Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2013–2014

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2476
Vragen van het lid Van Nispen (SP) aan de Staatssecretaris van Veiligheid en
Justitie over een teruggeleiding van een 10-jarig meisje naar haar vader in de
Verenigde Staten. (ingezonden 7 mei 2014).
Nader antwoord van Staatssecretaris Teeven (Veiligheid en Justitie)
(ontvangen 4 juli 2014) Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2013–2014, nr. 2220 Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2013–2014,
nr. 2166
Vraag 1, 4, 5, 6, 9
Kloppen de feiten, zoals beschreven in NRC Handelsblad1 en Hart van
Nederland2 over de teruggeleiding van Jasmijn (10 jaar) naar de Verenigde
Staten? Zo niet, op welke punten niet?
Is het waar dat het 10-jarige meisje op weg naar school is besprongen door
een team agenten, bijgestaan door een medewerker van de Raad voor de
Kinderbescherming, waarbij het meisje schoppend, gillend en huilend in een
auto is gezet en direct op het vliegtuig naar de Verenigde Staten is gezet,
zonder afscheid te kunnen nemen van haar moeder die ondertussen geboeid
is afgevoerd zonder te kunnen overleggen met haar advocaat? Als dit
inderdaad waar is, wat is hier dan allemaal fout gegaan?
Had deze concrete teruggeleiding niet anders gekund en gemoeten? Is het
Samenwerkingsprotocol gedwongen tenuitvoerlegging teruggeleidingsbeschikkingen in internationale kinderontvoeringszaken3 correct nageleefd, zoals
het uitgangspunt «dat alles zo rustig mogelijk verloopt voor het kind»? Had
deze terugkeer, indien deze al noodzakelijk was, niet veel beter en zorgvuldiger voorbereid kunnen en moeten worden?
Waarom is aan de gearresteerde moeder pas gelegenheid geboden contact te
leggen met haar advocaat nádat Jasmijn was teruggeleid, waardoor een
eventueel kort geding tegen de teruggeleiding onmogelijk werd? Welke
rechten zijn hier geschonden? Is dit doelbewust gebeurd? Hoe wordt
voorkomen dat dit in de toekomst nogmaals zal gebeuren?

1

NRC Handelsblad, 3 mei 2014, «Ze wilde liever dood dan naar haar vader in de VS»
Hart van Nederland, «Jasmijn (10) ontvoerd naar vader met drugsverleden», http://
www.hartvannederland.nl/algemeen/2014/jasmijn-10-ontvoerd-naar-vader-met-drugsverleden/
3
http://www.rijksoverheid.nl/bestanden/documenten-en-publicaties/brochures/2011/07/01/
samenwerkingsprotocol-gedwongen-tenuitvoerlegging/samenwerkingsprotocol-gedwongentul-teruggeleidingen-iko.pdf
2

