Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

22 112

Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven
van de lidstaten van de Europese Unie

Nr. 1011

BRIEF VAN DE MINISTERS VAN ECONOMISCHE ZAKEN EN VAN
BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 20 april 2010
Hierbij zenden wij u de reactie op het verzoek van de vaste commissie
voor Economische Zaken over het Vrijhandelsverdrag EU-Korea dat werd
toegezonden per brief van 8 april 2010, met kenmerk 22112-1000/
2010D17575.
Het verzoek behelst een toelichting op het vrijhandelsakkoord en de
daaraan verbonden onderdelen, een kabinetsappreciatie en een tijdpad
voor goedkeuring en ratificatie. Volledigheidshalve verwijzen wij ook naar
onze brieven van 5 november 2009 (Kamerstuk 21 501-02, nr. 932) en
11 maart 2010 (Kamerstuk 25 074, nr. 167).
Achtergrond en toelichting
Het vrijhandelsakkoord tussen de EU en Zuid-Korea is het eerste
afgeronde handelsakkoord van de Global Europe-agenda van de EU. Inzet
van deze agenda is om met economisch interessante landen (zoals India
en Zuid-Korea) brede en diepe handelsakkoorden af te sluiten. Breed door
het scala aan onderwerpen waarover afspraken worden gemaakt, diep
door het hoge ambitieniveau en de kwaliteit van die afspraken. Daarmee
zullen deze bilaterale handelsakkoorden aanvullend zijn aan de multilaterale regels in WTO-kader.
De onderhandelingen met Zuid-Korea gingen in mei 2007 van start en
werden in oktober 2009 afgerond. De ambitieuze inzet van zowel de EU als
Zuid-Korea heeft geresulteerd in een hoogwaardig handelsakkoord.
De EU en Zuid-Korea spreken af om binnen vijf jaar ruim 98% van de
douaneheffingen op de bilaterale handelsstromen af te schaffen. De
resterende tarieven zullen over een langere periode grotendeels worden
uitgefaseerd. Daarnaast hebben de EU en Zuid-Korea afspraken gemaakt

kst-22112-1011
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 22 112, nr. 1011

1

over het wegnemen van non-tarifaire handelsbelemmeringen. Hiervoor
zijn specifieke bepalingen opgenomen voor producten van de
auto-industrie, elektronica-industrie, farmaceutische industrie en de
chemische industrie. Het handelsakkoord schept een regelgevend kader
voor handelsdefensieve maatregelen (inclusief vrijwaring), technische
handelsbelemmeringen, sanitaire en fytosanitaire maatregelen, transparantie in regelgeving, douaneprocedures en handelsfacilitatie. Het
handelsakkoord bevat uitgebreide afspraken over de handel in diensten,
investeringen, e-commerce en kapitaalverkeer. Ook legt het handelsakkoord regels vast over mededinging, de bescherming en handhaving van
intellectuele eigendomsrechten en de mogelijkheden om mee te dingen
naar overheidsaanbestedingen. Vermeldenswaardig is verder het protocol
over culturele samenwerking, dat een raamwerk vormt voor de bevordering van culturele uitwisselingen. Ten slotte bevat het handelsakkoord
een hoofdstuk over handel en duurzame ontwikkeling. Hierin verbinden
partijen zich aan de naleving van hoge arbeids- en milieustandaarden. Dit
hoofdstuk voorziet ook in een monitoringsmechanisme waarin een
belangrijke rol is weggelegd voor civil society partijen. De in het handelsakkoord vastgelegde afspraken worden ondersteund door een mechanisme voor het beslechten van geschillen.
De in het handelsakkoord opgenomen bilaterale vrijwaringsclausule zal
voor de EU verder worden uitgewerkt in een verordening. Deze clausule
voorziet in de mogelijkheid voor de Europese industrie om aan de
noodrem te trekken als de invoer uit Zuid-Korea dermate stijgt (als gevolg
van de overeengekomen verlaging of afschaffing van de douanerechten)
dat hierdoor schade wordt toegebracht aan de hiermee concurrerende
Europese producenten. Het Europees Parlement is als medewetgever
betrokken bij de vormgeving van de vrijwaringsverordening. Over het
voorstel voor deze verordening verwijs wij naar het BNC-fiche van
23 maart jl. (Kamerstuk 22 112, nr. 1000).
Naast het vrijhandelsakkoord zijn de EU en Zuid-Korea ook een nieuw
politiek raamwerkakkoord overeengekomen, waarin zij de gemeenschappelijke waarden hebben vastgesteld. Tussen dit raamwerkakkoord en het
vrijhandelsakkoord is een juridische en institutionele koppeling gelegd.
Het raamwerkakkoord bevat afspraken over versterkte samenwerking op
terreinen zoals milieu en klimaat, cultuur, toerisme, gezondheid, wetenschap en de bestrijding van criminaliteit. Dit verdrag bevat ook de
zogeheten essentiële politieke clausules over mensenrechten en
non-proliferatie van massavernietigingswapens. Bij schending van deze
clausules kan als uiterste maatregel het raamwerkakkoord of het daaraan
gekoppelde handelsakkoord worden opgeschort.
Beoordeling
Het kabinet is nadrukkelijk voorstander van de totstandkoming en
inwerkingtreding van het handelsakkoord tussen de EU en Zuid-Korea. Dit
akkoord is het meest ambitieuze en veelomvattende bilaterale handelsverdrag dat de EU ooit heeft onderhandeld. Voor Nederlandse bedrijven is
Zuid-Korea een interessante markt. Niettemin is door de huidige marktbelemmeringen nog sprake van onbenut potentieel. Dit handelsakkoord zal
belangrijke belemmeringen wegnemen. Enkel het afschaffen van de
Zuid-Koreaanse invoertarieven op Europese producten levert Europese
bedrijven een jaarlijkse besparing van € 1,6 miljard op. Geschat wordt dat
het handelsakkoord ruim €19 miljard aan nieuwe handelsmogelijkheden
zal creëren voor Europese bedrijven, waar Nederlandse bedrijven voor
een aanzienlijk deel van zullen profiteren. De verruimde toegang tot de
Zuid-Koreaanse markt zal de marktpositie van Nederlandse bedrijven
verbeteren. Dit is van belang omdat ook andere belangrijke spelers op de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 22 112, nr. 1011

