2
Vragenuur
Aan�de�orde�is�het�mondelinge�vragenuur,�overeenkomstig�artikel�136�van�het�Reglement�van�Orde.
Vragen�van�het�lid�Heerma�aan�de�minister�van�Sociale
Zaken�en�Werkgelegenheid�over�de�beschuldiging�van
het�FNV�dat�het�kabinet�het�sociaal�overleg�frustreert�en
dat�onderhandelen�over�een�sociaal�akkoord�zo�geen�zin
heeft.

De�heer�Heerma�(CDA):
Voorzitter.�Een�broedende�kip�moet�je�niet�storen.�Vanuit
dat�adagium�heeft�de�Tweede�Kamer�zich�de�afgelopen
maanden�in�debatten�met�de�minister�van�Sociale�Zaken
zeer�terughoudend�opgesteld.�Terughoudend�wanneer�de
minister�aangaf�op�een�vraag�geen�antwoord�te�kunnen
geven,�hangende�het�sociaal�overleg,�of�wanneer�hij�in
reactie�op�een�motie�het�advies�gaf�de�motie�aan�te�houden�in�het�belang�van�het�overleg�over�een�groot�sociaal
akkoord.�Ten�tijde�van�deze�grote�financiële�en�economische�crisis�is�het�ongeduld�in�de�Kamer�breed�en�groot,
maar�die�terughoudendheid�is�opgebracht,�ook�indachtig
het�regeerakkoord�en�het�zelfs�apart�omlijnde�kader�waarin�het�belang�van�een�echt�sociaal�akkoord,�overleg�in�de
polder�en�een�gezamenlijke�sociale�agenda,�werd�benadrukt.�Die�terughoudendheid�is�niet�in�de�laatste�plaats
door�mijn�eigen�fractie�betracht,�omdat�wij�zeer�hechten
aan�een�echt�sociaal�akkoord,�een�tweede�akkoord�van
Wassenaar.�Echter,�gisteren�in�een�interview�luidde�de
voorzitter�van�de�FNV�de�noodklok,�in�niet�mis�te�verstane�woorden.�Het�kabinet�frustreert�het�overleg�met�de�sociale�partners�en�overleggen�heeft�zo�geen�zin�meer.�Wel
daadkracht,�maar�geen�draagvlak.�Hij�spreekt�zelfs�van
een�sluipmoordenaar�die�wordt�losgelaten�op�de�verzorgingsstaat.�De�reactie�vanuit�het�kabinet�leek�vervolgens
te�zijn:�de�heer�Heerts�heeft�het�verkeerd�begrepen.�We
leggen�het�hem�nog�één�keer�uit.�Dit�leek�een�reactie�uit
een�ivoren�toren,�die�niet�recht�doet�aan�het�speciaal�omlijnde�kader�uit�het�regeerakkoord.�Mijn�vraag�aan�de�minister�is�dan�ook:�heeft�de�voorzitter�van�de�FNV�het�allemaal�verkeerd�begrepen?�Misschien�nog�belangrijker:
hebben�wij�hier�te�maken�met�een�belangrijke�winstwaarschuwing?�Gaat�dat�echte�sociaal�akkoord,�waar�wij�hier
allemaal�op�wachten,�er�niet�meer�komen?�De�noodklok,
geluid�door�de�heer�Heerts,�maar�ook�de�reactie�van�het
kabinet�stemmen�niet�tot�optimisme.�Wil�de�minister�nog
steeds�alles�op�alles�zetten�om�tot�die�echte�gedeelde�sociale�agenda�te�komen,�of�te�wel�tot�een�sociaal�akkoord?
De�voorzitter:
U�hebt�zo�meteen�nog�meer�tijd.�Ik�geef�nu�eerst�het
woord�aan�de�minister�van�Sociale�Zaken�en�Werkgelegenheid.

