Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

34 104

Langdurige zorg

Nr. 244

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN
SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 6 februari 2019
Zoals aangekondigd in mijn brief van 18 januari 20191, stuur ik u hierbij
mijn reactie op de in die brief genoemde rapporten.2
Zorgkantoren hebben een breed overzicht van het zorgaanbod en de
zorgvraag in en buiten de regio. Mensen die zijn aangewezen op
langdurige zorg zijn kwetsbaar en vaak zoekend welke zorg op welke plek
het meest passend is. Het is een essentiële rol van zorgkantoren om
namens hen zorg in te kopen, die doelmatig en rechtmatig is, én mensen
te adviseren over de juiste zorg op de juiste plek. Zorgkantoren hebben
ook steeds meer inzicht in welke veranderingen en innovaties effect
sorteren en navolging en opschaling verdienen. Daarmee zijn zij ook dé
gesprekpartner van bestuurders van zorgorganisaties en stakeholders, die
verantwoordelijk zijn voor andere delen van de zorg en ondersteuning.
In het Programmaplan «Thuis in het verpleeghuis» (Kamerstuk 31 765,
nr. 345) heb ik aangegeven dat zorgkantoren een belangrijke rol hebben
bij het inkopen op kwaliteit en het ondersteunen en aanspreken van
zorgorganisaties op hun ambitieniveau. Datzelfde geldt voor het realiseren van het kwaliteitskader gehandicaptenzorg. In het verlengde van
deze taken zie ik – ook over de domeinen heen – een verbindende rol voor
zorgkantoren wanneer het gaat om de organiseerbaarheid van de zorg en
ondersteuning in de regio. Dit vereist samenwerking met de andere twee
inkopende partijen: zorgverzekeraars en gemeenten. Meer samenhang in
de zorg in het belang van mensen.

1
2

kst-34104-244
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Kamerstuk 34 104, nr. 242.
Rapport Profiel Zorginkoop 2021, De toekomst van de zorginkoop en de ontwikkelopgave van
zorgkantoren; rapport Inkoop van innovatie en technologie in de langdurige zorg;
Samenvattend rapport 2017/2018 van de NZa over de Uitvoering Wet langdurige zorg door
zorgkantoren 2017/2018. De rapporten hebben betrekking op alle drie de Wlz-sectoren: de
ouderenzorg, de gehandicaptenzorg en de ggz. NB het Samenvattend rapport van de NZa stuur
ik u hierbij opnieuw. In de vorige versie waren de doorklikfuncties nog niet opgenomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 34 104, nr. 244

