2022D35771

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
De vaste commissie voor Financiën heeft op 14 september 2022 enkele
vragen en opmerkingen aan de Staatssecretaris van Financiën voorgelegd
over zijn op 1 juli 2022 toegezonden brief inzake Scenario’s (corona)belastingschuld (Kamerstuk 31 066, nrs. 1067 en 1068).
De voorzitter van de commissie,
Tielen
De adjunct-griffier van de commissie,
Kling

nds-tk-2022D35771

1

I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de VVD
De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennis genomen
van de brieven over de «Scenario’s (corona)belastingschuld». Deze leden
onderschrijven het belang dat ondernemers adequaat de tijd krijgen om
hun belastingschulden te kunnen aflossen.
De leden van de VVD-fractie maken zich zorgen over een aantal van de
uitvoeringsaspecten. Deze leden danken de belastingdienst voor het vele
werk wat tot nu toe is gedaan in het kader van corona. Deze leden
begrijpen ook dat op dit moment de uitvoering van de belastingdienst
onder druk staat door onder andere personeelstekorten en achterstallig
onderhoud van de ICT-voorzieningen. Echter, maken deze leden zich
zorgen over de wijze waarop bijvoorbeeld aan de motiveringsplicht moet
worden voldaan door ondernemers. Zij moeten in sommige gevallen
schriftelijk (dus op papier) in plaats van online hun verzoek indienen. Dit
kan leiden tot problemen wanneer bijvoorbeeld de brieven niet aankomen
en bij de verdere verwerking van de brieven bij de Belastingdienst zelf.
Deze leden vragen het kabinet hierop te reflecteren en hoe in de toekomst
hier veerkrachtig mee om kan worden gegaan.
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van D66
Met interesse hebben de leden van de D66-fractie kennisgenomen van de
scenario’s voor de (corona)belastingschuld en de monitoringsbrief over
fiscale coronamaatregelen. Deze leden hebben hier nog enkele vragen en
opmerkingen bij.
Uit de kerngegevens van de scenario’s over de (corona)belastingschuld
begrijpen de leden van de D66-fractie dat er zes miljoen euro minder
belastinginkomsten worden verwacht, door een inhaaleffect bij faillissementen maar ook doordat levensvatbare ondernemingen tijdelijke
liquiditeitsproblemen kunnen ervaren. Deze leden vragen of het kabinet
meer informatie kan geven over de omvang van de levensvatbare
bedrijven die tijdelijke liquiditeitsproblemen ervaren en daardoor geen
uitgestelde belasting kunnen terugbetalen. Klopt het nog steeds dat een
ondernemer maatwerk bij terugbetaling kan aanvragen, zo vragen deze
leden. De leden van de D66-fractie vragen voorts in hoeverre dit bekend is
bij ondernemers en wat er wordt gedaan om dit onder de aandacht te
brengen, om te voorkomen dat in de kern levensvatbare bedrijven failliet
gaan.
Omdat de leden van de D66-fractie veel waarde hechten aan een goede
uitvoering, vinden zij het van belang dat de regelingen die worden
vormgegeven goed kunnen worden uitgevoerd. Eerder hebben deze leden
aandacht gevraagd voor het versterken van de uitvoering zodat meer
maatwerk in de regelingen mogelijk wordt gemaakt. Aangezien deze leden
begrijpen dat het kabinet voornemens is om eventuele nieuwe steunmaatregelen specifiek vorm te geven en niet langer generiek, hadden deze
leden graag gezien dat het uitvoeringstechnisch mogelijk zou zijn om de
levensvatbaarheid van ondernemingen op een adequate manier te
toetsen. Kan het kabinet toelichten welke maatregelen zijn genomen om
de capaciteit van de uitvoering te vergroten zodat steunmaatregelen
specifieker kunnen worden vormgegeven, zo vragen de leden van de
D66-fractie.

