Addendum: Update maart 2023

Publieke Seismische
Dreigings- en
Risicoanalyse
Groningen gasveld
2022

TNO Publiek TNO 2023 R10457
10 maart 2023

TNO Publiek

Energy & Materials
Transition
www.tno.nl
+31 88 866 42 56
info@tno.nl

TNO 2023 R10457 10 maart 2023

Publieke Seismische Dreigings- en Risicoanalyse
Groningen gasveld 2022

Addendum: Update maart 2023

Auteurs
Rubricering rapport

TNO Publiek

Rapporttekst

TNO Publiek

Oplage
Aantal pagina's

16 (excl. voor- en achterblad)

Aantal bijlagen

0

Opdrachtgever

Ministerie van Economische Zaken en Klimaat

Programmanaam

publieke SDRA Groningen

TNO Publiek

TNO Publiek TNO 2023 R10457

Alle rechten voorbehouden
Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel
van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze dan ook zonder voorafgaande
schriftelijke toestemming van TNO.

© 2023 TNO

TNO Publiek

TNO Publiek TNO 2023 R10457

Samenvatting
Op verzoek van het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) is in november 2022
de Seismische Dreigings- en Risicoanalyse (SDRA) uitgevoerd op basis van een operationele
strategie met een winningsvolume van 2,8 miljard Nm3 uit het Groningen gasveld. Dit is
conform het vigerende Vaststellingsbesluit voor gasjaar 2022/2023. In dit addendum
Update maart 2023 wordt uitgegaan van een aangepaste operationele strategie met een
winningsvolume van 3,2 miljard Nm3 voor gasjaar 2022/2023.
Deze hogere gasproductie leidt tot een vergelijkbaar beeld van de seismische dreiging en
risico ten opzichte van de eerdere verwachting. In absolute zin kan gezegd worden dat het
Plaatsgebonden Persoonlijk Risico (LPR) voor gasjaar 2022/2023 (en verder) met een
winningsvolume van 3,2 miljard Nm3 vergelijkbaar is met het initiële risico voor gasjaar
2022/2023 (en verder) met een winningsvolume van 2,8 miljard Nm3. Specifiek betekent dit
dat alle gebouwen in het aardbevingsgebied voor dit scenario Update maart 2023 met de
voorgeschreven EZK-modelinstellingen aan de veiligheidsnorm (verwachtingswaarde van
het LPR van 10-5) voldoen.
In voorgaande SDRA rapportages zijn ook resultaten van de risicoanalyse op basis van de
door TNO voorgestelde modelinstellingen gepubliceerd. Deze resultaten zijn niet opgenomen
in deze rapportage. Op korte termijn zal de SDRA ter ondersteuning van de operationele
strategie voor het komend gasjaar (2023/2024) worden gepubliceerd. Voor risicoresultaten
op basis van de laatste wetenschappelijke inzichten wordt naar deze SDRA rapportage
verwezen.

TNO Publiek

3/16

TNO Publiek TNO 2023 R10457

Inhoudsopgave
Samenvatting ............................................................................................................................................... 3
Inhoudsopgave ............................................................................................................................................ 4
1

Inleiding ............................................................................................................................................ 5

2

Uitgangspunten modelberekeningen ........................................................................................ 6

3

Analyse van de seismiciteit .......................................................................................................... 7

4

Dreigingsanalyse ..........................................................................................................................10

5

Risicoanalyse .................................................................................................................................12

6

Schadeanalyse ..............................................................................................................................13

7

Conclusie ........................................................................................................................................14

Referenties ..................................................................................................................................................15
Ondertekening............................................................................................................................................16

TNO Publiek

4/16

TNO Publiek TNO 2023 R10457

1

Inleiding
In november 2022 is de publieke Seismische Dreigings- en Risicoanalyse (SDRA) voor gasjaar
2022/2023 uitgevoerd op basis van een operationele strategie met een winningsvolume van
2,8 miljard Nm3 (EZK, 2022a; EZK, 2022b; TNO, 2022b). Op verzoek van EZK (EZK, 2023) is, in
aanvulling op voorgaand scenario, dit addendum Update maart 2023 opgesteld en wordt
uitgegaan van een aangepaste operationele strategie met een winningsvolume van 3,2
miljard Nm3 voor gasjaar 2022/2023.
De uitgangspunten en de gehanteerde modelinstellingen voor deze analyse zijn identiek aan
de initiële instellingen en zijn samengevat in Hoofdstuk 2. Uiteraard zijn de verwachte
reservoirdrukken aangepast aan het nieuwe productieniveau.
De resultaten voor de verwachte seismische activiteit, dreiging en risico op basis van de door
EZK voorgeschreven modelversies staan respectievelijk in de Hoofdstukken 3, 4 en 5.
Hoofdstuk 6 behandelt de jaarlijkse kans op schade als gevolg van de operationele strategie.
Hoofdstuk 7 sluit af met een conclusie.