Minister�Asscher:
Voorzitter.�Ik�dank�de�heer�Heerma�voor�zijn�vraag.�Het�kabinet�hecht�zeer�aan�overleg�met�sociale�partners�en�het
samen�opstellen�van�de�sociale�agenda.�Ik�noem�de�ur-

Tweede�Kamer

Vragenuur

gentie�in�Nederland�gezien�de�oplopende�werkloosheid,
waarover�vandaag�weer�nieuwe�cijfers�kwamen,�de�enorme�uitdaging�om�onze�arbeidsmarkt�te�hervormen�op�een
verantwoorde�manier,�en�de�veranderingen�die�nodig�zijn
in�Nederland�die�maken�dat�wij�echt�zoeken�naar�draagvlak.�Dat�doen�wij�met�werkgevers�en�werknemers.�Het
kabinet�stelt�de�houding�van�de�Kamer,�zeker�die�van�de
heer�Heerma,�bijzonder�op�prijs.�Wij�weten�namelijk�dat
wij�in�de�Kamer�een�medestander�hebben�die�net�zozeer
hecht�aan�dat�sociaal�overleg,�de�overlegeconomie�en�de
mogelijkheid�van�een�sociaal�akkoord.
Ik�heb�in�de�reactie�op�het�interview�van�de�heer�Heerts
aangegeven�dat�wij�zijn�zorgen,�bijvoorbeeld�over�de
werkloosheid�in�de�bouw,�delen.�Wij�werken�daaraan.
Wij�werken�ook�met�sociale�partners�aan�plannen�om�de
werkgelegenheid,�bijvoorbeeld�in�de�bouw,�te�behouden
en�te�vergroten�en�om�mensen�van�werk�naar�werk�te�helpen.�Maar�ik�heb�ook�aangegeven�dat�wij�ons�niet�herkennen�in�de�casus�belli:�de�twee�punten�waarvan�de�heer
Heerts�in�het�interview�blijk�gaf�dat�als�gevolg�daarvan�het
sociaal�overleg�gefrustreerd�werd.�Wij�hebben�in�de�brief
van�19 december�aan�de�Kamer�een�aantal�onderwerpen
genoemd�waar�wij�ons�in�de�sociale�agenda�over�moeten
buigen:�ontslag,�flex,�WW,�Participatiewet,�quotum�en�de
fiscale�behandeling�van�pensioenen.�Daarnaast�moesten
wij�in�januari�reageren�op�de�motie-Essers�en�snel�met
een�overbruggingsregeling�komen�voor�de�AOW.
De�zorgen�van�de�FNV�over�de�huidige�stand�van�de
economie�delen�wij�dus.�Bij�mij�en�het�kabinet�leidt�dat�ertoe�dat�wij�eerder�meer�dan�minder�overtuigd�zijn�van�het
belang�van�de�sociale�agenda�met�sociale�partners.�Of�het
gaat�lukken,�weten�wij�niet,�maar�wij�doen�er�in�ieder�geval�alles�aan.
De�heer�Heerma�(CDA):
Ik�hoor�de�minister�een�aantal�keren�aangeven�dat�het
kabinet�hecht�aan�sociaal�overleg,�maar�mijn�vraag�ging
over�een�sociaal�akkoord.�Daar�kwam�hij�op�het�laatst�nog
op�terug.�Kan�de�minister�nogmaals�heel�duidelijk�aangeven�dat�het�kabinet�alles�op�alles�zet�om�het�regeerakkoord�op�dit�punt�ook�waar�te�maken�en�te�komen�tot�dat
tweede�Akkoord�van�Wassenaar?
Daarnaast�blijft�bij�mij�een�beetje�het�beeld�hangen�dat
de�minister�aangeeft�dat�de�voorzitter�van�de�FNV�het�allemaal�verkeerd�begrepen�heeft.�Ik�heb�daar�twee�opmerkingen�bij.�Allereerst�worden�er�meer�voorbeelden�aangehaald�dan�de�twee�die�hier�genoemd�worden�en�gisteren�ook�in�de�reactie�werden�meegenomen.�De�heer
Heerts�noemt�meer�onderwerpen.�Maar�mijn�vraag�is�ook:
heeft�de�heer�Heerts�het�verkeerd�begrepen�of�zijn�in�de
polder,�bij�sociale�partners,�meer�of�andere�verwachtingen�gewekt�dan�nu�naar�voren�komen�in�een�reactie�op
de�motie-Essers,�waarin�een�nadrukkelijke�wens�vanuit
de�Eerste�Kamer�tot�daadkracht�wordt�uitgedrukt?�En�hoe
zien�andere�sociale�partners�dat�of�heeft�alleen�de�FNV�dit
beeld?
Ten�slotte,�in�een�eerste�reactie�gisteren�gaf�de�minister�heel�duidelijk�aan�dat�hij�niet�was�geschrokken�van�het
interview�omdat�de�heer�Heerts�de�avond�daarvoor�al�gesproken�had.�Wat�is�daar�besproken�waardoor�de�minister
niet�geschrokken�is�van�dat�spijkerharde�interview�gisteren�in�de�Volkskrant?
Minister�Asscher:
De�belangrijkste�vraag�is�de�vraag�die�de�heer�Heerma
als�eerste�stelde:�is�het�kabinet�ten�volle�bereid�en�bezig

