Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

34 485 XVI

Wijziging van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en
Sport (XVI) voor het jaar 2016 (wijziging
samenhangende met de Voorjaarsnota)

Nr. 2

MEMORIE VAN TOELICHTING
INHOUDSOPGAVE
A.
B.
1.
2.
3.
4.
5.

Artikelsgewijze toelichting bij het wetsvoorstel
Begrotingstoelichting
Leeswijzer
Overzicht belangrijkste uitgaven- en ontvangstenmutaties
De beleidsartikelen
De niet-beleidsartikelen
Financieel Beeld Zorg

1
2
2
2
3
24
28

A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
Wetsartikel 1
De begrotingsstaat die onderdeel is van de Rijksbegroting, wordt op
grond van artikel 1, derde lid, van de Comptabiliteitswet 2001 elk
afzonderlijk bij de wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het
onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2016 wijzigingen
aan te brengen in de departementale begrotingsstaat van het Ministerie
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in
onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn.
begrotingstoelichting).
Tevens wordt in onderdeel B een actueel beeld gegeven van de uitgaven
onder het Budgettair Kader Zorg (BKZ) en van de financiering van de
zorgsector in het jaar 2016.
De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
E.I. Schippers

kst-34485-XVI-2
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 485 XVI, nr. 2

1

B. BEGROTINGSTOELICHTING
1. Leeswijzer
De mutaties in deze suppletoire begroting bestaan uit herschikkingen
binnen de begrotingsuitgaven of binnen de premie-uitgaven, uit overboekingen van en naar andere begrotingshoofdstukken, uit financieringsverschuivingen tussen premiemiddelen en begrotingsmiddelen en uit
middelen die generaal aan de VWS-begroting zijn toegevoegd, dan wel
middelen die generaal vrijvallen. De gepresenteerde cijfers sluiten aan bij
de Voorjaarsnota 2016, die de Minister van Financiën aan de Tweede
Kamer aanbiedt.
Om de leesbaarheid van de toelichting op de beleidsartikelen te bevorderen zijn de volgende uitgangspunten toegepast:
1. Naast de beleidsmatig relevante mutaties worden de mutaties
toegelicht als het hiermee gepaard gaande bedrag voor de uitgaven
en ontvangsten op de instrumenten binnen een subartikelonderdeel
hoger is dan € 2 miljoen. Eveneens kunnen bedragen onder deze
norm worden toegelicht indien politiek relevant.
2. Voor wat betreft de verplichtingenmutaties wordt per artikel enkel het
saldo weergegeven.
Er zijn in deze suppletoire wet geen wijzigingen in de begrotingsstaten
van de agentschappen.
2. Overzicht belangrijkste uitgaven- en ontvangstenmutaties
Overzicht belangrijkste suppletoire uitgavenmutaties 2016 (Eerste suppletoire
begroting) (bedragen x € 1.000).
Art.
Stand oorspronkelijk vastgestelde begroting

Uitgaven 2016
14.556.514

Belangrijkste suppletoire mutaties:
Schadevergoeding Erasmus MC
Exploitatiekosten C2000
Wanbetalers
BIKK
SVB pgb-trekkingsrechten
Waardigheid & trots
Pensioenregeling UMC’s
Innovatie en zorgvernieuwing
Wisselkoers Caribisch Nederland
Transitie jeugd
Jeugdhulp
Buurtsportcoaches
Energiebesparende maatregelen in de sport
Backpay
Zorgtoeslag
Apparaatskosten
Taakstelling
Loon- prijsbijstelling
Overige mutaties

2
2
2
3
3
3
4
4
4
5
5
6
6
7
8
10
11
11

Stand 1e suppletoire begroting 2016

85.000
– 4.090
– 20.000
18.400
47.600
17.500
28.200
7.007
6.409
73.000
14.000
– 47.098
– 6.246
20.000
– 27.245
39.582
– 36.435
38.636
10.328
14.821.062

Overzicht belangrijkste suppletoire ontvangsten mutaties 2016 (bedragen x € 1.000).
Art.

Stand oorspronkelijk vastgestelde begroting
Belangrijkste suppletoire mutaties:
Desaldering FES-fonds

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 485 XVI, nr. 2

Ontvangsten
2016
174.663

1

– 3.500

2

Apparaatskosten

Art.

Ontvangsten
2016

10

19.024

e

Stand 1 suppletoire begroting 2016

190.187

2.1 Wettelijke grondslag
Artikel 7 Oorlogsgetroffenen en herinnering Wereldoorlog II
–

–

Ter behoud van een landelijk dekkend netwerk van maatschappelijk
werk ten behoeve van oorlogsgetroffenen en verzetsdeelnemers heeft
Stichting de Basis te Doorn het maatschappelijk werk voor de oorlogsen geweldsgetroffenen WOII overgenomen. Om het verschil in de
kosten tussen het overgenomen maatschappelijk werk en de benodigde personele formatie om dit werk te kunnen uitvoeren, op te
kunnen vangen, heeft Stichting de Basis in 2016 een subsidie van
€ 527.292 ontvangen.
Aan het Nationaal Comité 4 en 5 mei wordt een instellingssubsidie van
circa € 4,5 miljoen verleend. Daarnaast verstrekt het Nationaal Comité
in mandaat van de Minister van VWS projectsubsidies (€ 0,49 miljoen)
aan derden op het terrein van reünies en lotgenotencontacten en
educatie en voorlichting over de gebeurtenissen uit WO II.

3 De beleidsartikelen
Budgettaire gevolgen van beleid Artikel 1 Volksgezondheid.
Begrotingsuitgaven (bedragen x € 1.000)
Stand
ontwerpbegroting

Mutaties
via NvW
en
amendementen

Stand
vastgestelde
begroting

Mutaties
1e
suppletoire
begroting

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutatie
2017

Mutatie
2018

Mutatie
2019

Mutatie
2020

Verplichtingen

608.239

– 1.300

606.939

– 9.602

597.337

– 8.441

– 8.741

– 5.211

– 4.286

Uitgaven
Waarvan juridisch verplicht

614.456
95%

– 1.300

613.156

– 7.391

605.765

– 8.269

– 8.569

– 5.211

– 4.286

1. Gezondheidsbescherming

103.030

0

103.030

1.282

104.312

398

314

314

314

Subsidies
waarvan onder andere:
Uitvoering landelijke nota
gezondheidsbeleid /
Nationaal Programma
Preventie
Crisisbeheersing Volksgezondheid

4.988

0

4.988

– 2.265

2.723

– 1.177

– 1.026

– 1.026

– 1.026

4.654

0

4.654

– 1.931

2.723

– 841

– 603

– 603

– 603

319

0

319

– 319

0

– 321

– 408

– 408

– 408

Opdrachten
waarvan onder andere:
Crisisbeheersing Volksgezondheid
Aanschaf Jodiumtabletten

2.735

0

2.735

189

2.924

217

145

135

135

1.268
1.000

0
0

1.268
1.000

– 1.000
– 226

268
774

95
0

77
0

77
0

77
0

94.975

0

94.975

3.358

98.333

1.358

1.195

1.205

1.205

78.313

0

78.313

1.536

79.849

1.534

1.529

1.531

1.531

14.627

0

14.627

3.027

17.654

876

725

725

725

Bijdragen aan agentschappen
waarvan onder andere:
Nederlandse Voedsel en
Warenautoriteit
RIVM: wettelijke taken en
beleidsondersteuning
zorgbreed

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 485 XVI, nr. 2

3

Stand
ontwerpbegroting

Mutaties
via NvW
en
amendementen

Stand
vastgestelde
begroting

Mutaties
1e
suppletoire
begroting

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutatie
2017

Mutatie
2018

Mutatie
2019

Mutatie
2020

232

0

232

0

232

0

0

0

0

100

0

100

0

100

0

0

0

0

100

0

100

0

100

0

0

0

0

2. Ziektepreventie

442.812

– 1.300

441.512

– 9.068

432.444

– 9.068

– 9.284

– 5.526

– 4.601

Subsidies
Ziektepreventie
Jeugdgezondheidszorg
RIVM: Uitvoering Subsidieregeling Publieke Gezondheid
RIVM: Infectieziektebestrijding en/of bevordering
seksuele gezondheid

222.553
15.036
1.952

– 1.300
0
0

221.253
15.036
1.952

– 6.779
– 314
0

214.474
14.722
1.952

– 9.445
– 770
0

– 8.961
– 1.390
0

– 9.603
– 1.525
0

– 8.878
– 600
0

193.425

– 1.300

192.125

– 6.613

185.512

– 8.679

– 7.575

– 8.082

– 8.282

12.140

0

12.140

148

12.288

4

4

4

4

Opdrachten
waarvan onder andere:
(Vaccin)onderzoek

15.377

0

15.377

– 2.920

12.457

– 2.500

– 3.500

0

0

15.271

0

15.271

– 2.920

12.351

– 2.500

– 3.500

0

0

203.916

0

203.916

631

204.547

2.877

3.177

4.077

4.277

203.916

0

203.916

631

204.547

2.877

3.177

4.077

4.277

Bijdragen aan medeoverheden

966

0

966

0

966

0

0

0

0

3. Gezondheidsbevordering

50.445

0

50.445

515

50.960

504

504

204

204

Subsidies
waarvan onder andere:
Preventie van schadelijk
middelengebruik (alcohol,
drugs en tabak)
Verslavingszorg
Gezonde voeding en gezond
gewicht/JOGG
Gezonde leefstijl jeugd
Letselpreventie
Bevordering kwaliteit en
toegankelijkheid zorg
Bevordering van seksuele
gezondheid

30.733

0

30.733

1.357

32.090

154

154

– 146

– 146

1.524
7.361

0
0

1.524
7.361

0
– 346

1.524
7.015

0
– 346

0
– 346

0
– 346

0
– 346

10.458
300
3.767

0
0
0

10.458
300
3.767

881
0
660

11.339
300
4.427

30
0
400

0
0
400

0
0
0

0
0
0

4.579

0

4.579

33

4.612

0

0

0

0

2.631

0

2.631

147

2.778

100

100

200

200

Opdrachten
waarvan onder andere:
Heroïnebehandeling op
medisch voorschrift
Communicatie verhoging
leeftijdsgrenzen alcohol en
tabak
Preventie schadelijk
middelengebruik (alcohol,
drugs en tabak)
Letselpreventie
Gezonde voeding en gezond
gewicht/JOGG

4.951

0

4.951

– 655

4.296

0

0

0

0

3.100

0

3.100

0

3.100

0

0

0

0

1.060

0

1.060

– 1.060

0

0

0

0

0

513
75

0
0

513
75

441
0

954
75

0
0

0
0

0
0

0
0

196

0

196

0

196

0

0

0

0

577

0

577

– 485

92

– 350

– 350

– 350

– 350

121

0

121

– 100

21

0

0

0

0

Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s
Bijdragen aan medeoverheden
waarvan onder andere:
College voor de toelating van
gewasbeschermingsmiddelen en biociden

Bijdragen aan agentschappen
RIVM: Opdrachtverlening
Centra

Bijdragen aan agentschappen
RIVM: Voedselconsumptiepeiling

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 485 XVI, nr. 2

4

Stand
ontwerpbegroting

Mutaties
via NvW
en
amendementen

Stand
vastgestelde
begroting

Mutaties
1e
suppletoire
begroting

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutatie
2017

Mutatie
2018

Mutatie
2019

Mutatie
2020

106

0

106

– 35

71

0

0

0

0

350

0

350

– 350

0

– 350

– 350

– 350

– 350

0

0

0

550

550

700

700

700

700

14.184

0

14.184

– 252

13.932

0

0

0

0

14.067

0

14.067

– 252

13.815

0

0

0

0

4. Ethiek

18.169

0

18.169

– 120

18.049

– 103

– 103

– 203

– 203

Subsidies
Abortusklinieken
Beleid Medische Ethiek

17.067
15.661
1.406

0
0
0

17.067
15.661
1.406

– 400
– 300
– 100

16.667
15.361
1.306

– 400
– 300
– 100

– 400
– 300
– 100

– 500
– 300
– 200

– 500
– 300
– 200

396

0

396

– 17

379

0

0

0

0

703

0

703

300

1.003

300

300

300

300

703

0

703

300

1.003

300

300

300

300

3

0

3

–3

0

–3

–3

–3

–3

0

0

0

0

0

0

0

0

0

3

0

3

–3

0

–3

–3

–3

–3

10.903

0

10.903

– 3.500

7.403

– 3.500

– 3.500

0

0

4.252

0

4.252

0

4.252

0

0

0

0

RIVM: Monitoring, opdrachten, kennisvragen e.d.
Afgifte Schengenverklaringen via het CAK
Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s
Bijdragen aan medeoverheden
waarvan onder andere:
Heroïnebehandeling op
medisch voorschrift

Opdrachten
Bijdragen aan agentschappen
CIBG: Uitvoeringstaken
medische ethiek
Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s
ZiNL: Rijksbijdrage abortusklinieken
Centrale Commissie
Mensgebonden Onderzoek
Ontvangsten
waarvan onder andere:
Bestuurlijke boetes

Toelichting mutaties 1e suppletoire begroting
Artikel 1 Volksgezondheid
1. Gezondheidsbescherming
Bijdragen aan agentschappen
RIVM: wettelijke taken en beleidsondersteuning zorgbreed
Binnen artikel 1 is door middel van een herschikking budget overgeheveld
naar het RIVM voor de meerkosten in verband met de indexatie en
aanpassing van de tariefstructuur (€ 0,6 miljoen).
Daarnaast zijn er additionele opdrachten aan het RIVM verstrekt (€ 3,8
miljoen). Het betreft onder andere drie meerjarige opdrachten die
gebaseerd zijn op de nota Gezondheid Dichtbij gebaseerde én een
opdracht voor de communicatie voor «Alles is gezondheid...». Dit budget
is overgeheveld van het instrument subsidies binnen dit artikelonderdeel.
Tot slot zijn de middelen van het programma Veilig, gezond en duurzaam
voedsel & Alternatieven voor dierproeven overgeboekt naar het Ministerie
van Economische Zaken (€ 1,4 miljoen).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 485 XVI, nr. 2

5

2. Ziektepreventie
Subsidies
RIVM: Uitvoering Subsidieregeling Publieke Gezondheid
Ter dekking van het gewijzigd amendement 28 van de leden De Lange en
Tanamal (TK 34 300-XVI, nr. 28) voor de financiering van de Landelijke
Stichting Familievertrouwenspersonen (LSVFP) zijn middelen overgeheveld naar artikel 2 Curatieve Zorg (€ 2 miljoen). De middelen worden
ingezet om een landelijk dekkend netwerk te kunnen opbouwen en de
transitie te maken naar een meer ambulante werkwijze.
Daarnaast is binnen dit artikel door middel van een herschikking budget
overgeheveld naar het artikelonderdeel Gezondheidsbescherming (€ 0,6
miljoen) voor de meerkosten in verband met de indexatie en aanpassing
van de tariefstructuur. Voor een publiekscampagne verbetering productsamenstelling, de hogere kosten van het CAK voor de verlening van de
zogenoemde Schengenverklaringen en de financiering van de
Hoorstichting zijn middelen overgeheveld naar het artikelonderdeel
Gezondheidsbevordering (€ 1,6 miljoen).
Voor de bijdrage aan de subsidieregeling Donatie bij leven zijn middelen
overgeheveld naar artikel 2 Curatieve zorg (€ 0,5 miljoen).
Voor de uitvoering van nieuwe Europese regelgeving is er een extra
bijdrage geleverd aan het CCMO (€ 0,6 miljoen).
In de reservering voor technologische en demografische ontwikkelingen
van de screeningsprogramma’s is budget vrijgevallen (€ 0,6 miljoen).
Verder is door een herschikking van het budget binnen het artikelonderdeel Ziektepreventie budget (€ 1,7 mln.) overgeheveld naar de
instrumenten opdrachten en bijdragen aan agentschappen.
Als gevolg van een vertraging in de uitrol van het bevolkingsonderzoek
darmkankerscreening in 2015 is in overleg met de screeningsorganisaties
besloten om de niet bestede middelen beschikbaar te stellen en het
budget voor 2016 te verhogen (€ 1 miljoen).
Opdrachten
(Vaccin) onderzoek
Vanuit het FES-fonds heeft VWS € 27,9 miljoen ontvangen voor de
ontwikkeling van een RSV-vaccin (Respiratoir Syncitieel Virus). Daarbij is
afgesproken dat VWS in de periode 2015–2018 hiervan jaarlijks € 3,5
miljoen terugbetaalt. Door middel van een desaldering wordt voor 2016
aan de terugbetalingsverplichting aan het Ministerie van Financiën
voldaan. Daarnaast is € 0,6 miljoen bijgeboekt als gevolg van een
herschikking binnen het artikelonderdeel Ziektepreventie.
Ontvangsten
Vanuit het FES-fonds heeft VWS € 27,9 miljoen ontvangen voor de
ontwikkeling van een RSV-vaccin (Respiratoir Syncitieel Virus). Daarbij is
afgesproken dat VWS in de periode 2015–2018 hiervan jaarlijks € 3,5
miljoen terugbetaalt. Door middel van een desaldering wordt voor 2016
aan de terugbetalingsverplichting voldaan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 485 XVI, nr. 2

6

Artikel 2 Curatieve zorg
Budgettaire gevolgen van beleid Artikel 2 Curatieve zorg.
Begrotingsuitgaven (bedragen x € 1.000)
Stand
ontwerpbegroting

Mutaties
via NvW
en
amendementen

Stand
vastgestelde
begroting

Mutaties
1e
suppletoire
begroting

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutatie
2017

Mutatie
2018

Mutatie
2019

Mutatie
2020

Verplichtingen

4.097.613

1.300

4.098.913

– 3.810.150

288.763

– 146.366

– 2.871

7.960

30.660

Uitgaven
Waarvan juridisch
verplicht (%)

4.187.157

1.300

4.188.457

46.738

4.235.195

52.871

248

10.292

30.660

129.213

0

129.213

8.824

138.037

21.569

20.431

21.475

15.870

Subsidies
waarvan onder andere:
Integraal Kankercentrum Nederland
Nederlands Kanker
Instituut
Zwangerschap en
geboorte
Registratie en uitwisseling zorggegevens
(PALGA)
Nictiz
Stichting Lareb:
bijwerkingenregistratie
voor vaccins en
teratologie informatie
service
Regio’s landelijke
implementatie pilots
orgaandonatie
Nederlandse Transplantatie Stichting
Regeling Donatie bij
leven
Onderzoek
TKI Life Sciences and
Health (LSH Plaza)
LSH projecten inclusief
DCTI
UMC Groningen:
Lifelines project
Expertisefunctie
zintuigelijk gehandicapten
Antibioticaresistentie
Inloophuizen kankerpatiënten
Uitvoering Agenga
gepast gebruik en
transparantie ggz

118.421

0

118.421

3.822

122.243

16.734

15.396

16.440

16.135

34.490

0

34.490

0

34.490

0

0

0

0

17.226

0

17.226

0

17.226

0

0

0

0

3.505

0

3.505

0

3.505

0

0

0

0

3.462
5.110

0
0

3.462
5.110

0
0

3.462
5.110

0
0

0
0

0
0

0
0

1.272

0

1.272

136

1.408

0

0

0

0

6.819

0

6.819

418

7.237

0

0

0

0

3.032

0

3.032

91

3.123

0

0

0

0

700
2000

0
0

700
2.000

200
– 1.000

900
1.000

0
0

0
0

0
0

0
0

2.825

0

2.825

72

2.897

500

0

0

0

7.742

0

7.742

0

7.742

1.085

0

0

0

3.498

0

3.498

0

3.498

0

0

0

0

21.250
0

0
0

21.250
0

370
500

21.620
500

370
7.500

370
10.000

370
15.100

370
15.100

0

0

0

450

450

450

450

450

450

0

0

0

2.500

2.500

7.500

4.000

0

0

Opdrachten
waarvan onder andere:
Implantatenregister
Publiekscampagne
orgaandonatie
Programma Gender en
Gezondheid

