Transitie-effecten
Addendum bij analyses van maart en september 2021

Disclaimer
▪

Getoonde uitkomsten zijn intern gecontroleerd. Het huidige model is onderworpen aan een interne
modelvalidatie.

▪

Alle analyses zijn gemaakt op basis van modellering van een gestileerd fonds. Wij merken op dat
uitkomsten voor individuele fondsen significant kunnen afwijken.

▪

Onderliggende modelaannames zijn terug te vinden in de appendix van deze presentatie. Indien
hiervan is afgeweken wordt dit expliciet vermeld in deze presentatie.

▪

Gegeven het feit dat financiële markten in beweging zijn is het inherent onzeker welke
herverdeling zich op het moment van transitie voordoet. Deze onzekerheid kunnen we niet
wegnemen met berekeningen.

20-5-2022

/2

Uitkomsten kwantitatieve analyses
Netto profijt effecten en reële uitkeringen

Gevoeligheidsanalyses - Varianten
Basis
analyses
mrt 2021*

(1):
aandelen
40%

(2):
aandelen
60%

(3):
premiedg
90%

(4): FPR

(5): DG
122%

(6): DG
105%

(7): DG
140%

122%

105%

140%

95%

95%

95%

95%

95%

(Sector
gemiddelde
mrt 2022)

Scenarioset

Knw Cie’19

Knw Cie’19

Knw Cie’19

Knw Cie’19

Knw Cie’19

Knw Cie’19

Knw Cie’19

Knw Cie’19

RTS (X0)

08 ‘20

08 ‘20

08 ‘20

08 ‘20

08 ‘20

03 ‘22

03 ‘22

03 ‘22

Beleggingsbeleid
(% aandelen)

50%

40%

60%

50%

50%

50%

50%

50%

Premiedekkingsgraad

100%

100%

100%

90%

100%

100%

100%

100%

Contract

SPR

SPR

SPR

SPR

FPR

SPR

SPR

SPR

Dekkingsgraad

(10%percentiel
mrt 2022)

(90%percentiel
mrt 2022)

*Voorliggende berekeningen zijn gevoeligheidsanalyses op berekeningen die DNB in maart en september 2021 heeft opgeleverd over transitie-effecten. Voor de
vergelijkbaarheid is daarom uitgegaan van dezelfde uitgangspunten, inclusief scenarioset.

20-5-2022

/4

Gevoeligheidsanalyses - Observaties
Beleggingsbeleid
• Gegeven een dekkingsgraad van 95% dempt een risicovoller
beleggingsbeleid (negatieve) netto profijt effecten.
• Het risicoprofiel heeft invloed op het netto profijt in het FTK. Een
risicovoller beleggingsbeleid vermindert bij een dekkingsgraad van
95% het netto profijt van huidige deelnemers (de toename in netto
profijt door een grotere kans op indexaties weegt niet op tegen de
afname door een grotere kans op kortingen). Hoe jonger een
deelnemer, hoe groter dit effect.
• In het nieuwe contract is de impact van risicoprofiel op netto profijt
veel kleiner vanwege persoonlijke pensioenvermogens. Het enige
eventuele effect loopt via de solidariteitsreserve.
• Per saldo wordt het verschil in netto profijt tussen het nieuwe en
huidige contract kleiner bij een risicovoller beleggingsbeleid.

Flexibele premieregeling
• De flexibele premieregeling is doorgerekend zonder
risicodelingsreserve, terwijl bij de solidaire regeling wel is gerekend
met een solidariteitsreserve. De gekozen implementatie van vul- en
uitdeelregels van een solidariteitsreserve werken zo dat deze
herverdelingseffecten dempen. In de doorgerekende variant van de
flexibele premieregeling is dit middel niet aanwezig.
Dekkingsgraad
• Bij hogere dekkingsgraden nemen herverdelingseffecten van de
standaardmethode toe. Hoe hoger de dekkingsgraad, hoe minder
nauwkeurig de standaardmethode het huidige FTK benadert.
• Met de vba-methode blijven herverdelingseffecten beperkt indien
bestuurlijke ruimte wordt ingezet om netto profijt effecten te
dempen.

