Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2008–2009

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2205
Vragen van het lid De Krom (VVD)
aan de staatssecretaris van Justitie
over de huisvesting van asielzoekers.
(Ingezonden 17 februari 2009)
1
Bent u bekend met het artikel
«Huisvesten asielzoekers gaat te
traag»?1
2
Zijn de feiten zoals weergegeven in
het artikel waar? In het bijzonder, is
het waar dat 90 procent van de
reguliere vergunninghouders bestaat
uit alleenstaanden en mensen met
een zorgbehoefte? Zo ja, wat vindt u
daarvan en waarom?
3
Bent u verontrust dat 335 gemeenten
hun huisvestingsquota begin dit jaar
niet hebben bereikt? Zo nee, waarom
niet? Zo ja, wat gaat u hieraan doen?
4
Deelt u de conclusie van de
Vereniging van Nederlandse
Gemeenten dat de problemen met
het huisvesten van asielzoekers zeer
waarschijnlijk zijn veroorzaakt
door het huisvesten van de
gepardonneerden?
5
Wat gaat u doen om deze verdringing
binnen de huizenmarkt veroorzaakt

door het Generaal Pardon tegen te
gaan?
6
Voorziet u de komende maanden
problemen met het huisvesten van
asielzoekers en gepardonneerden
aangezien het in 90 procent van de
gevallen alleenstaanden en mensen
met een zorgbehoefte betreft? Zo ja,
wat gaat u doen om de problemen
aan te pakken en de gevolgen te
minimaliseren? Zo nee, waarom niet?
7
Deelt u de mening dat het generaal
pardon desastreuze gevolgen heeft,
zowel voor de Nederlandse
belastingbetaler als voor de personen
die in Nederland asiel aanvragen?
Zo nee, waarom niet?
8
Kunt u de Kamer verzekeren dat er
tijdens uw ambtstermijn en in de
toekomst geen tweede Generaal
Pardon zal komen?
9
Wat zijn de mogelijke consequenties
van het voorstel van Taskforce
voorzitter Ed Nijpels dat «de
taakstelling voor gepardonneerden
moet worden verevend met de
taakstelling die gemeenten hebben
gekregen voor reguliere
vergunninghouders?» Wat vindt u
van dit voorstel en wat gaat u er mee
doen?
1

KVR35744
2080913670
0809tkkvr2205
ISSN 0921 - 7398
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Binnenlands Bestuur, 13 februari 2009.

Antwoord
Antwoord van staatssecretaris
Albayrak (Justitie) (ontvangen
3 april 2009) Zie ook Aanhangsel
Handelingen, vergaderjaar
2008–2009, nr. 1918
1
Ja.
2
Het uitplaatsingstraject van
vergunninghouders uit de centrale
opvang bestaat voor het overgrote
deel (ongeveer 90%) uit
alleenstaanden. Om dit traject
adequaat en snel te kunnen
uitvoeren, dienen de gemeenten bij
het aanbod van woonruimten aan het
COA afdoende met de samenstelling
van de populatie in de opvang
rekening te houden. Een gering
percentage heeft een zogenaamde
zorgbehoefte; ook hier is op de
situatie toegesneden aanbod van
woonruimte noodzakelijk. Deze
percentages vormen bij het
uitplaatsings- en huisvestingsproces
dan ook feitelijke gegevens, waarnaar
gehandeld moet worden. De bezette
opvangplaatsen dienen zo snel
mogelijk te worden vrijgemaakt voor
de opvang van nieuwe asielzoekers.
De tot Nederland toegelaten
vluchtelingen dienen zo snel mogelijk
hun plaats in de samenleving te
vinden, gelet op hun
inburgeringsplicht en participatie aan
die samenleving. Zij zijn op grond

