Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

473
Vragen van het lid Mutluer (PvdA) aan de Ministers voor Rechtsbescherming
en van Justitie en Veiligheid over het bericht dat leden van de zogenoemde
Mocro-maffia vanuit de gevangenis nieuwe misdrijven voorbereiden
(ingezonden 19 september 2022).
Antwoord van Minister Weerwind (Rechtsbescherming) (ontvangen
18 oktober 2022). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2022–2023,
nr. 238.
Vraag 1
Kent u het bericht «Vrees voor gevaarlijke link»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2 en 3
Is het waar dat opsporingsinstanties vrezen dat gedetineerde kopstukken van
de Mocro-maffia vanuit hun gevangenissen nog steeds in staat zijn om
misdaden voor te bereiden? Zo ja, zijn daar nieuwe aanwijzingen voor en van
welke aard zijn die? Zo nee, wat is er dan niet waar?
Wat is er eerder gedaan om voortgezet crimineel handelen vanuit detentie
door deze personen tegen te gaan? Hoe is het dan toch mogelijk dat zij nog
steeds direct of indirect een gevaar kunnen vormen?
Antwoord 2 en 3
Het bestrijden van de georganiseerde en ondermijnde criminaliteit in
Nederland heeft geleid tot een stijging van arrestaties van een «buitencategorie» van personen verdacht van zware criminaliteit. Deze «buitencategorie»
gedetineerden en de criminele organisaties waar zij deel van uitmaken is met
de macht en middelen waarover ze beschikt meedogenlozer en (vlucht)gevaarlijker dan de gedetineerden waar we eerder mee te maken hadden.
Omkoping, chantage en extreem gewelddadige ontsnappingspogingen zijn
scenario’s waarmee rekening wordt gehouden. Op eventuele strafrechtelijke
onderzoeken en aanwijzingen die daaraan ten grondslag liggen kan ik op dit
moment niet ingaan.

1

ah-tk-20222023-473
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

Telegraaf, 17 september 2022, (www.telegraaf.nl/nieuws/922611518/vrees-voor-gevaarlijke-link).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

Op 22 november 2021 heeft mijn voorganger een brief aan uw Kamer
geschreven waarin hij aangeeft welke aanvullende fysieke maatregelen nodig
zijn in de strijd tegen georganiseerde criminaliteit tijdens berechting en
detentie.2 Deze vallen uiteen in fysieke maatregelen en maatregelen in weten regelgeving. Zo zijn er inmiddels drie Afdelingen met Intensief toezicht
(AIT’s) waar gedetineerden met een groot risico verblijven en wordt gewerkt
aan een verdere uitbreiding.
De maatregelen die in navolging van de brief aan de Kamer op 22 november
2021 zijn getroffen bieden voor een specifieke groep gedetineerden nog
steeds onvoldoende soelaas om de dreiging af te wenden. Recente ontwikkelingen laten zien dat er voor die specifieke groep meer nodig is om voortgezet crimineel handelen vanuit detentie tegen te kunnen gaan. In mijn
Kamerbrief van 26 september 2022 licht ik de aanvullende maatregelen toe
die ik neem op korte, middellange en langere termijn om te zorgen voor een
passend wetgevend kader om voortgezet crimineel handelen vanuit detentie
tegen te gaan.3
Zo maak ik op korte termijn het EBI-regime standaard strenger voor al de
gedetineerden die er geplaatst zijn wegens zware georganiseerde misdaad of
ondermijnend/levensbedreigend voortgezet crimineel handelen. Dit kan
binnen drie maanden. Ondertussen werk ik aan wetgeving die beperkingen
mogelijk maakt die onder de huidige Penitentiaire beginselenwet niet
mogelijk zijn. Dat betreft bijvoorbeeld het standaard verbieden van communicatie tussen bepaalde gedetineerden of visueel toezicht op gesprekken in de
EBI tussen een gedetineerde en zijn advocaat. De huidige regelgeving maakt
het al mogelijk om vrijheden van een specifieke groep gedetineerden met een
vlucht- en /of maatschappelijk risico verregaand te beperken om redenen van
de veiligheid van de maatschappij of de orde en veiligheid van de penitentiaire inrichting. De huidige regelgeving vereist daarbij een stevige motivering
op basis van concrete informatie om deze vrijheden te kunnen beperken.
Het bestrijden van de georganiseerde en ondermijnende criminaliteit tijdens
berechting en detentie is voor mij de prioriteit. Met de ondermijningsmiddelen die bij Miljoenennota 2022 beschikbaar zijn gesteld voert het kabinet de
strijd tegen voorgezet crimineel handelen tijdens detentie en berechting
verder op. In 2023 is hiervoor een investering van 34 miljoen euro beschikbaar, vanaf 2024 wordt dit een structurele investering van ruim 24 miljoen
euro.4
Vraag 4
Deelt u de mening dat het volstrekt onwenselijk is dat criminelen nota bene
vanuit hun cel nog een gevaar kunnen vormen? Zo ja, wat gaat u doen om
aan verdere dreiging vanuit de gevangenissen zo snel als mogelijk een einde
te maken? Zo nee, waarom deelt u die mening niet?
Antwoord 4
Ik deel met u de mening dat het volstrekt onwenselijk is dat criminelen hun
praktijken vanuit detentie kunnen voortzetten. De samenleving moet erop
kunnen vertrouwen dat gedetineerden vanuit detentie niet meer in staat zijn
om een gevaar voor de samenleving te vormen. Zoals hierboven beschreven
hebben we de gevangenispopulatie in Nederland zien veranderen. De groep
gedetineerden waarop extra toezicht moet worden uitgeoefend, neemt in
omvang toe. Daarom zijn er drie Afdelingen met Intensief Toezicht (AIT) in
justitiële complexen opgezet. Zoals hierboven aangegeven gaat het daarnaast
om een relatief kleine – maar ook groeiende – buitencategorie van zware
criminelen. Het is noodzakelijk om voor deze groep extra maatregelen te
nemen, zoals het aanpassen van de plaatsingsregeling waardoor de gronden
voor plaatsing in de EBI worden uitgebreid. In de eerdergenoemde brief van
26 september jl. staan deze maatregelen beschreven.

2

Kamerstuk 24 587 nr. 339.
Kamerstuk 29 911, nr. 374.
4
Kamerstuk 36 200 VI, nr. 2.
3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2