Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2014–2015

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

848
Vragen van de leden Maij en Yücel (beiden PvdA) aan de Ministers van
Buitenlandse Zaken en van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap over de
schending van vrouwenrechten in Hongarije (ingezonden 28 november 2014).
Antwoord van Minister Koenders (Buitenlandse Zaken), mede namens de
Ministers van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap (ontvangen 17 december 2014).
Vraag 1
Kent u het bericht «Hungary police «blaming victims» of sexual assault»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Sluit u zich aan bij de zeer scherpe veroordeling van de in het artikel
genoemde voorlichtingsfilm van de Hongaarse politie door vrouwengroepen
en mensenrechtengroepen in Hongarije?
Antwoord 2
De Hongaarse politie beoogt in het filmpje, dat verspreid is onder middelbare
scholen in Pecs, geweld tegen vrouwen aan de kaak te stellen en te voorkomen. Hongaarse vrouwenrechtengroeperingen hebben zich in felle bewoordingen uitgesproken tegen de suggestie die de film zou wekken, namelijk dat
slachtoffers verantwoordelijkheid dragen voor de schending van hun
veiligheid. Hoewel het kabinet zich achter de preventiedoelstellingen schaart,
distantieert het zich van elke suggestie dat vrouwen zelf verantwoordelijk zijn
voor de schending van hun lichamelijke integriteit.
Vraag 3
Op welke wijze gaat u zich ervoor inzetten dat Hongarije binnen de Europese
Unie op deze situatie met betrekking tot vrouwenrechten aangesproken
wordt? Bent u bereid dit onderwerp aan de orde te stellen bij de eerstvolgende Raad Algemene Zaken? Bent u bereid dit onderwerp aan te kaarten bij
de betrokken Eurocommissarissen?

1

ah-tk-20142015-848
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2014

BBC News, 25 november 2014.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

1

Antwoord 3 en 5
Het kabinet deelt de mening dat de EU voorop moet lopen in het waarborgen
van fundamentele rechten. Het kabinet zet zich hiervoor binnen de EU in
langs twee sporen.
Ten eerste gebeurt dit in het kader van het rechtsstatelijkheidsinitiatief dat in
2013 in EU-verband startte met een brief van Nederland, Denemarken,
Duitsland en Finland aan de Commissie. In reactie hierop publiceerde de
Europese Commissie in maart dit jaar de Mededeling «Een nieuw EU-kader
ter versterking van de rechtsstaat» COM(2014)158 waarin zij een pre-artikel 7
mechanisme ontwikkelt voor ad hoc situaties die een systeembedreiging van
de rechtsstaat in een lidstaat inhouden. Daarnaast liggen tijdens de Raad
Algemene Zaken op 16 december aanstaande conclusies voor waarin de rol
van de Raad op het terrein van rechtsstatelijkheid zou worden vastgelegd.
Hiermee wordt binnen de Raad de mogelijkheid gecreëerd om tot een
politieke dialoog te komen over ontwikkelingen op het gebied van rechtsstatelijkheid.
Ten tweede pleit het kabinet voor een EU-interne mensenrechtenstrategie,
gelijk aan het Strategisch Raamwerk en Actieplan voor Mensenrechten en
Democratie dat de EU hanteert in haar externe optreden. Met de Raadsconclusies van de Raad van Justitie en Binnenlandse Zaken van 6 juni 2014 over
de toepassing van het EU Handvest van de Grondrechten is een opstap
gecreëerd voor een dergelijke strategie2.
Verder is van belang dat Hongarije de Istanbul Conventie van de Raad van
Europa heeft ondertekend. De Conventie voorziet in een monitoringsmechanisme met specifieke aanbevelingen aan de deelnemende landen. Verder
wijst het kabinet u ook graag op het rapport van het Europees Grondrechtenagentschap van maart 2014 getiteld «Violence against Women: An EU wide
survey». Het kabinet hecht aan het werk van het Grondrechtenagentschap en
bepleit dat deze rapporten binnen Raadskader systematisch worden
besproken. Deze lijn zal het kabinet ook hanteren in contacten met betrokken
Commissarissen.
Vraag 4
Wat is uw oordeel over de bredere staat van vrouwenrechten in Hongarije?
Kunt u inzicht geven op welke wijze vrouwenrechten in Hongarije momenteel
wettelijk gewaarborgd zijn? Hoe verhouden deze rechten zich tot de situatie in
de praktijk? Wat zegt dit volgens u over de staat van de rechtsstaat aldaar?
Antwoord 4
In Hongarije zijn man- vrouwverhoudingen traditioneler dan in Nederland.
Hoewel de participatie van mannen en vrouwen op de arbeidsmarkt gelijk is,
verdienen vrouwen over het algemeen minder dan mannen voor gelijk werk
en zijn vrouwen ondervertegenwoordigd in de overheid. In het onderwijs is
geen groot verschil tussen de participatie van mannen en vrouwen. Binnen
de Hongaarse Grondwet en de arbeidswet bestaan bepalingen over gelijke
behandeling. Ook is er is sinds 2003 een specifieke wet voor gelijke behandeling en de bevordering van gelijkheid (overigens niet enkel gericht op
vrouwen). Aangiftes van seksueel geweld (tegen zowel mannen als vrouwen)
worden geregeld binnen het Hongaarse strafrecht.
Mensenrechtenorganisaties als Human Rights Watch bekritiseren zowel de
wetgeving zelf als de naleving daarvan. Wel zijn verbeteringen in de
wetgeving zichtbaar. In juli 2013 is het Hongaarse strafrecht aangepast en
vanaf dat moment is huiselijk geweld een specifiek onderdeel van het
strafrecht. Dit heeft als implicatie dat de verantwoordelijkheid om te
vervolgen nu bij de autoriteiten ligt en niet meer bij het slachtoffer zelf.
Onder de nieuwe wetgeving staat op huiselijk geweld een straf van maximaal
drie jaar en vijf jaar in het geval van herhaaldelijk ernstig geweld. Seksueel
geweld en verkrachting daarentegen, ook tussen partners, valt niet onder
huiselijk geweld en vervolgen van de daders is daarmee nog steeds de
verantwoordelijkheid van het slachtoffer zelf. Op verkrachting staat twee tot
acht jaar gevangenisstraf en 15 jaar in specifieke zeer ernstige gevallen.
De Hongaarse rechtsstaat is een omvangrijk onderwerp dat vele aspecten
omvat. Een meer specifiek onderwerp zoals de wettelijke waarborging en
2

http://www.consilium.europa.eu/uedocs/cms_data/docs/pressdata/en/jha/143099.pdf

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

2

naleving van vrouwenrechten in Hongarije typeert daarom niet de gehele
rechtstaat in Hongarije.
Vraag 5
Wat is uw oordeel over de staat van de bescherming van vrouwenrechten
binnen de Europese Unie? Deelt u de mening dat een waardengemeenschap
zoals de Europese Unie voorop zou moeten lopen met het waarborgen van
vrouwenrechten en andere fundamentele rechten en vrijheden? In hoeverre is
dit momenteel de realiteit binnen de Unie wat betreft regelgeving en de
situatie in de praktijk? Op welke wijze zet Nederland zich in voor verdere
verbetering op dit terrein? Ziet u aanleiding in de situatie in Hongarije om
deze inzet te intensiveren? Zo ja, op welke wijze gaat u dit doen?
Antwoord 5
Zie antwoord op vraag 3
Vraag 6
Wilt u deze vragen beantwoorden voor het Algemeen overleg Raad Algemene Zaken voorzien op 10 december 2014?
Antwoord 6
De vragen zijn zo snel mogelijk beantwoord.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

3