Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2017–2018

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2400
Vragen van het lid Hijink (SP) aan de Ministers van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport en voor Medische Zorg over het bericht dat de Franse investeerder
Orpea een Nederlands zorgbedrijf met omstreden managementteam koopt
(ingezonden 25 april 2018).
Antwoord van Minister De Jonge (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 12 juni 2018). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2017–2018, nr. 2108.
Vraag 1
Bent u bekend met het artikel van Follow the Money (FTM), waaruit blijkt dat
de Franse investeerder Orpea een Nederlandse woonzorginstelling voor
ouderen, genaamd «Dagelijks Leven», koopt?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Komt het vaker voor dat buitenlandse investeerders Nederlandse zorgbedrijven opkopen? Zo ja, wat zijn de regels hieromtrent en hoe vaak is dit in de
afgelopen tien jaar gebeurd?
Antwoord 2
De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) heeft mij laten weten dat dit incidenteel
voorkomt. Er gelden geen specifieke regels ten aanzien van overnames door
buitenlandse partijen. Wel zijn de algemene regels van het mededingingsrecht en de zorgspecifieke concentratietoets van toepassing. De NZa heeft
deze toets inmiddels uitgevoerd en de overname goedgekeurd. Daarnaast
moet voldaan worden aan de eisen rond kwaliteit van zorg en de besturing
van zorginstellingen zoals vastgelegd in de Wkkgz, de WTZi en de Goverancecodezorg. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd in oprichting (IGJ) ziet
hierop toe.

1

ah-tk-20172018-2400
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2018

https://www.ftm.nl/artikelen/franse-investeerder-orpea-koopt-nederlandse-zorgbedrijf-metomstreden-management-team

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

1

Vraag 3
Wat ligt volgens u ten grondslag aan de overname? Zijn er financiële
problemen bij de zorginstelling Dagelijks Leven?
Antwoord 3
Het bestuur van Dagelijks Leven heeft mij desgevraagd laten weten dat er
geen financiële problemen ten grondslag liggen aan de overname. Zij
verwachten dat de overname door Orpea tot meer innovatie en betere
kwaliteit voor de cliënt zal leiden.
Vraag 4
Hoeveel geld uit het programma Waardigheid en Trots is in totaal naar de
zorginstelling Dagelijks Leven gegaan? Is dit geld, dat bedoeld is voor betere
verpleeghuiszorg, ingezet om de instelling aantrekkelijker te maken voor
buitenlandse investeerders?
Antwoord 4
Er is geen geld vanuit het programma Waardigheid en Trots naar zorginstelling Dagelijks Leven gegaan. Dagelijks Leven heeft in het kader van «Ruimte
voor Verpleeghuizen» deelgenomen aan een themagroep persoonsvolgende
bekostiging in de keten. Hierbij zijn zij begeleid door een themacoördinator.
Er is dus ook geen sprake van het «aantrekkelijker maken» voor een
buitenlandse investeerder.
Vraag 5
Vindt u het een wenselijke ontwikkeling dat het Franse bedrijf Orpea een
Nederlands zorgbedrijf opkoopt? Wat zijn volgens u de risico’s van het laten
opkopen van Nederlandse zorgbedrijven door buitenlandse investeerders?
Kunt u dit toelichten?
Antwoord 5
Zorginstellingen zijn private instellingen en zijn verantwoordelijk voor
beslissingen omtrent de organisatie van de zorgverlening, het bestuur en de
eigendomsrelatie. Zorginstellingen moeten, ongeacht het eigenaarschap, zich
houden aan de regelgeving rond kwaliteit, goed bestuur etc. Toezichthouders
zoals de IGJ en de NZa zien hierop toe.
Vraag 6
Is het mogelijk dat premie- en belastinggeld naar het buitenland weglekt,
wanneer zorginstellingen in buitenlandse handen komen? Kunt u dit
toelichten?
Antwoord 6
Voor zover de vragensteller doelt op het uitkeren van winst, geldt het
volgende. In de Wet toelating zorginstellingen zijn regels vastgelegd omtrent
uitkeerbare winst. Het is zorginstellingen zoals Dagelijks Leven, die extramurale langdurige zorg leveren, toegestaan om eventuele winst uit te keren.
Daarbij wordt geen onderscheid gemaakt naar binnenlandse of buitenlandse
aandeelhouders.
Vraag 7
Bent u bereid om soortgelijke internationale overnames van zorginstellingen
een halt toe te roepen, zodat we grip houden op zorginstellingen in Nederland? Zo neen, waarom niet?
Antwoord 7
De grip van de overheid op zorginstellingen loopt via wet- en regelgeving.
Alle zorginstellingen in Nederland moeten daaraan voldoen, ongeacht wie de
eigenaar is.
Vraag 8
Herinnert u zich dat u in het debat over Careyn voorstelde dat we organisaties die «verschillende werksoorten» met elkaar combineren niet meer
moeten bedenken, want het blijkt «gewoon niet zo heel goed uit te pakken»?
Bent u op de hoogte van het feit dat Orpea ook ggz-instellingen gaat