Premiedekkingsgraad
• Een premiedekkingsgraad onder 100% heeft per saldo weinig effect op
herverdelingseffecten.
• Elementen in het fondsbeleid die leiden tot lagere indexaties en
hogere kortingen – zoals een premiedekkingsgraad < 100% –
verlagen de marktwaarde van bestaande aanspraken en verhogen het
onverdeeld vermogen in het FTK. Het hogere onverdeeld vermogen
kan ingezet worden om de hogere herverdelingseffecten bij PDG <
100% te verzachten.
Herverdelingseffecten

20-5-2022

/5

Toelichting tabellen volgende slides
Kolom

Toelichting

Invaarmethode

Twee invaarvarianten
1) vba-methode:
inzet onverdeeld vermogen t.b.v. minimaliseren netto profijt effecten
2) standaardmethode: zonder aanvullende vermogensverschuiving na toepassen standaardregel

Herverdeling (∆ NP)

Minimum en maximum netto-profijt effect als gevolg van invaren, gemeten over alle leeftijdscohorten
N.B. netto profijt neemt de gehele prognosehorizon en kansverdeling in acht. Tevens is in de netto
profijtmaatstaf de kortingssystematiek van het FTK verwerkt.

∆ reële gemiddelde uitkering

Procentuele verhoging of verlaging van de gemiddelde reële uitkering over de hele uitkeringsperiode
ten opzichte van die in het FTK. Dit is equivalent aan de gemiddelde vervangingsratio. Mediane en
slechtweer uitkomsten worden getoond voor een 35-jarige, een net gepensioneerde en een 80-jarige.
N.B. In de analyse van maart 2021 bekeken wij UPO-bedragen op pensioendatum. In de huidige
analyse geven we gehoor aan het verzoek om de gemiddelde vervangingsratio te tonen conform
eerdere analyses van het CPB

20-5-2022

/6

Gevoeligheidsanalyses (1)
Gevoeligheidsanalyse: Beleggingsbeleid, premiedekkingsgraad en contract
Variant

Basisvariant
aandelen: 50%
premiedg: 100%

Methode

Herverdeling
(∆ NP)

∆ Reële gem. uitkering
(35-jarige )

∆ Reële gem. uitkering
(net gepensioneerde)

∆ Reële gem. uitkering
(80-jarige)

min

max

Mediaan

5%-percentiel

Mediaan

5%-percentiel

Mediaan

5%-percentiel

vba

0%

0%

16%

0%

3%

-2%

3%

-4%

standaard

-8%

5%

7%

-8%

8%

3%

5%

-2%

vba

-1%

0%

7%

-3%

3%

-1%

2%

-3%

standaard

-10%

5%

-2%

-11%

8%

4%

5%

-1%

vba

0%

3%

26%

2%

6%

-1%

4%

-4%

standaard

-5%

6%

19%

-4%

9%

2%

4%

-4%

vba

0%

1%

14%

0%

3%

-1%

3%

-4%

standaard

-9%

7%

5%

-8%

9%

4%

5%

-2%

vba

-3%

0%

13%

-2%

3%

-2%

3%

-4%

standaard

-9%

4%

5%

-9%

7%

2%

5%

-2%

(1) aandelen: 40%

(2) aandelen: 60%

(3) premiedg: 90%

(4) contract: flexibele pr

20-5-2022

/7

Gevoeligheidsanalyses (2)
Gevoeligheidsanalyse: Dekkingsgraad
Variant

Basisvariant
DG 95%
RTS 08-2020

(5) DG 122%
RTS 03-2022

(6) DG 105%
RTS 03-2022

(7) DG 140%
RTS 03-2022

Methode

Herverdeling
(∆ NP)

∆ Reële gem. uitkering
(35-jarige )

∆ Reële gem. uitkering
(net gepensioneerde)

