Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

95
Vragen van de leden Ronnes en Oskam (beiden CDA) aan de Ministers voor
Wonen en Rijksdienst en van Veiligheid en Justitie over het bericht dat
woningen onbereikbaar worden (ingezonden 28 augustus 2015)
Antwoord van Minister Blok (Wonen en Rijksdienst), mede namens de
Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie (ontvangen 23 september 2015)
Vraag 1
Kent u het bericht dat woningen onbereikbaar worden door de grote toename
van asielzoekers die een verblijfsvergunning krijgen?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Herinnert u zich uw toezegging voor de zomer dat het «kabinet breed gaat
bekijken hoe dit aangepakt kan worden en «actief aan de slag gaat om
gemeenten te helpen en belemmeringen weg te nemen?»2
Antwoord 2
Ja. Omdat de hoge instroom van migranten en de daarmee gepaard gaande
uitdagingen voor Nederland raken aan bijna alle departementen en lagere
overheden, heeft dit Kabinet de Ministeriële Commissie Migratie ingesteld
onder voorzitterschap van de Minister-President. Uw Kamer is hierover bij
brief van 27 augustus 2015 geïnformeerd.
Deze Commissie zal op een aantal migratiegerelateerde onderwerpen
voorstellen doen. Het gaat daarbij onder andere ook over maatregelen die
een snelle en zorgvuldige opvang van en procedure voor zowel asielzoekers
als vergunninghouders in Nederland waarborgen. Het actief helpen van en
wegnemen van belemmeringen voor gemeenten maakt daar uiteraard
onderdeel van uit.

1
2

ah-tk-20152016-95
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2015

http://www.telegraaf.nl/binnenland/24411626/__Woning_wordt_onbereikbaar__.html
Debat naar aanleiding van het verslag van het Algemeen overleg Vreemdelingenbeleid (VAO)
van 2 juli 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

1

Vraag 3
Welke concrete maatregelen aangaande dit probleem zijn er uit uw overleg
met de VNG gekomen in juli jl.?
Antwoord 3
Middels het Platform Opnieuw Thuis ben ik in overleg met de VNG en daar
bespreken wij ook de mogelijkheden en alternatieven die er zijn om tot snelle
huisvesting van vergunninghouders te komen. Daarbij wordt nadrukkelijk
gekeken of het gebruik van voormalige kantoorpanden en ander vastgoed
voor tijdelijke, maar kwalitatief adequate, huisvesting ingezet kan worden. Ik
verwacht daarnaast dat de maatregelen die door de Ministeriële Commissie
voorgesteld worden daarop nog aanvullingen zullen bieden.
Vraag 4
Kunt u aangeven wat de meest recente en cijfermatige ontwikkelingen zijn
ten aanzien van de aantallen beschikbare en benodigde woningen voor
mensen met een verblijfsvergunning?
Antwoord 4
De taakstelling huisvesting vergunninghouders voor de tweede helft 2015 is
vastgesteld op 14.900. De achterstand op 1 juli 2015 was 5.276. Dus in totaal
moeten vóór het eind van 2015 20.176 personen woonruimte vinden. De
prognose voor de eerste helft van 2016 is vastgesteld op 20.000 vergunninghouders. De definitieve vaststelling voor deze taakstellingsperiode zal rond
1 oktober as. in de Staatscourant gepubliceerd worden.
Ervaringscijfers van het COA leren dat per vergunninghouder iets minder dan
0,5 woning nodig is.
Vraag 5
Kunt u daarbij ook aangeven (per gemeente, procentueel en absoluut)
hoeveel woningen woningcorporaties beschikbaar dienen te stellen aan
verblijfsgerechtigden? Zo ja, wat zijn uw voornemens om verdringing van
andere woningzoekenden tegen te gaan?
Antwoord 5
Ja, in de bijlage bij deze antwoorden treft u de volgende overzichten:
1. Tabel 1 Het aantal toegewezen woningen van corporaties per gemeente
in 2013;3
2. Tabel 2 De taakstelling per gemeente voor de eerste helft van 2015;4
3. Tabel 3 De taakstelling per gemeente voor de tweede helft van 2015.5
In geval van schaarste op de woningmarkt kunnen gemeenten er voor kiezen
om gebruik te maken van andere mogelijkheden om statushouders te
huisvesten. Hierbij valt te denken aan gebruik van demontabele woningen of
flexibele woonunits, het ombouwen van verzorgingstehuizen en/of leegstaand
vastgoed en de huisvesting van meerdere alleenstaanden in een woning.
Tevens hebben gemeenten binnen het huidige huisvestingsstelsel de
mogelijkheid de opgelegde taakstelling onderling te herverdelen.
Tenslotte is het van groot belang dat gemeenten met een gespannen
woningmarkt afspraken maken met corporaties over toevoegingen aan de
woningvoorraad. Op basis van de nieuwe wetgeving voor woningcorporaties,
de Woningwet 2015 en het Besluit toegelaten instellingen volkshuisvesting,
die beide op 1 juli 2015 in werking zijn getreden, heeft de gemeente hiervoor
meer instrumenten in handen. Gemeenten hebben met de nieuwe Woningwet meer mogelijkheden om middels prestatieafspraken te waarborgen dat er
voldoende betaalbare woningen beschikbaar blijven of beschikbaar komen.
Gemeenten zouden dit helder en concreet moeten benoemen in hun
woonbeleid en daarbij aangeven in hoeverre een bijdrage van de corporatie(s) verwacht wordt. Corporaties zijn gehouden een bijdrage te leveren aan
het woonbeleid van de gemeente.