1

Zorgkantoren hebben de afgelopen periode forse stappen gezet om deze
taken te vervullen. Dat doen ze adequaat. Tegelijkertijd verwacht ik – mede
op basis van een aantal recente rapporten – dat de zorgkantoren in hun
opereren een nadere slag maken op de volgende punten:
• het versterken van de zorginkoopfunctie;
• het zich inzetten als zorgregisseur voor de cliënt(en);
• de inzet van e-health en innovatieve technologie bij de zorginkoop;
• het vervullen van een spilfunctie in de regio.
Meer in het bijzonder zal ik de zorgkantoren, zoals eerder gemeld in het
programma «Thuis in het verpleeghuis», bij hun ontwikkelopgave
ondersteunen. Die ontwikkelopgave heeft betrekking op:
• een optimale inrichting van de organisatie van zorgkantoren, opdat ze
beter in kunnen spelen op klantwensen;
• intensiever contact van het zorgkantoor met de zorgaanbieder;
• de versterking van de inkoopfunctie door inkopers te ondersteunen
met verschillende disciplines. Bijzondere aandacht moet daarbij
uitgaan naar cliënten met een complexe zorgvraag;
• het vergroten van het lerend vermogen van de zorgkantoren
gezamenlijk;
• het mogelijk maken om personeel ter ondersteuning van de ontwikkelopgave op te leiden.
Daarnaast vraag ik Zorgverzekeraars Nederland (ZN) c.q. zorgkantoren om
in het Wlz-zorginkoopkader voor 2020 en later een integrale visie op te
nemen met het oog op het bevorderen van contractering van innovatieve
zorg met inzet van technologie. Ook verzoek ik ZN c.q. zorgkantoren een
strategie op te zetten om de kennis bij zorgkantoren van technologische
innovaties te vergroten. Als eerste invulling daarvan organiseer ik in
samenwerking met ZN en andere stakeholders binnenkort een masterclass inkoop van e-health en innovatieve technologie voor de zorginkopers van de zorgkantoren.
Voorts ben ik verheugd dat de NZa heeft aangegeven in de eerste helft
van 2019 een visie te zullen ontwikkelen over het toezicht van de NZa op
de ontwikkelopgave die de zorgkantoren zich gesteld hebben.
Ter toelichting op het bovenstaande, licht ik hierna kort toe wat de taken
zijn van het zorgkantoor, conform de Wet langdurige zorg. Daarbij blik ik
ook terug en vooruit op die rol. Vervolgens laat ik met een aantal
voorbeelden de verdiepingsslag zien. Daarna bespreek ik kort een aantal
onderdelen van het Samenvattend rapport van de NZa3.
Taken Wlz-uitvoerder volgens de Wet langdurige zorg in relatie
tot de zorgplicht
Een rechtspersoon die behoort tot een groep waarvan ook een zorgverzekeraar deel uitmaakt, kan na toestemming van de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) als Wlz-uitvoerder de Wet langdurige zorg (Wlz) uitvoeren voor
zijn verzekerden. Er zijn op dit moment tien Wlz-uitvoerders actief. Bij
algemene maatregel van bestuur is Nederland verdeeld in 31 zorgkantoorregio’s. De Minister wijst per regio een Wlz-uitvoerder aan als zorgkantoor.
Acht Wlz-uitvoerders hebben één of meer zorgkantoorregio’s toegewezen
gekregen. De Wlz-uitvoerders hebben de op hen rustende zorgplicht voor
hun verzekerden over en weer aan elkaar uitbesteed. Het zijn de zorgkantoren die de Wlz feitelijk uitvoeren. De zorgplicht houdt het volgende in:
– het sluiten van overeenkomsten met zorgaanbieders;

3

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 34 104, nr. 244

2

–

–

informatieverschaffing aan de verzekerde over leveringsvormen
waaronder het pgb, over het zorgaanbod en bemiddeling naar geschikt
zorgaanbod;
het beschikbaar stellen van cliëntondersteuning.

Daarbij is de Wlz-uitvoerder conform de Wet langdurige zorg verantwoordelijk voor een doelmatige en rechtmatige besteding van de middelen die
beschikbaar gesteld worden voor de uitvoering van de Wlz.
Terugkijken en vooruitblikken
Terugkijken
Voor de eeuwwisseling lag de beleidsprioriteit van VWS in de eerste
plaats op kostenbeheersing. De zorgkantoren maakten productieafspraken
met zorgaanbieders waarbij het aantal plaatsen en het tarief door de
overheid was vastgesteld. Rond de eeuwwisseling kwam daar de aanpak
van de wachtlijsten bij. Zorgkantoren kregen van VWS de «opdracht» om
met hun budget zoveel mogelijk zorg in te kopen ter voorkoming van
problematische wachttijden voor cliënten. Rond 2005/2006 werd opnieuw
een financieel «deksel» op de AWBZ geplaatst en moesten de zorgkantoren met een beperkt budget problematische wachttijden voorkomen.
Hierop zijn de zorgkantoren vele jaren beoordeeld door VWS en de NZa
en richten zich daarop in. Vanaf 2010 spreekt VWS met de zorgkantoren
over het verder ontwikkelen van hun competenties met betrekking tot
inkopen op kwaliteit. De zorgkantoren bewegen geleidelijk meer die kant
op. Een stap in die richting was de formele invoering van het dialoogmodel (inkoop 2016). Met het uitwerken van het kwaliteitskader verpleeghuiszorg in het Programmaplan «Thuis in het verpleeghuis» krijgen de
zorgkantoren meer mogelijkheden om op kwaliteit in te kopen en worden
ze daar nadrukkelijker op aangesproken. Het inkopen op kwaliteit en de rol
van de zorgkantoren daarin geldt overigens ook de gehandicaptenzorg en
GGZ-zorg.
Vooruitblikken
Uit het rapport van de NZa blijkt dat zorgkantoren goed op weg zijn. Zij
ontwikkelen zich volgens de NZa tot zorgregisseur voor de Wlz-cliënt door
bij zorginkoop en zorgbemiddeling steeds meer de cliënt centraal te
stellen. Zorgkantoren hebben steeds beter de fricties in beeld tussen
vraag en aanbod in de regio, op groepsniveau voor specifieke groepen en
op individueel niveau (bijvoorbeeld waarom cliënten op een wachtlijst
staan), aldus de NZa. De NZa constateert dat alle zorgkantoren werken
aan betere zichtbaarheid in hun regio(«s) onder andere door eerder
contact op te nemen met cliënten en samen te werken met zorgaanbieders in de 1e lijn, gemeenten en onafhankelijke cliëntondersteuners.
Zorgkantoren proberen meer inzicht te krijgen in kwaliteitsverschillen
binnen en tussen regio’s, ontwikkelen instrumenten om beter zicht te
krijgen op de kwaliteit van zorg in verpleeghuizen (dashboard) en zij
intensiveren de relatie met zorgaanbieders, aldus de NZa.
De bevindingen van de NZa sluiten daarmee goed aan op het rapport van
ZN inzake het Profiel zorginkoop 2021 en op de hiernavolgende verdiepingsslag die ik verwacht dat de zorgkantoren maken:
Het versterken van de zorginkoopfunctie
De zorginkoopfunctie wordt versterkt door in te zetten op de relatie met de
zorgaanbieder. Door betere samenwerking kunnen inkopers met de
zorgaanbieders ervoor zorgen dat de cliënt betere zorg krijgt. Zorgkantoren zorgen er in nauwe samenwerking met de zorgaanbieders voor dat

