Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2008–2009

25 422

Opwerking van radioactief materiaal

Nr. 64

LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN
Vastgesteld 14 januari 2009
De vaste commissie voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en
Milieubeheer1, heeft een aantal vragen voorgelegd aan de minister van
Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer over de brief van
21 oktober 2008 inzake de gemeenschappelijke inspecties bij de bedrijven
op de Onderzoekslocatie Petten (OLP) (Kamerstuk 25 422, nr. 62).
De minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer
heeft deze vragen beantwoord bij brief van 14 januari 2009. Vragen en
antwoorden zijn hierna afgedrukt.
De voorzitter van de commissie,
Koopmans
De griffier van de commissie,
Van der Leeden

1

Samenstelling:
Leden: Van Gent (GL), Van der Staaij (SGP),
Poppe (SP), Snijder-Hazelhoff (VVD), ondervoorzitter, Depla (PvdA), Van Bochove (CDA),
Koopmans (CDA), voorzitter, Spies (CDA), Van
der Ham (D66), Van Velzen (SP), Vietsch (CDA),
Aptroot (VVD), Samsom (PvdA), Boelhouwer
(PvdA), Roefs (PvdA), Neppérus (VVD), Van
Leeuwen (SP), Jansen (SP), Van der Burg
(VVD), Van Heugten (CDA), Vermeij (PvdA),
Madlener (PVV), Ouwehand (PvdD), Bilder
(CDA) en Wiegman-van Meppelen Scheppink
(CU).
Plv. leden: Vendrik (GL), Van der Vlies (SGP),
Polderman (SP), Remkes (VVD), Jacobi (PvdA),
Hessels (CDA), Koppejan (CDA), Ormel (CDA),
Koşer Kaya (D66), Leijten (SP), Schreijer-Pierik
(CDA), De Krom (VVD), Timmer (PvdA), Waalkens (PvdA), Vos (PvdA), Zijlstra (VVD), Langkamp (SP), Gerkens (SP), Van Beek (VVD),
Schermers (CDA), Besselink (PvdA), Agema
(PVV), Thieme (PvdD), Vietsch (CDA) en
Ortega-Martijn (CU).

KST127067
0809tkkst25422-64
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 25 422, nr. 64

1

1
Hoe rijmt u de constatering dat de naleving op peil is met de gesignaleerde tekortkomingen die u verderop in de brief beschrijft?
Zie het antwoord op vraag 2.
2
Hoe definieert u een goed niveau en op basis van welke criteria bepaalt u
dat niveau?
Van een goed nalevingniveau is sprake als er geen kernvoorschriften zijn
overtreden. Dit soort overtredingen zijn in de gemeenschappelijke inspecties niet geconstateerd.
Voor de bedrijven op de Onderzoekslocatie Petten (hierna: OLP) is in 2003
door de milieupolitie een groot aantal tekortkomingen gesignaleerd. Dit
heeft geleid tot verbeterplannen bij de vier bedrijven op de OLP. Er is
tegenwoordig een duidelijke verbetering te zien ten opzichte van 2003.
Zoals in de brief is beschreven worden er jaarlijks bij de vier bedrijven nog
wel tekortkomingen geconstateerd. Er is echter geen sprake van overtreding van de zogenoemde kernbepalingen uit de wet- en regelgeving.
De kernvoorschriften zijn bedoeld om risico’s voor mens en milieu af te
dekken. Omdat er bij het overtreden van kernvoorschriften dus sprake kan
zijn van risico’s op korte dan wel lange termijn, wordt in die gevallen
handhavend opgetreden.
Voorafgaand aan de jaarlijkse gemeenschappelijke inspecties bij de OLP
wordt de wijze van handhaving door de betrokken inspectiediensten op
elkaar afgestemd. Ook na afloop, als er bevindingen zijn, wordt tussen de
inspectiediensten afgestemd op welke wijze gevolg gegeven wordt aan de
handhaving van de geconstateerde tekortkomingen.
3
Hoeveel moeite kost het u om de Kamer te informeren over de naleving
op de onderzoekslocatie in Petten?
Voor de VROM-Inspectie neemt het informeren van de Kamer circa vijf
volledige werkdagen in beslag. Dit komt overeen met de uitvoering van
twee inspecties.
4
Geconstateerd wordt dat de naleving van de vergunningsvoorschriften op
een goed niveau is gebracht en dat bij de inspecties geen grote overtredingen zijn aangetroffen met potentiële bodembedreiging. Wat zijn er dan
wel voor overtredingen geconstateerd? En zijn er wellicht grote overtredingen aangetroffen met mogelijke schade anders dan potentiële bodembedreiging?
Er zijn in 2007, het rapportagejaar, geen overtredingen van kernbepalingen geconstateerd.
De geconstateerde tekortkomingen zijn als volgt samen te vatten:
GCO (Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek):
– drie administratieve tekortkomingen in verband met het beheer van
ingekapselde radioactieve bronnen;
– de aanwezigheid van enkele houten pallets in een ruimte met opslag
radioactieve stoffen; en
– geen jaarlijkse controle van ingekapselde radioactieve bronnen: hiervoor is een waarschuwing afgegeven.
GCO was in het bezit van twee ingekapselde radioactieve bronnen. Die
zijn in 2007 afgevoerd. Er zijn in 2008 wel nieuwe besteld maar die worden
nog niet gebruikt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 25 422, nr. 64

