Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2023–2024

22 054

Wapenexportbeleid

36 045

Situatie in Oekraïne

Nr. 397

BRIEF VAN DE MINISTER VAN DEFENSIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 11 oktober 2023
In vervolg op de vorige update van leveringen van militaire goederen aan
Oekraïne (Kamerstukken 22 054 en 36 045, nr. 394, van 31 augustus 2023),
informeer ik u, mede namens de Minister van Buitenlandse Zaken en de
Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking in
bijgaande vertrouwelijke bijlage1 over de laatste stand van zaken omtrent
de levering van militaire goederen aan Oekraïne. De vertrouwelijke bijlage
bevat een totaaloverzicht van de tot en met 3 oktober 2023 door Defensie
geleverde goederen. Zoals gebruikelijk zijn lopende trajecten hier niet in
meegenomen.
In het openbare overzicht meldt het kabinet enkel de leveringen die nieuw
zijn ten opzichte van het overzicht in de laatste periodieke update
(Kamerstukken 22 054 en 36 045, nr. 394, van 31 augustus 2023). Per
levering wordt een afweging gemaakt of openbaarmaking mogelijk is. De
operationele veiligheid blijft leidend in de afweging om informatie al dan
niet openbaar te maken. Ook houdt Defensie rekening met de belangen
van bij leveringen betrokken derde partijen zoals bondgenoten, partners
en de industrie.
Nieuw pakket International Fund for Ukraine (IFU)
Nederland heeft in december 2022 een bijdrage gedaan van 100 miljoen
euro voor het International Fund for Ukraine (IFU), zoals eerder met de
Kamer gedeeld (Kamerstukken 22 054 en 36 045, nr. 377 van 16 december
2022). Vanuit dit fonds zal tijdens de Ukraine Defence Contact Group
(UDCG) op 11 oktober een volgend pakket van ca. 100 miljoen worden
aangekondigd door de deelnemende landen: het Verenigd Koninkrijk,
Noorwegen, Nederland, Denemarken, Zweden, IJsland en Litouwen.
Vanuit dit pakket zal onder andere steun worden geleverd op het gebied

1

kst-22054-397
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Ter vertrouwelijke inzage gelegd, alleen voor de leden, bij het Centraal Informatiepunt Tweede
Kamer.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 22 054, nr. 397

1

van ontmijning, onderhoud en mobiliteitsondersteuning zoals
rupsbanden, bruggen en transportvoertuigen.
Nederlandse militaire steun
Het onderstaande overzicht bevat een weergave van de sinds 23 augustus
2023 aan Oekraïne geleverde militaire goederen, rekening houdend met
operationele veiligheid(-soverwegingen). Deze lijst is niet uitputtend.
•
•

•
•
•
•
•
•
•
•
•
•

Gevechtsvoertuigen
T-72 tanks (15).
Munitie
Diverse soorten kleinkaliber munitie voor individuele wapens en zware
munitie voor tanks.
Sensoren en waarnemingsmiddelen
Drones (340)
Bruggen
Baileybruggen (9)
Voertuigen
Vrachtwagens (90), Quad’s (18), MB (18), Motorrijwiel KMT 400 (7)
Ontmijningsuitrusting (612)
Vaartuigen (16)
Veldhospitalen (6)
Reservedelen voor diverse soorten voertuigen en (wapen-)systemen
Persoonlijke uitrusting, waaronder kleding, helmen, scherfvesten
Rantsoenen
Medische goederen, zoals persoonlijke EHBO-pakketten en medicijnen

Financiële stand van zaken levering van militaire goederen
De totale waarde van de geleverde militaire steun aan Oekraïne bedroeg
op 3 oktober 2023 ongeveer 2,1 miljard euro.2 De Nederlandse steun
bestaat uit:
• Directe levering: Tot en met 3 oktober is ruim 993 miljoen euro aan
materiële steun geleverd. Dit bedrag betreft de boekwaarde van het
geleverde materieel. In de vorige Kamerbrief update leveringen
militaire goederen aan Oekraïne (Kamerstukken 22 054 en 36 045,
nr. 394, van 31 augustus 2023) stond de boekwaarde van het geleverde
materieel op ruim 868 miljoen euro. Zoals in de vorige update
vermeld, wil Defensie het geleverde materieel waar nodig zo spoedig
mogelijk aanvullen of vervangen. De totale vervangingswaarde van de
materiële steun bedroeg op 3 oktober 2023 in totaal circa 1,41 miljard euro. In de vorige Kamerbrief (Kamerstukken 22 054 en 36 045,
nr. 394, van 31 augustus 2023) stond de totale vervangingswaarde van
de materiële steun op 1,4 miljard euro (peildatum 23 augustus 2023).
• Commerciële levering: De waarde van de commercieel verworven
militaire goederen ten behoeve van Oekraïne bedraagt op dit moment
circa 468 miljoen euro (t.o.v. 381 miljoen op 23 augustus jl.).3
• Bijdrage International Fund for Ukraine: Nederland heeft een bijdrage
gedaan van 100 miljoen euro voor het International Fund for Ukraine
(IFU), zoals eerder met de Kamer gedeeld (Kamerstukken 22 054 en
36 045, nr. 377 van 16 december 2022). Het IFU is een belangrijke
manier voor de deelnemende landen om direct bij de industrie
goederen te kopen voor steun aan Oekraïne.
• NAVO-trustfund: Nederland draagt 100 miljoen euro bij aan het NAVO
Ukraine Comprehensive Assistance Package (UCAP). Uit het UCAP
2

