4
Vragenuur: Vragen Tielen
Vragen van het lid Tielen aan de staatssecretaris van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport, bij afwezigheid van de
minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, over het
bericht "Nu het octrooi is verlopen, is dit kankermedicijn
plots 99 procent goedkoper".
De voorzitter:
Ik heet natuurlijk van harte welkom de staatssecretaris van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Het woord is aan
mevrouw Tielen.

Mevrouw Tielen (VVD):
Voorzitter. Ik heb bijna even een Utrechts déjà vu, maar dat
terzijde. De inzet van wetenschappers en farmaceutische
bedrijven leidt tot minder lijden en tot minder overlijden
aan ziektes. Met geneesmiddelen waar veel onderzoek naar
is gedaan en waarin veel is geïnvesteerd is het mogelijk
om ziektes onder controle te krijgen. Het is op zichzelf goed
te begrijpen dat de prijs van medicijnen wordt bepaald door
de productiekosten en dat ook een vergoeding voor
onderzoek en wetenschap onderdeel is van die kostprijs.
Maar dan moet dat wel redelijk zijn.
Voorzitter. Het lijkt erop dat sommige bedrijven de randen
van die redelijkheid opzoeken en moedwillig woekerprijzen
vragen. Tenminste, dat is het gevoel dat me bekroop toen
ik het artikel las over een medicijn tegen de ziekte van
Kahler, lenalidomide. Nu het octrooi van dit middel is verlopen is het honderd keer in prijs verlaagd. Honderd keer!
Mijn vraag aan de minister, of vandaag in zijn plaats aan
de staatssecretaris, is allereerst of onze nationale wetgeving
woekerprijzen van toegelaten medicijnen kan voorkomen
en in hoeverre prijzen ook transparant zijn met behulp van
onze wetgeving. Wordt er ook Europees opgetrokken als
het gaat om de aanpak van exorbitante prijzen van
geneesmiddelen? Ik zou dat graag zien en ik zou graag
willen dat de minister, of vandaag de staatssecretaris,
afspraken maakt met Europese collega's om te voorkomen
dat prijzen bij de introductie van nieuwe medicijnen onredelijk hoog worden gesteld en ook dat woekerende prijsstijgingen worden voorkomen binnen de Europese Unie.
De voorzitter:
Heel goed, dank u wel. Het woord is aan de staatssecretaris.

Staatssecretaris Van Ooijen:
Dank u wel, voorzitter. Vandaag vervang ik inderdaad de
minister, omdat hij afspraken heeft in Brussel. Vandaag
zien we overigens ook maar weer eens hoe belangrijk het
is om daar te zijn. Want inderdaad, en dat is het eerste wat
ik zou willen stellen, een verschil tussen €218 per tablet tijdens de patentperiode en €0,90 erna lijkt nauwelijks te
verantwoorden. Het artikel in de NRC geeft dan ook een
goed beeld van een belangrijk dilemma. Geneesmiddelenfabrikanten doen met hun onderzoek en ontwikkeling
belangrijke en waardevolle ontdekkingen die het leven van

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Tielen

patiënten kunnen veranderen. Die inspanningen verdienen
een beloning. Daar is het systeem van octrooibescherming
dan ook op gericht. Maar hoe voorkom je dat daar misbruik
van gemaakt wordt? In het systeem rond bescherming van
geneesmiddelen zijn we altijd op zoek naar een balans
tussen het bevorderen van innovatie, beschikbaarheid en
betaalbaarheid. Er is nationale octrooiwetgeving en de
verantwoordelijkheid daarvoor ligt bij het ministerie van
Economische Zaken en Klimaat. Het is goed ons te realiseren dat deze nationale wetgeving weliswaar grotendeels
gebaseerd is op Europese wet- en regelgeving en internationale verdragen. Daarom is er dan ook weinig ruimte om
op nationaal niveau veranderingen aan te brengen aan dit
systeem. De minister is samen met zijn collega van het
ministerie van Economische Zaken en Klimaat in Europa
doorlopend in gesprek over dit onderwerp. Deze gesprekken
gaan onder andere over het aanpassen en het aanscherpen
van de wetgeving, bijvoorbeeld voor aanvullende afspraken
rondom octrooien. En nogmaals, wat betreft de hoogte van
de prijs lijkt in deze specifieke situatie de fabrikant voorbij
te zijn gegaan aan de maatschappelijke aanvaardbaarheid.
Prijzen zouden een duidelijke relatie moeten hebben met
de tot het product herleidbare kosten. Woekerwinsten over
de rug van de premiebetaler en de patiënt vindt het kabinet
vanzelfsprekend dan ook ongewenst.
Mevrouw Tielen (VVD):
Dank aan de staatssecretaris. Dan zijn we het eigenlijk eens,
maar dan heb ik nog geen echt antwoord op mijn vraag
wat de minister of de staatssecretaris samen met de Europese collega's aan het doen is om dit soort woekerwinsten
en woekerprijzen te voorkomen en hoe we zorgen dat die
Europese wetgeving ook daadwerkelijk leidt tot het voorkomen van dit soort incidenten, hoop ik.
Staatssecretaris Van Ooijen:
Het belangrijkste wat wij dus doen, is proberen om op
Europees niveau aanscherpingen en aanvullingen te realiseren van de afspraken die er zijn gemaakt. Als we namelijk
daar afspraken kunnen maken, dan kunnen we die vervolgens doorvertalen in nationale wetgeving. Alleen de nationale wetgeving as such aanpassen, is ingewikkeld binnen
de momenteel bestaande Europese afspraken. Daarom richt
onze focus zich zeer op veranderingen in Brussel.
Mevrouw Tielen (VVD):
Dan zou ik het nog wel prettig vinden om terug te horen
wat de minister daarover met zijn Europese collega's
afspreekt, ook richting de komende jaren. Dat zou dan een
vraag om een toezegging zijn aan de staatssecretaris.
Daarnaast hoor ik wat de staatssecretaris zegt over nationale
wetgeving, maar er is wel beloofd dat de Kamer wordt
geïnformeerd over de nadere uitwerking, zoals dat zo mooi
heet, waarmee de stijgende zorgkosten naar aanleiding van
dure geneesmiddelen in de grip gehouden moeten worden.
Dat staat volgens mij voor het najaar 2023 op de rol en dat
vind ik eigenlijk best wel ver weg. Ik zou graag aan deze
staatssecretaris vragen of het mogelijk is om al eerder, liefst
nog dit jaar, een update te krijgen van hoe het kabinet dat
ziet.

