Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

32 402

Regels ter bevordering van de kwaliteit van zorg
en de behandeling van klachten en geschillen in
de zorg (Wet kwaliteit, klachten en geschillen
zorg)

Nr. 69

VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Vastgesteld 30 maart 2015
De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft een
aantal vragen en opmerkingen voorgelegd aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over de brief van 14 juli 2014 over het concept
Uitvoeringsbesluit Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz)
(Kamerstuk 32 402, nr. 67).
De vragen en opmerkingen zijn op 6 oktober 2014 aan de Minister van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport voorgelegd. Bij brief van 27 maart 2015
zijn de vragen beantwoord.
De voorzitter van de commissie,
Lodders
Adjunct-griffier van de commissie,
Clemens

kst-32402-69
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 32 402, nr. 69

1

Inhoudsopgave

blz.

A.
I.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.

Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Algemeen
Inleiding
Beperking van de toepassing van de wet
Verklaring omtrent het gedrag
Veilige toepassing medische technologie
Interne procedure melden incidenten
Klachtenregelingen
Meldingen

2
2
2
3
3
4
4
4
5

II.

Artikelsgewijs

6

B.

Reactie van de Minister

7

A. VRAGEN EN OPMERKINGEN VANUIT DE FRACTIES
I. Algemeen
1. Inleiding
De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het concept-Uitvoeringsbesluit Wet kwaliteit, klachten en geschillen
zorg (Wkkgz). Genoemde leden hebben hierover nog een aantal vragen en
opmerkingen.
De leden van de PvdA-fractie hebben met interesse het conceptUitvoeringsbesluit van de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg
gelezen en hebben hierover nog enkele vragen. Genoemde leden merken
op dat zij bij herhaling hebben gepleit voor de versterking van de positie
van cliënten in de zorg. Cliënten en hun naasten hebben recht op
kwalitatief hoogwaardige en goede zorg. Deze leden zijn dan ook blij dat
zij kennis kunnen nemen van dit concept- uitvoeringsbesluit.
De leden van de PvdA-fractie merken op dat door de opsplitsing van het
oorspronkelijke wetsvoorstel bepaalde onderdelen nog geen invulling
hebben gekregen. Hierbij denken genoemde leden met name aan het
wetsvoorstel over goed bestuur en medezeggenschap. Wanneer kunnen
deze leden dit wetsvoorstel tegemoetzien? Deze leden merken op dat de
wetsbehandeling van de oorspronkelijke Wet cliënten rechten zorg
inmiddels enige tijd in beslag neemt en dat er dan ook gewaakt moet
worden voor lacunes in de bescherming van de cliënt door dit langdurige
proces. Welk tijdspad hanteert de Minister rondom het wetsvoorstel goed
bestuur en medezeggenschap en rondom de wetsaanpassingen van de
Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst en de aanpassing
van de Wet toelating zorginstellingen? Kan de Minister per onderdeel
aangeven hoe het staat met de voorbereiding hiervan en wanneer deze
naar de Kamer gezonden wordt?
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van het conceptUitvoeringsbesluit Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg. Zij merken
op dat het goed is om een stevige klachtenwet te hebben om mensen
rechten te geven wanneer zij benadeeld zijn door zorgverlening. Tegelijkertijd merken deze leden op dat het natuurlijk niet het enige mag zijn,
voorkomen is beter dan genezen. Dat geldt helemaal met klachten over of
schade van zorgverlening.
De leden van de SP-fractie blijven het een gemiste kans vinden dat de
compensatie die mensen krijgen bij geleden schade een beperkte hoogte

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 32 402, nr. 69

2

kent. Wanneer men voor het leven beschadigd is, kan de financiële schade
vele malen hoger liggen dan wettelijk genormeerd.
Genoemde leden merken graag op dat openbaarheid een groot publiek
belang dient, zij vinden daarom dat afhandeling van klachten openbaar
moet worden.
De leden van de SGP-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het ontwerp van de algemene maatregel van bestuur (hierna: AMvB)
behorend bij de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg. Deze leden
maken graag gebruik van de mogelijkheid om de Minister hierover enkele
vragen te stellen.
2. Beperking van de toepassing van de wet
Door middel van artikel 2.1 is geregeld dat zorgaanbieders die de
aangewezen zorg leveren, niet gehouden zijn de wettelijke regels over
kwaliteit na te leven en evenmin gehouden zijn te voorzien in een
klachtenregeling en een geschilleninstantie. De leden van de VVD-fractie
vragen op welke wijze wordt geborgd dat bij deze zorgverlening wel
sprake is van voldoende kwaliteit en veiligheid van de geboden zorg.
3. Verklaring omtrent het gedrag
De VOG-plicht is beperkt tot een aantal specifieke situaties. De leden van
de VVD-fractie vragen wat de sanctie is als de betreffende zorgverleners
zich niet aan deze plicht houden.
Kan de Minister toelichten in hoeverre personen van wie diensten worden
ingekocht via een persoonsgebonden budget (pgb) onder deze VOG-plicht
vallen? Kan de Minister daarbij onderscheid maken tussen professionele
zorgverleners (BIG- en niet BIG-geregistreerd) en anderen die diensten
verlenen?
De solistische werkend zorgverlener valt onder de VOG-plicht als deze
bepaalde vormen van zorg biedt. Heeft degene die deze zorg inkoopt,
bijvoorbeeld via een pgb of een volledig pakket thuis (vpt), een verantwoordelijkheid in het controleren van de zorgverlener en diens VOG?
De leden van de SGP-fractie lezen dat de Minister ter uitvoering van het
amendement-Van der Staaij (Kamerstuk 32 402, nr. 61), waarin de
algemene VOG-verplichting werd afgeschaft, nu bepaalt dat iedereen die
in de langdurige zorg werkt moet beschikken over een VOG. Genoemde
leden zijn in ieder geval verheugd te lezen in de toelichting dat de
VOG-verplichting niet meer geldt voor werknemers die al in dienst van
een organisatie zijn, maar alleen voor nieuwe medewerkers. Deze leden
vinden het echter opvallend dat dit slechts genoemd wordt in de
toelichting, en niet blijkt uit de concepttekst van de AMvB. Zou deze tekst
niet zodanig moeten worden aangepast dat hieruit direct duidelijk is dat
de VOG-verplichting alleen geldt voor nieuwe medewerkers?
De leden van de SGP-fractie vragen de Minister ook of zij van mening is
dat alle deelsectoren in de langdurige zorg, zoals de gehandicaptensector,
de ouderenzorg en de geestelijke gezondheidszorg, even kwetsbaar zijn,
en of daarmee gerechtvaardigd is dat zij alle een VOG-verplichting krijgen
opgelegd. Waarom is niet gekozen voor een VOG-verplichting voor alleen
de sector gehandicaptenzorg, aangezien werkgevers in de ouderenzorg en
de geestelijke gezondheidszorg het risicobeperkende effect vaak niet
vinden opwegen tegen de lasten die een VOG met zich meebrengt?
De leden van de SGP-fractie lezen dat de VOG-verplichting ook gaat
gelden voor zorg die is ingekocht met een pgb. Deze leden vragen wie
erop gaat toezien dat solistisch werkende zorgverleners beschikken over
een VOG. Is dat de zorgvragende cliënt, of zal dit gebeuren door de
toezichthouder?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 32 402, nr. 69

3

4. Veilige toepassing medische technologie
De leden van de SGP-fractie hebben aangaande de uitwerking rond de
veilige toepassing van medische technologie nog een aantal vragen. Deze
leden vragen of het wettelijk wel mogelijk is om de definitie medische
technologie te hanteren, aangezien hier meer onder valt dan de in de wet
gedelegeerde «aan te wijzen apparatuur die bij de zorgverlening wordt
gebruikt» (artikel 8). En zo ja, waarom vindt de Minister het wenselijk om
te kiezen voor deze uitbreiding naar medische technologie?
5. Interne procedure melden incidenten
De leden van de SP-fractie vragen of de omschrijving van het artikel in
hoofdstuk 6 «Interne procedure melden incidenten» voldoende duidelijk is
met betrekking tot de snelheid. Wat verstaat de Minister onder «zo snel
mogelijk» in artikel 6.1, eerste lid, onderdeel c? Kan een intern onderzoek
openbaar worden gemaakt en onder welke voorwaarden? Kan iemand die
betrokken is bij een incident zwijgplicht worden opgelegd, en als dit zo is
willen deze leden weten of de Minister dat wenselijk vindt.
6. Klachtenregelingen
Zorgverleners die worden aangeklaagd hebben binnen het huidige
Wkkgz-voorstel te weinig waarborgen. De Koninklijke Nederlandsche
Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst (KNMG) heeft in haar brief
van 29 september jl. (referentienummer Hme 13-14305) onder hoofdstuk 7
enkele waarborgen genoemd. De leden van de VVD-fractie vragen of de
Minister kan ingaan op deze voorstellen van de KNMG.
De leden van de PvdA-fractie hebben kennisgenomen van de invulling
van de eisen waaraan een klachtenregeling in ieder geval dient te
voldoen. Deze leden zijn blij dat er expliciet wordt ingegaan op de
gecombineerde behandeling van klachten, indien een klacht betrekking
heeft op zorg die in samenhang wordt verleend. Zoals de indiener van het
betreffende amendement (Kamerstuk 32 402, nr. 29) ook heeft aangegeven is het onwenselijk dat iemand, wanneer hij/zij bij verschillende
zorgaanbieders zorg ontvangt en er worden fouten gemaakt, verschillende
klachtenprocedures moet doorgronden. Dit wordt door genoemde leden
ondersteund en daarom zijn zij verheugd met de opmerking dat een
klachtenregeling een gecombineerde behandeling van klachten dient te
waarborgen. De leden van de PvdA-fractie zijn wel teleurgesteld in de
formulering van de overige eisen aan een klachtenregeling. Dit
amendement geeft aan dat er eisen worden gesteld aan een klachtenregeling en geeft daarbij voorbeelden van deze eisen. Te denken valt aan de
wijze waarop een klacht in behandeling wordt genomen, welke hulp
geboden kan worden bij het opstellen van een klacht, de wijze waarop een
klacht wordt geregistreerd en de wijze waarop met de informatie van de
klager wordt omgegaan. In de huidige uitwerking komen geen van deze
criteria terug, noch worden er andere eisen aan de klachtenregeling
gesteld. De stelling van de Minister dat het stellen van extra regels
moeilijk uitvoerbaar is en zorgaanbieders nodeloos zou beperken in het
zoeken naar een bij de situatie passende en effectieve aanpak, vinden
deze leden weinig overtuigend. Dit vinden zij temeer daar de Minister zelf
tijdens de plenaire behandeling van dit amendement zich op het
standpunt heeft gesteld dat een «basisset van eisen» wel degelijk
vastgelegd kan worden. De hierboven en in de toelichting op het
amendement genoemde voorbeelden lijken deze leden bij uitstek een
dergelijke set van basiseisen te vormen en zij vragen dan ook hoe zij de
uitspraken van de Minister tijdens de plenaire behandeling van dit
amendement, alsook het oordeel wat zij hierover gaf, dienen te rijmen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 32 402, nr. 69

