Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

29 389

Vergrijzing en het integrale ouderenbeleid

34 104

Langdurige zorg

Nr. 122

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR LANGDURIGE ZORG EN SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 13 september 2023
De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft op 4 juli
2023 een petitie in ontvangst genomen namens de Noord Nederlandse
Coöperatie van Zorgorganisaties (NNCZ) getiteld «Geef de ouderenzorg
zuurstof – draai de kortingen terug». De commissie heeft mij gevraagd om
een reactie op de petitie. Bij de stemmingen van 12 september 2023 heeft
het lid Dijk (SP) mij gevraagd om per brief uiteen te zetten hoe ik van plan
ben om te gaan met de Kaderbrieven Wlz (Kamerstuk 34 104, nrs. 360, 363
en 390) en het IBO ouderenzorg (Kamerstuk 29 389, nr. 118) die door uw
Kamer controversieel verklaard zijn. Op dat verzoek ga ik in deze brief in.
De petitie «Geef de ouderenzorg zuurstof – draai de kortingen
terug»
Ook ik heb deze petitie in ontvangst genomen, zowel op 4 juli als op
5 september waar ik evenals enkele leden van uw Kamer aanwezig was op
de manifestatie in Den Haag en gesprekken heb gevoerd met bezorgde
zorgmedewerkers. Daarnaast ontving ik voor het zomerreces brieven van
in regio’s samenwerkende VVT-zorgaanbieders. In de petitie en de brieven
ging het om twee onderwerpen. Als eerste wordt aangegeven dat de
transitie van de ouderenzorg, zoals bedoeld in het «Wonen, Ondersteuning en Zorg voor Ouderen»-programma (WOZO) als noodzakelijk
wordt gezien en dat de zorgaanbieders deze transitie ondersteunen en
willen vormgeven. Veel aanbieders zijn daar ook al mee aan de slag. Als
tweede wordt aangegeven dat door de cumulatie van maatregelen en
uitzonderlijke omstandigheden de financiële druk met name in 2024 als
(te) groot wordt ervaren.
De afgelopen periode heb ik gesproken met onder andere vertegenwoordigers vanuit meerdere regio’s en afzonderlijke zorgaanbieders. Ook
vanuit het perspectief van de cliënten(raden) heeft een gesprek plaatsgevonden. De gesprekken gaven inzicht in de financiële situatie in 2024 met
een doorkijk naar latere jaren. Zorgaanbieders geven aan dat zij voor 2024
een uitzonderlijke samenloop van omstandigheden verwachten,

kst-29389-122
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 29 389, nr. 122

1

waaronder een hoog ziekteverzuim, hoge inzet van tijdelijk personeel niet
in loondienst (PNIL) en inflatie. Er zijn verschillen per zorgaanbieder en
per regio en voornoemde omstandigheden zijn niet uniek voor de
ouderenzorg, maar spelen breder in de zorg.
Daarnaast gaat het onder meer om het besluit van de Nederlandse
Zorgautoriteit (NZa) om de NHC te verlagen en de maatregelen uit het
coalitieakkoord ten aanzien van de doorontwikkeling van het kwaliteitskader en meerjarig contracteren die ook in 2024 hun beslag krijgen in het
tarief. Het betreft dus een cumulatie van voorziene en onvoorziene
factoren, die niet alleen door overheidsbeleid zijn veroorzaakt. Dit doet
echter niets af aan de zorgen die in de sector leven en die ik ook begrijp.
Uit gesprekken die ik heb gevoerd blijkt eens te meer dat zorgaanbieders
en zorgkantoren zich samen met mij verantwoordelijk voelen voor de
toegankelijkheid, kwaliteit en doelmatigheid van de ouderenzorg nu en in
de toekomst en voor de transitie die daarvoor nodig is. Zorgaanbieders
zien hierin voor zichzelf een belangrijke rol door te sturen op een efficiënte
bedrijfsvoering, laag ziekteverzuim en minder inhuur van PNIL. Zorgkantoren moeten reële prijzen hanteren en hebben vanuit hun verantwoordelijkheid besloten om de richttariefpercentages voor 2024 te verhogen.
Deze richttariefpercentages zijn het vertrekpunt van de individuele
inkoopgesprekken die zorgaanbieders en zorgkantoren regionaal met
elkaar maken. Voor de ouderenzorg wordt het richttariefpercentage voor
2024 verhoogd van 95,5% naar 96,4%. De aanleiding hiervoor is de
actualisatie van de richttarieven op basis van de beschikbaar gekomen
jaarrekeningen over 2022.
Controversieel verklaren (meerjarige) kaderbrieven
Recent heeft de Tweede Kamer in de procedurevergadering aangegeven
de afschriften van de (meerjarige) Kaderbrieven Wlz en het IBO
ouderenzorg controversieel te verklaren. Het lid Dijk heeft bij de
stemmingen op 12 september gevraagd om een brief over de wijze
waarop ik met dit besluit van de Kamer om zal gaan. Ik ga graag in op dit
verzoek.
Op basis van de Wmg ben ik verplicht om na Prinsjesdag een budgettair
kader Wlz voor 2024 definitief vast te stellen. De demissionaire status van
het kabinet en de controversieel verklaring leiden ertoe dat ik het
budgettair kader Wlz enkel voor 2024 vaststel. Het vaststellen van het
budgettair kader voor 2025 en verder is aan een volgend kabinet. Ik acht
het aangewezen om discussies over de invulling van mijn verantwoordelijkheid voor de continuïteit van zorg voor kwetsbare mensen en met
mogelijke gevolgen voor de begroting, nu Prinsjesdag aanstaande is, bij
de behandeling van de begroting van VWS met uw Kamer te voeren. Wat
betreft het IBO-ouderenzorg, laat ik verdere besluitvorming aan het
volgende kabinet.
Tot slot
Met deze brief geef ik tevens invulling aan de motie van de leden Sahla en
Den Haan1 die de regering verzoekt om onderzoek te doen naar het effect
van het voornemen om de NHC te verlagen en hierover nog voor 2024 te
rapporteren aan de Tweede Kamer. Gezien de samenloop zoals hiervoor
geschetst, gaat het voor de zorgaanbieders niet zozeer om de geïsoleerde

1

Kamerstuk 31 765, nr. 782.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 29 389, nr. 122

2

effecten van de NHC verlaging maar om het totaalbeeld. De NZa onderzoekt komend jaar de systematiek van de NHC berekening in samenspraak
met zorgaanbieders.
De Minister voor Langdurige Zorg en Sport,
C. Helder

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 29 389, nr. 122

3