TNO Publiek

5/16

TNO Publiek TNO 2023 R10457

2

Uitgangspunten
modelberekeningen
Deze aanvullende risicoanalyse voor gasjaar 2022/2023 (en verder) is uitgevoerd op verzoek
van EZK conform het Wijzigingsbesluit over gasjaar 2022/2023 (EZK, 2023). De
modelinstellingen zijn, zoals voorgeschreven in de verwachtingenbrief (EZK, 2022a) identiek
aan de gebruikte instellingen van de publieke SDRA van maart 2022 (TNO, 2022a) en de
Update november 2022, cf. het Vaststellingsbesluit gasjaar 2022/2023 (TNO, 2022b).
De uitgangspunten met betrekking tot de gaswinning voor dit modelscenario zijn (EZK,
2023):
Vastgesteld winningsvolume voor gasjaar 2022/2023 van 3,2 miljard Nm3 (ter
vergelijking: Scenario 2 in NAM (2022) ging uit van 2,8 miljard Nm3).
Voor de drukken in het reservoirmodel is alleen rekening gehouden met het afwijkende
winningsvolume in het gasjaar 2022/2023 als gevolg van het operationeel houden van
alle huidige elf productielocaties per 1 april 2023 in plaats van vijf productielocaties.
TNO wijst er op, dat er sinds de publicatie van de SDRA 2022 nieuwe wetenschappelijke
inzichten zijn ontstaan met betrekking tot de maximale magnitude verdeling en de
verwachte grondbeweging. Ook zijn de geregistreerde aardbevingen na januari 2021 niet
meegenomen in de bronmodel kalibratie en is er geen rekening gehouden met de
daadwerkelijk gerealiseerde gaswinning na januari 2022 voor de drukprognoses.
In voorgaande SDRA rapportages zijn ook resultaten van de risicoanalyse op basis van de
door TNO voorgestelde modelinstellingen gepubliceerd. Deze resultaten zijn niet opgenomen
in deze rapportage omdat de huidige wetenschappelijke inzichten dusdanig zijn veranderd
(TNO, 2022c) dat risico resultaten met TNO modelinstellingen van 1 oktober 2021 een
achterhaald risico beeld representeren. Daarnaast zal op korte termijn de SDRA ter
ondersteuning van de operationele strategie voor het komend gasjaar (2023/2024) worden
gepubliceerd. Hierin zullen de laatste wetenschappelijke inzichten en veldgegevens
meegenomen worden.

TNO Publiek

6/16

TNO Publiek TNO 2023 R10457

3

Analyse van de seismiciteit
De historisch waargenomen en de totale verwachte seismische activiteit en
modelvariabiliteit per gasjaar zijn weergeven in Figuur 3.1 voor het scenario Update maart
2023. Alleen het jaarlijkse aantal bevingen met een magnitude hoger of gelijk aan 1,5 is
weergegeven.

Figuur 3.1: Verwachte seismische activiteit en variatie per gasjaar voor het scenario Update maart 2023. Op
de horizontale as staat het kalenderjaar. Op de verticale as staat het aantal bevingen met een magnitude
gelijk aan of hoger dan 1,5 opgeteld per gasjaar. De zwarte lijn geeft het aantal observaties in het verleden
weer tot 1 oktober 2022. De donkergrijze lijn geeft het verwachte aantal bevingen weer. De lichtgrijze band
om de grijze lijn is de onzekerheidsband. Het groene vlak geeft aan dat het model gekalibreerd is op de
periode tot 1 januari 2021.

De overschrijdingskans op zwaardere bevingen (magnitude 3,5 en hoger) voor het scenario
Update maart 2023 is per gasjaar weergegeven in Tabel 3.1. De tabel geeft een overzicht
van de tien komende gasjaren, beginnend met gasjaar 2022/2023.
De percentages in de tabel zijn de overschrijdingskansen per gasjaar. De tabel geeft
bijvoorbeeld aan dat in gasjaar 2022/2023 het aantal bevingen met magnitude 1,5 en hoger
naar verwachting voor 1,5% zal bestaan uit bevingen met een magnitude van 4,0 of hoger.

TNO Publiek

7/16

TNO Publiek TNO 2023 R10457

Het aantal verwachte aardbevingen met magnitude hoger of gelijk aan 1,5 voor scenario
Update maart 2023 voor gasjaar 2022/2023 is afgerond 6 bevingen, wat gelijk is aan het
aantal bevingen in de SDRA cf. het Vaststellingsbesluit gasjaar 2022/2023 (TNO, 2022b).
Tabel 3.1: Verwachting van het aantal bevingen met magnitude gelijk aan of hoger dan M1,5
Verwachting
scenario Update maart 2023. De eerste kolom geeft het gasjaar (gas year GY) weer.

