Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

679
Vragen van de leden Boucke en Hagen (beiden D66) aan de Minister voor
Klimaat en Energie en de Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat
over het bericht «Nieuwe productiemethode maakt rotorbladen van
windmolens goed recyclebaar» (ingezonden 20 oktober 2022).
Mededeling van Minister Jetten (Klimaat en Energie) (ontvangen 9 november
2022).
Vraag 1
Wat gebeurt er nu met windturbines die niet meer in Nederland kunnen
draaien, bijvoorbeeld omdat ze worden vervangen door nieuwere turbines of
omdat er scheurtjes in het materiaal zitten?1
Vraag 2
Hoeveel windturbines zullen er in Nederland tot 2030 weggehaald worden?
Hoeveel materiaal van die turbines zal worden hergebruikt? Hoeveel
materiaal is waarschijnlijk niet herbruikbaar en zal moeten worden weggegooid?
Vraag 3
Wat is uw reactie op de in het Volkskrant-artikel genoemde innovatie, waarbij
het composiet kan worden omgesmolten tot glasvezel en koolstofvezel?
Vraag 4
Deelt u de opvatting dat deze innovatie een essentiële schakel lijkt bij het
verder verduurzamen van de opwek van windenergie? Zo ja, hoe kan u
ervoor zorgen dat deze innovatie op grote schaal kan worden toegepast?
Vraag 5
Welke veelbelovende technieken voor het hergebruiken van windturbines en
andere producten in de energietransitie, zoals zonnepanelen, batterijen,
kabels, etc., zijn bij u bekend? Wat doet u zodat deze innovaties op grote
schaal kunnen worden toegepast?

1

ah-tk-20222023-679
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

De Volkskrant, 16 oktober 2022 (https://www.volkskrant.nl/a-b36025207).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

Vraag 6
Wie is er verantwoordelijk voor een goede verwerking na einde levensduur
van producten die worden gebruikt in de energietransitie, zoals windmolens,
zonnepanelen, batterijen, kabels, etc.?
Vraag 7
Deelt u de mening dat de energietransitie gaat om duurzaamheid in alle
facetten en dat er daarom ook heel specifiek aandacht moet zijn voor
circulariteit?
Vraag 8
In hoeverre werkt u aan circulariteit in de energietransitie, waarbij de
afvalberg van windmolens, zonnepanelen, batterijen, kabels, etc. zo veel
mogelijk wordt beperkt en kritieke en waardevolle materialen zo veel mogelijk
worden teruggewonnen en hergebruikt?
Vraag 9
Klopt het dat, vanuit de doelen van het programma Nederland Circulair 2050,
het doel voor de energievoorziening (i.e. energie-opwekkers, energiedragers
en overige infrastructuur) ook is om in 2050 volledig circulair te zijn?
Vraag 10
Betekent dat dat de energievoorziening in 2050 voor 100% bestaat uit
herbruikbare materialen en dat er faciliteiten zijn om die materialen ook
daadwerkelijk te hergebruiken?
Vraag 11
Welke tussendoelen heeft u geformuleerd tot aan een 100% circulaire
energievoorziening in 2050?
Vraag 12
In hoeverre ligt u op koers voor het halen van de tussendoelen en het
einddoel?
Vraag 13
Kunt u toezeggen om tweejaarlijks te monitoren in hoeverre de tussendoelen
en het einddoel voor een 100% circulaire energievoorziening gehaald zullen
worden?
Vraag 14
Hoe maakt u werk van de uitvoering van de motie Hagen c.s., die oproept om
een grondstoffenstrategie te ontwikkelen, onder andere voor het veiligstellen
van circulaire grondstoffen voor de energietransitie?2
Vraag 15
Vindt u dat de energiesector genoeg werk maakt van circulariteit ten aanzien
van productie en inkoop, onderhoud en verwerking na einde levensduur? Wat
zou er beter kunnen? Bent u hierover met de sector(en) in gesprek?
Vraag 16
Welke wet- en regelgeving ziet toe op circulariteit bij materiaalgebruik en
productiemethoden voor windturbines, zonnepanelen, batterijen, kabels etc.?
Vraag 17
Welke kansen ziet u om met wet- en regelgeving een circulaire energievoorziening verder te bevorderen, bijvoorbeeld door het stellen van normen voor
het gebruik van biobased materiaal voor energieopwekkers, -dragers en
overige energieinfrastructuur en het formuleren van een afbouwpad voor het
gebruik van materialen die niet herbruikbaar zijn?

2

Kamerstuk 32 852, nr. 192.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2

Vraag 18
Wat is de voortgang van de verkenning van de mogelijkheden en wenselijkheid van het stellen van normen aan PV-panelen en het instellen van een
keurmerk of certificaat, die u met de Zonnebrief heeft toegezegd?3
Vraag 19
Loopt eenzelfde soort verkenning voor windturbines, batterijen, kabels, etc.?
Zo nee, kunt u toezeggen om zo’n verkenning te starten?
Vraag 20
In hoeverre is circulariteit onderdeel van de tenders voor Wind op Zee?
Vraag 21
In hoeverre is circulariteit onderdeel van de tenders in het programma Opwek
Energie op Rijksvastgoed?
Vraag 22
Kunt u deze vragen beantwoorden voor de begrotingsbehandeling van het
Ministerie van Economische Zaken en Klimaat?
Mededeling
Op 20 oktober jl. hebben de leden Boucke en Hagen (beiden D66) vragen
gesteld over het bericht «Nieuwe productiemethode maakt rotorbladen van
windmolens goed recyclebaar» (kenmerk: 2022Z19990, ingezonden op
20 oktober 2022). Vanwege de benodigde interdepartementale afstemming
kunnen deze vragen niet binnen de gebruikelijke termijn worden beantwoord.
Voor wat betreft circulariteitscriteria in de vergunningverlening van windenergie op zee, zou ik u alvast graag willen wijzen op de Kamerbrief over de
vergunningverlening voor windenergie op zee IJmuiden Ver (4GW), die u op
4 november jl. is toegestuurd. Hierin wordt aangekondigd dat circulariteitscriteria zullen worden opgenomen in de eerstvolgende vergunningverlening
IJmuiden Ver (4 GW). Ik streef ernaar de vragen zo spoedig mogelijk te
beantwoorden.

3

Kamerstuk 32 813, nr. 1046.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

3