Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1771
Vragen van het lid Koekkoek (Volt) aan de Ministers van Defensie en van
Buitenlandse Zaken en de Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid over het
Rapport «de evacuatie uit Afghanistan» d.d. 12 december 2021 door Crisisplan
(ingezonden 17 december 2021).
Antwoord van Ministers Hoekstra (Buitenlandse Zaken) en Ollongren
(Defensie) en Staatssecretaris Van der Burg (Justitie en Veiligheid)
(ontvangen 18 februari 2022).
Vraag 1
In overweging nemende dat u in uw Kamerbrief toezegt de Kamer te
informeren over hoe de aanbevelingen uit het rapport geïmplementeerd
zullen worden, wat wordt er in de tussentijd gedaan met de aanbevelingen?
Antwoord 1
De betrokken ministeries zijn direct aan de slag gegaan met de op hun
beleidsterrein betrekking hebbende aanbevelingen.
Vraag 2
Bent u voornemens de Kamer over deze tussenstappen te informeren? Hoe
en op welke termijn?
Antwoord 2
Voor de aankomende zomer zal de Kamer worden geïnformeerd over de
implementatie van de aanbevelingen. Naar verwachting zal deze tijdsperiode
van een half jaar nodig zijn om implementatie van de verschillende, en
uiteenlopende, aanbevelingen goed ter hand te nemen.
Vraag 3 en 4
Welke formele status had het Bewindsliedenoverleg (hierna: BWO) en hoe
verhoudt zich dit tot de ministerraad?
Kunt u een overzicht geven van de besluiten die genomen zijn in het BWO en
welke gevolgen die besluiten hebben gehad?
Antwoord 3 en 4
BWO’s hebben, anders dan de ministerraad, geen formele status en zijn geen
besluitvormend gremium. De besluiten die ten tijde van de Afghanistancrisis
door de ministerraad en de individuele bewindspersonen zijn genomen, al

ah-tk-20212022-1771
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

1

dan niet in overleg met een of meer collega’s, zijn aan de Tweede Kamer
gemeld in Kamerbrieven en het feitenrelaas.
Vraag 5
Klopt het dat er op momenten onduidelijkheid was over het beslismandaat,
bijvoorbeeld in het geval van het terugbrengen van de lijst van zestig
evacuees naar drie? Hoe kan deze onduidelijkheid verklaard en in de
toekomst voorkomen worden?
Antwoord 5
De betrokken ministers hebben in het bijzonder gedurende de periode van de
evacuaties uit Afghanistan heel regelmatig met elkaar overlegd, zowel tijdens
de ministerraad als in BWO- en ad hoc-verband. Crisisplan concludeert dat de
gehanteerde alternatieve besluitvormingsstructuur in de crisissituatie goed
gewerkt heeft. Wel geeft het de aanbeveling de «de politieke besluitvormingsstructuur duidelijk(er) te beschrijven, ook of misschien wel juist als van een
geïmproviseerde structuur gebruik wordt gemaakt». Het kabinet is aan het
werk met de aanbevelingen en verbeterpunten en zal over de voortgang
hiervan voor de zomer aan uw Kamer verslag uitbrengen.
Vraag 6
Hoe verklaart u de discrepantie tussen de ontkenning van de MinisterPresident en de ambtelijke leiding van Buitenlandse Zaken over het besluit
van het terugbrengen van zestig evacuees naar drie en de indruk van het
ambassadeteam dat zij een dergelijke instructie wel hebben ontvangen?
Antwoord 6
Zoals beschreven in de antwoorden van 11 oktober jl. op vragen van het lid
Van Dijk (Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2021–2022, nr. 271), keurde
de ministerraad op 9 juli jl. de overkomst van de gehele lokale staf van de
Nederlandse ambassade in Kaboel naar Nederland met hun kerngezinnen
goed. Daarbij heeft het kabinet besloten dat nauw aangesloten zou worden
bij de invulling van de tolkenregeling. Bij de uitwerking van de tolkenregeling
is aangesloten bij o.a. de al decennia geldende beleidslijnen in het asiel- en
migratiebeleid inzake gezins- en familieleden. Dit betekende ook dat in
beginsel alleen kerngezinnen in aanmerking kwamen, met mogelijk een
enkele uitzondering op humanitaire gronden.
De groep lokale medewerkers plus kerngezinnen bestond uit 160 personen.
De lokale medewerkers verzochten om toevoeging van 58 additionele
familieleden. Het Bewindsliedenoverleg (BWO) van 11 augustus besprak deze
additionele verzoeken, en de mogelijkheden deze te accommoderen.
Conclusie van het BWO was dat uitzonderingen «zeer restrictief» moesten
worden toegepast, mede gezien de eerdere afspraak om nauw aan te sluiten
bij de tolkenregeling, en dat de post gevraagd zou worden nog eens goed
naar de lijst te kijken en contact te hebben met de IND om te identificeren wie
in aanmerking kon komen voor een uitzondering op humanitaire gronden.
De conclusies van het BWO zijn telefonisch overgebracht aan de Nederlandse
ambassadeur, waarbij is genoemd dat in het BWO was geconcludeerd dat
zeer restrictief met uitzonderingen zou worden omgegaan en de ambassade
is verzocht samen met de collega’s in Den Haag nog eens goed naar de lijst
te kijken en contact op te nemen met de IND om te bezien in welke gevallen
een uitzondering zou kunnen worden gemaakt. Om de conclusie «zeer
restrictief» te illustreren is in de uitwisseling het getal 3 als orde van grootte
genoemd, zonder dat dat als een absoluut aantal is bedoeld. Het is te
betreuren als de indruk is gewekt dat dit wel zo werd bedoeld.
In het licht van de snel verslechterende situatie is naar aanleiding van de
bespreking in het BWO van 14 augustus op voorstel van de Minister van
Buitenlandse Zaken besloten dat alle familieleden waarvoor een uitzondering
was gevraagd mee-geëvacueerd zouden worden.
Vraag 7
Klopt het dat de juridische en beleidsmatige nauwkeurigheid de snelheid van
het proces beteugelden?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