In Figuur 3.2 is de jaarlijkse aardbevingsdichtheid voor het scenario Update maart 2023
weergegeven voor gasjaar 2022/2023. Het hoogste aantal bevingen per vierkante kilometer
ligt in het Loppersumgebied. In Figuur 3.3 staat het verschil in jaarlijkse
aardbevingsdichtheid voor gasjaar 2022/2023 tussen Update maart 2023 en de SDRA cf. het
Vaststellingsbesluit gasjaar 2022/2023 (TNO, 2022b).

TNO Publiek

8/16

TNO Publiek TNO 2023 R10457

Figuur 3.2: Jaarlijkse aardbevingsdichtheid (aantal aardbevingen per km 2) voor gasjaar 2022/2023 voor
scenario Update maart 2023.

Figuur 3.3: Verschil in jaarlijkse aardbevingsdichtheid voor gasjaar 2022/2023 tussen scenario Update maart
2023 en scenario Update november 2022 (cf. Vaststellingsbesluit gasjaar 2022/2023).

TNO Publiek

9/16

TNO Publiek TNO 2023 R10457

4

Dreigingsanalyse
De verwachte seismische dreiging (spectrale versnelling bij een trillingsperiode van 0,01s) bij
een herhalingstijd van 475 jaar voor gasjaar 2022/2023 is weergegeven in Figuur 4.1. Het
verschil in verwachte dreiging tussen Update maart 2023 en de SDRA cf. het
Vaststellingsbesluit gasjaar 2022/2023 is weergegeven in Figuur 4.2.

Figuur 4.1: Verwachte seismische dreiging voor gasjaar 2022/2023 voor het scenario Update maart 2023.

TNO Publiek

10/16

TNO Publiek TNO 2023 R10457

Figuur 4.2: Verschil in verwachte seismische dreiging tussen Update maart 2023 en Update november 2022
(cf. het Vaststellingsbesluit gasjaar 2022/2023).

TNO Publiek

11/16

TNO Publiek TNO 2023 R10457

5

Risicoanalyse
Figuur 5.1 toont het aantal gebouwen dat een verwachtingswaarde (mean) van het
Plaatsgebonden Persoonlijk Risico (LPR) overschrijdt voor het gasjaar 2022/2023 gebaseerd
op scenario Update maart 2023. De grijze band in de LPR-grafiek geeft een
onzekerheidsbereik aan. De permanente veiligheidsnorm is vastgesteld op een LPR-niveau
van 10-5.

Figuur 5.1: LPR-grafiek voor gasjaar 2022/2023 voor scenario Update maart 2023. Op de horizontale as staat
het aantal gebouwen; op de verticale as het LPR. De grafieken geven voor elk aantal op de horizontale as de
LPR-waarde die door deze groep overschreden wordt. De dikke zwarte lijn geeft de verwachtingswaarde
(mean) van het LPR aan. De donkergrijze band geeft de spreiding in uitkomsten van de beslisboom voor
modelonzekerheden weer voor een betrouwbaarheidsinterval van tussen percentielen P10 en P90. De
horizontale stippellijn geeft het permanente LPR-niveau (10-5) van de Meijdamnorm aan.

In Tabel 5.1 is zowel voor de verwachtingswaarde als voor P90 het aantal gebouwen
weergeven dat per gasjaar niet aan de Meijdamnorm voldoet. In scenario Update maart
2023 voldoen alle gebouwen aan de veiligheidsnorm (mean LPR 10-5). Het schuurgedeelte
van een boerderij (type URM1F_B) is de meest kwetsbare gebouwtypologie. In gasjaar
2022/2023 vallen 21 gebouwen van deze typologie in de zogenoemde P90-groep. De
aangepaste winningsprognose cf. scenario Update maart 2023 leidt tot een vergelijkbaar
aantal gebouwen dat in de P90-groep valt.
Tabel 5.1: Het aantal gebouwen per gasjaar waarvoor de verwachtingswaarde (mean) en P90 van het LPR
niet aan de Meijdamnorm voldoet voor scenario Update maart 2023. De resultaten van het scenario cf. het
Vaststellingsbesluit gasjaar 2022/2023 (Update november 2022) zijn ter referentie ook weergegeven.

Update november 2022
Gasjaar
Mean LPR 10-5 P90 LPR 10-5
GY2022/2023
0
20
GY2023/2024
0
14
GY2024/2025
0
6
GY2025/2026
0
0

TNO Publiek

Update maart 2023
Mean LPR 10-5 P90 LPR 10-5
0
21
0
14
0
8
0
0

12/16

TNO Publiek TNO 2023 R10457

6

Schadeanalyse
Figuur 6.1 toont de resultaten van de schadeprognose voor schadetoestanden DS1 t/m DS3
voor alle gebouwen in de exposure database in de vorm van een overschrijdingskans van die
schadetoestand in gasjaar 2022/2023 volgens scenario Update maart 2023.