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 34 104, nr. 244

3

de cyclus van zorginkoop zich ontwikkelt naar een continu proces van
verbetering gebaseerd op duurzame relaties.
De verhoging van de kwaliteit van zorg komt tot stand door continu
prestatieverbetering bij zorgaanbieders te stimuleren. De zorginkoop
wordt complexer, veelomvattender en intensiever. Het zorginkoopproces
krijgt vorm door reguliere gesprekken tussen het zorgkantoor en de
zorgaanbieder door het jaar heen, regelmatige locatiebezoeken, frequent
overleg met cliëntenraden en de organisatie van regio-bijeenkomsten
tussen het zorgkantoor en zorgaanbieders voor het bespreken van
specifieke thema’s zoals het gezamenlijk uitwerken van een innovatief
concept en dit uit te rollen in de regio. Daardoor kunnen innovaties
mogelijk veel sneller en tegen minder kosten geïmplementeerd worden.
Op basis van het rapport Profiel zorginkoop 2021 bijvoorbeeld worden
binnen zorgkantoren (meer) multidisciplinaire teams opgezet die
beschikken over het geheel aan vereiste competenties om de nieuwe rol
waar te maken. Deze competenties kunnen ook benut worden voor het
volgen van de regionale en landelijke ontwikkelingen op de arbeidsmarkt.
Intensiever contact met zorgaanbieders zal ook sneller duidelijk maken
waaraan een zorgaanbieder behoefte heeft en maakt het makkelijker
zorgaanbieders met elkaar in contact te brengen om oplossingen voor
specifieke vragen te kunnen delen. Een voorbeeld van dit laatste is een
zorgaanbieder die in het kwaliteitsplan heeft opgenomen een deel van de
investeringen in te willen zetten voor een nieuw systeem waarin gegevens
over cliënten kunnen worden opgeslagen. De zorgaanbieder is echter
zoekende welke functionaliteiten dit systeem moet bevatten. Het
zorgkantoor suggereert contact op te nemen met ’s Heeren Loo die «Jouw
Internet Portaal» (JIP) heeft ontwikkeld. JIP is een veilige en afgeschermde
omgeving, die aangepast kan worden aan elk niveau en mogelijkheden.4
Zorgregisseur voor de cliënt
De klant is het fundament van het zorginkoopbeleid. Speerpunten voor
het zorgkantoor zijn daarbij informatie en advies, ondersteuning bij het
opstellen van een persoonlijk plan, ondersteuning bij het kiezen van een
passende Wlz zorgaanbieder en passende Wlz zorg, ondersteuning bij het
opstellen, bijstellen en evalueren van het zorgplan, bemiddeling als zorg
niet conform verwachting en afspraken wordt geleverd, ondersteuning bij
klachten, geschillen, bezwaar en beroep en ondersteuning bij herindicatie.
De zorgkantoren hebben al de nodige stappen gezet maar hier kunnen ze
zich nog in ontwikkelen. Conform de aanbeveling van de NZa in haar
Samenvattend rapport ontwikkelen zorgkantoren zich verder tot zorgregisseur voor de Wlz-cliënt, zowel bij de inkoop als bij de zorgadvisering.
Dit betekent dat zorgkantoren zich verder verdiepen in de vraag naar de
klantwensen bijvoorbeeld bij cliëntenraden. In de gesprekken met de
zorgaanbieder komt dit terug, opdat de wensen van de cliënt zoveel
mogelijk overeenkomen met de geleverde zorg. Daarnaast zullen
zorgkantoren zich verdiepen in de individuele wensen van cliënten die
nog niet in zorg zijn en daarop inspelen bij de advisering en bemiddeling
en de zorginkoop. De zorgkantoren betrekken de klantwensen bij het
opstellen van het zorginkoopbeleid en laten deze terugkomen bij
gesprekken met zorgaanbieders. Het daarbij zowel om bestaand als waar
nodig signaleren dat er behoefte bestaat aan nieuw aanbod en het
bespreken daarvan met zorgaanbieders. De wensen van klanten zullen
ook vertaald kunnen worden naar het regionale beeld van de gewenste
zorg op de (middel)lange termijn. Voor de komende tijd verwacht ik dat de
zorgkantoren ook hun rol voor cliënten met een complexe zorgvraag
verder intensiveren.
4