7.923

0

7.923

4.303

12.226

4.826

5.026

5.026

– 274

300

0

300

204

504

0

0

0

0

1.500

0

1.500

220

1.720

0

0

0

0

0

0

0

3.000

3.000

3.000

3.000

3.000

0

2.869

0

2.869

699

3.568

9

9

9

9

2.355

0

2.355

25

2.380

0

0

0

0

1. Kwaliteit en
veiligheid

Bijdragen aan
agentschappen
waarvan onder andere:
CIBG: Donorregister

99%

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 485 XVI, nr. 2

7

Stand
ontwerpbegroting

Mutaties
via NvW
en
amendementen

Stand
vastgestelde
begroting

Mutaties
1e
suppletoire
begroting

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutatie
2017

Mutatie
2018

Mutatie
2019

Mutatie
2020

3.918.893

300

3.919.193

3.922

3.923.115

5.035

6.700

6.700

6.700

Subsidies
waarvan onder andere:
Eerstelijns gezondheidscentra in
VINEX-gebieden
Anonieme e-mental
health
Vertrouwenspersoon in
de ggz
Suïcidepreventie
Verspilling in de zorg
Kwaliteitsimpuls
apothekers

15.054

600

15.654

3.058

18.712

1.785

2.000

2.000

2.000

2.000

0

2.000

0

2.000

0

0

0

0

2.000

0

2.000

0

2.000

0

0

0

0

6.199
1.642
0

0
0
0

6.199
1.642
0

0
2.000
324

6.199
3.758
324

0
2.000
0

0
2.000
0

0
2.000
0

0
2.000
0

2.900

0

2.900

– 1.300

1.600

0

0

0

0

Bekostiging
waarvan onder andere:
Rijksbijdrage Zorgverzekeringsfonds voor
financiering van
verzekerden 18Rijksbijdrage dempen
premie ten gevolgen
van HLZ
Zorg illegalen en
andere onverzekerbare
vreemdelingen

3.893.700

0

3.893.700

0

3.893.700

0

0

0

0

2.508.700

0

2.508.700

0

2.508.700

0

0

0

0

1.353.000

0

1.353.000

0

1.353.000

0

0

0

0

32.000

0

32.000

0

32.000

0

0

0

0

Opdrachten
waarvan onder andere:
Programma Verspilling
in de zorg
Aanvulling ZonMwprogramma Doelmatigheidsonderzoek
Programma Goed
Geneesmiddelen
Gebruik
Publiekscampagne
Depressie

8.145

– 300

7.845

1.483

9.328

3.250

4.700

4.700

4.700

300

0

300

– 200

100

100

0

0

0

500

0

500

0

500

0

0

0

0

2.880

0

2.880

0

2.880

0

0

0

0

0

0

0

1.000

1.000

0

0

0

0

1.375
1.375

0
0

1.375
1.375

0
0

1.375
1.375

0
0

0
0

0
0

0
0

619

0

619

– 619

0

0

0

0

0

619

0

619

– 619

0

0

0

0

0

139.051

1.000

140.051

33.992

174.043

26.267

– 26.883

– 17.883

8.090

30.930

1.000

31.930

– 9.585

22.345

– 49.107

– 24.107

– 15.125

10.875

791

0

791

150

941

875

875

875

875

30.000

0

30.000

– 9.840

20.160

– 50.000

– 25.000

– 16.000

10.000

2. Toegankelijkheid en
betaalbaarheid van de
zorg

Bijdragen aan
agentschappen
CIBG: WPG/GVS/APG
Bijdragen aan
ZBO’s/RWT’s
ZiNL: Uitvoering
Compensatie kosten
van zorg illegalen en
andere onverzekerbare
vreemdelingen
3. Bevorderen werking
van het stelsel
Subsidies
waarvan onder andere:
Stichting Klachten en
Geschillen Zorgverzekeringen
Overgang integrale
tarieven medischspecialistische zorg

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 485 XVI, nr. 2

8

Stand
ontwerpbegroting

Mutaties
via NvW
en
amendementen

Stand
vastgestelde
begroting

Mutaties
1e
suppletoire
begroting

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutatie
2017

Mutatie
2018

Mutatie
2019

Mutatie
2020

Inkomensoverdrachten
Overgangsregeling
FLO/VUT ouderenregeling ambulancepersoneel
Schadevergoeding
Erasmus MC

26.927

0

26.927

85.090

112.017

81.090

90

90

90

26.927

0

26.927

0

26.927

0

0

0

0

0

0

0

85.000

85.000

81.000

0

0

0

Opdrachten
waarvan onder andere:
Risicoverevening
Uitvoering zorgverzekeringstelsel
Patiëntenvervoer
Waddeneilanden

4.529

0

4.529

3.758

8.287

9

9

27

0

1.890

0

1.890

– 105

1.785

– 18

– 18

0

0

471

0

471

683

1.154

27

27

27

0

0

0

0

3.000

3.000

0

0

0

0

21.539

0

21.539

– 150

21.389

– 875

– 875

– 875

– 875

21.539

0

21.539

– 150

21.389

– 875

– 875

– 875

– 875

51.022

0

51.022

– 41.031

9.991

– 4.850

– 2.000

– 2.000

– 2.000

35.954

0

35.954

– 29.461

6.493

0

0

0

0

15.068

0

15.068

– 11.570

3.498

– 4.850

– 2.000

– 2.000

– 2.000

4.104
4.104

0
0

4.104
4.104

– 4.090
– 4.090

14
14

0
0

0
0

0
0

0
0

60.955

0

60.955

0

60.955

0

0

0

0

59.902

0

59.902

0

59.902

0

0

0

0

Bijdragen aan
agentschappen
CJIB: Onverzekerden en
wanbetalers
Bijdragen aan
ZBO’s/RWT’s
Zorginstituut Nederland: Onverzekerden en
wanbetalers
Zorginstituut Nederland: Doorlichten pakket
Bijdragen aan andere
begrotingshoofdstukken
VenJ: Bijdrage C2000
Ontvangsten
waarvan onder andere:
Wanbetalers

Toelichting mutaties 1e suppletoire begroting
1. Kwaliteit en veiligheid
Subsidies
Uitvoering Agenda gepast gebruik en transparantie ggz
Om het hoge ambitieniveau uit de Agenda voor gepast gebruik en
transparantie in de ggz waar te maken, zijn extra middelen beschikbaar
gesteld. De € 2,5 miljoen in 2016 is bestemd voor het onderzoeksprogramma voor de ggz (€ 1 miljoen) en voor versterking van de positie van
de cliënt (€ 1,5 miljoen).
Opdrachten
Programma Gender en Gezondheid
Door meer en beter te kijken naar verschillen tussen mannen en vrouwen
in gezondheid, ziekte en behandeling liggen er grote kansen voor
verbetering van de kwaliteit van leven en daarmee samenhangend
vermindering van kostenverspilling en zorgkosten. Met dit voorstel wordt

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 485 XVI, nr. 2

9

een meerjarig, nationaal kennisprogramma bij ZonMW gestart worden
om de kwaliteit van zorg genderspecifiek te verbeteren (€ 3 miljoen).
2. Toegankelijkheid en betaalbaarheid van de zorg
Subsidies
Suïcidepreventie
Dit betreft een overheveling vanuit artikel 1 Volksgezondheid voor de
uitbreiding van de financiering van de Stichting 113Online om zowel uit te
breiden in capaciteit, de expertisefunctie te verstevigen en in te zetten op
een inbedding van suïcidepreventie in de regio (Supranet) (€ 2 miljoen).
3. Bevorderen werking van het stelsel
Subsidies
Overgang integrale tarieven medisch-specialistische zorg
Voor de uitvoering van de subsidieregeling integrale tarieven is in 2016
maximaal € 20,2 miljoen nodig. De niet benodigde middelen (€ 9,8
miljoen) worden overgeheveld naar het premiegefinancierde BKZ om
weer te worden toegevoegd aan de sector medisch-specialistische zorg.
Dat geldt ook voor de middelen die bij tweede suppletoire wet 2015 zijn
vrijgevallen, maar in 2016 opnieuw beschikbaar zijn (€ 9 miljoen).
Inkomensoverdrachten
Schadevergoeding Erasmus MC
In een bindend advies is de schadevergoeding die VWS aan Erasmus MC
moet betalen vanwege het niet nakomen van twee toezeggingen uit 2009
vastgesteld op € 235,9 miljoen (stand ultimo 2014, exclusief rente).
Erasmus MC lijdt schade als gevolg van handelingen en investeringen die
het zonder de toezeggingen niet zou hebben verricht respectievelijk
gedaan. Erasmus MC heeft op basis van de toezeggingen een nieuwbouwproject met een onrendabele top (lasten ongedekt door relevante
inkomsten) ondernomen en zou zonder de toezeggingen een dergelijk
nieuwbouwproject niet hebben uitgevoerd (TK 25 268, nrs. 120 en 126).
VWS betaalt in 2015 en 2016 een bedrag van € 85 miljoen en het restant
in 2017. Aangezien de schadevergoeding die VWS aan Erasmus MC moet
betalen wordt betaald vanuit de VWS-begroting, zijn de hiervoor
gereserveerde middelen overgeheveld naar de VWS-begroting. Ze blijven
behoren tot het Budgettair Kader Zorg.
Opdrachten
Patiëntenvervoer Waddeneilanden
Het streven is dat het spoedeisende patiëntenvervoer vanaf de Wadden
vanaf augustus 2016 wordt uitgevoerd met een ambulancehelikopter in
opdracht van RAV Fryslan. Deze voorziening wordt in 2016 vanaf de
begroting bekostigd. Daartoe worden beschikbare middelen binnen het
BKZ overgeheveld (€ 3 miljoen).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 485 XVI, nr. 2

10

Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s
Zorginstituut Nederland: Onverzekerden en wanbetalers
In de Voorjaarsnota 2015 is zowel de uitgaven- als de ontvangstenraming
van de wanbetalers verhoogd met het oog op de invoering van de Wet
verbetering wanbetalersmaatregelen. De wet treedt (pas) in werking per
1 juli 2016. Voor 2016 volgt zodoende een incidentele meevaller bij de
uitgaven van € 20 miljoen.
Daarnaast is een overboeking naar artikel 4 Zorgbreed beleid verwerkt. Dit
heeft te maken met de bijdrage aan het Zorginstituut Nederland voor de
uitvoeringskosten wanbetalers en de uitvoeringskosten terugdringen
onverzekerden (€ 7,6 miljoen).
Tot slot is een overboeking naar artikel 4 verwerkt voor de uitvoeringskosten van het CAK voor onverzekerbare vreemdelingen en de bijdrage in
de kosten voor de overheveling van de burgerregelingen (€ 1,8 miljoen).
Zorginstituut Nederland: Doorlichten pakket
Dit betreft een overboeking naar artikel 4 Zorgbreed beleid in verband met
de uitvoeringskosten doorlichting pakket, de voorwaardelijke toelating en
de uitvoeringskosten Nationaal Contactpunt (€ 5 miljoen).
De uitgaven van het Zorginstituut vallen lager uit dan geraamd. De
onderuitputting doet zich met name voor op onderzoek ten aanzien van de
doorlichting van het pakket (stringent pakketbeheer). Verder is sprake van
ruimte doordat een groot deel van het onderzoek door het Zorginstituut
zelf wordt uitgevoerd – en niet tegen hogere kosten wordt uitbesteed
(€ 6,5 miljoen). De evaluatie over 2016 en 2017 wordt afgewacht om te
kijken of er structureel budget bij het Zorginstituut kan worden afgeboekt.
Bijdragen aan andere begrotingshoofdstukken
VenJ: Bijdrage C2000
Dit betreft een overboeking naar het Ministerie van Veiligheid en Justitie
voor de jaarlijkse VWS-bijdrage aan de exploitatiekosten C2000 (€ 4,1
miljoen).
Artikel 3 Langdurige zorg en ondersteuning
Budgettaire gevolgen van beleid Artikel 3 Langdurige zorg en ondersteuning.
Begrotingsuitgaven (bedragen x € 1.000)
Stand
ontwerpbegroting

Mutaties
via NvW
en
amendementen

Stand
vastgestelde
begroting

Mutaties
1e
suppletoire
begroting

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutatie
2017

Mutatie
2018

Mutatie
2019

Mutatie
2020

Verplichtingen

3.643.306

0

3.643.306

– 3.275.292

368.014

– 68.609

– 73.853

– 79.366

– 85.733

Uitgaven
Waarvan juridisch
verplicht (%)

3.644.801

0

3.644.801

90.408

3.735.209

– 68.609

– 73.853

– 79.366

– 85.733

0

88.899

2.177

91.076

46

– 487

– 321

346

1. Participatie en
zelfredzaamheid van
mensen met beperkingen

98%

88.899

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 485 XVI, nr. 2

11

Stand
ontwerpbegroting

Mutaties
via NvW
en
amendementen

Stand
vastgestelde
begroting

Mutaties
1e
suppletoire
begroting

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutatie
2017

Mutatie
2018

Mutatie
2019

Mutatie
2020

Subsidies
waarvan onder andere:
Movisie
Transitie en transformatie
Wmo-werkplaatsen
Ondersteuning
vrijwilligers
Mezzo
Siriz (opvang specifieke
groepen)
Aanpak Laaggeletterdheid

22.629

0

22.629

1.784

24.413

– 1.004

– 487

– 321

346

7.198

0

7.198

0

7.198

0

0

0

0

1.135
2.600

0
0

1.135
2.600

3.380
0

4.515
2.600

700
0

0
0

0
0

0
0

1.400
3.200

0
0

1.400
3.200

0
0

1.400
3.200

0
0

0
0

0
0

0
0

1.517

0

1.517

0

1.517

0

0

0

0

2000

0

2.000

0

2.000

0

0

0

0

Opdrachten
waarvan onder andere:
Bovenregionaal
gehandicaptenvervoer
Evaluatie Wmo 2015
Categorale opvang
slachtoffers mensenhandel

66.270

0

66.270

– 667

65.603

0

0

0

0

60.654
980

0
0

60.654
980

0
0

60.654
980

0
0

0
0

0
0

0
0

1.700

0

1.700

0

1.700

0

0

0

0

Bijdragen aan andere
begrotingshoofdstukken

0

0

0

1.060

1.060

1.050

0

0

0

2. Zorgdragen voor
langdurige zorg tegen
maatschappelijk
aanvaardbare kosten

3.555.902

0

3.555.902

88.231

3.644.133

– 68.655

– 73.366

– 79.045

– 86.079

Subsidies
waarvan onder andere:
Compensatieregeling
pgb-trekkingsrechten
Waardigheid en trots
Vilans
Centrum Consultatie en
Expertise (CCE)
InVoorZorg! (IVZ)
Joodse en Indische
instellingen
Subsidieregeling
palliatieve zorg
Subsidies netwerken
palliatieve zorg
Kwaliteitsverbetering
palliatieve zorg
Dementie
Transitie HLZ
Bureau mentorschap

82.613

0

82.613

27.402

110.015

31.496

33.563

33.984

32.650

18.000
0
4.686

0
0
0

18.000
0
4.686

2.000
17.500
3

20.000
17.500
4.689

0
17.500
3

0
17.500
3

0
17.500
3

0
17.500
3

11.142
9.642

0
0

11.142
9.642

207
– 2.294

11.349
7.348

207
6.933

207
0

207
0

207
0

2.504

0

2.504

0

2.504

0

0

0

0

15.551

0

15.551

– 41

15.510

– 41

– 41

– 41

– 41

3.480

0

3.480

–1

3.479

0

0

0

0

2.416
3.000
4.722
513

0
0
0
0

2.416
3.000
4.722
513

0
0
– 1.636
38

2.416
3.000
3.086
551

0
0
0
0

0
0
0
0

0
0
0
0

0
0
0
0

Bekostiging
Bijdrage in de kosten
van kortingen (BIKK)

3.365.700

0

3.365.700

18.400

3.384.100

– 88.500

– 93.600

– 99.000

– 104.700

3.365.700

0

3.365.700

18.400

3.384.100

– 88.500

– 93.600

– 99.000

– 104.700

Opdrachten
waarvan onder andere:
Informatievoorziening
zorg en ondersteuning
Transitie HLZ

12.859

0

12.859

– 7.761

5.098

– 13.752

– 15.430

– 16.130

– 16.130

1.670
2.350

0
0

1.670
2.350

0
0

1.670
2.350

0
0

0
0

0
0

0
0

2.600

0

2.600

0

2.600

0

0

0

0

2.600

0

2.600

0

2.600

0

0

0

0

Bijdragen aan
agentschappen
CIBG: Opdrachtgeverschap

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 485 XVI, nr. 2

12

Bijdragen aan
ZBO’s/RWT’s
waarvan onder andere:
Uitvoeringskosten SVB
pgb trekkingsrechten
Centrum Indicatiestelling Zorg
ZiNL: iWlz
Ontvangsten

Stand
ontwerpbegroting

Mutaties
via NvW
en
amendementen

Stand
vastgestelde
begroting

Mutaties
1e
suppletoire
begroting

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutatie
2017

Mutatie
2018

Mutatie
2019

Mutatie
2020

92.130

0

92.130

50.190

142.320

2.101

2.101

2.101

2.101

23.400

0

23.400

47.600

71.000

0

0

0

0

68.707
0

0
0

68.707
0

2.613
0

71.320
0

2.124
0

2.124
0

2.124
0

2.124
0

3.441

0

3.441

0

3.441

0

0

0

0

Toelichting mutaties 1e suppletoire begroting
1. Participatie en zelfredzaamheid van mensen met beperkingen
Subsidies
Transitie en transformatie
Het budget voor transitie en transformatie op dit artikelonderdeel is met
een bedrag van circa € 3,4 miljoen opgehoogd. Voor het overgrote deel
(€ 2,1 miljoen) betreft dit overboekingen vanuit andere artikelonderdelen
voor het evaluatieonderzoek van de hervorming van de langdurige zorg
(HLZ) dat het SCP op verzoek van VWS uitvoert.
2. Zorgdragen voor langdurige zorg tegen maatschappelijk
aanvaardbare kosten
Subsidies
In het kader van Verantwoord Begroten heeft een technische herschikking
plaatsgevonden tussen de instrumenten Subsidies en Opdrachten.
Compensatieregeling pgb-trekkingsrechten
Op het budget voor de compensatieregeling pgb-trekkingsrechten is in
2015 € 2 miljoen niet tot besteding komen. Deze € 2 miljoen blijft
beschikbaar voor de compensatieregeling.
Waardigheid en Trots
In totaal is een bedrag van € 185 miljoen in 2016 oplopend tot € 210
miljoen structureel vanaf 2020 beschikbaar gesteld voor Waardigheid en
Trots. In de begroting 2016 is dit gehele bedrag gereserveerd binnen het
Budgettair Kader Zorg omdat de nadere verdeling tussen het Budgettair
Kader Zorg en de begroting nog niet was gemaakt. Vanaf 2016 is
structureel € 17,5 miljoen overgeboekt naar de begroting voor uitgaven in
het kader van Waardigheid en Trots door middel van opdrachten en
subsidies. Het bedrag wordt onder andere uitgegeven aan de ondersteuning van 150 verpleeghuizen die projecten uitvoeren om de kwaliteit
te verbeteren en aan het publiceren van cliëntervaringen op ZorgkaartNederland.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 485 XVI, nr. 2

13

InVoorZorg!
Op het budget voor InVoorZorg! zal in verband met een temporisering van
de uitgaven na verwachting in 2016 € 2,3 miljoen niet tot besteding
komen.
Bekostiging
Bijdrage in de kosten van kortingen (BIKK)
De uitgavenraming voor de BIKK is op basis van het Centraal Economisch
Plan (CEP) van het Centraal Planbureau (CPB) bijgesteld (€ 18,4 miljoen).
Opdrachten
In het kader van verantwoord begroten heeft een technische herschikking
plaatsgevonden tussen de instrumenten Subsidies en Opdrachten.
Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s
Uitvoeringskosten SVB pgb trekkingsrechten
VWS levert, zoals aangekondigd in de decembercirculaire van het
gemeentefonds, in 2016 eenmalig een bijdrage van € 12,5 miljoen in de
uitvoeringskosten van de gemeenten voor de pgb trekkingsrechten. Vorig
jaar is in het kader van meerkosten reeds € 20 miljoen aan het gemeentefonds toegevoegd en in 2016 ontvangen gemeenten aanvullend eenmalig
nog een bedrag van € 11,5 miljoen. Tot slot ontvangen gemeenten in het
kader van het «1-meibesluit» (geen budgetwijzigingen mogelijk tot 1 mei
2016) eenmalig een bedrag van € 7 miljoen.
De totale uitvoeringskosten van gemeenten bedraagt op basis van de
begroting 2016 van de SVB € 47,6 miljoen. Dit betekent per saldo dat in
2016 een bedrag van € 16,6 miljoen (saldo € 47,6 miljoen en
VWS-bijdrage € 31 miljoen) uit het gemeentefonds is overgeboekt naar de
begroting van VWS gezien de financiering van de SVB via de begroting
van VWS verloopt. De € 31 miljoen voor de financiering van de SVB is
vanuit het Budgettair Kader Zorg naar de begroting van VWS overgeboekt.
Centrum Indicatiestelling Zorg
Vanwege wijzigingen in de langdurige zorg is het nodig de criteria voor
het recht op tweemaal kinderbijslag voor thuiswonende kinderen die
intensieve zorg nodig hebben, opnieuw vast te stellen. De uitvoering
hiervan is belegd bij het CIZ. Deze mutatie betreft de structurele
overboeking van de middelen van de begroting van SZW naar VWS
omdat de financiering van het CIZ via de VWS-begroting plaatsvindt. Voor
2016 is dit een bedrag van € 2,6 miljoen.
Artikel 4 Zorgbreed beleid
Budgettaire gevolgen van beleid Artikel 4 Zorgbreed beleid.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 485 XVI, nr. 2

