Ministerie van Veiligheid en Justitie

> Retouradres Postbus 20301 2500 EH

Den Haag

Aan de Voorzitter van de Eerste Kamer
der Staten-Generaal
Postbus 20017
2500 EA DEN HAAG

Directoraat-Generaal
Vreemdelingenzaken
Directie Migratiebeleid
Toezicht, Regulier en
Nationaliteit
Turfmarkt 147
2511 DP Den Haag
Postbus 20301
2500 EH Den Haag
www.rijksoverheid nI/venj
Ons kenmerk
2065203
Bij beantwoording de datum

Datum
18 april 2017
Onderwerp Reactie WODC-rapport “Evaluatie van de wet biometrie
in de vreemdelingenketen”

Hierbij stuur ik u het rapport “Evaluatie van de wet biometrie in de
vreemdelingenketen” voorzien van een reactie op de bevindingen. De Rijksuniversiteit
Groningen heeft dit onderzoek uitgevoerd op verzoek van het Wetenschappelijk
Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC).
1.

Aanleiding en doel van het onderzoek

De Wet van 11 december 2013 tot wijziging van de Vreemdelingenwet 2000 in
verband met de uitbreiding van het gebruik van biometrische kenmerken in de
vreemde/ingenketen in verband met het verbeteren van de identiteitsvaststelling
van de vreemde/ing (hierna Wet biometrie vreemdelingenketen, WBVK) is sinds
1 maart 2014 van toepassing. In deze wet is vastgelegd dat in beginsel van alle
vreemdelingen een gezichtsopname en tien vingerafdrukken worden afgenomen en
verwerkt. Tevens is bepaald dat deze biometrische gegevens in een centraal
gegevensbestand worden opgeslagen. De ketenpartners in de vreemdelingenketen
kunnen de biometrische gegevens raadplegen om de identiteit van vreemdelingen
te controleren.
In artikel II van de WBVK staat een verplichting tot evaluatie van de wet
opgenomen. In dit artikel is bepaald dat de minister van Veiligheid en Justitie
binnen vijf jaar na inwerkingtreding van de wet aan de Staten-Generaal een verslag
moet sturen over de doeltreffendheid en de effecten van de wet in de praktijk.
Tevens dient hij te vermelden of een gehele of gedeeltelijke voortdurende werking
van de wet wenselijk is. Op verzoek van de Eerste Kamer heeft de staatssecretaris
van Veiligheid en Justitie toegezegd deze evaluatie al na drie jaar uit te voeren.’
Artikel 115 van de WBVK bevat een horizonbepaling waarin is bepaald dat de wet ten
aanzien van het opnemen van biometnsche kenmerken ten behoeve van de
identiteitsvaststelling van de vreemdeling na zeven jaar (maart 2021) van rechtswege
vervalt. Mede op basis van de resultaten van de evaluatie kan de minister voorstellen om
middels een nieuw wetsvoorstel de WBVK na 2021 voort te zetten.

1

Handelingen EK 2013/2014, nr.11, item 3, blz. 17-26

en ons kenmerk vermelden.
Wilt u slechts een zaak in uw
brief behandelen.

De voorliggende evaluatie van de WBVK is in belangrijke mate gebaseerd op de
onderzoeksthema’s die genoemd staan in de motie Strik c.s.
2 Hierin wordt verzocht om
in de evaluatie in elk geval te onderzoeken in hoeverre de wetswijziging
noodzakelijk is gebleken voor en daadwerkelijk heeft geleid tot de bestrijding van
identiteitsfraude, in hoeverre de wetswijziging heeft geleid tot gebruik van
biometrische gegevens voor strafrechtelijke doeleinden en in hoeverre de gegevens
in de centrale databank betrouwbaar en van voldoende kwaliteit blijken.
2.

