Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2008–2009

31 700 VII

Vaststelling van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties (VII) voor het jaar 2009

Nr. 59

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN
KONINKRIJKSRELATIES
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 3 februari 2009
Conform toezegging in de brief van 29 december jongstleden1 doe ik uw
Kamer, mede namens mijn ambtgenoten van Justitie en Volkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer, een evaluatie van de afgelopen
jaarwisseling toekomen. In deze brief treft u, naast een algemeen beeld,
een cijfermatig overzicht aan van het verloop van de afgelopen jaarwisseling. Daarnaast wordt nader ingegaan op de inzet en de resultaten van
(super)snelrecht, de activiteiten in het kader van een veilige publieke taak,
de (handhavings)inspanningen ten aanzien van vuurwerk en de gevolgen
van vuurwerk.
1. Algemeen beeld

Informatie KLPD
Uit de door het Korps Landelijke Politiediensten (KLPD) verzamelde gegevens komt het algemene sfeerbeeld naar voren dat de jaarwisseling 2008–
2009 rustiger is verlopen dan de jaarwisseling 2007–2008. De beschikbare
cijfers illustreren dit beeld. In paragraaf 2 zijn een cijfermatig overzicht en
toelichting daarop opgenomen van onder andere het aantal meldingen,
het aantal incidenten en het aantal aangiftes. Het aantal aanhoudingen is
gestegen. Deze stijging kan worden gezien als een positieve ontwikkeling
en valt te verklaren uit het feit dat er meer berichtgevingen zijn geweest in
de media over de tolerantiegrenzen en de aanpak van gemeenten, politie
en openbaar ministerie en dat een zero-tolerance en lik op stuk beleid
daadwerkelijk is uitgevoerd. Hoewel de cijfers weliswaar een voorzichtig
positieve ontwikkeling laten zien, heb ik in een eerste reactie op het
verloop van de afgelopen jaarwisseling gezegd dat het aantal incidenten
nog altijd onacceptabel hoog is. Dit geldt zeker voor het geweld tegen
werknemers met een publieke taak. Dit jaar is deze geweldsoort voor het
eerst apart geregistreerd.

1

Kamerstuk II 2008/2009, 31 700 VII, nr. 57.

KST127614
0809tkkst31700VII-59
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Ervaringen ambulancezorg
De ambulancezorg heeft geconstateerd dat de jaarwisseling relatief rustig

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 700 VII, nr. 59

1

is verlopen, al was het wel een drukke nacht. Er hebben zich wel agressieincidenten voorgedaan, dit betrof met name verbale agressie. De ruime
aanwezigheid van en het snelle optreden van de politie lijken preventief
gewerkt te hebben.

Ervaringen brandweerzorg en rampenbestrijding
De Nederlandse Vereniging voor Brandweerzorg en Rampenbestrijding
(De NVBR) geeft aan dat de jaarwisseling weliswaar rustiger is verlopen
dan vorig jaar, maar dat er wel op verschillende plekken onregelmatigheden waren. Een negatieve uitschieter daarbij was het gooien van molotovcocktails naar brandweervoertuigen in Nijmegen. De NVBR geeft
verder aan tevreden te zijn met de doortastende aanpak en de aandacht
voor agressie tegen hulpdiensten rondom de jaarwisseling.
1.2. Gepleegde inzet en activiteiten

1

Kamerstukken II, 2008/09, 31 700 VII, nr. 47.
Kamerstukken II, 2008/09, 31 700 VI, nr. 9.
3
Kamerstukken II, 2008/09, 31 700 VI, nr. 83.
2

