Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Vragen gesteld door de leden der Kamer

2015Z19654
Vragen van het lid Groot (PvdA) aan de Staatssecretaris van Financiën over
het besluit van de Europese Commissie aangaande Starbucks (ingezonden
22 oktober 2015).
Vraag 1
Bent u bekend met het besluit van de Europese Commissie dat stelt dat de
ruling die Nederland heeft afgesloten met Starbucks staatssteun is1, en de
vele berichtgeving hierover?
Vraag 2
Wanneer wordt het volledige besluit van de Commissie openbaar gemaakt?
Wanneer stuurt het kabinet haar volledige reactie en zienswijze over het
besluit naar de Kamer?
Vraag 3
In hoeverre klopt de berichtgeving dat het kabinet nauw samenwerkt met
Starbucks tegen het besluit van de commissie?2
Vraag 4
Deelt u, onafhankelijk van of het besluit van de Commissie standhoudt voor
de rechter, de mening dat de Starbucks-casus laat zien dat hier sprake is van
ongewenste grondslaguitholling waardoor Starbucks aanzienlijk minder
belasting betaalt dan lokale horecabedrijven, waardoor oneerlijke concurrentie ontstaat? Deelt u dus ook de mening dat de belastingconstructie van
Starbucks onwenselijk is, ongeacht of deze nu wel of niet legaal is? Onderschrijft u dat de doelstelling van het actieplan Base Erosion and Profit
Shifting (BEPS) is om dit soort constructies onmogelijk te maken, en steunt u
deze doelstelling?
Vraag 5
Stelt het kabinet in een eerste reactie: «De Belastingdienst int belastingen
over winst die Starbucks Manufacturing in Nederland maakt met het branden
van koffiebonen. Omdat de intellectuele eigendomsrechten van Starbucks niet
in Nederland zitten, worden de royalty’s voor het gebruik daarvan ook niet in
1
2

kv-tk-2015Z19654
’s-Gravenhage 2015

http://europa.eu/rapid/press-release_IP-15–5880_en.htm
http://www.quotenet.nl/Nieuws/Starbucks-werkt-nauw-samen-met-Den-Haag-tegen-Brusselseboete-van-tientallen-miljoenen-166062

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Vragen

1

Nederland belast.»?3 Klopt het voorts dat het BEPS-project van de G20 en de
OESO, waar Nederland steun en medewerking aan verleent, voorziet in
actieplannen 8–10 in een volledig andere wijze van winsttoerekening aan
immateriële activa? Had Nederland de ruling aan Starbucks ook verleend
indien de nieuwe Transfer Pricing Guidelines met betrekking tot immateriële
activa die voortvloeien uit het BEPS-project reeds van kracht waren geweest,
in overweging nemende dat de nieuwe Transfer Pricing Guidelines voorschrijven dat wordt gekeken naar de gehele bedrijfsvoering wereldwijd en niet kan
worden volstaan met een analyse van de functies in Nederland? Welk nut
heeft de uitwisseling van gegevens als Nederland toch alleen maar kijkt naar
de functies in Nederland en niet controleert of de in Nederland ontbrekende
functies ook daadwerkelijk in de onbelaste brievenbusmaatschappij worden
uitgevoerd?
Vraag 6
Klopt het dat u in de kabinetsreactie op de BEPS-rapporten het volgende stelt:
«Het BEPS-project heeft ook geleid tot een aanpassing van de OESOverrekenprijsregels. Deze nieuwe regels zullen in de praktijk nauwelijks
veranderingen teweeg brengen voor de wijze waarop de Belastingdienst de
OESO-verrekenprijsregels toepast. Het Nederlandse beleid is immers
nagenoeg in lijn met de nieuwe regels. Nederland heeft zijn beleid kennelijk
overtuigend uitgelegd en uitgedragen. Ik ben blij dat andere landen deze
regels ook zo gaan toepassen.»? Klopt het dat in het BEPS-rapport zelf echter
wordt gesteld dat er heel veel is veranderd, en is zelfs de gehele tekst van de
Transfer Pricing Guidelines vervangen? Klopt het dat hierover in het rapport
wordt opgemerkt: «Tax administrations are given new tools to tackle the
problem of information asymmetry to assist in determining the appropriate
pricing agreements for intangibles ...»?Hoe beoordeelt u deze discrepantie in
stellingen? In hoeverre neemt het kabinet BEPS serieus genoeg op het gebied
van immateriële activa? Is deze uitspraak van de Commissie niet een teken
aan de wand dat Nederland echt aan de slag moet met het bestrijden van
belastingontwijking met behulp van immateriële activa?
Vraag 7
Klopt het dat in de nieuwe OESO-verrekenprijsregels wordt gesteld dat winst
moet worden toegerekend aan immateriële activa op basis van functies,
activa en risico’s met betrekking tot «the development, enhancement,
maintenance, protection and exploitation of intangibles»? Klopt het dat in het
verrekenprijzenbesluit4 slechts wordt gesproken over functionaliteit om de
risico’s te beheersen en dat de overige bewoordingen niet terugkomen in het
verrekenprijzenbesluit? Bent u bereid het verrekenprijzenbesluit naar
aanleiding van BEPS te herzien, en daarbij dezelfde uitgangspunten te
gebruiken als in de nieuwe Transfer Pricing Guidelines? Bent u bereid in het
verrekenprijzenbesluit expliciet te bevestigen dat voor de winsttoerekening
aan immateriële activa de Transfer Pricing Guidelines leidend zijn, ook bij
twijfel over eventuele strijdigheid van het besluit met de Guidelines?
Vraag 8
Klopt het dat niet-Europese bedrijven in Europa vaak onbelast blijven door
handig gebruik van immateriële activa en het gebruik van hybride instrumenten? Kunnen dit zowel hybride financieringsinstrumenten zijn als hybride
entiteiten? Concurreren hierdoor deze niet-Europese bedrijven, zoals Google
en Apple, met 0% vennootschapsbelasting tegen Europese bedrijven die wel
gewoon vennootschapsbelasting betalen, in Nederland met een tarief van
25%? In hoeverre acht u dit eerlijke concurrentie? Klopt het dat in het
BEPS-project wordt gesteld dat indien winst niet wordt belast door het
gebruik van belastingparadijzen of hybride instrumenten, de bronstaat een
heffing kan opleggen om zo dubbele niet-heffing of eenzijdige aftrek te
voorkomen, dit is in lijn met de motie-Groot die een Europese bronbelasting

3

https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2015/10/21/nederlandse-reactie-op-ec-besluit-overstarbucks
4
https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stcrt-2013–32854.html

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Vragen

2

op geldstromen naar belastingparadijzen voorstelde?5 In hoeverre zijn de
conclusies van BEPS aanleiding voor u om deze motie alsnog te omarmen?
Vraag 9
Deelt u de mening dat het hoofddoel van belastingverdragen het voorkomen
van dubbele belasting is, en niet het creëren van dubbele niet-belasting? Zou
Nederland niet, in lijn met BEPS, agressiever structuren moeten aanpakken
die ervoor zorgen dat winst wereldwijd onbelast blijft?

5

Kamerstuk 25 087, nr. 92

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Vragen

3