2

Antwoord 7
Of de procedures van de tolkenregeling de snelheid van het proces beïnvloed
hebben, zal uit onderzoek moeten blijken. Daaruit zal ook naar voren komen
in welke mate juridische en beleidsmatige nauwkeurigheid de snelheid van
het proces beteugelden.
Vraag 8
Klopt het dat de gevoelde urgentie rond het tolkendossier navenant laag
was? Wanneer werd de urgentie wel gevoeld?
Antwoord 8
Zoals bijvoorbeeld ook in het feitenrelaas (Kamerstuk 27 925, nr. 806) is
beschreven, is het dossier sinds het maken van de werkafspraken in 2014 in
toenemende mate op de agenda’s gekomen van beleidsmedewerkers,
uitvoerders, besluitvormers en bewindspersonen. Sinds begin 2021 zijn
diverse stappen ondernomen door de betrokken departementen om het
proces van overbrenging van de tolken te bespoedigen, zoals onder andere
ook gemeld in de Kamerstukken 35 570 X, nr. 94 (d.d. 2 juni 2021), 35 570 X,
nr. 113 (d.d. 11 juni 2021) en 27 925, nr. 806 (d.d. 7 september 2021). De
urgentie bleek ook uit het uitbreiden van de personele capaciteit ten aanzien
van het tolkendossier bij de Ministeries van Buitenlandse Zaken, Defensie,
Justitie en Veiligheid en specifiek de IND.
Met de aankondiging van de terugtrekking van coalitietroepen uit Afghanistan
en het verslechteren van de veiligheidssituatie in Afghanistan, nam de
urgentie verder toe en werd het tolkendossier eerst wekelijks en later
dagelijks op alle niveaus besproken. Daarbij dient aangetekend te worden dat
de betrokken ministeries werkten op basis van de informatie die destijds
voorhanden was over de snelheid van de opmars van de Taliban en de
termijn waarop Kaboel mogelijk zou kunnen vallen.
Vraag 9
Welke evacuatieopties zijn besproken in het overleg op 11 maart 2021? In
hoeverre heeft staand asiel- en migratiebeleid invloed gehad op de mogelijke
opties en het uitsluiten van opties?
Antwoord 9
Op 11 maart vond overleg plaats tussen de ambassade, het Ministerie van
Defensie, de IND en diverse directies van Buitenlandse Zaken over voorbereidingen van verschillende evacuatieopties in de aanloop naar 1 mei 2021
(oorspronkelijke deadline troepenterugtrekking van de VS). Dit was een eerste
overleg over evacuatieopties voor de lokale staf. Zoals in antwoord op vraag
147 van de feitelijke vragen over het Feitenrelaas (Kamerstuk 27 925, nr. 806)
aangegeven, had het overleg tot doel meer helderheid te krijgen over opties
voor evacuatie van lokale medewerkers op basis van verschillende scenario’s,
te weten: vrijwillige evacuatie naar Nederland, dan wel vrijwillige evacuatie
naar een veilige locatie in de regio. Tevens was het overleg bedoeld ter
voorbereiding van een geplande missie van de veiligheidsdirectie van
Buitenlandse Zaken waarbij de Directie Operaties van Defensie zou aansluiten, waarin de scenario’s concreet zouden worden uitgewerkt.
In deze fase betrof het vooral een inventarisatie van opties voor de evacuatie
van lokale staf. Drie variabelen speelden daarbij een belangrijke rol: a) welke
groepen/medewerkers worden geëvacueerd, b) om welke aantallen gaat het
en c) welke evacuatiebestemming moeten zij krijgen (Nederland of dichtstbijzijnde veilige gebied in of buiten het land). Het evacueren van lokale
ambassadestaf betrof een unieke casus waarvoor geen vergelijkbare eerdere
besluitvorming bestond. Staand asiel- en migratiebeleid heeft daar geen
invloed op gehad. Het asielbeleid is niet van invloed geweest op de besluitvorming over de evacuatie van de lokale staf. Wel is, zoals in het antwoord
op vraag 4 beschreven, het staande asielbeleid ten aanzien van de afbakening
het kerngezin in eerste aanleg richtinggevend geweest bij de bepaling van het
aantal gezinsleden dat mocht meereizen (daarbij werd aangesloten bij de
tolkenregeling). Later is hier voor het lokaal personeel van de ambassade van
afgeweken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

