Nederlands

uitgeversverbond

0

.1111 1111111111 11

Aan de staatssecretaris van Veiligheid en Justitie
Zijne excellentie de heer mr. F. Teeven
Postbus 20301
2500 EH DEN HAAG

CT)

CD

Amsterdam, 27 februari 2014
Ref: MM
Betreft: Evaluatie wet mbt stilzwijgende verlenging en opzegtermijn bij lidmaatschappen,
abonnementen en overige overeenkomsten (Wet 'Van Dam')

Hooggeachte heer Teeven,
Ruim twee jaar geleden (i december 2011) werd de wet met betrekking tot stilzwijgende verlenging en
opzegtermijn bij lidmaatschappen, abonnementen en overige overeenkomsten van kracht. Op grond
van Motie nr. 15 van de Tweede Kamerleden Van der Ham/Vos moest twee jaar na inwerkingtreding
een evaluatie plaatsvinden van de effecten van de wet voor tiidschriften en dagbladen. De indieners
van de motie constateerden destijds dat de wet onzekerheden teweeg zou kunnen brengen bij
uitgeverijen, met het oog op hun langetermijnplanning. Vanuit uw departement kwam het verzoek bij
het Nederlands Uitgeversverbond (NUV) om verslag te doen van de ervaringen van de leden met deze
wet. Het NUV vertegenwoordigt 90% van de Nederlandse uitgeefsector*.
Om een goed antwoord te kunnen geven op de vraag welke consequenties deze wet heeft gehad op
uitgeverijen van kranten en tijdschriften heeft het NUV de Werkgroep abonnementen, bestaande uit
juristen, marketeers en klantenservicespecialisten, in november 2013 bijeen gebracht voor een
rondetafelbijeenkomst. Deze werkgroep was grotendeels ook betrokken bij het dossier toen de wet
nog in wording was.
Hoewel het lastig is deze wet los te zien van de economische omstandigheden heeft deze werkgroep
geconcludeerd dat uitgeverijen van kranten en tijdschriften zich tijdig en goed hebben weten aan te
passen aan de betrokken wetswijzigingen. Deze hebben niet tot aantoonbare onevenredige schade
geleid, althans ze hebben voor die uitgeverijen minder schadelijk uitgepakt dan gevreesd. De wet kan
daarom in de huidige vorm blijven bestaan.
Een uitgebreide toelichting vindt u in de bijlage.
Hopende u met dit rapport van dienst te zijn geweest.
Hoogachtend,

Geert Noomian
Directe

Hogehilweg 6, 1101 CC Amsterdam-ZO, Postbus 12040, 1100 AA Amsterdam-ZO, Telefoon: 020 - 43 09 150,
Telefax: 020 - 43 09 199, E-mail: info@nuv.nl, Internet: www.nuv.nl , Bankrek.: 60.12.87.835

CD

* Over het NUV

Het NUV is de brancheorganisatie van uitgevers in Nederland en behartigt de collectieve belangen van
uitgevers van literatuur, entertainment & lifestyle, nieuws en infornnatieproducten voor onderwijs, vak- éi
wetenschap (boeken, kranten, tijdschriften, radio, televisie en digitale domeinen). De bij het NUV
aangesloten uitgevers vertegenwoordigen gezamenlijk meer dan 90 procent van de Nederlandse
uitgeefbranche.
Naast de branchevereniging bestaat de Werkgeversvereniging Uitgeverijbedrijf (WU). In deze
werkgeversvereniging zijn alle cao-gerelateerde activiteiten ondergebracht. Leden van het NUV zijn zowel lid van het overkoepelende NUV als van een of meer van de volgende zelfstandige groepsverenigingen:
-

Groep Algemene Uitgevers (GAU)
Groep Educatieve Uitgeverijen (GEU)
NDP Nieuwsmedia
Groep Publiekstijdschriften (GPT)
Media voor Vak en Wetenschap (MVW)

