Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1478
Vragen van de leden Simons (BIJ1) en Hijink (SP) aan de Minister van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport over financiële tekorten en gevolgen in de
ouderenzorg (ingezonden 2 december 2021).
Antwoord van Minister Helder (Langdurige Zorg en Sport) (ontvangen
27 januari 2022). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2021–2022,
nr. 1183.
Vraag 1
Bent u op de hoogte van het bericht «Hilverzorg schrapt «met pijn in het
hart» tientallen banen: brasserieën dicht, servicebalies weg» uit de Gooi en
Eembode d.d. 26 november 2021?1
Antwoord 1
Ja daar ben ik van op de hoogte.
Vraag 2
Wat is uw reactie op dit bericht?
Antwoord 2
In de beantwoording van hiernavolgende vragen geef ik tevens een reactie op
dit artikel.
Vraag 3 en 4
Speelt dergelijke problematiek (dat wil zeggen structurele financiële tekorten
in de ouderenzorg) bij meer zorgorganisaties? Zo ja, kunt u uw antwoord
onderbouwen met cijfers?
Klopt het dat bij een groot deel van de zorgorganisaties in de ouderenzorg
met structurele financiële tekorten, deze tekorten verband houden met lage
vergoedingen door zorgverzekeraars? Welke rol speelt onderindicering hierin?
Kunt u uw antwoord onderbouwen met onderzoek?

1

ah-tk-20212022-1478
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

Gooi en Eembode, 26 november 2021, «Hilverzorg schrapt met pijn in het hart tientallen banen
brasserieën dicht, servicebalies weg» https://www.gooieneembode.nl/nieuws/zorg/254938/
hilverzorg-schrapt-met-pijn-in-het-hart-tientallen-banen-brasse

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

1

Antwoord 3 en 4
Over het algemeen geldt dat instellingen in de intramurale ouderenzorg in de
afgelopen jaren gemiddeld genomen positieve resultaten hadden. In 2020
bedroeg het gemiddelde resultaat uit gewone bedrijfsvoering 3,8% (bron:
CBS, voorlopige financiële kengetallen zorginstellingen 2020). De NZa stelt
voor de Wlz-zorg maximumtarieven vast in haar beleidsregels. De zorgkantoren maken voorafgaand aan het jaar hun inkoopbeleid en tariefstelling
bekend. Deze tariefstelling geldt voor iedere instelling. Uit het feit dat
instellingen gemiddeld genomen met deze tarieven positieve resultaten
behalen, leid ik af dat tekorten geen verband houden met de hoogte van de
afgesproken tarieven. Voor de Wlz geldt dat het CIZ onafhankelijk de toegang
bepaalt en het best passende zorgprofiel indiceert. Daarmee is er geen sprake
van onderindicering.
Vraag 5 en 6
Klopt het dat er komend jaar een daling in de vergoedingen door zorgverzekeraars aan Hilverzorg plaatsvindt? Is daarvan ook dit jaar al sprake?
Wat zijn de oorzaken van de daling in de vergoedingen door zorgverzekeraars
aan Hilverzorg?
Antwoord 5 en 6
Er is geen sprake van een daling van de vergoedingen, maar van een
verlaging van het percentage dat van de maximum NZa-tarieven wordt
vergoed. De maximum NZa-tarieven zijn gestegen. Afgelopen jaren zijn er
extra middelen beschikbaar gesteld voor de kwaliteit binnen verpleeghuizen.
Deze middelen zijn nu opgenomen in het NZa-tarief. Per saldo zijn de
vergoedingen daarmee gestegen. Daarnaast wordt het NZa-tarief jaarlijks
geïndexeerd voor loon- en prijsbijstellingen.
Voorafgaand aan het jaar maken de zorgkantoren hun tariefstelling bekend,
waarbij ze rekening houden met de beschikbare regionale contracteerruimte,
de groei in de komende periode en de uitgaven in voorgaande periodes. Het
percentage van de maximum NZa-tarieven dat zorgkantoor Zilveren Kruis aan
Hilverzorg en de andere zorginstellingen uit de regio vergoedt, bedraagt in
2021 97%, in 2022 96,2% en in 2023 95,8%. Dat ligt in lijn met percentages die
gemiddeld genomen in het land door andere zorgkantoren worden vergoed.
Daarnaast zijn er regionale middelen beschikbaar voor het oplossen van
regionale knelpunten en projecten. Indien Hilverzorg hieraan deelneemt,
zullen zij hier ook een deel van ontvangen.
Vraag 7 en 8
Speelt de daling in de vergoedingen door zorgverzekeraars ook bij andere
zorgorganisaties? Heeft u inzicht in het aantal zorgorganisaties dat hiermee
kampt? Zo ja, kunt u die cijfers delen? Kunt u uitweiden over de vraag hoe
andere zorgorganisaties met de vermindering van vergoedingen omspringen?
Als er sprake is van een dalende vergoeding, terwijl de zorg zwaarder wordt,
bent u het ermee eens dat deze daling in vergoeding ongewenst is? Bent u
ook van mening dat deze daling in vergoeding, zeker in coronatijd, absoluut
stopgezet moet worden omdat het de belasting van de primaire zorg
vergroot? Bent u dan bereid om met de zorgverzekeraars te gaan praten om
dit terug te draaien?
Antwoord 7 en 8
Zoals in het antwoord op vraag 5 en 6 aangeven, is er geen sprake van een
daling van de vergoedingen, maar van een verlaging van het percentage dat
van de maximum NZa-tarieven wordt vergoed. De NZa-tarieven zijn gestegen
en per saldo zijn daarmee de vergoedingen gestegen.
Zorgkantoren maken jaarlijks voorafgaand aan het jaar hun Wlz-inkoopbeleid
openbaar. Daarin maken zij onder andere bekend onder welke voorwaarden
zij zorg inkopen en tegen welke tarieven dat plaatsvindt. Zorgorganisaties
moeten in hun eigen bedrijfsvoering keuzes maken hoe zij met de beschikbare middelen goede zorg kunnen bieden die voldoet aan de eisen die de
kwaliteitskaders daaraan stellen. Als de zorgvraag van cliënten toeneemt,
krijgen zij bij de indicatiestelling (of bij aanvraag van een herindicatie) een
hoger zorgprofiel toegekend. Een hoger zorgprofiel leidt tot een hoger tarief,
waarmee ook extra inzet van zorg mogelijk is.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