In de brief van 5 december 20081, waarbij het rapport van de Commissie
overlast jaarwisseling aan uw Kamer is aangeboden, heb ik al geschreven
dat alle betrokken partijen – gemeenten, politie- en brandweerkorpsen en
ambulancediensten – hard aan de slag zijn gegaan met de aanbevelingen
uit het rapport van de Commissie overlast jaarwisseling. Hieronder volgt
niet alleen een aantal activiteiten die voortvloeien uit genoemd rapport,
maar ook andere initiatieven en acties:
• Diverse gemeenten (o.a. Rotterdam, Den Haag en Nijmegen) hebben in
samenwerking met (lokale) partners door middel van flyers, nieuwsbrieven of op andere wijze hun inwoners geïnformeerd over activiteiten en «spelregels» rondom de jaarwisseling. Tevens hebben zij de
hulp van hun inwoners ingeschakeld door hen bijvoorbeeld te vragen
ogen en oren open te houden en onveilige situaties te melden.
Jongeren die naar aanleiding van hun wangedrag tijdens de vorige
jaarwisseling waren veroordeeld, zijn persoonlijk aangeschreven of
thuis bezocht door de wijkagent om hen te laten weten dat ze in de
gaten worden gehouden. Daarnaast hebben gemeenten gebruik
gemaakt van de gebruikelijke bevoegdheden die hen ter beschikking
staan, zoals samenscholing- en gebiedsverboden.
• De politie was op volle sterke aanwezig en heeft waar nodig snel en
hard opgetreden. Bij de jaarwisseling is extra bijstand verleend door
het KLPD (725 mensen) en KMAR (100). Er is geen bovenregionale
inzet van brandweer en ambulances geweest;
• Dit jaar heeft het Openbaar Ministerie en de Raad voor de Rechtspraak
in het kader van de jaarwisseling (super)snelrecht toegepast. De
minister van Justitie heeft u hierover bij brieven van 10 oktober 20082
en 4 december 20083 geïnformeerd.
• Ten behoeve van de meldingsbereidheid konden gemeenten hierbij
gebruik maken van de activiteiten van de Stichting M. (Meld Misdaad
Anoniem) In een brief aan onder meer alle burgemeesters, korpschefs
van politie, brandweer en ambulancezorg, heb ik vanuit het programma Veilige Publieke Taak het aanbod gedaan om gratis gebruik te
maken van de diensten van Stichting M. voor lokale communicatieactiviteiten. Zowel op lokaal als nationaal niveau is er extra aandacht
besteed aan het geweld tegen werknemers met een publieke taak:
«Handen af van onze helpers». Op nationaal niveau is op 24 en
31 december 2008 een advertorial geplaatst in alle huis-aan-huisbladen, de regionale kranten en enkele bladen. Deze advertorials zijn een
onderdeel van een bredere campagne met de titel «Vindt u dit
normaal» vanuit het programma Veilige Publieke Taak van mijn ministerie. In deze advertorials stonden de hulpverleners die bij de jaarwisseling actief zijn centraal.
• De VROM Inlichtingen- en Opsporingsdienst heeft een tegenhoudstrategie gevoerd om te voorkomen dat illegaal vuurwerk vanuit het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 700 VII, nr. 59

2

•

•

•

•

buitenland Nederland bereikt. Met hulp van buitenlandse opsporingsdiensten zijn vele honderden tonnen vuurwerk in het buitenland in
beslag genomen.
De hulpverleningsdiensten, vooral in de vier grote steden, waren
tijdens de jaarwisseling 2007–2008 slecht bereikbaar voor mobiele
112-oproepers. Het KLPD en de Voorziening tot samenwerking Politie
Nederland hebben aard, omvang en oorzaken daarvan onderzocht,
omdat de herhalingskans tijdens de jaarwisseling 2008–2009 en andere
pieken in het aanbod van mobiele 112-oproepen groot was. Er is de
loop van 2008 een groot aantal organisatorische en technische maatregelen getroffen om de bereikbaarheid van de hulpverleningsdiensten
te verbeteren. Tijdens de jaarwisseling 2008–2009 is het aanbod van
mobiele 112-oproepen gemeten en strikt bewaakt en waar nodig zijn
aanvullende maatregelen getroffen. De getroffen maatregelen waren
succesvol.
In de voortgangsrapportage van het programma Veilige Publieke Taak1
heb ik u geïnformeerd over de pilot «Inzet van camera’s op ambulances». Inmiddels nemen vier regio’s deel aan de pilot: Den Haag,
Rotterdam en de particuliere ambulancediensten UMCG Drenthe en
het Verenigd Ziekenvervoer in Amsterdam. Door een vanuit het
programma Veilige Publieke Taak geregisseerde inspanning van deelnemende gemeenten, ambulancezorg, politie, openbaar ministerie,
Parket-Generaal en de ministeries van Volksgezondheid Welzijn en
Sport en Justitie, zijn Den Haag en UMCG Drenthe al voor de jaarwisseling gestart met een pré-pilot: in elk van deze regio’s zijn twee ambulances uitgerust met camera’s om de kwaliteit en bruikbaarheid van de
techniek te testen. Tijdens de jaarwisseling hebben zich geen incidenten rondom deze ambulances voorgedaan.
Door intensieve berichtgeving over de aanpak van gemeenten, politie
en openbaar ministerie en duidelijkheid over het zero-tolerance- en lik
op stuk beleid en de tolerantiegrenzen in bepaalde buurten is er in de
media veel aandacht voor de jaarwisseling geweest.
Bovengenoemde (lokale) activiteiten, de landelijke campagnes en de
media-aandacht hebben elkaar versterkt en hebben duidelijk de boodschap overgebracht dat overlast en geweld niet getolereerd worden.