14

Begrotingsuitgaven (bedragen x € 1.000)
Stand
ontwerpbegroting

Mutaties
via NvW
en
amendementen

Stand
vastgestelde
begroting

Mutaties
1e
suppletoire
begroting

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutatie
2017

Mutatie
2018

Mutatie
2019

Mutatie
2020

Verplichtingen

829.432

0

829.432

– 54.217

775.215

– 8.681

81.128

29.116

22.506

Uitgaven
Waarvan juridisch verplicht
(%)

871.197

0

871.197

75.939

947.136

46.849

30.830

29.116

22.506

1. Positie cliënt

23.383

0

23.383

2.036

25.419

0

0

0

0

Subsidies
waarvan onder andere:
Patiënten- en gehandicaptenorganisaties

20.002

0

20.002

– 175

19.827

79

0

0

0

19.730

0

19.730

– 175

19.555

79

0

0

0

Opdrachten
waarvan onder andere:
Ondersteuning cliëntorganisaties

3.289

0

3.289

2.233

5.522

– 79

0

0

0

3.144

0

3.144

0

3.144

0

0

0

0

Bijdragen aan agentschappen

92

0

92

– 22

70

0

0

0

0

2. Opleidingen, beroepenstructuur en arbeidsmarkt

430.131

0

430.131

29.047

459.178

33.650

18.000

17.000

17.000

414.954

0

414.954

28.990

443.944

33.653

18.000

17.000

17.000

191.433

0

191.433

0

191.433

0

0

0

0

112.022

0

112.022

– 22

112.000

0

0

0

0

20.615

0

20.615

0

20.615

0

0

0

0

4.700

0

4.700

0

4.700

0

0

0

0

38.197

0

38.197

0

38.197

0

0

0

0

1.501

0

1.501

0

1.501

0

0

0

0

8.500

0

8.500

0

8.500

0

0

0

0

8.312
0

0
0

8.312
0

– 5.900
28.200

2.412
28.200

0
32.800

0
17.000

0
17.000

0
17.000

3.474

0

3.474

0

3.474

0

0

0

0

8.653
1.250
650

0
0
0

8.653
1.250
650

– 505
0
0

8.148
1.250
650

0
0
0

0
0
0

0
0
0

0
0
0

6.521

0

6.521

565

7.086

0

0

0

0

6.521

0

6.521

565

7.086

0

0

0

0

3

0

3

–3

0

–3

0

0

0

3

0

3

–3

0

–3

0

0

0

3. Kwaliteit, transparantie en
kennisontwikkeling

124.782

0

124.782

15.711

140.493

10.495

10.506

9.742

485

Subsidies

10.636

0

10.636

8.512

19.148

9.152

7.951

7.951

10

Subsidies
waarvan onder andere:
Kwaliteitsimpuls personeel
ziekenhuiszorg
Stageplaatsen zorg /
Stagefonds
Publieke Gezondheidszorgopleidingen
Vaccinatie stageplaatsen
zorg
Opleiding tot verpleegkundig
specialist/physician assistant
Opleidingsplaatsen jeugd
ggz
Regionaal arbeidsmarktbeleid
Innovatie, beroepen en
opleidingen (o.a. ziekenhuisarts)
Pensioenregeling UMC’s
Arbeidsomstandigheden
(o.a. veilig werken in de
zorg)
Opdrachten
Arbeidsmarktonderzoek
Celsus
Bijdragen aan agentschappen
CIBG: Bijdrage voor onder
andere UZI-register,
BIG-register en SVB-Z
Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s
Zorginstituut Nederland:
sectie Zorgberoepen en
opleidingen

94%

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 485 XVI, nr. 2

15

Stand
ontwerpbegroting

Mutaties
via NvW
en
amendementen

Stand
vastgestelde
begroting

Mutaties
1e
suppletoire
begroting

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutatie
2017

Mutatie
2018

Mutatie
2019

Mutatie
2020

5.636

0

5.636

337

5.973

10

10

10

10

0
5.000

0
0

0
5.000

7.007
0

7.007
5.000

8.021
0

7.715
0

7.715
0

0
0

344

0

344

150

494

150

150

150

150

3.791

0

3.791

– 2.398

1.393

– 2.071

– 2.071

– 2.071

– 2.071

500

0

500

0

500

0

0

0

0

1.411

0

1.411

– 1.411

0

– 1.411

– 1.411

– 1.411

– 1.411

800

0

800

0

800

0

0

0

0

110.011

0

110.011

9.447

119.458

3.264

4.476

3.712

2.396

110.011

0

110.011

9.297

119.308

3.114

4.476

3.712

2.396

180.401

0

180.401

20.018

200.419

286

856

906

3.553

Subsidies
Uitvoering Wtcg

26
26

0
0

26
26

0
0

26
26

0
0

0
0

0
0

0
0

Opdrachten
waarvan onder andere:
Uitvoering Wtcg

202

0

202

– 35

167

– 27

– 27

– 27

0

102

0

102

81

183

– 27

– 27

– 27

0

178.173
69.870
55.969
48.503
899
2.923

0
0
0
0
0
0

178.173
69.870
55.969
48.503
899
2.923

22.053
9.755
– 90
13.719
– 899
– 432

200.226
79.625
55.879
62.222
0
2.500

2.813
4.003
– 82
– 84
– 902
– 126

3.383
4.303
– 81
– 81
– 901
139

3.433
4.223
– 82
– 81
– 902
271

3.553
4.223
– 82
– 82
– 902
392

2.000
2.000

0
0

2.000
2.000

– 2.000
– 2.000

0
0

– 2.500
– 2.500

– 2.500
– 2.500

– 2.500
– 2.500

0
0

5. Zorg, welzijn en jeugdzorg
op Caribisch Nederland

109.018

0

109.018

7.409

116.427

1.000

1.000

1.000

1.000

Bekostiging
Zorg en welzijn

109.018
109.018

0
0

109.018
109.018

7.409
7.409

116.427
116.427

1.000
1.000

1.000
1.000

1.000
1.000

1.000
1.000

3.482

0

3.482

1.718

5.200

1.418

468

468

468

Subsidies

300

0

300

1.700

2.000

1.400

450

450

450

Opdrachten

3.182

0

3.182

18

3.200

18

18

18

18

Ontvangsten

4.858

0

4.858

0

4.858

0

0

0

0

waarvan onder andere:
Nivel
Innovatie en zorgvernieuwing
Jaar van de transparantie
Opdrachten
Bijdragen aan agentschappen
waarvan onder andere:
CIBG: toelating nieuwe
zorgaanbieders
CIBG: Landelijk register
Zorgaanbieders
CIBG: Jaardocument
Maatschappelijke Verantwoording
Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s
waarvan onder andere:
ZonMw: programmering
4. Inrichten uitvoeringsactiviteiten

Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s
CAK
NZa
Zorginstituut Nederland
CBZ
CSZ
Bijdragen aan andere
begrotingshoofdstukken
EZ: ACM

6. Voorkomen oneigenlijk
gebruik en aanpak fraude

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 485 XVI, nr. 2

16

Toelichting mutaties 1e suppletoire begroting
1. Positie cliënt
Opdrachten
Deze overboeking is bedoeld voor communicatiekosten, waaronder voor
de NIX18 campagne.
2. Opleidingen, beroepenstructuur en arbeidsmarkt
Subsidies
Innovatie, beroepen en opleidingen
Dit betreft een technische herschikking van € 5.9 miljoen binnen het
instrument subsidies.
Pensioenregeling UMC’s
Deze post is opgehoogd met € 28,2 miljoen. Dit bedrag bestaat uit de
volgende twee delen:
– Level playing field pensioenen UMC’s d.m.v. sectoralisatie
De NFU en de Ministers van BZK, Financiën en VWS zijn overeengekomen om te bezien of een aparte sectorale pensioenregeling voor
Universitair Medische Centra binnen het ABP kan worden gerealiseerd.
Hiervoor is een reeks van € 17 miljoen gereserveerd.
– Compensatie herstelopslag UMC’s
De UMC’s krijgen in 2016 gedeeltelijke compensatie uit de loonbijstelling voor de -herstelopslag op de pensioenpremie die het ABP per
1 april heeft doorgevoerd. VWS vult deze compensatie aan waardoor
de UMC’s volledig worden gecompenseerd voor de herstelopslag in
2016 (€ 11,2 miljoen) en 2017 (€ 15,8 miljoen).
3. Kwaliteit, transparantie en kennisontwikkeling
Subsidies
Innovatie en Zorgvernieuwing
Met het tijdelijke programma Innovatie en Zorgvernieuwing wordt het
innovatief vermogen van het stelsel van preventie, zorg en ondersteuning
vergroot, zodat dit stelsel sneller en beter kan inspelen op ontwikkelingen
in en wensen uit de samenleving. Het is noodzakelijk ook de komende
jaren met de zorgsector tot een afgewogen agenda voor innovatie te
komen. Het programma Innovatie & Zorgvernieuwing geeft innovatie al
op een aantal onderdelen een duw in de rug, ondere andere door het
cofinancieren van het PGD, het investeren in een FastTrack-fonds en het
verbreden van ParkinsonNet. Vanwege het kostenbesparende effect van
de maatregelen op middellange termijn is het budget overgeheveld uit het
Budgettair Kader Zorg (€ 7 miljoen).
Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s
ZonMw: programmering
Dit betreft bijdragen aan ZonMw van in totaal € 9,3 miljoen voor de
uitvoering van diverse programma’s en onderzoeken. De belangrijkste
mutaties betreffen de overboekingen vanuit artikel 6 voor de Sportimpuls

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 485 XVI, nr. 2

17

tranche 2016 (€ 6,5 miljoen), het programma sportblessurepreventie
(€ 0,6 miljoen) en de kennis en innovatieagenda sport (€ 1 miljoen).
4. Inrichten uitvoeringsaactiviteiten
Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s
CAK
Dit betreft bijdragen aan het CAK van in totaal € 9,8 miljoen voor diverse
uitvoeringskosten. De belangrijkste mutaties betreffen een overboeking
van artikel 4 voor de uitvoeringskosten van het CAK voor onverzekerbare
vreemdelingen en de bijdrage in de kosten voor de overheveling van de
burgerregelingen (€ 1,8 miljoen). Daarnaast is voor hogere uitvoeringskosten van de gewijzigde wettelijke regelingen door het CAK extra budget
toegevoegd (€ 5,8 miljoen). De hogere uitvoeringskosten hebben
betrekking op het invoeren van nieuwe taken en de afwikkeling van de
CER en de Wtcg (waar in het beschikbare kader geen budgetten meer voor
zijn opgenomen).
Tot slot is er van artikel 5 Jeugd een overboeking verwerkt voor de
uitvoeringskosten op het gebied van de Jeugdwet (€ 1,6 miljoen).
Zorginstituut Nederland
Dit betreft bijdragen aan het ZiNL van in totaal € 13,7 miljoen voor diverse
uitvoeringskosten. De belangrijkste mutaties betreffen een overboeking
van artikel 2 Curatieve zorg in verband met de uitvoeringskosten
doorlichting pakket, de voorwaardelijke toelating en de uitvoeringskosten
Nationaal Contactpunt (€ 5 miljoen). Daarnaast is er een overboeking van
artikel 2 Curatieve zorg verwerkt die samenhangt met de bijdrage aan het
Zorginstituut Nederland voor de uitvoeringskosten wanbetalers en de
uitvoeringskosten terugdringen onverzekerden (€ 7,6 miljoen).
Bijdragen aan andere begrotingshoofdstukken
EZ: ACM
Dit betreft een overboeking naar het Ministerie van Economische Zaken
van € 2 miljoen voor het sectorspecifieke markttoezicht (de zorgfusietoets
en het instrument van de Aanmerkelijke macht, AMM).
5. Zorg, welzijn en jeugdzorg op Caribisch Nederland
Bekostiging
Zorg en welzijn
De zorgkosten op Caribisch Nederland stijgen door een ongunstige
wisselkoers. Het gaat hierbij onder andere om de doorwerking op het
budget (jeugd)zorguitgaven Caribisch Nederland (€ 6,4 miljoen).
Daarnaast is € 1 miljoen overgeheveld naar artikel 4 Zorgbreed beleid
voor de jeugdzorg op de BES-eilanden.
6. Voorkomen oneigenlijk gebruik en aanpak fraude
In de begroting 2016 is structureel € 1,2 miljoen extra beschikbaar gesteld
voor de strafrechtelijke handhaving in de zorg. Deze middelen worden in
de eerste suppletoire begroting 2016 ten behoeve van de Inspectie SZW
en het Openbaar Ministerie (OM) overgeboekt naar de begrotingen van
respectievelijk de Ministeries van SZW en Veiligheid en Justitie. In

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 485 XVI, nr. 2

18

december 2015 (TK 28 828, nr. 225) is naar aanleiding van signalen van de
Inspectie SZW vanaf 2016 nog eens € 1,2 miljoen extra beschikbaar
gekomen ten behoeve van de strafrechtelijke handhaving. Deze middelen
zijn in de eerste suppletoire begroting 2016 verwerkt. Tevens zijn
middelen geraamd voor de inrichting van het doorontwikkeld centraal
meldpunt zorgfraude.
Artikel 5 Jeugd
Budgettaire gevolgen van beleid Artikel 5 Jeugd.
Begrotingsuitgaven (bedragen x € 1.000)
Stand
ontwerpbegroting

Mutaties
via NvW
en
amendementen

Stand
vastgestelde
begroting

Mutaties
1e
suppletoire
begroting

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutatie
2017

Mutatie
2018

Mutatie
2019

Mutatie
2020

Verplichtingen

126.154

0

126.154

84.977

211.131

– 6.909

– 5.780

– 4.667

– 3.000

Uitgaven
Waarvan juridisch verplicht
(%)

126.154

0

126.154

84.977

211.131

– 6.909

– 5.780

– 4.667

– 3.000

51%

1. Laagdrempelige ondersteuning bij het opvoeden en
opgroeien

0

0

0

0

0

0

0

0

0

2. Noodzakelijke en
passende zorg

0

0

0

0

0

0

0

0

0

3. Effectief en efficiënt
werkend jeugdstelsel

126.154

0

126.154

84.977

211.131

– 6.909

– 5.780

– 4.667

– 3.000

Subsidies
Schippersinternaten
Participatie
Kennis en beleidsinformatie
Kindermishandeling
Jeugdhulp
Transitie jeugd

112.345
22.484
1.932
6.076
1.816
20.026
60.011

0
0
0
0
0
0
0

112.345
22.484
1.932
6.076
1.816
20.026
60.011

87.850
0
– 190
0
334
14.706
73.000

200.195
22.484
1.742
6.076
2.150
34.732
133.011

– 5.909
0
91
0
0
– 6.000
0

– 4.947
0
53
0
0
– 5.000
0

– 4.000
0
0
0
0
– 4.000
0

– 3.000
0
0
0
0
– 3.000
0

Opdrachten
Kennis en beleidsinformatie
Kindermishandeling
Jeugdhulp
Transitie jeugd

12.374
1.737
1.668
4.504
4.465

0
0
0
0
0

12.374
1.737
1.668
4.504
4.465

– 2.873
104
165
– 1.891
– 1.072

9.501
1.841
1.833
2.613
3.393

– 1.000
0
0
– 1.000
0

– 833
0
0
– 833
0

– 667
0
0
– 667
0

0
0
0
0
0

Bijdragen aan agentschappen

1.232

0

1.232

0

1.232

0

0

0

0

203

0

203

0

203

0

0

0

0

203

0

203

0

203

0

0

0

0

82.508

0

82.508

0

82.508

0

0

0

0

4.423

0

4.423

0

4.423

0

0

0

0

78.000

0

78.000

0

78.000

0

0

0

0

85

0

85

0

85

0

0

0

0

Bijdragen aan andere
begrotingshoofdstukken
OCW: Onderwijskosten
JeugdzorgPlus en kijkwijzer
Ontvangsten
waarvan onder andere:
Laagdrempelige ondersteuning opvoeden en opgroeien
Effectief en efficiënt werkend
jeugdstelsel
Noodzakelijke en passende
zorg

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 485 XVI, nr. 2

19

Toelichting mutaties 1e suppletoire begroting
3. Effectief en efficiënt werkend jeugdstelsel
Subsidies
Jeugdhulp
Per 1 januari 2016 is de regeling huisvestingslasten jeugdzorgPlus van
kracht. In deze regeling is de normatieve huisvestingscomponent
vastgesteld op € 16.000. Op basis van bezetting, ontvangen gesloten
jeugdzorginstellingen een subsidie ter dekking van de kapitaallasten in
verband met de huisvesting. Er is ruimte in deze subsidie voor projectsubsidies voor de jeugdzorginstellingen die met hun kapitaallasten boven de
€ 16.000 uitkomen. Door deze ruimte in zijn geheel in 2016 te benutten,
kunnen projecten worden opgezet om de huisvestingslasten te uniformeren (€ 14,7 miljoen). De middelen kunnen worden gedekt door middel
van een kasschuif uit latere jaren.
Transitie jeugd
De subsidies die worden verstrekt op grond van de subsidieregeling
bijzondere transitiekosten Jeugd zijn in 2015 lager uitgevallen dan
geraamd. Er zijn minder instellingen dan verwacht in de financiële
problemen gekomen. Op grond van het overgangsrecht is er in het eerste
transitiejaar continuïteit van zorg geboden. Hierdoor is de achteruitgang
in het aantal cliënten beperkt gebleven. Dit overgangsrecht is in 2016 niet
meer van toepassing en daarmee neemt de contracteervrijheid voor de
gemeenten toe. Ook hebben de instellingen in 2015 ingeteerd op hun
eigen vermogen en bestemmingsreserves. Dit leidt tot de verwachting dat
vanaf 2016 meer instellingen in de problemen zullen komen en er
zodoende een groter beroep op de subsidieregeling gedaan zal worden.
De middelen die in 2015 niet tot besteding zijn gekomen, zijn doorgeschoven naar 2016 (€ 73 miljoen).
Artikel 6 Sport en bewegen
Budgettaire gevolgen van beleid Artikel 6 Sport en bewegen.
Begrotingsuitgaven (bedragen x € 1.000)
Stand
ontwerpbegroting

Mutaties
via NvW
en
amendementen

Stand
vastgestelde
begroting

Mutaties
1e
suppletoire
begroting

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutatie
2017

Mutatie
2018

Mutatie
2019

Mutatie
2020

Verplichtingen

106.757

0

106.757

– 64.485

42.272

– 9.143

– 2.852

– 1.407

– 846

Uitgaven
Waarvan juridisch verplicht
(%)

128.813

0

128.813

– 63.015

65.798

– 3.428

– 852

– 1.407

– 846

79.648

– 550

79.098

– 59.513

19.585

– 2.428

148

– 407

154

Subsidies
Gehandicaptensport
Verantwoord sporten en
bewegen
Sport en bewegen in de
buurt
Stimuleren van een veiliger
sportklimaat