4

met de achterwege blijvende invulling van deze AMvB. Genoemde leden
vragen de Minister dan ook om een uitgebreide toelichting op dit punt.
Waarom is er toch voor gekozen deze eisen niet op te nemen in het
uitvoeringsbesluit? Zijn er andere dan de hierboven genoemde eisen
overwogen? Zo ja, waarom zijn die dan niet opgenomen in deze AMvB?
Zo nee, waarom niet? De leden van de PvdA-fractie geven aan dat de
strekking van dit amendement, namelijk dat voorkomen moet worden dat
er een woud aan verschillende klachtenprocedures ontstaat, nog steeds
geldt. Genoemde leden gaan ervan uit dat de Minister alsnog naar de
strekking van het amendement gaat handelen; hoe wil zij de strekking van
dit amendement nakomen?
In hoofdstuk 7 missen de leden van de SP-fractie bij de borging van de
onafhankelijkheid van de klachtenfunctionaris (artikel 7.1) de sanctie
richting de zorgaanbieder als dit niet het geval is. Kan de Minister
aangeven welke sancties er zijn? Ook hier vragen genoemde leden de
Minister naar de mogelijkheden om de afhandeling van individuele
klachten openbaar te maken. Vindt de Minister – net als deze leden – dat
de openheid van de zorg geschaad wordt als afhandeling van klachten
niet openbaar gemaakt mag worden? Kan de Minister ingaan op het
lerende effect dat kan uitgaan van het openbaar maken van de afhandeling van klachten?
De leden van de SGP-fractie vragen de Minister waarom in artikel 8.10
niet geregeld is dat de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) naast de
relevante feiten ook de conceptconclusies en de te nemen maatregelen
moet vastleggen in het conceptrapport. Is de Minister bereid artikel 8.10
op dit punt aan te passen, zodat zorgaanbieders ook hierop kunnen
reageren richting de Inspectie? Hoe kijkt de Minister er tegenaan om de
zorgaanbieder niet alleen de mogelijkheid te geven om schriftelijk te
reageren op het conceptrapport, maar ook de mogelijkheid te geven om
daarover te overleggen met de IGZ? Daarnaast vragen genoemde leden
wat wordt verstaan onder «wezenlijk» van mening verschillen met de
Inspectie over de relevante feiten. Geeft dit de Inspectie niet te veel ruimte
om meningsverschillen met zorgaanbieders onbenoemd te laten in het
definitieve rapport? Hoe kijkt de Minister er tegenaan om in de AMvB op
te nemen dat de zienswijze van de zorgaanbieder als bijlage bij het
IGZ-rapport wordt toegevoegd, zodat de lezer zelf kan beoordelen of er
wezenlijke verschillen van mening zijn?
7. Meldingen
De leden van de SP-fractie willen graag weten welke termijnen voor
meldingen (hoofdstuk 8) worden gehanteerd. Waar duidelijk is
omschreven dat de Inspectie na een melding maximaal vier weken de tijd
heeft om te reageren op de melding, is het onduidelijk binnen welke
termijn de zorgaanbieder moet melden bij de Inspectie. Kan de Minister
per artikel aangeven welke termijnen zij wil hanteren?
Genoemde leden vragen of in artikel 8.4 opgenomen kan worden dat een
zorgaanbieder aangeeft of er een tuchtprocedure wordt gestart tegen een
zorgverlener die ontslag heeft gekregen op de genoemde gronden. Is de
Minister bereid dit op te nemen?
De leden van de SP-fractie zouden graag willen dat in artikel 8.7.2 nader
wordt omschreven in welke gevallen een zorgaanbieder eerst zelf
onderzoek mag doen. Is de Minister bereid dat te doen? Herinnert de
Minister zich haar stellingname tegen eerst intern onderzoek bij een
verdacht overlijden van een patiënt of bewoner? Deze leden vinden de
opvatting van de Minister onvoldoende terug in dit artikel. Zij merken
voorts op dat de Inspectie geen opschortende werking moet laten uitgaan
van een mogelijk intern onderzoek van een zorgaanbieder. Is de Minister

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 32 402, nr. 69

5

bereid dit goed te verwoorden in de artikelen? Wordt immers nu niet te
veel de suggestie gewekt dat de Inspectie alleen in uitzonderlijke gevallen
eigen onderzoek zal doen? Kan de Minister deze suggestie wegnemen?
Bij eigen onderzoek van de Inspectie als vermeld in artikel 8.22 is de
onderzoekstermijn gesteld op vier maanden. Waarom is dit? Is vier
maanden niet erg lang voor de betreffende medewerker, maar ook voor
de mogelijke veiligheidssituatie bij de zorgaanbieder? Kan de Minister een
toelichting geven op de termijn en de totstandkoming daarvan?
De leden van de SP-fractie vinden de termijnen om te reageren op een
conceptrapport en de verwerking van de reactie (artikelen 8.25 en 8.26
beide een termijn van vier weken) erg lang. Feitelijk leidt dit ertoe dat de
totstandkoming van een rapport een half jaar duurt. Ziet de Minister
mogelijkheden om deze termijnen te verkorten om zodoende de termijn
waarbinnen een rapport klaar is te versnellen? Zo nee, waarom niet?
De leden van de SGP-fractie constateren dat ter uitvoering van het
amendement-Van der Staaij (Kamerstuk 32 402, nr. 58) in artikel 8.29
nadere regels worden gesteld over de manier waarop de IGZ een
zorgaanbieder mag informeren over ernstig tekortschieten van een
zorgverlener in zijn functioneren. Is de Minister bereid hieraan een extra
lid toe te voegen waarin wordt geregeld hoe de zorgaanbieder bij de IGZ
navraag kan doen over eventuele risico’s van het aannemen van de
sollicitant op herhaling van ernstig tekortschieten in zijn functioneren?
De leden van de SGP-fractie vragen waarom is gekozen voor de formulering van vijf kalenderjaren «voorafgaande» aan het jaar dat een
zorgverlener is ontslagen. Zou het niet verstandig zijn om ook het
«lopende» jaar hierin mee te nemen, omdat recent ontslagen disfunctionerende zorgverleners anders binnen het jaar alsnog ergens aan de slag
kunnen zonder dat de werkgever zich hierop heeft kunnen voorbereiden?
Is de Minister bereid de tekst van de regeling op dit punt te wijzigen?
II. Artikelsgewijs
Artikel 1.1
Door de huidige definitie van niet-geregistreerde zorgverleners vallen
artikel 34- beroepsbeoefenaren niet onder ofwel geregistreerde zorgverleners, ofwel niet-geregistreerde zorgverleners zoals bedoeld in de Wkkgz.
De leden van de VVD-fractie vragen of de definitie zou kunnen worden
aangepast zodat zij wel onder een van de categorieën uit de Wkkgz vallen.
Artikel 8.1, tweede lid, onderdeel g
De leden van de VVD-fractie vragen wat de rechtspositie is van een
cliënt die weigert om zijn of haar persoonsgegevens te overhandigen.
Artikelen 8.6 en 8.20
De leden van de VVD-fractie vragen of de Minister kan ingaan op de
term «alle gegevens» die zorgaanbieders en zorgverleners moeten
verstrekken aan de IGZ bij calamiteiten, geweld in de zorgrelatie en
ontslag wegens disfunctioneren. Acht de Minister deze term correct, of is
deze term te breed?
Artikelen 8.13 en 8.14
De leden van de VVD-fractie vragen wat de mening van de Minister is
over het voorstel van een veldpartij dat, volgens hetgeen gebruikelijk is bij
andere verplichte meldingen, de IGZ eerst een conceptrapportage opstelt
waarin de zorgverlener onjuistheden kan corrigeren. Verder vragen deze