2. Cijfermatig beeld

1

Kamerstuk II, vergaderjaar 2008–2009,
28 684, nr. 191.
2
«Nederlands grootste evenement», Een jaar
na Hoezo Rustig, het verloop van de jaarwisseling 2007–2008, 2008, Apeldoorn.

Informatie KLPD
Dit jaar is voor het eerst door middel van een landelijk uniform format
informatie verzameld door het KLPD, waardoor de geïnventariseerde
gegevens te beschouwen zijn als een nulmeting. Waar mogelijk is een
vergelijking gemaakt met de jaarwisseling 2007–2008. Een vergelijking
met gegevens uit het onderzoek dat de Politieacademie vorig jaar heeft
uitgevoerd2 is niet mogelijk. De cijfers uit dat onderzoek zijn op een ander
tijdstip en op een andere wijze tot stand gekomen dan de informatie van
het KLPD van dit jaar. Met betrekking tot de in deze brief genoemde cijfers
worden de volgende kanttekeningen geplaatst:
– de cijfers zijn gebaseerd op de gegevens die door alle politieregio»s
zijn aangeleverd aan het KLPD (tijdsperiode 31-12-2008 00:00 uur tot
02-01-2009 08:00 uur). Sommige gebeurtenissen worden pas na die
datum gemeld bij de politie en zijn dus niet zichtbaar in deze cijfers;
– zoals aangegeven is er dit jaar voor het eerst door middel van een
landelijk uniform format informatie verzameld en zijn onderstaande
gegevens te beschouwen als een nulmeting;
– uit de gegevens van de KLPD is niet af te leiden in welke mate de jaarwisseling tot meer meldingen, incidenten en aanhoudingen heeft
geleid in vergelijk met een ander evenement of bijvoorbeeld een
weekend. In het eerder genoemde onderzoek van de Politieacademie is
het aantal meldingen tijdens de jaarwisseling 2007–2008 wel verge-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 700 VII, nr. 59

3

leken met een gemiddelde dag in 2007. Die vergelijking laat zien dat er
toen sprake was van 3,6 maal zoveel meldingen op oudejaarsdag en
3,4 maal zoveel meldingen op nieuwjaarsdag ten opzicht van een
gemiddelde dag in 2007.