Ledenlijst NDP Nieuwsrnedla
Ledenlijst Groep Publiekstijdschriften

2/5

Bijlage:
Samenvatting
Hoewel het lastig is deze wet los te zien van de economische omstandigheden lijkt de wet, vooral
vanwege de uitzonderingspositie voor abonnementen op kranten en tijdschriften, minder
schadelijk te hebben uitgepakt dan de meeste uitgeverijen van kranten en tijdschriften
verwachtten en vreesden. Wel was er –mogelijk vanwege de media aandacht- een korte
opzeggolf maar die stabiliseerde relatief snel weer. Dat de consequenties van de wet minder 1—
nadelig waren dan verwacht schrijft de werkgroep vooral toe aan de gunstige
uitzonderingspositie voor kranten en tijdschriften in de wet. Een deel van de nieuwe bepalingen
werd bovendien sinds 2007 al nageleefd door NUV leden vanwege een bindende gedragscode,
waarin ongeveer hetzelfde geregeld werd (die code is nu nog altijd van toepassing). In de praktijk
blijken opzeggende abonnees wel precies te willen weten wanneer hun abonnement eindigt,
maar streven zij vaak helemaal niet naar een zo spoedig mogelijke beeindiging. De
veronderstelling van tv programma Kassa! dat consumenten massaal 'vast zitten' aan
abonnementen die zij helemaal niet willen, louter omdat het opzeggen niet lukt, is hiermee
weerlegd. Opvallend vaak blijken abonnees bereid om gedurende een reeds vooruitbetaalde
periode nog abonnee te blijven, zolang zij maar de zekerheid krijgen dat het abonnement daarna
echt eindigt. Soms kiest de abonnee voor de resterende duur voor een alternatief dat zo goed
bevalt dat de klantrelatie alsnog in stand blijft.
Wettelijk is het weliswaar toegestaan eventuele kortingen vanwege vooruitbetaling over een
langere periode te verrekenen met het te restitueren bedrag, maar in werkelijkheid gebeurt dit
niet of nauwelijks. De opzeggende abonnee behoudt dan dus zijn financiele voordeel van
vooruitbetalen. De wetgever heeft de juiste keuze gemaakt met het vereenvoudigen van de
opzegging van een stilzwijgend voortgezet abonnement (dwz: andere eisen aan het moment en
vorm van opzeggen, beperking van de verlengingstermijn) in plaats van een kostbare en
administratief belastende notificatieplicht. Niet alleen uit bedrijfsbelang, maar ook vanuit de
consument gezien, die dan niet opeens zonder zijn vertrouwde en gewaardeerde (dag)blad zit als
hij een notificatie over het hoofd heeft gezien. Uitgeverijen van kranten en tijdschriften hebben
zich tijdig en goed weten aan te passen aan de wijzingen en de wet heeft geen aantoonbare
onevenredige schade aangericht. De wet kan wat het NUV betreft daarom in de huidige vorm
blijven bestaan.
1.
De wet is voor de NUV leden over het algemeen acceptabel en werkbaar. De wet lijkt
minder schadelijk te hebben uitgepakt voor uitgevers van kranten en tijdschriften dan gevreesd.
De belangrijkste reden hiervoor is volgens de leden de gunstige uitzonderingspositie voor
abonnementen op kranten en tijdschriften die in de wet zijn opgenomen, waardoor onder andere
stilzwijgend verlengen met maximaal drie maanden nog is toegestaan. Bovendien handelden de
NUV leden bij invoering van de wet al enige tijd conform een groot deel van die wet, want al in
2007 werd een gedragscode ingevoerd waarin ongeveer hetzelfde was geregeld als een aantal
van de nieuwe bepalingen. De gedragscode is nu nog altijd van kracht, waardoor NUV leden soms
zelfs coulanter handelen dan de wet voorschrijft (bijvoorbeeld opzeggingen per e-mail, telefoon
en post accepteren, ongeacht hoe het abonnement ooit is aangegaan). De opzegtermijn van
maximaal drie maanden voor `laagfrequente' bladen wordt in de praktijk regelmatig vrijwillig
teruggebracht naar slechts den maand
3/5

Het is ondoenlijk om invoering van deze wet te isoleren van overige buitengewoon zwarg
omstandigheden in de markt en economie en het is dan ook nauwelijks te beoordelen welke
invloed onderhavige wet precies heeft gehad
2.

De wet heeft helaas niet geleid tot het voorspelde substantiele aantallen nieuwe
3abonnees. Die voorspelling was gebaseerd op de gedachte dat consumenten eerder verleid
zouden worden een abonnement te nemen als zij weten dat er geen onbewuste, maar
langdurige, verplichting achteraan kan komen

CD
CT)

Evenmin is er echter sprake geweest van enorme opzeggolven. Weliswaar kwamen er
4kort na de invoering wel veel extra opzeggingen (mogelijk vanwege de media aandacht rondom
de nieuwe regels) binnen bij uitgeverijen, maar na die eerste periode stabiliseerde het aantal
opzeggingen ook weer tamelijk snel
Abonnees blijken vooral veel behoefte te hebben aan duidelijkheid over het moment
5waarop hun abonnement precies eindigt (dit was al geregeld in de -door N UV leden verplicht no
te leven- gedragscode). Abonnees blijken in werkelijkheid lang niet altijd uit te zijn op een zo snel
mogelijke beeindiging van hun abonnement: soms werd een abonnement conform de nieuwe
regels heel snel beeindigd, maar was dat in de ogen van de abonnee zelfs sneller dan wenselijk.
De veronderstelling van de indiener(s) dat veel consumenten massaal 'vast zitten' aan
abonnementen die zij helemaal niet willen lijkt hiermee gelogenstraft. Wanneer de opzegging een
bezuinigingsmaatregel van de consument is, ligt dit vermoedelijk wel anders; dan ligt het voor de
hand dat een snelle beeindiging wenselijk is voor de abonnee.
Abonnees blijken in geval van vooruitbetaling van hun abonnement vaak van harte bereid
6.
nog abonnee te blijven over de reeds betaalde periode. Soms kiest de abonnee in de resterende
duur van de betaalde periode voor een ander (dag)blad en komt het zelfs tot voortzetting van de
klantrelatie met de uitgeverij. Wordt een abonnement beeindigd nog voordat de betaalde
periode is verstreken, dan wordt het resterende abonnementsgeld terugbetaald.
In geval van korting bij vooruitbetaling wordt die bij beeindiging van het abonnement, voordat
een betaalde periode is verstreken, in de praktijk nauwelijks verrekend met het terug te betalen
abonnementsgeld.

