Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2023–2024

24 587

Justitiële Inrichtingen

Nr. 923

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR RECHTSBESCHERMING
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 20 oktober 2023
Tijdens het Tweeminutendebat Gevangeniswezen en tbs op 6 juli jl.
(Handelingen II 2022/23, nr. 103, item 53) is een motie van de leden Kuik
en Mutluer over de pilot Huis van Herstel aangenomen door uw Kamer
(Kamerstuk 24 587, nr. 905) (Handelingen II 2022/23, nr. 103, item 89). Deze
motie roept op tot het informeren van de Kamer over de afgesproken
voorwaarden rondom de pilot, het in gesprek gaan met ketenpartners en
het delen van de afwegingen met de Kamer voordat een definitief besluit
wordt genomen. Via deze brief doe ik de motie gestand en informeer ik
uw Kamer over de opvolging hiervan.
Pilot Huis van Herstel
Het Huis van Herstel is een pilot kleinschalige detentievoorziening bij de
penitentiaire inrichting (PI) in Almelo, die als doel heeft Twentse gedetineerden met multiproblematiek succesvol te laten re-integreren. Samen
met andere organisaties, waaronder Twentse gemeenten, reclassering en
zorgaanbieders, wordt hen zorg en begeleiding op maat geboden. Naast
dat het gebouw wordt gebruikt voor de pilot wordt het ook gebruikt als
reguliere Beperkt Beveiligde Afdeling (BBA). Vanuit de BBA kunnen
gedetineerden in de laatste fase van hun gevangenisstraf geleidelijk
re-integreren in de maatschappij.
De looptijd van de pilot is door het ministerie in 2018 vastgesteld op
vijf jaar, tot en met december 2023. Het Huis van Herstel heeft gevraagd
om een verlenging van de pilot tot en met 2025. Met het oog op de
tegenvallende instroom van deelnemers en de hoge kosten voor deze
pilot, heeft mijn ministerie voor de zomer van 2023 besloten deze
verlenging niet te honoreren. Bij brief van 5 juli jl. heb ik uw Kamer
hierover geïnformeerd.1

1

kst-24587-923
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Kamerstuk 24 587, nr. 917.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 24 587, nr. 923

1

Gesprek met ketenpartners
Om uitvoering te geven aan de hierboven genoemde motie heb ik op
4 oktober jl. met de bestuurders van de gemeente Almelo en Enschede
(namens de 14 betrokken Twentse gemeenten), de reclassering, de Dienst
Justitiële Inrichtingen (DJI) en de programmamanager van de pilot
gesproken. Samengevat zijn hierbij de volgende afspraken gemaakt:
• Verlenging van de pilot met twee jaar (2024 en 2025) met een
pilotbijdrage vanuit mijn Ministerie van € 600.000,– per jaar. Vanaf
2026 volgt er geen bijdrage meer vanuit het ministerie, het is dan aan
de Twentse gemeenten of zij wel of niet door willen gaan met het Huis
van Herstel.
• Uiterlijk in juli 2025 geven de gemeenten duidelijkheid over of zij door
willen gaan met het Huis van Herstel vanaf 2026. Om deze keuze te
kunnen maken, geven de gemeenten aan welke informatie zij hiervoor
nodig hebben, aanvullend op het lopende onderzoek. In de eerste helft
van 2024 geven de gemeenten hier duidelijkheid over.
• Uitgangspunt blijft om Twentse gedetineerden met multiproblematiek
in het Huis van Herstel te plaatsen, er wordt gestreefd naar een
optimale bezetting. Hier ligt een gezamenlijke verantwoordelijkheid
van alle partners en een inspanningsverplichting voor het ministerie
en DJI. Indien zich een capaciteitstekort voordoet en er ruimte is in het
Huis van Herstel, heeft DJI wel de mogelijkheid om gedetineerden uit
omliggende regio’s te plaatsen. Voor wat betreft de uitstroom van
niet-Twentse gedetineerden wordt gehandeld conform het Bestuurlijk
Akkoord Kansen bieden voor re-integratie van DJI, reclassering, de
VNG en JenV. Hierin is opgenomen dat in principe wordt teruggekeerd
naar de gemeente van herkomst, behalve als er zwaarwegende
redenen zijn dit niet te doen. Bij zwaarwegende redenen gaat de
herkomstgemeente vroegtijdig in overleg met de ontvangende
gemeente.
In aanvulling op de laatste afspraak nog een tweetal toelichtingen. Ten
eerste dient vermeld te worden dat de mogelijkheid om gedetineerden op
deze locatie te plaatsen op een BBA-titel blijft bestaan. Waar mogelijk zijn
dit regionale plaatsingen, zodat de gedetineerden vanuit de BBA kunnen
werken in de regio waar zij daarna gaan wonen. Bij een BBA-plaatsing is
geen sprake van de aanpak die de doelgroep van het Huis van Herstel
krijgt, maar van het landelijke BBA-kader. Ten tweede geldt dat het
mogelijk is dat een gedetineerde niet wil terugkeren naar de gemeente
van herkomst. Terugkeer kan in dat geval niet afgedwongen worden.
Tot slot
Met deze afspraken in de hand zal, met een gezamenlijke inspanning van
de ketenpartners, een vervolg worden gegeven aan de pilot Huis van
Herstel. Of er vanaf 2026 een toekomst wordt gezien voor het Huis van
Herstel zal over een kleine twee jaar moeten blijken en daar zal vervolgens
besluitvorming over plaatsvinden. Mocht er vanaf 2026 geen toekomst
voor Huis van Herstel meer zijn, dan blijft overeind staan dat we van
experimenten zoals deze veel leren en alle ervaringen bijdragen aan het
verder vormgeven van de succesvolle re-integratie van gedetineerden.
De Minister voor Rechtsbescherming,
F.M. Weerwind

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 24 587, nr. 923

2