VERSLAG VAN DE NEDERLANDSE DELEGATIE NAAR DE 68ste JAARVERGADERING VAN DE
INTERNATIONALE WALVISVAART COMMISSIE (IWC)
Portorož, Slovenië, 17-21 oktober 2022
I . Nederlandse delegatie
De Nederlandse delegatie bestond uit: Commissioner
Commissioner
(LNV).

en Alternate

Voorafgaand aan de plenaire vergadering vonden vergaderingen van sub-comités plaats, waarvan
de verslagen in de plenaire vergadering (17 t/m 21 oktober) werden besproken.
De hoofdlijn van de inzet van de Nederlandse delegatie was gericht op het bewaren van de
eensgezindheid binnen de Europese Unie en het verdedigen van de gezamenlijke standpunten,
waaronder het waarborgen van het moratorium en het voortbestaan van de IWC.
II. Achtergrond
Oorspronkelijk diende het verdrag en de bijbehorende commissie ter regulatie van walvisvaart. Het
IWC overziet de afspraken betreffende walvisjacht die zijn vastgelegd in het ICRW (International
Convention on the Regulation of Whaling), en of deze toe zijn aan herziening. Vanwege
maatschappelijke ontwikkelingen en achteruitgang van de populaties is het accent meer komen te
liggen op de bescherming van walvissen. Sinds 1982 is een moratorium van kracht op commerciële
walvisjacht en gaan discussies vooral ook over de handhaving van dit verbod en enkele
uitzonderingen hierop. De spanning in de IWC zit vooral in deze ontwikkeling. Walvisvarende
landen als Noorwegen en IJsland, en daarnaast ontwikkelende landen met name in West-Afrika en
het Caribisch gebied, blijven vasthouden aan de oorspronkelijke doelstelling van het verdrag, het
reguleren van de walvisjacht. Vaak trekken zij daarbij de vergelijking met andere vormen van
visserij en de relatie met voedselveiligheid. Japan is in 2018 weliswaar uit het verdrag gestapt,
maar is als ‘observer’ achter de schermen nog steeds merkbaar actief op deze agenda.
III. Samenvatting van de belangrijkste conclusies van IWC68
De aanwezigheid van 201 van 23 EU IWC lidstaten met stemrecht toonde een sterke commitment
van de EU voor het werk van de IWC. Het benadrukte het belang om vanuit de lidstaten de steun
te vergroten voor het werk van de IWC aan bescherming en welzijn van walvissen, en daarnaast
was de EU positie er heel duidelijk op gericht om elke poging om het moratorium op te heffen en
terug te keren naar commerciële walvisjacht af te wijzen.
De gezamenlijke EU positie en actieve inzet van met name Nederland en België, olv het Tsjechische
voorzitterschap, hebben een belangrijke bijdrage geleverd aan het succes van IWC68. Hier volgen
de belangrijkste conclusies en uitkomsten van de bijeenkomst:
De financiele situatie van de IWC
Het meest belangrijke onderwerp om het voortbestaan van de IWC te kunnen garanderen, was het
adopteren van een gebalanceerd budget. Als dit niet was gewijzigd, dan was de IWC binnen een
paar jaar insolvent geweest. Door Australië was al vier jaar gewerkt aan een uitgebreide campagne
om landen voor te bereiden op de discussie en er werden drie opties voorgesteld: 1. Enkel
rigoureuze verlagingen in de uitgaven, met name voor het Secretariaat en het wetenschappelijk
comité; 2. Een combinatie van contributieverhogingen en verlagingen in de uitgaven en 3. Enkel
contributieverhogingen. In de discussies kwam naar voren dat het voor een aantal ontwikkelende
landen en Italië (vanwege politiek mandaat) niet mogelijk was om contributies te verhogen. Een
compromis werd toen gevonden in het doorvoeren van contributieverhogingen voor alleen de meer
ontwikkelde landen voor de komende twee jaar. Italië stemde als enige tegen. Tevens werd er een
‘Budget Reform Strategy’ aangenomen, die ervoor moet zorgen dat er altijd voor 4 jaar wordt
gebudgetteerd en er altijd een gebalanceerd budget moet zijn. Eén van de maatregelen om de
1

Oostenrijk, België, Bulgarije, Kroatië, Tsjechië, Denemarken, Finland, Franrijk, Duitsland, Ierland, Italië, Litouwen,
Luxemburg, Nederland, Polen, Portugal, Slowakije, Slovenië, Spanje, Zweden.