De nieuwe wettelijke bepalingen dat een consument niet mag worden verplicht zijn
7opzegging op een bepaald moment/in een bepaalde periode in te dienen of dat hij niet mag
worden gedwongen daarbij bepaalde vormvoorschriften in acht te nemen (bijvoorbeeld
uitsluitend opzeggen middels een aangetekend schrijven) lijkt in de praktijk meer tegemoet te
komen aan de wensen van de consument dan de beperking van stilzwijgende verlenging op
zichzelf. Vaker dan vroeger komt het nu ook voor dat abonnees meteen bij het aangaan van hun
abonnement alweer opzeggen. Dit geldt echter met name voor de groep abonnees die vooral is
gefocust op het welkomstcadeautje; die groep was ook onder de oude wetgeving al zeer bekend
met de opzegregels en wordt nu helemaal niet meer belemmerd door vormvoorschriften.

4/5

Uitgevers zijn de waardering voor de loyaliteit van abonnees meer inzichtelijk gaan
8.
maken; kortdurende abonnementen zijn vaak aanzienlijk duurder, maar binden de abonnee
slechts beperkt, bij langduriger (vooral langer dan een jaar) abonnementen wordt de loyaliteit cf
van de abonnee beloond met hogere kortingen en aantrekkelijkere welkomstcadeaus. LoyaIite
in ruil voor korting vinden consumenten vaak aantrekkelijker dan snel een abonnement kunnen,1
beeindigen. Zij kiezen een blad natuurlijk ook niet om er zo snel mogelijk weer vanaf te kunnen.
De beslissing van de wetgever om stilzwijgend voortzetten van abonnementen aanzienak
9.
te beperken (maar onder strenge voorwaarden wel toe te blijven staan) maar geen schriftelijke.d
notificatie in te voeren is volgens de leden van het NUV de juiste geweest; notificatie was te
kostbaar en administratief te belastend geweest en bovendien minder klantvriendelijk omdat bij
al dan niet bewust over het hoofd zien of negeren van zo'n bericht het vertrouwde (dag)blad
opeens niet meer op de mat valt. Een groot verschil met een abonnement op bijvoorbeeld de
sportschool is overigens dat de sportschool de consument niet periodiek herinnert aan het
abonnement en de abonnee ook geen dienst geleverd krijgt als hij niet naar de sportschool gaat,
terwijI kranten en tijdschriften dagelijks, wekelijks of maandelijks de abonnee bij het op de mat
ploffen herinneren aan het lopende abonnement. Ongelezen bladen kan de consument ook altijd
nog weggeven aan buren, familie of vrienden; die bladen zijn niet waardeloos geworden omdat
de abonnee ze zelf niet (meer) leest.
De wet heeft geleid tot regelmatiger contact met abonnees, waardoor meer kansen voor
10.
uitgeverijen zijn ontstaan voor cross- en upselling. De gesprekken met abonnees zijn prettiger van
toon geworden omdat uitgeverijen -dankzij de gedragscode- coulanter optreden dan de wet
verlangt en abonnees verwachten: opzeggingen bij NUV leden zijn vormvrij, waar de wet voor de
wijze van opzeggen een koppeling legt tussen de manier waarop het abonnement (misschien wel
jaren geleden) is aangegaan. Uitgeverijen doen dit om de potentieel vertrekkende abonnee met
een warm gevoel te laten gaan en zo de kans op terugkeer te vergroten. Behoud van bestaande
abonnees is tenminste net zo arbeidsintensief geworden als werven van nieuwe abonnees.

5/5

Port Betaald
Port Page
Pays-Bas

Nederlands

umcgewerrswevb)ond
1100 AA Amsterdam Z.O.

Postbus 12040

C.7)
(j.:)

ezien scankamer
VF.7J

28 FEB. 2014
\

- t ziji4
ontvangen
:-