∆ Reële gem. uitkering
(80-jarige)

min

max

Mediaan

5%-percentiel

Mediaan

5%-percentiel

Mediaan

5%-percentiel

vba

0%

0%

16%

0%

3%

-2%

3%

-4%

standaard

-8%

5%

7%

-8%

8%

3%

5%

-2%

vba

0%

2%

23%

-1%

9%

-2%

4%

-3%

standaard

-6%

8%

14%

-8%

15%

3%

6%

-2%

vba

0%

0%

15%

0%

3%

-3%

4%

-5%

standaard

-6%

5%

8%

-5%

7%

2%

5%

-5%

vba

0%

7%

40%

-4%

25%

0%

12%

-3%

standaard

-8%

17%

24%

-15%

34%

7%

18%

2%

20-5-2022

/8

Impact rente op vermogenstoedeling
standaardmethode

Standaardmethode - Rentestijging +1%
Het toepassen van de standaardmethode
(zonder aanvullende vermogenstoedeling) leidt
er toe dat bij hogere (lagere) rentes een
kleiner (groter) deel van het totale vermogen
wordt toebedeeld aan jongeren. Dit volgt uit
het
principe
van
marktwaardering.
De
marktwaarde van een aanspraak voor een
jongere ver in de toekomst is relatief laag als
de rente hoog is.

basis

(i)

(ii)