Onderzoek
Ook dit jaar doet de Politieacademie weer onderzoek naar het verloop van
de afgelopen jaarwisseling. In haar studie zal zij net als vorig jaar aandacht besteden aan de aard en omvang van de jaarwisselingproblematiek,
dadergroepen en het verwerven van inzicht in werkwijzen die een veilig
en ordelijk verloop van de jaarwisseling bevorderen. Dit jaar zal de Politieacademie ten aanzien van dit laatste punt een verdiepingsslag maken,
waarbij de bestuurlijke aanbevelingen van de Commissie overlast jaarwisseling worden behandeld en gemeenten en hun relevante partners
worden betrokken. Hiermee biedt deze studie ook een nader inzicht in de
omvang en aard van de gepleegde inzet en activiteiten van gemeenten en
operationele partners. De studie biedt daarmee ook de mogelijkheid voor
gemeenten en operationele partners om van elkaars aanpak te leren ten
behoeve van de voorbereiding van de volgende jaarwisseling. Het rapport
van de Politieacademie over de afgelopen jaarwisseling wordt begin mei
verwacht.
2.1 Meldingen, incidenten, aanhoudingen
Tabel 1: Aantal jaarwisseling gerelateerde zaken

Meldingen
Aantal incidenten
Aangiften
Aanhoudingen

2008/2009

2007/2008

22 325
5 412
2 631
1 137

22 433
*
3 613
878

* geen (betrouwbare) gegevens beschikbaar
Bron: Gegevens verstrekt door KLPD op basis van gegevens alle regionale politiekorpsen – peildatum 7 januari 2009.

Er is een afname van het aantal meldingen en aangiften, maar een
toename van het aantal aanhoudingen. Hierin wordt het gevoerde lik op
stuk beleid zichtbaar. De meeste aanhoudingen zijn verricht in Haaglanden
(171), Utrecht (158) Hollands Midden (127), Rotterdam-Rijnmond (86) en
Amsterdam-Amstelland (64). Informatie over het aantal aangebrachte
zaken bij het OM en de afhandeling middels (super) snelrecht is opgenomen bij punt 3 van deze brief.
Tabel 2: Aantal jaarwisseling gerelateerde incidenten in heel Nederland
Jaarwisseling gerelateerde Incidenten

2008/2009

Openlijke geweldpleging en samenscholing
Vernieling
Mishandeling
Zware mishandeling/dood door schuld
Brandstichting

264
2 591
447
73
2 037*

Totaal aantal incidenten

5 412

* Van het totale aantal brandstichtingen was er 157 keer sprake van brand van een gebouw (152)
of voertuig (5) van diensten met een publieke taak.
Bron: Gegevens verstrekt door KLPD op basis van gegevens alle regionale politiekorpsen – peildatum 7 januari 2009.

Zoals hiervoor vermeld is een verantwoorde vergelijking met de jaarwisseling 2007/2008 niet mogelijk. De huidige gegevens vormen de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 700 VII, nr. 59

4

nulmeting. Volgend jaar zullen dezelfde gegevens worden gevraagd, zodat
een verantwoorde vergelijking mogelijk is

2.2. Veilige publieke taak
Tabel 3: Aantal incidenten van geweld tegen werknemers met een publieke taak
2008/2009
Aantal incidenten
Aantal aanhoudingen

229
246

Bron: Gegevens verstrekt door KLPD op basis van gegevens alle regionale politiekorpsen – peildatum 7 januari 2009.

