2016D22881

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
De vaste commissie voor Financiën heeft op 2 juni 2016 een aantal vragen
en opmerkingen voorgelegd aan de Minister van Financiën over zijn brief
van 13 april 2016 met een reactie op de motie van het lid Aukje de Vries
over een vrijstellingsregeling voor de telecomsector met betrekking tot de
Wft (Kamerstuk 34 198, nr. 17).
De voorzitter van de commissie,
Duisenberg
De griffier van de commissie,
Berck

nds-tk-2016D22881

1

I. Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de VVD
De leden van de VVD-fractie hebben met teleurstelling kennisgenomen
van de brief over de vrijstellingsregeling voor de telecomsector met
betrekking tot de Wft ter uitvoering van de motie van het lid Aukje de
Vries (34 198, nr. 16). Dit heeft forse gevolgen voor zowel de consument
als de telecomsector (en mogelijk ook andere sectoren). De leden van de
VVD-fractie vinden dat de regeldruk onnodig toeneemt en zorgt voor veel
extra rompslomp en administratieve lasten bij aanbieders en consumenten. Een gedragscode zou de consumenten juist meer bescherming
bieden.
De leden van de VVD-fractie willen allereerst de Minister verzoeken om
een spoedige beantwoording. Dit aangezien de AFM-vergunningstrajecten
reeds starten.
Wat vindt de Minister er in het kader van de consumentenbescherming
van dat het stevige pakket aanvullende maatregelen uit de gedragscode
nu ook niet door gaat? In hoeverre is de consumentenbescherming straks
inderdaad zoveel beter als de Minister nu lijkt aan te geven in de brief
zonder deze maatregelen uit de gedragscode? Welke maatregelen uit de
gedragscode in het kader van de consumentenbescherming gaan nu niet
door?
Wat zijn de gevolgen voor de consumenten van het niet doorgaan van de
vrijstelling (bijvoorbeeld als het gaat om het afsluiten van een
abonnement met toestel, om de beschikbare resterende kredietruimte)?
De Minister geeft aan dat het niet mogelijk gebleken om een vrijstellingsregeling met gedragscode te regelen. Welke alternatieve oplossingen zijn
er verder nog onderzocht om hetzelfde resultaat te kunnen bereiken? Wat
zijn daarbij de afwegingen geweest? Waarom zijn deze niet mogelijk
gebleken?
De telecomsector geeft aan dat de Minister onvoldoende oog heeft gehad
voor de door de sector gepresenteerde alternatieven om uitvoering van
de motie vorm te geven. Om welke alternatieven gaat het dan? En
waarom waren deze niet acceptabel? Waren er ook alternatieven die op
sommige aspecten beter scoorden dan de Wft, bijvoorbeeld op basis van
effectiviteit en implementatie?
Waarom is de telecomsector ervan overtuigd dat er geen juridische
belemmeringen zijn tegen invoering van een gedragscode in relatie tot de
wet, en de Minister die wel ziet?
Heeft de Minister ook naar alternatieven gekeken in andere Europese
lidstaten? Is het niet zo dat in andere EU-lidstaten er wel sprake is van
vrijstellingen voor de telecomsector? Zijn er vrijstellingen in de andere
EU-lidstaten die voldoen aan de Europese richtlijn? Zo ja, heeft de
Minister overwogen een dergelijke vrijstelling in Nederland te implementeren? Zo nee, waarom niet? Zo ja, waarom is uiteindelijk toch besloten
hier niet voor te kiezen?
Waarom zou in een gedragscode iets opgenomen moeten worden over de
prijzen, en er dus onderlinge afspraken worden gemaakt, waar de ACM
moeite mee heeft vanuit het mededingingsrecht? Het ervoor zorgen dat er
geen rente en kosten in rekening worden gebracht, vloeit toch al direct
voort uit de vrijstelling en de Wet financieel toezicht (Wft) en zou toch

