Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2023–2024

36 331

Uitvoering van het op 3 mei 1996 te Londen tot
stand gekomen Internationaal Verdrag inzake
aansprakelijkheid en vergoeding voor schade in
verband met het vervoer over zee van
gevaarlijke en schadelijke stoffen, 1996
(Trb. 1997, 302 en Trb. 2002, 222), zoals
gewijzigd door het op 30 april 2010 te Londen
tot stand gekomen Protocol van 2010 bij het
Internationaal Verdrag inzake aansprakelijkheid
en vergoeding voor schade in verband met het
vervoer over zee van gevaarlijke en schadelijke
stoffen, 1996 (Trb. 2010, 316) (Uitvoeringswet
HNS-verdrag)

Nr. 6

NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAG
Ontvangen 28 september 2023
De vaste commissie voor Infrastructuur en Waterstaat heeft op 10 mei jl.
verslag uitgebracht van haar bevindingen ten aanzien van het
wetsvoorstel tot Uitvoering van het op 3 mei 1996 te Londen tot stand
gekomen Internationaal Verdrag inzake aansprakelijkheid en vergoeding
voor schade in verband met het vervoer over zee van gevaarlijke en
schadelijke stoffen, 1996 (Trb. 1997, 302 en Trb. 2002, 222), zoals gewijzigd
door het op 30 april 2010 te Londen tot stand gekomen Protocol van 2010
bij het Internationaal Verdrag inzake aansprakelijkheid en vergoeding voor
schade in verband met het vervoer over zee van gevaarlijke en schadelijke
stoffen, 1996 (Trb. 2010, 316) (Uitvoeringswet HNS-verdrag). De
commissie heeft hierbij opgemerkt dat zij de openbare behandeling van
dit wetsvoorstel voldoende voorbereid acht, onder het voorbehoud dat de
regering de vragen en opmerkingen in het verslag afdoende beantwoordt.
De leden van de fracties van de PVV, het CDA en GroenLinks hebben
vragen gesteld en opmerkingen gemaakt over dit wetsvoorstel. Ik heb
hiervan met interesse kennisgenomen. In deze nota zal ik, mede namens
de Minister voor Rechtsbescherming, op deze vragen en opmerkingen
ingaan. Daarbij wordt de volgorde van het verslag aangehouden.
Hoofdlijnen van het verdrag
De leden van de PVV-fractie vragen de regering naar de gevolgen indien
België en/of Duitsland het verdrag niet of niet gelijktijdig aanvaardt
Nederland heeft met België en Duitsland afgesproken om het verdrag
gelijktijdig (op dezelfde datum) te aanvaarden. Deze afspraak is erop