2

NRG (Nuclear Research and Consultancy Group):
– zes administratieve tekortkomingen in verband met de opslag van
gevaarlijke stoffen. Bijvoorbeeld dat in het onderhoudssysteem de
inwendige controle van de opslagtank chloorbleekloog moet worden
opgenomen; en
– twee tekortkomingen bij de opslag van gevaarlijke stoffen: 1. ook
andere, niet gevaarlijke producten waren opgeslagen en 2. de ventilatie van een opslagkast was niet voldoende.
ECN (Energieonderzoek Centrum Nederland):
– twee ARBO-gerelateerde zaken (vloerbelasting zoldertje en leuning
bordes);
– drie tekortkomingen in verband met de opslag van gevaarlijke stoffen
(enkele afvalvaten op een verkeerde locatie, houtafval in de buurt van
opslag en een ontbrekend pictogram); en
– blootstellingbeoordelingen voor het werken met radioactieve stoffen
moeten verbeterd worden.
Sinds de overgang van radionuclidenlaboratoria van ECN naar NRG per
1 januari 2008 is de omvang van de toepassingen met radioactieve stoffen
binnen ECN beperkt. Er wordt niet meer met splijtstoffen en open radioactieve stoffen gewerkt, alleen nog met gesloten radioactieve bronnen.
Mallinckrodt Medical B.V:
– twee arbogerelateerde zaken (enkele defecte stellingen en pallets
verkeerd gestapeld); en
– twee onderwerpen waarbij gewerkt moest worden aan een betere
invulling van het ALARA-prince1.
Kortom, er zijn geen grote overtredingen geconstateerd met mogelijke
schade.
5
Waarom valt de inspectie bij NRG buiten de brief, terwijl het werken met
radioactieve stoffen bij de andere bedrijven wel behandeld wordt?
De brief gaat over de gezamenlijk uitgevoerde inspecties op de OLP.
Inspecties bij NRG die alleen door de Kernfysische Dienst van de VROMInspectie (KFD) worden uitgevoerd op grond van de Kernenergiewet
worden in deze brief daarom niet beschreven.
Over bijzondere gebeurtenissen bij NRG wordt u jaarlijks op de hoogte
gehouden door de storingsrapportage.
6
Er wordt in de brief gesproken over de nieuwe milieuvergunning die
aangevraagd is. Is die vergunning inmiddels verleend? En is daarmee
duidelijkheid over de ernst, omvang en oplossing van het probleem met
opgeslagen (hoogradioactief) afval?
In de brief wordt gerefereerd aan een nieuwe milieuvergunning voor ECN.
In verband met het verwerken van gevaarlijke afvalstoffen kwam ECN
onder het bevoegd gezag van de Provincie Noord-Holland te vallen en viel
het niet langer onder het bevoegd gezag van de gemeente Zijpe. Het
betreft gevaarlijke afvalstoffen (zoals biomassa-afvalstoffen) en géén
radioactieve afvalstoffen, zie ook het antwoord op vraag 10.
De vergunning is inmiddels verleend en van kracht.
1

Het ALARA-principe is het principe waarbij
een ondernemer verplicht wordt om de
nadelige effecten van een stralingstoepassing
zo klein mogelijk te houden, waarbij rekening
mag worden gehouden met sociale en economische factoren.

7
Gesteld wordt dat tekortkomingen binnen de zorgsystemen afgehandeld
worden. Hoe worden tekortkomingen binnen de zorgsystemen afgehandeld? Wordt het probleem dan wel opgelost?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 25 422, nr. 64