Figuur 6.1: Jaarlijkse overschrijdingskans voor schadetoestanden DS1 t/m DS3 voor gasjaar 2022/2023 voor
alle gebouwen samen in de exposure database voor scenario Update maart 2023.

Scenario Update maart 2023 leidt tot een zeer lichte toename van de jaarlijkse
overschrijdingskans voor schadetoestanden DS1 t/m DS3. De verschillen in de
schadeprognose tussen het scenario cf. het Vastellingsbesluit gasjaar 2022/2023 en
scenario Update maart 2023 zijn echter klein (Tabel 6.1).
Tabel 6.1: Prognose van het aantal gebouwen dat schadetoestand DS1, DS2 en DS3 overschrijdt per gasjaar
voor het scenario Update maart 2023. De resultaten van het scenario cf. het Vaststellingsbesluit gasjaar
2022/2023 (Update november 2022) zijn ter referentie ook weergegeven.
Update november 2022

Update maart 2023

overschrijding
GY2022/2023
GY2023/2024
GY2024/2025
GY2025/2026
GY2026/2027
GY2027/2028
GY2028/2029
GY2029/2030
GY2030/2031
GY2031/2032
GY2032/2033

TNO Publiek

Mean DS1
226
186
170
156
145
136
128
121
115
107
99

Mean DS2
11
9
8
8
7
7
6
6
6
5
5

overschrijding
Mean DS3
2
2
1
1
1
1
1
1
1
1
1

Mean DS1
232
187
170
157
146
137
128
121
116
107
100

Mean DS2
12
9
8
8
7
7
6
6
6
5
5

Mean DS3
2
2
1
1
1
1
1
1
1
1
1

13/16

TNO Publiek TNO 2023 R10457

7

Conclusie
In november 2022 is de publieke Seismische Dreigings- en Risicoanalyse (SDRA) uitgevoerd
voor een scenario met een gasproductie van 2,8 miljard Nm3 voor gasjaar 2022/2023 cf. het
Vaststellingsbesluit. In dit addendum Update maart 2023 zijn de SDRA-resultaten op basis
van een aangepaste operationele strategie met een winningsvolume van 3,2 miljard Nm3
beschreven met identieke modelinstellingen.
Deze licht hogere productie leidt tot een vergelijkbaar beeld van de seismische dreiging en
het risico ten opzichte van de initiële verwachting. Ook voor dit scenario met de
voorgeschreven modelinstellingen voldoen alle gebouwen in het Groningse
aardbevingsgebied aan de veiligheidsnorm (verwachtingswaarde van het Plaatsgebonden
Persoonlijk Risico LPR van 10-5). Het aantal gebouwen in de P90-groep voor gasjaar
2022/2023 (en verder) is met een winningsvolume van 3,2 miljard Nm3 vergelijkbaar met
het aantal zoals bepaald in de SDRA van november 2022 cf. het Vastellingsbesluit met een
winningsvolume van 2,8 miljard Nm3.

TNO Publiek

14/16

TNO Publiek TNO 2023 R10457

Referenties
EZK (2022a). Verzoek tot voorstellen operationele strategie voor het gasjaar 2022-2023. Kenmerk
DGKE-PDG / 22052133, 15 februari 2022.
EZK (2022b). Vaststellingsbesluit Groningenveld 2022-2023. Kenmerk PDGGO-DSGG / 22368536, 26
september 2022.
EZK (2023). Verzoek tot voorstel wijziging operationele strategie voor het gasjaar 2022-2023. Kenmerk
PDGGO-DSGG / 26451809, 1 maart 2023.
NAM (2022). Operationele Strategie voor het Gasjaar 2022-2023. EP202203203317, 6 april 2022.
TNO (2021). Status of the TNO Model Chain Groningen per October 1, 2021 and recommendations for
the public Seismic Hazard and Risk Analysis 2022. TNO 2021 R11742, 15 oktober 2021.
TNO (2022a). Publieke Seismische Dreigings- en Risicoanalyse Groningen gasveld 2022, TNO 2022
R10517, 25 maart 2022.
TNO (2022b). Publieke Seismische Dreigings- en Risicoanalyse Groningen gasveld 2022
Update november 2022, TNO 2022 R12181, 11 november 2022.

Addendum

TNO (2022c). Status of the TNO Model Chain Groningen per October 1, 2022 and recommendations for
the public Seismic Hazard and Risk Analysis 2023, TNO 2022 R11961, 18 oktober 2022.

TNO Publiek

15/16