Zie ook brief van de Minister van MSZ d.d. 20 december 2018, Elektronische gegevensuitwisseling in de zorg, Kamerstuk 27 529, nr. 166.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 34 104, nr. 244

4

Inspiratiesessie
Ik vind het belangrijk dat zorgkantoren de regio nauw samenwerken
met onafhankelijke cliëntondersteuners en zij hun informatievoorziening op orde hebben. Om zorgkantoren hierin verder te stimuleren organiseer ik eind maart 2019 samen met ZN een inspiratiesessie waarin de rol van het zorgkantoor als klantadviseur centraal
zal staan.
Ontwikkelagenda ZN cliëntondersteuning
Daarnaast is ZN bezig via de ontwikkelagenda cliëntondersteuning
de cliëntondersteuning van de zorgkantoren meer onder de aandacht
te brengen bij cliënten, zorgaanbieders en gemeenten.
Menzis
Bij Menzis werken de Wlz en Zvw bemiddelaars geïntegreerd. Zij
kunnen zowel mensen met een Zvw- als een Wlz vraag helpen.
ENO
Een voorbeeld waar domeinoverstijgende samenwerking en
cliëntadvisering samenkomen. Wlz-adviseur Eno en casemanager
dementie gemeente Raalte ontmoeten elkaar in het alzheimer café
waar het zorgkantoor voorlichting gaf over de Wlz. Een casus werd
besproken, waarna het zorgkantoor op huisbezoek ging om uitleg te
geven over de mogelijkheid van de Wlz en samen te bekijken wat het
best passend is.
Zorgkantoor heeft spilfunctie in de regio
Zorgkantoren hebben een regionale spilfunctie omdat zij kennis hebben
van zowel de vraag als het aanbod en meer de algemene ontwikkeling
kennen van de behoefte aan langdurige zorg (bijvoorbeeld op basis van
demografische trends). Daartoe houden zij contact met en stimuleren
samenwerking tussen aanbieders, zorgverzekeraars, gemeenten en
andere maatschappelijke partijen in de regio. Voorbeelden hiervan zijn de
afspraken die het zorgkantoor in haar regio maakt met de verpleeghuizen,
conform hetgeen is opgenomen in het Programma «Thuis in het
Verpleeghuis». Doel van deze afspraken is om gezamenlijk de instellingsoverstijgende uitdagingen aan te pakken die het kwaliteitskader en de
extra investering van € 2,1 miljard met zich mee brengen. Deze afspraken
betreffen niet alleen de arbeidsmarkt, maar kunnen ook een bredere
insteek hebben (technologie, innovatie en vastgoed). Daardoor kunnen
innovaties mogelijk veel sneller en tegen minder kosten geïmplementeerd
worden.
Daarnaast hebben zorgkantoren de mogelijkheid om regionale bijeenkomsten met de zorgaanbieders te organiseren voor het bespreken van
specifieke thema’s, zoals het omgaan met crisiszorg in de regio.
Spilfunctie in de regio, een aantal voorbeelden:
Op basis van door zorgkantoor Zilveren Kruis in de regio Rotterdam
gemaakte analyses wordt bewust maximaal ingezet op het behoud
van medewerkers. Dit zorgkantoor maakt ook samen met de
zorgaanbieders analyses over de toekomstige functiemix en wat het
vraagt om die te realiseren.
In de regio Midden Brabant heeft het zorgkantoor VGZ de nadrukkelijke keuze gemaakt om zich verantwoordelijk te voelen voor het
aanleveren en delen van informatie hoe vanuit het zorgkantoor naar
het zorglandschap van de toekomst gekeken wordt en wat dit vraagt
aan keuzes voor de aanbieders. Op deze manier ondersteunt het
zorgkantoor het proces om tot een gezamenlijke (toekomst)visie te
komen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 34 104, nr. 244