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 32 402, nr. 69

6

leden duidelijkheid over de bewaartermijn van dergelijke door de IGZ
opgestelde rapporten.
Artikel 8.16
De leden van de VVD-fractie vragen om een toelichting op de gegevensuitwisseling tussen het Landelijk meldpunt zorg en de IGZ. Welke
informatie wordt doorgespeeld en welke waarborgen bestaan ten aanzien
van de juistheid van deze informatie die wordt doorgespeeld?
B. REACTIE VAN DE MINISTER
I. Algemeen
Hieronder ga ik in op de vragen en opmerkingen van de leden van de
vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport bij de conceptversie van het Uitvoeringsbesluit Wkkgz (hierna: Uitvoeringsbesluit).
Deze was als bijlage gevoegd bij de memorie van antwoord aan de Eerste
Kamer inzake het voorstel van wet kwaliteit, klachten en geschillen
(Kamerstuk 32 402) (hierna: wetsvoorstel). Dit in reactie op een vraag van
de leden van de PvdA-fractie van de Eerste Kamer naar de te stellen regels
inzake de interne klachtenprocedure. Ik heb daarbij van de gelegenheid
gebruik gemaakt ook aan Uw Kamer een afschrift van dit Uitvoeringsbesluit te zenden.
Bij de aanbieding van het Uitvoeringsbesluit aan de Eerste Kamer en uw
Kamer is
onder de aandacht gebracht dat het concept-besluit werk in uitvoering
betrof en dat consultaties met betrokken partijen en advisering door het
College bescherming persoonsgegevens (Cbp) en de Raad van State nog
moesten plaatsvinden. Inmiddels hebben diverse veldpartijen tijdens de
consultatiefase gereageerd op het concept. Ook is inmiddels het advies
van het Cbp ontvangen. De ontvangen reacties en het advies van het Cbp
worden verwerkt in het ontwerpbesluit, zoals dat binnenkort aan de
Afdeling advisering van de Raad van State zal worden voorgelegd.
Omdat de antwoorden op de door u gestelde vragen inhoudelijk samenhangen met opmerkingen uit de consultatiefase, is parallel gewerkt aan de
verwerking van deze opmerkingen en de beantwoording van uw vragen.
1. Inleiding
De leden van de PvdA-fractie vragen naar het tijdpad voor de wetsvoorstellen over goed bestuur en medezeggenschap, de aanpassingen van de
Wet op de geneeskundige behandelovereenkomst en de Wet toelating
zorginstellingen.
Deze vraag van de leden van de PvdA-fractie komt voort uit mijn brief aan
uw Kamer «Van systemen naar mensen» van 8 februari 2013 waarin ik
heb aangekondigd dat het voorstel van wet cliëntenrechten zorg (Wcz,
Kamerstuk 32 402) in delen zal worden opgeknipt. Aan dit voornemen heb
ik inmiddels gedeeltelijk uitvoering gegeven.
Het voorstel van wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz) ligt
thans ter behandeling in de Eerste Kamer voor.
Over de onderdelen «goed bestuur en medezeggenschap» heb ik uw
Kamer op 22 januari 2015 nader geïnformeerd met de beantwoording van
het VSO goed bestuur (Kamerstuk 32 012, nr. 24). De wijzigingen van de
wetgeving over de geneeskundige behandelovereenkomst en de Wet
toelating zorginstellingen zullen naar verwachting in de tweede helft van
2015 aan uw Kamer worden aangeboden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 32 402, nr. 69

7

De leden van de SP-fractie wijzen erop dat de financiële schade bij
cliënten hoger kan liggen dan het maximum dat de geschilleninstantie op
grond van de Wkkgz kan toekennen. Ook pleiten zij ervoor dat de
afhandeling van klachten openbaar moet worden.
Indien iemand te maken heeft met financiële schade ten gevolge van het
handelen van een zorgaanbieder kan hij er voor kiezen deze claim voor te
leggen aan de civiele rechter. De civiele rechter is niet gebonden aan een
maximum schadevergoeding. Het wetsvoorstel biedt cliënten aanvullend
de mogelijkheid om, in plaats van deze gang naar de civiele rechter,
klachten en claims desgewenst ter beoordeling voor te leggen aan de
geschilleninstantie; het ligt in de rede dat bij die keuze de hoogte van de
te claimen schadevergoeding onderdeel van de afweging zal zijn.
Overigens kunnen aanbieders en cliëntenorganisaties gezamenlijk een
regeling afspreken waarin het maximumbedrag dat de geschilleninstantie
kan toekennen, hoger is dan € 25.000,–.
In reactie op het pleidooi van de leden van de SP-fractie om de afhandeling van klachten openbaar te laten zijn, wil ik benadrukken dat het naar
mijn oordeel in de eerste plaats de verantwoordelijkheid van de zorgaanbieder is om een goede en eigentijdse klachtafhandeling te organiseren. Ik
wil de wettelijke vereisten dan ook tot een minimum beperken. Mij gaat
het erom dat de zorgaanbieder zich er voor inspant om klachten van een
cliënt zo veel mogelijk te voorkomen of in een zo vroeg mogelijk stadium
samen met de cliënt naar ieders tevredenheid op te lossen. Dat hoeft voor
mij niet altijd in de volle openbaarheid te gebeuren. Wel zal – mede om
inzicht te bieden in de afhandeling van klachten – het Landelijk Meldpunt
Zorg jaarlijks een extern te publiceren klachtbeeld opstellen.1 Aan de hand
van het klachtbeeld is straks voor iedereen na te gaan:
• hoeveel (klachtgerelateerde) vragen en klachten van burgers over de
zorg bij het Landelijk Meldpunt Zorg binnenkomen;
• wat er geconcludeerd kan worden (bijvoorbeeld over doorlooptijden)
over de klachtafhandeling door zorgaanbieders en over de afhandeling
van burgerklachten die door de IGZ worden onderzocht.
Daarnaast moeten zorgaanbieders zich in het kader van het Jaardocument
Maatschappelijke Verantwoording mede verantwoorden over de door hen
ontvangen klachten in het afgelopen jaar.
Tot slot is de geschilleninstantie op grond van het wetsvoorstel verplicht
om haar uitspraken openbaar te maken.
2. Beperking van de toepassing van de wet
In artikel 2.1 is geregeld dat zorgaanbieders die de aangewezen zorg
leveren, niet gehouden zijn de wettelijke regels over kwaliteit na te leven
en evenmin gehouden zijn te voorzien in een klachtenregeling en een
geschilleninstantie. De leden van de VVD-fractie vragen op welke wijze
wordt geborgd dat bij deze zorgverlening wel sprake is van voldoende
kwaliteit en veiligheid van de geboden zorg.
Onder zorg en diensten zoals gedefinieerd in het wetsvoorstel vallen,
naast de zorg en diensten die evident onder dit wettelijk kader ressorteren, ook activiteiten die weliswaar omschreven zijn bij of krachtens de
Wlz of de Zvw, maar waarbij toepasselijkheid van het wetsvoorstel niet
proportioneel zou zijn, gelet op de eisen die deze wet stelt aan de
organisatie en de nalevingskosten die daaraan verbonden zijn. Uiteraard
heeft dit geen gevolgen voor de aanspraken die op grond van de Wlz of
de Zvw gelden. Ik merk op dat doventolkzorg met ingang van 1 januari

1

Kamerstuk 32 402, nr. 66.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 32 402, nr. 69

8

2015 onder de Wmo2015 valt; dit onderdeel is daarom niet langer in
artikel 2.1 opgenomen.
Farmaceutische zorg
De farmaceutische zorg als omschreven in artikel 10, onderdeel c, van de
Zvw wordt voor een groot deel uitgevoerd door apothekers en huisartsen,
maar voor een deel ook door drogisten. Het concept-besluit zondert
apothekers en huisartsen niet uit van de werking van het wetsvoorstel.
Maar toepassing van deze wet op aflevering door drogisten acht ik niet
proportioneel. Op grond van de Geneesmiddelenwet is de categorie
geneesmiddelen die drogisten mogen verstrekken, beperkt tot de
zogenaamde zelfzorggeneesmiddelen. Op grond van de Geneesmiddelenwet geldt voor deze geneesmiddelen dat zij alleen onder toezicht van
een drogist, ter hand mogen worden gesteld. Daarnaast kan een cliënt een
klacht indienen bij een drogist over wie hij niet tevreden is of betaling
weigeren wegens wanprestatie op grond van het Burgerlijk Wetboek. Als
het gaat over een bijwerking van een zelfzorggeneesmiddel, kunnen
cliënten dit melden bij Lareb (www.lareb.nl).
Hulpmiddelenzorg en verstrekking van verpleegartikelen
De aanspraken op hulpmiddelenzorg en verstrekking van verpleegartikelen betreffen een grote groep producten met een enorme diversiteit,
van hoogtechnologische producten tot betrekkelijk eenvoudige verbruiksartikelen zoals verbandmiddelen en incontinentiemateriaal. Bij en
krachtens het Besluit langdurige zorg en het Besluit zorgverzekering is
nader omschreven welke producten daartoe behoren, waardoor het
leveren van deze producten in beginsel aangemerkt wordt als zorg in de
zin van het wetsvoorstel. Het concept-besluit beperkt de uitzondering van
de toepasselijkheid van het wetsvoorstel tot die aanbieders van hulpmiddelen voor wie toepasselijkheid van deze wet onnodige nalevingskosten
zou opleveren. In die gevallen volstaat de reguliere productaansprakelijkheid van de fabrikant of leverancier en wordt er geen toegevoegde
waarde voor de kwaliteit van zorg verwacht. De toepasselijkheid van de
wet is uitgesloten voor leveranciers en fabrikanten van hulpmiddelen die
men zelf kan aanschaffen en voor leveranciers en fabrikanten van
hulpmiddelen die uitsluitend door tussenkomst van een arts/zorgverlener
kunnen worden verkregen; in dat laatste geval valt de arts/zorgverlener als
zorgaanbieder al onder de werking van de wet. Hulpmiddelenzorg in het
kader van de Wlz is niet uitgezonderd van de werking van de wet. Deze
vorm van zorg gaat namelijk altijd gepaard met het verblijf in een
instelling en is daarom onlosmakelijk verbonden met de zorg die daar
wordt aangeboden.
Een cliënt kan een klacht indienen bij een fabrikant of leverancier over wie
hij niet tevreden is of betaling weigeren wegens wanprestatie op grond
van het Burgerlijk Wetboek.
Vervoer
De uitzondering van vervoer in het concept-besluit is beperkt tot die
gevallen, waarin slechts sprake is van een dienst die ervoor zorgt dat een
cliënt zorg van een zorgaanbieder kan ontvangen. Voor zover de
aanbieders van deze diensten geen directe zorgrelatie met de cliënt
hebben en zij hoogstens een ondersteunende rol in het zorgverleningsproces hebben, is toepassing van het wetsvoorstel niet proportioneel.
Overigens valt de ambulancezorg wel gewoon onder de werking van de
wet.
Een cliënt die niet tevreden is over een vervoerder, kan de volgende keer
een andere vervoerder inschakelen. De cliënt kan ook een klacht indienen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 32 402, nr. 69