29 maart 2022
TK 65

65-4-1

Staatssecretaris Van Ooijen:
Allereerst kan ik aangeven dat de brief die u noemt en die
inderdaad op de rol staat voor het najaar 2023, al iets eerder
komt, in ieder geval halverwege volgend jaar. Ik zal de
minister vragen om u ook tussentijds al informatie te geven
over de stand van zaken, zodat u daar ook dit jaar al kennis
van kan nemen. De brief kunnen we ook iets naar voren
halen, ongeveer naar Q2 volgend jaar.

De voorzitter:
Tot zover. Dank aan de staatssecretaris voor zijn aanwezigheid vandaag. Hij heeft alle vragen beantwoord.
Wij schorsen even en dan gaan we stemmen.
De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.

De voorzitter:
Dat is het tweede kwartaal, zullen we maar zeggen.
Staatssecretaris Van Ooijen:
Zo is dat.
Mevrouw Tielen (VVD):
Ja, maar dat is nog steeds over meer dan een jaar en dat
vind ik nog best wel ver weg.
Staatssecretaris Van Ooijen:
Ik ga de minister vragen om de Kamer in het lopende jaar
al een stand van zaken of een inventarisatie te geven, zodat
u dan ook al zicht heeft op hoe het ervoor staat.
Mevrouw Tielen (VVD):
Dat klinkt goed. Dan hoop ik dat de minister dat ook gaat
doen. Dank u wel.
De voorzitter:
Dank u wel. Een vervolgvraag van mevrouw Paulusma.
Mevrouw Paulusma (D66):
Dank aan de staatssecretaris voor de reactie en dank aan
mevrouw Tielen voor het stellen van deze vraag. Ik ben blij
dat ook de VVD zich wil inzetten voor het beteugelen van
de macht van de farmaceutische industrie. Mijn vraag aan
de staatssecretaris, en via hem aan de minister, is de volgende. U zegt: de minister praat heel veel, er is heel veel
overleg. Ik wil ook graag een wat eerdere terugkoppeling
en sluit mij aan bij de wens van mevrouw Tielen, want dit
duurt veel te lang. Er gebeurt in Europa ook een hoop. Ik
ben samen met mevrouw Tielen rapporteur voor de
geneesmiddelenstrategie. Ik wil wel graag van de minister
horen hoe hij zich gaat inspannen om in Europa dwingendere afspraken te maken, in plaats van alleen maar te praten
en zorgen dat het wellicht goed komt. Wat mij betreft graag
wat duiding op dat wat dwingendere karakter.
Staatssecretaris Van Ooijen:
Nogmaals, ik heb al aangegeven dat we de brief waarover
al gerapporteerd was, iets eerder kunnen versturen volgend
jaar. We kunnen in het lopende jaar die inventarisatie
meenemen. Ik zal erom vragen om daarin ook terug te
koppelen wat de stand van zaken is in het overleg over de
Europese wetgeving en de verandering daarvan. Ik kan
daarover ook iets terugkoppelen in de brief in het lopende
jaar.

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Tielen

29 maart 2022
TK 65

65-4-2