Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2012–2013

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1597
Vragen van het lid Ulenbelt (SP) aan de minister van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid over het invoeren van arbeidstijdverkorting om
werkloosheid te bestrijden (ingezonden 18 februari 2013).
Antwoord van minister Asscher (Sociale Zaken en Werkgelegenheid)
(ontvangen 11 maart 2013)
Vraag 1 en 2
Wat is uw reactie op het bericht «Werkweek in EU moet terug naar dertig
uur»?1
Deelt u de analyse van de ruim honderd Duitse wetenschappers, schrijvers,
vakbondsbestuurders en vertegenwoordigers van kerken dat het bestrijden
van de massale werkloosheid in Europa wordt bevorderd door het invoeren
van de 30-urige werkweek?2 Zo ja, waarom? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 1 en 2
Ik deel de analyse dat de hoge werkloosheid, en dan met name de jeugdwerkloosheid, een groot probleem is en bestreden moet worden. Door
arbeidsduurverkorting wordt gepoogd de werkloosheid te bestrijden door de
werkgelegenheid gelijkmatiger over mensen te verdelen. Uit onderzoek blijkt
echter dat dergelijke maatregelen in het verleden niet hebben geleid tot meer
werkgelegenheid in personen en een lagere werkloosheid.3
Vraag 3
Deelt u de mening van FNV Bondgenoten dat in tijde van hoge werkloosheid
het werk in Nederland eerlijker moet worden verdeeld?4 Zo ja, hoe zal u dit
steunen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 3
Ik begrijp de wens van FNV-bondgenoten om het werk in Nederland ten tijde
van hoge werkloosheid eerlijk te verdelen, maar twijfel aan de mogelijkheden
om dit te bewerkstelligen, zeker vanuit de overheid. Het is primair aan
werkgevers en werknemers om dit op individueel en sectoraal niveau te
1

Volkskrant, 12 februari 2013
http://www.alternative-wirtschaftspolitik.de/show/6619884.html
3
Zie bijvoorbeeld: P.S. Raposo en J.C. van Ours, How Working Time Reduction Affects Jobs and
Wages, Economics Letters, Volume 106, Issue 1, january 2010, pp61–63
4
Trouw, 12 februari 2013
2

ah-tk-20122013-1597
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

1

realiseren, vanuit hun verantwoordelijkheid voor de arbeidstijden en de
loonvorming. Het is echter de vraag of arbeidsduurverkorting de meest
aangewezen weg is, gegeven de teleurstellende ervaringen in het verleden
wat betreft de effecten op de werkgelegenheid in personen.
Daarnaast moet bedacht worden dat het kabinet juist inzet op vergroting van
de arbeidsparticipatie, omdat dit de welvaart verhoogt, evenals het draagvlak
voor collectieve voorzieningen. Vanuit dat perspectief is het wenselijk dat
mensen juist meer uren per week gaan werken.
Vraag 4
Deelt u de mening dat het bevorderen van langer doorwerken door ouderen
nadelig is voor jongeren en andere werkzoekenden, gezien de oplopende
(jeugd-)werkloosheid en economische vooruitzichten? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 4
Het vroeger uittreden (of minder lang doorwerken) door ouderen maakt geen
ruimte voor jongeren. Ook hier zijn de ervaringen uit het verleden weinig
bemoedigend. In het verleden zijn vervroegde uittredingsregelingen vaak
gebruikt om ouderen goedkoop uit te laten stromen zonder dat hier plekken
van jongeren door ontstonden.5 Omgekeerd zal het langer doorwerken door
ouderen waarschijnlijk niet negatief uitpakken voor jongeren.
Op lange termijn geldt zelfs dat het stimuleren van vervroegde uittreding leidt
tot een lagere werkgelegenheid. Dit komt doordat de hoeveelheid werkgelegenheid in een economie geen vast gegeven is: de arbeidsmarkt is een
dynamische markt waar de werkgelegenheid op lange termijn wordt bepaald
door het arbeidsaanbod. VUT-regelingen zorgen voor een verlaging van het
aanbod en leiden op langere termijn tot een lagere werkgelegenheid.6 Dit
geldt ook voor arbeidstijdverkorting, zo blijkt uit internationaal onderzoek.7
Verkorting van de werkweek vernietigt dus op termijn werk en inkomen.
Vraag 5 en 6
Ziet u in dat de ADV-dagen een belangrijke functie hebben voor de herverdeling van werk, zoals uiteengezet door FNV Bondgenoten?8 Zo ja, wat gaat u
doen om de massale afschaffing van ADV-dagen tegen te gaan? Zo nee,
waarom niet?
Wilt u de diverse vormen van arbeidstijdverkorting op de agenda zetten van
het overleg met werkgevers en werknemers? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 5 en 6
Bij het antwoord op vraag 3 heb ik al aangegeven dat arbeidsduurverkorting
geen positief effect heeft op de werkgelegenheid in personen en dus ook niet
op de herverdeling van werk. Het is primair aan de sociale partners om
afspraken te maken over werktijden en beloning, en dus ook over het al dan
niet afschaffen van ADV-dagen. Met de sociale partners voer ik regelmatig
overleg over de zorgelijke situatie op de arbeidsmarkt.

5

N. Barr en P. Diamond (2009) Reforming pensions: principles, analytical errors and policy directions. International social security review, 62 (2)
CPB (2009), Rethinking retirement, Den Haag.
7
A. Kapteyn, A. Kalwij en A. Zaidi (2004), The Myth of Worksharing, Labour Economics, 11, pp.
293–313.
8
Trouw, 12 februari 2013
6

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

2