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

2

opkopen? Hoe bent u voornemens te voorkomen dat met Orpea een nieuwe
Careyn in de maak is? Wat gaat u doen om nu wel bijtijds in te grijpen?2
Antwoord 8
In het debat over Careyn heb ik aangegeven dat een organisatie waarin veel
verschillende werksoorten zijn ondergebracht lastig bestuurbaar is. Ik heb
echter geen signalen dat dit hier aan de orde is. Het bestuur van Dagelijks
Leven heeft mij laten weten dat de instelling een zelfstandige organisatie
blijft.
Vraag 9
Wat is volgens u de reden dat voormalig Staatssecretaris Van Rijn aanwezig
was bij de ondertekening van het contract tussen Dagelijks Leven en VGZ?
Kunt u dit toelichten?
Antwoord 9
In de vernieuwingsagenda Waardig Leven met Zorg (Tweede Kamer,
vergaderjaar 2015–2016, 34 104, nr. 105) heeft mijn ambtsvoorganger
aangegeven dat mensen die een voorkeur hebben voor een pgb-gefinancierd
wooninitiatief meer mogelijkheden zouden moeten krijgen om deze vorm van
zorg ook in natura geleverd te krijgen. Naar aanleiding daarvan zijn afspraken
gemaakt met met Wlz-uitvoerders en de betreffende zorgaanbieders om de
pgb-financiering van deze initiatieven desgewenst om te zetten in zorg in
natura. Destijds hebben onder meer VGZ en Dagelijks Leven een dergelijke
afspraak gemaakt. In het kader van de presentatie van de vernieuwingsagenda heeft mijn ambtsvoorganger een werkbezoek gebracht aan een locatie
van Dagelijks Leven.
Vraag 10
Staat zorginstelling Dagelijks Leven onder bijzonder toezicht van de inspectie,
aangezien dit bedrijf wordt gerund door een groep bestuurders en toezichthouders die afgelopen jaren betrokken zijn geweest bij «drie van de meest
besproken schandalen in de zorg»? Zo neen, waarom niet?3
Antwoord 10
De IGJ ziet toe op de kwaliteit en veiligheid van zorginstellingen waaronder
Dagelijks Leven. Op basis van het in 2016 gezamenlijk met de Nederlandse
opgestelde kader ziet de IGJ ook toe op goed bestuur in de zorg. De IGJ heeft
in haar incidenten- en risicogestuurde toezicht aandacht voor Dagelijks Leven.
De IGJ heeft mij laten weten dat zij regelmatig bezoeken uitvoert bij Dagelijks
Leven en dat zij de recente signalen bij haar toezicht betrekt.
Vraag 11
Is het volgens u toegestaan dat de commissaris bij Dagelijks leven, tevens
commissaris is bij Achmea, één van de zorgverzekeraars dankzij wie het
bedrijf sinds 2016 flink heeft kunnen groeien?4
Antwoord 11
Dit is toegestaan. Wel geldt op grond van het Burgerlijk Wetboek voor bv’s en
nv’s de zogenaamde tegenstrijdigbelangregeling. Deze houdt in dat bestuurders en commissarissen met een tegenstrijdig belang niet mogen deelnemen
aan de beraadslaging en besluitvorming over het betreffende onderwerp.
Daarnaast bevat de Governancecode Zorg de volgende bepaling: «Elke vorm
van persoonlijke bevoordeling dan wel belangenverstrengeling van enig lid
van de raad van bestuur of van de raad van toezicht en de zorgorganisatie
wordt voorkomen en de schijn hiervan wordt vermeden. In de reglementen
van de raad van bestuur en raad van toezicht wordt vastgelegd hoe met
tegenstrijdige belangen en de schijn hiervan wordt omgegaan. Een lid van de
raad van bestuur of de raad van toezicht meldt elke vorm en/of schijn van
2

Stenogram van het debat over Careyn: https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/
detail?id=2018D23563&did=2018D23563
https://www.ftm.nl/artikelen/franse-investeerder-orpea-koopt-nederlandse-zorgbedrijf-metomstreden-management-team
4
https://www.ftm.nl/artikelen/franse-investeerder-orpea-koopt-nederlandse-zorgbedrijf-metomstreden-management-team
3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

3

belangenverstrengeling terstond aan de voorzitter van de raad van toezicht
en aan de overige leden van de raad en verschaft daarover alle relevante
informatie. De raad van toezicht besluit buiten aanwezigheid van het
betrokken lid of er sprake is van belangenverstrengeling en hoe daarmee
wordt omgegaan.»

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

4