Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2012–2013

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

209
Vragen van het lid Thieme (PvdD) aan de staatssecretaris van Economische
zaken, Landbouw en Innovatie over miljoenensubsidie voor de megastal in
Grubbenvorst (ingezonden 10 juli 2012).
Antwoord van staatssecretaris Bleker (Economische Zaken, Landbouw en
Innovatie) (ontvangen 4 oktober 2012) Zie ook Aanhangsel Handelingen,
vergaderjaar 2011–2012, nr. 3139
Vraag 1
Kunt u bevestigen dat de megastal in Grubbenvorst, waar 1,1 miljoen
plofkippen en 35 000 varkens gehouden gaan worden, achter de schermen
door de overheid wordt gesubsidieerd, voor onder meer public relations en
communicatie rond de bouw van de gigastal, adviesdiensten, het oplossen
van juridische knelpunten en marketingkosten?1 Zo ja, hoeveel overheidsgeld
wordt er in totaal direct en indirect uitgegeven aan deze megastal voor
rekening van de rijksoverheid en hoeveel van deze subsidies wordt door de
provincie uitgekeerd? Zo nee, op welk punt is de informatie onjuist?
Antwoord 1
De initiatiefnemers van het Nieuw Gemengd Bedrijf hebben gebruik gemaakt
van subsidieregelingen van de rijksoverheid die openstaan voor iedere
ondernemer die voldoet aan de voorwaarden die golden op het moment van
openstelling van deze regelingen. Er is dus niet achter de schermen
gesubsidieerd. Met innovatie- en investeringsregelingen faciliteer en
ondersteun ik vooroplopende ondernemers die investeren in risicovolle
innovatieve maatregelen die verder gaan dan de wettelijke eisen en op deze
wijze een belangrijke bijdrage leveren aan de verdere verduurzaming van de
veehouderij. De drie verleende innovatiesubsidies hebben geen betrekking op
de daadwerkelijke fysieke realisatie van het Nieuw Gemengd Bedrijf maar op
planvorming en op innovatie- en pilotprojecten op een proefbedrijf en op
bestaande bedrijfslocaties. De resultaten van deze projecten komen beschikbaar voor de gehele sector en hebben geen relatie met de schaalgrootte van
veehouderijlocaties.
De initiatiefnemers van Nieuw Gemengd Bedrijf hebben in 2005 een
innovatiesubsidie verkregen voor de planvorming, adviesdiensten en
juridische ondersteuning bij de verdere ontwikkeling van het ontwerp. Dit
project werd begeleid door een stuurgroep van het Platform Agrologistiek
1

ah-tk-20122013-209
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2012

http://www.wakkerdier.nl/wakker-dier-persberichten/gigastal-krijgt-miljoenen-subsidie

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

1

bestaande uit een vertegenwoordiging van de initiatiefnemers, overheden
(waaronder het toenmalige ministerie van LNV) en milieuorganisaties. Het
ministerie van EL&I heeft 3 innovatiesubsidies ten bedrage van respectievelijk
€ 148 000 (2005), € 458 000 (2007) en € 500 000 (2009) verleend in relatie tot
de realisatie van het Nieuw Gemengd Bedrijf. Tevens is aan het NGB onder
de voorwaarde dat de gehele mestproductie van het bedrijf zou worden
verwerkt en afgezet buiten de Nederlandse landbouw een gedeeltelijke
ontheffing verleend van het uitbreidingsverbod in het kader van het stelsel
van dierrechten. Op 16 juli 2012 heeft het NGB mij verzocht om verlenging
van de tot 1 november 2012 geldende mogelijkheid van benutting van de
verleende ontheffing.
Het inzetten van subsidies door andere overheden acht ik bij uitstek hun
eigen verantwoordelijkheid waarin ik niet wil treden. Gegevens daarover
worden door mijn departement niet systematisch gemonitord.
Vraag 2 en 3
Kunt u aangeven hoe deze subsidie aan deze megastal zich verhoudt tot het
door u aangekondigde wettelijke verbod op megastallen? Zo nee, waarom
niet?
Deelt u de mening dat het subsidiëren van megastallen waarvoor mogelijk al
in 6 maanden een verbod zal gelden, niet in de rede ligt en een verspilling
van belastinggeld is?
Antwoord 2 en 3
Nee. In mijn antwoord op Kamervragen van de leden Van Dekken, Hazekamp,
Van Gerven, Grashoff en Graus van 25 juni 2012 (Tweede Kamer, 2011–2012,
Aanhangsel 2866) heb ik aangegeven dat de bestemmingsplanwijziging in
verband met de realisatie van het landbouwontwikkelingsgebied Witveldweg,
waarop het Nieuw Gemengd Bedrijf beoogd is om gebouwd te gaan worden,
opgestart is in juni 2010.
Ik heb in het Algemeen Overleg op 6 juni jl. en in mijn brief van 12 juni jl.
(Tweede Kamer, 2011–2012, 28 973, nr. 122) aangegeven de beslissing over
een wetsvoorstel over schaalgrootte in de veehouderij aan een volgend
kabinet te laten.
Vraag 4
Deelt u de mening dat de megastal in Grubbenvorst een voorbeeld bij uitstek
is van extreme industrialisatie van de veehouderij, en dat dit soort ontwikkelingen onwenselijk is in ons land? Zo nee, waarom niet, en hoe verhoudt zich
dit tot uw uitspraak «Excessen, zoals een bedrijf met een miljoen kippen of
meer, passen niet bij Nederland»?2
Antwoord 4
Agrarische gezinsbedrijven hebben de veehouderijsector sterk gemaakt. Gelet
op
onder meer het economisch belang voor het landelijk gebied ben ik van
mening
dat organische en geleidelijke groei en doorontwikkeling van deze bedrijven
mogelijk moet zijn en vind ik een ongebreidelde groei van de omvang van
bedrijven niet gewenst. Ik verwijs u voorts naar mijn brief van 23 november
2011
(Tweede Kamer, 2011–2012, 28 973, nr. 85). Zoals ik aan de Tweede Kamer
heb
aangegeven is het aan het volgende kabinet om te besluiten over de invulling
en
vormgeving.
Vraag 5
Bent u bereid de toegezegde subsidies voor deze excessief grote stal per
direct terug te vorderen? Zo nee, waarom niet, en hoe rechtvaardigt u het
subsidiëren van ongewenste ontwikkelingen in de veehouderij? Zo ja, op
welke termijn en wijze?

