Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2422
Vragen van het lid Den Boer (D66) aan de Minister voor Justitie en Veiligheid
over de berichtgeving omtrent de bewapening van boa’s (ingezonden 25 maart
2020).
Antwoord van Minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) (ontvangen
9 april 2020).
Vraag 1
Ben u bekend met het bericht «Nieuwe maatregelen: burgemeesters blij,
boa’s willen pepperspray»?1
Antwoord 1
Ja, ik heb kennis genomen van dit bericht.
Vraag 2
Welke rol denkt u dat de buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s) zullen
vervullen in het handhaven van de op 23 maart 2020 door u aangekondigde
maatregelen omtrent het tegengaan van verspreiding van het coronavirus?
Hebben zij voldoende bevoegdheden om deze maatregelen te handhaven?
Antwoord 2
Voor de handhaving van de aangekondigde maatregelen om verspreiding van
COVID-19 tegen te gaan gelden noodverordeningen, vastgesteld door de
voorzitters van de veiligheidsregio′s. Boa′s die werkzaam zijn in de domeinen
I (openbare orde), II (milieu, welzijn en infrastructuur) en IV (openbaar
vervoer) kunnen een rol krijgen bij de handhaving van deze noodverordeningen. Om deze boa′s bevoegd te maken is de Regeling domeinlijsten

1

ah-tk-20192020-2422
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

RTLnieuws, 24 maart 2020, «Nieuwe maatregelen: burgemeesters blij, boa’s willen pepperspray», https://www.rtlnieuws.nl/nieuws/nederland/artikel/5067221/buitengewoonopsporingsambtenaren-burgemeesters-coronavirus

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

1

aangepast.2 In deze lijsten staat op welke feiten boa’s kunnen handhaven. In
de veiligheidsregio’s worden vervolgens concrete afspraken gemaakt over de
wijze waarop boa’s in deze domeinen worden ingezet.
Vraag 3
Bent u van mening dat de huidige boa-uitrusting voldoet aan de taak die hen
met deze nieuwe maatregelen te wachten staat? Worden de boa’s voldoende
beschermd tegen besmetting met het coronavirus?
Antwoord 3
De uitrusting van boa′s zoals bijvoorbeeld met bodycams en steekwerende
vesten, waaronder tevens begrepen beschermingsmiddelen tegen besmetting
met COVID-19, is in essentie een verantwoordelijkheid van de werkgevers van
de boa′s. Zij beoordelen op lokaal niveau met welke uitrusting een boa wordt
toegerust. Hetzelfde geldt voor andere beschermingsmiddelen, zoals
mondkapjes.
Vraag 4
Hoe verloopt op dit moment de samenwerking tussen boa’s en politie? In
hoeverre is sprake van structurele informatie-uitwisseling tussen boa’s en
politie door middel van gezamenlijke briefings? Kan de politie op basis van
locatie-informatie altijd voorzien in assistentie aan een boa in nood?
Antwoord 4
Het thema samenwerking tussen boa′s met de politie is onderdeel van de te
vormen beleids- en uitvoeringsagenda, zoals ook genoemd in mijn brief van
16 december 2019.3 In deze agenda worden voorstellen gedaan voor
verbeteringen in de (operationele) samenwerking tussen politie en boa’s en
de veiligheid van boa’s bij de taakuitoefening. Het belang van een goede
samenwerking tussen politie en boa’s wordt tevens onderschreven in de visie
van de politie «Boa’s en politie, niet naast elkaar maar met elkaar», die per
brief van 10 december 20184 de Kamer is aangeboden. Hierin wordt onder
andere adequate informatiedeling tussen politie en boa’s en back-up
(assistentieverlening) door de politie benoemd als uitgangspunten voor een
goede onderlinge samenwerking.
Zowel de beleids- en uitvoeringsagenda als het visiedocument van de politie,
besteden aandacht aan de mogelijkheden om de informatie-uitwisseling
tussen de politie en boa’s verder te verbeteren. Hiertoe worden op steeds
meer plaatsen gezamenlijke briefings gehouden, wordt gezamenlijk gesurveilleerd en wordt desgevraagd informatie overgedragen. De samenwerking
tussen politie en boa’s geschiedt op basis van goede afspraken die op lokaal
niveau worden gemaakt. Ondanks dat de intensiteit van samenwerking nog
niet overal op gelijk niveau is, heb ik vooralsnog geen signalen ontvangen
dat dit thans in de praktijk tot problemen leidt. Voor de handhaving van de
maatregelen in het kader van de huidige noodverordeningen is dat niet
anders.
Vraag 5
Zijn alle boa’s in Nederland uitgerust met een goed werkende portofoon? Zo
nee, waarom niet en per wanneer wel? Hebben zij via de portofoon altijd de
mogelijkheid van contact met een regionale meldkamer?
Antwoord 5
Of, en zo ja, hoeveel, portofoons door een aangewezen gebruiker van C2000
aan een organisatie in gebruik worden gegeven, wordt in onderling overleg
tussen de werkgevers van boa′s en de aangewezen gebruiker bepaald. Dit
zogenoemde gelieerdengebruik is altijd op vrijwillige basis van de organisatie
2