3

Vraag 10
Hoe verklaart u dat het voor het ambassadepersoneel niet duidelijk was hoe
de informatie- en werkstructuren in Den Haag verliepen? Kunt u een overzicht
geven van de informatie- en werkstructuren op het terrein van evacuatie uit
oorlogsgebied en deze specifieke evacuatie uit Afghanistan in Den Haag over
de periode van 11 maart tot en met 15 augustus 2021?
Antwoord 10
De redenen van de in het rapport genoemde onduidelijkheid liggen bij de
convergentie van de verschillende complexe dossiers en de tijdsdruk
waaronder interdepartementale (politieke) besluitvorming moest plaatsvinden.
Het rapport geeft vervolgens adviezen ter verbetering van de crisisstructuur
en informatiecirculatie.
Het rapport van Crisisplan geeft een uitgebreide beschrijving van de
informatie- en werkstructuren in Den Haag, zowel op het Ministerie van
Buitenlandse zaken als interdepartementaal. Ook het feitenrelaas van
september 2021 gaat hierop in.
De formele informatie- en werkstructuren in elke crisis, zoals ook in een
evacuatie situatie, zijn vastgelegd in het Departementaal Handboek Crisisbeheersing. Hierbij is sprake van een normale fase, aandachtsfase, crisis- en
nafase. De bijbehorende structuren zijn die van overleg, pre-crisisberaad en
crisisberaad. De fase en aard van de crisis bepaalt welke directies of
departementen betrokken worden. Besluit tot evacuatie wordt altijd genomen
door de Minister van Buitenlandse Zaken. Het rapport gaat in op de redenen
waarom niet volledig is vastgehouden aan het Handboek en concludeert dat
de kennis- en informatiecirculatie binnen het Ministerie van Buitenlandse
Zaken en tussen de verschillende ministeries volgens respondenten naar
behoren heeft gewerkt, zowel voor als tijdens de crisis.
Vraag 11
In hoeverre heeft het niet langer deelnemen van de IND aan het Afghanistanberaad de informatietoevoer naar de uitvoeringsorganisaties (IND en COA)
negatief beïnvloed en wat waren daarvoor de gevolgen voor de (mogelijke)
evacuees?
Antwoord 11
Zoals ook in het rapport wordt aangegeven zijn er naast de crisisstructuur
verschillende substructuren opgetuigd waarin er zeer regelmatig contact was
tussen de medewerkers van Defensie, Buitenlandse Zaken, IND en COA en
alle voor IND en COA relevante informatie werd gewisseld. Naast het beraad
was er dagelijks veelvuldig contact tussen de crisiscoördinator van BZ en IND
en COA over bijvoorbeeld te verwachten aantal Afghanen. De informatie
hierover was echter niet altijd vooraf bekend.
In de chaotische periode tussen de val van Kaboel op 15 augustus en de
sluiting van de luchthaven was niet altijd duidelijk hoeveel personen in elke
vlucht zaten, hoeveel personen daadwerkelijk naar Nederland zouden gaan en
in hoeverre deze personen ook de bestemming Nederland hadden of
moesten doorreizen naar andere landen. Door de inzet van liaison-officers
van de IND in Islamabad en Tiblisi alsmede op het kerndepartement van
Buitenlandse Zaken in Den Haag werd dit zo goed mogelijk ondervangen.
Vraag 12
In hoeverre heeft het feit dat slechts twee IND-medewerkers verantwoordelijk
waren voor het beoordelen of de aanmeldingen van zowel de tolken als de
lokale staf (en de aangemelde familieleden) aan de wettelijke eisen voldeden
en het feit dat het proces (daardoor) langzaam verliep negatieve gevolgen
gehad voor het aantal mensen dat geëvacueerd kon worden?
Antwoord 12
Ervan uitgaande dat met de evacuatie de periode wordt bedoeld na 15 augustus 2021 dan heeft inzet van IND-medewerkers geen rol gespeeld bij het
aantal te evacueren personen.
Wanneer wordt gedoeld op de periode van voor 15 augustus 2021 dan klopt
het dat twee IND-medewerkers het aanspreekpunt waren voor alle aanvragen
die werden gedaan in het kader van de tolkenregeling. Het betekent echter

