Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2017–2018

34 872

Wijziging van de Mediawet 2008 in verband met
maximering van het aantal regionale publieke
media-instellingen

Nr. 4

ADVIES AFDELING ADVISERING RAAD VAN STATE EN NADER
RAPPORT1
Hieronder zijn opgenomen het advies van de Afdeling advisering van de
Raad van State d.d. 18 januari 2018 en het nader rapport d.d. 25 januari
2018, aangeboden aan de Koning door de Minister voor Basis- en
Voortgezet Onderwijs en Media. Het advies van de Afdeling advisering
van de Raad van State is cursief afgedrukt.
Bij Kabinetsmissive van 18 december 2017, no. 2017002208, heeft Uwe
Majesteit, op voordracht van de Minister voor Basis- en Voortgezet
Onderwijs en Media, bij de Afdeling advisering van de Raad van State ter
overweging aanhangig gemaakt het voorstel van een wet tot wijziging van
de Mediawet 2008 in verband met maximering van het aantal regionale
publieke media-instellingen, met memorie van toelichting.
Het voorstel strekt ertoe dat het aantal regionale publieke mediainstellingen wordt gemaximeerd op het huidige aantal van één per
provincie.2 Daarmee moet worden voorkomen dat meer instellingen
aanvragen tot aanwijzing indienen en dat daardoor versnippering van het
beperkt beschikbare budget zou plaatsvinden, hetgeen schadelijk zou zijn
voor de efficiëntie en de effectiviteit van de regionale publieke omroep.
Vanwege de urgentie wordt voorzien in terugwerkende kracht tot
16 december 2017, een dag na de bekendmaking van het voornemen van
dit wetsvoorstel.
De Afdeling advisering van de Raad van State adviseert het voorstel aan
de Tweede Kamer te zenden, maar heeft opmerkingen over de procedure
voor de aanwijzing van regionale publieke media-instellingen en over de
voorgestelde terugwerkende kracht van het voorstel.

1

De oorspronkelijke tekst van het voorstel van wet en van de memorie van toelichting zoals
voorgelegd aan de Afdeling advisering van de Raad van State is ter inzage gelegd bij het
Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.
2
Met uitzondering van Zuid-Holland, waar twee regionale publieke media-instellingen zijn
aangewezen.

kst-34872-4
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 872, nr. 4

1

Blijkens de mededeling van de Directeur van Uw kabinet van 18 december
2017, nr. 2017002208, machtigde Uwe Majesteit de Afdeling advisering
van de Raad van State haar advies inzake het bovenvermelde voorstel van
wet rechtstreeks aan mij te doen toekomen.
Dit advies, gedateerd 18 januari 2018, nr. W05.17.0398/I, bied ik U hierbij
aan.
Het voorstel geeft de Afdeling advisering van de Raad van State
aanleiding tot het maken van een aantal inhoudelijke opmerkingen.
Daarop wordt hieronder ingegaan.
1. Eén regionale publieke media-instelling per provincie
De voorgestelde regeling is analoog aan de regeling voor lokale publieke
media-instellingen. Omdat een aanwijzing voor een periode van vijf jaar
geldt,3 kan zich regelmatig een situatie voordoen waarin in een provincie
meer dan één regionale media-instelling voldoet aan de eisen voor
aanwijzing. In dat geval moet eerst worden bevorderd dat de betreffende
instellingen samengaan.4 Indien dat niet haalbaar blijkt te zijn, zal een
keuze moeten worden gemaakt welke instelling wordt aangewezen door
het Commissariaat voor de Media. Daarbij is het van belang dat wordt
voorzien in een transparante en non-discriminatoire procedure voor de
toedeling van deze aanwijzing, mede in het licht van het toepasselijke
Unierecht.5 De toelichting gaat niet in op de eventuele procedure die het
Commissariaat daarbij moet volgen.
De Afdeling adviseert in de toelichting nader op het vorenstaande in te
gaan.
Naar aanleiding van de opmerking van de Afdeling is de memorie van
toelichting op het punt van de door het Commissariaat te voeren
procedure aangevuld.
2. Terugwerkende kracht
Het voorstel voorziet in terugwerkende kracht tot 16 december 2017, een
dag na de bekendmaking van het voornemen van dit wetsvoorstel.
Volgens de toelichting houdt dit verband met de urgentie van de
voorgestelde wijziging; daarbij speelt een rol dat indiening van een
aanvraag tot aanwijzing als regionale publieke media-instelling op elk
moment mogelijk is.6