Zoals in de inleiding aangegeven is het voor het eerst dat deze geweldsoort de afgelopen jaarwisseling apart door de politie is geregistreerd. Bij
deze geweldsoort is, zoals vooraf breed is aangekondigd, niets getolereerd. Deze zero-tolerance benadering blijkt ook uit de door de politie
geregistreerde zaken. Meer dan één derde van incidenten (85) zijn lichtere
incidentsoorten zoals belediging. Hiervoor zijn 72 mensen aangehouden.
Onacceptabel zijn de 23 (10% van het totaal) zwaardere incidenten vallend
onder de categorie (poging) zware mishandeling/dood door schuld. In
totaal zijn hiervoor 38 personen aangehouden.
In de regio’s Rotterdam Rijnmond (49), Friesland (27) en Hollands-Midden
(23) werden de meeste incidenten van geweld tegen werknemers met een
publieke taak gemeld.
Elke vorm van agressie en geweld tegen werknemers met een publieke
taak is ongeacht de omvang onacceptabel. Dit jaar is voor het eerst een
beter beeld ontstaan van de geregistreerde omvang. Het aantal van 229
incidenten is ondanks het feit dat het voor een substantieel deel uit lichtere incidenten bestaat, volstrekt onacceptabel. Dit geldt zeker voor de
zwaardere incidenten, waaronder het gooien van zwaar vuurwerk en een
molotovcocktail. Toch is er een positieve stap gezet gelet op de ervaringen
van de Ambulancezorg Nederland, de NVBR en de regionale politiekorpsen. Positief is ook het feit dat uit de cijfers kan worden afgeleid dat
de extra inzet van met name politie heeft geleid tot een zichtbaar zerotolerance beleid en lik-op-stukbeleid. Deze jaarwisseling maakt echter ook
zichtbaar dat de inspanningen op het terrein van de Veilige Publieke Taak
de komende tijd onverminderd door moeten gaan.
3. Toepassing (super)snelrecht
Om daders van overlast en geweld tijdens de jaarwisseling snel voor de
rechter te kunnen brengen zijn – zoals door de minister van Justitie aangekondigd in zijn brief van 10 oktober 20081 – in de vier grote steden
supersnelrechtzittingen georganiseerd2. De supersnelrechtzittingen
vonden plaats op 2 en 5 januari jl. In de overige arrondissementen is
gewoon snelrecht toegepast (berechting binnen de termijn voor inbewaringstelling).

3.1 Aantal aangebrachte zaken

1

Kamerstukken II, vergaderjaar 2008–2009,
31 700 VI, nr. 9.
2
Het betrof feitelijk de arrondissementen
Amsterdam, Utrecht, Den Haag en Rotterdam
en de daaronder vallende politieregio’s.
3
Stand van zaken op 22 januari 2009.

Uit cijfers van het Openbaar Ministerie (OM) blijkt dat in totaal 638
jaarwisselinggerelateerde feiten door de politie zijn aangebracht bij het
OM3. Het betreft 166 gevallen van geweld tegen personen, 174 gevallen
van geweld tegen goederen, 71 gevallen van geweld tegen personen bij
de uitvoering van hun publieke taak en 227 overige delicten, waaronder
voornamelijk vuurwerk- en overlastgerelateerde feiten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 700 VII, nr. 59

5

3.2 Terechtzittingen
In 33 gevallen is de zaak op een supersnelrechtzitting behandeld. Van 57
verdachten is de zaak voorgekomen op een gewone snelrechtzitting. Daarnaast zijn 37 zaken als snelrechtzaak behandeld op een reguliere zitting,
dus binnen de bewaringstermijn, zodat het totale aantal via het snelrecht
afgedane zaken op 94 uitkomt. Voor lichtere vergrijpen zijn transacties
aangeboden en is een aantal verdachten in het kader van «Aanhouden en
Uitreiken» met een dagvaarding heengezonden. In 71 gevallen zijn deze
zaken in januari afgedaan op een zgn. themapolitierechterzitting
(AU-themazitting).

Geweld tegen personen met een publieke functie
In totaal zijn er 41 personen in verzekering gesteld naar aanleiding van
geweld tegen personen met een publieke functie. Daarbij is niet altijd
sprake van fysiek geweld, maar kan (tevens) sprake zijn van het negeren
van bevelen, verzet tegen aanhouding en het (daarbij) beledigen en/of
bedreigen van politiefunctionarissen. Daarnaast is 20 keer tot inbewaringstelling overgegaan.
Van de ernstigere zaken zijn er 12 door middel van supersnelrecht in de
vier grote arrondissementen afgedaan. Daarnaast zijn er 25 via het snelrecht afgedaan (24 op een snelrechtzitting, één op een reguliere zitting
binnen de snelrechttermijn).
Van de 12 supersnelrechtzaken betreft het zeven zaken met daadwerkelijk
geweld (dus niet alleen bedreigen). In één zaak heeft de rechter de
verdachte vrijgesproken. In de andere gevallen heeft de rechter een straf
opgelegd, waarvan in vijf gevallen een (deels) onvoorwaardelijke gevangenisstraf. In de andere gevallen is (conform de eis van de officier van
justitie) een werkstraf opgelegd.
3.3. Bredere analyse (super)snelrechtvoorzieningen
De minister van Justitie zal in april een aparte evaluatie met daarin een
bredere analyse van de (super)snelrechtvoorzieningen in het kader van de
jaarwisseling aan uw Kamer zenden. De uitkomsten van deze evaluatie
zullen worden betrokken bij de verdere toepassing van supersnelrecht en
snelrecht en de voorbereidingen op de komende jaarwisseling.
4. Vuurwerk