2

gewoon een kwestie van handhaving door de Autoriteit Financiële
Markten (AFM) zijn in het kader van de Wft in die gevallen waar daar geen
sprake van is?
In hoeverre zou een gedragscode zonder de artikelen met de koppeling
tussen de aanschafprijs van een toestel bij betaling ineens en het
leenbedrag bij koop voor de ACM aanvaardbaar zijn? Waarom is een
gedragscode zonder deze artikelen niet acceptabel voor het Ministerie van
Financiën, want de vrijstellingsregeling heeft als uitgangspunt toch
sowieso altijd al dat het moet gaan om consumentenkredieten zonder
rente en kosten? Bent u bereid om dit alternatief extern juridisch te laten
toetsen c.q. onderzoeken? Zo nee, waarom niet?
De leden van de VVD-fractie vragen zich af waarom wordt aangegeven dat
het niet mogelijk is om aan de mededingingsrechtelijke bezwaren
tegemoet te komen met het voorstel dat de overheid zou opleggen dat er
sprake moet zijn van kredietverlening zonder rente en andere kosten.
Waarom is dat het geval? Waarom zou het mededingingsrechtelijk wel
mogelijk zijn als er een vrijstelling in de wet was opgenomen voor
consumentenkredieten zonder rente en kosten, waarvoor de richtlijn ook
gewoon de ruimte geeft en waar andere landen ook gebruik van maken?
In Het Financieele Dagblad van 20 april jl. stond een bericht dat de
gevolgen van het feit dat er geen vrijstellingsregeling komt zijn dat
mensen straks minder hypotheek zouden kunnen krijgen. De
Hypotheekshop waarschuwt dat een beslissing van het Ministerie van
Financiën, grote gevolgen heeft voor wie een huis wil kopen. Wie € 15 per
maand betaalt voor zijn telefoon, kan bij de huidige rente € 4.000 minder
hypotheek krijgen. Bij een maandlast van € 25 gaat het al om € 7.000. In
hoeverre is dit correct? En wat vindt de Minister daarvan, want stel dat je
in een gezin met drie kinderen en in totaal vijf telefoons hebt, dan heeft dit
toch aanzienlijke gevolgen voor de kredietruimte, terwijl dit tot nu toe niet
het geval was dan wel als een probleem werd gezien?
In dit geval ging het specifiek over de telecomsector en de mobiele
telefoons. Welke andere sectoren en/of producten gaan geraakt worden
door de nieuwe regelgeving? De leden van de VVD-fractie hebben in ieder
geval signalen ontvangen van uitgeverijen, maar ook over het product
CV-ketels.
Is de Minister bereid om alsnog een algehele uitzondering in de wet te
maken voor consumentenkredieten zonder rente en kosten, want tot de
uitspraak van de Hoge Raad werd de huidige gang van zaken niet als een
probleem ervaren? Zo nee, waarom niet? Waarom is het in andere landen
(Duitsland, Verenigd Koninkrijk, Spanje en Italië) wel mogelijk om een
dergelijke uitzondering te maken?
Waarom is het in de wet niet mogelijk om een uitzondering te maken voor
consumentenkredieten zonder rente en kosten, zonder dat de
zogenaamde flitskredieten daaronder vallen? Hoe zou dat geregeld
kunnen worden? Flitskredieten worden toch vaak juist gekenmerkt door
hoge rente en kosten? Deze flitskredieten hebben meestal ook het
kenmerk van zeer korte looptijden (bijvoorbeeld 30 dagen), terwijl
bijvoorbeeld bij een telefoon altijd een looptijd geldt van bijvoorbeeld
twee jaar. Waarom is het niet mogelijk om (flits-)kredieten met een
looptijd korter dan één jaar uit te sluiten, zodat onwenselijke flitskredieten
worden uitgesloten. Waarom is de Minister daartoe niet bereid?