23.141
1.824

– 550
300

22.591
2.124

– 6.972
– 250

15.619
1.874

– 2.428
0

148
0

– 407
0

154
0

929

0

929

– 795

134

– 650

– 650

– 650

– 321

12.935

– 850

12.085

– 5.732

6.353

– 1.778

798

243

475

7.453

0

7.453

– 195

7.258

0

0

0

0

Bekostiging

3.000

0

3.000

600

3.600

0

0

0

0

1. Passend sport- en
beweegaanbod

96%

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 485 XVI, nr. 2

20

Stand
ontwerpbegroting

Mutaties
via NvW
en
amendementen

Stand
vastgestelde
begroting

Mutaties
1e
suppletoire
begroting

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutatie
2017

Mutatie
2018

Mutatie
2019

Mutatie
2020

0

0

0

600

600

0

0

0

0

3.000

0

3.000

0

3.000

0

0

0

0

0

0

0

203

203

0

0

0

0

0

0

0

203

203

0

0

0

0

53.507

0

53.507

– 53.344

163

0

0

0

0

47.108

0

47.108

– 47.098

10

0

0

0

0

6.399

0

6.399

– 6.246

153

0

0

0

0

2. Uitblinken in sport

39.513

750

40.263

– 1.940

38.323

0

0

0

0

Subsidies
Topsportevenementen
Topsportprogramma’s
Dopingbestrijding

27.278
7.033
18.758
1.487

750
0
750
0

28.028
7.033
19.508
1.487

– 1.940
– 2.650
560
150

26.088
4.383
20.068
1.637

0
0
0
0

0
0
0
0

0
0
0
0

0
0
0
0

Inkomensoverdrachten
Stipendiumregeling

12.055
12.055

0
0

12.055
12.055

0
0

12.055
12.055

0
0

0
0

0
0

0
0

Bijdragen aan (inter)nationale organisaties
Dopingbestrijding

180
180

0
0

180
180

0
0

180
180

0
0

0
0

0
0

0
0

3. Borgen van innovatie,
kennisontwikkeling en
kennisdeling

9.652

– 200

9.452

– 1.562

7.890

– 1.000

– 1.000

– 1.000

– 1.000

Subsidies
Kennis als fundament

9.287
9.287

0
0

9.287
9.287

– 1.487
– 1.487

7.800
7.800

– 1.000
– 1.000

– 1.000
– 1.000

– 1.000
– 1.000

– 1.000
– 1.000

Opdrachten
Kennis als fundament

303
303

– 200
– 200

103
103

– 75
– 75

28
28

0
0

0
0

0
0

0
0

Bijdragen aan (inter)nationale organisaties

62

0

62

0

62

0

0

0

0

Ontvangsten

740

0

740

0

740

0

0

0

0

Compensatie van betaalde
energiebelasting
Energiebesparing en
duurzame energie
Opdrachten
Sport en bewegen in de
buurt
Bijdragen aan medeoverheden
Sport en bewegen in de
buurt
Energiebesparing en
duurzame energie

Toelichting mutaties 1e suppletoire begroting
1. Passend sport- en beweegaanbod
Subsidies
Sport en bewegen in de buurt
Voor de Sportimpuls tranche 2016, uitgevoerd door ZonMw, zijn de
middelen overgeboekt naar artikel 4 Zorgbreed beleid, omdat via dit
artikel ZonMw wordt gefinancierd (€ 6,5 miljoen). Het betreft middelen
voor projecten op het terrein van Sport en Bewegen in de Buurt (reguliere
Sportimpuls, Kinderen Sportief op Gewicht (KSG) en de Jeugd in lage
inkomensbuurten (JILIB)).
Tot slot heeft het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid naar
aanleiding van een ingediend amendement bij de begrotingsbehandeling
SZW voor 2016 en 2017 jaarlijks € 2,5 miljoen beschikbaar gesteld om

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 485 XVI, nr. 2

21

kinderen te helpen met een sportlidmaatschap (TK 34 300 XV, nr. 17). Deze
middelen zijn door SZW voor dit doel overgeboekt naar de begroting van
VWS en zal worden toegevoegd aan het Jeugd Sport Fonds.
Bijdragen aan medeoverheden
Sport en bewegen in de buurt
Voor 2016 hebben 373 gemeenten een aanvraag ingediend voor de Brede
impuls combinatiefuncties (Buurtsportcoaches). Gemeenten willen
hiermee 2.899,7 fte realiseren in 2016. VWS en OCW dragen hiertoe
gezamenlijk € 58,0 miljoen (40%) bij en de gemeenten dragen zorg voor
de organisatie van 60% cofinanciering. Voor 2016 heeft VWS een bedrag
van € 47,1 miljoen overgeboekt naar het Gemeentefonds.
Energiebesparing en duurzame energie (RVO)
Voor de bijdrage aan RVO voor het uitvoeren van de regeling energiebesparende maatregelen en duurzame energie in de sport is het budget
overgeboekt naar het Ministerie van Economische Zaken (€ 6,2 miljoen).
2. Uitblinken in sport
Subsidies
Dit betreft grotendeels een eenmalige bijdrage aan de provincie
Gelderland van € 2,5 miljoen in de vorm van een decentralisatie-uitkering
voor het organiseren van de Big Start van de Giro d’Italia 2016.
Artikel 7 Oorlogsgetroffenen en Herinnering WO II
Budgettaire gevolgen van beleid Artikel 7 Oorlogsgetroffenen en
Herinnering WOII.
Begrotingsuitgaven (bedragen x € 1.000)
Stand
ontwerpbegroting

Mutaties
via NvW
en
amendementen

Stand
vastgestelde
begroting

Mutaties
1e
suppletoire
begroting

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutatie
2017

Mutatie
2018

Mutatie
2019

Mutatie
2020

Verplichtingen

290.109

0

290.109

– 249.208

40.901

0

0

0

0

Uitgaven
Waarvan juridisch verplicht
(%)

290.109

0

290.109

20.000

310.109

0

0

0

0

20.260

0

20.260

– 3.300

16.960

0

0

0

0

19.460

0

19.460

– 3.300

16.160

0

0

0

0

5.486
1.848
7.667

0
0
0

5.486
1.848
7.667

0
0
– 2.300

5.486
1.848
5.367

0
0
0

0
0
0

0
0
0

0
0
0

Bekostiging

400

0

400

0

400

0

0

0

0

Opdrachten

400

0

400

0

400

0

0

0

0

269.849

0

269.849

23.300

293.149

0

0

0

0

1. De zorg- en dienstverlening aan verzetsdeelnemers
en oorlogsgetroffenen WOII
en de herinnering aan WO II
Subsidies
waarvan onder andere:
Nationaal Comité 4 en 5 mei
Nationale herinneringscentra
Zorg- en dienstverlening

2. Pensioenen en uitkeringen
voor verzetsdeelnemers en
oorlogsgetroffenen WO II

99%

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 485 XVI, nr. 2

22

Stand
ontwerpbegroting

Mutaties
via NvW
en
amendementen

Stand
vastgestelde
begroting

Mutaties
1e
suppletoire
begroting

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutatie
2017

Mutatie
2018

Mutatie
2019

Mutatie
2020

Inkomensoverdrachten
waarvan onder andere:
Wuv vervolgingsslachtoffers
Wet uitkering burger
oorlogsgetroffenen
Wbp via Stichting 1940–1945
Backpay

254.922

0

254.922

23.400

278.322

0

0

0

0

148.200

0

148.200

4.400

152.600

0

0

0

0

65.800
36.200
0

0
0
0

65.800
36.200
0

0
0
19.000

65.800
36.200
19.000

0
0
0

0
0
0

0
0
0

0
0
0

Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s
waarvan onder andere:
SVB
PUR
Stichting Administratie
Indonesische Pensioenen

14.927

0

14.927

– 100

14.827

0

0

0

0

10.800
2.900

0
0

10.800
2.900

– 100
0

10.700
2.900

0
0

0
0

0
0

0
0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

901

0

901

0

901

0

0

0

0

Ontvangsten

Toelichting mutaties 1e suppletoire begroting
1. De zorg- en dienstverlening aan verzetsdeelnemers en oorlogsgetroffenen WOII en de herinnering aan WOII
Subsidies
Zorg- en dienstverlening
Voor de betaling van de pensioenen en uitkeringen aan de verzetsdeelnemers en oorlogsgetroffenen WO II door de SVB, op grond van de
wetten en regelingen voor verzetsdeelnemers en oorlogsgetroffenen, is
budget overgeheveld naar artikelonderdeel 2 inkomensoverdrachten.
2. Pensioenen en uitkeringen voor verzetsdeelnemers en oorlogsgetroffenen WOII
Inkomensoverdrachten.
Backpay
De bij Najaarsnota beschikbaar gestelde middelen in het kader van de
Backpay zijn in 2015 niet tot besteding gekomen. De betalingen vinden
plaats in 2016.
Artikel 8 Tegemoetkoming specifieke kosten
Budgettaire gevolgen van beleid Artikel 8 Tegemoetkoming specifieke
kosten.
Begrotingsuitgaven (bedragen x € 1.000)
Stand
ontwerpbegroting

Mutaties
via NvW
en
amendementen

Stand
vastgestelde
begroting

Mutaties
1e
suppletoire
begroting

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutatie
2017

Mutatie
2018

Mutatie
2019

Mutatie
2020

Verplichtingen

4.432.332

0

4.432.332

– 27.245

4.405.087

– 317.476

– 188.242

– 189.857

– 97.795

Uitgaven
Waarvan juridisch
verplicht

4.432.332

0

4.432.332

– 27.245

4.405.087

– 317.476

– 188.242

– 189.857

– 97.795

100%

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 485 XVI, nr. 2

23

Inkomensoverdrachten
1. Zorgtoeslag
2. Wet tegemoetkoming
chronisch zieken en
gehandicapten (Wtcg)
3. Tegemoetkoming
specifieke zorgkosten
Ontvangsten

Stand
ontwerpbegroting

Mutaties
via NvW
en
amendementen

Stand
vastgestelde
begroting

Mutaties
1e
suppletoire
begroting

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutatie
2017

Mutatie
2018

Mutatie
2019

Mutatie
2020

4.432.332
4.383.295

0
0

4.432.332
4.383.295

– 27.245
– 27.245

4.405.087
4.356.050

– 317.476
– 317.476

– 188.242
– 188.242

– 189.857
– 189.857

– 97.795
– 97.795

7.738

0

7.738

0

7.738

0

0

0

0

41.299

0

41.299

0

41.299

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

Toelichting mutaties 1e suppletoire begroting
Inkomensoverdrachten
Zorgtoeslag
De uitgavenraming van de zorgtoeslag is op basis van het Centraal
Economisch Plan (CEP) van het Centraal Planbureau (CPB) neerwaarts
bijgesteld (€ 27,2 miljoen). Door de lagere vaststelling van de standaardpremie valt de zorgtoeslag circa € 75 miljoen lager uit. Overige bijstellingen (ontwikkeling inkomens, kaspatroon) leiden tot een opwaartse
bijstelling van circa € 50 miljoen.
4. De niet-beleidsartikelen
Artikel 9 Algemeen
Budgettaire gevolgen van beleid Artikel 9 Algemeen.
Begrotingsuitgaven (bedragen x € 1.000)
Stand
ontwerpbegroting

Mutaties
via NvW
en
amendementen

Stand
vastgestelde
begroting

Mutaties
1e
suppletoire
begroting

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutatie
2017

Mutatie
2018

Mutatie
2019

Mutatie
2020

Verplichtingen

27.336

0

27.336

2.354

29.690

0

0

0

0

Uitgaven

27.336

0

27.336

2.354

29.690

0

0

0

0

1. Internationale samenwerking

5.127

0

5.127

1.607

6.734

0

0

0

0

0

0

0

1.932

1.932

0

0

0

0

5.127

0

5.127

– 325

4.802

0

0

0

0

3.868

0

3.868

0

3.868

0

0

0

0

Bijdrage aan agentschappen

0

0

0

0

0

0

0

0

0

2. Verzameluitkering VWS

0

0

0

0

0

0

0

0

0

Verzameluitkering Sport
Verzameluitkering Jeugd
Verzameluitkering Langdurige Zorg

0
0

0
0

0
0

0
0

0
0

0
0

0
0

0
0

0
0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

3. Eigenaarsbijdrage RIVM

22.209

0

22.209

747

22.956

0

0

0

0

Opdrachten
Bijdrage aan (inter)nationale
organisaties
waarvan onder andere:
World Health Organization

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 485 XVI, nr. 2

24

Stand
ontwerpbegroting

Mutaties
via NvW
en
amendementen

Stand
vastgestelde
begroting

Mutaties
1e
suppletoire
begroting

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutatie
2017

Mutatie
2018

Mutatie
2019

Mutatie
2020

22.209

0

22.209

747

22.956

0

0

0

0

22.209

0

22.209

747

22.956

0

0

0

0

4. Begrotingsreserve
achterborg WFZ-garanties

0

0

0

0

0

0

0

0

0

Garanties

0

0

0

0

0

0

0

0

0

Ontvangsten

0

0

0

0

0

0

0

0

0

Bekostiging
waarvan onder andere:
Eigenaarsbijdrage RIVM

Artikel 10 Apparaatsuitgaven
Budgettaire gevolgen van beleid Artikel 10 Apparaatsuitgaven.
Apparaatsuitgaven (bedragen x € 1.000)
Stand
ontwerpbegroting

Mutaties
via NvW
en
amendementen

Stand
vastgestelde
begroting

Mutaties
1e
suppletoire
begroting

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutatie
2017

Mutatie
2018

Mutatie
2019

Mutatie
2020

Verplichtingen

249.153

0

249.153

39.556

288.709

16.307

10.240

11.870

7.889

Uitgaven
– Personele uitgaven
waarvan eigen personeel
waarvan externe inhuur
waarvan overige personele
uitgaven
– Materiële uitgaven
waarvan ICT
waarvan bijdrage SSO’s
waarvan overige materiële
uitagven

249.168
190.968
184.450
3.590

0
0
0
0

249.168
190.968
184.450
3.590

39.582
28.199
16.474
12.308

288.750
219.167
200.924
15.898

16.334
16.663
15.058
2.188

10.240
14.379
14.518
444

11.870
16.791
17.095
279

7.889
12.946
13.275
254

2.928
58.200
5.960
34.550

0
0
0
0

2.928
58.200
5.960
34.550

– 583
11.383
4.132
– 3.694

2.345
69.583
10.092
30.856

– 583
– 329
65
– 5.950

– 583
– 4.139
– 114
– 5.847

– 583
– 4.921
– 1.355
– 5.818

– 583
– 5.057
– 1.355
– 5.808

17.690

0

17.690

10.945

28.635

5.556

1.822

2.252

2.106

5.357

0

5.357

19.024

24.381

1.374

1.322

1.276

1.172

Ontvangsten

Nadere uitsplitsing apparaatsuitgaven (bedragen x € 1.000)

Totaal apparaatsuitgaven
Ministerie van VWS
Personele uitgaven
kerndepartement
waarvan eigen personeel
waarvan externe inhuur
waarvan overige personele
uitgaven
Materiële uitgaven kerndepartement
waarvan ICT
waarvan bijdrage SSO’s
waarvan overige materiële
uitagven
Personele uitgaven
inspecties

Stand
ontwerpbegroting

Mutaties
via NvW
en
amendementen

Stand
vastgestelde
begroting

Mutaties
1e
suppletoire
begroting

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutatie
2017

Mutatie
2018

Mutatie
2019

Mutatie
2020

249.168

0

249.168

39.582

288.750

16.334

10.240

11.870

7.889

120.157
115.051
2.892

0
0
0

120.157
115.051
2.892

25.091
16.861
8.813

145.248
131.912
11.705

12.314
10.709
2.188

10.066
10.205
444

12.477
12.781
279

9.266
9.595
254

2.214

0

2.214

– 583

1.631

– 583

– 583

– 583

– 583

39.909
3.575
29.450

0
0
0

39.909
3.575
29.450

7.379
2.651
– 2.874

47.288
6.226
26.576

– 1.908
– 1.514
– 5.950

– 5.650
– 1.625
– 5.847

– 6.432
– 2.866
– 5.818

– 6.568
– 2.866
– 5.808

6.884

0

6.884

7.602

14.486

5.556

1.822

2.252

2.106

60.621

0

60.621

535

61.156

1.140

1.140

1.134

500

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 485 XVI, nr. 2

25

waarvan eigen personeel
waarvan externe inhuur
waarvan overige personele
uitgaven
Materiële uitgaven inspecties
waarvan ICT
waarvan bijdrage SSO’s
waarvan overige materiële
uitagven
Personele uitgaven SCP en
raden
waarvan eigen personeel
waarvan externe inhuur
waarvan overige personele
uitgaven
Materiële uitgaven SCP en
raden
waarvan ICT
waarvan bijdrage SSO’s
waarvan overige materiële
uitagven

Stand
ontwerpbegroting

Mutaties
via NvW
en
amendementen

Stand
vastgestelde
begroting

Mutaties
1e
suppletoire
begroting

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutatie
2017

Mutatie
2018

Mutatie
2019

Mutatie
2020

59.402
505

0
0

59.402
505

– 2.960
3.495

56.442
4.000

1.140
0

1.140
0

1.134
0

500
0

714

0

714

0

714

0

0

0

0

15.582
2.150
5.020

0
0
0

15.582
2.150
5.020

3.016
911
– 820

18.598
3.061
4.200

1.411
1.411
0

1.411
1.411
0

1.411
1.411
0

1.411
1.411
0

8.412

0

8.412

2.925

11.337

0

0

0

0

10.190
9.997
193

0
0
0

10.190
9.997
193

2.573
2.573
0

12.763
12.570
193

3.209
3.209
0

3.173
3.173
0

3.180
3.180
0

3.180
3.180
0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

2.709
235
80

0
0
0

2.709
235
80

988
570
0

3.697
805
80

168
168
0

100
100
0

100
100
0

100
100
0

2.394

0

2.394

418

2.812

0

0

0

0

Toelichting mutaties 1e suppletoire begroting
1. Personele uitgaven kerndepartement
Bij de eerste suppletoire begroting heeft er per saldo een mutatie van
circa € 25,1 miljoen plaatsgevonden op personele uitgaven kerndepartement. Hiervan heeft ongeveer de helft (€ 12,2 miljoen) betrekking op de
Projectdirectie Anthonie van Leeuwenhoekterrein (PD ALt). Hier tegenover
staan ook gelijke ontvangsten op de begroting. Daarnaast vindt er een
gerichte intensivering (€ 2 miljoen in 2016 en € 3 miljoen structureel)
plaats op de CIO-office en I-functie binnen VWS. Hierdoor kan er op het
gebied van de I-functie beter invulling gegeven worden aan de ondersteuning van beleidsontwikkeling.
Andere grote mutaties betreffen:
– Incidenteel € 1,4 miljoen hogere uitgaven voor Caribisch Nederland
door de lage wisselkoers van de euro ten opzichte van de dollar.
– Uitbreiding van het aantal traineeplaatsen (o.a. ICT-trainees) binnen
het VWS-concern. Hiervoor wordt € 0,2 miljoen vrijgemaakt in 2016 tot
oplopend € 1 miljoen structureel.
– € 1,2 miljoen voor het verlengen van de tijdelijke extra inzet op
fraudebestrijding en rechtmatige zorg.
– € 6,8 miljoen voor een structurele intensivering op ICT middelen.
– Een kasschuif van € 2,7 miljoen bij het project RSV (Respiratoir
Syncitieel Virus) naar het jaar 2019.
2. Materiële uitgaven kerndepartement
De budgetten voor materiële uitgaven van het kerndepartement worden
per saldo met € 7,4 miljoen verhoogd. Hiervan heeft € 3,7 miljoen
betrekking op Intravacc als onderdeel van de Projectdirectie Anthonie van
Leeuwenhoekterrein (PD ALt). Daarnaast wordt er € 1,9 miljoen
beschikbaar gesteld voor het pgb-ketenbureau dat is opgericht om te