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, Aanhangsel

4633

van de Huisvestingswet als een van
de zoggenaamde prioritaire
doelgroepen van beleid aangewezen
en moeten met voorrang gehuisvest
worden. De voornamelijk eenzijdige
samenstelling van de doelgroep is
structureel; de afgelopen jaren is dan
ook met grote regelmaat bij de
gemeenten aandacht gevraagd voor
het maken van toepasselijke
prestatieafspraken met de
woningcorporaties.
3 t/m 5
Er is sprake van een in de
Huisvestingswet vastgelegde
verplichting dat de gemeenten
binnen de termijn van een
halfjaar de hen opgelegde
huisvestingstaakstelling moeten
realiseren. De conclusie van de
VNG dat de huisvesting van de
statushouders op grond van de
Regeling voor de achterstand
in de huisvesting van de
vergunninghouders heeft gezorgd is
niet gerechtvaardigd. Met de
Taskforce Huisvesting Statushouders,
onder voorzitterschap van de heer
Nijpels1 concludeer ik dat de
huisvesting van deze doelgroep door
het projectmatige karakter van de
uitvoering van de «pardonregeling»,
de daardoor ontstane grotere
urgentie, directere betrokkenheid en
actievere ketensamenwerking ook
een goede impuls heeft gegeven aan
het reguliere proces. Dat wordt ook
onderschreven door de resultaten
van de voorlaatste twee halfjaarlijkse
taakstellingsperioden (2007-II en
2008-I), waarin de taakstellingen op
het «reguliere» huisvestingproces»
op een niveau 2.300 en 1.750 lagen
en de gemeenten respectievelijk
afgerond 2.660 en 2.380
vergunninghouders huisvestten. Op
1 juli 2008 bedroeg de achterstand op
de «reguliere» taakstelling nog geen
250 personen, een absoluut
laagterecord sinds de invoering
van de wettelijk verplichte
huisvestingstaakstellingen in 1995.
Dat ondanks de toen al geldende
aanvullende huisvestingsopdracht
voor de andere doelgroep, de
statushouders.
In haar Tussentijdse Evaluatie, die ik
uw Kamer bij brief van 5 maart jl.
(Kamerstukken II, 2008–2009, 31 018,
nr. 490) deed toekomen concludeert
de Taskforce Huisvesting
Statushouders dat gemeenten die
succesvol zijn in het huisvesten van
vluchtelingen – en dus hun
taakstellingen weten te realiseren –

veelal werken vanuit betrokkenheid
en een duidelijke visie, waarbij een
integrale aanpak en veel aandacht
voor de organisatie van de processen
een belangrijke rol spelen. De
bevindingen suggereren dat het
behalen van de huisvestingsopdracht
vaak en met name een kwestie is van
goede organisatie en afspraken.
Ik ben mij ervan bewust dat de extra
taakstelling ten aanzien van de
statushouders op grond van de
Regeling een grote, extra inspanning
van de gemeenten vergt. Een taak,
die de gemeenten als collectief met
voortvarendheid hebben opgepakt.
Op 1 maart 2009 was al zo’n 80% van
de totale geprognosticeerde
doelgroep van 27.500 personen
volgens de COA-realisatiecijfers
definitief gehuisvest. De reguliere
huisvestingstaakstelling voor de
vergunninghouders in de tweede
helft van 2008 was met 3300 plaatsen
beduidend hoger dan de voorgaande
halfjaarlijkse perioden. De ervaring
leert dat aanpassing aan hogere
taakstellingen enige tijd vergt. Deze
grotere vraag naar woonruimten,
veroorzaakt door zowel de
taakstelling ten aanzien van de
statushouders op grond van de
Regeling als ook de verhoogde
reguliere taakstelling zorgen voor een
verhoogde druk op de (sociale)
woningmarkt en maakt de «spoeling»
dunner, maar de realisering van beide
taakstellingen zeker niet onmogelijk.
De provinciale en WGR-plusregionale
toezichthouders hebben de
mogelijkheid het hen via de
Huisvestingswet toegekende
instrumentarium voor handhaving
aanwenden om ervoor te zorgen dat
achterlopende, nalatige
gemeenten de wettelijke
huisvestingstaakstellingen op tijd
realiseren. Daarnaast is hun het
instrument van «herverdeling»
toegekend, waarmee het mogelijk is
om taakstellingen tussen gemeenten
te verdelen, wanneer daar
volkshuisvestelijke redenen toe zijn.
6
Om de vraag van woonruimten nog
beter op het aanbod te laten
aansluiten is het COA in 2008 voor
het matchings- en uitplaatsingstraject
gestart met het zogenaamde «open
aanbod-model», waarmee
vergunninghouders kunnen
«intekenen» op door gemeenten in
het kader van de taakstellling ter
beschikking gestelde woonruimten.
Dit «open aanbod-model» is sinds