3

De leden van de VVD-fractie lezen dat de telecomsector nog een redelijke
termijn moet krijgen om haar praktijk om te vormen nu de vrijstellingsregeling niet is gelukt. Wat wordt verstaan onder een redelijke termijn?
Welke kosten moet de telecomsector nu gaan maken (incidenteel en
structureel)?
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de PvdA
De leden van de PvdA-fractie hebben met interesse kennisgenomen van
de brief van de Minister van Financiën van 13 april 2016 aangaande de
mogelijke vrijstelling voor telecomkredieten in de Wet op het financieel
toezicht (wft). De leden van de PvdA-fractie constateren dat overleg tussen
de telecomsector en de verschillende toezichthouders er niet toe heeft
geleid dat een vrijstelling vormgegeven kon worden. Hiervoor zijn
meerdere redenen aan te wijzen, waarbij mededingingsbezwaren een
belangrijke rol spelen. Is er tussen de sector en de toezichthouders wel
overeenstemming bereikt als het gaat om consumentenbescherming en
maatregelen om overkreditering te voorkomen? Zo ja, wat waren de
hoofdlijnen van de afspraken op dit punt? Voorts vragen de leden van de
PvdA-fractie wat de verdere procedure is. Hoeveel tijd krijgt de sector om
te voldoen aan de eisen die uit de Wft voortvloeien? Wat gaan consumenten merken van deze eisen?
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de SP
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van de brief van de
Minister. Zij hebben hierbij enkele vragen.
De leden van de SP-fractie lezen in de reactie van de Minister dat een
alternatief voor toepassing van de Wft op de telecomsector een stevig
pakket aan maatregelen moet bevatten. Deze leden zijn benieuwd hoe
stevig het pakket was dat de telecomsector zelf had ontwikkeld en welke
maatregelen dit pakket bevatte. Tevens zijn deze leden benieuwd welke
maatregelen een stevig pakket naar het oordeel van de Minister zou
moeten bevatten.
De leden van de SP-fractie lezen in de reactie van de Minister dat
pogingen mislukten om de gedragscode in overeenstemming te laten zijn
met de uitzonderingsgrond in de richtlijn en het mededingingsrecht
omdat het verstrekken van kortingen aan consumenten tot de conclusie
leidt dat rente of andere kosten in rekening worden gebracht. Deze leden
vernemen graag van de Minister of en, zo ja, waarom uitgangspunt in
deze overleggen is geweest dat de consument die niet of minder op
afbetaling koopt korting op het toestel zou moeten krijgen.
De leden van de SP-fractie lezen dat de ACM mededingingsrechtelijke
bezwaren heeft tegen het van overheidswege opleggen van kredietverlening zonder rente of andere kosten. Deze leden vragen de Minister de
zienswijze van de ACM op dit onderwerp nader toe te lichten of de Kamer
op andere wijze te doen toekomen.
De leden van de SP-fractie lezen dat de telecomsector naar het oordeel
van de Minister nog een redelijke termijn moet krijgen om haar praktijk
om te vormen naar de eisen die bij of krachtens de Wft zijn gesteld. Deze
leden vragen de Minister toe te lichten wat naar haar mening een redelijke
termijn is en welke voorbereidingen de telecomsector heeft getroffen, ook
gezien het feit dat de wetsbehandeling enige maanden geleden heeft
plaatsgevonden.

