Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2023–2024

33 147

Evaluatie Kaderwet zelfstandige
bestuursorganen

Nr. 10

BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN
WATERSTAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 4 december 2023
Hierbij ontvangt u de wettelijke evaluatie van IBKI over de periode
2018–2022 aan. Deze evaluatie is uitgevoerd door een onafhankelijke
onderzoeksbureau, de KWINK groep (hierna: KWINK). Het rapport en de
bestuurlijke reactie van IBKI treft u aan als bijlage bij deze brief.
In de Kaderwet zelfstandige bestuursorganen is in artikel 39 bepaald dat
er elke vijf jaar een evaluatie zal worden uitgevoerd naar de doelmatigheid en de doeltreffendheid van het functioneren van een zelfstandig
bestuursorgaan en dat deze evaluatie aan de Staten-Generaal zal worden
toegezonden. Met de evaluatie van IBKI over de periode 2018–2022 wordt
hieraan voldaan.
IBKI is een deeltijd-ZBO zoals omschreven in artikel 38 van de Kaderwet.
IBKI, onderdeel van de Stichting VAM, is de exameninstantie voor de APK(algemene periodieke keuring) en de WRM-examens (Wet Rijonderricht
Motorrijtuigen) en levert daarmee een belangrijke bijdrage aan de
verkeersveiligheid.
KWINK heeft onderzoek gedaan naar de doeltreffendheid en doelmatigheid van IBKI en heeft daarnaast gekeken naar de opvolging van de
aanbevelingen uit de vorige evaluatie (periode 2013–2017) en naar de
governance en toekomstbestendigheid van de organisatie. KWINK
concludeert dat IBKI doeltreffend en doelmatig opereert. Ook heeft KWINK
een aantal aanbevelingen geformuleerd voor zowel IBKI als het Ministerie
van Infrastructuur en Waterstaat. Hieronder wordt ingegaan op de
conclusies en aanbevelingen.

kst-33147-10
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 33 147, nr. 10

1

Opvolging aanbevelingen en aandachtspunten evaluatie IBKI over
2013–2017
KWINK constateert dat drie van de vier aanbevelingen zijn opgevolgd. Het
toezicht van de Rijksgecommitteerden op IBKI is door het ministerie nog
niet geborgd in formele afspraken. De drie andere aanbevelingen zijn
opgevolgd. Zo is de kwetsbare continuïteit van de Rijksgecommitteerden
als gevolg van hoge leeftijd opgelost door de groep uit te breiden en te
verjongen. Ook zijn de afspraken over overleg, informatielevering en
advies over beleidsontwikkeling vastgelegd. Wel geeft KWINK aan dat op
twee aanbevelingen nog verbetering mogelijk is. KWINK adviseert een
aantal acties in gang te zetten om de onafhankelijkheid tussen Innovam en
IBKI goed te blijven borgen (aanbeveling 1). Daarnaast geeft KWINK aan
dat IBKI transparanter kan zijn over de knelpunten in wet- en regelgeving
waar IBKI tegen aanloopt bij haar taakuitvoering door hier jaarlijks over te
rapporteren aan het ministerie. Het ministerie vraagt IBKI hier vanaf 2024
jaarlijks over te rapporteren, bijvoorbeeld in het jaarverslag (aanbeveling 5).
Doeltreffendheid
KWINK concludeert dat «IBKI doeltreffend functioneert en dat de
examinering van rijinstructeurs, APK-keurmeesters, tachograaftechnici en
lpg-technici een bijdrage levert aan de verkeersveiligheid.» Om de
doeltreffendheid naar een nog hoger niveau te tillen heeft KWINK enkele
aanbevelingen geformuleerd. Het ministerie onderschrijft deze aanbevelingen. Met IBKI wordt stil gestaan hoe de dienstverlening van IBKI het
best gemonitord kan worden en op welke basis hierover gerapporteerd
dient te worden, bijvoorbeeld in het jaarverslag van IBKI. Hier zullen de
suggesties van KWINK, zoals de snelheid en wachttijden (aanbeveling 2a)
en het eenduidig rapporteren over klachten, bezwaar en beroep (aanbeveling 2b) in meegenomen worden. Daarnaast gaan we met IBKI kijken
hoe de opvolging van signalen, van zowel de RDW- als WRM-gecommitteerden als andere betrokkenen bij de taakuitvoering door IBKI, meegenomen kan worden in rapportages (aanbeveling 2c en 4), zowel intern als
extern.
Doelmatigheid
IBKI is in de onderzochte periode doelmatiger gaan opereren, concludeert
KWINK. De tarieven over de periode 2015–2022 zijn in vrijwel gelijk
gebleven, pas in 2021 is er sprake geweest van een stijging in verband
met de (relatief hoge) inflatie. Tegelijkertijd zijn er geen signalen dat de
kwaliteit van de dienstverlening is afgenomen. Het ministerie waardeert
deze ontwikkeling en blijft met IBKI in gesprek over hoe de organisatie
doelmatig kan blijven opereren zonder dat de kwaliteit van de dienstverlening hieronder lijdt.
Governance
KWINK geeft aan dat de governance tussen het ministerie als opdrachtgever en eigenaar en IBKI als opdrachtnemer, de zogenaamde driehoek,
goed functioneert en zich heeft geprofessionaliseerd sinds de vorige
evaluatie. Wel ligt er in elke «hoek» van de driehoek verbeterpotentieel.
Het ministerie gaat met IBKI in gesprek over het ontwikkelen van
prestatie-indicatoren om beter gesprek te kunnen voeren over de kwaliteit
van de taakuitvoering van IBKI (aanbeveling 6a) en het ministerie zal
onderzoeken hoe het toezicht door de RDW-gecommitteerden juridisch
verankerd kan worden (aanbeveling 6b). In lijn met eerdere aanbevelingen
zal het ministerie het toezicht op en de sturing van IBKI tegen het licht

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 33 147, nr. 10

2

houden om een verdere professionaliseringsslag te kunnen maken. Hierbij
zal (onder andere) gekeken worden naar het proces van het vaststellen
van de tarieven (aanbeveling 7a), het mogelijk eisen van certificering op
het gebied van informatiebeleid (aanbeveling 7b), het verzoeken van het
opstellen van een jaarverslag door de Rijksgecommitteerden over de
resultaten van haar toezicht (aanbeveling 7c) en het opstarten van een
strategische dialoog met IBKI gericht op de lange termijn (aanbeveling
7d).
Concluderend
Het ministerie kan zich vinden in de constateringen van KWINK over de
evaluatieperiode. Het ministerie waardeert zowel de ontwikkeling van IBKI
als de stabiliteit van de organisatie in de evaluatieperiode. De aanbevelingen van KWINK geven goede handvatten om zowel IBKI als de relatie
met het ministerie in de toekomst verder te ontwikkelen. Ook met het oog
op de ontwikkelingen die komende tijd op de organisatie afkomen vanuit
de opvolging van het rapport Van Rijles naar Rijonderwijs. Het ministerie
zal samen met IBKI de opvolging van de aanbevelingen monitoren in de
bestuurlijke overleggen.
De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,
M.G.J. Harbers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 33 147, nr. 10

3