Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

231
Vragen van de leden Vestering en Van Esch (beiden PvdD) aan de
Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat en van Natuur en Stikstof
over eendenslachterij Tomassen Duck-To, die al zes jaar miljoenen dieren per
jaar slacht zonder geldige vergunning en zonder dat hiertegen wordt
opgetreden (ingezonden 16 september 2022).
Antwoord van Staatssecretaris Heijnen (Infrastructuur en Waterstaat)
(ontvangen 7 oktober 2022).
Vraag 1
Bent u op de hoogte van de situatie rondom eendenslachterij Tomassen
Duck-To in Ermelo, waar nu al zes jaar sprake is van illegale praktijken, zoals
het feit dat er meer eenden worden geslacht dan toegestaan, dat er meer
verkeersbewegingen zijn dan toegestaan, dat er langere werkuren worden
gemaakt dan is toegestaan en dat er illegaal is aangebouwd, waar al die tijd
niet tegen is opgetreden?
Antwoord 1
Ja. Betrokken partijen laten overigens weten dat de situatie genuanceerder
ligt dan in de vraag wordt geschetst. Bij de beantwoording van uw vragen
wordt hierop ingegaan.
Vraag 2
Kunt u bevestigen dat de eendenslachterij sinds de uitbreiding van de
slachtcapaciteit in 2016, niet beschikt over een geldige natuurvergunning (op
grond van artikel 2.7, tweede lid, Wet natuurbescherming) voor de huidige
slachtpraktijken, werktijden en verkeersbewegingen?
Antwoord 2
De provincie Gelderland is het bevoegd gezag voor de Wet natuurbescherming (Wnb). Zij heeft op 13 mei jl. een vergunning op basis van de Wnb aan
eendenslachterij Tomassen Duck-To verleend voor de nieuwe situatie.

ah-tk-20222023-231
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

Vraag 3
Wat vindt u ervan dat omwonenden al zes jaar bij alle instanties aan de bel
trekken en vragen om op te treden tegen de overlast die zij ervaren door
onder andere stank en de vele vrachtwagens die af en aan rijden door de
woonwijk, maar dat er nog altijd niets gebeurt?1
Antwoord 3
Ik vind alle gevallen waarin omwonenden overlast ervaren van bedrijfsactiviteiten natuurlijk buitengewoon vervelend voor deze omwonenden. In het
geval dat een bedrijf overlast veroorzaakt, het bedrijf zich niet houdt aan de
algemene regels en de voorschriften uit de vergunning(en) kan handhavend
worden opgetreden. Het is aan het bevoegd gezag – in dit geval de gemeente
Ermelo – om toezicht te houden en indien nodig te handhaven. Voor zover
het basistaken betreft worden de toezichts- en handhavingstaken verplicht
uitgevoerd door een omgevingsdienst, waarbij voor het nemen van een
handhavingsbesluit mandaat nodig is van het bevoegd gezag.
De Omgevingsdienst Veluwe Noord heeft in opdracht van de gemeente
Ermelo onderzoek gedaan naar alle milieuaspecten, waaronder geur en
geluid, om te bepalen of de ervaren overlast in strijd is met milieukwaliteitseisen. Uit dit onderzoek blijkt dat er binnen de hiervoor geldende normen
wordt gebleven. Verder ligt er op dit moment een aanvraag voor een
omgevingsvergunning (revisie van de vergunning van 4 april 2018). Deze
aanvraag bevat de onderdelen milieu, bouwen en afwijken bestemmingsplan.
De besluitvorming hierop is eind van dit jaar voorzien.
Vraag 4
Deelt u de mening dat omwonenden beschermd moeten worden tegen
overlast van bedrijven in hun directe leefomgeving, zoals hun eigen tuin?
Antwoord 4
Ja, die mening deel ik. Daarvoor is er milieuwetgeving waarmee grenzen
worden gesteld aan activiteiten die invloed hebben op de leefbaarheid van
mens en het milieu. De wetgeving heeft tot doel een balans te vinden tussen
het gebruik van de fysieke leefomgeving en het behoud van diezelfde
leefomgeving.
Vraag 5
Hoe is het volgens u mogelijk dat de betrokken omgevingsdiensten,
omgevingsdienst Noord-Veluwe, omgevingsdienst regio Nijmegen en
omgevingsdienst regio Arnhem, hier niet optreden?
Antwoord 5
De betrokken omgevingsdiensten geven aan dat zij wel degelijk optreden. In
opdracht van de gemeente Ermelo voeren zij hun taken uit op het gebied van
vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH). Zie ook het antwoord op
vraag 3.
Vraag 6
Hoe kan het dat hier drie omgevingsdiensten bij betrokken zijn? Deelt u de
mening dat dit onwenselijk is? Zo ja, wat gaat u hieraan doen?
Antwoord 6
De gemeente Ermelo is het bevoegd gezag voor eendenslachterij Tomassen
Duck-To. Op grond van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht heeft
de gemeente de uitvoering van de VTH-taken belegd bij de omgevingsdienst
Noord-Veluwe. Zo nodig kan de omgevingsdienst Noord-Veluwe expertise
inhuren bij een andere omgevingsdienst. Hiervoor zijn in Gelderland
bestuurlijk geborgde samenwerkingsafspraken gemaakt. Deze expertise is ook
ingehuurd voor eendenslachterij Tomassen Duck-To. Het interbestuurlijk
programma versterking VTH-stelsel (IBP VTH) onderzoekt verder welke
ondergrens voor een goede taakuitvoering door omgevingsdiensten wenselijk
is.
1

