Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2014–2015

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1374
Vragen van het lid De Boer (VVD) aan de Staatssecretaris van Infrastructuur
en Milieu over het bericht «Gratis reizen op de NS Jaartrajectkaart»
(ingezonden 5 februari 2015).
Antwoord van Staatssecretaris Mansveld (Infrastructuur en Milieu)
(ontvangen 26 februari 2015)
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het artikel «Gratis reizen op NS Jaartrajectkaart»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Klopt het dat bezitters van de NS Jaartrajectkaart al ruim een jaar gratis
kunnen reizen buiten het traject waarvoor ze de kaart hebben? Zo ja, kunt u
toelichten hoe dit mogelijk is?
Antwoord 2
Het klopt dat er Jaartrajectkaarthouders zijn die met hun trajectkaart ook
buiten hun afgekochte traject reizen. Dat gebeurt volgens NS gemiddeld
eenmaal per maand. Indien ze dat doen via de methode zoals die in het
Financieel Dagblad is beschreven, dan wordt er geen saldo van hun kaart
afgeschreven. Dit is echter niet de bedoeling en reizigers die dit doen
beschikken volgens NS niet over een geldig vervoerbewijs, reizen zwart en
riskeren een boete (Uitstel van Betaling) bij controle.
De Jaartrajectkaart stamt nog uit het pre-OV-chipkaart tijdperk. NS laat weten
dat de Jaartrajectkaart een zichtkaart is waarmee voor een treinreis niet in- en
uitgecheckt moet worden. Dit staat in de productvoorwaarden en de
abonnementhouders zijn daar afgelopen jaar tweemaal schriftelijk over
geïnformeerd. In de Jaartrajectkaart zit een chip waarmee de toegangspoortjes op stations kunnen worden geopend en waardoor er treinreizen buiten het
afgekochte traject geladen kunnen worden op de kaart.
De Jaartrajectkaart wordt vanaf 9 juli 2014 tot 8 juli 2015 geleidelijk uitgefaseerd. De circa 35.000 Jaartrajectkaarthouders krijgen op hun persoonlijke

1

ah-tk-20142015-1374
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2015

Financieel Dagblad, 30 januari 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