Ten opzichte van ca. 1,97 miljard euro op 31 augustus jl. (Kamerstukken 22 054 en 36 045,
nr. 394, van 31 augustus 2023).
3
Dit is de waarde van de goederen die niet uit eigen voorraad zijn geleverd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 22 054, nr. 397

2

levert NAVO niet-letale steun als brandstof, medische voorzieningen,
winteruitrusting en drone jammers, zoals eerder met de Kamer
gedeeld (Kamerstukken 22 054 en 36 045, nr. 377 van 16 december
2022 en Kamerstukken 22 054 en 36 045, nr. 387 van 13 april jl.).
Bijdrage aan gemeenschappelijke aanschaf 155mm munitie
Nederland draagt 130 miljoen bij aan het initiatief van het Europese
defensieagentschap (EDA) en 130 miljoen aan een Duits initiatief, waar
ook Denemarken aan deelneemt, zoals eerder met uw Kamer is gedeeld
(Kamerstukken 36 045 en 22 054, nr. 157 van 20 april 2023).4
Toetsing
Voor alle leveringen is, waar nodig, een zorgvuldige, maar gezien de
uitzonderlijke omstandigheden versnelde, toetsing aan de EU wapenexportcriteria verricht door de Minister van Buitenlandse Zaken waarna door
de Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking een
exportvergunning is afgegeven.5 Ook bij eventuele nieuwe leveringen zal
deze zorgvuldige en versnelde toetsing plaatsvinden.
Effecten krijgsmacht
De effecten van de geleverde steun op de gereedheid van de Nederlandse
strijdkrachten worden, gezien de omstandigheden, door Defensie als
acceptabel beoordeeld. De voortdurende ondersteuning van Oekraïne en
met name leveringen uit (operationele) voorraden hebben toenemende
consequenties voor de eigen gereedstelling en inzet. Daarnaast heeft de
voortdurende militaire steun aan Oekraïne een vertragend effect op
verwervingsprojecten. Defensie neemt maatregelen om deze gevolgen te
mitigeren. Zo zijn er maatregelen om de aankoop van vervangend
materieel te versnellen en wordt project- en inkoopcapaciteit versterkt.
Echter, de markt voor defensiematerieel staat momenteel onder druk en
de prijzen voor verschillende soorten materieel stijgen daardoor snel.
Daarmee leidt de geleverde steun tot langdurige effecten op de
gereedheid van onze krijgsmacht, die onder de huidige omstandigheden
als acceptabel worden beoordeeld. Het kabinet houdt ook bij toekomstige
verzoeken aandacht voor de effecten op de gereedheid.
Europese Vredesfaciliteit
Vanuit de Europese Vredesfaciliteit (European Peace Facility – EPF) is
momenteel 3,5 miljard euro beschikbaar gesteld als compensatie voor
levering van militair materieel vanuit de EU-lidstaten aan Oekraïne.
Daarnaast is 1 miljard euro gealloceerd voor de levering van munitie uit
eigen voorraden en nog eens 1 miljard voor de gezamenlijke aanschaf van
munitie bij de Europese industrie. Tot en met februari 2023 heeft
Nederland voor ongeveer 462 miljoen euro aan prioritaire leveringen
gedeclareerd. Omdat het totaal aan ingediende declaraties van de
lidstaten groter is dan het beschikbare budget worden declaraties niet
volledig gecompenseerd. Het vergoedingspercentage ligt gemiddeld op
50%. Nederland krijgt voor de geleverde steun ter waarde van
462 miljoen euro (tot en met februari 2023) ruim 242 miljoen euro
gecompenseerd. Besluitvorming over vergoedingen voor leveringen
vanaf maart 2023 loopt nog. In totaal heeft Nederland tot en met

4
5

Dit bedrag wordt na realisatie bij de totale waarde opgeteld.
De toetsing van specifieke transacties aan de EU wapenexportcriteria kan op verzoek vertrouwelijk worden ingezien.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 22 054, nr. 397

3

21 augustus 2023 833 miljoen euro gedeclareerd. Uw Kamer wordt via de
reguliere leveringenbrieven op de hoogte gehouden van declaraties en
compensatie via de EPF.
De Minister van Defensie,
K.H. Ollongren

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 22 054, nr. 397

4