Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2010–2011

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2496
Vragen van de leden Recourt en Marcouch (beiden PvdA) aan de
staatssecretaris van Veiligheid en Justitie over taakstraf in de buurt
(ingezonden 4 maart 2011).
Antwoord van staatssecretaris Teeven (Veiligheid en Justitie) (ontvangen
13 mei 2011). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2010–2011, nr.
2071.
Vraag 1
Wat is uw mening over het artikel «Voor straf prikken in eigen buurt»?1
Antwoord 1
Het artikel geeft een indruk hoe werkstraffen in de buurt kunnen worden
uitgevoerd.
Vraag 2
Wat is uw standpunt ten aanzien van het uitvoeren van de taakstraf in de
eigen buurt? Indien dit positief is, gaat u dit bevorderen? Zo ja, op welke
wijze?
Antwoord 2
Op 4 maart jl. heb ik de Tweede Kamer een onderzoek toegezonden naar de
tenuitvoerlegging van werkstraffen door jeugdigen in de buurt (Kamerstukken
II, 2010/11, 28 684 nr. 307). Dit onderzoek biedt voldoende aanknopingspunten
om, binnen het project Aanpak Recidive Werkstraffen Jeugd (ARWJ), extra
aandacht te besteden aan de kwaliteit van de werkstraffen. Ik ga met de Raad
voor de Kinderbescherming de mogelijkheden verkennen om het uitvoeren
van werkstraffen in de buurt verder uit te breiden.
Uitgangspunt blijft het principe dat primair wordt gekeken naar de persoonskenmerken en persoonlijke omstandigheden van de individuele jongere, het
gepleegde delict en de beste daarbij passende straf. Een werkstraf in de buurt
kan één van de mogelijke uitkomsten van deze afweging zijn, maar is niet de
enige.

1

ah-tk-20102011-2496
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2011

Parool, 26 februari 2011.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

1

Vraag 3
Deelt u de mening van de hoofdofficier van Justitie dat de snelheid waarmee
de taakstraf wordt opgelegd en uitgevoerd cruciaal is voor het succes van en
het draagvlak voor de taakstraf? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 3
Het ministerie van Veiligheid en Justitie steekt, binnen het jeugdcriminaliteitsbeleid, al geruime tijd veel energie in het verkorten van doorlooptijden. Een
snelle en consequente aanpak is immers van groot belang bij het terugdringen van recidive. In 80% van de gevallen realiseert de Raad voor de
Kinderbescherming de afgesproken doorlooptijd. Dit betekent dat een
werkstraf binnen maximaal 160 dagen na de intake is afgerond.
Vraag 4
Deelt u de mening dat het voor de geloofwaardigheid van de taakstaf het van
groot belang is dat bij een melding van mislukking er snel wordt gereageerd
door justitie, inclusief het (al dan niet) snel uitzitten van de vervangende
hechtenis? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 4
Ja.
Vraag 5 en 6
In hoeveel gevallen over de afgelopen twee jaar moeten jongeren van wie de
taakstraf als mislukt is gerapporteerd alsnog een vervangende hechtenis
ondergaan? In hoeveel gevallen geldt dit voor volwassenen?
Welk percentage van de als mislukt gerapporteerde taakstraf bij minderjarigen leidt uiteindelijk tot een vervangende hechtenis? Welk percentage is dit
voor volwassenen?
Antwoord 5 en 6
In 2008 zijn er 8 400 taakstraffen aan jeugdigen opgelegd door de rechter. In
2009 was dit aantal 9 500. Het mislukkingspercentage van taakstraffen bij
jeugdigen is ongeveer 15%2.
Volgens opgave van het CJIB zijn er in 2008 in totaal 671 taakstraffen
omgezet naar jeugddetentie. In 2009 was dit in totaal 704 keer het geval.
In 2008 en 2009 zijn er volgens de gegevens van het CJIB door de rechter per
jaar ongeveer 34 000 taakstraffen aan volwassenen opgelegd. Het mislukkingspercentage van dit type taakstraffen is ongeveer 23%. Volgens opgave
van het CJIB zijn er in 2008 in totaal 8 365 zaken omgezet in vervangende
hechtenis en in 2009 in 7 756 zaken3.
In de zaken die niet leiden tot vervangende hechtenis is er sprake van een
herkansing om de taakstraf af te maken of kunnen er andere redenen zijn
waarom niet tot de tenuitvoerlegging van de vervangende hechtenis wordt
overgegaan, bijvoorbeeld medische omstandigheden, overlijden of
termijnoverschrijding.
Informatie over 2010 is op dit moment nog niet beschikbaar.
Vraag 7
In hoeveel gevallen over de afgelopen twee jaar wordt na een melding van
mislukking overgegaan tot het direct arresteren van de veroordeelde en het
direct laten uitzitten van de vervangende hechtenis, voorafgaande aan de
behandeling van het bezwaarschrift? Ben u van mening dat dit vaker zou
moeten gebeuren?
Antwoord 7
Volgens de gegevens van het CJIB zijn in 2008 voor jeugdigen en volwassenen samen in totaal 1 060 aansluitende executies verricht. Er werden in totaal
5 620 arrestaties verricht. In 2009 was dit respectievelijk 1 228 en 5 3614. Over
2