1

uitgaven te verlagen is dat het wetenschappelijk comité vanaf 2025 om de twee jaar in persoon
wordt gehouden.
Resolutie over Plasticvervuiling in zee
Deze resolutie was ingediend door Tsjechië, namens de EU-lidstaten, en co-sponsoren VK, VS,
Korea, Panama en India en werd met consensus aangenomen. Plasticvervuiling kan op
verschillende manieren gevolgen hebben voor walvisachtigen en daarom stelt de resolutie dat de
IWC werkzaamheden zal verrichten om deze bedreiging te identificeren en mitigeren.
Operationele Effectiviteit Werkgroep
Nederland is de afgelopen vier jaar actief lid geweest van deze werkgroep. De groep leverde vier
voorstellen aan: 1. Een document over stemrechten tijdelijk instellen voor landen die maximaal 3
jaar hun contributies niet hebben betaald, vanwege de COVID-19 pandemie; 2. De
eerdergenoemde Budget Reform Strategy, welke werd aangenomen; 3. Voorstellen voor
wijzigingen in de organisatie- en vergaderstructuur en 4. Voorstellen voor een strategisch en/of
werkplan. Op de eerste dag werd besloten dat, alleen voor IWC68, de stemrechten werden
ingesteld voor landen die hun contributies 3 jaar niet hadden betaald. De voorstellen voor
wijzigingen in de organisatie- en vergaderstructuur werden in eerste instantie geblokkeerd door het
delegatielid van Antigua en Barbuda, die van mening was dat alles of niks moest worden
geaccepteerd via consensus. Aangezien er geen consensus was over alle voorstellen, en dit ook als
ruilmiddel voor de resolutie van Antigua en Barbuda werd gepositioneerd, bleef dit tot de laatste
dag open. Uiteindelijk werd een compromis gevonden door een kleiner pakket aan
effectiviteitsmaatregelen wel goed te keuren en de grotere structuurwijzigingen en discussie over
een strategisch- en/of werkplan naar IWC69 door te schuiven.
Resolutie over het opheffen van het moratorium
Deze resolutie van Antigua en Barbuda deed veel stof opwaaien. Het betrof het opzetten van een
werkgroep om de discussies over het ‘Revised Management Schedule’ te heropenen. Deze RMS
strandde eerder na decennialange discussies omdat er geen overeenstemming kon worden
gevonden over monitoring, controle- en handhavingsmechanismen voor walvisjacht. Aangezien er
geen nieuwe landen zijn die plannen hebben om walvisjacht op te starten en het proces enkel veel
zou kosten, leek dit vooral een principiële discussie. Het EU standpunt was om deze resolutie
geenszins te steunen, maar uit strategisch oogpunt werd door enkele EU landen wel deelgenomen
aan een korte werkgroep, waar echter geen enkele mogelijkheid voor compromis werd gedeeld. De
resolutie werd tot de donderdagmiddag aangehouden, schijnbaar als ruilmiddel voor andere
afspraken, alvorens hij werd ingetrokken.
Resolutie over voedselzekerheid
Deze resolutie, ingediend door Gambia, Guinea, Cambodja en Antigua en Barbuda was voor de 6e
keer ingediend, maar werd ook op het laatste moment ingetrokken door de indieners. Het betrof
een voorstel om binnen de IWC rekening te houden met voedselzekerheid en armoedebestrijding.
Het lijkt de landen vooral te gaan om erkenning van hun rechten en behoeften en een link te
leggen met de FAO. Ghana bemiddelde in de onderhandelingen en er werd positief gesproken over
de gevoerde discussies. Een tegenvoorstel vanuit Australië, VS, VK en de EU lidstaten was echter
te ver gewijzigd voor de indieners om mee akkoord te gaan en daarom trokken zij de resolutie op
donderdagmiddag in.
Instelling van een nieuw walvisreservaat in de Zuidelijke Atlantische Oceaan (SAWS)
Dit voorstel van Argentinië, Brazilië en Uruguay werd voor de 17e keer ingediend en lijkt vooral een
symbolisch gebaar. Opvallend was dat Gabon en Zuid-Afrika zich hadden teruggetrokken als
sponsoren. De indieners leken van te voren weinig toenadering te hebben gezocht naar de overige
(West-Afrikaanse) landen die grenzen aan het gebied. Het voorstel had een driekwart meerderheid
nodig omdat het een Verdragswijziging betreft, wat nog nooit bijna gehaald was, maar dit keer leek
het binnen handbereik. De Braziliaanse Commissioner gaf op woensdag aan dat ze het voorstel hoe
dan ook tot stemming wilden laten komen, ook al hadden meerdere partijen uit de WestAfrikaanse/ Caribische regio’s aangegeven dat ze alle voorstellen met consensus wilden laten
goedkeuren. Toen het voorstel vervolgens zou worden besproken op donderdagochtend, bleven er

