Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

32 404

Programma hoogfrequent spoorvervoer

Nr. 95

LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN
Vastgesteld 19 december 2019
De vaste commissie voor Infrastructuur en Waterstaat heeft een aantal
vragen voorgelegd aan de Minister van Infrastructuur en Waterstaat over
de brief van 3 oktober 2019 inzake de voortgangsrapportage PHS eerste
helft 2019 (Kamerstuk 32 404, nr. 93).
De Minister heeft deze vragen beantwoord bij brief van 11 december 2019.
Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.
De voorzitter van de commissie,
Agnes Mulder
De adjunct-griffier van de commissie,
Witzke

kst-32404-95
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 32 404, nr. 95

1

Vraag 1
Was het opstelterrein Uitgeest van begin af aan overbodig of is de functie
ervan nu overgenomen door een andere voorziening?
Antwoord 1
In PHS-corridor Alkmaar–Amsterdam waren oorspronkelijk twee opstelterreinen gepland: in Uitgeest voor sprinters en in Heerhugowaard voor de
intercity’s. Inmiddels is voor het tekort aan behandel- en opstelcapaciteit
het programma Behandelen en Opstellen gestart. Na verdere analyse en
optimalisatie van de opstelbehoefte bleek het mogelijk om zowel de
opstelbehoefte voor sprinters als voor intercity’s gecombineerd in te
vullen met het opstelterrein bij Heerhugowaard.
Vraag 2
Kunt u aangeven of de PFAS-belemmeringen voor het Programma
Hoogfrequent Spoorvervoer (PHS) primair gaan om grond die verwijderd
moet worden en waarvoor geen veilige bestemming is of gaat het om
grond die nodig is, maar niet aan de eisen voldoet?
Antwoord 2
Beide categorieën komen voor binnen PHS. Voor grond, die afgevoerd
moet worden, geldt dat deze naar een grondbank of grondreiniger wordt
afgevoerd. Aangevoerde grond moet voorzien zijn van een certificaat,
waaruit blijkt dat de grond voldoet aan de geldende waarden, waaronder
PFAS.
Vraag 3
Wat is de nu geplande limiet van de tractie-energievoorziening (TEV) en in
hoeverre belemmeren de scherpe keuzes van nu een verdere groei in de
toekomst?
Antwoord 3
De uitbreiding van tractie-energievoorziening op de PHS-corridors is
bepaald op basis van een netanalyse die is gevoed met gespecificeerde
treinaantallen en materieelkarakteristieken bij de PHS-dienstregeling. De
voorziene uitbreiding maakt sinds de start van PHS deel uit van de
PHS-scope.
Indien na PHS een verdere groei van het aantal treinen plaatsvindt kunnen
de nieuwe TEV-installaties (die toekomstvast zijn gebouwd) verder
worden uitgebreid of kunnen nieuwe onderstations worden bijgebouwd.
Uiteraard zal voor verdere investeringen in de toekomst op dat moment
aanvullende financiering moeten worden gezocht.
Vraag 4
Kunt u aangeven hoe deze spoorprojecten geprioriteerd gaan worden
binnen de nationale behoefte voor grond- dan wel stortlocaties?
Antwoord 4
Op 29 november en 1 december heeft de Minister voor Milieu en Wonen
uw Kamer geïnformeerd over het geactualiseerde tijdelijke handelingskader ten aanzien van PFAS. Dit biedt ook voor deze spoorprojecten
helderheid wat mogelijk is ten aanzien van de grond. Er is op dit moment
geen sprake van een prioritering bij het verwerken van de grond.
Vraag 5
Kunt u aangeven welke PHS-projecten nu of binnenkort in de problemen
komen door de PAS-problematiek?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 32 404, nr. 95