RTS

mrt-22

mrt-22
+ 1%

mrt-22
-/- 1%

Duration

17,7

16,1

19,6

Renteafdekking

-

50%

50%

Dekkingsgraad

122%

135%

110%

20-5-2022

/ 10

Appendix 1
Transitie-effecten: Figuren

Basisvariant

DG 95: Basis
∆ Netto Profijt

8%

∆ reële uitkering gemiddeld: mediaan

50%

∆U reëel: standaardmethode

6%
40%

4%
2%

∆ reële uitkering gemiddeld: 5%-percentiel

6%

∆U reëel: vba-methode

4%
2%
0%

30%

0%

-2%

-2%

20%
-4%

-4%

-6%

10%

-6%
-8%

∆ NP: Standaardmethode

-10%

-8%
0%

-12%

30

35

40

45

50

55

60

Leeftijdscohorten

65

70

75

80

85

∆U reëel: vba-methode

-12%

-10%

25

∆U reëel: standaardmethode

-10%

∆ NP: Vba-methode
25

30

35

40

45

50
55
60
65
Leeftijdscohorten

70

75

80

85

25

30

35

40

45

50
55
60
65
Leeftijdscohorten

70

75

20-5-2022

80

/ 12

85

(1) beleggingsbeleid: 40% aandelen

DG 95: 40%A
∆ Netto Profijt

8%

∆ reële uitkering gemiddeld: mediaan

50%

∆U reëel: standaardmethode

6%
40%

4%
2%

∆ reële uitkering gemiddeld: 5%-percentiel

6%

∆U reëel: vba-methode

4%
2%
0%

30%

0%

-2%

-2%

20%
-4%

-4%

-6%

10%

-6%
-8%

∆ NP: Standaardmethode

-10%

-8%
0%

-12%

30

35

40

45

50

55

60

Leeftijdscohorten

65

70

75

80

85

∆U reëel: vba-methode

-12%

-10%

25

∆U reëel: standaardmethode

-10%

∆ NP: Vba-methode
25

30

35

40

45

50
55
60
65
Leeftijdscohorten

70

75

80

85

25

30

35

40

45

50
55
60
65
Leeftijdscohorten

70

75

20-5-2022

80

/ 13

85

(2) beleggingsbeleid: 60% aandelen

DG 95: 60%A
∆ Netto Profijt

8%

∆ reële uitkering gemiddeld: mediaan

50%

∆U reëel: standaardmethode

6%
40%

4%
2%

∆ reële uitkering gemiddeld: 5%-percentiel

6%

∆U reëel: vba-methode

4%
2%
0%

30%

0%

-2%

-2%

20%
-4%

-4%

-6%

10%

-6%
-8%

∆ NP: Standaardmethode

-10%

-8%
0%

-12%

30

35

40

45

50

55

60

Leeftijdscohorten

65

70

75

80

85

∆U reëel: vba-methode

-12%

-10%

25

∆U reëel: standaardmethode

-10%

∆ NP: Vba-methode
25

30

35

40

45

50
55
60
65
Leeftijdscohorten

70

75

80

85

25

30

35

40

45

50
55
60
65
Leeftijdscohorten

70

75

20-5-2022

80

/ 14

85

(3) premiedekkingsgraad: 90%

DG 95: PDG 90
∆ Netto Profijt

8%

∆ reële uitkering gemiddeld: mediaan

50%

∆U reëel: standaardmethode

6%
40%

4%
2%

∆ reële uitkering gemiddeld: 5%-percentiel

6%

∆U reëel: vba-methode

4%
2%
0%

30%

0%

-2%

-2%

20%
-4%

-4%

-6%

10%

-6%
-8%

∆ NP: Standaardmethode

-10%

-8%
0%

-12%

30

35

40

45

50

55

60

Leeftijdscohorten

65

70

75

80

85

∆U reëel: vba-methode

-12%

-10%

25

∆U reëel: standaardmethode

-10%

∆ NP: Vba-methode
25

30

35

40

45

50
55
60
65
Leeftijdscohorten

70

75

80

85

25

30

35

40

45

50
55
60
65
Leeftijdscohorten

70

75

20-5-2022

80

/ 15

85

(4) contract: flexibele premieregeling

DG 95: FPR
∆ Netto Profijt

6%

∆ reële uitkering gemiddeld: mediaan

50%

∆U reëel: standaardmethode

4%

40%

∆U reëel: vba-methode

2%

0%

∆ reële uitkering gemiddeld: 5%-percentiel

6%
4%
2%
0%

30%

-2%

-2%
20%

-4%

-4%

-6%

-6%

10%

-8%
∆ NP: Standaardmethode

-10%

-8%
0%

-12%

30

35

40

45

50

55

60

Leeftijdscohorten

65

70

75

80

85

∆U reëel: vba-methode

-12%

-10%

25

∆U reëel: standaardmethode

-10%

∆ NP: Vba-methode
25

30

35

40

45

50
55
60
65
Leeftijdscohorten

70

75

80

85

25

30

35

40

45

50
55
60
65
Leeftijdscohorten

70

75

20-5-2022

80

/ 16

85

(5) dekkingsgraad: 122%

DG 122: knw'19, 03-22
∆ Netto Profijt

10%

∆ reële uitkering gemiddeld: mediaan

50%

∆U reëel: standaardmethode

8%
40%

6%

∆ reële uitkering gemiddeld: 5%-percentiel

6%

∆U reëel: vba-methode

4%
2%

4%
0%

30%

2%

-2%

0%

20%

-2%

-4%

-4%

-6%

10%

-6%
-8%

∆ NP: Standaardmethode

-10%

∆ NP: Vba-methode

-12%

-8%
0%

30

35

40

45

50

55

60

Leeftijdscohorten

65

70

75

80

85

∆U reëel: vba-methode

-12%

-10%

25

∆U reëel: standaardmethode

-10%

25

30

35

40

45

50
55
60
65
Leeftijdscohorten

70

75

80

85

25

30

35

40

45

50
55
60
65
Leeftijdscohorten

70

75

20-5-2022

80

/ 17

85

(6) dekkingsgraad: 105%

DG 105: knw'19, 03-22
∆ Netto Profijt

6%

∆ reële uitkering gemiddeld: mediaan

50%

∆U reëel: standaardmethode

4%

40%

∆U reëel: vba-methode

2%

0%

∆ reële uitkering gemiddeld: 5%-percentiel

6%
4%
2%
0%

30%

-2%

-2%
20%

-4%

-4%

-6%

-6%

10%

-8%
∆ NP: Standaardmethode

-10%

-8%
0%

-12%

30

35

40

45

50

55

60

Leeftijdscohorten

65

70

75

80

85

∆U reëel: vba-methode

-12%

-10%

25

∆U reëel: standaardmethode

-10%

∆ NP: Vba-methode
25

30

35

40

45

50
55
60
65
Leeftijdscohorten

70

75

80

85

25

30

35

40

45

50
55
60
65
Leeftijdscohorten

70

75

20-5-2022

80

/ 18

85

(7) dekkingsgraad: 140%

DG 140: knw'19, 03-22
∆ Netto Profijt

20%
18%
16%
14%
12%
10%
8%
6%
4%
2%
0%
-2%
-4%
-6%
-8%
-10%
-12%

∆ reële uitkering gemiddeld: mediaan

60%

∆U reëel: standaardmethode
50%

∆U reëel: vba-methode

40%
30%
20%
∆ NP: Standaardmethode

10%

∆ NP: Vba-methode
0%

25

30

35

40

45

50

55

60

Leeftijdscohorten

65

70

75

80

85

25

30

35

40

45

50
55
60
65
Leeftijdscohorten

70

75

80

85

∆ reële uitkering gemiddeld: 5%-percentiel

10%
8%
6%
4%
2%
0%
-2%
-4%
-6%
-8%
-10%
-12%
-14%
-16%
-18%

∆U reëel: standaardmethode
∆U reëel: vba-methode
25

30

35

40

45

50
55
60
65
Leeftijdscohorten

70

75

20-5-2022

80

/ 19

85

Appendix 2
Aannames onderliggend aan technische
analyses MvT

Aannames technische analyses MvT

(1/4)

