Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

29 538

Zorg en maatschappelijke ondersteuning

Nr. 345

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID,
WELZIJN EN SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 13 oktober 2022
Hierbij zend ik uw Kamer de rapportage van de vierde meting in het kader
van de monitor abonnementstarief Wmo 2015 toe.
Sinds 2019 geldt er een vaste eigen bijdrage per maand voor huishoudens
die gebruik maken van bepaalde Wmo-voorzieningen, zoals bijvoorbeeld
hulp bij het huishouden. Deze vaste eigen bijdrage per maand, het
zogeheten abonnementstarief, bedraagt momenteel € 19 euro. Met de
invoering hiervan werd een vermindering van de stapeling van zorgkosten
bij cliënten beoogd. Bij de invoering van het abonnementstarief in de
Wmo 2015 is besloten de effecten van de maatregel te volgen via een
jaarlijkse monitor, onder andere omdat werd voorzien dat de invoering
van het abonnementstarief tot hogere uitgaven van gemeenten aan
Wmo-voorzieningen zou leiden (als gevolg van de zogenaamde «aanzuigende werking» van het abonnementstarief) en tot lagere inkomsten uit
eigen bijdragen.
Na de eerste monitorrapportage,1 die een nulmeting over 2017 en 2018
betrof (de jaren vóór de invoering van het abonnementstarief), heb ik in
het najaar van 2020 en van 2021 de tweede, respectievelijk derde
monitorrapportage aan uw Kamer aangeboden, met daarin ook kwantitatieve inzichten over het jaar 2019, respectievelijk 2020.2 Met de bijgaande
vierde rapportage wordt kwantitatief inzicht geboden in de (financiële)
effecten van het abonnementstarief in 2021 en wordt op basis van
interviews een kwalitatief beeld geschetst van de (verwachte) werking van
het abonnementstarief in 2022.

1
2

kst-29538-345
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Kamerstuk 29 538, nr. 309.
Kamerstuk 29 538, nr. 322 en Kamerstuk 29 538, nr. 329.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 29 538, nr. 345

1

De meerkosten3 voor gemeenten als gevolg van de invoering van het
abonnementstarief worden door de onderzoekers over het jaar 2021
geschat op € 411 miljoen.4 Dit bedrag is, uitgedrukt in prijzen 2021, circa
€ 80 miljoen hoger dan de meerkosten van het abonnementstarief die bij
de invoering werden geraamd. In 2021 is – ten opzichte van eerdere jaren
– een afvlakking van de groei van de aanzuigende werking te zien.
Op basis van de meerjarige monitoring van het abonnementstarief is in
het kader van het Integraal Zorgakkoord geraamd in welke mate de kosten
van het abonnementstarief voor gemeenten in de structurele situatie
groter zullen zijn dan waar bij de invoering van werd uitgegaan. Dit
bedrag is geraamd op € 110 miljoen. In het Integraal Zorgakkoord heb ik
mij er daarom aan gecommitteerd per 2025 extra structurele financiële
ruimte voor gemeenten te creëren ter grootte van € 110 miljoen. Hiertoe
zullen financiële maatregelen worden uitgewerkt die per 2025 ingaan.
Waar nodig worden deze maatregelen ook aan het parlement voorgelegd
ter instemming.
De monitorrapportage zal, zoals ook in afgelopen jaren, nog onderwerp
zijn van een bestuurlijk gesprek tussen VNG en het Ministerie van VWS.
Dit overleg zal in november plaatsvinden.
Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.
De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
M. van Ooijen

3

Onder meerkosten wordt hier verstaan de extra uitgaven van gemeenten aan de betreffende
Wmo-voorzieningen plus de gederfde inkomsten uit eigen bijdragen.
4
Het totale effect bestaat uit € 89 miljoen minder inkomsten uit eigen bijdragen en € 322
miljoen hogere uitgaven vanwege aanzuigende werking.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 29 538, nr. 345

2