3

Ja, de problemen worden opgelost. De bevindingen tijdens de inspectie
worden opgenomen als afwijkingen in de zorgsystemen. Deze afwijkingen
worden vervolgens door de veiligheidskundige of een andere deskundige
beoordeeld. Daarbij wordt ook vooral gekeken of er sprake is van een
structureel probleem. Vervolgens worden de geconstateerde problemen
opgelost.
Er is derhalve sprake van goede vastlegging en gegarandeerde opvolging.
Mocht er geen sprake zijn van afhandeling dan komt het niet opvolgen
van actiepunten in een interne audit naar boven.
De inspectiediensten worden naar aanleiding van de brieven en inspectierapporten voor- dan wel achteraf door de bedrijven geïnformeerd hoe en
wanneer de actiepunten zijn afgehandeld.
8
Er wordt gesteld dat er geen overtredingen geconstateerd zijn die een
nadelige invloed hadden op het milieu. Welke overtredingen zijn er dan
wel geconstateerd? De inspectie gaat toch niet alleen over naleving van
de algemene regels op milieugebied, maar ook op arbogebied?
Zie antwoord op vraag 4. De inspectie gaat inderdaad niet alleen over de
naleving op milieugebied maar ook op arbogebied.
9
Wat is gedaan met de 16 overige kleinere overtredingen die zijn geconstateerd? Van welke aard zijn die overtredingen?
Zie antwoorden op de vragen 4 en 7. De genoemde tekortkomingen zijn
opgelost.
10
Voor verwerking van welke soort gevaarlijke afvalstoffen wil ECN
methoden gaan onderzoeken?
ECN doet onderzoek naar het benutten van de energie-inhoud van
biomassareststoffen (bijvoorbeeld kippenmest). Daarnaast doet ECN
onderzoek naar de uitloging van monsters (milieuonderzoek). Dit kunnen
monsters zijn van diverse samenstelling.
Deze biomassareststoffen vallen onder de categorie gevaarlijke afvalstoffen en de voornoemde monsters kunnen ook gevaarlijke reststoffen
bevatten. Derhalve was een wijziging van de milieuvergunning van de
provincie Noord-Holland vereist.
11
Wanneer is het te ontwikkelen handhavingprogramma gereed? Wat is de
planning?
Het te ontwikkelen handhavingprogramma is door het handhavingoverleg
OLP van eind oktober 2008 goedgekeurd. Vanaf 1 januari 2009 zal conform
het plan gewerkt worden.
12
Hoeveel menskracht is gemoeid met het opstellen van gezamenlijke
toezichtplannen en hoeveel menskracht met het daadwerkelijke toezicht?
Kunt u dit tevens in kosten kwantificeren?
In verband met het ontwikkelen van het frontoffice nucleair voor de
onderzoekslocatie Petten is in 2007 en 2008 nagegaan hoe het toezicht
efficiënter ingericht kan worden. Daarom is éénmalig een onderzoek
uitgevoerd door een externe opdrachtnemer, die een jaarplan voor 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 25 422, nr. 64

4

en een meerjarentoezichtplan heeft ontwikkeld, zie ook het antwoord op
vraag 11. Dit heeft € 94 000,- gekost.
Het nationale toezicht op de OLP wordt grotendeels uitgevoerd door de
KFD en is vooral gericht op de nucleaire veiligheid en stralingstoepassingen bij NRG. Naast inspecties worden ook diverse beoordelingen uitgevoerd in verband met wijzigingen in de installaties of in de bedrijfsvoering. Hiervoor zet de KFD gemiddeld jaarlijks twee volledige arbeidsjaren
in. Dit komt overeen met circa € 200 000,- per jaar.
Voor het project gezamenlijke inspecties OLP (conventioneel milieu en
arbotoezicht) wordt door de diverse diensten ongeveer 50 mensdagen aan
menskracht geleverd. Dit komt overeen met ongeveer € 35 000,- per jaar.
13
Vindt op de Onderzoekslocatie in Petten ook internationaal toezicht
plaats? Zo ja, welk toezicht en hoe vindt afstemming van nationaal en
internationaal toezicht plaats?
Op de OLP vindt internationaal toezicht alleen op nucleair gebied plaats
(IAEA en EU1 op het gebied van safeguards). Over deze inspecties is nauw
contact met de KFD en de KFD verzorgt tevens de nazorg van de internationale inspecties.
Door de IAEA worden ook missies uitgevoerd op specifieke onderwerpen
zoals beveiliging, reactorveiligheid en veiligheidscultuur. Deze missies
vinden plaats op verzoek van Nederland en de IAEA rapporteert aan de
KFD. NRG heeft bijvoorbeeld de verplichting om elke 5 jaar een missie te
laten uitvoeren2.
Op conventioneel milieu- en arbogebied vindt er géén internationaal
toezicht plaats.

1

IAEA = International Atomic Energy Agency;
EU = Euraton.
2
Het vergunningvoorschrift luidt: «De vergunninghouder dient periodiek elke 5 jaar een
IAEA INSARR audit of een naar het oordeel
van de directeur KFD tenminste gelijkwaardige
audit te laten uitvoeren om de bedrijfsvoering
van de HFR te toetsen op alle Organisatorische, Personele en Administratieve (OPA)
aspecten die van belang zijn voor de veiligheid. Met name dient daarbij ingegaan te
worden op de heersende veiligheidscultuur bij
de vergunninghouder.»

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 25 422, nr. 64

5