4.1. Handhaving kwaliteit consumentenvuurwerk
In het afgelopen jaar zijn door de VROM-Inspectie ongeveer 160 vuurwerkpartijen gecontroleerd en werd ca. 30% van het geteste vuurwerk afgekeurd. Dit is ongeveer gelijk met vorig jaar. Totaal is er circa 40 ton
ondeugdelijk vuurwerk in beslag genomen. Dit resultaat noodzaakt om
ook het komende jaar scherp op de kwaliteit van het aangeboden vuurwerk te blijven letten.

4.2. Opsporing illegaal vuurwerk
Zoals aangekondigd, is bij de aanpak van illegaal vuurwerk vooral
gestreefd om te voorkomen dat illegaal vuurwerk Europa en Nederland
binnenkomt. Dit in nauwe samenwerking tussen de Belgische, Duitse en
Nederlandse opsporingsdiensten.
Het resultaat van deze aanpak is dat in 2008 zeven keer meer illegaal vuurwerk, in totaal 560 ton, in beslag is genomen dan in 2007.
Omdat het onmogelijk is alle illegale vuurwerkstromen tegen te houden,
zijn politie en andere handhavings- en opsporingsdiensten rond de laatste
jaarwisseling ook sterk actief geweest in het opsporen van illegaal vuur-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 700 VII, nr. 59

6

werk bij particulieren. Daarbij is onder meer gebruik gemaakt van de
meldingen uit «meld misdaad anoniem». Ook deze aanpak is succesvol
gebleken.
De strategie en inzet tegen illegaal vuurwerk heeft gewerkt.

4.3. Vuurwerkcampagne
Evenals in 2007 is in december 2008 door de Stichting Consument en
Veiligheid een vuurwerkcampagne gevoerd, gericht op de bewustwording
van de gevaren van illegaal vuurwerk. Daarbij is dit keer vooral de
verkrijgbaarheid van dit vuurwerk in België aan de kaak gesteld. Omdat de
primaire doelgroep van de campagne jongeren tussen 10 en 25 jaar
betreft, heeft de campagne plaatsgevonden via het meest geëigende
communicatiekanaal voor deze doelgroep: het internet. Met behulp van
zogenaamde virale filmpjes (korte filmpjes die als een soort virus naar
iedereen worden doorgestuurd) is de boodschap onder de doelgroep
verspreid.
De filmpjes zijn een groot succes gebleken. De doelstelling van het aantal
keren dat de filmpjes werden bekeken, lag tussen 150 000 en 500 000 keer.
Uiteindelijk zijn de filmpjes ruim 730 000 keer bekeken, met gemiddeld
een hoge waardering. Op grond van het lage percentage slachtoffers in de
doelgroep van de campagne (zie 4.4), concludeert Consument en Veiligheid dat de campagne effectief is geweest.
Door Consument en Veiligheid is ook, in nauwe samenwerking met Senter
Novem, Vereniging van Nederlandse Gemeenten, Stichting Nederland
Schoon, de vuurwerkbranche en het ministerie van VROM campagne
gevoerd voor het opruimen van vuurwerkresten.