29 januari 2013
TK�45

45-2-3

Asscher
om�het�sociale�overleg�tot�een�succes�te�maken?�Het�antwoord�daarop�is�ja.�Als�dat�leidt�tot�een�akkoord,�is�dat
prachtig.�Als�dat�leidt�tot�meerdere�akkoorden,�is�dat�ook
prachtig.�Wij�zijn�daar�volop�mee�bezig,�maar�je�hebt�daar
drie�partijen�voor�nodig:�het�kabinet,�met�de�opdracht�die
het�van�de�Kamer�meekrijgt,�werkgevers�en�werknemers.
Elk�van�die�drie�partijen�moet�zich�realiseren�dat�Nederland�van�ze�mag�verwachten�dat�wij�tot�het�uiterste�gaan
om�het�eens�te�worden.�De�Kamer�kan�erop�rekenen�dat
ik�dat�doe,�omdat�ik�weet�dat�mensen�nu�bang�zijn�voor
hun�baan,�dat�wij�in�de�toekomst�ook�een�werkende�verzorgingsstaat�nodig�hebben�en�dat�wij�een�arbeidsmarkt
nodig�hebben�waarin�mensen�vertrouwen�kunnen�hebben.
De�heer�Heerma�zei�ook:�er�waren�toch�meer�grieven
van�de�FNV?�Zeker,�er�waren�twee�redenen�waarom�de
heer�Heerts�vond�dat�het�sociaal�overleg�niet�goed�liep.
Die�twee�redenen�heb�ik�net�besproken.�De�FNV�spreekt
ook�haar�zorgen�uit�over�de�aangekondigde�maatregelen
in�de�WW. Daar�geeft�de�heer�Heerts�die�kwalificaties�aan.
Dat�vindt�hij�een�bedreiging�voor�de�verzorgingsstaat.�Ik
heb�heel�veel�begrip�voor�de�kritiek�die�daarover�bestaat,
maar�daarvoor�geldt�dat�wij�juist�met�elkaar�in�overleg
zijn�om�te�kijken�of�die�plannen�mogelijk�beter�kunnen
worden.�Dat�neemt�niets�weg�van�de�zorgen�van�de�heer
Heerts�daarover�–�daar�heb�ik�begrip�voor�–�maar�daarom
zitten�wij�juist�met�elkaar�aan�tafel.�Daarover�heb�ik�nog
geen�plannen�aan�de�Kamer�gestuurd.�In�april�krijgt�de
Kamer�die�voorstellen.
De�heer�Heerma�(CDA):
Ik�mis�toch�het�antwoord�op�een�aantal�belangrijke�vragen�die�ik�heb�gesteld.�Wat�is�er�gisteravond�in�het�telefoongesprek�gewisseld�waardoor�de�minister�er�niet�van
geschrokken�is?�En�is�het�zo�dat�kennelijk�alleen�de�FNV
het�verkeerd�begrepen�heeft?�Of�is�het�beeld�bij�sociale
partners�breder?�Heeft�het�kabinet�verwachtingen�gewekt
die�nu�niet�waargemaakt�worden?�Ten�slotte�verwacht�de
CDA-fractie�geen�akkoordjes,�maar�een�sociaal�akkoord.
Minister�Asscher:
Ik�wil�voorkomen�dat�ik�voor�de�derde�keer�aangeef�hoe
belangrijk�wij�het�sociaal�overleg�vinden,�want�ik�denk�dat
de�heer�Heerma�dat�nu�wel�van�mij�begrepen�heeft.�In�het
telefoongesprek�werd�ik�gewaarschuwd�dat�er�een�kritisch
interview�in�de�Volkskrant�zou�komen,�dus�ik�kon�de�dag
erna�zeggen:�nee,�ik�ben�niet�verrast.�Dat�is�letterlijk�wat�ik
heb�gezegd,�en�ik�was�ook�niet�verrast�want�ik�wist�dat�het
er�aankwam.�Heeft�de�heer�Heerts�het�allemaal�verkeerd
begrepen?�Nee.�Hij�geeft�vanuit�zijn�positie�uiting�aan�zijn
zorgen�over�de�economie�en�over�de�inhoud�van�het�kabinetsbeleid.�Hij�is�van�harte�uitgenodigd�om�die�zorgen
aan�de�onderhandeltafel�met�ons�te�delen.�Dan�moet�er
iets�moois�uitkomen�voor�Nederland.
Mevrouw�Voortman�(GroenLinks):
De�minister�verwijst�naar�de�brief�die�hij�op�19 december
aan�de�Kamer�heeft�gestuurd.�De�voorzitter�van�de�FNV
gaf�aan�dat�er�ook�een�lijstje�was�afgesproken�waarop�ook
andere�onderwerpen�stonden.�Is�de�minister�bereid�om
het�lijstje�dat�in�het�overleg�is�besproken�aan�ons�te�doen
toekomen,�zodat�wij�weten�waarop�we�hem�kunnen�aanspreken?