2

Zuid-Koreaanse markt (zoals VS, Chili, EFTA-landen) een handelsakkoord
met Zuid-Korea hebben of nastreven. Uiteraard zullen ook Zuid-Koreaanse
bedrijven een betere toegang krijgen tot de Europese markt. Het kabinet
steunt die ontwikkeling en is van mening dat het handelsakkoord op
adequate wijze tegemoet komt aan sectoren die zorgen hebben over een
mogelijk verlies van marktpositie.
Het kabinet is van oordeel dat het handelsakkoord in overeenstemming is
met de door de Raad aan de Europese Commissie verstrekte onderhandelingsrichtsnoeren. Uit het handelsakkoord vloeien dan ook geen ingrijpende aanpassingen van EU of nationale wet- en regelgeving voort. Het
onderhandelingsresultaat is een veelomvattend en evenwichtig handelsakkoord dat consistent is met WTO-regels.
Bovendien is de totstandkoming van dit handelsakkoord een belangrijk
politiek signaal: de EU sluit zich, ondanks protectionistische neigingen van
anderen, niet af voor open en duurzame handel. Het ondersteunt de visie
van het kabinet dat handel een uitweg is uit de economische crisis is en
dat actief beleid nodig is om markttoegang te verkrijgen en te behouden.
Tijdpad
Naar verwachting zal de Europese Commissie nog deze maand
voorstellen doen voor een Raadsbesluit voor de ondertekening en
voorlopige toepassing van het handelsakkoord en voor een Raadsbesluit
voor de goedkeuring van het handelsakkoord. Wanneer de ondertekening
van het handelsakkoord kan plaatsvinden is op dit moment nog niet
duidelijk.
Het handelsakkoord kan pas formeel van kracht worden nadat de
nationale parlementen en het Europees Parlement goedkeuring hebben
verleend. Uiteraard zal het kabinet de Kamer ten behoeve van de
parlementaire goedkeuringsprocedures nader inhoudelijk informeren over
het handelsakkoord. Met de voorbereiding daarvan zal worden begonnen
zodra de Europese Commissie de voorstellen gepresenteerd heeft.
Het kabinet zet in op een spoedige voorlopige toepassing door de EU van
de onderdelen van het akkoord waarvoor de EU bevoegd is, zodat
Nederlandse bedrijven en consumenten snel kunnen profiteren van de
voordelen van het akkoord.
De ondertekening door Lidstaten van het politieke raamwerkakkoord is
voorzien op 10 mei aanstaande, en marge van de Raad Buitenlandse
Zaken.
De minister van Economische Zaken,
M. J. A. van der Hoeven
De minister van Buitenlandse Zaken,
M. J. M. Verhagen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 22 112, nr. 1011

3