5

In de regio Twente heeft zorgkantoor Menzis op intensieve wijze de
rol van regioregisseur op zich genomen en verbindt hierbij alle
relevante partijen (Wlz-zorgaanbieders, opleidingsinstituten,
werkgeversorganisatie(s) en gemeenten).
In de regio West Brabant zet zorgkantoor (CZ) in op ontwikkelingen
en projecten die met name betrekking hebben op anders werken en
de inzet van technologie. Belangrijk uitgangspunt daarbij is dat
verpleeghuizen elkaar daarbij ondersteunen.
Ook buiten het Programma «Thuis in het Verpleeghuis» zijn er initiatieven
waarin zorgkantoren een spilfunctie vervullen in samenwerking met
zorgaanbieders en gemeenten, bijvoorbeeld in onderstaand voorbeeld.
Het zorgkantoor DSW heeft samen met de gemeenten Westland,
Rijswijk, Delft en Midden-Delftland en de zorgaanbieders Pieter van
Foreest en Careyn een respijtvoorziening opgezet voor ontlasting
van de mantelzorg. Het is bedoeld voor mensen met lichte dementie
en/of een somatische beperking die afhankelijk zijn van begeleiding,
ondersteuning, zorg en toezicht door anderen, die voor een periode
van minimaal 3 nachten tot maximaal 3 weken kunnen logeren. Er is
gekozen voor een gecombineerde financiering waarbij gemeenten
het verblijf, de begeleiding en het welzijn betalen. De benodigde
verpleging en verzorging wordt betaald door zorgverzekeraar DSW.
Deze partijen hebben door samen te werken en deze vorm van
logeerzorg gezamenlijk te financieren, na twee jaar experimenteren
nu een werkende respijtvoorziening.
Deze voorbeelden geven aan dat zowel zorgkantoren als zorgaanbieders
snel aan het toegroeien zijn naar een andere rolinvulling waarbij
verbinding op inhoud centraal staat.
De spilfunctie van zorgkantoren binnen de langdurige zorg krijgt ook meer
in het algemeen vorm op het gebied van samenwerking met zorgverzekeraars en gemeenten om mensen die zorg vanuit diverse domeinen nodig
hebben goed te kunnen helpen. Daarin past het bestuurlijk overleg tussen
ZN en de VNG dat regelmatig plaatsvindt. Beide organisaties hebben
aangegeven die samenwerking vooral te willen richten op de
ouderenzorg, de GGZ en preventie. Deze ontwikkeling ondersteun ik van
harte.
Inzet van e-health en innovatieve technologie bij de zorginkoop
Ik heb PwC gevraagd een rapport op te stellen over inkoop van innovatie
en technologie in de langdurige zorg om de zorgkantoren te ondersteunen
bij de inkoop daarvan.
Technologie kan, mits goed ingezet, bijdragen aan het welbevinden van
de cliënt, het ontlasten van de professional, tijdbesparend werken zodat er
meer tijd is voor zorg aan de cliënt, het ondersteunen van de mantelzorger, de problemen van de krappe arbeidsmarkt in de (langdurige) zorg
verminderen en perspectief bieden op betere en veiligere zorg en minder
administratieve lasten. Tot mijn genoegen hebben alle Wlz-uitvoerders
aan het onderzoek meegewerkt.
Op basis van het rapport heb ik met ZN en de zorgkantoren afgesproken
dat zij dit voorjaar in overleg met veldpartijen het Wlz-zorginkoopkader
gaan aanpassen op het punt van inkoop van e-health en technologische
innovaties. Daarbij wordt gebruik gemaakt van de aanbevelingen in het
rapport zoals de daar genoemde beperkte set basiseisen om initiatieven
van aanbieders beter te kunnen beoordelen. Gezien het feit dat de inzet