Uitzending De Hofbar, woensdag 7 september 2022.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2

Vraag 7
Heeft u in de uitzending van de Hofbar gezien dat omwonenden van een
mestverwerker in Nistelrode waar eveneens sprake is van een illegale
situatie, vertelden dat een handhaver langskwam om de situatie bekijken,
maar besloot om niet in te grijpen uit angst voor zijn of haar baan? Wat vindt
u hiervan?
Antwoord 7
Ja, ik heb de uitzending gezien. Ik vind het vanzelfsprekend dat een handhaver zijn of haar werkzaamheden zonder angst en met voldoende mate van
onafhankelijkheid moet kunnen uitvoeren. Het is aan de werkgever om te
zorgen voor een veilig werkklimaat en de hiervoor benodigde arbeidsomstandigheden.
Overigens herkennen zowel de provincie Noord-Brabant als de betrokken
omgevingsdienst Brabant Noord zich niet in de situatie die in de uitzending
van de Hofbar wordt geschetst.
Verder ben ik met de commissie Van Aartsen van mening dat het belangrijk is
dat de uitoefening van toezicht en handhaving onafhankelijk is. Het versterken van de onafhankelijke uitoefening van het toezicht en de handhaving is
cruciaal voor een effectief, slagvaardigheid en toekomstbestendig VTH-stelsel.
In het IBP VTH wordt uitgewerkt hoe dit kan worden geborgd2. Ik ben hier
ook op ingegaan tijdens de uitzending van de Hofbar op 14 september jl.
Vraag 8
Hoort u vaker dit soort verhalen over illegale situaties die jarenlang worden
gedoogd door omgevingsdiensten en lokale overheden? Zo ja, om wat voor
gevallen gaat dit en wat doet u hiertegen?
Antwoord 8
Bij mij is niet eerder een signaal binnengekomen dat een omgevingsdienst
een illegale situatie gedoogt. Normaliter is gedogen ook niet een taak die het
bevoegd gezag mandateert aan een omgevingsdienst. Het nemen van een
besluit tot gedogen kan alleen onder hele strikte voorwaarden. Het uitgangspunt blijft naleving en een beginselplicht tot handhaving.
Vraag 9
Deelt u de mening dat, om het gedogen van illegale situaties door omgevingsdiensten te stoppen, de aanbevelingen van de commissie-Van Aartsen
over de versterking van het vergunningverlening-, toezicht- en handhavingstelsel (VTH-stelsel) zo spoedig mogelijk moeten worden uitgevoerd?3 Zo ja,
hoe gaat u ervoor zorgen dat de uitvoering van de aanbevelingen sneller
wordt opgepakt dan nu in de planning van het «Interbestuurlijk Programma
versterking VTH-stelsel» is opgenomen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 9
Ik vind dat het VTH-stelsel zo spoedig mogelijk moet worden versterkt. Deze
versterking hebben we in gang gezet. Hierbij zijn de aanbevelingen van de
commissie Van Aartsen leidend. Het VTH-stelsel bestaat uit meerdere partijen.
Met deze partijen heb ik het IBP VTH opzet waar in zes pijlers invulling wordt
gegeven aan de opvolging van de aanbevelingen van de commissie Van
Aartsen. Het IBP VTH is inmiddels voortvarend aan de slag. De eerste
voortgangsrapportage ontvangt u voor het kerstreces.
Vraag 10
Aangezien u over de uitvoering van de aanbevelingen van de commissie-Van
Aartsen nog tot eind 2023 wil doen, hoe wordt het probleem dat illegale
situaties worden gedoogd door omgevingsdiensten dan in de tussentijd
voorkomen en opgelost?