Tweede�Kamer

Vragenuur

Minister�Asscher:
De�brief�van�19 december�geldt�ten�volle.�Daarin�is�een
hele�lijst�genoemd�aan�onderwerpen�voor�de�sociale
agenda,�en�daarin�staat�ook�de�toezegging�van�de�regering�om�lopende�het�overleg�over�die�onderwerpen�geen
nieuwe�plannen�naar�de�Kamer�te�sturen.
De�heer�Ulenbelt�(SP):
Is�de�minister�bereid�om�een�blijk�van�goede�wil�te�tonen
door�de�brief�over�de�overbruggingsregeling�voor�mensen�met�een�65-plusgat�in�te�trekken�en�eerst�met�werkgevers�en�werknemers�daarover�te�overleggen?�Die�brief
hebben�wij�vorige�week�gekregen.
Minister�Asscher:
Ik�ben�te�allen�tijde�bereid�tot�een�blijk�van�goede�wil,
maar�niet�als�dat�meer�onzekerheid�veroorzaakt�voor�de
mensen�die�zaten�te�wachten�op�die�brief.�Voor�hen�gold
uiterste�spoed.�De�heer�Ulenbelt�weet�dat�de�wet�per�1 januari�van�kracht�is�geworden.�De�verandering�is�ingezet.�In�het�regeerakkoord�was�precies�omschreven�hoe
de�overbruggingsregeling�eruitzag.�Dat�is�de�reden�waarom�we�de�brief�snel�wilden�sturen.�Als�het�sociaal�overleg�nog�tot�aanpassing�of�aanvullingen�leidt,�zullen�we�dat
zien,�maar�die�brief�moest�eruit,�en�die�moet�in�de�Kamer
worden�besproken.
Mevrouw�Schouten�(ChristenUnie):
Toen�ik�het�interview�met�de�heer�Heerts�gisteren�in�de
Volkskrant�las,�moest�ik�toch�een�zucht�slaken.�We�gaan
nu�via�de�krant�allerlei�discussies�met�elkaar,�het�kabinet
en�de�vakbeweging�voeren,�terwijl�het�ontzettend�hard
nodig�is�dat�er�maatregelen�genomen�worden.�We�moeten�een�van�de�grootste�crises�sinds�jaren�aanpakken�met
maatregelen.�Ik�vraag�dan�ook�via�de�minister�of�de�sociale�partners�zich�daarop�willen�gaan�richten.�En�aan�de
minister�vraag�ik�of�er�een�akkoord�komt�dat�voor�alle�generaties�maatregelen�bevat,�een�generatieakkoord�dus�dat
zowel�de�jongeren�als�de�ouderen�die�in�grote�problemen
zitten,�tegemoet�kan�komen.
Minister�Asscher:
Ik�begrijp�de�vraag�van�mevrouw�Schouten�bijzonder
goed.�De�heer�Heerts�heeft�mij�ook�verzekerd�dat�het�niet
de�intentie�was�om�weg�te�lopen�van�de�onderhandeltafel,
maar�vooral�om�door�te�praten�en�uiting�te�geven�aan�zijn