9

bij de vervoerder over wie hij niet tevreden is of betaling weigeren
wegens wanprestatie op grond van het Burgerlijk Wetboek.
3. Verklaring omtrent het gedrag
De leden van de VVD-fractie vragen wat de sanctie is als zorgverleners
zich niet aan de VOG-plicht houden. Zij vragen of de Minister kan
toelichten in hoeverre personen van wie diensten worden ingekocht via
een persoonsgebonden budget (pgb) onder deze VOG-plicht vallen. Zij
vragen of de Minister daarbij onderscheid kan maken tussen professionele zorgverleners (BIG- en niet BIG-geregistreerd) en anderen die
diensten verlenen.
De leden van de VVD-fractie vragen of degene die zorg van een solistische
werkende zorgverlener inkoopt, bijvoorbeeld via een pgb of een volledig
pakket thuis (vpt), een verantwoordelijkheid heeft in het controleren van
de zorgverlener en diens VOG.
De IGZ houdt toezicht op de uitvoering van de Wkkgz. De Minister kan, op
grond van artikel 30 van het wetsvoorstel bij overtreding van artikel 4, een
zorgaanbieder (artikel 4, tweede lid) of een zorgverlener (artikel 4, derde
lid) een bestuurlijke boete opleggen van ten hoogste € 33.500,–.
Zorgaanbieders (instellingen en solistisch werkende zorgverleners) van
wie diensten worden ingekocht via een pgb, vallen ook onder de
VOG-verplichting. Dus ook de solistisch werkende zorgverlener die
pgb-zorg levert, moet in het bezit zijn van een VOG.
De verplichting van artikel 4, tweede lid, van het wetsvoorstel, om in het
bezit te zijn van een VOG van nieuw aangenomen medewerkers die in
contact met cliënten komen, rust op de zorgaanbieder die een instelling is,
en niet op de individuele zorgverlener zelf, die in dienst is of in opdracht
van deze zorgaanbieder werkzaamheden verricht.
Bij een instelling geldt de VOG-plicht voor zowel zorgverleners als andere
personen dan zorgverleners die beroepsmatig met cliënten in contact
kunnen komen. De VOG-verplichting is niet van toepassing op vrijwilligers
of mantelzorgers.
De verplichting van artikel 4, derde lid, van het wetsvoorstel rust op de
solistisch werkende zorgverlener. Deze VOG van een solistisch werkende
zorgverlener moet afgegeven zijn op een tijdstip dat niet langer dan drie
jaar is verstreken.
De cliënt die pgb-zorg inkoopt heeft op grond van het wetsvoorstel het
recht om de solistisch werkende zorgverlener te vragen naar diens VOG,
maar is daar niet toe verplicht. De solistisch werkende zorgverlener zal
ook op verzoek van de IGZ moeten kunnen aantonen in bezit te zijn van
een VOG.
De leden van de SGP-fractie lezen dat de Minister ter uitvoering van het
amendement-Van der Staaij (Kamerstuk 32 402, nr. 61), waarin de
algemene VOG-verplichting werd afgeschaft, nu bepaalt dat iedereen die
in de langdurige zorg werkt, moet beschikken over een VOG. Genoemde
leden zijn in ieder geval verheugd in de toelichting te lezen dat de
VOG-verplichting niet meer geldt voor werknemers die al in dienst van
een organisatie zijn, maar alleen voor nieuwe medewerkers. Deze leden
vinden het echter opvallend dat dit slechts genoemd wordt in de
toelichting, en niet blijkt uit de concepttekst van de amvb. Zij vragen of
deze tekst niet zodanig moeten worden aangepast dat hieruit direct
duidelijk is dat de VOG-verplichting alleen geldt voor nieuwe
medewerkers.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 32 402, nr. 69

10

Wat deze leden vragen, is al vastgelegd in artikel 9.1 van het conceptbesluit, dat luidt: «Artikel 3.1, eerste lid, geldt niet ten aanzien van
zorgverleners en andere personen als in dat lid bedoeld, die op het tijdstip
van inwerkingtreden van dat lid werkzaam zijn voor de zorgaanbieder of
voor een rechtspersoon die in opdracht van de zorgaanbieder zorg
verleent.» Hieruit vloeit voort dat de VOG-verplichting alleen geldt voor
nieuwe medewerkers.
De leden van de SGP-fractie vragen of de Minister ook van mening is dat
alle deelsectoren in de langdurige zorg, zoals de gehandicaptensector, de
ouderenzorg en de geestelijke gezondheidszorg, even kwetsbaar zijn, en
of daarmee gerechtvaardigd is dat zij alle een VOG-verplichting krijgen
opgelegd. Zij vragen waarom niet gekozen is voor een VOG-verplichting
voor alleen de sector gehandicaptenzorg, aangezien werkgevers in de
ouderenzorg en de geestelijke gezondheidszorg het risicobeperkende
effect vaak niet vinden opwegen tegen de lasten die een VOG met zich
meebrengt.
Branche-organisaties van aanbieders hebben tijdens de consultatiefase
gevraagd de VOG-verplichting verder te beperken tot de gehandicaptenzorg, in aansluiting op de afspraak in een convenant in deze sector
waarin de VOG-verplichting is opgenomen. Zij schatten de risico’s bij de
sectoren ouderenzorg en GGZ lager in en adviseren om in deze sectoren
de VOG-verplichting niet te laten gelden. De cliëntenorganisaties pleiten
juist voor een bredere scope; zij vragen om ook een VOG-verplichting
voor huidige werknemers en vrijwilligers.
Uit ervaring van de IGZ blijkt echter dat juist in de intramurale GGZ-zorg
relatief veel meldingen van grensoverschrijdend gedrag binnenkomen. In
de ouderenzorg (ook extramuraal) zijn er signalen in de media van diefstal
en financiële uitbuiting. Voor de regering is dit afdoende aanleiding om
ook voor de Wlz-ouderenzorg en GGZ-intramurale zorg de
VOG-verplichting te laten gelden.
Met het huidige voorstel voor de VOG-verplichting doet de regering recht
aan de bedoelingen van het amendement waarin wordt gepleit voor
maatwerk bij het opleggen van de VOG-verplichting. Het voorstel houdt
het midden tussen de wens van brancheorganisaties en die van cliëntenorganisaties.
De leden van de SGP-fractie lezen dat de VOG-verplichting ook gaat
gelden voor zorg die is ingekocht met een pgb. Deze leden vragen wie
erop gaat toezien dat solistisch werkende zorgverleners beschikken over
een VOG. Is dat de zorgvragende cliënt, of zal dit gebeuren door de
toezichthouder?
Zowel de zorgvragende cliënt als de inspectie hebben de mogelijkheid toe
te zien op de VOG-verplichting. De cliënt de pgb-zorg inkoopt, heeft op
grond van het wetsvoorstel het recht om de solistisch werkende zorgverlener naar een VOG te vragen, maar is daar overigens niet toe verplicht.
Daarnaast is de solistisch werkende zorgverlener verplicht aan te tonen in
bezit te zijn van een VOG op een verzoek van de IGZ daartoe.
4. Veilige toepassing medische technologie
De leden van de SGP-fractie hebben aangaande de uitwerking rond de
veilige toepassing van medische technologie nog een aantal vragen. Deze
leden vragen of het wettelijk wel mogelijk is om de definitie medische
technologie te hanteren, aangezien hier meer onder valt dan de in de wet
gedelegeerde «aan te wijzen apparatuur die bij de zorgverlening wordt
gebruikt» (artikel 5). En zo ja, waarom vindt de Minister het wenselijk om
te kiezen voor deze uitbreiding naar medische technologie?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 32 402, nr. 69

11

Het is inderdaad mogelijk om in artikel 4 van het Uitvoeringsbesluit de
definitie medische technologie te hanteren omdat dit zijn grondslag heeft
in artikel 5, onderdeel b, van het wetsvoorstel.
Onderdeel b van dat artikel maakt het mogelijk nadere regels te stellen die
een bredere scope hebben dan onderdeel a, dat alleen op apparatuur
doelt.
Het wetsvoorstel kent voor zorgaanbieders de verplichting om goede zorg
te leveren en de zorg zo te organiseren en zich zowel kwalitatief als
kwantitatief zodanig van personele en materiële middelen te bedienen,
dat een en ander redelijkerwijs moet leiden tot het verlenen van goede
zorg (artikel 2). De zorgaanbieder is in het verlengde daarvan ook
verantwoordelijk voor het gebruik van medische technologie bij de
zorgverlening. Onder medische technologie worden in ieder geval
medische hulpmiddelen verstaan. Een medisch hulpmiddel wordt in de
Wet op de medische hulpmiddelen (Wmh) omschreven als elk instrument,
toestel of apparaat, alle software of elke stof of elk ander artikel dat alleen
of in combinatie wordt gebruikt en door de fabrikant van het hulpmiddel
is bestemd om bij de mens te worden aangewend voor in de wet
genoemde doeleinden. Ook een in-vitro diagnosticum is een medisch
hulpmiddel. Domotica worden als medische technologie beschouwd
omdat deze het zorgproces ondersteunen.
Het waarborgen van kwaliteit van zorg vergt dat is voldaan aan belangrijke randvoorwaarden: niet alleen de medische technologie zelf moet
veilig zijn, maar ook de toepassing ervan. Veilige toepassing houdt in dat
medische technologie door getrainde gebruikers wordt toegepast, in een
omgeving die veilige toepassing mogelijk maakt. Een belangrijke
basisvoorwaarde daarvoor is dat is vastgelegd hoe de taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden bij het toepassen van medische
technologie, zowel op bestuurlijk en organisatorisch niveau als op het
niveau van de uitvoering, zorgvuldig zijn vastgesteld en dat ook is
vastgelegd welke bekwaamheidseisen daarbij gelden; dit vloeit voort uit
artikel 3 van de wet.
Eind 2011 hebben de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen, Nederlandse Federatie van Universitaire Medische Centra en Revalidatie
Nederland een convenant «Veilige toepassing medische technologie in
het ziekenhuis» opgesteld. Het convenant richt zich op de levenscyclus
van medische technologie in het ziekenhuis, van invoering en toepassing
tot afstoting. Uitgangspunt hierbij is de eindverantwoordelijkheid van de
raden van bestuur voor de kwaliteit en veiligheid van de zorg. Dit
convenant draagt als veldnorm bij aan de totstandkoming van een
Veiligheidsmanagementsysteem (VMS). Daarbij geeft het convenant
ondersteuning en invulling aan de risicobeheersing en veilige toepassing
van medische technologie in de directe patiëntenzorg. Met ingang van
2013 ziet de Inspectie voor de Gezondheidszorg (Inspectie) toe op de
naleving hiervan. Ook buiten de ziekenhuizen zullen veldpartijen initiatieven moeten nemen ten behoeve van veilige toepassing van medische
technologie.
Bij de uitvoering van de toezegging van de regering inzake de mogelijkheden tot wettelijke vastlegging van een verplichting tot certificering is,
vanwege bestaande initiatieven van veldpartijen en de wettelijke
verantwoordelijkheid van de zorgaanbieders voor de kwaliteit van zorg,
vooralsnog geen gebruik gemaakt van de bevoegdheid van artikel 5,
onderdeel a, van de wet om regels te stellen over kwaliteitscontroles van
apparatuur. Om de verantwoordelijkheid van zorgaanbieders voor veilige
toepassing van medische technologie nadrukkelijk te adresseren, zijn – in
aanvulling op de artikelen 2 en 3 van de wet – enige globale kwaliteits-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 32 402, nr. 69