kst-36331-6
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 331, nr. 6

1

gericht om nadelige gevolgen voor de concurrentiepositie van het
Nederlandse bedrijfsleven te voorkomen. Daarvan zou bijvoorbeeld
sprake kunnen zijn als Nederlandse bedrijven die HNS-stoffen in bulk
ontvangen moeten bijdragen aan het HNS-Fonds en bedrijven in onze
buurlanden (nog) niet. Andersom geldt dit natuurlijk ook. België en
Duitsland hebben daarom eveneens belang bij het waarborgen van het
gelijke speelveld tussen de drie landen. Dit maakt dat het in de lijn der
verwachting ligt dat België en Duitsland gelijktijdig aanvaarden. De drie
landen voeren hierover ook regelmatig overleg. Hieruit zijn geen signalen
gebleken dat België en/of Duitsland zich niet aan de afspraak zouden
houden. Integendeel: in België en Duitsland zijn de wetgevingsstukken
voor de aanvaarding van het verdrag ook al ingediend bij het parlement.
Daarmee liggen de nationale wetgevingsprocedures op koers voor een
gelijktijdige aanvaarding.
De leden van de CDA-fractie zijn benieuwd naar hoe de invoering van het
verdrag in andere landen zal verlopen, met name in België en Duitsland.
Gelijktijdige aanvaarding betekent niet automatisch eensluidende
invoering van het verdrag. Ook zijn de leden benieuwd naar de effecten
van de invoering in andere landen voor Nederland. Tevens horen deze
leden graag hoe de voortgang van de invoering in andere landen zal
worden gemonitord.
Tussen Nederland, België en Duitsland vindt regelmatig overleg plaats
over de uitvoering van het verdrag. Daarbij geldt dat de verdragstekst
leidend is. Voor zover het verdrag keuzemogelijkheden biedt op nationaal
niveau, geldt dat deze keuzes zijn afgestemd met België en Duitsland. Een
voorbeeld hiervan is de afspraak om het verdrag ook van toepassing te
laten zijn op kleine schepen die verpakte HNS-stoffen vervoeren.
Dergelijke afspraken bevorderen de eensluidende uitvoering van het
verdrag. Dit waarborgt het gelijke speelveld tussen de landen. Om
dezelfde redenen worden ook de meer praktische uitvoeringsaspecten
zoveel mogelijk onderling afgestemd. Een voorbeeld hiervan is het
overleg over de uitvoering van de rapportageverplichtingen op grond van
het verdrag.
Naast België en Duitsland, verwacht ook Frankrijk het verdrag spoedig te
kunnen aanvaarden. Verschillende andere EU-lidstaten, zoals Zweden en
Finland, hebben recent te kennen gegeven hun wetgeving al vastgesteld
te hebben, maar met de daadwerkelijke toetreding tot het verdrag te
wachten op Nederland, België en Duitsland. Als reden hiervoor noemen
zij het behoud van het gelijke speelveld in (Noordwest-) Europa. De
invoering van het verdrag in andere (EU-)landen is gunstig voor
Nederland. Bij een incident met HNS-stoffen kan het schadebedrag dat uit
het HNS-Fonds moet worden vergoed over meer ontvangende bedrijven
worden «uitgesmeerd». Zo zal de (financiële) bijdrage aan het HNS-Fonds
door Nederlandse bedrijven lager kunnen uitvallen en dit draagt bij aan
het waarborgen van de concurrentiepositie van het Nederlandse
bedrijfsleven.
De voortgang van de invoering van het HNS-verdrag in andere landen
wordt gemonitord door de Internationale Maritieme Organisatie (IMO). Dit
betekent dat de voortgang regelmatig aan de orde wordt gesteld tijdens
de verschillende internationale overleggen in IMO-verband. Hieronder
vallen tevens de tweejaarlijkse overleggen van het International Oil
Pollution Compensation Funds (het IOPC-Fonds), dat onder auspiciën van
de IMO tot stand is gekomen, en reeds vele jaren in werking is. Uit het
IOPC-Fonds, dat vergelijkbaar is met het op te richten HNS-Fonds, worden
vergoedingen gedaan voor schade ontstaan door olieverontreiniging ten
gevolge van ongevallen met olietankschepen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 331, nr. 6

