Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2012–2013

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2929
Vragen van de leden Kooiman en Ulenbelt (beiden SP) aan de
staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en aan de minister van
Sociale Zaken en Werkgelegenheid over het bericht dat thuiszorgmedewerkers
massaal ontslagen worden (ingezonden 29 juli 2013).
Antwoord van staatssecretaris Van Rijn (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 8 augustus 2013).
Vraag 1
Hoe oordeelt u over de werkwijze van het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV) dat een ontslagvergunning heeft afgegeven voor 1.100
thuiszorgmedewerkers? Kunt u uw antwoord toelichten?1
Antwoord 1
Het UWV heeft ontslagvergunningen verleend voor 789 medewerkers met
een vast dienstverband. Daarnaast zijn er 300 medewerkers met een tijdelijk
dienstverband, waarvan het dienstverband van rechtswege eindigt. Voor hen
hoeft geen ontslagvergunning te worden aangevraagd.
Vraag 2
Kunt u toelichten met welke argumenten en afwegingen het UWV de
ontslagvergunningen heeft verstrekt?
Antwoord 2
De ontslagvergunningen zijn verleend aan Thuishulp Sensire BV (verder:
Thuishulp Sensire) op grond van bedrijfseconomische redenen, meer
specifiek de beëindiging van de bedrijfsactiviteiten per 1 januari 2014.
Thuishulp Sensire is een onderdeel van Stichting Sensire, een organisatie
voor gezondheid, zorg en welzijn in de regio Achterhoek. Hierin zijn de
activiteiten van Sensire op het gebied van de thuishulp ondergebracht.
Thuishulp Sensire voert als reden voor de ontslagaanvraag aan dat de
aanbestedingscontracten met de gemeenten aflopen en dat er onzekerheid is
over een nieuwe aanbestedingsronde. Hierdoor dreigt naar hun oordeel een
financieel risico per 1 januari 2014 als het werk wegvalt en de loonkosten
doorlopen. Dat zou de continuïteit bedreigen van de gehele Sensireorganisatie. Gemeenten geven – aldus Thuishulp Sensire – geen duidelijkheid

1

ah-tk-20122013-2929
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2013

Sensire krijgt groen licht voor massaontslag, Skipr, 25 juli 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

1

over hun beleid op dit vlak over 2014. Sensire heeft gemeend, gezien de duur
van de opzegtermijnen, niet langer te kunnen wachten met de ontslagaanvraag om ontslag per 1 januari 2014 te kunnen effectueren. Op grond van
voorgaande heeft Thuishulp Sensire besloten te stoppen met haar thuiszorgactiviteiten. Het is een afweging van de organisatie zelf welke keuzes zij
maakt en op welke wijze ze daarbij anticipeert op mogelijke veranderingen en
haar personeelsomvang aanpast binnen het kader van een doelmatige
bedrijfsvoering. De werkgever moet zich wel verantwoorden tegenover UWV
over de keuzes die hij maakt. Bij de beoordeling van de keuze als zodanig
past een zekere mate van terughoudendheid.
In het algemeen geldt dat UWV bij een ontslagaanvraag op bedrijfseconomische gronden toetst in hoeverre de bedrijfseconomische noodzaak aanwezig
is. Daarbij dient de werkgever aannemelijk te maken dat er een bedrijfseconomische reden is om de arbeidsplaats van de werknemer structureel te laten
vervallen, de juiste volgorde voor ontslag vast te stellen (afspiegelingsbeginsel) en aannemelijk te maken dat er geen mogelijkheden zijn tot herplaatsing
binnen de bedrijfsvestiging of het bedrijf.
Vraag 3
Vindt u het wenselijk dat het UWV meedenkt met een werkgever om zoveel
mogelijk risico’s af te dekken, terwijl er nog geen wet ligt die de bezuinigingen op de zorg regelt? Kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 3
Het is – zie ook het antwoord op vraag 2 – een afweging van de instelling zelf
op welke wijze zij anticipeert op mogelijke veranderingen en vervolgens hun
personeelsomvang aanpast. UWV heeft gehandeld in overeenstemming met
de ontslag- en beleidsregels. De ontslagaanvraag is op grond van bedrijfseconomische redenen/bedrijfsbeëindiging getoetst.
U verwijst daarnaast naar de hervorming van de langdurige zorg. Deze
voorstellen zouden moeten ingaan per 1 januari 2015 en zijn daarom meer
voor de lange termijn.
Vraag 4
Hoe oordeelt u over het bericht dat 1.100 thuiszorgmedewerkers ontslagen
worden, terwijl het geld en werk volgende jaar beschikbaar blijven? Kunt u
uw antwoord toelichten?2
Antwoord 4
Gemeenten zullen ook voor 2014 met nieuwe aanbieders contracten moeten
aangaan. Het budget voor de huishoudelijke hulp voor 2014 blijft vrijwel
gelijk en daarom zal in 2014 naar verwachting het grootste deel van de
werkzaamheden behouden blijven. Voor de overgang naar een nieuwe
aanbieder geldt de waarborg van artikel 10a Wmo, dat nieuwe aanbieders
verplicht om met de oude aanbieders te overleggen over de overname van
betrokken personeel. De gemeenten hebben de taak erop toe te zien dat dit
overleg wordt gevoerd. Deze waarborg wordt verder versterkt door de
aanvullende afspraken die werkgevers- en werknemersorganisaties in de
algemeen verbindend verklaarde cao Verpleging Verzorgingstehuizen en
Thuiszorg (VVT) hierover hebben gemaakt. In deze cao is geregeld dat nieuwe
aanbieders verplicht zijn een arbeidsovereenkomst aan te bieden aan de
werknemers tegen dezelfde cao-arbeidsvoorwaarden zoals die laatstelijk op
die werknemers van toepassing waren bij de vorige aanbieder. Hiermee is het
principe mens-volgt-werk zo goed mogelijk gewaarborgd.
Vraag 5
Herinnert u zich uw eerdere uitspraken waarin u aangaf dat u niet het beeld
heeft dat de financiële haalbaarheid van zorgverlening in zijn algemeenheid
in het geding is? Deelt u de mening dat deze ontslagen voorbarig zijn en dat
er geen enkele reden bestaat om deze thuiszorgmedewerkers te ontslaan? Zo
ja, wanneer gaat u ingrijpen? Zo nee, waarom niet?3