18 februari jl. ook opengesteld voor
de doelgroep van de Regeling die
zich buiten de opvang bevinden en
nog tot en met eind 2009 gehuisvest
dienen te worden. Doel van het
model is om de te huisvesten
doelgroep meer inzicht en initiatief te
geven om de huisvesting zelf en
actief te regelen en zo te bevorderen
dat er sneller een goede «match»
ontstaat. Voorwaarde is wel dat
gemeenten voldoende woonruimten
aanbieden voor een adequate
werking van dit model. De Taskforce
Huisvesting zal in samenwerking met
het COA een actieve rol richting
gemeenten vervullen ter
vermeerdering van het gebruik van
het aanbodmodel.
Daarnaast is de minister voor Wijken,
Wonen en Integratie (WWI) en mij
door de Taskforce Huisvesting
Statushouders een aantal
aanbevelingen gedaan ten aanzien
van de processen rondom de
huisvesting van de statushouders op
grond van de Regeling, waaruit ook
voor het «reguliere» proces lessen te
trekken zijn. Ik denk daarbij vooral
aan verbetering van de regionale
samenwerking, het stimuleren van
een integrale- of ketenaanpak bij
gemeenten, het verbeteren van de
relatie tussen gemeenten, corporaties
en het COA en het transparanter
maken van realisatiecijfers. Wij zullen
ons over deze aanbevelingen buigen,
ze bezien op praktische
uitvoerbaarheid en in een later
stadium hierop terugkomen.
7
Nee, ik deel deze mening niet. De
Regeling brengt zowel besparingen
als kosten voor de aanspraak op de
collectieve middelen met zich mee.
De financiële consequenties van de
Regeling volgen uit de in het
Coalitieakkoord neergelegde keuze
om vreemdelingen die onder de oude
Vreemdelingenwet asiel hebben
aangevraagd, onder in dit akkoord
bepaalde voorwaarden een
verblijfsvergunning te verlenen. Deze
politieke keuze kent haar grondslag in
een wens uit de samenleving om een
einde te maken aan de situatie van
een grote groep vreemdelingen in de
(nood)opvang.
8
Ik kan enkel uitspraken doen over de
periode die mijn ambtstermijn
betreft. Gedurende mijn ambtstermijn
zal er geen andere regeling zoals de
huidige volgen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, Aanhangsel

4634

9
Het voorstel van de voorzitter van de
Taskforce om de taakstellingen te
verevenen komt voort uit de in de
tussentijdse evaluatie neergelegde
stand van zaken bij de huisvesting
van de statushouders op grond van
de Regeling. Een deel van de
gemeenten loopt momenteel voor op
de taakstellingen, een deel loopt
achter en zal de deeltaakstelling voor
de statushouders op grond van de
Regeling dientengevolge niet meer
kunnen realiseren. De minister voor
WWI en ik zullen over dit voorstel
nader van gedachten wisselen,
waarna hierover een beslissing zal
worden genomen.
1

Als verwoord in haar Tussentijdse Evaluatie,
blz. 7.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, Aanhangsel

4635