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

4

niet dat het werk dat hieruit voortkwam ook alleen door deze twee medewerkers moest worden gedaan. Achter deze medewerkers zat een team van
IND-medewerkers dat met de aanvragen aan de slag ging en ook een team
medewerkers van de KMar die de controle deden op de identiteitsdocumenten. De inzet van de IND heeft geen vertragende invloed gehad op het proces.
In de weken voor 15e augustus gaf de IND zeer snel (veelal binnen een dag)
uitsluitsel over de aanvragen.
Vraag 13
Zijn door onduidelijkheid over de definitie van «hoogprofiel werkzaamheden»,
die op 30 juli 2021 nog gedefinieerd moest worden en de onduidelijkheid
over het wel of niet hoeven mee te nemen van tolken in de evacuatieplanning
en de aanname van Buitenlandse Zaken dat dit niet het geval was, minder
mensen dan mogelijk geëvacueerd?
Antwoord 13
Nee. De overkomst van tolken en andere Afghanen die in een hoogprofielfunctie in het kader van een internationale missie voor Nederland gewerkt
hadden vond voor 15 augustus plaats op basis van de tolkenregeling zoals
deze reeds sinds 2014 wordt gehanteerd en waarover de Kamer ook is
geïnformeerd (Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2018–2019, nr. 3278
d.d. 4 juli 2019 en Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2020–2021, nr. 3805
d.d. 18 augustus 2021). Het Ministerie van Defensie hanteerde bij de check of
de aanvrager voor een internationale militaire missie voor Nederland had
gewerkt, al sinds 2014 een definitie voor hoogprofielwerkzaamheden.
Voorafgaand aan de evacuatiefase (die begon op 15 augustus) heeft de
ambassade de tolken en andere Afghaanse medewerkers die aan de vereisten
voldeden, benaderd en geadviseerd op korte termijn gebruik te maken van
commerciële vluchten om naar Nederland te komen. Toen commercieel
vliegen niet meer mogelijk was, zijn zij, voor zover mogelijk, met militaire
middelen uit Afghanistan geëvacueerd.
Vraag 14
Wat zijn de gevolgen geweest van «de vlucht naar voren» nemen in het
beantwoorden van Kamervragen? Op welke manier heeft dat de beantwoording van Kamervragen beïnvloed en heeft dit (achteraf gezien) geleid tot het
onjuist informeren van de Kamer? Zo ja, op welke momenten?
Antwoord 14
De «vlucht naar voren»-aanpak waarover eind juli gesproken werd, ging over
antwoorden op Kamervragen en een stand-van-zakenbrief die de Kamer
zouden toegaan voor het einde van het zomerreces. Door de snelle ontwikkelingen in Afghanistan en de veranderingen in aanpak die dit met zich
meebracht, moest de beantwoording van de Kamervragen uiteindelijk worden
aangepast omdat de beschreven procedures niet langer actueel waren. Dat
moest midden in de crisisperiode gebeuren. Gevolg was dat de beantwoording van de Kamervragen uiteindelijk langer op zich heeft laten wachten dan
de bedoeling was. De Kamer is hierbij niet onjuist geïnformeerd.
Vraag 15
Welke actie(s) zijn genomen naar aanleiding van het bericht van de ambassade op 8 augustus 2021, waarin verzocht werd aan de IND om het proces te
versnellen, en is hierdoor het proces versneld? Als het verzoek van de
ambassade niet tot actie(s) heeft geleid, waarom niet?
Antwoord 15
De ambassade heeft de IND op 8 augustus 2021 gevraagd zo snel mogelijk te
reageren op de verschillende zaken die er lagen. Dit heeft de IND ook gedaan.
Zoals aangegeven in het antwoord op vraag 12 gaf de IND zeer snel (veelal
binnen een dag) uitsluitsel over de aanvragen.
Vraag 16
Klopt het dat op 11 maart 2021 overleg is geweest tussen de vertegenwoordigers van Buitenlandse Zaken, Defensie en IND over de verschillende
evacuatieopties en dat hierbij bewust is gekozen voor een «inspanningsverplichting» in plaats van een «resultaatverplichting» ten aanzien van het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