2

http://nos.nl/artikel/315962-geen-onbeperkte-groei-veehouderij.html

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

2

Antwoord 5
Het is niet mogelijk en uit het oogpunt van behoorlijk bestuur ook niet
wenselijk om verleende subsidies die aan de gestelde voorwaarden voldoen
terug te draaien. Eveneens zijn er geen juridische mogelijkheden om de
verleende ontheffing van het uitbreidingsverbod in het kader van het stelsel
van dierrechten in te trekken en de gevraagde verlenging niet te honoreren.
Vraag 6
Worden er nog andere megastallen (groter dan 300 Nederlandse Grootte
Eenheid (NGE) ) direct of indirect gesubsidieerd door de rijksoverheid of door
provincies? Zo ja, om hoeveel stallen en hoeveel euro gaat dit? Zo nee,
waaraan ontleent u deze zekerheid?
Antwoord 6
Het ministerie van EL&I heeft in deze kabinetsperiode (oktober 2010 t/m juli
2012) subsidie verleend aan circa 4 500 agrarische bedrijven voor een
totaalbedrag van circa € 414 miljoen. Daarvan is onder andere circa € 287
miljoen verleend aan Stimulering Duurzame Energie, circa € 22 miljoen aan
innovatiesubsidies, circa € 42 miljoen aan milieusubsidies, circa € 46 miljoen
aan duurzame stallen en circa € 12,5 miljoen aan subsidie jonge agrariërs .
Van de circa 4 500 bedrijven waren 101 bedrijven groter dan 300 nge waaraan
voor een totaalbedrag van circa € 11,2 miljoen subsidie is verleend.
Het betreft subsidies uit regelingen voor het stimuleren van innovaties,
kennisontwikkeling en -verspreiding en investeringsondersteuning. Deze
regelingen of hun voorgangers bestonden al bij aanvang van deze kabinetsperiode, schaalgrootte is geen criterium voor de toekenning van een subsidie.
Algemene informatie over deze regelingen is te vinden op www.hetlnvloket.nl
en www.agentschapnl.nl/programmas regelingen. In de hierboven genoemde
bedragen is de Europese Bedrijfstoeslagregeling (BTR) niet meegenomen.
De verlening van subsidies door andere overheden is de verantwoordelijkheid
van provincies en gemeenten en wordt niet systematisch gemonitord door
mijn departement.
Vraag 7
Bent u bereid om megastallen (groter dan 300 NGE) expliciet uit te sluiten
van subsidies, zowel op rijks- als op provinciaal niveau? Zo nee, waarom niet,
en hoe verhoudt zich dit tot het wettelijke verbod op dit soort stallen dat u
aan het voorbereiden bent? Zo ja, op welke termijn en wijze?
Antwoord 7
Het is aan het volgende kabinet hierover te besluiten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

3