4

Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van het CDA
De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van de brief van de
Minister en leggen nog enkele vragen voor.
De leden van de CDA-spreken spreken hun teleurstelling uit over het feit
dat het niet gelukt is om met de telecomsector tot een gedragscode te
komen die een uitzondering op de regels in de Wft voor deze sector
rechtvaardigt. Deze leden vragen of het uiteindelijk de Minister was of de
ACM die de geboden oplossing als ontoereikend beschouwde?
De leden van de CDA-fractie vragen, om een compleet beeld van de
situatie te krijgen, naar een opsomming van de maatregelen die de
telecomsector heeft voorgesteld om in een gedragscode te plaatsen,
anders dan die al genoemd staan in de Kamerbrief. Kan de Minister
vervolgens een oordeel geven over deze maatregelen en hoe hij deze op
andere wijze in overleg met de sector alsnog gaat implementeren als het
bijdraagt aan een betere consumentenbescherming?
De leden van de CDA-fractie vragen de Minister uiteen te zetten hoe
regelgeving voor de telecomsector in relatie tot wetgeving voor de
financiële sector in Europa is geregeld. Met andere woorden: is de situatie
zoals deze nu in Nederland zal ontstaat vergelijkbaar met andere lidstaten
in de EU?
De leden van de CDA-fractie delen met de Minister de noodzaak van een
redelijke implementatietermijn voor de sector, maar deze leden vragen
naar hoe de Minister dit gaat handhaven gezien het feit dat de AFM hier
een zelfstandige beslissing over kan nemen? Heeft de Minister dan wel de
AFM een indicatief tijdspad dat hij met de Kamer kan delen?
Tenslotte vragen de leden van de CDA-fractie naar de gevolgen voor
andere sectoren die mogelijk ook onder de Wft-regels gaan vallen. Kan de
Minister reflecteren op de volgende voorbeelden en of dit in het vervolg
wel of niet onder de wft zal vallen:
– krantenabonnementen waar een «gratis» welkom-cadeau wordt
gegeven, maar waar de abonnementsprijs daalt wanneer er geen
cadeau wordt afgenomen;
– een internetprovider waar een gratis modem, of een gratis apparaat
voor ontvangst digitale televisie wordt verstrekt;
– autoverkopers waar uitstel van betaling wordt geboden op – een deel
van – de aankoopsom;
– een energieleverancier die een cadeau aanbiedt bij het afsluiten van
een abonnement.
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de PVV
De leden van de PVV-fractie hebben kennisgenomen van de brief van de
Minister aangaande de vrijstellingsregeling voor de telecomsector met
betrekking tot de Wft.
Naar aanleiding van het genoemde punt brengen de leden van de
PVV-fractie het volgende naar voren.
Allereerst merken de leden van de PVV-fractie op dat de sector als
alternatief heeft voorgesteld dat de overheid zou opleggen dat er sprake
moet zijn van kredietverlening zonder rente en andere kosten. Op deze
wijze zou de beperking van de mededinging niet voortvloeien uit
afspraken van marktpartijen en dus wellicht geoorloofd zijn. De ACM zou
echter hebben aangegeven dat het niet mogelijk is om de mededingings-

5

rechtelijke bezwaren op deze wijze weg te nemen. De leden van de
PVV-fractie vragen welke redenen de ACM hiervoor heeft aangevoerd.
Ook vragen de leden van de PVV-fractie wat het standpunt van de Minister
is ten aanzien van dit alternatief. Waarom is het volgens de Minister niet
mogelijk om met het voorgestelde alternatief van de telecomsector de
mededingingsrechtelijke bezwaren weg te nemen
Voorts willen de leden van de PVV-fractie weten wat voor mogelijke
neveneffecten het besluit om geen (gedeeltelijke) uitzondering te maken
voor telecombedrijven, maar ook voor andere branches waar bij consumenten in rekening gebrachte abonnementsgelden niet alleen betrekking
hebben op de vergoeding voor de aangeboden diensten, maar mede
dienen tot afbetaling van een koopprijs van een product dat daarbij wordt
verstrekt, zal hebben.
Tevens willen de leden van de PVV-fractie weten wat de financiële
gevolgen en de administratieve lasten voor telecombedrijven en de
andere branches als gevolg van dit besluit zullen zijn.
Tenslotte merken de leden van de PVV-fractie op dat de Minister aangeeft
dat de telecomsector nog een redelijke termijn zou moeten krijgen om
haar praktijk om te vormen naar de eisen die bij of krachtens de Wft zijn
gesteld. De leden van de PVV-fractie willen weten wat de Minister onder
een «redelijke termijn» verstaat. Wanneer moet de telecomsector haar
praktijk precies omvormen naar de Wft-eisen?

6