zorgen,�die�het�kabinet�voor�een�deel�deelt.�Ik�ben�het�helemaal�met�mevrouw�Schouten�eens�dat�het�aan�die�tafel
zal�moeten�gebeuren.�Uit�de�onderhandelingen�moeten
afspraken�komen�die�goed�zijn�voor�Nederland�en�voor
de�toekomst.�Zo�beluister�ik�ook�eigenlijk�alle�fracties�in
de�Kamer.�Daardoor�voelt�het�kabinet�zich�gesteund�om
de�gesprekken�in�te�gaan,�op�een�open�manier�–�dus�niet:
het�moet�allemaal�precies�zoals�wij�het�hadden�bedacht
–�maar�niet�op�een�manier�zonder�mening.�Het�moet�wel
goed�zijn�voor�de�werkgelegenheid,�voor�de�financiën�van
Nederland�en�voor�de�arbeidsmarkt.�Als�we�elkaar�daar
weten�te�vinden,�en�dat�is�onze�opdracht,�dan�krijgen�we
een�goed�resultaat.�Ik�zal�de�zorg�van�mevrouw�Schouten�met�de�sociale�partners�delen�en�mij�er�zelf�ook�op�die
manier�over�verstaan.
De�heer�Wilders�(PVV):
Mijn�broek�zakt�bijna�af�als�ik�deze�minister�hoor�praten
over�een�sociaal�akkoord.�Deze�minister�zorgt�voor�het
meest�asociale�beleid�dat�Nederland�ooit�heeft�gekend,

29 januari 2013
TK�45

45-2-4

Asscher
met�name�ten�aanzien�van�ouderen.�De�belasting�voor�ouderen�gaat�omhoog.�Ze�moeten�hun�vermogen�opeten.
De�pensioenen�van�de�ouderen�worden�gekort.�De�huren
gaan�omhoog.�Hij�pakt�de�ouderen�in�dit�land�als�geen�ander.�Mijn�vraag�aan�de�minister�van�werkloosheid�is:�bent
u�bereid�om�op�te�houden�met�het�brabbelen�met�sociale
partners�over�zogenaamd�sociaal�beleid�en�om�alle�asociale�maatregelen,�alle�belastingverhogingen�en�alle�pensioenkortingen�ongedaan�te�maken�voor�de�ouderen�van
Nederland?
(geroffel�op�de�bankjes)

mand�ontkent�dat�we�in�Nederland�in�de�financiële�problemen�zitten.�Alleen�door�dat�te�erkennen�en�door�rechtvaardige�oplossingen�te�kiezen,�kunnen�we�verder�met�dit
land.�We�kunnen�van�alles�beloven�en�roepen,�maar�het
gaat�erom�dat�we�afspraken�maken�die�goed�zijn�voor�dit
land.�Dat�is�de�regering�aan�het�doen.�Het�is�een�moeilijk
proces.�Er�zal�vast�nog�weleens�vaker�iets�over�in�de�krant
staan,�maar�juist�voor�het�algemeen�belang�doen�wij�dat.
Daar�gaan�wij�gewoon�mee�door.
De�voorzitter:
Ik�dank�u�voor�uw�komst�naar�de�Kamer.