2

Vraag 9, 10, 11 en 12
Is het correct te stellen dat de hogere verlooptijd van cliënten door de
coronacrisis en de daardoor minder snelle kamervulling een rol spelen bij de
daling in vergoedingen door zorgverzekeraars? Zo nee, is de rol van deze
factoren in de financiering van de ouderenzorg onderzocht? Indien dat het
geval is, kunt u de uitkomsten delen in uw antwoord?
Is het correct te stellen dat ook het hoge ziekteverzuim onder medewerkers
door infecties met het coronavirus, alsook de werkdruk verband houdend met
de coronacrisis, heeft bijgedragen aan de financiële tekorten bij organisaties
in de ouderenzorg? Zo nee, is de rol van deze factoren in de financiering van
deze ouderenzorg onderzocht? Indien dat het geval is, kunt u de uitkomsten
delen in uw antwoord?
Indien u bovenstaande stellingen kunt bevestigen, deelt u de analyse dat er in
het geval van Hilverzorg, en wellicht in meerdere gevallen in de ouderenzorg,
sprake kan zijn van aanpalende coronakosten?
Wat is het beleid ten opzichte van dergelijke kosten? Bent u van mening dat
deze kosten dienen te worden gecompenseerd door het Rijk? Zo nee, waarom
niet? Zo ja, bent u bereid deze kosten van zorgorganisaties in kaart te
brengen en te compenseren? Op welke termijn zult u dit doen?
Antwoord 9, 10, 11 en 12
De coronacrises heeft voor de sector ouderenzorg – net als voor vele andere
sectoren – gezorgd voor vele uitdagingen. Voor de compensatie van de
financiële effecten daarvan als gevolg van vraaguitval (leegstaande kamers)
en bijkomende personele kosten (o.a. als gevolg van extra inhuur in verband
met een hoog ziekteverzuim) en materiële kosten (bijvoorbeeld voor testen,
beschermingsmateriaal e.d.) heeft de NZa al in mei 2020 een eerste beleidsregel opgesteld om deze kosten te kunnen opvangen. Deze beleidsregel is
nadien nog enige malen aangepast aan de nieuw ontstane actuele situatie.
Zoals in het antwoord op vraag 3 en 4 aangegeven bedraagt het (voorlopige)
gemiddelde resultaat uit gewone bedrijfsvoering 3,8% in 2020.
Vraag 13
Zoals te lezen valt in de Gooi en Eembode worden ook gerichte therapieën
door vaktherapeuten en welzijnsspecialisten gestopt, klopt het dat daarmee
ook welzijnsspecialisten worden ontslagen? Zo ja, betekent dit dat welzijnsactiviteiten uit indicaties worden weggehaald? Zo ja, kunt u uitleggen waarom
dit gebeurt?
Antwoord 13
Er is sprake van een reorganisatie waarbij een deel van de mensen boventallig wordt. Voor de gespecialiseerde zorg aan Korsakov-cliënten blijven de
vaktherapeuten wel in dienst. Er is sprake van zorg aan Wlz-cliënten die
geïndiceerd zijn voor een zorgprofiel. Welzijn vormt een onderdeel van zo’n
zorgprofiel. Er is dus geen sprake van dat welzijnsactiviteiten uit indicaties
worden weggehaald. Hoe het welzijn precies vorm krijgt is niet voorgeschreven. De zorgkantoren sturen bij de zorginkoop op het voldoen aan de
kwaliteitskaders en de IGJ toetst daarop. Hilverzorg kiest er voor om het
welzijn in de toekomst meer op de huiskamer(s), dichtbij de cliënt, met
participatie van de bewoners en naasten vorm te geven.
Vraag 14
Zijn er afspraken gemaakt tussen Hilverzorg en de gemeente Hilversum over
de opvang van de weggevallen welzijnsactiviteiten? Indien dergelijke
bezuinigingen op welzijnsactiviteiten plaatsvinden bij meerdere zorgorganisaties, kunt u dan aangeven of zorgorganisaties en gemeenten afspraken maken
over de opvang van de weggevallen welzijnsactiviteiten?
Antwoord 14
Omdat het hier gaat om mensen met een Wlz-indicatie vormt het welzijn
geen onderdeel van de Wmo 2015 (waarvoor afspraken gemaakt worden met
de gemeenten), maar van de Wlz. Welzijn vormt een onderdeel van het
geïndiceerde zorgprofiel en wordt door Hilverzorg op een andere wijze
vormgegeven.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

3