5

evacueren van de lokale staf omdat een resultaatverplichting politiek en
maatschappelijk «veel stof» zou doen opwaaien en omdat gevreesd werd
voor precedentwerking?
Antwoord 16
Zoals ook in antwoord op vraag 9 weergegeven was er op 11 maart een
verkennend gesprek over de evacuatieopties voor lokale medewerkers. De
veiligheid van de lokale medewerkers en het staande beleid van Buitenlandse
Zaken t.a.v. lokale medewerkers vormden de uitgangspunten van de
discussie. Als onderdeel van dat beleid werd geconstateerd dat Buitenlandse
Zaken een inspanningsverplichting heeft met als uitgangspunt evacuatie naar
de dichtstbijzijnde veilige locatie met een beperkte tijdsduur en op vrijwillige
basis. Daarbij is in de vergadering van 11 maart onder andere gesproken over
de parallel met het tolkendossier, de zorgplicht die Buitenlandse Zaken als
werkgever heeft in dit zeer bijzondere geval waarin de bedreiging van de
lokale medewerkers mede voortvloeide uit hun werkzaamheden voor de
ambassade en de nadere informatie die nodig was voor besluitvorming.
Centraal hierbij stond de vraag of het staande beleid van Buitenlandse Zaken
(ondersteuning bij evacuatie naar de dichtstbijzijnde veilige locatie met een
beperkte duur) wel voldoende zou zijn in de specifieke context van Afghanistan. De stelling dat tijdens dit overleg een keuze zou zijn gemaakt voor een
inspanningsverplichting in plaats van een resultaatsverplichting is niet juist.
Vraag 17
Als dit klopt, waarom is dan in eerdere vragen over de invloed van bestaand
asiel- en migratiebeleid gesteld in debatten en als antwoord op schriftelijke
vragen van de Kamer consequent geantwoord dat dit geen invloed had?
Antwoord 17
Ten aanzien van het lokale ambassadepersoneel is zoals aangegeven
gesproken over hoe de overbrenging naar Nederland zou kunnen plaatsvinden. Aansluiten bij de tolkenregeling leek hierbij het meest passend. Het
asiel- en migratiebeleid is hier niet van invloed op geweest. Wel is, zoals in
het antwoord op vraag 4 en 9 beschreven, het staande asielbeleid ten aanzien
van de afbakening het kerngezin in eerste aanleg richtinggevend geweest bij
de bepaling van het aantal gezinsleden dat mocht meereizen (daarbij werd
aangesloten bij de tolkenregeling). Later is hier voor het lokaal personeel van
de ambassade van afgeweken.
Vraag 18
Wat is het gevolg geweest van het tijdens dit overleg op 11 maart 2021
ontstane idee om verschillende categorieën te formuleren en voor elke
categorie het risico in kaart te brengen? Heeft dit ertoe geleid dat de
ambassade het verzoek om het aantal van 60 mogelijk te evacueren mensen
terug te brengen naar drie als dwingend heeft ervaren?
Antwoord 18
De op 11 maart 2021 besproken optie om voor verschillende categorieën
medewerkers het risico in kaart te brengen, is meegenomen in de nadere
uitwerking van de verschillende opties en scenario’s, net als de optie van
evacuatie van alle medewerkers. In de uiteindelijke besluitvorming is gekozen
voor de evacuatie van alle medewerkers en hun kerngezinnen.
De lijst van 58 gezinsleden waar later sprake van was, betrof de lijst van
gezinsleden die geen deel uitmaakten van het kerngezin van de lokale
medewerkers. Verschillende lokale medewerkers hadden om uitzondering op
humanitaire grond gevraagd zodat zij ook naar Nederland geëvacueerd
konden worden samen met de lokale medewerkers en hun kerngezinnen
(waarvoor de evacuatie reeds akkoord bevonden was). Er is geen verband
tussen deze discussie en de vergadering van 11 maart 2021.
Vraag 19
Waarom is ervoor gekozen om ten aanzien van het evacueren van inwonende