2

De leden van de GroenLinks-fractie vragen de regering om binnenkort aan
de Kamer te rapporteren welke andere internationale verdragen reeds
lang op ratificatie wachten en wat hiervan de achtergrond is.
Of voor een verdrag dat is ondertekend de goedkeuringsprocedure zal
worden ingezet en, in het geval het verdrag reeds parlementair is
goedgekeurd, het verdrag daadwerkelijk zal worden aanvaard door het
neerleggen van een daartoe strekkende akte, is van meerdere factoren
afhankelijk. Daarbij kan het gaan om het behouden van het gelijke
speelveld en een raadsbesluit waarbij EU-lidstaten worden opgeroepen
tot aanvaarding van het verdrag over te gaan, zoals in het geval van het
HNS-verdrag. Jaarlijks verstrekt de regering aan het parlement een
overzicht van tot stand gekomen verdragen, waarbij partij worden van het
Koninkrijk tot de reële mogelijkheden behoort, maar die nog niet ter
goedkeuring zijn ingediend. Daarbij wordt ook een overzicht verstrekt van
de stand van zaken met betrekking tot de voorbereiding van de parlementaire goedkeuring, informatie gegeven over de wenselijkheid van het al
dan niet partij worden bij verdragen en de factoren die daarbij van belang
zijn (Kamerstukken II 2022–23, 36 200 V, nr. 82). Dit gebeurt in het kader
van het door parlement en regering gewenste streven naar een vlottere
voorbereiding van de goedkeuring van verdragen. Daarnaast zijn er
verdragen die reeds parlementair zijn goedgekeurd, maar waarbij de akte
van bekrachtiging (nog) niet wordt neergelegd. Dit kan zich bijvoorbeeld
voordoen als er geen andere EU-lidstaten of handelspartners zijn die
plannen hebben om een verdrag te bekrachtigen.
(Financiële) gevolgen en administratieve lasten
De leden van de PVV-fractie vragen aan de regering waarom een
verzekeringscertificaat driehonderd euro kost terwijl dit, in het geval er
een verzekering wordt afgesloten bij een bij de Inspectie voor de
Leefomgeving en Transport (ILT) bekende en solvabele verzekeringsmaatschappij, slechts een administratieve handeling betreft.
Een scheepseigenaar dient op grond van het verdrag en het wetsvoorstel
te beschikken over een verzekeringscertificaat dat jaarlijks dient te worden
vernieuwd. Hiermee kan hij aantonen dat hij beschikt over een verzekering
die voldoet aan de eisen van het verdrag. Het certificaat wordt op verzoek
van de scheepseigenaar afgegeven door de Inspectie Leefomgeving en
Transport (hierna: ILT). Naast dat de ILT controleert of er sprake is van een
solvabele verzekeringsmaatschappij, beoordeelt het ook of de verzekering
voldoet aan de eisen van het verdrag. Bijvoorbeeld of het verzekerde
bedrag overeenstemt met de toepasselijke aansprakelijkheidslimiet. Het
tarief voor het verkrijgen van het certificaat zal circa € 300 per jaar
bedragen. Deze verwachting is gebaseerd op de kosten van verzekeringscertificaten die nu al worden afgegeven door de ILT ter uitvoering van
eerdere maritieme aansprakelijkheidsverdragen. Deze tarieven worden
jaarlijks vastgesteld in de Regeling tarieven transportsectoren.
De leden van de PVV-fractie vragen aan de regering wat het effect is van
de bijdrageplicht aan het HNS-fonds op de hoogte van de prijs van
brandstof.
De bijdrageplicht aan het HNS-Fonds zal naar verwachting geen effect
hebben op de prijs van brandstof.
De leden van de GroenLinks-fractie vragen hoe de drempelwaarden zich
verhouden tot de financiële en incidentele risico’s? Het ligt voor de hand
dat grotere hoeveelheden tot grotere statistische risico’s leiden, maar ook
dat incidentele transporten tot relatief grote individuele risico’s op

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 331, nr. 6

3

ongelukken leiden, juist door het gebrek aan routine. Is hier rekening mee
gehouden?
De bijdrageplicht aan het HNS-Fonds geldt als de hoeveelheid ontvangen
HNS-stoffen in bulk de drempelwaarden in het verdrag overstijgen. Bij het
vaststellen van deze drempelwaarden is rekening gehouden met de aard
van de HNS-stoffen. Het verdrag kent daarom een bijdrageplicht voor vier
categorieën HNS-stoffen in bulk: olie (olierekening), vloeibaar aardgas
(LNG-rekening), vloeibaar petroleumgas (LPG-rekening) en overige
HNS-stoffen (algemene rekening). De drempelwaarde voor olie bedraagt
150.000 ton per kalenderjaar. Voor LPG en overige HNS-stoffen bedraagt
deze 20.000 ton per kalenderjaar. Voor LNG geldt geen drempelwaarde. De
drempelwaarde voor olie is hoger vastgesteld, omdat dit in grotere
hoeveelheden over zee wordt vervoerd. Het is niet bekend of bij het
bepalen van de hoogte van drempelwaarden ook specifiek rekening is
gehouden met incidentele risico’s.
De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,
M.G.J. Harbers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 331, nr. 6

4