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 485 XVI, nr. 2

26

zorgen voor een zo stabiel mogelijk systeem van trekkingsrechten. Ook is
€ 2,8 miljoen benodigd voor facilitaire en huisvestingskosten als gevolg
van de verhuizing en wijzigingen in het Rijkshuisvestingstelsel.
3. Personele en materiële uitgaven inspecties
Bij de eerste suppletoire begroting heeft er per saldo een mutatie van
circa € 0,5 miljoen plaatsgevonden op de personele uitgaven. Het budget
voor materiële uitgaven is met € 3 miljoen bijgesteld. Hier heeft € 1,4
miljoen betrekking op middelen voor de IGZ als regievoerder op het
Landelijk Register Zorgaanbieders (LRZa). Daarnaast hebben er enkele
technische mutaties plaatsgevonden tussen de verschillende instrumenten.
4. Personele en materiële uitgaven SCP en raden
Voor het SCP worden structureel extra middelen beschikbaar gesteld door
middel van herprioritering binnen de bestaande onderzoeksbudgetten.
Hierdoor is de onafhankelijkheid en continuïteit van het SCP beter
geborgd. Door middel van een ingroeimodel wordt in 2016 € 1,5 miljoen
toegevoegd aan de vaste begroting van het SCP; vanaf 2017 € 2,9 miljoen.
Ontvangsten
Bij het jaarverslag over 2015 is gebleken dat het eigen vermogen van het
aCBG hoger was dan toegestaan conform de regeling agentschappen. Dit
is gecorrigeerd door een afroming van het eigen vermogen (€ 4,9
miljoen). Daarnaast zijn er ontvangsten voor de projectdirectie Anthonie
van Leeuwenhoekterrein (PD ALt) van € 12,2 miljoen.
Artikel 11 Nominaal en onvoorzien
Budgettaire gevolgen van beleid Artikel 11 Nominaal en onvoorzien.
Begrotingsuitgaven (bedragen x € 1.000)
Stand
ontwerpbegroting

Mutaties
via NvW
en
amendementen

Stand
vastgestelde
begroting

Mutaties
1e
suppletoire
begroting

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutatie
2017

Mutatie
2018

Mutatie
2019

Mutatie
2020

Verplichtingen

– 14.967

0

– 14.967

2.201

– 12.766

– 4.500

– 830

– 2.134

– 918

Uitgaven

– 15.009

0

– 15.009

2.201

– 12.808

– 4.500

– 830

– 2.134

– 918

673
1.715
0

0
0
0

673
1.715
0

34.248
4.388
0

34.921
6.103
0

32.708
4.319
0
– 41.527

31.801
4.241
0
– 36.872

31.999
4.268
0
– 38.401

31.933
4.264
0

– 17.397

0

– 17.397

– 36.435

– 53.832

5.000

0

5.000

0

5.000

1. Loonbijstelling
2. Prijsbijstelling
3. Onvoorzien
4. Taakstelling

Ontvangsten

– 37.115
0

0

0

0

Toelichting mutaties 1e suppletoire begroting
Uitgaven
1. Loonbijstelling
Deze mutatie betreft de toevoeging van de loonbijstelling tranche
2016(€ 36,4 miljoen). Niet benodigde loonbijstelling tranche 2015 (€ 0,7
miljoen) en prijsbijstelling tranche 2015 (€ 1,5 miljoen) is ingezet ter
dekking van VWS-brede problematiek.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 485 XVI, nr. 2

27

2. Prijsbijstelling
Deze mutatie betreft de toevoeging van de prijsbijstelling tranche 2016
(€ 4,4 miljoen).
4. Taakstelling
Dit betreft het saldo van diverse mutaties, waaronder het ophogen van de
taakstellende onderuitputting in verband met het VWS-aandeel in de
ruilvoetproblematiek op het kader Rijksbegroting in enge zin (– € 33
miljoen). Daarnaast worden bij de invulling van de P&M-taakstelling
Rutte/Asscher gereserveerde middelen ingezet voor diverse
APK-knelpunten (– € 3,9 miljoen). Voor het eID is € 1,7 miljoen overgeboekt naar het Ministerie van BZK (– € 1,7 miljoen). Voor migratieproblematiek gemeenten zijn vanuit het BKZ middelen overgeboekt naar de
VWS-begroting (€ 3 miljoen).
5. Financieel Beeld Zorg
1. Inleiding
In de 1e suppletoire begroting 2016 worden de budgettaire ontwikkelingen
voor 2016 vanaf de ontwerpbegroting 2016 binnen de Zorgverzekeringswet (Zvw), de Wet langdurige zorg (Wlz) en de begrotingsgefinancierde BKZ-uitgaven afzonderlijk toegelicht.
Deze paragraaf geeft een actueel beeld van de uitgaven onder het
Budgettair Kader Zorg (BKZ). Naast de doorwerking van de voorlopige
zorguitgaven 2015 (zoals gepresenteerd in het jaarverslag 2015, dat op
18 mei is verschenen), geeft deze paragraaf de mutaties weer die
voortkomen uit in gang gezet beleid en onvermijdelijke knelpunten die
voor 2016 worden voorzien.
Dit deel van de 1e suppletoire begroting 2016 bestaat uit de volgende
paragrafen:
1. Inleiding
2. Ontwikkeling van het Budgettair Kader Zorg en de netto-BKZ-uitgaven
2016
3. Ontwikkeling van de BKZ-uitgaven en -ontvangsten 2016
3.1. Verticale ontwikkeling van de totale BKZ-uitgaven en -ontvangsten
2016
3.2. Verticale ontwikkeling van de Zvw-uitgaven en -ontvangsten 2016
3.3. Verticale ontwikkeling van de Wlz-uitgaven en -ontvangsten 2016
3.4. Verticale ontwikkeling begrotingsgefinancierde BKZ-uitgaven en
-ontvangsten 2016
4. Mutaties per sector
5. Verdieping in de BKZ-sectoren
5.1. Zorgverzekeringswet (Zvw)
5.2. Wet langdurige zorg (Wlz)
2. Ontwikkeling van het Budgettair Kader Zorg en de netto-BKZuitgaven 2016
Het Budgettair Kader Zorg legt aan het begin van de kabinetsperiode de
genormeerde ontwikkeling van de collectieve zorguitgaven vast voor elk
van de komende vier jaren. Gedurende de kabinetsperiode wordt het
kader aangepast voor de jaarlijkse prijsstijging. Hiervoor wordt de
CPB-raming van de prijsindex van de nationale bestedingen (pNB)
gebruikt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 485 XVI, nr. 2

28

Het BKZ is bij de start van het kabinet-Rutte-Asscher voor de periode
2013–2017 vastgesteld bij Startnota (TK 33 400, nr. 18). Op deze stand zijn
de maatregelen uit het aanvullend beleidspakket en de macroeconomische doorwerking conform de laatste inzichten van het CPB
verwerkt. Bij de start zijn de uitgavenkaders herijkt en is de stand
ontwerpbegroting 2013 (TK 33 400-XVI, nr. 1 en 33 400-XVI, nr. 2) als
uitgangspunt genomen.
Na de Startnota zijn de uitgavenkaders opnieuw herijkt en is de stand
ontwerpbegroting 2014
(TK 33 750-XVI, nr. 1 en 33 750-XVI, nr. 2) als uitgangspunt genomen. Voor
het BKZ betekende dit neerwaartse aanpassing voor het jaar 2016 met
€ 558 miljoen.
Tabel 1 laat de ontwikkeling zien van het BKZ en de stand van de
netto-BKZ-uitgaven in de 1e suppletoire begroting 2016.
Tabel 1 Ontwikkeling van het BKZ en de netto-BKZ-uitgaven 2016 (bedragen x € 1
miljoen)1
2016
BKZ stand ontwerpbegroting 2016
Prijs nationale bestedingen (pNB)
IJklijnmutaties
Bijstelling BKZ
BKZ stand 1e suppletoire 2016

68.564
– 543
– 73
– 615
67.948

Netto-BKZ-uitgaven stand 1e suppletoire 2016
Onderschrijding BKZ

67.169
– 779

1

Als gevolg van afronding kan de som der delen afwijken van het totaal.

Bron: VWS, gegevens Zorginstituut over (voorlopige) financieringslasten Zvw en Wlz en NZagegevens over de productieafspraken en voorlopige realisatiegegevens.

Het BKZ is ten opzichte van de stand ontwerpbegroting 2016 met € 0,6
miljard verlaagd.
Als gevolg van nominale ontwikkelingen (een neerwaartse bijstelling van
de prijs Nationale Bestedingen volgend uit het Centraal Economisch Plan
van het CPB) € 0,5 miljard en € 0,1 miljard als gevolg van enkele
overhevelingen die hebben plaatsgevonden van het Budgettair Kader
Zorg naar de VWS-begroting, (behorend tot het kader Rijksbegroting).
Ondanks deze neerwaartse bijstellingen is er sprake van een geraamde
onderschrijding van het BKZ met € 0,8 miljard.
In de paragrafen 3.2, 3.3 en 3.4 is de ontwikkeling van de BKZ-uitgaven en
-ontvangsten per financieringsbron verder toegelicht.
3. Ontwikkelingen van de BKZ-uitgaven en -ontvangsten 2016
In deze paragraaf wordt vanaf de stand ontwerpbegroting 2016 de
verticale ontwikkeling van de BKZ-uitgaven en -ontvangsten per financieringsbron gepresenteerd. In paragraaf 3.1 is de verticale ontwikkeling van
de totale BKZ-uitgaven en -ontvangsten op hoofdlijnen te zien. De
verdieping per financieringsbron is opgenomen in de paragrafen 3.2
(Zvw), 3.3 (Wlz) en 3.4
(begrotingsgefinancierde-BKZ-uitgaven) en per sector in de verdiepingsparagraaf 5.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 485 XVI, nr. 2

29

3.1. Verticale ontwikkeling van de totale BKZ-uitgaven en
-ontvangsten 2016
Tabel 2 laat vanaf de stand ontwerpbegroting 2016 de verticale ontwikkeling van de totale BKZ-uitgaven en -ontvangsten op hoofdlijnen zien.
Tabel 2 Verticale ontwikkeling van de totale BKZ-uitgaven en -ontvangsten 2016
(bedragen x € 1 miljoen)
2016
Bruto-BKZ-uitgaven ontwerpbegroting 2016
Mutaties Zvw-uitgaven
Mutaties Wlz-uitgaven
Mutaties begrotingsgefinancierde-BKZ-uitgaven
Totaal mutaties
Bruto-BKZ-uitgaven stand 1e suppletoire begroting 2016

72.883,9
– 790,5
– 149,3
245,6
– 694,3
72.189,7

BKZ-ontvangsten ontwerpbegroting 2016
Mutaties Wlz-ontvangsten
BKZ-ontvangsten stand 1e suppletoire begroting 2016

5.042,8
– 21,9
5.020,9

Netto-BKZ-uitgaven ontwerpbegroting 2016

67.841,1

Mutatie in de netto-BKZ-uitgaven

– 672,4

Netto-BKZ-uitgaven stand 1e suppletoire begroting 2016

67.168,8

Bron: VWS, gegevens Zorginstituut over (voorlopige) financieringslasten Zvw en Wlz en NZagegevens over de productieafspraken en voorlopige realisatiegegevens.

Ten opzichte van de ontwerpbegroting 2016 nemen de geraamde
bruto-BKZ-uitgaven af met € 694 miljoen en nemen de geraamde
BKZ-ontvangsten af met € 22 miljoen. Daarmee nemen de netto-BKZuitgaven ten opzichte van ontwerpbegroting 2016 per saldo af met € 672
miljoen. De daling van de bruto-BKZ-uitgaven wordt veroorzaakt door de
daling van de Zvw-uitgaven met € 791 miljoen, een daling van de
Wlz-uitgaven met € 149 miljoen en een stijging van de
begrotingsgefinancierde-BKZ-uitgaven met € 246 miljoen. Daarnaast is de
raming van de Wlz-ontvangsten gedaald met € 22 miljoen.
In de paragrafen 3.2, 3.3 en 3.4 wordt de ontwikkeling van de
BKZ-uitgaven en -ontvangsten per financieringsbron verder toegelicht.
3.2. Verticale ontwikkeling van de Zvw-uitgaven en -ontvangsten
2016
Tabel 3 laat vanaf de stand ontwerpbegroting 2016 de verticale ontwikkeling van de BKZ-uitgaven en -ontvangsten van de Zvw zien. Voor een
verdere toelichting wordt verwezen naar de verdiepingsparagraaf 5.1.
Tabel 3 Verticale ontwikkeling van de Zvw-uitgaven en -ontvangsten 2016 (bedragen x
€ 1 miljoen)
2016
Bruto-Zvw-uitgaven ontwerpbegroting 2016

45.860,1

Mee- en tegenvallers
Actualisering zorguitgaven (zie tabel 3A)

– 43,6
– 43,6

Beleidsmatige mutaties
Schadevergoeding Erasmus MC
Invulling stringent pakketbeheer hulpmiddelen en ggz
Taakstelling stringent pakketbeheer
Besluitvorming overschrijdingen MSZ
Overheveling resterende middelen integrale tarieven

– 560,1
– 4,0
– 75,0
75,0
– 70,0
18,8

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 485 XVI, nr. 2

30

2016
Kasschuif resterende middelen integrale tarieven
Migratieproblematiek
Verwarde personen
Nominaal en onverdeeld Zvw
Overige

– 68,8
23,6
15,0
– 469,9
– 4,8

Technische en nominale mutaties
Nominale ontwikkeling
Grondslagverlegging en overig

– 186,8
– 271,0
84,2

Totaal mutaties

– 790,5
e

Bruto-Zvw-uitgaven stand 1 suppletoire begroting 2016

45.069,5

Zvw-ontvangsten ontwerpbegroting 2016
Totaal mutaties
Zvw-ontvangsten stand 1e suppletoire begroting 2016

3.194,8
0,0
3.194,8

Netto-Zvw-uitgaven ontwerpbegroting 2016

42.665,2

Mutatie in de netto-Zvw-uitgaven

– 790,5

Netto-Zvw-uitgaven stand 1e suppletoire begroting 2016

41.874,7

Bron: VWS, gegevens Zorginstituut over (voorlopige) financieringslasten Zvw en Wlz en NZagegevens over de productieafspraken en voorlopige realisatiegegevens.

Uitgaven
Mee- en tegenvallers
Actualisering Zvw-uitgaven
Tabel 3A Actualisering Zvw-uitgaven (bedragen x € 1 miljoen)
2016
Eerstelijnszorg
Tweedelijnszorg
Genees- en hulpmiddelen
Ziekenvervoer
Wijkverpleging
Grensoverschrijdende zorg

– 23,5
18,2
– 17,6
– 36,7
37,7
– 21,7

Totaal

– 43,6

Bron: VWS, gegevens Zorginstituut over (voorlopige) financieringslasten Zvw en Wlz en NZagegevens over de productieafspraken en voorlopige realisatiegegevens.

In tabel 3A is het onderdeel «Actualisering zorguitgaven» uit tabel 3 nader
uitgesplitst. De actualisering van de zorguitgaven vindt plaats op basis
van voorlopige realisatiegegevens 2015 van de NZa en het Zorginstituut.
Voor de curatieve ggz en de medisch-specialistische zorg zijn vooralsnog
alleen zeer voorlopige realisatiecijfers over 2015 beschikbaar. Omdat er
met de huisartsen, de medisch-specialistische zorg en de ggz akkoorden
zijn gesloten, zijn de ramingen 2016 voor deze sectoren niet bijgesteld. In
het verdiepingshoofdstuk is de actualisering van de Zvw-uitgaven per
deelsector verder toegelicht.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 485 XVI, nr. 2

31

Beleidsmatige mutaties
Schadevergoeding Erasmus MC
In een bindend advies is de schadevergoeding die VWS aan Erasmus MC
moet betalen vanwege het niet nakomen van twee toezeggingen uit 2009
vastgesteld op € 235,9 miljoen (stand ultimo 2014, exclusief rente); zie TK
25 268, nrs. 120 en 126. Aangezien de schadevergoeding die VWS aan
Erasmus MC moet betalen wordt betaald vanuit de VWS-begroting,
worden de hiervoor gereserveerde € 4 miljoen (in 2016), alsmede (vanaf
2017) niet meer benodigde middelen voor de garantieregeling kapitaallasten, overgeheveld naar artikel 2 van de VWS-begroting. Ze blijven
behoren tot het BKZ (begrotingsgefinancierde BKZ-uitgaven). Zie ook de
toelichting op de begrotingsgefinancierde BKZ-uitgaven in paragraaf 3.4.
Invulling stringent pakketbeheer hulpmiddelen en ggz
De hulpmiddelenraming laat voldoende ruimte zien om de onderschrijding van circa € 91 miljoen in 2015 structureel door te trekken. Een
deel hiervan (€ 50 miljoen in 2016) zal worden ingezet t.b.v. de taakstelling
stringent pakketbeheer. In de afgelopen periode hebben zorgverzekeraars
gestuurd op doelmatigheid en gepast gebruik van extramurale hulpmiddelen.
De invulling van de taakstelling stringent pakketbeheer bij de ggz wordt
gerealiseerd door begrenzing en gepast gebruik van zorg in de ggz
conform een advies van het Zorginstituut. Zie brief hierover van 22 maart
2016, TK 29 689, nr. 692. Het Zorginstituut heeft op basis van het advies
een besparingsbedrag van € 25 miljoen geraamd. Het kader ggz zal met
dit bedrag worden verlaagd.
Taakstelling stringent pakketbeheer.
De nog te verwerken taakstelling stringent pakketbeheer bedraagt € 75
miljoen in 2016 en € 225 miljoen vanaf 2017. Dekking voor de taakstelling
in 2016 wordt gevonden binnen het kader hulpmiddelen (€ 50 miljoen) en
de ggz (€ 25 miljoen). De invulling van de oploop vanaf 2017 wordt
verwerkt in de ontwerpbegroting 2017.
Besluitvorming overschrijdingen MSZ 2012 en 2013
Naar aanleiding van bestuurlijk overleg met partijen van het bestuurlijk
Hoofdlijnenakkoord MSZ is eerder in verband met de geconstateerde
overschrijding 2012 eenmalig € 70 miljoen in mindering gebracht op het
beschikbare mbi-kader MSZ 2016. Zie brief hierover van 31 maart 2015,
Kamerstuk TK 29 248, nr. 282. Deze korting wordt thans ook in de
begroting verwerkt.
Inmiddels heeft ook besluitvorming plaatsgevonden over de geconstateerde overschrijding 2013. Op basis daarvan wordt eenmalig € 29
miljoen in mindering gebracht op het beschikbare mbi-kader MSZ 2017.
Zie brief hierover van 29 april 2016, Kamerstuk 2016D18344.
Overheveling resterende middelen integrale tarieven
De resterende middelen voor de overgang naar integrale tarieven op
artikel 2 van de begroting worden overgeheveld naar het premiegefinancierde BKZ; zie ook de toelichting op de begrotingsgefinancierde
BKZ-uitgaven in paragraaf 3.4.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 485 XVI, nr. 2

32

Kasschuif resterende middelen integrale tarieven
Op basis van het hoofdlijnenakkoord voor de medisch-specialistische zorg
(MSZ) 2014–2017 zijn voor de periode 2015–2024 middelen beschikbaar
gesteld voor de overgang naar integrale tarieven. Deze middelen zijn
eerder overgeheveld naar artikel 2 van de begroting om een subsidieregeling voor de overgang naar integrale tarieven mogelijk te maken. Voor
zover de middelen niet nodig zijn voor de subsidieregeling worden ze
weer toegevoegd aan de sector MSZ c.q. het mbi-kader MSZ. De vrijval in
2016 bedraagt € 68,8 miljoen: € 50 miljoen die eerder op het premiegefinancierde BKZ was gereserveerd, alsmede € 18,8 miljoen op het
begrotingsgefinancierde BKZ. Deze middelen worden doorgeschoven. Het
beschikbare budget komt daarmee op € 75 miljoen in 2017 en € 50
miljoen vanaf 2018.
Migratieproblematiek
De verhoogde instroom van asielzoekers leidt tot hogere zorguitgaven op
het BKZ. Op korte termijn wordt een extra beslag op de curatieve zorg
verwacht (o.a. huisartsenzorg, ggz en MSZ), de langdurige zorg en binnen
het gemeentelijk domein. Ook op het terrein van preventie en de
jeugd(gezondheids)zorg worden additionele uitgaven verwacht. De
raming gaat uit van een instroom van 58.000 vluchtelingen in 2016.
Verwarde personen
Het aanjaagteam verwarde personen dat is gestart na de zomer, heeft
samen met haar partners knelpunten en verbeteracties in beeld gebracht
in de persoonsgerichte aanpak voor mensen met verward gedrag. Voor
structurele oplossingen en een sluitende aanpak is een krachtige
beweging nodig. De kosten die aan de diverse verbeteracties zijn
verbonden bedragen voor VWS € 15 miljoen in 2016 en € 30 miljoen
structureel vanaf 2017. Eén van de acties is een regeling voor onverzekerden. Een deel van de middelen is bestemd voor pilots en projecten in
het land.
Nominaal en onverdeeld
Een deel van de gereserveerde middelen op de post Nominaal en
onverdeeld blijkt niet nodig te zijn en valt daarom vrij. Deze ruimte bestaat
uit niet-toegedeelde middelen voor nominale bijstellingen en groeiruimte
Zvw. Daarnaast is ruimte ontstaan als een gevolg van het verschil tussen
de oorspronkelijk beschikbaar gestelde groeiruimte voor de curatieve zorg
en de in de verschillende zorgakkoorden gemaakte afspraken over de
toegestane groei in die sectoren. Voorts is na verwerking van de gemaakte
afspraken over de afwikkeling van de schadevergoeding aan Erasmus MC,
in de jaren na 2019, sprake van vrijval van gereserveerde middelen voor
de garantieregeling kapitaallasten.
Technische en nominale mutaties
Nominale ontwikkeling
De raming van de loon- en prijsbijstelling is aangepast op basis van
actuele macro-economische inzichten van het Centraal Planbureau (CPB).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 485 XVI, nr. 2