Economische scenarioset
Model

ESG: KNW-model

P- en Q configuratie

Conform CPB Background document: A financial
market model for the Netherlands

Kalibratie Parameters

Commissie parameters 2019

Rentekalibratie X0

DNB RTS aug-20

Duratie obligaties

20

Demografie
Sterftekansen

nee

Startleeftijd

25

Werkzame jaren

40

Pensioenjaren

24

Deelnemersbestand

Uniform

Gemeenschappelijke parameters in FTK en NPC
Loonprofiel

Gemiddeld; gebaseerd op CBS statistieken 2018

Franchise (t=0)

14.500 euro

Ontwikkeling Pensioengrondslag

Conform prijsinflatie

(Doorsnee)premie

20% van pensioengrondslagsom

Risicoprofiel fondsniveau

Aandelen 50%, obligaties 50%

Herverdelingseffecten 20-5-2022 / 21

Aannames technische analyses MvT

(2/4)

Huidig FTK
Renteafdekking

Obligatie allocatie is leidend

Opbouwpercentage

Maximaal 1,875%.

Opbouwtype

Variabele opbouw. Bij premiedekkingsgraden <
100% wordt de opbouw verlaagd.

Minimale Premiedekkingsgraad

100%.

Premiekorting of premievakantie

Nee

Respecteren genoeg is genoeg

Ja

Inhaalindexatie

Ja, conform regels toekomstbestendig
indexeren

Indexatieachterstand bij aanvang

15% (= gemiddelde grootste 4)

Terugblikkende horizon
indexatieachterstand

10 jaar

Jaren in tekort bij aanvang

5 jaar (eerstvolgende jaar in tekort betekent een
MVEV korting)

Smeren MVEV korting

10 jaar

Kritische dekkingsgraad VEV

95%
Herverdelingseffecten

20-5-2022

/ 22

Aannames technische analyses MvT

(3/4)

Nieuw contract
Projectierendement uitkeringsniveau

verwacht beleggingsrendement
gepensioneerden minus inflatieafslag gelijk
aan 50% van steady state inflatie

Verwacht risicopremie aandelen (t.b.v.
projectierendement)

conform parameters 2019: 4,33%

Steady state inflatie (t.b.v.
projectierendement)

Conform parameters 2019: 1,88%

Start omvang solidariteitsreserve

0% van totale vermogen

Maximale omvang solidariteitsreserve

15% van totale vermogen

Reserve afslag uit premie

10% van premie-inleg

Reserve afslag uit rendement

10% van positief overrendement

Uitdelen reserve (naar rato persoonlijk
vermogen)

10% van negatief overrendement
0%< Buffer < 5% : 1/15 deel
5% < Buffer < 10%: 1/10 deel
10% < Buffer < 15%: 1/5
Buffer > 15%: geheel

Spreiden schokken

Geen spreiding

Herverdelingseffecten

20-5-2022

/ 23

Aannames technische analyses MvT

(4/4)

Nieuw contract
Negatief overrendement

Niet toegestaan voor overrendement < -50%

Leeftijdsafhankelijke toedeling
overrendement (perspectief uniforme
aanpassingen in het te bereiken pensioen)

Overrendement wordt gelijkelijk toebedeeld
naar het verwachte pensioen.
Toedelingsfactor leeftijdscohort: LC(i): F/[F+H]
x [Fi+Hi]/Fi
F: huidig vermogen

H: contante waarde toekomstige premies
i: leeftijdscohort
Renteafdekking

Renterisico wordt voor alle leeftijdscohorten
met hetzelfde percentage afgedekt (50%)

Herverdelingseffecten

20-5-2022

/ 24