3

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
5
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
4

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

2

Vraag 6
Deelt u de conclusie dat er sprake is van verdringing van de groep die op
zoek is naar een sociale huurwoning?
Antwoord 6
De sociale huurwoningvoorraad is bestemd voor mensen met een laag
inkomen en voor specifieke doelgroepen, waaronder de vergunninghouders.
De voorraad is in principe groot genoeg om huurders met lage inkomens en
andere doelgroepen te huisvesten. Wel moet daarbij worden opgemerkt dat
veel sociale huurwoningen worden gehuurd door mensen met een hoger
inkomen, die niet tot doelgroep behoren. Om dit zogenaamd scheefwonen
tegen te gaan is er beleid ontwikkeld dat de doorstroming uit de sociale
woningbouw moet stimuleren en de beschikbare voorraad bij voorrang voor
de doelgroep van beleid beschikbaar moet houden.
Vraag 7
Kunt u aangeven wat de trend is wanneer de groei van asielzoekers van het
afgelopen jaar zich voortzet voor de onder 2 genoemde cijfers op korte en
langere termijn?
Antwoord 7
Wanneer de groei van het aantal asielzoekers dat met reden in Nederland
asiel aanvraagt en een verblijfsvergunning krijgt aanhoudt, dan zal dat een
navenant grotere invloed uitoefenen op de beschikbaarheid van woningen op
de sociale woningmarkt.
Vraag 8
Klopt het dat het aantal huurwoningen dat beschikbaar komt afneemt door
o.a. het beleid om ouderen langer zelfstandig te laten wonen? Zo ja, wat is de
(toekomstige) omvang daarvan?
Antwoord 8
Al geruime tijd is het beleid er op gericht om ouderen langer zelfstandig te
laten wonen. Dit proces zal de komende jaren nog worden voortgezet.
Het aantal ouderen dat geen toegang meer heeft tot intramurale zorg als
gevolg van de hervormingen in de langdurige zorg van het kabinet Rutte II
wordt tot 2030 geschat op circa 75 duizend.
Vraag 9
Klopt het dat de groep die vanwege urgentie een beroep doet op voorrang op
de lijst van woningzoekenden, groter wordt? Zo ja, wat is de daarbij
trendmatige ontwikkeling?
Antwoord 9
De Huisvestingswet biedt de gemeenten een instrumentarium om in te
grijpen in de woonruimteverdeling en de samenstelling van de woonruimtevoorraad. Gemeenten kunnen middels een huisvestingsverordening voor de
duur van ten hoogste vier jaar regels stellen met betrekking tot woonruimteverdeling van goedkope woonruimte en de samenstelling van de woonruimtevoorraad.
In de Huisvestingswet is bepaald dat mantelzorgers en -ontvangers, personen
die in blijf-van-mijn-lijfhuizen verblijven en verblijfsgerechtigden (vergunninghouders) die voor de eerste keer een woning zoeken in ieder geval tot de
urgente woningzoekenden moeten behoren. Deze groepen behoren dus in elk
geval tot de urgente woningzoekenden. Gemeenten kunnen overwegen om
ook andere categorieën urgent woningzoekenden aan te wijzen bijvoorbeeld
woningzoekenden die technisch dakloos zijn, woningzoekenden na een
echtscheiding of personen met een ernstige medische indicatie. Deze
categorieën urgente woningzoekenden worden door de gemeente bepaald en
vastgelegd in een door de gemeente op te stellen huisvestingsverordening. In
die huisvestingsverordening kan de gemeente ook bepalen dat bij de
verlening van huisvestingsvergunningen voor een of meer daarbij aangewezen categorieën woonruimte, voorrang wordt gegeven aan woningzoekenden
die economisch of maatschappelijk gebonden zijn aan de woningmarktregio
of aan een tot de gemeente behorende kern.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

3

Het ligt voor de hand dat, naarmate de gemeente meer categorieën woningzoekenden als urgent aanmerkt, het aantal overblijvende reguliere woningzoekenden afneemt. In die zin is het signaal dat steeds meer vrijkomende
woningen worden toegewezen aan urgent woningzoekenden, mogelijk ook
gelegen in de lokale invulling van de taken die gemeenten zien.
Vraag 10
Op welke wijze wordt bij de toewijzing van huurwoningen rekening gehouden
met zogenaamde navolgers? Wordt daarbij geanticipeerd op toekomstige
gezinshereniging? Zo ja, op welke wijze?
Antwoord 10
Zo veel als mogelijk wordt bij toewijzing van woonruimte geanticipeerd op de
nareis van familieleden, die ook op hetzelfde adres komen wonen. Het COA
informeert in voorkomende gevallen de gemeente wanneer informatie over
nareizigers bekend is geworden.
Het is dus van cruciaal belang dat snel bekend is hoeveel en wanneer de
familieleden komen nareizen. Dat is niet in alle gevallen mogelijk. Het komt
dus voor dat, wanneer een vergunninghouder is gehuisvest en zijn gezin reist
na, op termijn omgezien moet worden naar passender woonruimte.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

4