2

Antwoord 5
Over de gevolgen van de PAS-uitspraak IenW-projecten heb ik u op
20 november 2019 geïnformeerd (Kamerstuk 35 300 A, nr. 58). Nu is alleen
voor PHS Meteren–Boxtel bekend dat dit project gevolgen ondervindt van
de PAS-uitspraak. Bij andere PHS-projecten zijn er geen issues of zitten de
projecten nog in een fase waarin geldt dat onderzoeken naar stikstofbijdrage nog lopen of nog opgestart moeten worden. Voor deze projecten is
nog niet aan te geven of dit mogelijk leidt tot vertraging of extra kosten.
Wel geldt in het algemeen dat als een project in een eerdere fase zit, er
meer tijd beschikbaar is om waar nodig bij te sturen. In de opeenvolgende
voortgangsrapportages van PHS worden de risico’s en eventuele effecten
op de planning meegenomen. Mijn inzet is om de eventuele vertraging zo
gering mogelijk te houden.
Vraag 6
Kunt u bevestigen dat dit slechts tijdelijke stikstofemissies uit de
bouwfase zijn en dat hiervoor geen permanente compensatie (zoals bij
een snelweg) gevonden hoeft te worden?
Antwoord 6
Voor de meeste spoorprojecten, waaronder ook de meeste PHS-projecten,
geldt dat er alleen een stikstofbijdrage is in de aanlegfase. Afhankelijk van
de precieze emissies en de nabijheid van natuurgebieden kunnen voor
deze projecten (tijdelijke) mitigerende maatregelen nodig zijn. Hierbij kan
gedacht worden aan de inzet van zoveel als mogelijk geëlektrificeerd
materieel.
Anders is dit bij het project PHS Meteren-Boxtel, waar ook gepland is dat
er goederentreinen gaan rijden over de aan te leggen Meterenboog. Dit
zijn voor een deel ook diesellocomotieven. Voor dit project wordt
momenteel onderzocht welke mitigerende en compenserende maatregelen mogelijk zijn.
Vraag 7
Kunt u aangeven voor hoeveel depositie deze projecten zouden zorgen en
hoe dit voldoende gecompenseerd kan worden?
Antwoord 7
Voor de meeste spoorprojecten moet de stikstofbijdrage nog berekend
worden. De verwachting is, op basis van eerdere stikstofberekeningen bij
andere projecten, dat deze bijdrage minimaal zal zijn en dat deze over het
algemeen voldoende gecompenseerd kan worden. Echter dit zal moeten
gaan blijken uit de projectspecifieke berekeningen en onderzoeken.
Vraag 8
Wat is het afwegingskader voor het toedelen van (tijdelijke) depositieruimte van stikstof aan projecten?
Antwoord 8
Voor alle spoorprojecten gelden dezelfde processtappen, zoals gecommuniceerd in de Kamerbrief van 13 november (Kamerstuk 35 334, A). Elk
project bepaalt de stikstofbijdrage en afhankelijk van deze bijdrage moet
een ecologische beoordeling of een passende beoordeling worden
gemaakt. Onderdeel van de passende beoordeling zijn ook eventuele
mitigerende maatregelen. Indien nodig en waar mogelijk zal een ADC
toets moeten worden doorlopen. Bij deze verschillende stappen moet ook
aandacht worden gegeven aan het cumulatie effect.
Vraag 9
Kunt u toelichten wat de gevolgen zijn van de problemen bij het
Zuidasdok in Amsterdam voor de voortgang van het PHS?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 32 404, nr. 95

3

Antwoord 9
Zoals ik u heb geschreven op 30 oktober 2019 (Kamerstuk 32 668, nr. 14) is
mevrouw Dekker aangesteld om advies te geven over het realisatieproject
Zuidasdok en wordt een mediation-traject met de aannemer doorlopen. Ik
verwacht u hierover in het eerste kwartaal van 2020 nader te kunnen
informeren. Daarna kan worden bekeken wat dit betekent voor PHS. In de
opeenvolgende voortgangsrapportages voor PHS wordt u over de
eventuele gevolgen voor PHS geïnformeerd.
Vraag 10
Hoeveel vertraging heeft Koninklijke DSM N.V. op de corridor Den
Haag–Rotterdam–Breda tot op heden veroorzaakt?
Antwoord 10
Er is geen sprake van vertraging, de werkzaamheden zijn in goed overleg
met DSM afgestemd. Inmiddels is de uitvoering van het PHS-project
Rijswijk–Rotterdam gestart.
Vraag 11
Op welke manier worden bewoners betrokken bij de ontwikkelingen van
de goederencorridor Zuid-Holland.
Antwoord 11
Binnen de provincie Zuid-Holland zijn vanuit de goederencorridor geen
maatregelen voorzien.
ProRail heeft op het tracé Meteren–Boxtel (onderdeel van de goederencorridor Zuid-Nederland) de afgelopen jaren een uitgebreid communicatieen participatietraject uitgevoerd om omwonenden te informeren, en om
informatie en ideeën uit de omgeving op te halen waarmee de plannen
zijn verbeterd. Naast de formele inspraakmomenten is er een reeks aan
informele momenten geweest. Zo zijn in de verschillende gemeenten
meerdere informatieavonden georganiseerd. Ook zijn er besprekingen
met klankbordgroepen geweest over het te doorlopen communicatie- en
participatieproces en met werkgroepen voor wat betreft het optimaliseren
van het ontwerp.
Vraag 12
Hoeveel extra fietsenstallingen zijn er gerealiseerd als het PHS volledig is
uitgevoerd bij stations?
Antwoord 12
In de Voorkeursbeslissing voor PHS is opgenomen dat er 80.000 extra
stallingsplekken zullen worden gerealiseerd. Het budget (€ 96 mln.) is met
scope in 2013 overgeheveld van PHS naar het Programma Ruimte voor de
fiets/actieplan Fietsparkeren. Deze stallingsplekken zijn inmiddels
onderdeel van het programma Fietsparkeren bij Stations, zoals
opgenomen in het MIRT. Over de voortgang informeer ik u periodiek in
het MIRT-overzicht en in de MIRT-brieven (Kamerstuk 35 300 A, nr. 57).
Vraag 13
Welke infrastructurele voorzieningen moeten worden aangepast om wel
te voldoen aan de beoogde dienstregeling voor de corridor Openbaar
Vervoer Schiphol–Amsterdam–Almere–Lelystad (OV SAAL) en welke
kosten zijn hier mee gemoeid?
Antwoord 13
In maart 2019 is gebleken dat de beoogde dienstregeling niet maakbaar is
(Kamerstuk 32 404, nr. 92). Op dit moment wordt daarom bezien of het
mogelijk is een maakbaar treindienstmodel met bestuurlijk draagvlak te
ontwikkelen dat zo dicht mogelijk bij de PHS-doelstelling komt (hoogfre-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 32 404, nr. 95