2

Zie ook de beantwoording van de Kamervragen van het lid Hagen (D66) d.d. 2 september 2022,
2022Z15243.
3
Uitzending De Hofbar, woensdag 14 september 2022.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

3

Antwoord 10
Los van de versterking van het VTH-stelsel en de opvolging van de aanbevelingen van de commissie Van Aartsen in het IBP VTH vind ik dat het bevoegd
gezag altijd alles in het werk moet stellen om illegale situaties aan te pakken
en waar mogelijk te voorkomen. Met het IBP VTH krijgen partijen binnen het
VTH-stelsel meer en betere handvatten om de VTH-taken beter uit te voeren
en wordt bijgedragen aan het voorkomen van milieuschade.
Vraag 11
Deelt u de mening dat het volledig uitvoeren van álle tien de aanbevelingen
van Van Aartsen en dus óók aanbeveling 9 over het instellen van rijkstoezicht
op de omgevingsdiensten essentieel is om het gedogen van illegale situaties
door omgevingsdiensten in de toekomst te voorkomen? Zo nee, op basis
waarvan kunt u garanderen dat het gedogen van illegale situaties door
omgevingsdiensten in de toekomst kan worden voorkomen, als u weigert
aanbeveling 9 van Van Aartsen over het instellen van rijkstoezicht op de
omgevingsdiensten volledig uit te voeren?
Antwoord 11
Zowel in mijn brief van 10 juni jl.4, mijn antwoorden op de vragen van het lid
Hagen (D66)5 als tijdens debatten met uw Kamer heb ik aangegeven dat ik
een andere invulling geef aan de opvolging van de aanbeveling van de
commissie Van Aartsen over het rijkstoezicht op omgevingsdiensten.
Het invoeren van rijkstoezicht op omgevingsdiensten betekent een stelselwijziging waarvoor de VTH-bevoegdheden via een wetswijziging bij provincies
en gemeenten moeten worden weggehaald en bij omgevingsdiensten
moeten worden belegd. Daarvoor is een forse wetswijziging nodig, die grote
gevolgen heeft voor de interbestuurlijke verhoudingen. Hiervoor is geen
enkele steun bij provincies, gemeenten en het Ministerie van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties. Ook de commissie Van Aartsen beoogde met
haar advies geen forse stelselwijziging met de gedane aanbevelingen.
Vraag 12
Heeft u gezien dat de Raad van State omwonenden van de eendenslachterij
deze zomer in het gelijk stelde en oordeelde dat er uiterlijk op 15 augustus
jongstleden een einde moest worden gemaakt maken aan de illegale
activiteiten?6
Antwoord 12
Ja, ik heb kennisgenomen van deze uitspraak. De last onder dwangsom die
de omgevingsdienst namens de gemeente Ermelo heeft opgelegd is in stand
gebleven. Met dien verstande dat de Raad van State het bedrijf extra tijd
heeft gegeven om een aantal overtredingen te beëindigen.
Vraag 13
Heeft u gezien dat ook sindsdien niet is opgetreden tegen de illegale situatie
in Ermelo?
Antwoord 13
De stelling dat er niet wordt opgetreden, is volgens de gemeente Ermelo niet
juist. In de afgelopen periode is er op verschillende momenten op verschillende onderdelen gecontroleerd, is onderzoek gedaan en is gehandhaafd.
Er vindt controle plaats over of de opgelegde last wordt nageleefd. Afhankelijk van onder andere de uitkomsten van de geluidmetingen vindt nadere
besluitvorming plaats. Dit gebeurt zorgvuldig en kost tijd.
Vraag 14
Wat denkt u dat dit doet met het vertrouwen van burgers in de overheid?

4

Kamerstuk 22 343, nr. 334.
Zie voetnoot 2.
6
Nieuwe Oogst, 15 juni 2022 (https://www.nieuweoogst.nl/nieuws/2022/06/15/weinig-medelijdenraad-van-state-met-eendenslachterij-tomassen-duck-to).
5

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

4

Antwoord 14
Ik realiseer me dat het vertrouwen in de overheid niet toeneemt als situaties
van overlast voortduren en er geen passende oplossing lijkt te worden
gevonden. Uiteraard is het van belang dat omwonenden en burgers signalen
blijven afgeven om knelpunten in de uitvoering van VTH zichtbaar te maken.
Dit geeft mij handvatten om als stelselverantwoordelijke het VTH-stelsel te
kunnen versterken.
Vraag 15
Kunt u deze vragen één voor één en binnen drie weken beantwoorden?
Antwoord 15
Ja, dat heb ik hierbij gedaan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

5