2

Hoewel de stellingname begrijpelijk is dat corona voor ondernemers een
exogeen risico is, begrijpen de leden van de D66-fractie dat een beperkte
uitbraak tot ondernemersrisico kan worden gerekend. Daarbij erkennen
deze leden het risico op eventuele onrechtvaardigheid en op demoraliserende effecten. Deze leden vragen daarom naar de communicatie van het
kabinet richting ondernemers om zich goed op een corona-uitbraak voor
te bereiden als die nog ver weg lijkt en naar mogelijke andere oplossingen
voor steunmaatregelen. Heeft het kabinet onderzocht of de gevolgen van
een uitbraak (deels) te verzekeren zijn, via een verzekeraar of via een
overheidsfonds, zo vragen de leden van de D66-fractie.
Het is teleurstellend voor de leden van de D66-fractie dat het niet is gelukt
om een apart team van ambtenaren met mandaat en doorzettingsmacht
te vormen waarbinnen de verschillende uitvoeringsorganisaties samenwerken om met een gezamenlijke oplossing te komen. Daarom vragen
deze leden wat er nodig is om dit team wél te kunnen oprichten in de
toekomst en in hoeverre de casuïstiektafel die is opgericht de toegankelijkheid voor ondernemers verbetert.
Eerder hebben de leden van de D66-fractie aandacht gevraagd voor
ondernemers die vanwege een openstaande belastingschuld failliet
dreigen te gaan. Deze leden zien het wijzen op schuldhulpverlening via de
gemeente door de Belastingdienst als een positieve ontwikkeling, maar
vragen naar een toelichting op het traject dat een ondernemer moet
doorlopen om te kunnen stoppen zonder privé aansprakelijk te zijn voor
alle (corona)belastingschulden. Op welke manier kan een stoppersregeling de persoonlijke pijn voor ondernemers verzachten als hun bedrijf
niet langer levensvatbaar is sinds de coronacrisis, zo vragen de leden van
de D66-fractie.
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van het CDA
De leden van de CDA-fractie hebben met interesse kennisgenomen van de
kabinetsbrief met betrekking tot de scenario’s (corona)belastingschuld en
de brief met betrekking tot de versoepeling betalingsregeling (corona)belastingschuld. De leden van de CDA-fractie zijn blij dat gehoor is gegeven
aan de wens van de Kamer over het onder voorwaarden verlengen van de
betalingsregeling van vijf naar zeven jaar en dat meer flexibiliteit wordt
ingebouwd in de betalingsregeling.
Tegelijkertijd constateren de leden van de CDA-fractie dat door de
energiecrisis, de algehele hoge inflatie en een mogelijke recessie een
nieuwe economische werkelijkheid ontstaat. Veel bedrijven gaan een
lastige periode tegemoet. Deze leden hebben daarom enkele vragen over
in hoeverre de regeling voldoende op deze nieuwe situatie inspeelt.
De leden van de CDA-fractie steunen de keuze om de verlenging van de
betalingsregeling naar zeven jaar alleen onder voorwaarden toe te staan,
en niet generiek toe te passen.
De leden van de CDA-fractie constateren dat een verlenging van de
betalingstermijn alleen onder voorwaarden toegekend kan worden, zodat
de verlenging wordt gericht op ondernemingen die financieel gezond zijn
en te maken hebben met tijdelijke aflossings-/liquiditeitsproblemen. De
leden van de CDA-fractie steunen deze keuze. Tegelijkertijd constateren
deze leden dat er steeds meer bedrijven zijn die door de hoge energierekening in de problemen komen. Deze leden vragen daarom in hoeverre
het mogelijk is om in de regeling als voorwaarde op te nemen dat een
bedrijf ook in aanmerking komt voor de verlenging indien het bedrijf een
hoge energierekening heeft. Gedacht kan bijvoorbeeld worden aan een