12

eisen gesteld op grond van artikel 5, onderdeel b, van de wet. Die eisen
betreffen ten eerste de algemene norm dat zorgaanbieders moeten zorg
dragen voor veilig gebruik van medische technologie en ten tweede het
voorschrift dat voorzien moet zijn in zorgvuldige vastlegging van taken,
bevoegdheden, verantwoordelijkheden en bekwaamheden van betrokkenen, alsmede bewijsstukken omtrent het bezit van die bekwaamheden.
Als sluitstuk is voorzien in de mogelijkheid om, als dat noodzakelijk mocht
blijken, voor zorgaanbieders nadere regels te stellen met betrekking tot de
veilige toepassing van medische technologie. Daar kan aanleiding toe
bestaan wanneer er onvoldoende initiatieven door het veld worden
ontwikkeld of dat deze initiatieven onvoldoende worden nageleefd.
5. Interne procedure melden incidenten
De leden van de SP-fractie vragen wat de Minister verstaat onder «zo snel
mogelijk» in artikel 6.1, eerste lid, onderdeel c, van het conceptUitvoeringsbesluit Wkkgz.
Artikel 6.1, eerste lid, onderdeel c, van het Uitvoeringsbesluit bepaalt dat
de interne procedure melden incidenten regels dient te bevatten inzake de
wijze waarop binnen de organisatie zo snel mogelijk wordt besloten over
de op basis van het onderzoek van een melding te nemen maatregelen ter
waarborging van de kwaliteit van de zorg.
De aard, omvang of impact van een incident kunnen sterk verschillen en
bepalen de tijd die nodig is om te komen tot het zo nodig nemen van
maatregelen door de zorgaanbieder naar aanleiding van een incident. Om
die reden is het niet mogelijk om meer te zeggen dan dat «zo snel
mogelijk» wordt begrensd door dat wat in redelijkheid van de zorgaanbieder kan worden gevraagd gezien de aard, omvang en impact van een
incident. De zorgaanbieder zal richting de IGZ zijn werkwijze moeten
kunnen uitleggen en verantwoorden.
De leden van de SP-fractie vragen of een intern onderzoek openbaar kan
worden gemaakt en onder welke voorwaarden dat kan?
Het is niet de bedoeling dat een melding en het onderzoek daarnaar
openbaar wordt, omdat het van belang is dat zorgverleners zich veilig
voelen, zodat het melden van incidenten niet wordt belemmerd. Op die
manier kan, door het onderzoeken van en concluderen over incidenten, tot
maximale kwaliteitsverbetering van de zorg worden gekomen. Daarom is
in artikel 9, zevende lid, van het wetsvoorstel bepaald dat de gegevens
betreffende intern gemelde incidenten, niet openbaar zijn.
De leden van de SP-fractie vragen of iemand die betrokken is bij een
incident, zwijgplicht kan worden opgelegd, en als dit zo is willen deze
leden weten of de Minister dat wenselijk vindt.
Een zorgaanbieder mag op grond van de bepalingen uit het wetsvoorstel
en vanuit het oogpunt van goede zorg noch aan de cliënt, noch aan de
betrokken hulpverlener een zwijgplicht opleggen. De zorgaanbieder is
juist op grond van artikel 10, derde lid, van het wetsvoorstel verplicht om
aan een cliënt, alsmede een vertegenwoordiger van de cliënt dan wel een
nabestaande van de overleden cliënt, onverwijld mededeling te doen van
de aard en toedracht van incidenten bij de zorgverlening die merkbare
gevolgen hebben of kunnen hebben voor de cliënt.
Een zorgverlener moet om die reden ook te allen tijde door de zorgaanbieder in de gelegenheid worden gesteld om een incident intern te
melden en aan het onderzoek daarnaar volledig bij te dragen. Voor bij een
incident betrokken hulpverleners is dan ook in het wetsvoorstel bepaald

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 32 402, nr. 69

13

dat zij verplicht zijn om dit te melden in het kader van de procedure voor
het intern melden van incidenten. In afwijking van de geheimhoudingsplicht of zwijgplicht kan een hulpverlener op grond van artikel 9, vijfde lid,
van het wetsvoorstel antwoord geven op de vragen van bij de beoordeling van een incident betrokken medewerkers.
In de brief van 11 juli 20122 aan uw Kamer is aangegeven dat over de
oorzaken van niet verantwoorde kwaliteit van zorg een cliënt nooit
gedwongen kan worden te zwijgen en dat bij een goede incidentafhandeling door de zorgverlener het aanbieden van een schadevergoeding
passend kan zijn, maar een daaraan verbonden zwijgplicht voor de cliënt
niet. In de brief van 27 januari 2015 aan uw Kamer over dit onderwerp
naar aanleiding van het AO IGZ op 30 oktober 2014 is dit standpunt
herhaald3.
In de opzet van het wetsvoorstel past ook geenszins het uitbetalen van
zwijggeld; de achterliggende gedachte van het wetsvoorstel is juist
openheid en leren van incidenten en klachten.
6. Klachtenregelingen
Motie Bruins Slot / Leijten (Kamerstuk 32 402, nr. 53)
Alvorens in te gaan op de vragen van de leden over de klachtenregelingen
maak ik graag van de gelegenheid gebruik om aan te geven hoe ik
invulling geef aan motie Bruins Slot / Leijten (Kamerstuk 32 402, nr. 53),
die de regering verzoekt te bevorderen dat de uitvoering van de Wkkgz
een eerste open gesprek niet in de weg zal staan.
Het wetsvoorstel verplicht zorgaanbieders een klachtenregeling te treffen
die tot doel heeft al dan niet schriftelijk ingediende klachten en/of uitingen
van onvrede in een zo vroeg mogelijk stadium op te vangen en af te
handelen, dan wel te voorkomen.
De (klachten)functionaris vervult hierbij een belangrijke rol. Deze persoon
kan bijvoorbeeld het eerste open gesprek tussen cliënt en zorgprofessional tot stand laten komen en zodoende bevorderen dat partijen zelf tot
een duurzame oplossing komen. De wet geeft hieraan een positieve
impuls door een zorgaanbieder te verplichten over een persoon te
beschikken, die de totstandkoming van bevredigende oplossingen voor
klachten bevordert. De klachtenregeling komt hiermee tegemoet aan de
motie Bruins Slot/Leijten. De regering onderschrijft de gedachte van deze
motie waarbij een persoonlijke dialoog tussen de cliënt en de zorgverlener
voorop staat, in plaats van procedures op tegenspraak waarbij ieders
gelijk verdedigd wordt. Dit draagt bij aan een lerende organisatie in het
belang van de (toekomstige) patiëntenzorg. Dat is ook de reden waarom
de regering ervoor gekozen heeft om de verdere invulling in het Uitvoeringsbesluit met betrekking tot de klachtenregeling tot het noodzakelijke te
beperken. Zo behouden zorgaanbieders de ruimte om eerst een open
gesprek aan te gaan met een cliënt die klaagt.
Overigens beschikken vele zorgaanbieders al over een functionaris die op
een laagdrempelige manier beschikbaar is voor cliënten met een klacht.
Het wetsvoorstel sluit dus aan bij de bestaande praktijk van deze
zorgaanbieders, die een voorbeeldfunctie vervullen voor zorgaanbieders
die nog niet beschikken over een dergelijke voor de cliënt laagdrempelige
klachtbehandeling.

2
3

Kamerstuk 25 424, nr. 186.
Kamerstuk 31 476, nr. 11.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 32 402, nr. 69

14

De leden van de VVD-fractie vragen de Minister om een reactie op de
voorstellen van de KNMG ter waarborging van de rechtspositie van de
aangeklaagde zorgverlener.
De KNMG stelt voor om in het Uitvoeringsbesluit ten minste op te nemen
dat de klachtenregeling die de zorgaanbieder op grond van artikel 13 van
het wetsvoorstel treft:
– tot stand komt met instemming van de voor of in opdracht van de
zorgaanbieder werkzame zorgverleners;
– waarborgt dat bij het onderzoek naar de klacht geen personen zijn
betrokken op wier gedraging de klacht rechtstreeks betrekking heeft;
– waarborgen treft voor de deskundigheid en de onafhankelijke
oordeelsvorming van degenen die bij het onderzoek naar de klacht zijn
betrokken;
– waarborgt dat klager en aangeklaagde(n) de gelegenheid krijgen om in
het onderzoek naar de klacht hun standpunten in te brengen en
relevante informatie aan te dragen waarbij het beginsel van hoor en
wederhoor in acht wordt genomen.
De regering is het met de KNMG eens dat het wetsvoorstel zou moeten
bereiken dat onvrede van cliënten zo dicht mogelijk bij de bron wordt
opgelost. Dit is een belangrijk kerndoel van het wetsvoorstel. Het
wetsvoorstel maakt de zorgaanbieders verantwoordelijk om gerezen
klachten van hun cliënten in een zo vroegtijdig mogelijk stadium op te
lossen. Het uitgangspunt is dat zoveel mogelijk klachten in de
zogenoemde informele fase worden afgehandeld. De nadruk komt te
liggen op een zorgvuldige inrichting van de interne klachtenketen, van
opvang tot afhandeling van klachten, in samenhang met het kwaliteitsbeleid van de zorgaanbieder. In de beoogde aanpak dient het streven naar
een persoonlijke dialoog tussen de cliënt en de zorgverlener voorop te
staan, in plaats van procedures op tegenspraak waarbij ieders gelijk
verdedigd wordt.
De in het besluit opgenomen waarborgen zijn dan ook gericht op het
bewerkstelligen van duurzame oplossingen voor gerezen klachten, dus
zowel in het belang van de klager als de zorgverlener die onderwerp is
van de klacht, in samenhang met het kwaliteitsbeleid van de zorgaanbieder.
Voor het vertrouwen van de aangeklaagde zorgverlener in een
zorgvuldige procedure is de onafhankelijke taakuitoefening van de
functionaris essentieel. In het besluit zijn hiertoe extra kwaliteitswaarborgen opgenomen, waaronder het vereiste dat de functionaris zelf niet
betrokken is bij de zorgverlening waarop de klacht betrekking heeft. De
(klachten)functionaris onthoudt zich van oordeelsvorming over de
individuele klacht. Het betekent ook dat bij de aanwijzing van de functionaris zal moeten worden geselecteerd op diens geschiktheid voor een
dergelijke rol en dat de functionaris over voldoende tijd beschikt om zijn
taken uit te voeren.
De regering is van oordeel dat hiermee zowel de belangen van klager als
de aangeklaagde zorgverlener gediend zijn.
Wat betreft de totstandkoming van de klachtenregeling en de betrokkenheid daarbij van zorgverleners, brengt de regering de Wet op de
ondernemingsraden (Wor) onder de aandacht, op grond waarvan het
personeel bij de vaststelling van de regeling wordt betrokken. Ook voor
zorgaanbieders waarvoor de Wor niet geldt, mag verwacht worden dat
deze, bij een voorgenomen klachtenregeling, de voor hem werkzame
zorgverleners betrekt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 32 402, nr. 69