gezinsleden van lokale staf zoveel mogelijk de internationale lijn, met name
die van Duitsland en het Verenigd Koninkrijk, te volgen?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

6

Antwoord 19
In internationaal verband is het gebruikelijk om bepaalde vraagstukken (zoals
in dit geval rondom het kerngezin) regelmatig te leggen naast de aanpak van
andere landen, om zo te bezien of Nederland niet te zeer afwijkt van hetgeen
andere landen doen. Het betrof bovendien een situatie waarvoor in Nederland zelf geen precedenten bestonden. Het beleid van andere vergelijkbare
landen was voor Nederland dus nuttig als referentiepunt.
Vraag 20
Wat is het gevolg geweest van de beslissing om de internationale lijn ten
aanzien van het evacueren van inwonende gezinsleden vast te houden? Zijn
hierdoor minder mensen dan mogelijk geëvacueerd?
Antwoord 20
Nee, want op voorstel van de Minister van Buitenlandse Zaken is op
14 augustus 2021 ingestemd met de evacuatie van alle 58 extended familyleden van lokale medewerkers die voor evacuatie in aanmerking wilden
komen. Zij zijn ook allemaal naar Nederland overgebracht.
Vraag 21
Gezien het feit dat de ambassade vroeg om een ruimere interpretatie van het
begrip kerngezin, klopt het dat de door de IND gehanteerde definitie te eng
was? Wat was de invloed van de door de IND gehanteerde definitie op het
aantal geëvacueerde mensen? Hadden er bij een ruimere definitie van het
begrip kerngezin meer mensen geëvacueerd kunnen worden?
Antwoord 21
Nee, het ambassadepersoneel is uiteindelijk geëvacueerd inclusief alle gezinsen familieleden die zij wensten mee te nemen.
In de ministerraad van 9 juli 2021 heeft het kabinet besloten om voor de
overbrenging van het ambassadepersoneel aan te sluiten bij de reeds
bestaande tolkenregeling inclusief de personen die als gezinslid konden mee
komen (het kerngezin). Vervolgens bleek uit de opgave van de ambassade dat
het ambassadepersoneel naast leden uit het kerngezin ook ongeveer 58
personen wilde laten overkomen die buiten het zogeheten kerngezin vielen.
Vervolgens is er in de bewindspersonenoverleggen van 11 augustus en
14 augustus 2021 opnieuw gesproken over het overbrengen van deze extra
personen. Op 14 augustus 2021 is besloten dat ook alle 58 personen mochten
overkomen naar Nederland.
Vraag 22
Welke bewindspersoon nam het voortouw in de beslissing over de «lijst van
60»? Is het correct om aan te nemen dat het hier gaat om de Staatssecretaris
van Justitie en Veiligheid, gezien het feit dat de Staatssecretaris politiek
verantwoordelijk is voor de IND? Welke bewindspersoon was doorslaggevend
in de beslissing om de keuze over het uitbreiden van de definitie over te laten
aan de IND?
Antwoord 22
Over dit vraagstuk heeft uw Kamer uitgebreid gesproken in het plenaire debat
van 15 september 2021. In dat debat is reeds aangegeven dat de beslissing
ten aanzien van de overkomst van het ambassadepersoneel en hun gezinsen familieleden is genomen in de ministerraad van 9 juli 2021. In het licht van
de snel verslechterende situatie hebben de betrokken bewindspersonen naar
aanleiding van de bespreking in het BWO van 14 augustus op voorstel van de
Minister van Buitenlandse Zaken besloten dat alle familieleden waarvoor een
uitzondering was gevraagd mee-geëvacueerd mochten worden. Zie tevens
het antwoord op vraag 6.
Vraag 23
Waarom is hierin niet het voorbeeld van Noorwegen gevolgd, zeker toen
bleek vanuit de ambassade dat het hanteren van de nauwe definitie van
kerngezin mogelijk tot negatieve gevolgen kon leiden?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