33

Grondslagverlegging en overig
De grondslag van het loon- prijsmodel is zoals ieder jaar na Prinsjesdag
een jaar opgeschoven, van begroting 2015 naar 2016. Voorts zijn enkele
technische wijzigingen verwerkt.
3.3. Verticale ontwikkeling van de Wlz-uitgaven en -ontvangsten
2016
Tabel 4 laat vanaf de stand ontwerpbegroting 2016 de verticale ontwikkeling van de BKZ-uitgaven en -ontvangsten van de Wlz zien. Voor verdere
toelichting wordt verwezen naar de verdiepingsparagraaf 5.2.
Tabel 4 Verticale ontwikkeling van de Wlz-uitgaven en -ontvangsten 2016 (bedragen x
€ 1 miljoen)
2016
Bruto-Wlz-uitgaven ontwerpbegroting 2016

19.899,0

Mee- en tegenvallers
Actualisering zorguitgaven
Zorg in natura

39,4
22,4
17,0

Beleidsmatige mutaties
Waardigheid en Trots
Uitvoeringskosten/compensatie pgb gemeenten
Uitstel overheveling huishoudelijke hulp MPT naar Wlz
Nominaal en onverdeeld Wlz
Compensatie Wmo 2015
Overige

– 91,6
– 17,5
– 31,0
– 26,8
– 14,2
– 2,3
0,2

Technische en nominale mutaties
Nominale ontwikkeling
Grondslagverlegging en overig
Uitdeling lpo 2016 Wmo en Jeugd

– 97,2
– 17,7
25,8
– 105,2

Totaal mutaties

– 149,3
e

Bruto-Wlz-uitgaven stand 1 suppletoire begroting 2016

19.749,7

Wlz-ontvangsten ontwerpbegroting 2016

1.848,0

Mee- en tegenvallers
Ramingsbijstelling eigen bijdragen

– 21,9
– 21,9

Totaal mutaties

– 21,9

Wlz-ontvangsten stand 1e suppletoire begroting 2016

1.826,1

Netto-Wlz-uitgaven ontwerpbegroting 2016

18.051,0

Mutatie in de netto-Wlz-uitgaven

– 127,4

Netto-Wlz-uitgaven stand 1e suppletoire begroting 2016

17.923,6

Bron: VWS, gegevens Zorginstituut over (voorlopige) financieringslasten Zvw en Wlz en NZagegevens over de productieafspraken en voorlopige realisatiegegevens.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 485 XVI, nr. 2

34

Uitgaven
Mee- en tegenvallers
Actualisering
Op basis van voorlopige realisatiegegevens van de NZa en het Zorginstituut zijn de zorguitgaven 2015 geactualiseerd. De opwaartse bijstelling
komt voor rekening van het eerstelijnsverblijf (circa € 14 miljoen), de
tandheelkundige zorg in Wlz-instellingen (€ 4 miljoen) en de bovenbudgettaire vergoedingen (€ 8 miljoen). Daar tegenover staat een onderschrijding van € 4 miljoen bij de ziekenhuiszorg Wlz. In het verdiepingshoofdstuk is de actualisering van de Wlz-uitgaven per deelsector verder
toegelicht.
Zorg in natura
Dit betreffen extra Wlz-uitgaven in 2016 vanwege het niet extramuraliseren van het zorgprofiel VG3.
Beleidsmatige mutaties
Waardigheid en Trots
In totaal is een bedrag van € 185 miljoen in 2016 oplopend tot € 210
miljoen structureel vanaf 2020 beschikbaar gesteld voor Waardigheid en
Trots. In de begroting 2016 is dit gehele bedrag gereserveerd binnen het
Budgettair Kader Zorg omdat de nadere verdeling tussen het Budgettair
Kader Zorg en de begroting nog niet was gemaakt. Vanaf 2016 is
structureel € 17,5 miljoen overgeboekt naar de VWS-begroting voor
uitgaven in het kader van Waardigheid en Trots door middel van
opdrachten en subsidies.
Uitvoeringskosten/compensatie pgb gemeenten
VWS levert, zoals aangekondigd in de decembercirculaire van het
gemeentefonds, in 2016 eenmalig een bijdrage van € 12,5 miljoen in de
uitvoeringskosten van de gemeenten voor de pgb trekkingsrechten. Vorig
jaar is in het kader van meerkosten reeds € 20 miljoen aan het gemeentefonds toegevoegd en in 2016 ontvangen gemeenten aanvullend eenmalig
nog een bedrag van € 11,5 miljoen. Tot slot ontvangen gemeenten in het
kader van het «1-meibesluit» (geen budgetwijzigingen mogelijk tot 1 mei
2016) eenmalig een bedrag van € 7 miljoen. De € 31 miljoen voor de
financiering van de SVB is vanuit het Budgettair Kader Zorg naar de
begroting van VWS overgeboekt.
Uitstel overheveling huishoudelijke hulp Modulair Pakket Thuis naar Wlz
De Wlz-uitgaven 2016 zijn neerwaarts bijgesteld omdat de overheveling
van huishoudelijke hulp vanuit de Wmo 2015 naar de Wlz ten behoeve
van het modulair pakket thuis (MPT) met een jaar is uitgesteld.
Nominaal en onverdeeld Wlz
Een deel van de gereserveerde ruimte op de sector nominaal en
onvoorzien wordt ingezet ter dekking van problematiek binnen de Wlz.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 485 XVI, nr. 2

35

Compensatie Wmo 2015
In het bestuurlijk overleg van 25 april 2016 tussen VWS en de VNG is
overeengekomen dat een bedrag van circa € 2,3 miljoen aan het budget
Wmo 2015 van de integratie-uitkering Sociaal domein wordt toegevoegd.
Technische en nominale mutaties
Nominale ontwikkeling
De raming van de loon- en prijsbijstelling is aangepast op basis van
actuele macro-economische inzichten van het Centraal Planbureau (CPB).
Grondslagverlegging en overig
De grondslag van het loon- prijsmodel is zoals ieder jaar na Prinsjesdag
een jaar opgeschoven, van begroting 2015 naar 2016. Voorts zijn enkele
technische wijzigingen verwerkt.
Uitdeling lpo 2016 Wmo en Jeugd
De tranche 2016 van de loon- en prijsbijstelling is toegevoegd aan de
budgetten voor de Wmo en Jeugdwet.
Ontvangsten
Ramingsbijstelling eigen bijdragen
Het lagere aantal cliënten in de intramurale ouderenzorg dan eerder
geraamd, leidt tot minder opbrengsten van de eigen bijdrage in de Wlz.
3.4. Verticale ontwikkeling van de begrotingsgefinancierde
BKZ-uitgaven en -ontvangsten 2016
Tabel 5 laat vanaf de stand ontwerpbegroting 2016 de verticale ontwikkeling van de begrotingsgefinancierde BKZ-uitgaven en -ontvangsten zien.
Tabel 5 Verticale ontwikkeling van de begrotingsgefinancierde-BKZ-uitgaven en
-ontvangsten 2016 (bedragen x € 1 miljoen)
2016
Bruto-begrotingsgefinancierde-BKZ-uitgaven ontwerpbegroting 2016

7.124,9

Beleidsmatige mutaties
Schadevergoeding Erasmus MC
Compensatie derving eigen bijdrage Jeugdwet (Gemeentefonds)
Compensatie beschermd wonen (Gemeentefonds)
Subsidieregeling integrale tarieven 2015
Overheveling resterende middelen integrale tarieven
Compensatie herstelopslag UMC’s
Level playing field pensioenen UMC’s d.m.v. sectoralisatie
Zorguitgaven CN i.v.m. dollarkoers
Compensatie Wmo 2015
Compensatie eigen bijdragen gemeenten
Overige

140,1
85,0
17,0
9,8
9,0
– 18,8
11,2
17,0
6,0
2,3
5,0
– 3,4

Technische en nominale mutaties
Nominale ontwikkeling
Uitdeling lpo 2016
Uitdeling lpo 2016 Wmo en Jeugd

105,5
– 5,2
5,5
105,2

Totaal mutaties

245,6

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 485 XVI, nr. 2

36

2016
Bruto-begrotingsgefinancierde-BKZ-uitgaven stand 1e suppletoire
begroting 2016

7.370,4

Begrotingsgefinancierde-BKZ-ontvangsten ontwerpbegroting 2016
Totaal mutaties
Begrotingsgefinancierde-BKZ-ontvangsten stand 1e suppletoire begroting
2016

Netto-begrotingsgefinancierde-BKZ-uitgaven ontwerpbegroting 2016
Mutatie in de netto-begrotingsgefinancierde-uitgaven
Netto-begrotingsgefinancierde-BKZ-uitgaven stand 1e suppletoire
begroting 2016

0,0
0,0
0,0

7.124,9
245,6

7.370,4

Bron: VWS, gegevens Zorginstituut over (voorlopige) financieringslasten Zvw en Wlz en NZagegevens over de productieafspraken en voorlopige realisatiegegevens.

De netto-begrotingsgefinancierde uitgaven nemen ten opzichte van
ontwerpbegroting 2016 toe met circa € 246 miljoen.
Uitgaven
Beleidsmatige mutaties
Schadevergoeding Erasmus MC
In een bindend advies is de schadevergoeding die VWS aan Erasmus MC
moet betalen vanwege het niet nakomen van twee toezeggingen uit 2009
vastgesteld op € 235,9 miljoen (stand ultimo 2014, exclusief rente).
Erasmus MC lijdt schade als gevolg van handelingen en investeringen die
het zonder de toezeggingen niet zou hebben verricht respectievelijk
gedaan. Erasmus MC heeft op basis van de toezeggingen een nieuwbouwproject met een onrendabele top (lasten ongedekt door relevante
inkomsten) ondernomen en zou zonder de toezeggingen een dergelijk
nieuwbouwproject niet hebben uitgevoerd (zie TK 25 268, nrs. 120 en 126).
VWS heeft in 2015 € 85 miljoen betaald; ook in 2016 wordt € 85 miljoen
betaald, het restant in 2017. Aangezien de schadevergoeding die VWS aan
Erasmus MC moet betalen wordt betaald vanuit de VWS-begroting,
worden de hiervoor gereserveerde middelen overgeheveld naar artikel 2
van de VWS-begroting. Ze blijven behoren tot het BKZ (begrotingsgefinancierde BKZ-uitgaven). Voor de betaling in 2016 wordt via een kasschuif
€ 81 miljoen toegevoegd aan de € 4 miljoen die voor 2016 waren
gereserveerd.
Compensatie derving eigen bijdrage Jeugdwet (Gemeentefonds)
Het kabinet heeft een wijziging van de Jeugdwet aangekondigd, om de
ouderbijdrage die in de wet is opgenomen met terugwerkende kracht tot
1 januari 2016 af te schaffen. In verband hiermee is sprake van een
toevoeging aan de integratie-uitkering Sociaal domein van € 17 miljoen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 485 XVI, nr. 2

37

Compensatie beschermd wonen (Gemeentefonds)
Het betreft de compensatie voor het zevental centrumgemeenten dat op
grond van de huidige verdeling van het budget 2015 minder heeft gehad
dan dat zij dat jaar op basis van de verbeterde verdeling zouden hebben
gehad.
Subsidieregeling integrale tarieven 2015/Overheveling resterende
middelen integrale tarieven
Voor de uitvoering van de subsidieregeling integrale tarieven is in 2016
maximaal € 20,2 miljoen nodig. De resterende middelen (€ 9,8 miljoen)
worden overgeheveld naar het premiegefinancierde BKZ om weer te
worden toegevoegd aan de sector medisch-specialistische zorg. Dat geldt
ook voor de middelen die bij tweede suppletoire wet 2015 zijn vrijgevallen, maar in 2016 opnieuw beschikbaar zijn (€ 9 miljoen).
Compensatie herstelopslag UMC’s
De UMC’s krijgen in 2016 gedeeltelijke compensatie uit de loonbijstelling
voor de herstelopslag op de pensioenpremie die het ABP per 1 april heeft
doorgevoerd. VWS vult deze compensatie aan waardoor de UMC’s
volledig worden gecompenseerd voor de herstelopslag in 2016 (€ 11,2
miljoen) en 2017 (€ 15,8 miljoen).
Level playing field pensioenen UMC’s d.m.v. sectoralisatie
De NFU en de Ministers van BZK, Financiën en VWS zijn overeengekomen
om te bezien of een aparte sectorale pensioenregeling voor Universitair
Medische Centra binnen het ABP kan worden gerealiseerd. Hiervoor is
een reeks van € 17 miljoen gereserveerd.
Zorguitgaven CN i.v.m. dollarkoers
De zorgkosten op Caribisch Nederland stijgen door een ongunstige
wisselkoers. Het gaat hierbij vooral om de doorwerking op het budget
zorguitgaven Caribisch Nederland (€ 6 miljoen).
Compensatie Wmo 2015
In het bestuurlijk overleg van 25 april 2016 tussen de VNG en VWS is
overeengekomen dat een bedrag van circa € 2,3 miljoen aan het budget
Wmo 2015 van de integratie-uitkering Sociaal domein wordt toegevoegd.
Compensatie eigen bijdragen gemeenten
Gemeenten worden gecompenseerd voor de eigen bijdragen die zij
mislopen voor huishoudelijke hulp, woningaanpassingen en hulpmiddelen aan Wlz-cliënten die thuis wonen door de anticumulatiebepaling
met de Wlz.
Overige
Deze post is het saldo van enkele in omvang geringe mutaties.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 485 XVI, nr. 2

38

Technische en nominale mutaties
Nominale ontwikkeling
De raming van de loon- en prijsbijstelling is aangepast op basis van
actuele macro-economische inzichten van het Centraal Planbureau (CPB).
Uitdeling lpo 2016
Dit betreft de tranche 2016 van de vergoeding voor loon- en prijsontwikkeling van de begrotingsgefinancierde BKZ-uitgaven.
Uitdeling lpo 2016 Wmo en Jeugd
De raming van de budgetten voor de Wmo en de Jeugdwet is verhoogd
ter compensatie van ontwikkeling van de loonkosten en prijzen.
4. Mutaties per sector
Tabel 6 geeft de mutaties vanaf de stand ontwerpbegroting 2016 tot aan
de 1e suppletoire begroting 2016 op sector niveau weer. De mutaties van
de Zvw en Wlz over 2016 worden in de verdiepingsparagraaf 5 verder
toegelicht.
Tabel 6 BKZ-uitgaven en -ontvangsten per sector 2016 (bedragen x € 1 miljoen)
Stand
ontwerpbegroting

Mutaties 1e
suppletoire
begroting

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutaties

Mutaties

Mutaties

Mutaties

2016

2016

2016

2017

2018

2019

2020

Zorgverzekeringswet (Zvw)
Eerstelijnszorg
Tweedelijnszorg
Geneeskundige geestelijke gezondheidszorg
Geneesmiddelen
Hulpmiddelen
Ziekenvervoer
Opleidingen
Wijkverpleging
Grensoverschrijdende zorg
Nominaal en onverdeeld
Bruto-Zvw-uitgaven

5.349,6
23.099,2
3.779,0
4.598,8
1.668,0
692,3
1.250,9
3.346,1
809,9
1.266,3
45.860,1

43,0
192,0
55,4
39,6
– 84,4
– 26,2
17,4
85,7
– 12,0
– 1.101,0
– 790,5

5.392,7
23.291,2
3.834,4
4.638,4
1.583,6
666,1
1.268,3
3.431,7
797,8
165,3
45.069,5

136,8
311,7
52,1
37,2
– 59,2
– 1,2
17,9
51,0
– 12,7
– 1.337,9
– 804,6

135,9
314,9
55,7
35,7
– 59,2
– 1,2
17,6
52,4
– 12,7
– 1.312,0
– 773,2

135,9
314,4
59,7
35,7
– 59,2
– 1,3
16,4
52,7
– 12,7
– 1.367,1
– 825,6

135,9
313,8
59,7
35,7
– 59,2
– 1,3
16,2
51,6
– 12,7
– 1.463,4
– 923,8

Eigen risico Zvw
Eigen bijdrage Zvw
Zvw-ontvangsten

3.194,8
0,0
3.194,8

0,0
0,0
0,0

3.194,8
0,0
3.194,8

0,0
0,0
0,0

0,0
0,0
0,0

0,0
0,0
0,0

0,0
0,0
0,0

Netto-Zvw-uitgaven

42.665,2

– 790,5

41.874,7

– 804,6

– 773,2

– 825,6

– 923,8

Wet langdurige zorg (Wlz)
Binnen contracteerruimte
Ouderenzorg
Gehandicaptenzorg
Langdurige ggz
Volledig pakket thuis
Extramurale zorg
Overige binnen contracteerruimte

16.455,0
9.017,8
6.126,0
369,2
288,0
519,9
134,1

217,1
– 22,9
64,4
144,2
72,6
62,2
– 103,4

16.672,2
8.994,9
6.190,4
513,4
360,6
582,1
30,7

235,5
– 22,7
57,4
142,6
99,5
62,1
– 103,4

236,4
– 22,8
58,1
143,0
99,5
62,0
– 103,4

240,4
– 18,8
58,1
143,0
99,5
62,0
– 103,4

283,6
24,9
57,6
143,0
99,5
62,0
– 103,4

Persoonsgebonden budgetten

1.346,5

96,0

1.442,5

85,0

84,9

84,9

84,9

Buiten contracteerruimte
Kapitaallasten (nacalculatie)
Beheerskosten
Overig buiten contracteerruimte1
Nominaal en onverdeeld

2.097,5
801,8
140,7
636,2
518,7

– 462,5
2,6
6,9
29,1
– 501,1

1.635,0
804,5
147,6
665,3
17,6

– 424,0
3,9
6,8
– 7,8
– 426,9

– 438,5
0,0
6,7
– 7,8
– 437,4

– 440,9
0,0
6,7
– 7,8
– 439,8

– 500,2
0,0
6,7
– 7,8
– 499,1

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 485 XVI, nr. 2

39

Stand
ontwerpbegroting

Mutaties 1e
suppletoire
begroting

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutaties

Mutaties

Mutaties

Mutaties

2016

2016

2016

2017

2018

2019

2020

Bruto-Wlz-uitgaven

19.899,0

– 149,3

19.749,7

– 103,5

– 117,3

– 115,6

– 131,7

Eigen betalingen Wlz
Wlz-ontvangsten

1.848,0
1.848,0

– 21,9
– 21,9

1.826,1
1.826,1

– 19,6
– 19,6

– 21,9
– 21,9

– 51,6
– 51,6

– 33,8
– 33,8

Netto-Wlz-uitgaven

18.051,0

– 127,4

17.923,6

– 83,9

– 95,4

– 64,0

– 97,9

6.716,1

139,3

6.855,4

106,4

106,0

106,2

106,1

1.138,1

23,2

1.161,4

18,9

18,9

18,9

18,9

3.573,3

69,3

3.642,6

57,8

57,2

57,4

57,2

141,0
1.863,6

0,0
46,8

141,0
1.910,4

0,6
29,1

0,6
29,4

0,6
29,4

0,7
29,4

408,8

106,3

515,0

65,6

– 5,8

3,3

27,5

30,0

– 9,8

20,2

– 50,0

– 25,0

– 16,0

10,0

15,7
0,0
242,1
7,7
107,9

– 0,3
85,0
25,1
0,0
6,0

15,4
85,0
267,3
7,7
113,9

– 0,3
81,0
32,8
0,0
0,0

– 0,3
0,0
17,2
0,0
0,0

– 0,3
0,0
16,9
0,0
0,0

– 0,3
0,0
16,9
0,0
0,0

5,4

0,3

5,6

2,1

2,4

2,7

0,9

0,0
7.124,9

0,0
245,6

0,0
7.370,4

0,0
172,0

0,0
100,3

0,0
109,5

0,0
133,7

0,0
0,0

0,0
0,0

0,0
0,0

0,0
0,0

0,0
0,0

0,0
0,0

0,0
0,0

Netto-begrotingsgefinancierde BKZ-uitgaven

7.124,9

245,6

7.370,4

172,0

100,3

109,5

133,7

Totaal bruto-BKZ-uitgaven
Totaal BKZ-ontvangsten

72.883,9
5.042,8

– 694,3
– 21,9

72.189,7
5.020,9

– 736,2
– 19,6

– 790,2
– 21,9

– 831,7
– 51,6

– 921,8
– 33,8

Totaal netto-BKZ-uitgaven

67.841,1

– 672,4

67.168,8

– 716,6

– 768,3

– 780,1

– 888,0

Begrotingsgefinancierd
Wmo 2015 en Jeugdwet (Gemeentefonds)
Integratie-uitkering Wmo/huishoudelijke
verzorging
Integratie-uitkering Sociaal domein deel Wmo
2015
HHT en restant RA middelen arbeidsmarkt
Jeugdwet
Overig begrotingsgefinancierd (VWSbegroting)
Subsidieregeling overgang integrale tarieven
MSZ
Subsidieregeling abortusklinieken
Schadevergoeding Erasmus MC
Zorgopleidingen
Wtcg
Zorg Caribisch Nederland
Loon- en prijsbijstelling (begroting VWS en
Financiën)
Overig
Bruto-begrotingsgefinancierde BKZ-uitgaven
Terugontvangsten opleidingsfonds
Begrotingsgefinancierde BKZ-ontvangsten

1
Bij de Wlz zijn onder de post «overige buiten contracteerruimte» opgenomen de deelsectoren: bovenbudgettaire vergoedingen, tandheelkunde
Wlz, instellingen voor medisch-specialistische zorg Wlz, overig curatieve zorg Wlz, ADL, extramurale behandeling, zorginfrastructuur, eerstelijnverblijf, orthocommunicatieve behandeling, innovatie en beschikbaarheidbijdrage opleidingen Wlz.

