Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2013–2014

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2927
Vragen van het lid De Roon (PVV) aan de Ministers van Buitenlandse Zaken en
van Defensie over piraterijbestrijding in de Golf van Guinee (ingezonden 15 juli
2014).
Antwoord van Minister Timmermans (Buitenlandse Zaken) mede ondertekend
door de Minister van Defensie (ontvangen 2 september 2014) Zie ook
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2013–2014, nr. 2708
Vraag 1
Heeft u kennis genomen van het beleidsdocument van het Witte Huis inzake
piraterijbestrijding in de Golf van Guinee?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Hoe beoordeelt u deze beleidsvoornemens, in het bijzonder voor wat betreft
de inzet van gewapende private beveiligers en het gebruik maken van
maritieme patrouilles en beschermde konvooien? Welke bijdrage kunnen
Nederland en de Nederlandse marine leveren aan de realisering van deze
concepten?
Antwoord 2
Aan de beleidsvoornemens van de Verenigde Staten liggen aanzienlijke
nationale belangen ten grondslag, zoals de aanwezigheid in de regio van
aanzienlijke aantallen Amerikaanse staatsburgers in de olie-industrie. De
Amerikaanse beleidsvoornemens richten zich op het monitoren van de regels
van regionale staten met betrekking tot gewapende particuliere beveiligers,
het bevorderen van het in acht nemen van internationale standaarden door
lokale gewapende beveiligers, de capaciteitsversterking van regionale
maritieme patrouilles en het pleiten voor de inzet van beschermde regionale
konvooien. De Amerikaanse militaire presentie in de regio staat in het teken
van lokale en regionale capaciteitsopbouw; de strategie maakt geen melding
van zelfstandig militair optreden.
1

ah-tk-20132014-2927
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2014

U.S. counter piracy and maritime security action plan, Juni 2014, Annex B: Framework for
Combating Piracy and Enhancing Maritime Security in the Gulf of Guinee
http://www.whitehouse.gov/sites/default/files/docs/united_states_counter_piracy_and_
maritime_security_action_plan_2014.pdf

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

1

Het kabinet is voorstander van een regionale oplossing voor het probleem
van maritieme criminaliteit in de Golf van Guinee, door middel van regionale
preventie, vervolging en maritieme capaciteitsopbouw. De Nederlandse
bijdrage strookt met de (relatief bescheiden) nationale belangen (zie
beantwoording vraag 4).
Nederland is voorstander van een aanpak van de problematiek in
EU-verband. In maart 2014 nam de EU een maritieme strategie voor de Golf
van Guinee aan. De strategie omvat een analyse van de omvang van de
dreiging, de risico’s waaraan de kuststaten en de EU zijn blootgesteld en de
maatregelen die de EU samen met de regionale partners kan nemen om
regionale actoren te helpen bij de bestrijding van dreigingen.2
Vraag 3
Klopt het naar uw mening dat veel aanvallen van piraten in de Golf van
Guinee plaatsvinden «buiten de twaalfmijlszone en buiten het bereik van de
marine’s in de regio»?3 Zo nee, waarom niet?
Antwoord 3
Het aantal incidenten in de regio is moeilijk te schatten, omdat deze veelal
niet worden gerapporteerd. Er zijn aanvallen buiten de territoriale wateren,
maar zoals ook wordt bevestigd in het Amerikaanse actieplan, worden de
meeste aanvallen uitgevoerd binnen de territoriale wateren van WestAfrikaanse kuststaten, met name Nigeria.
Vraag 4
Zo ja, ziet u dan aanleiding om de Nederlandse marine in die internationale
wateren een actievere rol te laten spelen ter bescherming van Nederlandse
belangen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 4
In november 2013 heeft de Koninklijke Vereniging van Nederlandse Reders
haar leden gevraagd de problematiek van piraterij aan de westkust van Afrika
inzichtelijk te maken. Uit de zes ontvangen reacties komt geen helder beeld
naar voren. Wel bevestigen de reacties dat het veelal gaat om gewapende
overvallen in de territoriale wateren (TTW) van de kuststaten. Binnen de TTW
zijn kuststaten exclusief bevoegd tot en verantwoordelijk voor de bescherming van koopvaardijschepen. Binnen deze wateren is het op grond van
internationale verdragen niet toegestaan VPD’s of gewapende particuliere
beveiligers in te zetten zonder toestemming van de kuststaat.
Door capaciteitsgebrek, gebrek aan samenwerking met buurlanden en
corruptie zijn regionale marines en kustwachten niet volledig in staat piraterij
en maritieme criminaliteit het hoofd te bieden. Nederland richt zich in de Golf
van Guinee dan ook op maritieme capaciteitsopbouw. Zo neemt de Nederlandse marine jaarlijks deel aan de Amerikaanse oefening Obangame
Express. De oefening versterkt de samenwerking tussen regionale deelnemende landen en bevordert de maritieme veiligheid in de Golf van Guinee.
Daarnaast heeft Zr.Ms. Rotterdam in het kader van African Winds in 2013
verschillende West-Afrikaanse marine-eenheden getraind en levert Nederland
financiële steun aan het Maritime Trade Information Sharing Centre in Ghana,
dat informatie over maritieme criminaliteit deelt met scheepvaart en
autoriteiten.

2
3

http://www.consilium.europa.eu/uedocs/cms_data/docs/pressdata/EN/foraff/141582.pdf
Blz. 2 van genoemde Annex B.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

2