15

Het standpunt van de KNMG, dat iedere waarborg voor de aangeklaagde
zorgverlener zou ontbreken, wordt, zoals hierboven uiteengezet, dan ook
niet herkend. De waarborgen, zoals neergelegd in het besluit, voorzien in
een zorgvuldige procedure en een onafhankelijke taakuitoefening van de
functionaris, in lijn met de voorstellen van de KNMG. De regering heeft
met inachtneming van het amendement ervoor gekozen om een beperkt
aantal basiseisen in het besluit op te nemen. Daarnaast heeft de regering,
mede naar aanleiding van de inbreng van de KNMG, artikel 7.1, onderdeel
c, aangescherpt om de professionele onafhankelijkheid van de functionaris preciezer te formuleren. Ook is de toelichting in het Uitvoeringsbesluit op onderdelen verduidelijkt. Voor zover de reactie van de KNMG
duidt op de geschillenregeling, zij erop gewezen dat in de voorgenomen
Uitvoeringsregeling enkele basiseisen voor erkenning van een geschilleninstantie zullen worden opgenomen.
De leden van de PvdA-fractie hebben gevraagd om een nadere onderbouwing van de keuze om geen nadere eisen aan de klachtenregeling te
stellen, waartoe zij bij amendement hebben verzocht4. De leden van de
PvdA-fractie noemen in dit verband de volgende criteria:
− de wijze waarop een klacht in behandeling wordt genomen,
− welke hulp geboden kan worden bij het opstellen van een klacht,
− de wijze waarop een klacht wordt geregistreerd en
− de wijze waarop met de informatie van de klager wordt omgegaan
De leden van de PvdA-fractie zijn teleurgesteld dat in de huidige
uitwerking deze criteria niet terugkomen.
De regering heeft met het opnemen van de eisen in het concept-besluit
invulling gegeven aan het amendement, in lijn met hetgeen gewisseld is
tijdens de plenaire behandeling van het wetsvoorstel in uw Kamer. Zoals
aangegeven tijdens de behandeling van het wetsvoorstel, brengt de
diversiteit binnen de deelsectoren van de gezondheidszorg met zich dat
zorgaanbieders ruimte moeten hebben bij de concrete inrichting van hun
interne klachtenketen, opdat een passende, snelle en oplossingsgerichte
aanpak mogelijk is. De optimale inrichting kan immers afhankelijk zijn van
diverse factoren, zoals de cliëntenpopulatie, de aard en omvang van de
zorg, culturele aspecten, de grootte en locatie van de zorgaanbieder.
Hierbij passen geen gedetailleerde criteria zoals die door de leden van de
PvdA benoemd zijn. Dit heb ik ook zo tijdens de plenaire behandeling van
het wetsvoorstel in uw Kamer en in mijn reactie op het amendement
aangegeven. De regering heeft met inachtneming van het amendement
ervoor gekozen om een beperkt aantal basiseisen in het besluit op te
nemen. De opgenomen eisen bieden volgens de regering voldoende
waarborgen voor de onafhankelijkheid van de functionaris en een goede
afhandeling van klachten op het gebied van de ketenzorg. Op deze manier
wordt gewenste uniformiteit geboden, zonder optimalisering van interne
klachtenprocedures in de weg te staan. De zorgaanbieders stellen
vervolgens samen met de relevante cliëntenorganisaties een passende
klachtenregeling vast. De veldpartijen hebben hiermee zelf invloed op de
gewenste mate van uniformering van de klachtenprocedures. De regering
brengt in dit verband de Klachtenrichtlijn Gezondheidszorg van de KNMG
onder de aandacht. In de huidige praktijk vormt deze richtlijn een
belangrijke leidraad voor de verdere (uniforme) vormgeving van
klachtenregelingen binnen de diverse zorgsectoren. De regering is van
mening dat het wetsvoorstel en het Uitvoeringsbesluit – in lijn met het
4

Kamerstuk 32 402, nr. 29. De indiener heeft met het amendement beoogd te voorkomen dat er
een woud aan verschillende klachtenprocedures ontstaat, omdat de zorgaanbieders veel
vrijheid wordt gegeven om zelf een klachtenregeling vast te stellen. De uniformiteit van de
klachtenprocedures moet gewaarborgd worden, door ten minste aan een, bij AMvB nader in te
vullen, set van criteria te voldoen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 32 402, nr. 69

16

amendement – bijdragen aan een betere uniformering van klachtenprocedures, nu elke cliënt in de gezondheidszorg recht krijgt op een laagdrempelige en effectieve klachtenprocedure met zorgvuldige ondersteuning
van een functionaris, waardoor de klacht zo dicht mogelijk bij de bron en
in een zo vroeg mogelijk stadium kan worden opgelost.
Tot slot merkt de regering hierover op dat de door de leden van de
PvdA-fractie hierboven genoemde nadere criteria niet door de geraadpleegde partijen zijn ingebracht in het kader van de consultatie van het
Uitvoeringsbesluit.
De leden van de SP-fractie missen in hoofdstuk 7 van het besluit bij de
borging van de onafhankelijkheid van de klachtenfunctionaris (artikel 7.1)
de sanctie richting de zorgaanbieder als dit niet het geval is. Zij vragen of
de Minister kan aangeven welke sancties er zijn. Ook hier vragen
genoemde leden de Minister naar de mogelijkheden om de afhandeling
van individuele klachten openbaar te maken. Zij vragen of de Minister –
net als deze leden – vindt dat de openheid van de zorg geschaad wordt als
afhandeling van klachten niet openbaar gemaakt mag worden. Zij vragen
of de Minister kan ingaan op het lerende effect dat kan uitgaan van het
openbaar maken van de afhandeling van klachten.
Naar het oordeel van de regering bevat het wetsvoorstel afdoende
sanctiemogelijkheden richting de zorgaanbieder als deze de onafhankelijkheid van de functionaris niet borgt. In het wetsvoorstel is in hoofdstuk
4 het toezicht en de handhaving op de eisen uit de wet en het Uitvoeringsbesluit geregeld. Op grond van artikel 29 van de wet kan de Minister een
last onder dwangsom opleggen aan een zorgaanbieder die geen
functionaris in dienst heeft die voldoet aan de eis van onafhankelijkheid
zoals bedoeld in artikel 15, tweede lid, van de wet en artikel 7.1 van het
Uitvoeringsbesluit.
In reactie op het pleidooi van de leden van de SP-fractie om de afhandeling van klachten openbaar te laten zijn, wil ik benadrukken dat het naar
mijn oordeel in de eerste plaats de verantwoordelijkheid van de zorgaanbieder is om een goede en eigentijdse klachtafhandeling te organiseren. Ik
wil de wettelijke vereisten dan ook tot een minimum beperken. Mij gaat
het erom dat de zorgaanbieder zich er voor inspant om klachten van een
cliënt zo veel mogelijk te voorkomen of in een zo vroeg mogelijk stadium
samen met de cliënt naar ieders tevredenheid op te lossen. Dat hoeft voor
mij niet altijd in de volle openbaarheid te gebeuren. Wel zal – mede om
inzicht te bieden in de afhandeling van klachten – het Landelijk Meldpunt
Zorg jaarlijks een extern te publiceren klachtbeeld opstellen.5 Aan de hand
van het klachtbeeld is straks voor iedereen na te gaan:
• hoeveel (klachtgerelateerde) vragen en klachten van burgers over de
zorg bij het Landelijk Meldpunt Zorg binnenkomen;
• wat er geconcludeerd kan worden (bijvoorbeeld over doorlooptijden)
over de klachtafhandeling door zorgaanbieders en over de afhandeling
van burgerklachten die door de IGZ worden onderzocht.
Daarnaast moeten zorgaanbieders zich in het kader van het Jaardocument
Maatschappelijke Verantwoording mede verantwoorden over de door hen
ontvangen klachten in het afgelopen jaar.
Tot slot is de geschilleninstantie op grond van het wetsvoorstel verplicht
om haar uitspraken openbaar te maken.