Bron: VWS, gegevens Zorginstituut over (voorlopige) financieringslasten Zvw en Wlz en NZa-gegevens over de productieafspraken en voorlopige
realisatiegegevens.

De mutaties in de jaren 2017 tot en met 2020 hangen vooral samen met de
verwerking van de tranche 2016 van de vergoeding voor loon- en
prijsontwikkeling, actualiseringcijfers en beleidsmatige mutaties. De reeks
onder nominaal en onverdeeld bij de Zvw en Wlz betreffen voornamelijk
mutaties van de raming van de loon- en prijsbijstelling. De reeks bij de
begrotingsgefinancierde-BKZ-uitgaven betreft voornamelijk beleidsmatige
mutaties.
5. Verdieping in de BKZ-sectoren
In deze verdiepingsparagraaf wordt een overzicht gegeven van de
ontwikkelingen van de uitgaven onder het BKZ. Deze verdiepingsparagraaf is opgedeeld in de Zorgverzekeringswet (Zvw) en de Wet langdurige
zorg (Wlz). De mutaties zijn per deelsector toegelicht. Dit geeft een

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 485 XVI, nr. 2

40

overzichtelijker en gedetailleerder beeld van de budgettaire ontwikkelingen binnen de afzonderlijke onderdelen van de zorg. De mutaties zijn
weergegeven ten opzichte van de ontwerpbegroting 2016. De toelichtingen zijn onderverdeeld in verschillende categorieën: nominaal, mee- en
tegenvallers, beleidsmatig en technisch.
Onder de nominale bijstelling wordt de loon- en prijsbijstelling verantwoord. De vergoeding voor de loon- en prijsontwikkeling wordt voor alle
zorgsectoren in eerste instantie gereserveerd op de deelsector nominaal
en onverdeeld. De tranche 2016 is in deze suppletoire begroting reeds
toegedeeld aan de deelsectoren.
De reeks mee- en tegenvallers bevat onder meer de actualisering van de
zorguitgaven op basis van de meest recente cijfers van de NZa en het
Zorginstituut. Onder het kopje beleidsmatig zijn de mutaties uit de
uitvoeringsbrief opgenomen.
De technische mutaties betreffen voornamelijk budgetneutrale verschuivingen tussen verschillende deelsectoren.
5.1. Zorgverzekeringswet (Zvw)
In deze paragraaf wordt ingegaan op de financiële ontwikkelingen binnen
de Zvw. In de onderstaande tabellen wordt het totaal van de mutaties
tussen de ontwerpbegroting 2016 en de 1e suppletoire begroting 2016
voor de Zvw per deelsector weergegeven en toegelicht.
Eerstelijnszorg (bedragen x € 1 miljoen)
Stand
ontwerpbegroting

Mutaties 1e
suppletoire
begroting

Stand 1e
suppletoire
begroting

2016

2016

2016

Huisartsenzorg
Multidisciplinaire zorgverlening
Tandheelkundige zorg
Paramedische zorg
Verloskundige zorg
Kraamzorg
Zintuiglijk gehandicapten

2.762,3
445,2
717,4
700,8
229,4
320,5
174,1

18,7
15,3
20,7
0,4
– 6,9
– 7,9
2,8

2.781,0
460,4
738,2
701,2
222,4
312,6
176,9

Totaal

5.349,6

43,0

5.392,7

Toelichting uitgaven-mutaties 1e suppletoire begroting
Nominaal
Loon- en prijsbijstelling
Dit betreft de tranche 2016 van de vergoeding voor loon- en prijsontwikkeling.
Huisartsenzorg
Multidisciplinaire zorgverlening
Tandheelkundige zorg
Paramedische zorg
Verloskundige zorg
Kraamzorg
Zintuiglijk gehandicapten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 485 XVI, nr. 2

7,8
1,3
10,9
10,8
1,0
7,1
3,1

41

Mee- en tegenvallers
Actualisering zorguitgaven
Tandheelkundige zorg
9,8
Op basis van gegevens van het Zorginstituut is er sprake van een stijging
van de uitgaven voor tandheelkundige zorg in 2015 van circa € 10 miljoen.
Deze overschrijding, voornamelijk veroorzaakt door een stijging van de
preventieve mondzorg bij jeugdig verzekerden, wordt structureel
verondersteld.
Paramedische zorg
– 10,4
In 2015 zijn de uitgaven voor paramedische zorg in totaal met € 10,4
miljoen neerwaarts bijgesteld. Dit betreft het saldo van hoger dan
geraamde uitgaven aan ergotherapie (€ 2,2 miljoen) en oefentherapie
(€ 0,1 miljoen) en lagere uitgaven aan fysiotherapie (€ 3,9 miljoen),
logopedie (€ 5,6 miljoen) en dieetadvisering (€ 3,2 miljoen). Deze
bijstellingen worden structureel verondersteld.
Verloskundige zorg
– 7,9
Op basis van gegevens van het Zorginstituut is de uitgavenraming voor
2015 geactualiseerd. Hieruit blijkt dat de uitgaven structureel € 7,9 miljoen
lager uitvallen dan geraamd. Deze lagere uitgaven zijn mogelijk te
verklaren door een afname van het aantal geboorten. Daarnaast zijn er
een aantal geboortezorg initiatieven onder de beleidsregel innovatie
gestart, deze uitgaven worden verantwoord in de sector overig curatief.
Kraamzorg
Op basis van gegevens van Zorginstituut bleken de
uitgaven voor kraamzorg in 2015 lager dan geraamd.
Deze neerwaartse bijstelling wordt structureel verondersteld. De lagere uitgaven zijn mogelijk het gevolg van
dalende geboortecijfers en lagere tarieven in de contractering.

– 15,0

Beleidsmatig
Zintuiglijk gehandicapten
Expertisefunctie zintuiglijk gehandicapten
– 0,4
Dit betreft een correctie van de overheveling voor zorg voor zintuiglijk
gehandicapten. Er is een bedrag van € 370.000 naar de Zvw overgeheveld, terwijl dit terecht had moeten komen op de begroting voor de
subsidieregeling expertisefunctie ZG. Dit wordt nu gecorrigeerd.
Technisch
Overboeking middelen voor substitutie
Multidisciplinaire zorgverlening
Huisartsen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 485 XVI, nr. 2

14,0
10,9

42

Conform de afspraken uit de bestuurlijke akkoorden eerste lijn en medisch
specialistische zorg worden de beschikbare kaders voor de medisch
specialistische zorg, de huisartsenzorg en de multidisciplinaire zorg per
2016 bijgesteld op basis van de uitkomsten van de «Substitutiemonitor –
Rapportage afsprakenmonitor juli 2015». Het beschikbare kader 2016 voor
de medisch specialistische zorg wordt met € 24,9 miljoen naar beneden
bijgesteld, en de beschikbare kaders 2016 voor de huisartsenzorg en
multidisciplinaire zorg worden met € 10,9 miljoen respectievelijk € 14
miljoen verhoogd. Zie brief aan de Tweede Kamer van 14 oktober 2015, TK
33 654, nr. 18.
Tweedelijnszorg (bedragen x € 1 miljoen)
Stand
ontwerpbegroting

Mutaties 1e
suppletoire
begroting

Stand 1e
suppletoire
begroting

2016

2016

2016

Medisch-specialistische zorg
Geriatrische revalidatiezorg
Beschikbaarheidbijdrage overig medischspecialistische zorg
Beschikbaarheidbijdrage kapitaallasten
academische zorg
Beschikbaarheidbijdrage academische zorg
Overig curatieve zorg

21.145,8
777,3

149,2
– 16,7

21.294,9
760,7

82,2

4,0

86,3

49,4

– 2,6

46,8

660,0
384,5

8,8
49,3

668,7
433,8

Totaal

23.099,2

192,0

23.291,2

Toelichting uitgaven-mutaties 1e suppletoire begroting
Nominaal
Loon- en prijsbijstelling
Dit betreft de tranche 2016 van de vergoeding voor loon- en prijsontwikkeling.
Medisch specialistische zorg
Geriatrische revalidatiezorg
Beschikbaarheidbijdrage academische zorg
Beschikbaarheidbijdrage kapitaallasten academische zorg
Beschikbaarheidbijdrage overig medisch-specialistische
zorg
Overig curatieve zorg

244,7
9,6
8,8
0,4
1,0
4,8

Mee- en tegenvallers
Actualisering zorguitgaven
Geriatrische revalidatiezorg

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 485 XVI, nr. 2

– 26,3

43

De uitgaven voor geriatrische revalidatiezorg zijn geactualiseerd op basis
van gegevens van het Zorginstituut. Daaruit kwam naar voren dat de
uitgaven voor 2014 € 26 miljoen en voor 2015 € 38 miljoen lager waren
dan eerder geraamd. De lichte stijging van de uitgaven in 2015 ten
opzichte van 2014 is consistent met de verruiming van de aanspraak in
2015. Gelet op onzekerheden in de raming als gevolg van de verkorting
van de doorlooptijd van dbc’s in 2015 en de overheveling van bovenbudgettaire hulpmiddelen vanaf 2015, worden de lagere uitgaven structureel
verondersteld op het niveau van de meevaller voor 2014.
Overig curatieve zorg
44,5
De uitgaven voor overig curatieve zorg zijn geactualiseerd op basis van
gegevens van het Zorginstituut. De sterke stijging van de uitgaven in 2015
komt deels door een toename van initiatieven die zijn gestart onder de
beleidsregel innovatie. Daarnaast is sprake van hogere uitgaven doordat
het sinds 2015 ook voor diabetespatiënten die geen zorg krijgen binnen de
zorgketen diabetes mogelijk is een vergoeding te krijgen voor voetzorg.
De hogere uitgaven worden structureel verondersteld.
Beleidsmatig
Medisch-specialistische zorg
Besluitvorming overschrijdingen MSZ 2012 en 2013
– 70,0
Naar aanleiding van bestuurlijk overleg met partijen van het bestuurlijk
Hoofdlijnenakkoord MSZ is eerder in verband met de geconstateerde
overschrijding 2012 eenmalig € 70 miljoen in mindering gebracht op het
beschikbare mbi-kader MSZ 2016. Zie brief hierover van 31 maart 2015,
Kamerstuk TK 29 248, nr. 282. Deze korting wordt thans ook in de
begroting verwerkt.
Inmiddels heeft ook besluitvorming plaatsgevonden over de geconstateerde overschrijding 2013. Op basis daarvan wordt eenmalig € 29
miljoen in mindering gebracht op het beschikbare mbi-kader MSZ 2017.
Zie brief hierover van 29 april 2016, Kamerstuk 2016D18344.
Niet gerealiseerde besparing doelmatig voorschrijven
In het bestuurlijk akkoord voor de medisch-specialistische
zorg zijn afspraken gemaakt over doelmatig voorschrijven. De besparingen zijn echter niet gerealiseerd.
Conform de afspraken wordt een korting op het beschikbare kader toegepast. Eerder is al een korting van € 10
miljoen verwerkt, waardoor de totale korting is uitgekomen op € 10,6 miljoen.

– 0,6

Beschikbaarheidbijdrage overig medisch-specialistische zorg
SEH/acute verloskunde
3,0
Vanwege de verruiming van de beschikbaarheidbijdrage SEH/acute
verloskunde wordt het beschikbare kader aangepast. Uitgaande van een
50/50-verdeling bij het vaststellen van het aantal ziekenhuizen dat een
beschikbaarheidbijdrage ontvangt op basis van de nieuwe gevoeligheidsanalyse van het RIVM, gaat het om hogere uitgaven van
€ 3 miljoen.
Patiëntenvervoer Waddeneilanden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 485 XVI, nr. 2

– 3,0

44

De helikopter voor het patiëntenvervoer van en naar de Waddeneilanden
zal worden bekostigd vanuit de beschikbaarheidbijdrage.

Technisch
Medisch-specialistische zorg
Overboeking middelen voor substitutie
– 24,9
Conform de afspraken uit de bestuurlijke akkoorden eerste lijn en medisch
specialistische zorg worden de beschikbare kaders voor de medisch
specialistische zorg, de huisartsenzorg en de multidisciplinaire zorg per
2016 bijgesteld op basis van de uitkomsten van de »Substitutiemonitor –
Rapportage afsprakenmonitor juli 2015». Het beschikbare kader voor de
medisch specialistische zorg wordt met ingang van 2016 met € 24,9
miljoen naar beneden bijgesteld, en de beschikbare kaders voor de
huisartsenzorg en multidisciplinaire zorg worden met ingang van 2016
met € 10,9 miljoen respectievelijk € 14 miljoen verhoogd. Zie brief aan de
Tweede Kamer van 14 oktober 2015, TK 33 654, nr. 18.
Geneeskundige geestelijke gezondheidszorg (bedragen x € 1 miljoen)
Stand
ontwerpbegroting

Mutaties 1e
suppletoire
begroting

Stand 1e
suppletoire
begroting

2016

2016

2016

Geneeskundige geestelijke gezondheidszorg

3.779,0

55,4

3.834,4

Totaal

3.779,0

55,4

3.834,4

Toelichting uitgaven-mutaties 1e suppletoire begroting
Nominaal
Loon- en prijsbijstelling
Dit betreft de tranche 2016 van de vergoeding voor loon- en
prijsontwikkeling.

57,9

Beleidsmatig
Additionele middelen kwaliteitsonderzoek
Bij het opstellen van de ggz-toekomstagenda is door de
veldpartijen aangegeven dat aanvullende middelen nodig
zijn voor de agenda voor gepast gebruik en transparantie
en voor extra onderzoek. Als gevolg hiervan kunnen
bestaande en nieuwe behandelingen op termijn doelmatiger worden uitgevoerd. Deze middelen worden overgeheveld naar artikel 2 van de VWS-begroting.

– 2,5

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 485 XVI, nr. 2

45

Genees- en hulpmiddelen (bedragen x € 1 miljoen)
Stand
ontwerpbegroting

Mutaties 1e
suppletoire
begroting

Stand 1e
suppletoire
begroting

2016

2016

2016

Geneesmiddelen
Hulpmiddelen

4.598,8
1.668,0

39,6
– 84,4

4.638,4
1.583,6

Totaal

6.266,8

– 44,8

6.222,0

Toelichting uitgaven-mutaties 1e suppletoire begroting
Nominaal
Loon- en prijsbijstelling
Dit betreft de tranche 2016 van de vergoeding voor loon- en prijsontwikkeling.
Geneesmiddelen
Hulpmiddelen

17,6
6,4

Mee- en tegenvallers
Actualisering zorguitgaven
Geneesmiddelen
23,8
De sector geneesmiddelen laat een overschrijding van ruim € 95 miljoen
zien in 2015. Deze overschrijding wordt voor een kwart structureel
verondersteld, zodat het beschikbare kader 2016 rond de beleidsrijke
raming van het Zorginstituut blijft liggen.
Hulpmiddelen
– 41,4
Op basis van de meest recente realisatiecijfers over 2015 worden de
uitgaven aan hulpmiddelen structureel neerwaarts bijgesteld.
Beleidsmatig
Hulpmiddelen
Invulling stringent pakketbeheer hulpmiddelen
– 50,0
Een deel van de onderschrijding 2015 van circa € 91 miljoen wordt ingezet
voor de taakstelling stringent pakketbeheer (€ 50 miljoen in 2016). In de
afgelopen periode hebben zorgverzekeraars gestuurd op doelmatigheid
en gepast gebruik van extramurale hulpmiddelen.
Hulpmiddelen
Eigen bijdrage hoortoestellen kinderen
0,6
Deze bijstelling is het gevolg van het afschaffen van de eigen bijdragen
voor hoortoestellen voor kinderen tot 18 jaar per 1 januari 2016. Daardoor
nemen de netto-BKZ-uitgaven toe.
Geneesmiddelen
Uitvoering geneesmiddelenvisie

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 485 XVI, nr. 2

– 1,8

46

Dit betreft een bijstelling ten behoeve van de uitvoering van de geneesmiddelenvisie (zie TK 29 477, nr. 358). Gelet op de verwachte kostenbeheersende effecten die van de geneesmiddelenvisie uitgaan worden de
kosten voor de uitvoering vanuit het BKZ overgeheveld naar de begroting.
Wijkverpleging (bedragen x € 1 miljoen)
Stand
ontwerp
begroting

Mutaties 1e
suppletoire
begroting

Stand 1e
suppletoire
begroting

2016

2016

2016

Wijkverpleging

3.346,1

85,7

3.431,7

Totaal

3.346,1

85,7

3.431,7

Toelichting uitgaven-mutaties 1e suppletoire begroting
Nominaal
Loon- en prijsbijstelling
Dit betreft de tranche 2016 van de vergoeding voor loonen prijsontwikkeling.

46,8

Mee- en tegenvallers
Actualisering zorguitgaven
37,7
Op basis van gegevens van het Zorginstituut is in 2015 sprake van een
overschrijding van het beschikbare kader met € 37,7 miljoen. Omdat het
beschikbare budget voor wijkverpleging in de jaren vanaf 2017 fors
toeneemt, wordt het beschikbare kader ook voor 2016 met € 37,7 miljoen
verhoogd.
Beleidsmatig
Ontwikkelagenda wijkverpleging
De wijkverpleegkundige is terug als spil van de zorg in de
buurt. Prioriteiten voor de komende periode zijn om te
komen tot een relatief eenvoudig bekostigingsmodel en
(daarmee samenhangend) een gezamenlijke ontwikkelagenda. Het doel hiervan is innovatie van de wijkverpleging te stimuleren en er tegelijkertijd voor te zorgen dat
het bekostigingsmodel eenvoudig kan blijven.

