Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

32 847

Integrale visie op de woningmarkt

Nr. 34

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN
KONINKRIJKSRELATIES
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 30 oktober 2012
In de brief van 31 oktober 20111 van mijn ambtsvoorganger dhr. Donner,
is aangekondigd dat het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) nader
inzicht zou verschaffen in de mogelijke effecten van de «Tijdelijke regeling
diensten van algemeen economisch belang toegelaten instellingen
volkshuisvesting» (de staatssteunregeling) op de mutatiegraad, de
doorstroming en de slaagkans van middeninkomens op de woningmarkt
in de komende jaren. Het gaat hierbij om de effecten van de toewijzingsregels voor vrijgekomen sociale huurwoningen, waarvan minimaal 90%
dient te worden toegewezen aan huishoudens met een inkomen (in 2011)
van minder dan € 33 614. Bij deze doe ik uw Kamer de betreffende
PBL-rapportage toekomen.*)
Het PBL heeft in haar doorrekeningen een periode van 25 jaren in
beschouwing genomen. Daarbij is het PBL uitgegaan van de huishoudenprognose van het CBS en een voorraadgroei van 1 miljoen woningen tot
2025 alsmede inflatievolgend huurbeleid voor zittende huurders. De
effecten van de crisis op de woningmarkt zijn niet in de berekeningen
meegenomen.
Eén van de belangrijkste conclusies in het onderzoek is dat woningmarkteffecten van de huidige staatssteunregeling op den duur worden
overschaduwd door de woningmarkteffecten van de vergrijzing. Na circa
15 tot 20 jaren, zo stelt het PBL, zal de vergrijzing tot een aanmerkelijke
ontspanning van de woningmarkt leiden en zullen de zoektijden voor alle
inkomensgroepen aanzienlijk dalen. Het PBL adviseert dan ook om bij het
maken van beleidskeuzen voor de korte en middellange termijn de
woningmarkteffecten van de vergrijzing in de afweging mee te nemen.
Het korte termijneffect van de staatssteunregeling op de doorstroming in
de PBL-berekeningen is dat er jaarlijks zo’n 3% minder verhuizingen zijn.

1

TK 2011–2012, 29 453, nr. 212

kst-32847-34
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

De door het PBL berekende korte termijneffecten op de slaagkansen op de
woningmarkt van diverse inkomensgroepen zijn:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 32 847, nr. 34

1

De zoektijden voor de huishoudens met een inkomen tot € 33 614 (de
toewijzingsgrens voor een sociale huurwoning in 2011) worden door
de staatssteunregeling circa 20% lager.
– De zoektijden voor huishoudens met een lager middeninkomen
(€ 33 614–€ 38 000) nemen door de staatssteunregeling toe met circa
50%.
– De zoektijden voor huishoudens met een middeninkomen tussen
€ 38 000 en € 43 000 nemen met circa 30% toe.
– De zoektijden van huishoudens met een inkomen vanaf € 43 000
wijzigen nauwelijks.
Het PBL verwacht daarbij niet dat private partijen in grote mate zullen
gaan investeren in huurwoningen in het middensegment.

–

Het PBL heeft eveneens doorgerekend wat de effecten op de slaagkansen
op de woningmarkt voor huishoudens met een middeninkomen zouden
zijn van extra liberalisatie, van extra verkoop en van overheveling van
10% sociale huurwoningen1 naar de niet-DAEB portefeuille. Uit de
berekeningen blijkt dat de positieve effecten beperkt zijn (extra liberalisatie en overheveling) of zich pas op termijn voordoen (extra verkoop).
Hier past de kanttekening dat het PBL is uitgegaan van de veronderstelling
dat de woningen na overheveling nog steeds «gedeeld» moeten worden
met lagere inkomens (die getalsmatig een aanzienlijk grotere groep
vormen). Het is echter geheel aan de corporaties zelf om, in overleg met
lokale partijen, invulling te geven aan de toewijzingsregels rond deze
overgehevelde woningen. Het is daarbij goed voorstelbaar dat in regio’s
waarin huishoudens met een (laag) middeninkomen het relatief moeilijker
hebben om een geschikte woning te vinden, de overgehevelde woningen
geheel voor de groep middeninkomens worden gereserveerd. Meer in het
algemeen nopen de toewijzingsregels er toe dat er op lokaal niveau een
scherper dan voorheen op de lokale woningmarktsituatie afgestemd
toewijzingsbeleid wordt gevoerd.
De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
J. W. E. Spies

1
In het wetsvoorstel inzake de herziening van
de Woningwet is een mogelijkheid opgenomen om, onder voorwaarden, bij aanvang van
de administratieve scheiding in DAEB (Dienst
van Algemeen Economisch Belang) en
niet-DAEB een gemaximeerd percentage van
de sociale huurwoningen over te hevelen naar
de niet-DAEB, zonder dat de woningen
moeten worden «geliberaliseerd» qua
huurprijs.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 32 847, nr. 34

2

*) Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 32 847, nr. 34

3