3

Artikel 2.65, eerste lid, Mediawet 2008.
Zie het voorgestelde artikel 2.62, eerste lid, Mediawet.
5
Zie in dit verband onder andere paragraaf 3.6 van de Mededeling van de Commissie betreffende de toepassing van de staatssteunregels van de Europese Unie op voor het verrichten van
diensten van algemeen economisch belang verleende compensatie (PB 2012, C 8/02). Zie in dit
verband ook de uitspraak van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State van
2 november 2016 (ECLI:NL:RVS:2016:2927), waarin de Afdeling onder meer overwoog: «Een eis
die in ieder geval geldt, is dat het wettelijk voorschrift dat de mededingingsruimte beperkt,
althans de geschiedenis van de totstandkoming daarvan, er blijk van geeft dat het belang van
het bieden van mededingingsruimte is meegewogen. ({) dat het bestuur om gelijke kansen te
realiseren een passende mate van openbaarheid moet verzekeren met betrekking tot de
beschikbaarheid van de schaarse vergunning, de verdelingsprocedure, het aanvraagtijdvak en
de toe te passen criteria. Het bestuur moet hierover tijdig voorafgaand aan de start van de
aanvraagprocedure duidelijkheid scheppen, door informatie over deze aspecten bekend te
maken via een zodanig medium dat potentiële gegadigden daarvan kennis kunnen nemen.»
(rechtsoverweging 8).
6
Toelichting bij artikel II.
4

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 872, nr. 4

2

De Afdeling begrijpt de voorgestelde terugwerkende kracht, mede in het
licht van de aankondigingseffecten die van het (indienen van het) voorstel
uitgaan: indien het voorstel geen terugwerkende kracht zou hebben, zou
dit partijen op het idee kunnen brengen nog snel een aanvraag tot
aanwijzing in te dienen. De Afdeling merkt echter op dat uit de toelichting
niet duidelijk wordt welke noodzaak er in dit geval is om deze uitzonderlijke procedure voor terugwerkende kracht toe te passen.
De Afdeling adviseert de toelichting op dit punt aan te vullen.
Naar aanleiding van de opmerking van de Afdeling is de memorie van
toelichting aangevuld op het punt van de gekozen procedure voor
terugwerkende kracht.
De Afdeling advisering van de Raad van State geeft U in overweging het
voorstel van wet te zenden aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal,
nadat aan het vorenstaande aandacht zal zijn geschonken.
Ambtshalve aanpassingen
Los van bovenstaande punten is in het wetsvoorstel en de memorie van
toelichting een aantal aanpassingen doorgevoerd. Dit betreft de volgende
punten.
Interprovinciaal Overleg
Volgens het voorgestelde artikel 2.62, eerste lid, van het wetsvoorstel
zoals dat ter advisering aan de Afdeling werd aangeboden bevorderden
gedeputeerde staten voor zover dat redelijkerwijs mogelijk was het
samengaan van de instellingen als meer dan één regionale instelling
voldeed aan de eisen, bedoeld in artikel 2.61, eerste lid, Mediawet 2008.
Hier was analogie gezocht met het voorschrift voor het college van
burgemeester en wethouders bij de aanwijzing van een lokale publieke
media-instelling (artikel 2.63, eerste lid, Mediawet 2008). Deze bepaling is
geschrapt naar aanleiding van de consultatie van het Interprovinciaal
Overleg (IPO). Het IPO merkte op dat de provincies geen verantwoordelijkheid meer hebben voor de instandhouding van regionale publieke
media-instellingen, terwijl de gemeenten wel een bekostigingsrelatie
hebben met de lokale omroepen. De analogie zou dus niet opgaan. De
inbreng van het IPO is aanleiding geweest deze voorgestelde bepaling te
schrappen.
Verder heeft het IPO aangegeven dat het vrijstaat aan het Commissariaat
om bij meer dan één gegadigde aan provinciale staten om advies te
vragen over welke instelling het best in staat zou zijn de functie van
regionale publieke media-instelling te vervullen. Het IPO heeft er daarbij
terecht op gewezen dat de wettelijke adviestaak van provinciale staten
zich beperkt tot de vraag of een gegadigde voldoet aan de eisen van
artikel 2.71, tweede lid, Mediawet 2008. Ten slotte meent het IPO dat er
wel een verplicht advies van de provincie Fryslân zou moeten zijn, gelet
op de bijzonder positie van de Omrop Fryslân. Voor dit laatste wordt geen
aanleiding gezien. In de toelichting is een passage opgenomen over ten
behoeve van de besluitvorming door het Commissariaat mogelijk in te
winnen adviezen.
Overig
Ten slotte is in de toelichting bij artikel I een verduidelijkende zin
toegevoegd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 872, nr. 4

3

Ik moge U verzoeken het hierbij gevoegde gewijzigde voorstel van wet en
de gewijzigde memorie van toelichting aan de Tweede Kamer der
Staten-Generaal te zenden.
De Minister voor Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media,
A. Slob

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 872, nr. 4

4