbeperking een lager
urencriterium van 800 uur per jaar te hanteren en om voor mensen boven AOW-leeftijd een
aanvraag lening bedrijfskrediet mogelijk te maken. Ik werk deze regeling momenteel uit in
afstemming met Divosa en VNG. Daarbij kijk ik expliciet naar de uitvoerbaarheid.
3. Loonkostensubsidie Participatiewet en de tijdelijke noodmaatregel overbrugging voor
werkbehoud (NOW)
Het door het kabinet gepresenteerde pakket maatregelen in verband met de Coronacrisis bevat de
Tijdelijke noodmaatregel overbrugging voor werkbehoud (NOW). Op grond hiervan kan een
werkgever die een omzetverlies verwacht (van minimaal 20%) bij UWV voor een periode van drie
maanden een subsidie voor loonkosten aanvragen van maximaal 90% van de loonsom, afhankelijk
van zijn omzetverlies. UWV verstrekt na aanvraag een voorschot van 80% van de gevraagde
subsidie. Hierdoor kunnen bedrijven hun personeel blijven doorbetalen. Voorwaarde is dat
bedrijven in de subsidieperiode geen personeel om bedrijfseconomische redenen ontslaan. Deze
regeling vervangt de regeling werktijdverkorting.
De afgelopen tijd zijn er veel vragen gesteld over de samenloop van loonkostensubsidie op grond
van de Participatiewet met subsidie op grond van de NOW. Naar aanleiding hiervan merk ik op dat
dubbele subsidiëring van loonkosten door de overheid in principe niet gewenst is. Daarom is
verkend of de NOW-subsidie verrekend kan worden met de loonkostensubsidie op grond van de
Participatiewet. Dit blijkt onuitvoerbaar voor gemeenten. Daarom heb ik besloten de dubbele
subsidiëring van de loonkosten, gegeven de bijzondere omstandigheden waarin wij nu verkeren, te
accepteren. Ik heb dit de Tweede Kamer op 10 april jongstleden gemeld. De loonkostensubsidie op
grond van de Participatiewet loopt dus gewoon door, ook als een subsidie op grond van de NOW
wordt toegekend. Dit is in deze bijzondere situatie ook een steun aan inclusief werkgeverschap,
erop gericht om mensen met een beperking zoveel mogelijk in dienst te houden. De meldplicht die
in de NOW-regeling is opgenomen om gemeenten de ruimte te geven om de verrekening uit te
voeren, is bij nader inzien dus niet nodig en zal bij de eerstvolgende gelegenheid uit de NOWregeling worden geschrapt.
Andere ondersteuning tijdens subsidie op grond van de NOW
Verder wil ik wijzen op overige vormen van ondersteuning. Werkgevers blijven, ook als zij een
NOW-subsidie ontvangen, aanspraak houden op extra voorzieningen die samenhangen met de
indienstneming van mensen uit de doelgroep banenafspraak, zoals de no-riskpolis en het
loonkostenvoordeel banenafspraak. Ik heb dit gemeld in antwoord op vragen van de Kamer die ik
met de brief van 10 april heb aangeboden. Het is vanwege de extra kwetsbare positie van deze
werknemers belangrijk dat mensen met een arbeidsbeperking hier op basis van de huidige wet- en
regelgeving een beroep op kunnen blijven doen en dat deze voorzieningen in deze periode door
kunnen blijven lopen. Mogelijk is er meer begeleiding nodig, bijvoorbeeld in de vorm van een
jobcoach. Het is van belang dat gemeenten hierbij kijken naar wat in het individuele geval nodig
is.
4. Loonwaardebepaling en het Coronavirus, forfaitaire loonkostensubsidie
Als gevolg van de coronacrisis dreigen vertragingen bij de loonwaardebepaling voor het berekenen
van loonkostensubsidie in het kader van de Participatiewet. Ook de loonwaardebepaling door UWV
in het kader van de Wajong ondervindt hiervan hinder. Loonwaardebepalers kunnen hun werk niet

altijd doen op de werkplek van de werknemer vanwege het besmettingsrisico. Ook is de
werknemer als gevolg van de coronamaatregelen niet altijd op de werkplek aanwezig. Voor een
zorgvuldige beoordeling van de arbeidsprestatie van een werknemer is een bezoek aan de
werkplek essentieel. Tegelijkertijd belemmert vertraging van de loonwaardebepaling mensen met
een arbeidsbeperking om aan het werk te komen, en het kan zelfs betekenen dat mensen met een
arbeidsbeperking hun baan kwijtraken. Dat laatste is een risico wanneer een gemeente forfaitaire
loonkostensubsidie heeft ingezet. Forfaitaire loonkostensubsidie is op grond van de Participatiewet
voor maximaal zes maanden mogelijk en binnen die zes maanden moet een loonwaardebepaling
plaatsvinden.