Het betreft toevoeging van een wetsartikel op grond waarvan boa’s uit de domeinen I, II en IV
kunnen handhaven, te weten artikel 443 van het Wetboek van Strafrecht. Dit artikel luidt: «Hij
die een algemeen voorschrift van politie, krachtens de Gemeentewet in buitengewone omstandigheden door de burgemeester of de commissaris van de Koning in de provincie uitgevaardigd en afgekondigd, overtreedt, wordt gestraft met hechtenis van ten hoogste drie
maanden of geldboete van de tweede categorie.»
3
Kamerstuk 29 628, nr. 931
4
Kamerstuk 29 628, nr. 838

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

2

en gericht op de OOV-taak van de aangewezen gebruiker. Dit geldt ook voor
het gebruik van C2000-portofoons door de boa’s die gelieerd zijn aan de
politie. Iedere gebruiker van het C2000-netwerk kan door middel van de
noodknop op zijn of haar portofoon contact opnemen met de meldkamer.
Vraag 6
Deelt u de opvatting van de Bredase wethouder dat boa’s met meer
verdedigingsmiddelen zouden moeten worden uitgerust, waar op 7 maart
2020 al toe opgeroepen is? Zo ja, waarom? Zo nee, waarom niet?5
Antwoord 6
Zoals ook aangegeven in mijn brief van 16 december 20196 kunnen boa’s,
indien noodzakelijk, voor hun taakuitvoering worden toegerust met handboeien en geweldsmiddelen. Afhankelijk van het domein waarin een boa
werkzaam is betreft het de volgende geweldsmiddelen: wapenstok, pepperspray, vuurwapen en surveillancehond (gecertificeerde diensthond). Op lokaal
niveau wordt op aanvraag van een werkgever bekeken of een geweldsmiddel
conform de geldende beleidsregels kan worden toegekend. De aanvrager
dient de noodzaak hiertoe en de bekwaamheid in de omgang met het
betreffende geweldsmiddel aan te tonen. Toekenning van geweldsmiddelen
geschiedt namens mij door de Dienst Justis, op advies van de (direct)
toezichthouder. De wijze van beoordeling en toetsing blijft ook thans, met de
COVID19 crisis, van toepassing
Vraag 7
Bent u van mening dat indien boa’s de beschikking zouden krijgen over
nieuwe taken, bevoegdheden, of middelen, er een aanpassing moet komen
van de training, opleiding en professionalisering van boa’s? Zo ja, wat is uw
aanpak? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 7
Vooralsnog zie ik daartoe geen noodzaak. Om aangesteld te kunnen worden
als buitengewoon opsporingsambtenaar dient de functionaris aangetoond te
hebben voldoende getraind, geoefend en vakbekwaam te zijn voor de
taakuitoefening en daarnaast ook over voldoende vaardigheden te beschikken
voor geweldstoepassing. Iemand beschikt over bekwaamheid als diegene
daarvoor de vastgestelde basiskennis en vaardigheden bezit. Het basisbekwaamheidsexamen bestaat uit een deel rechtskennis en een praktijkgericht
onderdeel waar de boa sanctionerend moet optreden. Hierop worden boa’s
getoetst en beoordeeld. Bij een positief resultaat wordt een «getuigschrift
boa» uitgereikt. Binnen een jaar na het behalen van het getuigschrift kan een
titel van opsporingsbevoegdheid worden aangevraagd en kan betrokkene als
boa worden beëdigd, aangesteld en aanvangen met de werkzaamheden.
Het optreden van de boa geschiedt binnen het palet van signaleren –
aanspreken – waarschuwen en, indien nodig, feitelijk handhaven (en dus
bekeuren). Ook dit handelingsperspectief is een onderdeel van de training,
opleiding en vakbekwaamheid. Zowel theoretische kennis als de vaardigheden om sanctionerend op te treden en adequaat te handelen tijdens een
dienstverlenings- en calamiteiten situatie worden geëxamineerd.
Vraag 8
Wat is de stand van zaken in de uitvoering van de motie-Den Boer c.s. over
een visie op de toekomst van de politiefunctie in Nederland? Kunt u concreet
aangeven wanneer en hoe deze motie wordt uitgevoerd?7
Antwoord 8
Conform mijn toezegging aan uw Kamer, heb ik op 10 januari jl. de motie
besproken met de (wnd.) voorzitter van de Wetenschappelijke Raad voor het
Regeringsbeleid (WRR). Na dit gesprek is de uitvoering van de motie van
start gegaan. In samenspraak met de WRR verken ik nu een te volgen traject
5

Binnenlands Bestuur, 7 maart 2020, «Geef boa’s snel wapenstok en pepperspray», https://
www.binnenlandsbestuur.nl/bestuur-en-organisatie/nieuws/geef-boa-s-snel-wapenstok-enpepperspray.12534863.lynkx
6
Kamerstuk 29 628, nr. 931
7
Kamerstuk 35 000 VI, nr. 79

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

3

om te komen tot het gevraagde in de motie. Het streven is om nog voor het
zomerreces experts bijeen te brengen. Mede op basis van de inbreng van de
experts wordt dit traject na de zomer vervolgd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

4