Directoraat-Generaal
Vreemdelingenzakein
Directie Migratiebeieid
Toezicht, Regulieren
Nationaliteit

Datum
18 april 2017
Ons kenmerk
2065203

Conclusie en aanbevelingen

Allereerst dient opgemerkt te worden dat, gelet op onder meer de relatief korte
termijn van evalueren na inwerkingtreding van de WBVK, het voor de onderzoekers
lastig is gebleken een volledige evaluatie uit te voeren. Hierdoor konden niet alle
onderzoeksvragen in de motie Strik c.s. worden beantwoord. Zo is het op basis van
de verkregen data nog onduidelijk welk effect de wet vooralsnog heeft op de
betrouwbaarheid van identiteitsvaststelling en identiteitsverificatie en de bestrijding
van onregelmatigheden. Wel heeft dit onderzoek alvast inzicht kunnen bieden in de
registratie van gegevens over het gebruik van biometrie voor strafrechtelijke
doeleinden. De onderzoekers constateren dat in de periode januari 2015 maart
2016 twaalf keer vingerafdrukken van vreemdelingen zijn gebruikt in de
strafrechtketen, in één geval heeft dat geleid tot een positieve identificatie.
—

De onderzoekers geven aan dat dit onderzoek kan dienen als een ‘nulmeting’ voor
een vervolgevaluatie die meer inzicht kan geven in de doelmatigheid en
doeltreffendheid van de wet en antwoord geeft op de vragen in de motie Strik
c.s.. Om dat te bereiken bevelen zij aan:
onregelmatigheden! fraudegevallen op uniforme wijze te registeren;
te bezien of een verbetering van de kwaliteit van vingerafdrukken nodig is en
welke opties daar effectief en efficiënt aan bijdragen en daarna de kwaliteit
van biometrische gegevens blijvend te monitoren;
te onderzoeken in hoeverre de eventueel in te zetten kwaliteitsverbeteringen
leiden tot het gewenste resultaat alsmede in hoeverre de wet daadwerkelijk
bijdraagt aan de beoogde doelen.
-

-

-

3.

Reactie

De evaluatie van de WBVK heeft vooralsnog geen inzicht kunnen geven in de
effecten die met de wet worden beoogd. Dat komt door de relatief korte duur dat de
wet van toepassing is (sinds maart 2014) en het ontbreken van een uniforme
gegevensregistratie. Wel is duidelijk, in lijn met het oogmerk van de wet, dat van
meer vreemdelingen biometrische gegevens opgeslagen worden in het centrale
gegevensbestand. Dit zou erin moeten resulteren dat meer onregelmatigheden ten
aanzien van de identiteit aan het licht kunnen komen. Daarbij wil ik u ook wijzen op
de preventieve werking die uit kan gaan van het inzetten van biometrische
kenmerken ten behoeve van de identiteitsvaststelling van vreemdelingen, bijvoorbeeld bij
het achterhouden van identiteitsdocumenten of het gebruik maken van een alias. Gelet op
2

EK 2013/14, 33.192, G.

Pagina 2 van 3

het belang dat ik hecht aan het kunnen bestrijden van onregelmatigheden ten
aanzien van dentiteitsregistratie en-verificatie met inzet van biometrische
kenmerken, zal ik daarom binnen de termijn van het van rechtswege vervallen van
de WBVK een vervolgevaluatie laten uitvoeren. Ik streef ernaar op de kortst
mogelijke termijn de noodzakelijke gegevens binnen de Vreemdelingenketen op
uniforme wijze te registreren zodat bij een vervolgevaluatie beter inzicht kan
worden verkregen in de effecten van de WBVK. De aanbevelingen in het
onderzoeksrapport bieden alvast nuttige aanknopingspunten voor deze
gegevensregistratie.

Directoraat-Generaal
Vreemdelingenzaken
Directie Migratiebeleid
Toezicht, Regulier en
Nationaliteit
Datum
18 april 2017
Ons kenmerk
2065203

Veiligheid en Justitie,

K.H.D.M. Dijkhoff

Pagina 3 van 3