Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

35 490

Wijziging van de begrotingsstaat van het
Infrastructuurfonds voor het jaar 2020 (eerste
incidentele suppletoire begroting inzake
beschikbaarheidsvergoeding voor het openbaar
vervoer)

Nr. 2

MEMORIE VAN TOELICHTING
A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
Wetsartikel 1
De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op
grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk
afzonderlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2020 wijzigingen aan te
brengen in de begrotingsstaat van het Infrastructuurfonds.
Op 29 april 2020 is de eerste suppletoire begroting naar de Tweede Kamer
verzonden. De behandeling in de Staten-Generaal heeft nog niet plaatsgevonden. Om deze reden is de in de begrotingsstaat opgenomen stand nog
niet door de beide Kamers bekrachtigd. Dit om het budgetrecht van de
Staten-Generaal te waarborgen.
Normaliter wordt nieuw beleid in uitvoering genomen nadat de StatenGeneraal de begrotingswet heeft geautoriseerd. Aangezien uitvoering van
de spoedeisende maatregelen die in deze vijfde incidentele suppletoire
begroting zijn opgenomen in het belang van het Rijk zijn, niet kan wachten
tot formele autorisatie van beide Kamers der Staten-Generaal, zal het
kabinet de uitvoering van de maatregelen starten. Hiermee wordt
gehandeld conform artikel 2.27, tweede lid, van de Comptabiliteitswet
2016.
De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in
onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht.
Wetsartikel 2
Dit artikel regelt de inwerkingtreding van deze wet.
De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,
C. van Nieuwenhuizen Wijbenga

kst-35490-2
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 490, nr. 2

1

B. BEGROTINGSTOELICHTING
a. Inhoudelijke toelichting
Toelichting
Met de brief van 5 juni 2020, Kamerstuknummer 2020Z10292, bent u
geïnformeerd over het besluit tot een beschikbaarheidsvergoeding voor
het openbaar vervoer. De kern is dat bij het verzoek van het kabinet om
een volwaardige dienstregeling aan te bieden, terwijl de reizigersaantallen
en dus de inkomsten nog beperkt zijn, een vergoeding hoort.
Bedragen x € 1 miljoen
begroting
INFRAFONDS
13.03.01 Inpassing aandeel IenW beschikbaarheidsvergoeding
OV
19 Bijdrage HXII
HXII
16.02 Beschikbaarheidsvergoeding OV
26 Bijdrage Infrafonds

Uitgaven

Ontv.

– 167
– 167

1.488
– 167

De vergoeding is bestemd voor al het openbaar vervoer onder een
concessie (gebiedsconcessies, lijnconcessies en lijnovereenkomsten) in
Nederland en beoogt te komen tot een kostendekkingsgraad van 93%
voor de periode 1 maart – 31 december 2020 bij de vervoerders. Een
vervoerder kan verzoeken om een verhoging van maximaal 2%-punt als
overtuigend kan worden aangetoond dat er bedrijfseconomisch geen
andere mogelijkheid is dan de dienstverlening af te schalen om continuïteit te borgen.
De regeling kost naar verwachting circa 1,5 miljard euro en loopt tot het
einde van 2020.
In lijn met het doorbetalen door de decentrale overheden van de
vergoedingen voor regionale concessies, draagt het Ministerie van IenW
167 mln. euro bij door de concessievergoeding die zij ontvangt van NS in
te zetten voor de beschikbaarheidsvergoeding. De overige 1,3 miljard euro
wordt additioneel door het kabinet beschikbaar gesteld. De vergoeding
wordt ingericht op basis van nacalculatie. Dat betekent dat bij niet-volledige besteding van het overgehevelde budget het resterend deel
terugvloeit naar generale middelen. Voor de OV-studentenkaart geldt dat
het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap conform de
reguliere systematiek blijft betalen.
In deze incidentele suppletoire begroting wordt het aandeel van IenW in
de beschikbaarheidsvergoeding OV ten laste van het spoorprogramma
gebracht. Bij het eerstvolgende begrotingsstuk (de Ontwerpbegroting
2021) zal de samenhang met de reeds begrote uitgaven in 2020 inzichtelijk
gemaakt worden.
Artikel 13 Spoorwegen
De neerwaartse bijstelling van de uitgaven van het spoorprogramma
wordt veroorzaakt door de overboekingen van het aandeel IenW in de
beschikbaarheidsvergoeding naar de beleidsbegroting Hoofdstuk XII.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 490, nr. 2

2

Artikel 19 Bijdragen andere begrotingen Rijk
De neerwaartse bijstelling van de ontvangsten wordt veroorzaakt door de
overboekingen van het aandeel IenW in de beschikbaarheidsvergoeding
naar de beleidsbegroting Hoofdstuk XII.
b. Budgettaire gevolgen van beleid
Artikel 13
Budgettaire gevolgen van uitvoering artikel 13 (eerste incidentele suppletoire begroting jaar 2020) (Bedragen x € 1.000)
13

Spoorwegen

Verplichtingen
Uitgaven
waarvan juridisch verplicht
13.02
Beheer onderhoud en vervanging
13.03
Aanleg
13.03.01
Realisatieprogramma personenvervoer
13.03.02
Realisatieprogramma goederenvervoer
13.03.04
Verk. en planuitw. personenvervoer
13.03.05
Verk. en planuitw. goederenvervoer
13.04
Geïntegreerde contractvormen/PPS
13.07
Rente en aflossing
13.08
Investeringsruimte
Ontvangsten
13.09
Ontvangsten

Stand
ontwerpbegroting
2020 incl.
NvW en
amendementen

Stand na 1e
suppletoire
begroting

Mutaties
incidentele
suppletoire
begroting

Stand
incidentele
suppletoire
begroting

1.880.706
2.078.808

1.897.305
1.998.608
100%
1.485.617
314.659
239.275
21.692
38.756
14.936
188.342
9.990
0
228.508
228.508

– 166.876
– 166.876

1.730.429
1.831.732

1.472.225
431.554
332.102
22.227
57.408
19.817
165.039
9.990
0
181.758
181.758

– 166.876
– 166.876

1.485.617
147.783
72.399
21.692
38.756
14.936
188.342
9.990
0
228.508
228.508

Artikel 19
Budgettaire gevolgen van uitvoering artikel 19 (eerste incidentele suppletoire begroting jaar 2020) (Bedragen x € 1.000)
19

Bijdragen andere begrotingen Rijk

Ontvangsten
19.09

Ten laste van begroting IenW

Stand
ontwerpbegroting
2020 incl.
NvW en
amendementen

Stand na 1e
suppletoire
begroting

Mutaties
incidentele
suppletoire
begroting

Stand
incidentele
suppletoire
begroting

6.046.994
6.046.994

5.683.446
5.683.446

– 166.876
– 166.876

5.516.570
5.516.570

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 490, nr. 2

3