Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2016–2017

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1845
Vragen van de leden Öztürk en Azarkan (beiden DENK) aan de Ministers van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en van Financiën over het bericht
dat de Algemene Rekenkamer het kabinet steeds minder goed kan controleren
(ingezonden 31 maart 2017).
Antwoord van Minister Plasterk (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties),
mede namens de Minister van Financiën (ontvangen 15 mei 2017). Zie ook
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2016–2017, nr. 1765.
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Rekenkamer: bezuinigingen brengen onze rol
van waakhond in gevaar»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Wat gaat u doen met de uiting van de president van de Algemene Rekenkamer dat er door bezuinigingen op de Algemene Rekenkamer en andere Hoge
Colleges van Staat hapering dreigt te komen in «de keten van macht en
tegenmacht»?
Antwoord 2
De Hoge Colleges van Staat voeren zelf het beheer over hun begroting. Over
de inhoud van dit beheer bestaan afspraken die zijn gemaakt tussen de
Colleges en de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties waarin
recht wordt gedaan aan hun staatsrechtelijke positie (artikel 19, vijfde lid, van
de Comptabiliteitswet). Conform deze zogenoemde beheersafspraken maken
de colleges bij de begrotingsvoorbereiding een afweging over de in te zetten
middelen voor uitvoering van de taken en stellen op basis daarvan elk voor
de eigen dienst een deel van de ontwerpbegroting voor het begrotingsjaar
vast. De begrotingsvoorstellen van de colleges worden daarna binnen het
totaal van de rijksbegroting gewogen.
Op basis van deze begrotingsvoorstellen vinden er, indien er verschillen van
inzicht zijn tussen de colleges en mijn ministerie, eerst op ambtelijk en indien

1

ah-tk-20162017-1845
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2017

http://nos.nl/artikel/2165503-rekenkamer-bezuinigingen-brengen-onze-rol-van-waakhond-ingevaar.html

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

1

nodig op politiek-bestuurlijk niveau overleggen plaats. Zoals gebruikelijk
conform de beheersafspraken vinden er met verschillende colleges op zowel
ambtelijk als politiek-bestuurlijk niveau overleggen plaats, ook over dit
onderwerp. Als een verschil van mening onoverbrugbaar blijkt, wordt dat
verschil van mening expliciet inzichtelijk gemaakt in de begrotingstoelichting.
In 2016 heeft de Algemene Rekenkamer naar aanleiding van het verloop van
het bestuurlijk overleg een brief aan de Tweede Kamer gezonden.
Vraag 3
Wat gaat u doen met de uiting van de president van de Algemene Rekenkamer dat ook de financiële functies binnen de ministeries onder druk staan,
met mogelijke gevolgen voor de financiële controle binnen ministeries?
Antwoord 3
In de periode 2009 – 2015 is de capaciteit van de financiële functie met bijna
30% afgenomen. De uitdagingen voor de financiële functie zijn groot.
Wereldwijd verloopt de informatievoorziening steeds sneller en meer
realtime. Daarom is het Ministerie van Financiën het programma «Naar een
digitale begroting» gestart. Binnen dit programma is een visie ontwikkeld
voor de financiële informatievoorziening. Een onderdeel hiervan is dat alle
financiële data verder worden geharmoniseerd en waar mogelijk als open
data worden aangeboden.
Aanvullend op dit programma heeft uw Kamer eind maart de rapportage
«Baten en lasten geherwaardeerd» ontvangen. De Adviescommissie
Verslaggevingsstelsel rijksoverheid adviseert onder meer tot verdere
uniformering en harmonisatie van financiële informatie. Het innemen van een
inhoudelijk standpunt over het advies van de Adviescommissie is aan een
volgend kabinet.
Het is belangrijk ook aandacht te besteden aan de kwaliteit van de financiële
functie binnen het Rijk. Daarom zullen de komende periode extra activiteiten
worden gestart om de kwaliteit van de medewerkers in de financiële functie
verder te versterken.
Vraag 4
Bent u bereid om na te gaan of er vanwege een gebrek aan financiële ruimte
in de afgelopen tijd concrete situaties zijn voorgekomen waarin Hoge
Colleges van Staat niet optimaal hun controlerende taken hebben kunnen
uitvoeren? Zo ja, bent u bereid om de uitkomsten met de Kamer te delen? Zo
nee, waarom niet?
Antwoord 4
Het beheer van de begroting II B (Overige Hoge Colleges van Staat en
Kabinetten van de Gouverneurs) vindt door mij «op afstand» plaats. De
colleges voeren zelf het beheer over de bedragen die zijn vastgesteld in de
begroting II B. Conform de beheersafspraken kan ik enkel de colleges
adviseren over het beheer indien zij daaraan behoefte hebben. Het is daarom
aan de colleges om na te gaan of er concrete situaties zijn voorgekomen en
om deze met de Kamer te delen. Ik zal daarom de beantwoording van deze
Kamervragen ook delen met de Colleges.
Vraag 5
Bent u bereid om de financiële positie van de Hoge Colleges van Staat en de
financiële afdelingen van ministeries na te gaan en tevens na te gaan of de
begrotingen van deze organisaties op dit moment een gedegen controlerende
functie kunnen faciliteren? Zo ja, bent u bereid om de uitkomst hiervan met
de Kamer te delen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 5
Met betrekking tot de financiële positie van de Hoge Colleges van Staat is het
kabinet bereid om op basis van een onafhankelijke taken- en middelenanalyse
nader het gesprek te voeren. De uitkomst van deze gesprekken moet
uiteindelijk resulteren in ramingen van de colleges elk voor het eigen
begrotingsonderdeel. Eventuele onoverbrugbare verschillen van inzicht
tussen een college en mij betreffende de ontwerpbegroting en toelichting
worden expliciet inzichtelijk gemaakt in de begrotingstoelichting.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

2

De Algemene Rekenkamer is de afgelopen jaren kritisch geweest over de
financiële functie bij enkele departementen. Bij die departementen zijn
maatregelen genomen om de financiële functie te versterken. Op dit moment
is er daarom geen noodzaak om onderzoek te doen of de begrotingen van
alle financiële afdelingen van de ministeries toereikend zijn.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

3