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 34 104, nr. 244

6

van technologische innovatie in de langdurige zorg in ontwikkeling is, kan
ook een regionale aanpak hierin naar mijn oordeel voordelen bieden.
Het aanpassen van het Wlz-zorginkoopkader kan ook een stimulans zijn
om de doelstelling zoals neergelegd in het programma Thuis in het
verpleeghuis dat iedere aanbieder in 2021 innovatieve technologie moet
gebruiken bij het verlenen van zorg, te stimuleren. In het zorginkoopgesprek zullen daarom de ambities van de zorgaanbieder over de inzet van
technologische innovaties expliciet moeten worden besproken en moeten
concrete afspraken worden gemaakt op welke wijze zorgaanbieders met
innovatie aan de slag gaan. Structurele inkoop van innovatie biedt ook
meer ruimte om de effecten ervan beter te monitoren.
Uit het rapport blijkt voorts dat zorgkantoren behoefte hebben aan
kennisvermeerdering.
Met ZN heb ik voorts afgesproken dat ZN een strategie ontwikkelt om de
kennis van innovatie bij zorgkantoren te vergroten. Een eerste stap
daartoe is dat ik samen met ZN en andere stakeholders een masterclass
e-health en technologie organiseer voor zorginkopers van zorgkantoren.
Samenvattend rapport van de NZa uitvoering Wet langdurige zorg
door zorgkantoren 2017–2018
Ten slotte reageer ik hieronder op een aantal onderdelen van het
Samenvattend rapport van de NZa uitvoering Wet langdurige zorg door
zorgkantoren 2017–2018: toegang tot zorg, de wachtlijsten en de crisiszorg
en het pgb.
Toegang tot zorg
De NZa constateert dat de toegang tot zorg goed is. Bijna alle mensen met
een Wlz-indicatie krijgen Wlz-zorg (99,26% op 1 januari 2018). Wel
constateert de NZa dat het verschil tussen zorgaanbod en de gevraagde
zorg in de (nabije) toekomst groter kan worden door algemene ontwikkelingen zoals de vergrijzing, het tekort aan zorgpersoneel en toenemende
druk op mantelzorgers. De NZa ziet dat technologische ontwikkelingen en
innovatiekansen een bijdrage kunnen leveren aan het verkleinen van deze
fricties. Een aanpassing van het Wlz-zorginkoopkader op dit punt zal
hieraan onder andere invulling geven.
Voorts constateert de NZa dat in het licht van het Kwaliteitskader
verpleeghuiszorg van zorgkantoren wordt verwacht dat zij in de
zorginkoop sturen op merkbare verbeteringen. De NZa geeft een aantal
aanbevelingen voor de zorgkantoren hoe daarmee om te gaan. Ik zie
graag dat de zorgkantoren deze aanbevelingen meenemen als onderdeel
van de opgave die zij zichzelf stellen voor de uitvoering van het rapport
Profiel Zorginkoop 2021. Hierover ga ik in overleg met ZN.
Wachtlijsten
Mensen willen meestal zo lang mogelijk thuis wonen. Met de juiste zorg
en ondersteuning kan dit gelukkig ook goed. Mocht thuis wonen niet meer
gaan dan is het van belang dat er snel een passende plaats wordt
gevonden in een instelling. Om dit proces soepel te laten verlopen willen
zorgkantoren in een zo vroeg mogelijk stadium contact leggen met de
zorgvrager om hem te kunnen helpen met het vinden van een passende
plaats. Het streven is hierbij zo veel als mogelijk tegemoet te komen aan
de voorkeur van de cliënt. Zoals boven omschreven is de ambitie van het
zorgkantoor te gaan fungeren als «zorgregisseur». Om deze rol waar te
kunnen maken is het belangrijk dat zorgvragers de weg naar het
zorgkantoor gemakkelijker kunnen vinden. Zorgkantoren investeren