2
3

UWV doet mee aan preventieve ruiming Sensire, AbvakaboFNV, 25 juli 2013
Aanhangsel van de Handelingen, 2459, vergaderjaar 2012–2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

2

Antwoord 5
Ik herinner mij het antwoord dat ik heb gegeven in de antwoorden op
Kamervragen van Kamerlid Leijten (TK 2012 -2013, Aanhangsel van de
Handelingen, nr. 2459). Het is een afweging van instellingen zelf op welke
wijze zij anticiperen op (voorgenomen) wijzigingen in het overheidsbeleid en
of en hoe zij hun personeelsomvang daarop willen aanpassen. Ik kan
dergelijke afwegingen niet direct beïnvloeden. Wel zal ik met de betrokken
partijen (gemeenten en Sensire) op korte termijn in contact treden om hun
ervaringen te bespreken.
Om de gevolgen voor de arbeidsmarkt van de in het Regeerakkoord
opgenomen maatregelen voor de AWBZ, Wmo en Jeugdzorg goed in kaart te
brengen laat ik op verzoek van sociale partners momenteel een Arbeidsmarkteffectrapportage (AER) uitvoeren. Op basis van de uitkomsten van de AER zal
bezien worden welke aanvullende maatregelen van arbeidsmarktbeleid
gewenst zijn en eventueel ingezet kunnen worden. Hierover zal ik de Kamer
in het najaar informeren.
Vraag 6
Waarom keurt u het goed dat werkgevers vanwege financiële risico’s hun
personeel massaal ontslaan, terwijl zorgverzekeraars en zorgaanbieders
miljarden euro’s op de plank hebben liggen? Kunt u uw antwoord toelichten?4
Antwoord 6
De zorg is er bij gebaat dat degenen die er in acteren (zorgaanbieders én
zorgverzekeraars) financieel zo gezond zijn dat ze continuïteit kunnen
garanderen. Daarom heb ik er geen bezwaar tegen dat zorgaanbieders eigen
vermogen opbouwen. Dat is immers belangrijk voor voldoende solvabiliteit,
terwijl reserves ook voor bepaalde doelen kunnen worden aangehouden
(zoals afschrijvingsreserves). Hierdoor kunnen zij ook zorg blijven leveren en
bekostigen in tijden van financiële tegenwind. Bovendien kunnen zij zo
investeringen doen die meer financiële slagkracht vergen dan de omzet van
één enkel boekjaar.
Vraag 7
Bent u bereid in te grijpen en te zorgen dat deze 1.100 ontslagen ongedaan
worden gemaakt? Zo ja, welke maatregelen gaat u treffen? Zo nee, waarom
niet?
Antwoord 7
Zoals ik in mijn antwoord op vraag 2 heb aangegeven, is het een afweging
van de instelling zelf op welke wijze zij haar exploitatie inricht en hoe zij
anticipeert op vooruitzichten. Het is niet aan mij om in deze afweging te
treden.
Vraag 8
Kunt u nu wel aangeven hoeveel mensen hun vertrouwde thuiszorgmedewerker verliezen? Wat is uw oordeel daarover?
Antwoord 8
Nee, dat is nu nog niet bekend. Dat hangt ondermeer af hoe de nieuw door
de gemeenten gecontracteerde zorgaanbieders vanaf 2014 hun aanbod gaan
inrichten en van het resultaat van het overleg tussen nieuwe en vorige
aanbieder. Het budget voor de huishoudelijke hulp voor 2014 blijft vrijwel
gelijk en daarom zal in 2014 naar verwachting het grootste deel van de
werkzaamheden behouden blijven.
Vraag 9
Bent u bereid om de thuiszorgmedewerkers die ontslagen worden en de
mensen die straks geen zorg meer krijgen uit te leggen waarom zij hun zorg
of baan verliezen en dit te danken is aan uw voornemens om te bezuinigen
op de zorg? Zo ja, per wanneer? Zo nee, waarom niet?

4

Zorginstellingen zien eigen vermogen groeien, Skipr, 23 juli 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

3

Antwoord 9
Deze ontslagen zijn allereerst een afweging van de instelling in het licht van
nieuwe contracten per 2014 in genoemde gemeenten. Voor wat betreft de
transitie per 2015 heb ik de Kamer tijdens het notaoverleg van 6 juni ook
toegezegd dat ik samen met betrokkenen transitieplannen ga opstellen. Het
startschot daarvoor is gegeven op een startconferentie die 15 juli heeft
plaatsgevonden. Ook de komende periode ben ik met betrokkenen hierover in
overleg, waarbij ik ook aandacht zal geven aan overgangssituaties zoals nu
bij Sensire. Ik streef er naar de Kamer medio oktober te informeren over deze
plannen. Ook zullen er regionale transitieplannen opgesteld worden. Deze
zullen in het najaar gereed zijn.
Tot slot zullen sociale partners een sectorplan opstellen ten behoeve van de
overgang van werk naar werk als bedoeld in het onlangs gesloten Sociaal
Akkoord. Zodra het plan geaccordeerd is, zal ik de Kamer hierover informeren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

4