2

162 landen weg uit de vergadering, zodat er geen quorum was om te kunnen stemmen. Dit leidde
tot verhitte discussies, onder andere over wat quorum precies inhield, waar enerzijds men geen
precedent wilde scheppen voor een dergelijke handelswijze, en anderzijds een oplossing gezocht
moest worden om essentiële besluiten, zoals over budget, te kunnen nemen. Het eindigde ermee
dat er niet over het besluit gestemd kon worden, omdat er geen quorum was. Hier werd bezwaar
op aangetekend door de Zuid-Amerikaanse landen en aan de taken van de WGOE werd toegevoegd
dat een definitie van quorum zou worden gemaakt, ter bespreking als eerste punt van de agenda
tijdens IWC69. Vervolgens kwamen de weggebleven landen weer terug. De meeste landen,
waaronder de EU lidstaten, spraken hun ongenoegen uit over deze gang van zaken en de landen
gaven hun gecontinueerde steun voor het walvisreservaat.
Aboriginal Subsistence Whaling (ASW)
Nederland nam deel aan de ASW werkgroep op de vrijdag voorafgaand aan de plenaire
vergadering. Met deze term worden de rechten van inheemse volken op zelfvoorziening d.m.v.
walvisjacht aangeduid. Tijdens IWC67 zijn lange termijn afspraken gemaakt over quota, die elke
zes jaar worden herzien. Veel van de discussie was daarom gericht op het kunnen vergaren van de
wetenschappelijke onderbouwing voor de quota vernieuwing in 2024. In 2023 en 2024 zullen de
wetenschappelijke comités daarom nog in persoon zijn en vanaf dan om het jaar, in het jaar dat de
Commissievergadering ook plaatsvindt.
Beschermingscomite (CC)
Nederland nam deel aan de CC op de zaterdag voorafgaand aan de plenaire vergadering. Er werd
een groot scala aan onderwerpen besproken, waaronder een groot aantal beschermingsplannen
voor soorten walvisachtigen, walvisreservaten, werkgroepen over bijvangst, whale watching,
onderwatergeluid, scheepsaanvaringen, zwerfvuil, klimaatverandering, vervuiling, kleine
walvisachtigen en soorten in kritieke toestand. Nederland heeft het voorzitterschap aanvaard van
de Staande Werkgroep over het Bijvangst Mitigatie Initiatief en ondersteunt het vrijwillige
beschermingsfonds met 10.000 euro, waarvan 5.000 voor het Bijvangst Mitigatie Initiatief. Tevens
doneert Nederland 5.000 euro aan het vrijwillige fonds voor onderzoek aan kleine walvisachtigen.
Tenslotte, Nederland hecht waarde aan de deelname van alle landen aan belangrijke vergaderingen
van de IWC en doneert daarom nog 5.000 euro aan het fonds voor assistentie aan landen met
gelimiteerde middelen.

2

Antigua and Barbuda, Benin, Cambodja, Ghana, Guinea, IJsland, Ivoorkust, Kiribati, Laos, Liberia, Mauretanie,
Marokko, Nauru, Palau, St. Lucia, Solomon Islands

3