Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2016–2017

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1804
Vragen van het lid Pia Dijkstra (D66) aan de Minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport over de problemen met de uitvoering van de Niet Invasieve
Prenatale Test (NIPT) (ingezonden 28 maart 2017).
Antwoord van Staatssecretaris Van Rijn (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 10 mei 2017). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2016–2017, nr. 1632.
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Verloskundigen hekelen NIPT-test»?1
Antwoord 1
Ja, ik heb kennisgenomen van het bericht.
Vraag 2 en 3
In hoeverre erkent u de signalen van de verloskundigen dat de invoering
klantonvriendelijk en frustrerend is?
Bent u bereid te onderzoeken of het klopt dat de signalen vanuit Amsterdam
gedeeld worden door andere steden? Zo nee, waarom niet? Zo ja, op welke
termijn denkt u dit te doen?
Antwoord 2 en 3
De in het bericht geuite kritiek van de verloskundigen richt zich op twee
aspecten: het aantal bloedafnamelocaties en het betalingsproces dat een
zwangere vrouw moet doorlopen om de test te kunnen laten verrichten. Ik
begrijp de signalen van de verloskundigen want niet alleen de kwaliteit maar
ook de toegankelijkheid van de prenatale screening is van groot belang.
Daarin is een balans gekozen waarbij de screening – in het kader van een
wetenschappelijk onderzoek – met goede waarborgen voor de kwaliteit is
ingericht. Denk hierbij ook aan de bijscholing die alle counselors hebben
doorlopen. Er wordt nog onderzocht of het aantal locaties voor bloedafname
voldoende is om de toegankelijkheid tot de test te kunnen waarborgen. Het
betalingsproces voor de zwangeren is inmiddels vereenvoudigd.

1

ah-tk-20162017-1804
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2017

https://www.zorgvisie.nl/Kwaliteit/Nieuws/2017/3/Verloskundigen-hekelen-NIPT-test/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

1

Vraag 4
Kunt u aangeven waarom slechts enkele plekken aangewezen zijn voor de
NIPT? Kunt u aangeven waarom dit niet op meerdere laboratoria in Nederland mogelijk is? Zo ja, kunt u dit toelichten? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 4
Ik hecht grote waarde aan een kwalitatief goede inrichting en uitvoering van
de prenatale screening. Alleen de acht universitair medische centra (UMC’s)
hebben een vergunning op grond van de Wet op het bevolkingsonderzoek
om de NIPT als eerste test in onderzoekssetting uit te voeren. Van deze
UMC’s zijn er drie laboratoria die daadwerkelijk de test uitvoeren. De
benodigde apparatuur om het bloed te analyseren is kostbaar. Er is daarom
gekozen voor drie uitvoerende laboratoria om de kosten van de NIPT zoveel
mogelijk te beperken. De capaciteit van de apparatuur kan hierdoor optimaal
benut worden waardoor de doorlooptijd kort is en de uitslag van de test
sneller teruggekoppeld kan worden aan de zwangeren en hun partner.
Momenteel zijn er al meer dan 160 locaties in het land waar bloed afgenomen kan worden voor onderzoek in een van de drie laboratoria. Het is van
groot belang dat de afstand die de zwangere moet afleggen naar een locatie
aanvaardbaar is om de toegankelijkheid tot de test te kunnen waarborgen. De
priksetjes voor de NIPT zijn prijzig en hebben een beperkte houdbaarheidsdatum. Daarnaast moeten de bloedafnamelocaties voldoen aan de kwaliteitsstandaarden. Het is om deze redenen niet mogelijk om de meer dan 1.000
mogelijke locaties te gebruiken voor bloedafname voor de NIPT. Er is hierbij
een zorgvuldige afweging gemaakt tussen de kwaliteit en de kosten van de
NIPT en anderzijds de toegankelijkheid voor zwangere vrouwen. Half mei zal
er een evaluatie plaatsvinden van het aantal bloedafnamelocaties en de
spreiding in Nederland. Waar nodig zullen aanpassingen worden gedaan. De
beschikbare prikpunten voor de NIPT zijn te vinden op de website: www.meerovernipt.nl. Meer informatie over de screening en hulpmiddelen voor
een geïnformeerde keuze vindt u op https://
www.onderzoekvanmijnongeborenkind.nl/.
Vraag 5
In hoeverre deelt u de mening dat het stappenplan van een online formulier,
een iDeal-betaling én het uitprinten van het formulier als bureaucratisch, en
overbodig, gezien kan worden? Op welke termijn wilt u toe naar een
versimpeling van deze werkwijze?
Antwoord 5
Met het oog op de toegankelijkheid tot en binnen de prenatale screening is
besloten om de NIPT voor een vergelijkbare prijs als de combinatietest
beschikbaar te maken door middel van de Subsidieregeling NIPT. De
consequentie hiervan is dat vrouwen via een apart betalingsproces de eigen
betaling moeten voldoen. Dit proces is intussen vereenvoudigd. Na betaling
via de website https://www.niptbetalen.nl/ krijgt de zwangere een betaalbewijs
waarmee ze naar een bloedafnamelocatie kan om bloed te laten afnemen
voor de test. De zwangere hoeft het betaalbewijs niet meer uit te printen,
maar kan het betaalbewijs tonen op bijvoorbeeld de mobiele telefoon. Voor
een doelmatige uitvoering van de Subsidieregeling NIPT is het noodzakelijk
dat gecontroleerd kan worden dat de zwangere de eigen betaling heeft
voldaan. De online-betaling is hiervoor nodig.
Vraag 6
Bent u bereid met de beroepsverenigingen te bekijken of verpleegkundigen
zelf de NIPT af kunnen nemen om op deze manier kosten te besparen én
efficiëntie te bevorderen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 6
Er is een zorgvuldige afweging gemaakt tussen de kwaliteit en de kosten van
de NIPT en de toegankelijkheid voor zwangere vrouwen, zoals is toegelicht in
het antwoord op vraag 4. Uit de evaluatie zal blijken of er aanpassingen
gedaan moeten worden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

2