5

Kamerstuk 32 402, nr. 66.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 32 402, nr. 69

17

7. Meldingen
De leden van de SGP-fractie vragen de Minister waarom in artikel 8.10 niet
geregeld is dat de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) naast de
relevante feiten ook de conceptconclusies en de te nemen maatregelen
moet vastleggen in het conceptrapport. Daarbij vragen de leden of de
Minister bereid is artikel 8.10 op dit punt aan te passen. Verder vragen de
leden hoe de Minister er tegenaan kijkt om de zorgaanbieder niet alleen
de mogelijkheid te geven om schriftelijk te reageren op het conceptrapport, maar ook de mogelijkheid te geven om daarover te overleggen
met de IGZ.
Bij conceptrapportages van de IGZ is het van het grootste belang dat de
geconstateerde feiten kloppen. Het voorleggen van het feitenmateriaal
door de IGZ aan de zorgaanbieder heeft daarom een belangrijke functie.
Als duidelijk is om welke feiten het gaat, is de IGZ goed in staat om op
grond daarvan conclusies te trekken en maatregelen te nemen.
Voorkomen moet worden dat het voorleggen van concept-conclusies
ertoe leidt dat de reactie van de zorgaanbieder focust op deze conclusies
en er minder aandacht is voor de feitencheck.
De regering kiest er in lijn met de suggestie van de SGP-fractie voor om
dit onderdeel van het Uitvoeringsbesluit gedeeltelijk aan te passen,
waardoor in enkele gevallen naast de relevante feiten ook de conceptconclusies vooraf worden voorgelegd. Het gaat om gevallen waarbij in
een rapport zou worden vastgesteld dat ten aanzien van een met naam
genoemde zorgverlener sprake is of is geweest van een situatie die voor
de veiligheid van cliënten of de zorg een ernstige bedreiging kan
betekenen, of met het oog op het belang van goede zorg anderszins
noodzaakt tot nader onderzoek. Een aanbieder kan in geval van een
sollicitant namelijk bij de IGZ navraag doen of van een dergelijke situatie
sprake is geweest (artikel 25, tweede lid onder c van de wet, als gevolg
van een amendement). De regering vindt het in die gevallen op zijn plaats
om de betrokken zorgverlener van tevoren in de gelegenheid te stellen
zijn zienswijze op dat oordeel te geven, zodat de Inspectie deze bij de
vaststelling van het rapport kan betrekken, indien daar aanleiding toe
mocht zijn.
De regering benadrukt dat de IGZ met een conceptrapport in alle gevallen
de relevante feiten voorlegt aan de melder, de zorgaanbieder of het
betrokken bedrijf en natuurlijke personen die gehoord zijn tijdens het
onderzoek, met als doel dat zij eventuele feitelijke onjuistheden kunnen
aangeven. De regering is van mening dat zorgaanbieders en fabrikanten
heel goed in staat zijn om dat schriftelijk te doen en dat het organiseren
van mondeling overleg in het algemeen dus niet nodig zal zijn.
De leden van de SGP-fractie vragen genoemde leden wat wordt verstaan
onder «wezenlijk» van mening verschillen met de Inspectie over de
relevante feiten. De leden vragen zich af of dit de Inspectie niet te veel
ruimte geeft om meningsverschillen met zorgaanbieders onbenoemd te
laten in het definitieve rapport. Daarbij vragen de leden zich af hoe de
Minister er tegenaan kijkt om in het Uitvoeringbesluit op te nemen dat de
zienswijze van de zorgaanbieder als bijlage bij het IGZ-rapport wordt
toegevoegd, zodat de lezer zelf kan beoordelen of er wezenlijke verschillen
van mening zijn?
Met «wezenlijk verschillen» worden situaties bedoeld waarin een
zorgaanbieder reageert op die elementen uit het feitencomplex die
dragend zijn voor de conclusies van de Inspectie, maar de Inspectie

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 32 402, nr. 69

18

besluit deze reactie niet of niet geheel over te nemen omdat de feiten naar
haar waarneming fundamenteel anders zijn.
De regering vindt het een goede suggestie van de leden van de SP-fractie
om de zienswijze van de betreffende zorgaanbieder of fabrikant op het
concept-rapport die de IGZ niet overneemt, weer te geven in het definitieve IGZ-rapport, voor zover deze betrekking hebben op het feitencomplex die dragend zijn voor de conclusies van de Inspectie. Dit wordt in
het Uitvoeringsbesluit aangepast.
De leden van de SP-fractie vragen welke termijnen voor meldingen
(hoofdstuk 8) worden gehanteerd. De leden geven aan dat het onduidelijk
is binnen welke termijn de zorgaanbieder moet melden bij de Inspectie.
De leden vragen of de Minister per artikel kan aangeven welke termijnen
zij wil hanteren.
Wettelijk verplichte meldingen moeten volgens het wetsvoorstel «onverwijld» worden gedaan. Dit betekent dat een melding zo snel mogelijk,
maar uiterlijk binnen drie werkdagen gedaan moet worden. Bij calamiteiten en geweld in de zorgrelatie kan het voorkomen dat het voor een
zorgaanbieder niet altijd direct duidelijk is of er daadwerkelijk sprake is
van een situatie die valt onder de definitie van een «calamiteit» of
«geweld in de zorgrelatie». In die gevallen dient de zorgaanbieder op
basis van eigen onderzoek vast te stellen of hier volgens hem daadwerkelijk sprake van is. Dat eigen onderzoek moet de zorgaanbieder direct
starten en zo snel mogelijk afronden. De IGZ hanteert het uitgangspunt
dat dat altijd binnen zes weken het geval moet kunnen zijn. Vanaf het
moment van vaststelling heeft de zorgaanbieder of fabrikant drie dagen
de tijd om hiervan melding te doen bij de IGZ. De bovengenoemde
termijnen worden in de (toelichting van de) het Uitvoeringsbesluit
verduidelijkt.
De leden van de SP-fractie vragen of de Minister bereid is in artikel 8.4 op
te nemen dat een zorgaanbieder aangeeft of er een tuchtprocedure wordt
gestart tegen een zorgverlener die ontslag heeft gekregen op de
genoemde gronden.
De regering vindt het een goede suggestie van de leden van de SP-fractie
om zorgaanbieders bij een melding van ontslag in verband met disfunctioneren, in voorkomend geval, te laten vermelden of zij een tuchtprocedure zijn gestart of voornemens zijn te starten. Dit punt wordt in het
Uitvoeringsbesluit verwerkt.
De leden van de SP-fractie vragen of in artikel 8.7, tweede lid, nader kan
worden omschreven in welke gevallen een zorgaanbieder eerst zelf
onderzoek mag doen. De leden vragen daarbij de Minister of zij zich haar
stellingname herinnert tegen eerst intern onderzoek bij een verdacht
overlijden van een patiënt of bewoner. De leden vinden de opvatting van
de Minister onvoldoende terug in dit artikel. Genoemde leden merken
voorts op dat de Inspectie geen opschortende werking moet laten uitgaan
van een mogelijk intern onderzoek van een zorgaanbieder en vragen of de
Minister bereid is dit goed te verwoorden in de artikelen. De leden vragen
zich immers af of nu niet te veel de suggestie wordt gewekt dat de
Inspectie alleen in uitzonderlijke gevallen eigen onderzoek zal doen en
vragen de Minister of zij deze suggestie kan wegnemen.
Na ontvangst van een wettelijk verplichte melding besluit de IGZ of zij
direct zelf onderzoek doet óf dat ze de zorgaanbieder of fabrikant verplicht
om eerst een eigen onderzoek te doen naar de melding. In de meeste
gevallen gebeurt dat laatste, omdat hiermee het leereffect voor de
zorgaanbieder het grootst is. Na ontvangst van het onderzoeksrapport van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 32 402, nr. 69

19

de zorgaanbieder, beoordeelt de IGZ of de kwaliteit van het onderzoek
voldoende is geweest of dat er aanleiding is om zelf nader onderzoek te
doen en/of handhavend op te treden. Daarmee is altijd sprake van een
onafhankelijke toetsing van de kwaliteit en onafhankelijkheid van het
onderzoek voordat de melding wordt afgerond.
Echter, in sommige gevallen heeft de Inspectie bij de ontvangst van de
melding onvoldoende vertrouwen in de kwaliteit van het onderzoek van
de zorgaanbieder of fabrikant, of is een melding dermate ernstig van aard
dat de Inspectie besluit meteen zelf onderzoek te doen. Dan doet de
Inspectie direct zelf onderzoek. De IGZ doet in ieder geval altijd direct zelf
onderzoek bij ieder overlijden van een patiënt/cliënt tijdens of direct na de
toepassing van dwang (afzondering, separatie, fixatie, medicatie en de
toediening van vocht of voeding). De IGZ kan daarnaast besluiten zelf
onderzoek te doen in een situatie waarin een zorgaanbieder onder
verscherpt toezicht is gesteld.
De leden van de SP-fractie vragen waarom in artikel 8.22 de onderzoekstermijn bij eigen onderzoek van de Inspectie op vier maanden is gesteld.
De leden vragen zich af of vier maanden niet erg lang is voor de betrokken
medewerker, maar ook voor de mogelijke veiligheidssituatie bij de
zorgaanbieder.
De IGZ heeft een maximale onderzoekstermijn van vier maanden voor het
uitvoeren van haar onderzoek. Deze vier maanden heeft de IGZ gelukkig
niet in alle gevallen nodig; het gaat om een maximale termijn, die
overigens ook éénmaal met ten hoogste vier maanden kan worden
verlengd. De maximale termijn is in sommige gevallen nodig, bijvoorbeeld bij onderzoeken naar meldingen van complexe situaties waarbij de
IGZ gesprekken moet voeren met meerdere betrokkenen (waaronder
zorgverleners en cliënten). Voor deze betrokkenen kan de maximale
onderzoekstermijn als lang aanvoelen, maar de regering vindt het van
groot belang dat de IGZ voldoende tijd heeft om haar onderzoek
zorgvuldig te kunnen uitvoeren. Wanneer de IGZ gedurende het
onderzoek van mening is dat de patiëntveiligheid ernstig in het geding
kan komen, kan zij eerder handhavend optreden (bijvoorbeeld door het
opleggen van een bevel).
De leden van de SP-fractie vragen of de termijnen om te reageren op een
conceptrapport en de verwerking van de reactie (artikelen 8.25 en 8.26
kennen beide een termijn van vier weken) niet erg lang zijn. De leden
vragen of de Minister mogelijkheden ziet om deze termijnen te verkorten
om zodoende de termijn waarbinnen een rapport klaar is, te versnellen.
De regering acht van het groot belang dat alle betrokkenen (bijvoorbeeld
de zorgverlener(s) en cliënt(en)) voldoende tijd hebben om te reageren op
eventuele feitelijke onjuistheden in het rapport van de IGZ. Vervolgens
moet ook de IGZ voldoende tijd hebben om de reacties zorgvuldig te
verwerken. De regering acht deze termijnen alleszins redelijk en vindt het
dan ook niet wenselijk deze te verkorten.
De leden van de SGP-fractie constateren dat ter uitvoering van het
amendement-Van der Staaij (Kamerstuk 32 402, nr. 58 ) in artikel 8.29
nadere regels worden gesteld over de manier waarop de IGZ een
zorgaanbieder mag informeren over ernstig tekortschieten van een
zorgverlener in zijn functioneren. De leden vragen of de Minister bereid is
hieraan een extra lid toe te voegen waarin wordt geregeld hoe de
zorgaanbieder bij de IGZ navraag kan doen over eventuele risico’s van het
aannemen van de sollicitant op herhaling van ernstig tekortschieten in zijn
functioneren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 32 402, nr. 69