1,2

Ziekenvervoer (bedragen x € 1 miljoen)
Stand
ontwerpbegroting

Mutaties 1e
suppletoire
begroting

Stand 1e
suppletoire
begroting

2016

2016

2016

Ambulancevervoer
Overige ziekenvervoer

565,7
126,6

– 16,4
– 9,8

549,3
116,8

Totaal

692,3

– 26,2

666,1

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 485 XVI, nr. 2

47

Toelichting uitgaven-mutaties 1e suppletoire begroting
Nominaal
Loon- en prijsbijstelling
Dit betreft de tranche 2016 van de vergoeding voor loon- en prijsontwikkeling.
Ambulancevervoer
Overige ziekenvervoer

8,6
1,9

Mee- en tegenvallers
Actualisering zorguitgaven
Ambulancevervoer
– 25,0
Op basis van cijfers van de NZa over de budgetten van ambulanceaanbieders zijn de uitgaven 2015 voor ambulances geactualiseerd. De
lagere uitgaven in 2015 leiden ook tot een incidentele bijstelling van het
kader in 2016.
Overige ziekenvervoer
– 11,7
De uitgaven van overig ziekenvervoer zijn geactualiseerd op basis van
gegevens van het Zorginstituut. Daaruit komt naar voren dat de uitgaven
in 2015 € 11,7 miljoen lager waren dan eerder geraamd. Deze lagere
uitgaven worden structureel verondersteld.
Opleidingen (bedragen x € 1 miljoen)
Stand
ontwerpbegroting

Mutaties 1e
suppletoire
begroting

Stand
1e suppletoire
begroting

2016

2016

2016

Opleidingen

1.250,9

17,4

1.268,3

Totaal

1.250,9

17,4

1.268,3

Toelichting uitgaven-mutaties 1e suppletoire begroting
Nominaal
Loon- en prijsbijstelling
Dit betreft de tranche 2016 van de vergoeding voor loon- en
prijsontwikkeling.

17,4

Grensoverschrijdende zorg (bedragen x € 1 miljoen)
Stand
ontwerpbegroting

Mutaties 1e
suppletoire
begroting

Stand 1e
suppletoire
begroting

2016

2016

2016

Grensoverschrijdende zorg

809,9

– 12,0

797,8

Totaal

809,9

– 12,0

797,8

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 485 XVI, nr. 2

48

Toelichting uitgaven-mutaties 1e suppletoire begroting
Nominaal
Loon- en prijsbijstelling
Dit betreft de tranche 2016 van de vergoeding voor loon- en
prijsontwikkeling.

9,7

Mee- en tegenvallers
Actualisering zorguitgaven
Op basis van gegevens van het ZiNL is over 2015 sprake van een
onderschrijding van het beschikbare kader met € 21,7 miljoen. Het
beschikbare kader is hiervoor geactualiseerd.

– 21,7

Nominaal en onverdeeld Zvw (bedragen x € 1 miljoen)
Stand
ontwerpbegroting

Mutaties 1e
suppletoire
begroting

Stand 1e
suppletoire
begroting

2016

2016

2016

Nominaal en onverdeeld Zvw

1.266,3

– 1.101,0

165,3

Totaal

1.266,3

– 1.101,0

165,3

Toelichting uitgaven-mutaties 1e suppletoire begroting
Nominaal
Loon- en prijsbijstelling
– 477,5
Dit betreft de uitdeling aan de verschillende sectoren van de tranche 2016
van de vergoeding voor loon- en prijsontwikkeling.
Nominale ontwikkeling
– 271,0
De raming van de loon- en prijsbijstelling is aangepast op basis van de
macro-economische inzichten in het Centraal Economisch Plan (CEP 2016)
van het Centraal Planbureau (CPB).
Beleidsmatig
Schadeloosstelling Erasmus MC
– 4,0
In een bindend advies is de schadevergoeding die VWS aan Erasmus MC
moet betalen vanwege het niet nakomen van twee toezeggingen uit 2009
vastgesteld op € 235,9 miljoen (stand ultimo 2014, exclusief rente); zie TK
25 268, nrs. 120 en 126. Aangezien de schadevergoeding die VWS aan
Erasmus MC moet betalen wordt betaald vanuit de VWS-begroting,
worden de hiervoor gereserveerde € 4 miljoen (in 2016), alsmede (vanaf
2017) niet meer benodigde middelen voor de garantieregeling kapitaallasten, overgeheveld naar artikel 2 van de VWS-begroting.
Migratieproblematiek

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 485 XVI, nr. 2

23,6

49

De verhoogde instroom van asielzoekers leidt tot hogere zorguitgaven. Op
korte termijn wordt een extra beroep op de zorg verwacht. Dit geldt zowel
voor de curatieve zorg als de langdurige zorg, het gemeentelijk domein,
preventie en (jeugd)gezondheidszorg. De raming gaat uit van een
instroom van 58.000 vluchtelingen in 2016. De hiermee samenhangende
middelen worden vooralsnog geparkeerd op deze sector.
Taakstelling stringent pakketbeheer
75,0
De nog te verwerken taakstelling stringent pakketbeheer bedraagt € 75
miljoen in 2016 en € 225 miljoen vanaf 2017. Dekking voor de taakstelling
in 2016 wordt gevonden binnen het kader hulpmiddelen (€ 50 miljoen) en
de ggz (€ 25 miljoen). De invulling van de oploop van de taakstelling
vanaf 2017 wordt verwerkt in de ontwerpbegroting 2017.
Invulling stringent pakketbeheer ggz
De invulling van de taakstelling stringent pakketbeheer bij
de ggz wordt gerealiseerd door begrenzing en gepast
gebruik van zorg in de ggz conform een advies van het
Zorginstituut. Zie brief hierover van 22 maart 2016, TK
29 689, nr. 692. Het Zorginstituut heeft op basis van het
advies een besparingsbedrag van € 25 miljoen geraamd.
Het kader ggz wordt met dit bedrag verlaagd. Deze
afboeking moet nog worden verwerkt op de sector ggz.

– 25,0

Overheveling resterende middelen integrale tarieven
18,8
De resterende middelen voor de overgang naar integrale tarieven op
artikel 2 van de begroting worden overgeheveld naar het premiegefinancierde BKZ; zie ook de toelichting op de begrotingsgefinancierde
BKZ-uitgaven in paragraaf 3.4.
Kasschuif resterende middelen integrale tarieven
– 68,8
Op basis van het hoofdlijnenakkoord voor de MSZ 2014–2017 is voor de
periode 2015–2024 € 50 miljoen beschikbaar gesteld voor de overgang
naar integrale tarieven. Deze middelen zijn eerder overgeheveld naar
artikel 2 van de begroting om een subsidieregeling voor de overgang naar
integrale tarieven mogelijk te maken. Voor zover de middelen niet nodig
zijn voor de subsidieregeling worden ze weer toegevoegd aan de sector
MSZ c.q. het mbi-kader MSZ. De vrijval in 2016 bedraagt € 68,8 miljoen:
€ 50 miljoen die eerder op het premiegefinancierde BKZ was gereserveerd, alsmede € 18,8 miljoen op het begrotingsgefinancierde BKZ. Deze
middelen worden doorgeschoven naar de jaren 2018 – 2021. Het
beschikbare budget komt daarmee op € 75 miljoen in 2017 en € 50
miljoen vanaf 2018.
Niet gerealiseerde besparing doelmatig voorschrijven
0,6
Korting op het kader MSZ in verband met de niet gerealiseerde besparingsdoelstelling doelmatig voorschrijven, conform de afspraken hierover
in het bestuurlijk akkoord MSZ. In de begroting 2016 is in verband met het
besparingsverlies in 2015 voor het jaar 2016 reeds een korting van € 10
miljoen verwerkt; uiteindelijk is de korting uitgekomen op € 10,6 miljoen.
Nominaal en onverdeeld

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 485 XVI, nr. 2

– 469,9

50

Een deel van de gereserveerde middelen op de post Nominaal en
onverdeeld blijkt niet nodig te zijn en valt daarom vrij. Deze ruimte bestaat
uit niet-toegedeelde middelen voor nominale bijstellingen en groeiruimte
Zvw. Daarnaast is ruimte ontstaan als een gevolg van het verschil tussen
de oorspronkelijk beschikbaar gestelde groeiruimte voor de curatieve zorg
en de in de verschillende zorgakkoorden gemaakte afspraken over de
toegestane groei in die sectoren. Voorts is na verwerking van de gemaakte
afspraken over de afwikkeling van de schadevergoeding aan Erasmus MC,
in de jaren na 2019, sprake van vrijval van gereserveerde middelen voor
de garantieregeling kapitaallasten.
Verwarde personen
15,0
Het aanjaagteam verwarde personen dat is gestart na de zomer, heeft
samen met haar partners knelpunten en verbeteracties in beeld gebracht
in de persoonsgerichte aanpak voor mensen met verward gedrag. Voor
structurele oplossingen en een sluitende aanpak is een krachtige
beweging nodig. De kosten die aan de diverse verbeteracties zijn
verbonden bedragen voor VWS € 15 miljoen in 2016 en € 30 miljoen
structureel vanaf 2017. Eén van de acties is een regeling voor onverzekerden. Een deel van de middelen is bestemd voor pilots en projecten in het
land.
Overige

– 2,0

Technische- en nominale mutaties
Grondslagverlegging en overig
84,2
De grondslag van het loon- prijsmodel is zoals ieder jaar na Prinsjesdag
een jaar opgeschoven, van begroting 2015 naar 2016. Voorts zijn enkele
technische wijzigingen verwerkt.
Zvw-ontvangsten (bedragen x € 1 miljoen)
Stand
ontwerpbegroting

Mutaties 1e
suppletoire
begroting

Stand 1e
suppletoire
begroting

2016

2016

2016

Eigen risico Zvw

3.194,8

0,0

3.194,8

Totaal

3.194,8

0,0

3.194,8

Toelichting uitgaven-mutaties 1e suppletoire begroting
N.v.t.
5.2. Wet langdurige zorg (Wlz)
In deze paragraaf wordt ingegaan op de financiële ontwikkelingen binnen
de Wlz. In de onderstaande tabellen wordt het totaal van de mutaties
tussen de ontwerpbegroting 2016 en de 1e suppletoire begroting 2016
voor de Wlz per deelsector weergegeven en toegelicht.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 485 XVI, nr. 2

51

Binnen contracteerruimte (bedragen x € 1 miljoen)
Stand
ontwerpbegroting

Mutaties 1e
suppletoire
begroting

Stand 1e
suppletoire
begroting

2015

2015

2015

Ouderenzorg
Gehandicaptenzorg
Langdurige ggz
Volledig pakket thuis
Extramurale zorg
Overige binnen contracteerruimte

9.017,8
6.126,0
369,2
288,0
519,9
134,1

– 22,9
64,4
144,2
72,6
62,2
– 103,4

8.994,9
6.190,4
513,4
360,6
582,1
30,7

Totaal

16.455,0

217,1

16.672,2

Toelichting uitgaven-mutaties 1e suppletoire begroting
Nominaal
Loon- en prijsbijstelling
Dit betreft de tranche 2016 van de vergoeding voor loon- en prijsontwikkeling.
Ouderenzorg
Gehandicaptenzorg
Langdurige ggz
Volledig pakket thuis
Extramurale zorg
Overige binnen contracteerruimte

116,3
82,2
5,2
3,4
6,2
1,6

Mee- en tegenvallers
Actualisering
Deze mutatie betreft de doorwerking in 2016 van de actualisering van de
uitgaven 2015. Zoals gemeld in het jaarverslag 2015 zijn dit voorlopige
cijfers van de NZa, op basis van de 2e-ronde productieafspraken.
Ouderenzorg
Langdurige ggz
Gehandicaptenzorg
Volledig pakket thuis
Extramurale zorg
Overige binnen contracteerruimte

– 249,2
139,0
63,2
96,0
56,0
– 105,0

Beleidsmatig
Ouderenzorg
Waardigheid en Trots
110,0
En deel van de beschikbare middelen voor het plan Waardigheid en Trots
– in totaal € 185 miljoen in 2016, oplopend tot € 210 miljoen structureel –
wordt ingezet binnen de ouderenzorg Wlz ten behoeve van dagbesteding
en opleidingen. In 2016 gaat het om € 110 miljoen.
Gehandicaptenzorg

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 485 XVI, nr. 2

52

Schuif van zorg in natura naar pgb
– 81,0
Op verzoek van de zorgkantoren zijn eind 2015 middelen verschoven van
de contracteerruimte (zorg in natura) naar het pgb kader. Deze schuif is
structureel.
Volledig pakket thuis
– 26,8
Uitstel overheveling MPT naar Wlz
De Wlz-uitgaven 2016 zijn neerwaarts bijgesteld omdat de overheveling
van huishoudelijke hulp vanuit de Wmo naar de Wlz ten behoeve van het
modulair pakket thuis (MPT) met een jaar is uitgesteld.

Stand
ontwerpbegroting
2016
Persoonsgebonden budgetten

1.346,5

Totaal

1.346,5

Nominaal
Loon- en prijsbijstelling
Dit betreft de tranche 2016 van de vergoeding voor loon- en prijsontwikkeling.
Beleidsmatig
Schuif van zorg in natura naar pgb
Op verzoek van de zorgkantoren zijn eind 2015 middelen verschoven van
de contracteerruimte (zorg in natura) naar het pgb-kader.
Kapitaallasten (nacalculatie) (bedragen x € 1 miljoen)
Stand
ontwerpbegroting

Mutaties 1e
suppletoire
begroting

Stand 1e
suppletoire
begroting

2016

2016

2016

Kapitaallasten (nacalculatie)

801,8

2,6

804,5

Totaal

801,8

2,6

804,5

Toelichting uitgaven-mutaties 1e suppletoire begroting
Nominaal
Loon- en prijsbijstelling
Dit betreft de tranche 2016 van de vergoeding voor loon- en
prijsontwikkeling.

13,6

Beleidsmatig
Toedelen invoering NHC jeugd

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 485 XVI, nr. 2

– 11,0

53

Deze mutatie betreft het de toedeling aan de sector kapitaallasten van de
eerder beschikbaar gestelde middelen aan gemeenten voor de invoering
van de NHC in het jeugddomein.
Beheerskosten (bedragen x € 1 miljoen)
Stand
ontwerpbegroting

Mutaties 1e
suppletoire
begroting

Stand 1e
suppletoire
begroting

2016

2016

2016

Beheerskosten

140,7

6,9

147,6

Totaal

140,7

6,9

147,6

Toelichting uitgaven-mutaties 1e suppletoire begroting
Nominaal
Loon- en prijsbijstelling
Dit betreft de tranche 2016 van de vergoeding voor loon- en
prijsontwikkeling.

1,7

Beleidsmatig
Waardigheid en Trots
5,0
Een deel van de middelen voor Waardigheid en Trots wordt ingezet om de
zorgkantoren een omslag te laten maken naar inkopen op basis van
kwaliteit. Dit vraagt onder meer om een actiever relatiebeheer met
zorgaanbieders.
Overige

0,2

Overig buiten contracteerruimte (bedragen x € 1 miljoen)
Stand
ontwerpbegroting

Mutaties 1e
suppletoire
begroting

Stand 1e
suppletoire
begroting

2016

2016

2016

Overig buiten contracteerruimte1

636,2

29,1

665,3

Totaal

636,2

29,1

665,3

1

Bij de Wlz zijn onder de post overige buiten contracteerruimte opgenomen de sectoren; bovenbudgettaire vergoedingen, tandheelkunde Wlz, instellingen voor medisch-specialistische zorg
Wlz, overig curatieve zorg Wlz, ADL, extramurale behandeling, zorginfrastructuur, eerstelijnsverblijf, orthocommunicatieve behandeling, innovatie en beschikbaarheidbijdrage opleidingen Wlz.

Toelichting uitgaven-mutaties 1e suppletoire begroting
Nominaal
Loon- en prijsbijstelling
Dit betreft de tranche 2016 van de vergoeding voor loon- en
prijsontwikkeling.

6,7

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 485 XVI, nr. 2

54

Mee- en tegenvallers
Actualisering
22,4
Dit is het saldo van diverse overschrijdingen (eerstelijnsverblijf, tandheelkundige zorg Wlz, bovenbudgettaire vergoedingen) en onderschrijdingen
(ziekenhuiszorg Wlz).
Nominaal en onverdeeld (bedragen x € 1 miljoen)
Stand
ontwerpbegroting

Mutaties 1e
suppletoire
begroting

Stand 1e
suppletoire
begroting

2016

2016

2016

Nominaal en onverdeeld

518,7

– 501,1

17,6

Totaal

518,7

– 501,091

17,6

Toelichting uitgaven-mutaties 1e suppletoire begroting
Nominaal
Loon- en prijsbijstelling
– 359,5
Dit betreft de uitdeling aan de verschillende sectoren van de tranche 2016
van de vergoeding voor loon- en prijsontwikkeling.
Nominale ontwikkeling
De raming van de loon- en prijsbijstelling is aangepast op
basis van de macro-economische inzichten in het Centraal
Economisch Plan (CEP 2016) van het Centraal Planbureau
(CPB).

– 17,7

Grondslagverlegging en overig
25,8
De grondslag van het loon- prijsmodel is zoals ieder jaar na Prinsjesdag
een jaar opgeschoven, van begroting 2015 naar 2016. Voorts zijn enkele
technische wijzigingen verwerkt.

Mee- en tegenvallers
Zorg in natura
Dit betreft extra Wlz-uitgaven in 2016 vanwege het niet
extramuraliseren van het zorgprofiel VG3.

17,0

Beleidsmatig
Waardigheid en Trots
– 115,0
En deel van de beschikbare middelen voor het plan Waardigheid en Trots
wordt ingezet binnen de Contracteerruimte Wlz ten behoeve van
dagbesteding en opleidingen (€ 110 miljoen). Daarnaast is € 5 miljoen
bestemd voor een omslag naar inkopen op basis van kwaliteit door
zorgkantoren (beheerskosten).
Waardigheid en Trots

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 485 XVI, nr. 2

– 17,5

55

In totaal is een bedrag van € 185 miljoen in 2016 oplopend tot € 210
miljoen structureel vanaf 2020 beschikbaar gesteld voor Waardigheid en
Trots. In de begroting 2016 is dit gehele bedrag gereserveerd binnen het
Budgettair Kader Zorg omdat de nadere verdeling tussen het Budgettair
Kader Zorg en de begroting nog niet was gemaakt. Vanaf 2016 is
structureel € 17,5 miljoen overgeboekt naar de begroting voor uitgaven in
het kader van Waardigheid en Trots door middel van opdrachten en
subsidies.
Uitvoeringskosten/compensatie gemeenten pgb
– 31,0
VWS levert, zoals aangekondigd in de decembercirculaire van het
gemeentefonds, in 2016 eenmalig een bijdrage van € 12,5 miljoen in de
uitvoeringskosten van de gemeenten voor de pgb trekkingsrechten. Vorig
jaar is in het kader van meerkosten reeds € 20 miljoen aan het gemeentefonds toegevoegd en in 2016 ontvangen gemeenten aanvullend eenmalig
nog een bedrag van € 11,5 miljoen. Tot slot ontvangen gemeenten in het
kader van het «1-meibesluit» (geen budgetwijzigingen mogelijk tot 1 mei
2016) eenmalig een bedrag van € 7 miljoen. De € 31 miljoen voor de
financiering van de SVB is vanuit het Budgettair Kader Zorg naar de
begroting van VWS overgeboekt.
Toedelen invoering NHC jeugd
11,0
Deze mutatie betreft de overboeking naar de sector kapitaallasten van de
eerder beschikbaar gestelde middelen aan gemeenten voor de invoering
van de NHC in het jeugddomein.
Nominaal en onverdeeld
– 14,2
Een deel van de gereserveerde ruimte op de sector nominaal en onvoorzien wordt ingezet ter dekking van problematiek binnen de Wlz.
Wlz-ontvangsten (bedragen x € 1 miljoen)
Stand
ontwerpbegroting

Mutaties 1e
suppletoire
begroting

Stand
1e suppletoire
begroting

2016

2016

2016

Eigen betalingen Wlz

1.848,0

– 21,9

1.826,1

Totaal

1.848,0

– 21,9

1.826,1

Toelichting uitgaven-mutaties 1e suppletoire begroting
Mee- en tegenvallers
Ramingsbijstelling eigen bijdragen
– 21,9
Het lagere aantal cliënten in de intramurale ouderenzorg dan eerder
geraamd, leidt tot minder opbrengsten van de eigen bijdrage in de Wlz.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 485 XVI, nr. 2

56