3

drempelpercentage, waarbij het gaat om de totale energiekosten als
percentage van de omzet in een bepaald jaar. De leden van de CDA-fractie
vragen de Staatssecretaris wat de voor- en nadelen hiervan zouden zijn en
of de Staatssecretaris dit wenselijk acht in de huidige economische
omstandigheden.
De leden van de CDA-fractie vragen bovendien of de huidige economische
omstandigheden, en specifiek de energiecrisis, eventueel zouden kunnen
rechtvaardigen dat wordt gekozen voor een verlenging naar tien jaar, in
plaats van zeven jaar. Deze leden vragen of de Staatssecretaris wil
toelichten of ondernemers, en zeker ondernemers in energie-intensieve
sectoren, hiermee geholpen zouden zijn.
De beoogde ingangsdatum van de invordering van coronaschulden is
1 oktober 2022. De leden van de CDA-fractie vragen het kabinet wat de
financiële impact is voor de overheid en bedrijven als zou worden
gekozen voor een latere ingangsdatum van de invordering. Deze leden
vragen of de Staatssecretaris wil toelichten of ondernemers, en zeker
ondernemers in energie-intensieve sectoren, hiermee geholpen zouden
zijn.
De leden van de CDA-fractie steunen net als de verlenging van de
betalingsregeling naar zeven jaar ook de voorgenomen maatregelen om
de betalingsregeling flexibeler te maken. Deze leden vragen de Staatssecretaris of ook op dit punt voldoende rekening is gehouden met de
nieuwe economische werkelijkheid en de energiecrisis. De leden van de
CDA-fractie vragen of de betaalpauze van drie maanden soelaas kan
bieden aan bedrijven die hun productie (tijdelijk) moeten stilleggen door
de gestegen energieprijzen en of de termijn van drie maanden daarbij
voldoende is. Deze leden vragen of in deze situatie niet nog meer
flexibiliteit geboden zou moeten worden aan bedrijven en op welke
manier dit zou kunnen.
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de
ChristenUnie
De leden van de ChristenUnie-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van de scenario’s coronabelastingschuld en de monitoringsbrief
fiscale coronamaatregelen. Deze leden vragen naar de ontwikkeling van
de terugbetaling van de coronabelastingschulden sinds het verzenden van
de brief. Is een hoger of lager deel van de in deze maanden terug te
betalen belastingschuld ontvangen en hoe verhoudt dat zich met de trend
in andere maanden? Is uit de terugbetalingscijfers in enige mate
herleidbaar dat de sterk gestegen energieprijzen een effect hebben op de
financiële gezondheid van bedrijven, en daarmee de hoogte van de
belastingterugbetaling? Voorts vragen deze leden naar de opvolging van
de Motie Van der Graaf1 over de administratieve last van de motiveringsplicht. Kan het kabinet toelichten op welke wijze daar op dit moment
uitvoering aan gegeven wordt?
Vragen on opmerkingen van de leden van de fractie van de SGP
De leden van de SGP-fractie hebben met interesse kennisgenomen van de
voorliggende brieven. Zij hebben hierover nog enkele vragen.
De leden van de SGP-fractie lezen dat op grond van een data-analyse van
de Belastingdienst wordt geschat dat zo’n twintig procent van de
bedrijven in een «hoog risicocategorie» zit. Kan meer ingegaan worden op
1

Kamerstuk 35 420, nr. 506.