Voorwaarden loonwaardebepaling
De voorwaarden die gelden voor de loonwaardebepaling (namelijk een werkplekbezoek) en de
voorwaarden die gelden bij de inzet van forfaitaire loonkostensubsidie (namelijk
loonwaardebepaling met werkplekbezoek binnen zes maanden) vormen onder de huidige
omstandigheden een risico voor de baankans en het baanbehoud van mensen met een
arbeidsbeperking. Daarom wil ik gegeven deze omstandigheden in de periode 1 maart 2020 tot
1 juni 2020 enige coulance in de uitvoering toestaan. Ik heb de Tweede Kamer hier op 27 maart
jongstleden schriftelijk over ingelicht. Dit betekent concreet dat de interviews voor de
loonwaardebepalingen telefonisch mogen worden uitgevoerd in de periode van 1 maart tot 1 juni
2020. Voorwaarde daarbij is dat de telefonisch vastgestelde loonwaarde voor maximaal zes
maanden geldt, en dat er zodra de omstandigheden zijn genormaliseerd zo spoedig mogelijk een
werkplekbezoek plaatsvindt. De instanties die de meeste loonwaardebepalingen uitvoeren voor
gemeenten (UWV en Dariuz) hebben al besloten om de interviews telefonisch uit te voeren. Andere
aanbieders mogen dat dus ook. Ik wil benadrukken dat het niet de bedoeling is dat werkgevers in
verband met de telefonische loonwaardebepaling extra worden belast.
Forfaitaire loonkostensubsidie
Gemeenten mogen, wanneer zij forfaitaire loonkostensubsidie hebben ingezet in de periode van
1 maart 2020 tot 1 juni 2020, de duur stilzwijgend verlengen voor een periode van maximaal zes
maanden, als er geen tijdige loonwaardebepaling kan plaatsvinden. Ook hierbij geldt de
voorwaarde dat er alsnog zo spoedig mogelijk een loonwaardebepaling met een werkplekbezoek
plaatsvindt, zodra de omstandigheden genormaliseerd zijn. Voor de stilzwijgende verlenging hoeft
geen beschikking te worden afgegeven. Het is uit oogpunt van kenbaarheid wel aan te raden om
op de voor uw gemeente gebruikelijke manier te communiceren dat uw gemeente deze beleidslijn
volgt. Dat kan bijvoorbeeld via de gemeentelijke website zijn.
5. Mogelijkheid om af te wijken van de 4 weken zoektermijn bij aanvragen bijstand
Jongeren tot 27 jaar hebben te maken met de zoektermijn van 4 weken alvorens een aanvraag
voor bijstand ingediend mag worden. Gedurende die 4 weken is er nog geen bijstand mogelijk.
Door de Coronamaatregelen kunnen plotseling inkomsten wegvallen waardoor er financiële
problematiek ontstaat. Het op dit moment volledig vasthouden aan de zoektermijn van 4 weken
kan tot knelpunten leiden. Ander werk is op dit moment lang niet overal voor handen en
onderwijsvoorzieningen liggen veelal stil.
Daarom geef ik gemeenten, zoals gemeld in mijn kamerbrief van 27 maart, voor de periode
1 maart tot 1 juni ruimte om van de 4 weken zoektermijn af te wijken, zodat financiële problemen
voorkomen kunnen worden.
Indien een gemeente kiest om een melding van een jongere als aanvraag te behandelen dan
mogen gemeenten Suwinet raadplegen ten behoeve van de aanvraag. Kiest een gemeente ervoor
om de 4 weken zoektermijn wel te hanteren dan mag, net als nu, Suwinet niet geraadpleegd
worden.

6. Platform NLwerktdoor actief voor vraag naar personeel in (cruciale) functies
Het Coronavirus heeft in een hele korte tijd gezorgd voor een nieuwe realiteit. Op het ogenblik is
er als gevolg van de getroffen maatregelen veel uitval van productie en als gevolg daarvan een
oplopende werkloosheid. Er zijn ook sectoren, zoals de zorg, logistiek, distributie, supermarkten,
voedselketen, sommige bouwbedrijven, techniek die zitten te springen om mensen.
De uitdaging is om ervoor te zorgen dat vraag en aanbod elkaar weten te vinden, zodat het werk
in deze vaak cruciale beroepen door kan gaan en mensen zoveel mogelijk aan het werk kunnen
blijven. Daarom ben ik verheugd met het initiatief dat werkgevers, VNO-NCW, MKB Nederland,
LTO, UWV, VNG, gemeenten, vakbonden, private intermediairs, SBB, MBO-Raad en de ministeries
van SZW en OCW hebben genomen door een platform voor het bijeenbrengen van vraag en
aanbod op te richten.