4.4. Letselcijfers
De stichting Consument en Veiligheid rapporteert ieder jaar over het
aantal letselgevallen dat rond de jaarwisseling als gevolg van vuurwerk in
ziekenhuizen moet worden behandeld.1 Dit jaar kon Consument en Veiligheid gelukkig een daling van het aantal letselgevallen bekend maken: 790
personen zijn met letsel in ziekenhuizen behandeld, tegen 1100 gevallen
bij de jaarwisseling van 2007/2008. Wel is het aantal ziekenhuisopnamen
(14 procent) hoger dan de afgelopen jaren. Een uitgebreider overzicht treft
u in de bijlage aan.1 Uiteraard is elk letselgeval er één teveel, maar
gelukkig heeft de stijging van de afgelopen jaren zich niet doorgezet. Wel
blijft het zaak om ook het komende jaar aandacht te geven aan de bewustwording van de gevaren van vuurwerk.
In de media is sprake geweest van een dode als gevolg van vuurwerk.
Nadere informatie van de politie heeft echter geleerd dat sprake is
geweest van het experimenteren met diverse chemicaliën. Hoewel de
dode is gevallen rond de jaarwisseling, kan dit overlijden niet worden
geweten aan vuurwerk.

4.5. Luchtverontreiniging
In de eerste uren van 2009 is in grote delen van Nederland smog door
fijnstof (PM10) gemeten. Dit als gevolg van het afsteken van vuurwerk.
Vooral in steden was de fijnstofconcentraties na middernacht sterk
verhoogd. Het hoogst was die in Nijmegen. Daar werd 277 microgram
fijnstof per kubieke meter gemeten.
1

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

Deze hoogst gemeten fijnstofconcentratie is duidelijk lager dan vorig jaar.
Toen lag op hetzelfde tijdstip de hoogste concentratie boven de 400 micro-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 700 VII, nr. 59

7

gram per kubieke meter. In Nederland is er sprake van matige smog als
het daggemiddelde concentratie fijnstof hoger ligt dan 50 microgram per
kubieke meter. Van ernstige smog wordt gesproken bij 200 microgram per
kubieke meter of hoger. Die luchtvervuiling door vuurwerk is van tijdelijke
aard; over het hele jaar genomen veroorzaakt vuurwerk 0,4% procent van
de totale uitstoot aan fijnstof.

4.6. Afsteekverbod vuurwerk
Naar aanleiding van de opnieuw opgekomen discussie over het verbieden
van het afsteken van vuurwerk, heeft het kabinet uitgesproken geen
plannen te hebben om een dergelijk verbod alsnog af te kondigen. Het
kabinet is van mening dat het afsteken van consumentenvuurwerk bij de
traditie van de viering van de jaarwisseling hoort en als zodanig behouden moet blijven. Maatregelen om overlast van vuurwerk te beperken
moeten vooral worden bezien in de brede aanpak van de ongeregeldheden tijdens de jaarwisseling, zoals hiervoor reeds uiteen is gezet.
5. Vervolg
De afgelopen jaarwisseling is gelukkig iets rustiger verlopen dan die van
2007/2008, maar het aantal meldingen en incidenten is nog steeds onacceptabel groot. Dat betekent dat ook volgend jaar onverminderd aandacht
moet worden besteed aan de jaarwisseling. Zoals de Commissie overlast
jaarwisseling heeft aanbevolen dient de jaarwisseling als een grootschalig, risicovol evenement te worden beschouwd. De gemeenten,
politiekorpsen, brandweerkorpsen en andere relevante organisaties zullen
(wederom) vroegtijdig moeten starten met de voorbereiding. Ik zal dit
onder de aandacht brengen van de gemeenten en politiekorpsen. Met de
Vereniging van Nederlandse Gemeenten zal ik overleggen over mogelijk
aanvullende acties, zoals het organiseren van een bijeenkomst met
betrokken partijen. Er zal ook extra aandacht zijn voor het verhalen van
schade op de daders van een geweldsincident tegen hulpverleners,
vernieling, brandstichting of een ander strafbaar feit gerelateerd aan
vandalisme. Begin november zal ik de politiekorpsen, brandweerkorpsen
en andere organisaties met werknemers met een publieke taak vragen om
op dezelfde wijze als bij de afgelopen jaarwisseling aan het KLPD gegevens te verstrekken over de jaarwisseling. Daarnaast zal ik met mijn ambtgenoten van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer en
Justitie bezien welke campagnes zullen worden gehouden.
De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
G. ter Horst

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 700 VII, nr. 59

8