ah-tk-20132014-2476
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

1

Bent u bereid, al dan niet via de Centrale Autoriteit, in contact te treden met
de autoriteiten in de Verenigde Staten over deze zaak, teneinde een geschikte
oplossing te treffen waarbij in ieder geval de veiligheid van het kind
gewaarborgd is?
Antwoord 1, 4, 5, 6, 9
De antwoorden op deze vragen zijn op 18 juni 2014 reeds aan uw Kamer
gestuurd conform de Regeling vertrouwelijke stukken en bij uw Griffie ter
vertrouwelijke inzage gelegd.
Vraag 2 en 3
Herinnert u zich de eerdere discussie in de Kamer, in hoeverre de hoofdregel
uit het Haags Kinderontvoeringsverdrag «eerst terug en dan praten» soms
strijdig is met het belang van het kind zoals onder andere neergelegd in het
Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind? Kunt u, in het licht
hiervan, de vraag beantwoorden waarom Nederland zo terughoudend is in
het toepassen van de uitzondering in het Haags Kinderontvoeringsverdrag
dat kinderen niet teruggeleid hoeven te worden indien zij zich verzetten of dit
anderszins niet in het belang van het kind is?
Wat is uw reactie op de constatering dat veel andere landen, zoals Duitsland,
ruimhartiger omgaan met de weigeringsgronden voor teruggeleiding uit dit
Verdrag? Ziet u redenen en mogelijkheden de gangbare praktijk in Nederland
op dit punt aan te passen?
Antwoord 2 en 3
Ik herinner mij deze discussie in de Kamer. Doel van het Haags Kinderontvoeringsverdrag (HKOV) is, in het belang van het kind, de onmiddellijke
terugkeer te waarborgen naar de Staat waar een kind voorafgaand aan de
ongeoorloofde overbrenging zijn of haar gewone verblijfplaats heeft. De
rechter is niet gehouden de onmiddellijke terugkeer te gelasten indien een
succesvol beroep op de uitzonderingsgronden, genoemd in artikel 13 van het
HKOV, wordt gedaan. Het is echter aan de rechter in elke individuele
verdragsstaat om na te gaan of een dergelijk beroep slaagt. In de jurisprudentie wordt streng de hand gehouden aan dit uitgangspunt, waarbij de
weigeringsgronden restrictief worden geïnterpreteerd. Dit om uitholling van
de werking van het Verdrag tegen te gaan.
In andere landen die lid zijn van het verdrag kan een andere invulling
gegeven worden aan de bepalingen van het verdrag. Ik zie naar aanleiding
van deze zaak geen reden om de gangbare praktijk in Nederland op dit punt
aan te passen.
Vraag 7
Deelt u de mening dat het schrijnend is dat de moeder van Jasmijn reeds
financieel geruïneerd was door de kostbare eerdere (echtscheidings)procedure in de Verenigde Staten, waardoor er feitelijk geen geld meer was voor
een nieuwe procedure? Bent u bekend met het feit dat dit probleem zich
vaker voordoet, zeker in relatie met de Verenigde Staten? Welke oplossing
zou hier volgens u voor moeten komen?
Antwoord 7
Ik ben mij ervan bewust dat de kosten gemaakt in het kader van
(echtscheidings-) procedures in andere landen hoog kunnen uitvallen.
In algemene zin is het van belang dat in buitenlandse procedures inzake
gezag en omgang na kinderontvoering voor de betrokken Nederlandse
ouders adequate rechtshulp voorhanden is, ook indien zij onvoldoende
financiële middelen hebben om de benodigde rechtsbijstand zelf te bekostigen. Om te bevorderen dat de toegang tot de rechter in het buitenland in
deze procedures wordt vergemakkelijkt, is hiervoor reeds aandacht gevraagd
tijdens het overleg van de Bijzondere Commissie van de Haagse Conferentie
over het functioneren van het Haags Kinderontvoeringsverdrag. Ik zal hier
wederom aandacht voor vragen bij de eerst volgende Bijzondere Commissie
die is voorzien voor 2015.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

2

Vraag 8
Wat is uw reactie op het feit dat er in bijvoorbeeld de Verenigde Staten, maar
ook in Canada, sprake is van strafrechtelijke vervolging van degene die het
kind onrechtmatig heeft meegenomen naar het buitenland, met als gevolg
dat er na teruggeleiding geen mogelijkheid bestaat voor deze ouder ook naar
dit land te komen teneinde het kind te bezoeken en/of te procederen?
Herinnert u zich de eerdere discussie hierover in de Kamer? Bent u bereid
ook op dit punt met voorstellen te komen teneinde dit probleem op te
lossen?
Antwoord 8
Ik herinner mij deze discussie. Ook in Nederland bestaat de mogelijkheid voor
ouders om aangifte te doen van onttrekking aan het ouderlijk gezag, wat tot
gevolg kan hebben dat een terugkerende ouder gearresteerd wordt bij
aankomst in Nederland. Het is echter aan iedere verdragspartij om te bepalen
hoe de samenloop tussen het civiele- en het strafrecht in ontvoeringszaken
geregeld wordt. Ik zie derhalve geen aanleiding om hier met nadere
voorstellen te komen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

3