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 34 104, nr. 244

7

hiervoor in communicatie en publieksvoorlichting gericht op zorgvragers.
Hiernaast investeren zij in communicatie aan professionals (verwijzers)
zodat zij beter op de hoogte zijn van de dienstverlening die het
zorgkantoor kan bieden.
Naast communicatie is het delen van informatie noodzakelijk om cliënten
eerder in beeld te krijgen en sneller te kunnen bemiddelen. Het is van
belang dat de over de schotten van de domeinen (Wlz, Wmo en Zvw)
heen de Wmo-consulent, de zorgaanbieder, de wijkverpleegkundige, de
huisarts, het regionaal coördinatiepunt spoedzorg en de transferverpleegkundige kunnen beschikken over noodzakelijke en essentiële informatie
over de cliënt. Samen met het Zorginstituut breng ik het gehele proces
rondom de cliënt in kaart en beschrijf welke partij toegang zou moeten
krijgen tot bepaalde informatie van de cliënt. Ook ben ik met het veld in
overleg hoe zorgvragers meer inzicht kunnen krijgen in de samenstelling
van het zorgaanbod (keuze-informatie) en informatie over waar plaatsen
beschikbaar zijn en de wachttijd. Mijn inschatting is dat het delen van
essentiële informatie een positief effect heeft op de doorstroom van
cliënten in deze domeinen en dat wachttijden gereduceerd kunnen
worden.
Pgb
De NZa besteedt in haar Samenvattend rapport ook aandacht aan het pgb.
De NZa raadt VWS aan om bij de Agenda pgb ook aandacht te houden
voor de handvatten en controlemogelijkheden van de verstrekkers (het
zorgkantoor en zorgverzekeraars) en andere ketenpartijen. De Agenda pgb
kent een groot aantal acties die het pgb meer toekomstbestendig maken.
In de Agenda is een aantal randvoorwaarden meegenomen die gelden
voor alle acties, waaronder aandacht voor de uitvoering, doelmatigheid
en rechtmatigheid. Bovendien blijft de NZa betrokken bij de uitwerking
van de Agenda pgb.
In het rapport besteedt de NZa ook specifiek aandacht aan de controle en
vaststelling van feitelijke levering van zorg. Dit punt heeft mijn aandacht.
Middels een constructief overleg met de NZa, ZN, zorgkantoren en
accountants ben ik een oplossing aan het uitwerken. De ervaring leert dat
het een complex vraagstuk is: draaien aan dit radertje in het systeem zorgt
voor veel (mogelijk aan te passen) vervolgbewegingen op andere vlakken
in het pgb-systeem (bij budgethouders/vertegenwoordigers, zorgkantoren, gemeenten, bij de SVB en NZa), maar ook daarbuiten (bij accountants). Daarbij moeten we ook een afweging maken tussen rechtmatigheid
en administratieve lasten. Dit alles moeten we zorgvuldig onderzoeken en
dat kost tijd. Zodra de oplossing bekend is informeer ik uw Kamer
hierover.
Ten slotte maak ik u graag attent op het volgende. In de jongste voortgangsrapportage «Thuis in het verpleeghuis» (Kamerstuk 31 765, nr. 345)
heb ik aangegeven dat in 2018 samen met diverse locaties die verpleeghuiszorg leveren is gewerkt aan de vormgeving van «Waardigheid en
Trots op locatie». Op basis hiervan is begin 2019 «Waardigheid en Trots
op locatie» daadwerkelijk gestart. Ik heb alle zorgaanbieders een brief
gestuurd om hen te wijzen op de mogelijkheid om een beroep te doen op
«Waardigheid en Trots op locatie». Op 4 februari 2019 vond de startbijeenkomst van «Waardigheid en Trots op locatie» plaats bij Brentano
(Amstelveen).
De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
H.M. de Jonge

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 34 104, nr. 244

8