20

Het is niet gewenst dat de IGZ gaat speculeren over risico’s op herhaling
van ernstig tekortschieten; de IGZ moet zich beperken tot datgene dat zij
in de afgelopen periode heeft vastgesteld. Wel kan de IGZ op grond van
artikel 8.29 richting de zorgaanbieder aangeven of er door toedoen van de
sollicitant in de afgelopen periode sprake is geweest van «een situatie die
voor de veiligheid van cliënten of de zorg een ernstige bedreiging kan
betekenen, of met het oog op het belang van een goede zorg anderszins
noodzaakt tot nader onderzoek».
Op basis van deze informatie is het vervolgens de taak en de verantwoordelijkheid van de zorgaanbieder (en niet die van de IGZ) om, bijvoorbeeld
naar aanleiding van een nader gesprek met de sollicitant, in te schatten of
er risico’s zijn die van invloed zijn op de vraag of de zorgaanbieder de
sollicitant wil aannemen.
De leden van de SGP-fractie vragen waarom is gekozen voor de formulering van vijf kalenderjaren «voorafgaande» aan het jaar dat een
zorgverlener is ontslagen. De leden vragen zich af of het niet verstandig
zou zijn om ook het «lopende» jaar hierin mee te nemen en vragen of de
Minister bereid is de tekst van de regeling op dit punt te wijzigen.
De regering is het met de leden van de SGP-fractie eens dat het
verstandig is de eerder gekozen formulering aan te passen. Dit punt wordt
in het Uitvoeringsbesluit verwerkt.
II. Artikelsgewijs
Artikel 1.1
De leden van de VVD-fractie wijzen erop dat door de huidige definitie van
niet-geregistreerde zorgverleners artikel 34-beroepsbeoefenaren niet
vallen onder ofwel geregistreerde zorgverleners, ofwel niet-geregistreerde
zorgverleners zoals bedoeld in de Wkkgz. De leden van de VVD-fractie
vragen of de definitie zou kunnen worden aangepast zodat zij wel onder
een van de categorieën uit de Wkkgz vallen.
Dit is een terechte constatering van de leden van de leden van de
VVD-fractie. In de consultatiefase van het Uitvoeringsbesluit zijn hierover
ook vragen gesteld. Om misverstanden hierover te voorkomen, zal het
Uitvoeringsbesluit zodanig worden aangepast dat helder is dat artikel 8.1
en 8.12 van het Uitvoeringsbesluit uitsluitend van toepassing zijn op een
zorgverlener waarop artikel 3 van de wet Big van toepassing is. De
definitie van geregistreerde zorgverlener wordt uit het Uitvoeringsbesluit
geschrapt.
Artikel 8.1, tweede lid, onderdeel g
De leden van de VVD-fractie vragen wat de rechtspositie is van een cliënt
die weigert om zijn of haar persoonsgegevens te overhandigen.
De zorgaanbieder is, op basis van het wetsvoorstel, nader gespecificeerd
in artikel 8.1 van het Uitvoeringsbesluit, gehouden persoonsgegevens van
de cliënt aan de IGZ te verstrekken. Op grond van de Wbp moet de
zorgaanbieder daarvan mededeling doen aan de cliënt. Een cliënt heeft
geen mogelijkheid om overhandiging van zijn persoonsgegevens aan de
IGZ te blokkeren. Het is van groot belang dat de zorgaanbieder goede
uitleg en voorlichting aan de cliënt geeft zodat de cliënt vertrouwen krijgt
dat zijn gegevens zorgvuldig op grond van de Wbp worden behandeld. En
dat de cliënt op de hoogte is van het belang van betrokkenheid van de
IGZ, die uiteindelijk in het voordeel zou moeten zijn van de cliënt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 32 402, nr. 69

21

Artikelen 8.6 en 8.20
De leden van de VVD-fractie vragen of de Minister kan ingaan op de term
«alle gegevens» die zorgaanbieders en zorgverleners moeten verstrekken
aan de IGZ bij calamiteiten, geweld in de zorgrelatie en ontslag wegens
disfunctioneren. De leden vragen of de Minister deze term correct acht, of
te breed.
In de genoemde artikelen is opgenomen dat de zorgaanbieder of fabrikant
desgevraagd «alle gegevens» moet verstrekken die voor het onderzoek
van de melding noodzakelijk zijn. Soms is het onderzoek van een melding
inhoudelijk niet mogelijk zonder dat de Inspectie daarbij kan beschikken
over nadere gegevens betreffende de gezondheid van de cliёnt of de
zorgverlener.
De IGZ zal, zoals vermeld, enkel die gegevens opvragen die voor het
onderzoek van de melding noodzakelijk zijn en dus niet meer dan dat.
Daarvoor is – als extra waarborg tegen niet noodzakelijke verwerking van
deze bijzondere gegevens – wel vereist dat de Inspectie expliciteert om
welke reden zij overlegging van die gegevens noodzakelijk acht. Dit vraagt
uiteraard in elke afzonderlijke situatie een zorgvuldige afweging van de
Inspectie, waarbij het wenselijk is dat die afweging en de motivering
daarvan wordt vastgelegd in het onderzoeksdossier. Dat de zorgaanbieder
in dat geval gehouden is de door de Inspectie gevraagde nadere
persoonsgegevens van de cliënt te vertrekken, laat onverlet dat de
zorgaanbieder daarvan aan de cliënt op grond van de Wet bescherming
persoonsgegevens mededeling moet doen.
De regering acht de term «alle gegevens» in artikel 8.6 en 8.20 dan ook
correct.
Anders dan bij artikel 8.6 bestaat in het geval van artikel 8.20 op grond
van de wet voor de zorgaanbieder of zorgverlener geen verplichting tot
het verstrekken van bijzondere persoonsgegevens. Indien de Inspectie
desalniettemin voor een goede beoordeling van de zaak dergelijke
persoonsgegevens nodig mocht hebben, kan zij de cliënt verzoeken deze
aan de Inspectie te verstrekken dan wel ermee in te stemmen dat die
gegevens aan de Inspectie worden verstrekt.
Artikelen 8.13 en 8.14
De leden van de VVD-fractie vragen wat de mening van de Minister is over
het voorstel van een veldpartij dat, volgens hetgeen gebruikelijk is bij
andere verplichte meldingen, de IGZ eerst een conceptrapportage opstelt
waarin de zorgverlener onjuistheden kan corrigeren. Verder vragen deze
leden duidelijkheid over de bewaartermijn van dergelijke door de IGZ
opgestelde rapporten.
De regering vindt het een goede suggestie om ook bij dit type meldingen
een concept-rapport aan de zorgaanbieder voor te leggen om eventuele
feitelijke onjuistheden aan te geven. Dit punt wordt in het Uitvoeringsbesluit verwerkt.
Wat betreft de bewaartermijn van deze rapporten geldt dat deze is
vastgesteld in een driehoeksoverleg tussen de IGZ, het Ministerie van
OC&W en het Nationaal Archief. De bewaartermijnen staan in het Basis
Selectie Document (BSD) van de IGZ. Deze afspraken zijn in 2009
bekrachtigd. De standaardbewaartermijn voor een melding is 10 jaar na
afsluiting van de melding. Dat geldt ook voor de onderzoeksrapporten die
de IGZ naar aanleiding van zo’n melding opstelt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 32 402, nr. 69

22

Artikel 8.16
De leden van de VVD-fractie vragen om een toelichting op de gegevensuitwisseling tussen het Landelijk Meldpunt Zorg en de IGZ. De leden
willen weten welke informatie wordt doorgespeeld en welke waarborgen
bestaan ten aanzien van de juistheid van deze informatie die wordt
doorgespeeld.
Zoals in de algemene toelichting op hoofdstuk 8 van het Uitvoeringsbesluit zal worden toegelicht, kan een klacht van een burger op twee
manieren naar de IGZ gaan:
1. Dagelijks gaat er een signalenoverzicht van het Landelijk Meldpunt
Zorg naar de IGZ met geaggregeerde informatie over de klachten die
bij het Landelijk Meldpunt Zorg zijn binnengekomen. De IGZ gebruikt
die signalen voor haar risico-toezicht. In zo’n dagelijks overzicht staan
niet de persoonsgegevens van de burger, maar staat wel de naam
van de zorgaanbieder op wie de informatie betrekking heeft. Die
gegevens heeft de IGZ nodig om de signalen effectief te kunnen
gebruiken voor haar risico-toezicht. Als de IGZ bijvoorbeeld ziet dat er
in een bepaalde periode veel klachten binnenkomen over de hygiëne
bij een bepaalde zorgaanbieder, kan dat reden zijn om een toezichtsonderzoek te starten. De IGZ is zich terdege bewust dat het hier
klachten van mensen betreffen waarvan niet is vastgesteld of ze
gegrond zijn. Deze signalen worden dan ook niet als zodanig
beoordeeld en geregistreerd.
2. Daarnaast worden klachten, als ze aan bepaalde criteria voldoen6, als
melding aan de IGZ voorgelegd met de vraag of de inspectie een
onderzoek nodig vindt. Het Landelijk Meldpunt Zorg doet dit alleen
als de burger daarvoor toestemming heeft gegeven.

6

Dit zal nader worden toegelicht in de algemene toelichting op hoofdstuk 8 van het Uitvoeringsbesluit.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 32 402, nr. 69

23