Minister�Asscher:
Het�lijkt�mij�verstandig�als�de�heer�Wilders�een�broekriem
aanschaft,�want�iedereen�in�Nederland�zal�voelen�dat�er
bezuinigd�moet�worden.�Dat�geldt�voor�ouderen,�dat�geldt
voor�jongeren,�dat�geldt�voor�ons�allemaal.�We�zien�nu
de�effecten�van�de�maatregelen,�ook�van�Rutte�I,�van�het
Lenteakkoord�en�van�wat�er�daarna�is�gebeurd.�Ik�zal�in
augustus�en�bij�de�uitwerking�van�maatregelen�kijken�of
de�verdeling�eerlijk�en�rechtvaardig�is,�of�we�het�kunnen
dragen.�Het�belang�van�het�sociaal�overleg�is�heel�anders.
Dat�gaat�over�de�toekomst�van�Nederland�en�over�het�maken�van�afspraken�waardoor�we�verder�kunnen�in�dit�land.
Daar�gaat�het�kabinet�gewoon�mee�door.
De�heer�Wilders�(PVV):
Mevrouw�de�voorzitter�…
De�voorzitter:
Ik�hoor�geroezemoes�in�de�Kamer�dat�een�tweede�interruptie�niet�toegestaan�zou�zijn,�maar�iedereen�mag�twee
vragen�stellen�in�het�vragenuurtje.�Iedere�fractie�mag�zelf
beslissen�op�welke�wijze�die�worden�ingevuld.�Mijnheer
Wilders,�gaat�uw�gang.
De�heer�Wilders�(PVV):
Zo�is�dat,�mevrouw�de�voorzitter.
Wat�een�slap,�wat�een�enorm�slap�antwoord�van�deze�minister�van�Sociale�Zaken�en�Werkloosheid.�Deze�minister,�deze�Partij�van�de�Arbeid-bewindspersoon,�verhoogt�de�belastingen�als�nooit�tevoren.�Dat�dit�zijn�hobby�is,�moet�de�minister�zelf�weten.�Maar�hij�pakt�de�hardwerkende�Nederlander,�hij�pakt�de�ouderen�keihard�in�hun
portemonnee.�Alle�mensen�die�nu�televisie�kijken,�hebben
gezien�dat�hun�salaris�of�pensioen�al�is�gekort�en�dat�dit
opnieuw�gekort�gaat�worden.�Mensen�in�een�verzorgingshuis�moeten�hun�vermogen�aanspreken�omdat�zij�hun
huis�niet�kunnen�verkopen.�Mensen�zien�de�huren�omhoog�gaan.�Die�mensen�laat�de�minister�nu�keihard�in�de
kou�staan.�Het�is�asociaal�beleid!�Houd�op�met�praten�met
sociale�partners�en�doe�daar�wat�aan!�Kom�op�voor�de
mensen�die�vroeger�nog�op�de�Partij�van�de�Arbeid�stemden!
(geroffel�op�de�bankjes)
Minister�Asscher:
De�mensen�in�dit�land�verwachten�van�de�regering�dat�zij
de�overheidsfinanciën�op�orde�brengt�en�dat�zij�afspraken
maakt,�opdat�Nederland�weer�kan�groeien�de�komende�jaren.�Dat�doet�de�regering�niet�alleen.�Zij�doet�dit�samen
met�werkgevers�en�werknemers.�Het�gesprek�daarover�is
pittig,�want�het�zijn�moeilijke�keuzes.�Niemand�loopt�daar
weg�voor�de�keuzes�die�gemaakt�moeten�worden.�Nie-

Tweede�Kamer

Vragenuur

29 januari 2013
TK�45

45-2-5