1

contractverlengmoment een aanbod om over te stappen op de opvolger
Traject Vrij. Met dit product, dat sinds april 2014 te koop is, moet wél in- en
uitgecheckt worden en betalen die abonnementhouders achteraf voor de
treinreizen buiten hun afgekochte traject. Na 8 juli 2015 houdt de huidige
Jaartrajectkaart op te bestaan.
NS heeft twee keer aan de houders van de Jaartrajectkaart een brief
geschreven waarin is aangegeven hoe deze kaarthouders moeten handelen
als zij buiten hun afgekochte traject reizen. De Jaartrajectkaarthouders
moeten voorafgaand aan de treinreis bij de kaartautomaat een enkele reis of
retour (eventueel met korting) voor het traject buiten hun afgekochte
reistraject laden op hun Jaartrajectkaart danwel een aanvullend e-ticket
(eventueel met korting) kopen.
De conducteur moet controleren of de Jaartrajectkaarthouders op reizen
buiten hun afgekochte traject het juiste reisproduct hebben. Maar de
conducteur ziet dat niet direct op zijn Rail-pocket (het controle-apparaat), die
gegevens staan wel geregistreerd en zijn controleerbaar maar daar moet hij
langer naar zoeken. Hierdoor komt het voor dat er alleen gecontroleerd wordt
of er is ingecheckt. Is dat het geval, dan wordt de Jaartrajectkaarthouder er
niet op gewezen hoe het wel zou moeten en betaalt hij niet voor zijn treinreis
buiten zijn afgekochte traject.
Vraag 3
Bent u bereid om in overleg met NS een inschatting te maken van hoeveel
omzet NS hierdoor is misgelopen afgelopen jaar? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 3
Aangezien de reizigers geen nadeel hebben ondervonden is er voor het
ministerie als concessieverlener geen aanleiding om hier actie op te
ondernemen. Het is een bedrijfsmatige keuze geweest van NS en dit valt
binnen de vrijheid die het bedrijf NS heeft om zijn taken uit te voeren.
Vraag 4
Zijn andere aanbieders van openbaar vervoer hierdoor ook omzet misgelopen, omdat op dezelfde wijze gebruik kon worden gemaakt van treinen en
bussen van andere vervoerders? Zo ja, kunt u een inschatting geven van om
hoeveel omzet het gaat en is u bekend of andere vervoerders NS aansprakelijk zullen stellen voor misgelopen inkomsten?
Antwoord 4
De Jaartrajectkaart heeft alleen betrekking op treinvervoer. Bij bus, tram en
metro moet er met deze OV-chipkaart wel worden ingecheckt en wordt er
saldo afgeschreven voor de reis.
Vraag 5
Bent u bereid om in overleg te treden met NS en zo snel mogelijk een einde
te maken aan de mogelijkheid om met de Jaartrajectkaart buiten het betaalde
traject gratis te reizen, aangezien de vervoerders hierdoor omzet mislopen
waardoor de belastingbetaler in feite meer dan nodig bijdraagt aan het
openbaar vervoer? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 5
Nee, zoals in antwoord 3 aangegeven zal hierover niet met NS in overleg
worden getreden. Na 8 juli 2015 bestaat de Jaartrajectkaart niet meer en komt
dit probleem niet meer voor. Tot die tijd mogen Jaartrajectkaarthouders niet
op saldo buiten hun traject met de trein reizen. Doen ze dat wel, dan riskeren
ze een boete.
Vraag 6
Bent u bereid om deze situatie aan te kaarten bij het Nationaal Openbaar
Vervoerberaad met als doel dergelijke misstanden in het betalingsverkeer van
het openbaar vervoer te voorkomen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 6
Nee, dat is niet noodzakelijk omdat het probleem alleen zeer beperkt op het
spoor voorkomt en na 8 juli 2015 komt dit probleem niet meer voor.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

2

Vraag 7
Bent u door NS op de hoogte gesteld van het «ingecalculeerde risico», zoals
een NS-woordvoerder de mogelijkheid om de Jaartrajectkaart te misbruiken
noemt? Zo ja, wanneer, en waarom heeft u de Kamer hierover niet geïnformeerd? Zo nee, vindt u niet dat NS u hiervan op de hoogte had moeten
stellen?
Antwoord 7
Nee, NS heeft niet van te voren aangegeven dat deze mogelijkheid er was.
Het was een bedrijfsmatige keuze, met een beperkt financieel risico en de
reiziger heeft er geen nadeel van ondervonden.
NS heeft de Jaartrajectkaartthouders wel geïnformeerd over hoe zij moeten
handelen als ze buiten de trajecten willen reizen met als doel te voorkomen
dat abonnementshouders zwart reizen en een boete riskeren.
Vraag 8
Hoe komt het dat het aantal reizigers met een Jaartrajectkaart zo enorm is
teruggelopen (van bijna 36.000 reizigers op 1 januari 2014 naar 15.000
reizigers op 1 januari 2015)?
Antwoord 8
De Jaartrajectkaart is niet meer te koop. Sinds april 2014 is de opvolger,
Traject Vrij, te koop. In de periode 9 juli 2014 tot 8 juli 2015 biedt NS
bestaande klanten aan over te stappen op Traject Vrij Jaar. De komende
maanden lopen dus de laatste Jaartrajectkaarten af. NS laat weten dat van de
ruim 35.000 Jaartrajectkaarthouders het overgrote gedeelte al overgestapt is
op het Traject Vrij abonnement. Minder dan 10.000 reizigers reizen nog op
een Jaartrajectkaart en circa 43.000 reizigers reizen met een Traject Vrij
abonnement.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

3