4

quent reizigersvervoer en faciliteren goederenvervoer) en dat past binnen
het taakstellend budget om het vervoer op deze corridor te faciliteren. Het
gaat daarbij om het bieden van een zo aantrekkelijk mogelijk product voor
reizigers met een herkenbare en regelmatige dienstregeling en het
faciliteren van goederenvervoer. Daarbij is ook duidelijk geworden dat het
meenemen van actuele functionaliteitswaarden vanuit programma
ERTMS in de maakbaarheidsstudie om extra aandacht vraagt.
Via de volgende voortgangsrapportages informeer ik uw Kamer over de
voortgang van de maakbaarheidsstudie en het effect op de projectmijlpalen.
Op dit moment wordt geen pakket van infrastructurele maatregelen
onderzocht waarmee de beoogde hoogfrequente dienstregeling, inclusief
de samenloop van reizigerstreinen met goederentreinen, wel maakbaar
zou zijn. De precieze financiële omvang en de planning van een pakket om
de oorspronkelijke doelstelling waar te maken is niet bekend, maar zal niet
passen binnen de scope, budget en planningshorizon van PHS.
Vraag 14
Op welke manier wordt de concessieverlening van 2025 meegenomen in
dit plan, gezien het feit dat het PHS in kaart brengt of NS beschikt over
voldoende treinmaterieel voor de hogere frequenties?
Antwoord 14
Uitgangspunt voor PHS is dat de concessieverlening voor het hoofdrailnet
in 2025 aansluit bij het realiseren van de PHS beleidsdoelstellingen in de
periode tot en met 2028. Dit was ook het geval bij de verlening van de
huidige concessie.
Vraag 15
Wordt eventuele groei van het goederenvervoer op de reizigerscorridor
Alkmaar-Amsterdam meegenomen in de verslaglegging en planning van
het verhogen van de frequentie van personenvervoer?
Antwoord 15
Ja, de omvang van het goederenvervoer per PHS-corridor is gebaseerd op
de NMCA prognose 2040 hoog. Ongeveer eens per 4 jaar worden nieuwe
NMCA-prognoses gepubliceerd. De eerstvolgende is voorzien in 2021.
Dan kan worden bezien of een actualisatie voor PHS aan de orde is en wat
de eventuele consequenties hiervan zijn.
Vraag 16
Wat is de reden dat nu wel de aanpak van de overweg Guisweg
(Zaandam) wordt bekostigd uit het PHS en wat is de bijdrage vanuit de
gemeente?
Antwoord 16
Op 20 november 2019 heb ik in het BO MIRT afspraken gemaakt met de
regio over de Corridor Amsterdam Hoorn. Onderdeel hiervan is het
integrale project Guisweg waarbij de veiligheid en bereikbaarheid rondom
de kruising van de Guisweg in Zaandijk met de spoorlijn AlkmaarAmsterdam en de Provincialeweg wordt verbeterd. De overeengekomen
integrale aanpak voor fiets, weg en spoor heeft in de regio breed
draagvlak en voorkomt een overwegveiligheidsknelpunt in het
PHS-project Alkmaar–Amsterdam. Dit maakt een bijdrage vanuit PHS
opportuun. De gemeente Zaanstad draagt € 9 mln. bij aan het project,
naast financiering van de Vervoersregio, de Provincie en het Rijk.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 32 404, nr. 95

5