4

de kenmerken van deze bedrijven? Zijn dit vooral kleine bedrijven, welke
sectoren zijn hierin oververtegenwoordigd, zijn dit met name bedrijven
met hoge schulden en of ook bedrijven met lage schulden maar een
slechte financiële positie, et cetera?
De leden van de SGP-fractie hebben enkele vragen over de (mogelijke)
versoepelingen in de terugbetaling van coronaschulden. In de scenario’s,
en inmiddels ook in de brief van 8 september jongstleden waarin
versoepelingen zijn aangekondigd2, worden voorwaarden gesteld aan de
versoepelingen. Alleen als een onderneming voldoet aan de
voorwaarden, kan daarvan gebruik gemaakt worden. Deze leden steunen
in beginsel deze lijn, maar hebben hier wel vragen over. Kan concreet, per
versoepeling, aangegeven worden welke voorwaarden van toepassing
zijn? En kan tevens de reden van deze versoepelingen gedeeld worden?
Tevens vragen deze leden naar de precieze invulling van een «gemotiveerd verzoek». Ten slotte vragen de leden van de SGP-fractie waarom het
beleidsbesluit met betrekking tot de versoepelingen pas uiterlijk
30 september 2022 wordt gepubliceerd, waardoor ondernemers nauwelijks tijd hebben om hierop te anticiperen?
De leden van de SGP-fractie vragen of het kabinet, bij het opstellen van de
scenario’s en bij het besluiten tot de versoepelingen, bepaalde verwachtingen had voor het aantal ondernemers dat gebruik zal maken van de
versoepelingen. Zo ja, hoeveel ondernemers zullen naar verwachting
gebruikmaken van de versoepelingen?
In de brief wordt enkele malen ingegaan op uitvoeringsuitdagingen als
het gaat om versoepelingen. Het kabinet heeft met de brief van
8 september jongstleden daarin enkele keuzes gemaakt. Kan het kabinet
toelichten wat de integrale gevolgen zijn van de gekozen versoepelingen
voor de uitvoering? En in hoeverre kan de Belastingdienst grote aantallen
verzoeken tot versoepeling aan?
De leden van de SGP-fractie vragen om meer duiding bij de tweede
additionele optie onder scenario 5. Hoeveel ondernemers hebben hier in
potentie profijt van? Welke risico’s zitten aan deze optie? Gebleken is dat
het kabinet niet gekozen heeft voor deze optie. Waarom niet, ook gezien
het feit dat deze optie in de brief in alle opzichten als positief wordt gezien
(alle indicatoren staan op groen)?
De leden van de SGP-fractie hebben vragen over de uitvoering van de
motie Stoffer en Van Haga3. In de brief wordt weliswaar ingegaan op een
bredere schuldenaanpak, maar slechts beperkt op de uitvoering van die
motie. Zij constateren dat er ter uitvoering van die motie gesprekken zijn
gevoerd. Wat is er concreet in die gesprekken afgesproken? Ook lezen zij
dat er pilots worden opgestart. Wat is daarvan de status? Hoe zijn deze
pilots precies opgesteld? Op welke wijze is de afbetaling van schulden
vereenvoudigd en gestroomlijnd?
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de BBB
Het lid van de BBB-fractie heeft met belangstelling kennis genomen van
de brief van de Staatssecretaris van Financiën van 1 juli 2022.

2
3

Kamerstuk 31 066, nr. 1102.
Kamerstuk 35 420, nr. 291.

5

Het lid van de BBB-fractie vindt het in tegenstelling tot het kabinet geen
genereuze regeling. Wel is het een strikt noodzakelijke regeling met een
looptijd van vijf jaar (in zestig gelijke maandelijkse termijnen) en een snel
oplopende invorderingsrente tot vier procent per 1 januari 2024.
Het lid van de BBB-fractie maakt zich grote zorgen over de financiële
situatie bij met name MKB-bedrijven die door de extreem gestegen
energiekosten ten toenemende kosten voor andere inkoop en grondstofprijzen de volgende klap krijgen te verwerken na jaren van corona ellende.
De start van de terugbetaling van corona-schulden komt op een zeer
ongelukkig moment. Het lid van de BBB-fractie vindt dat we hier snel op in
moeten grijpen door de startdatum van de terugbetalingen voorlopig met
minimaal een jaar uit te stellen tot 1 oktober 2023 en te komen met
saneringsvoorstellen voor energie-intensieve sectoren zoals bakkers,
slagers en andere bedrijfstakken waar bakken, verwarmen en koelen een
belangrijke activiteit is. Dit moet ook gelden voor ondernemers in die
sectoren die hun schulden al wel hebben afgelost door bijvoorbeeld te
lenen van privé of familie. Welke maatregelen kan de Staatssecretaris op
dit gebied voorstellen?
Naar aanleiding van de beschrijving van de scenario’s en de uitvoerbaarheid hiervan, is het lid van de BBB-fractie van mening dat uitvoeringsorganisaties en hun automatisering altijd het gewenste beleid moeten
volgen in plaats van andersom. Kan de Staatssecretaris aangeven op
welke manier de Belastingdienst binnen korte termijn hervormingen door
kan voeren waarbij deze dienst dienstverlenend wordt aan het beleid? Met
uiteraard aandacht voor de werknemers van deze dienst. Te vaak hoort het
lid van de BBB-fractie dat iets niet kan vanwege systemen. Dit terwijl juist
de coronamaatregelen hebben laten zien dat de veerkracht en flexibiliteit
van de verschillende overheden zeer groot is. Hiervoor is de politieke wil
en steun aan de uitvoeringsdiensten en gemeenten cruciaal. Deelt de
Staatssecretaris de mening van het lid van de BBB-fractie dat waar er een
wil is, er een weg is en dat systemen en uitvoeringsorganisaties beleid
moeten volgen in plaats van andersom?

6