Verslag ronde tafelgesprek over alcoholgerelateerde overlast

Op 11 april vond de ronde tafel over alcoholgerelateerde overlast plaats op het ministerie
van VWS. De minister heeft het als een constructieve bijeenkomst ervaren. Uit het
gesprek bleek dat alcohol gerelateerde overlast en de maatschappelijke norm zeer nauw
aan elkaar gerelateerd zijn. Samenwerking is een belangrijke voorwaarde is om tot
oplossingsrichtingen te komen. Veel deelnemers hebben aangegeven dat er vanuit de
keten van betrokkenen bij het alcoholprobleem gedacht moet worden. Het is zeer positief
dat er zoveel verschillende projecten in de verschillende regio’s zijn ontwikkeld en
worden uitgevoerd, waarbij er goed wordt samengewerkt door de verschillende
betrokken organisaties.

Overlast
Tijdens de ronde tafel is eerst gediscussieerd over de belasting die alcoholmisbruik vormt
op de hulpdiensten: politie, ambulancediensten en afdelingen spoedeisende hulp van
ziekenhuizen. Een ambulancemedewerker uit Terschelling en de burgemeester van
Amsterdam gaven situatieschetsen van de problematiek op de Waddeneilanden in de
zomer, en van Koninginnedag in Amsterdam. Ook is er gesproken over een pilotproject in
Amsterdam waarbij ziekenhuizen en de politie samenwerken in het Letsel Informatie
Systeem. Hierbij wordt informatie uit ziekenhuizen gedeeld met de politie waardoor
patronen van overlast in kaart gebracht kunnen worden. Verder kwamen verschillende
samenwerkingsverbanden ter sprake., bijvoorbeeld tussen GGD, GGZ, gemeente, bureau
Halt, OM, onderwijs, sportkantines etc.
Een aantal onderwerpen kwam uit de discussie naar voren:
Zorgverzekeraars zijn genoemd als een belangrijke partij in deze problematiek. Maar
ook bijvoorbeeld sportkantines, campingeigenaren en nog vele andere actoren. Ook werd
genoemd dat het belangrijk is te weten hoe en waar het alcoholgebruik plaatsvindt.
Verder is de wens is uitgesproken om duidelijke, SMART geformuleerde doelen te stellen
waar, gezamenlijk, naar gestreefd kan worden.
Ook is er over de horeca gesproken: sommige horecagelegenheden zijn, en blijven,
lastige plekken die herhaaldelijk leiden tot overlast. Het is lastig om de cultuur hierin te
laten veranderen. Er zijn desalnietteminvoldoende mogelijkheden om in de horeca
alcoholproblematiek aan te pakken. Bijvoorbeeld door het doorschenken aan dronken
personen aan te pakken. De horeca moet een veilige plek zijn voor jongeren.
Gemeenten worden vooral tijdens grote evenementen (oud en nieuw, Koninginnedag) en
op stapavonden geconfronteerd met vele effecten van onverantwoord alcoholgebruik. Zij
nemen daarom verschillende soorten (repressieve) maatregelen, en werken ook samen
met alcoholverstrekkers om uitwassen te voorkomen.
De intentie van de minister is om de krachten te bundelen en gebruik te maken van
nieuwe en bestaande inzichten om de overlast aan te pakken. Het is duidelijk dat dit een
integrale aanpak moet zijn. In de nieuwe Drank en Horecawet wordt het instrumentarium

1

voor handhaving uitgebreid. Maar om effect te sorteren is wetgeving alleen niet
voldoende. We willen met elkaar op zoek naar een constructieve set van maatregelen.

Cultuuromslag
Verder is er gediscussieerd over de drinkcultuur onder jongeren. Jongeren zouden elkaar
moeten leren dat er grenzen zijn, en dat jezelf het ziekenhuis in drinken niet stoer is. Dit
kan niet in 1 jaar, en het is belangrijk dat het gebeurt MET jongeren samen. Campagnes
zouden zich erop moeten richten dat de jongeren met elkaar in gesprek gaan. Die
kunnen elkaar op een positieve manier beïnvloeden. Het is hierin belangrijk onderscheid
te maken tussen jongeren die een keer (veel) te veel drinken, en jongeren bij wie dit
keer op keer gebeurt. Er zijn kwetsbare jongeren voor wie drinken een probleem is.
Voegsignalering is hierin belangrijk.
De leeftijdsgrens van 16 is ter sprake gekomen. Veel van de aanwezige partijen
ondersteunden het verschuiven van de leeftijdsgrens naar 18. Argumenten hiervoor zijn
dat drank dan volledig geweerd kan worden van middelbare scholen en bij junioren in
sport. Een ander argument is dat het op dit moment lijkt alsof vanaf 16 jaar drinken
ineens mag en ook moet. Daarom is het van belang om ook een signaal af te geven aan
jongeren tussen 16 en 18, bijvoorbeeld drink maximaal 1-2 drankjes. Ook is er
gesproken over het aanpakken van het aanbod: alcohol is gemakkelijk verkrijgbaar, de
prijzen zijn laag en het aanbod groot en gevarieerd.
Het is dus belangrijk een cultuuromslag te bereiken waarin het niet langer gewoon is dat
kinderen drinken (ook niet jongeren boven de 16). Ook de marketing kan hieraan een
bijdrage leveren. Hierbij is er gesproken over het breed aanpakken van het probleem:
het betrekken van horeca, campinghouders, onderwijs, supermarkten, en ouders (ouders
zijn meerdere malen genoemd als belangrijke groep).

Vervolg
De minister zou graag een vervolg willen geven aan deze bijeenkomst. Zij denkt daarbij
aan een kortdurende werkgroep bestaande uit vertegenwoordigers uit de aanwezige
organisaties, aangevuld met onder andere vertegenwoordigers uit het onderwijs, sport en
zorgverzekeraars. Deze werkgroep zou een overzicht van maatregelen kunnen maken die
vanuit de eigen organisatie genomen kunnen worden. Het gaat dan met name om
maatregelen die al vanuit de verschillende organisaties ontwikkeld zijn, of maatregelen
die wellicht nog ontwikkeld kunnen worden. Ook is het belangrijk om duidelijk te maken
hoe er meer gebruik gemaakt kan worden gemaakt van reeds ontwikkelde maatregelen.
Om deze werkgroep te vormen zijn de deelnemers inmiddels via mail aangeschreven met
de vraag wie vanuit hun organisatie aan de werkgroep wil deelnemen. Ook zullen andere
partijen, die niet aanwezig waren, benaderd worden. Het streven is dit voor de zomer af
te ronden en aan het einde van de zomer een overzicht van maatregelen op te leveren.

2