Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2017–2018

34 795

Uitvoering van de Verordening (EU) nr.
2016/1103 van de Raad van 24 juni 2016 tot
uitvoering van de nauwere samenwerking op het
gebied van de bevoegdheid, het toepasselijke
recht en de erkenning en tenuitvoerlegging van
beslissingen op het gebied van
huwelijksvermogensstelsels (PbEU 2016, L 183)
en de Verordening (EU) nr. 2016/1104 van de
Raad van 24 juni 2016 tot uitvoering van de
nauwere samenwerking op het gebied van de
bevoegdheid, het toepasselijke recht en de
erkenning en tenuitvoerlegging van beslissingen
op het gebied van de vermogensrechtelijke
gevolgen van geregistreerde partnerschappen
(PbEU 2016, L 183) (Uitvoeringswet Verordening
huwelijksvermogensstelsels en Verordening
vermogensrechtelijke gevolgen geregistreerde
partnerschappen)

Nr. 6

NOTA VAN WIJZIGING
Ontvangen 11 juni 2018
Het voorstel van wet wordt als volgt gewijzigd:
Na artikel 6 worden twee artikelen ingevoegd, luidende:
Artikel 6a
Aan artikel 88 van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek wordt een lid
toegevoegd, luidende:
7. Dit artikel is van toepassing ongeacht het recht dat van toepassing is
op het huwelijksvermogensstelsel van de echtgenoten, indien de andere
echtgenoot zijn gewone verblijfplaats heeft in Nederland ten tijde van het
verrichten van een rechtshandeling, bedoeld in het eerste lid.
Artikel 6b
Na artikel 270 van de Overgangswet nieuw Burgerlijk Wetboek wordt
een nieuw artikel ingevoegd, luidende:

kst-34795-6
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 795, nr. 6

1

Artikel 271
1. De artikelen 35, 36, 39, 40 en 41 van Boek 10, zoals die luidden voor
inwerkingtreding van de Uitvoeringswet Verordening huwelijksvermogensstelsels en Verordening vermogensrechtelijke gevolgen geregistreerde partnerschappen, blijven van toepassing op rechtsbetrekkingen
tussen de echtgenoten die op of na 1 september 1992 maar voor
29 januari 2019 in het huwelijk zijn getreden, tenzij deze echtgenoten op of
na 29 januari 2019 het op hun huwelijksvermogensstelsel toepasselijke
recht bepalen.
2. Het opschrift van Titel 3, Afdeling 3, en de artikelen 42, 43, 44, 46, 47,
48, 50, 51, 52 van Boek 10, zoals die luidden voor inwerkingtreding van de
Uitvoeringswet Verordening huwelijksvermogensstelsels en Verordening
vermogensrechtelijke gevolgen geregistreerde partnerschappen, blijven
van toepassing op het huwelijksvermogensregime van echtgenoten, die
op of na 1 september 1992 maar voor 29 januari 2019 in het huwelijk zijn
getreden, tenzij deze echtgenoten op of na 29 januari 2019 het op hun
huwelijksvermogensstelsel toepasselijke recht bepalen.
3. De artikelen 64, 65, 67, 68 en 69 van Boek 10, zoals die luidden voor
inwerkingtreding van de Uitvoeringswet Verordening huwelijksvermogensstelsels en Verordening vermogensrechtelijke gevolgen geregistreerde partnerschappen, blijven van toepassing op rechtsbetrekkingen
tussen de partners die voor 29 januari 2019 een geregistreerd partnerschap zijn aangegaan, tenzij deze partners op of na 29 januari 2019 het op
de vermogensrechtelijke gevolgen van hun geregistreerd partnerschap
toepasselijke recht bepalen.
4. Het opschrift van Titel 4, Afdeling 4, en de artikelen 70 tot met 78, 80,
81, 82, 84 van Boek 10, zoals die luidden voor inwerkingtreding van de
Uitvoeringswet Verordening huwelijksvermogensstelsels en Verordening
vermogensrechtelijke gevolgen geregistreerde partnerschappen, blijven
van toepassing op het vermogensregime van partners die voor 29 januari
2019 een geregistreerd partnerschap zijn aangegaan, tenzij deze partners
op of na 29 januari 2019 het op de vermogensrechtelijke gevolgen van
hun geregistreerd partnerschap toepasselijke recht bepalen.
Toelichting
De nota van wijziging voorziet in twee nieuwe artikelen.
Artikel 6a
Artikel 6a voegt een nieuw lid toe aan artikel 88 van Boek 1 van het
Burgerlijk Wetboek (BW). Dit artikel biedt echtgenoten en partners
bescherming tegen elkaar door ervoor te zorgen dat de ene echtgenoot
bepaalde rechtshandelingen, bijvoorbeeld de verkoop van de echtelijke
woning, alleen bevoegd kan verrichten met toestemming van de andere
echtgenoot of partner. Verricht een echtgenoot of partner een rechtshandeling in strijd met dit vereiste van toestemming, dan kan de andere
echtgenoot of partner deze rechtshandeling vernietigen (artikel 1: 89 BW).
De bescherming geldt voor alle echtgenoten en partners, ongeacht het
(huwelijks)goederenregime dat op hun vermogen van toepassing is.
Het huidige Nederlandse internationaal privaatrecht kent specifieke
regels van conflictenrecht voor de vraag (1) of een echtgenoot of partner
toestemming nodig heeft van de andere echtgenoot of partner bij het
aangaan van een rechtshandeling (2) en zo ja, voor de vraag wat de
gevolgen zijn van het ontbreken van deze toestemming. Deze regels
bepalen welk recht van toepassing is op de beantwoording van deze
vragen. Voor echtparen is dit het recht van de staat waar de andere
echtgenoot – die geen rechtshandeling heeft verricht – tijdens het
verrichten van de rechtshandeling zijn gewone verblijfplaats heeft ex