3

4

WODC, Criminaliteit en rechtshandhaving 2009, Ontwikkelingen en samenhangen, Onderzoek en beleid 279, red. S.N. Kalidien en N.E. de Heer-de Lange, WODC, Meppel 2010.
Het betreft hier totalen. Het kan vervangende hechtenissen betreffen mbt. mislukte taakstraffen uit voorgaande jaren.
Ook hier betreft het totalen. Het kan arrestaties betreffen mbt. mislukte taakstraffen uit
voorgaande jaren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

2

2008 zijn alleen totale cijfers beschikbaar met betrekking tot arrestaties en
aansluitende executies. Over 2009 weten we dat er voor jeugdigen 280
aansluitende executies en 114 arrestaties waren.
In het kader van het project ARWJ (zie antwoord 2) worden de bestaande
protocollen tegen het licht gehouden. Daarbij komt ook de tenuitvoerlegging
van vervangende jeugddetentie aan de orde en de mogelijkheden tot
versnelling van procedures.
Vraag 8
Wat is thans de gemiddelde tijdsduur tussen de rapportage waarin de
mislukking wordt gemeld en de vervangende hechtenis? Kan deze termijn
worden verbeterd? Zo ja, op welke wijze?
Antwoord 8
De periode die verstrijkt tussen de rapportage en de tenuitvoerlegging van de
vervangende hechtenis wordt niet geregistreerd.
Vraag 9
In hoeverre kan snel, strenger en consequenter optreden na het niet
uitvoeren van de taakstraf, voorkomen dat in minder gevallen een taakstraf
wordt opgelegd?
Antwoord 9
Uit de wetenschappelijke literatuur is bekend dat consequent en snel
reageren op grensoverschrijdend gedrag de effectiviteit van de straf
verhoogt.
Over de effectiviteit van werkstraffen door jongeren in relatie tot recidivevermindering is tot 2010 weinig bekend. Mijn ministerie heeft in het kader van
het verbeteren van de werkstraf voor jeugdigen onderzoek gedaan naar
subdoelgroepen en recidive. Recent onderzoek van het WODC5 naar
strafrechtelijke recidive onder jongeren die in 2006 een werkstraf kregen, wijst
uit dat bijna 42% binnen twee jaar opnieuw met justitie in aanraking komt.
Daarnaast is onderzocht welke (mogelijke) maatregelen tot verbetering van de
werkstraf kunnen leiden, ook met het oog op het voorkomen dat jeugdigen
bij herhaling een werkstraf opgelegd krijgen. Ik benut deze nieuwe inzichten
om met OM en ZM verbetering van de toeleiding van jeugdigen naar de
werkstraf tot stand te brengen.
Vraag 10
Kunt u de Kamer informeren over de resultaten van deze lopende pilot?
Antwoord 10
De pilot in de Amsterdamse Kolenkitbuurt die in het artikel wordt beschreven
is recent afgerond. Op 30 maart 2011 vond een evaluerend gesprek met alle
betrokkenen plaats. De resultaten worden betrokken bij de kwaliteitsverbeteringen van de taakstraffen binnen het project ARWJ.

5

Alberda, D.L. , Drost, V.A.M. & Wartna, B.S.J. (2010). Recidive onder werkgestrafte jeugdigen,
factsheet 5. Den Haag: WODC.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

3