Het platform heet NLwerktdoor.nl en is nu in de lucht. Werkgevers kunnen hier terecht met hun
vraag en hun aanbod naar personeel in (cruciale) functies. Ook worden meerdere regionale en
sectorale initiatieven die ontstaan met elkaar verbonden.
De vraag van werkgevers wordt doorgeleid naar de samenwerkende partners en de
Werkgeversservicepunten op regionaal niveau, die verantwoordelijk zijn voor de arbeidstoeleiding.
Deze partijen - UWV, werkgevers, vakbonden, gemeenten en onderwijsinstellingen – hebben in
2019 en 2020 in alle 35 arbeidsmarktregio’s een werkende samenwerking gerealiseerd in het
kader van Perspectief op Werk.
De opgave voor de samenwerkende partijen in de arbeidsmarktregio wordt in de komende periode
breder; van het benutten van de hoogconjunctuur voor mensen die zonder hulp niet aan het werk
komen, naar ook snel matchen op cruciale functies in deze crisistijd. Om een snelle match mogelijk
te maken, ligt de nadruk vooral op de mensen die recent werkloos zijn geworden en werk zoeken.
Het blijft de insteek om (ook) verder te gaan met de matching van mensen die niet zelfstandig aan
het werk komen. Daarnaast blijft het belangrijk vakmensen te blijven opleiden voor nu en de
arbeidsmarkt van morgen. Daarom gaan bedrijfsleven, beroepsonderwijs en de overheid extra
inzetten op leerbanen.
Ik roep hierbij de partijen in de arbeidsmarktregio’s, waaronder de Werkgeversservicepunten, op
om gezamenlijk aan de slag te gaan om snel te voldoen aan de vraag naar mensen in deze
cruciale functies.
7. Ondersteuning gemeenten aan voedselbanken
Door toedoen van het coronavirus hebben diverse gemeenten te maken met voedselbanken die in
de problemen (kunnen gaan) komen. Die problemen variëren van een gebrek aan ervaren
personeel, te weinig aanvoer van voedsel tot locaties die door de corona-richtlijnen niet langer
geschikt zijn voor de uitgifte van voedselpakketten. Voedselbanken proberen lokaal naar
oplossingen te zoeken.
Via deze weg roep ik gemeenten op om actief de samenwerking te (blijven) zoeken met de lokale
voedselbank en hen bij hun opgave te ondersteunen. We zien in het land al veel lokale initiatieven
ontstaan, zoals samenwerking met horeca, tuinders of vrijwilligers. Die creatieve
oplossingen juichen wij van harte toe. Kijk hier voor meer informatie,
ondersteuningsmogelijkheden en goede voorbeelden. Ik wil, samen met de VNG, gemeenten
oproepen om, gezien de huidige situatie in Nederland, de ruimte die de Participatiewet biedt om
bijvoorbeeld cadeaukaarten (ook indien deze voor voedsel zijn bestemd) niet in mindering te
brengen op de reguliere bijstandsuitkering (artikel 31 tweede lid sub m Participatiewet), zoveel
mogelijk te benutten.

Het uitgangspunt is dat er altijd een oplossing moet zijn voor inwoners die afhankelijk zijn van de
voedselbank. Voedselbanken zullen lokaal eerst samen met gemeenten en andere lokale partijen
een oplossing proberen te zoeken. De Rijksoverheid (ministeries van SZW en LNV), de VNG en
Voedselbanken Nederland hebben gezamenlijk een actieteam gevormd dat helpt om knelpunten op
te lossen. Is deze steun niet afdoende, dan kunnen voedselbanken als tijdelijke noodoplossing via
de Voedselbanken Nederland een beroep doen op het calamiteitenfonds van Voedselbanken
Nederland. Dit fonds wordt gevuld met middelen van Voedselbanken Nederland zelf en uit
donaties. Het kabinet heeft eenmalig een subsidie van vier miljoen euro beschikbaar gesteld als
vangnet voor het calamiteitenfonds. De noodsteun van het kabinet is een vangnet mochten de
middelen in het fonds niet toereikend zijn.
8. Factsheet gemeenten ‘Ramadan tijdens de coronacrisis’
Bij gemeenten en andere partijen zijn er vragen en zorgen over de Ramadan tijdens de
coronacrisis, onder meer over de organisatie van iftars, avondgebeden (taraweeh), het samenzijn
met elkaar en familie, donaties tijdens de Ramadan en (mogelijke) samenscholing van jongeren.
De factsheet ‘Ramadan tijdens de coronacrisis’ biedt gemeenten richtlijnen hoe hierover het
gesprek te voeren. De factsheet is ontwikkeld door de Expertise-unit Sociale Stabiliteit (ESS).