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 795, nr. 6

2

artikel 10:40 BW. Dit artikel geldt ongeacht het recht dat het huwelijksvermogensregime beheerst, aldus artikel 10:41 BW. Voor partners is dit het
Nederlandse recht, indien de andere partner ten tijde van het verrichten
van die rechtshandeling zijn gewone verblijfplaats in Nederland heeft, zie
artikel 10:68 BW. Op grond van artikel 10:69 BW geldt artikel 10:68 BW
ongeacht het recht dat het partnerschapsvermogensregime beheerst.
Naar Nederlands recht hebben voornoemde bepalingen van conflictenrecht betrekking op de artikelen 1:88 en 1:89 BW. Woont de
niet-handelende echtgenoot of partner in Nederland, dan geniet hij de
bescherming van deze artikelen, gelet op zijn verbondenheid met de
Nederlandse rechtssfeer. Het recht dat van toepassing is op de vermogensrechtelijke gevolgen van zijn huwelijk of geregistreerd partnerschap,
staat hieraan niet in de weg. Woont de niet-handelende echtgenoot of
partner niet in Nederland, maar bijvoorbeeld in België, dan komt hem
geen beroep toe op de bescherming van artikel 1:88 BW. In dit geval zijn
hoofdzakelijk belangen van in het buitenland gevestigde derden
betrokken.
De verordeningen bevatten van voornoemde bepalingen van conflictenrecht – 10:40, 41, 68, 69 BW – afwijkende regels. Het recht dat op grond
van de verordeningen van toepassing is op de vermogensrechtelijke
gevolgen van huwelijk en geregistreerd partnerschap, is ook van
toepassing op de bevoegdheden, rechten en verplichtingen van elk van de
echtgenoten of partners en van beide echtgenoten en partners met
betrekking tot het vermogen (artikel 27, aanhef en onder d, van de
verordeningen). Dit betekent dat de artikelen 10:40 en 10:68 BW komen te
vervallen en daarmee ook de artikelen 10:41 en 10:69 BW.
Ik acht het wenselijk om de bescherming van artikel 1:88 BW te
handhaven na de inwerkingtreding van de verordeningen. De
niet-handelende echtgenoot of partner die zich in de Nederlandse
rechtssfeer bevindt, dient zich beschermd te weten tegen het handelen
van zijn echtgenoot of partner, ongeacht het recht dat van toepassing is
op de vermogensrechtelijke gevolgen van zijn huwelijk of geregistreerd
partnerschap. De verordeningen laten het toe dat een lidstaat bepalingen
van het eigen recht als voorrangsregel aanwijst. Dit kan als het bepalingen
betreft van bijzonder dwingend recht van de zogenoemde lex fori (het
recht van de aangezochte rechter). Dit zijn – kort gezegd – bepalingen
waarvan de inachtneming door een lidstaat als zo belangrijk wordt
beschouwd voor de handhaving van zijn openbare belangen, dat zij van
toepassing zijn op elk geval dat binnen de werkingssfeer ervan valt (artikel
30 van de verordeningen). In de preambule bij de verordeningen wordt als
voorbeeld gegeven voorschriften ter bescherming van de gezinswoning
(overweging 53 van de preambule Verordening huwelijksvermogensstelsels). In overeenstemming hiermee voorziet de onderhavige nota van
wijziging erin, dat artikel 1:88 BW van toepassing is indien de
niet-handelende echtgenoot zijn gewone verblijfplaats heeft in Nederland.
Deze wijziging geldt eveneens voor de niet-handelende partner (artikel
1:80b BW jo. 1:88 BW).
Artikel 6b
Artikel 6b voorziet in een regeling van overgangsrecht. De Verordening
huwelijksvermogensstelsels en de Verordening vermogensrechtelijke
gevolgen geregistreerd partnerschap nopen tot aanpassing van de
regelingen van conflictenrecht in Boek 10 BW. Deze nota bevat een
bepaling van overgangsrecht voor deze wijzigingen van nationaal recht.
Dit overgangsrecht wordt opgenomen in de Overgangswet nieuw
Burgerlijk Wetboek omwille van de kenbaarheid hiervan. Aan deze wet
wordt een nieuw artikel – artikel 271 – toegevoegd.
In het voorgestelde artikel 271, eerste en tweede lid, van de
Overgangswet nieuw Burgerlijk Wetboek wordt bepaald dat de hierin

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 795, nr. 6

3

genoemde artikelen uit Boek 10 BW, zoals die luidden voor de inwerkingtreding van de Uitvoeringswet Verordening huwelijksvermogensstelsels
en Verordening vermogensrechtelijke gevolgen geregistreerde partnerschappen van toepassing blijven op (1) rechtsbetrekkingen tussen
echtgenoten respectievelijk (2) het huwelijksvermogensregime van
echtgenoten die op of na 1 september 1992 maar voor 29 januari 2019 in
het huwelijk zijn getreden, tenzij deze echtgenoten op of na 29 januari
2019 het op hun huwelijksvermogensstelsel toepasselijke recht bepalen.
Daarnaast wordt in artikel 271, derde en vierde lid, van de
Overgangswet nieuw Burgerlijk Wetboek bepaald dat de hierin genoemde
artikelen uit Boek 10 BW, zoals die luidden voor de inwerkingtreding van
de Uitvoeringswet Verordening huwelijksvermogensstelsels en Verordening vermogensrechtelijke gevolgen geregistreerde partnerschappen
van toepassing blijven op (1) rechtsbetrekkingen tussen partners
respectievelijk (2) het vermogensregime van partners die voor 29 januari
2019 een geregistreerd partnerschap zijn aangegaan, tenzij deze partners
op of na 29 januari 2019 het op de vermogensrechtelijke gevolgen van
hun geregistreerd partnerschap toepasselijke recht bepalen.
De Minister voor Rechtsbescherming,
S. Dekker

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 795, nr. 6

4