7

Antwoord 23
Zoals in het antwoord op vraag 19 weergegeven is het gebruikelijk om
bepaalde vraagstukken (zoals in dit geval rondom het kerngezin) regelmatig
te leggen naast de aanpak van andere vergelijkbare landen, om te bezien of
Nederland niet te zeer afwijkt van hetgeen andere landen doen. Hierbij is ook
de aanpak van Noorwegen (die op dat moment een uitzondering vormde op
de aanpak van andere gelijkgezinde landen) meegewogen, maar dit heeft op
dat moment niet meteen geleid tot een herziening van het besluit van het
kabinet dat lokale medewerkers met hun kerngezin voor evacuatie in
aanmerking kwamen. De Nederlandse aanpak was op dat moment in lijn met
dat van de meeste andere gelijkgezinde landen.
Vraag 24
Zijn er negatieve gevolgen geweest voor de personen die uiteindelijk niet tot
deze definitie behoorden, in zoverre dit opgevolgd kan worden? Is hier al
opvolging over geweest? Heeft u zicht op het welzijn van de achtergebleven
familieleden?
Antwoord 24
Zie het antwoord op vraag 21.
Vraag 25
Waarom wordt op 14 augustus 2021 de definitie alsnog verruimd? Welke
bewindspersoon heeft daarin een voortrekkersrol genomen? Had, achteraf
gezien, deze stap niet eerder kunnen worden gezet?
Antwoord 25
Zie de antwoorden op vraag 6 en vraag 22.
Vraag 26
Waarom werd op 15 augustus 2021 alsnog besloten tot het evacueren
«papieren of niet» en het meenemen van de volledige «B-lijst»? Is dit besluit
genomen onder de politiek maatschappelijke druk die op dat moment in
Nederland toenam?
Antwoord 26
Dat Afghanen die Afghanistan wilden verlaten in het bezit moesten zijn van
een Afghaans paspoort was niet een vereiste van Nederland, maar van de
Afghaanse autoriteiten. Het kabinet had al eerder geprobeerd om mensen
met laissez-passers te laten vertrekken, maar de Afghaanse overheid
accepteerde dat niet. Op 15 augustus viel de Afghaanse regering en ontstond
er een nieuwe (crisis)situatie, waarin het tijdelijk mogelijk was ook Afghanen
die niet in het bezit waren van een Afghaans paspoort het land uit te krijgen.
Dit maakte het mogelijk om Afghaanse tolken die die niet in het bezit waren
van een geldig paspoort op een vlucht te plaatsen. Zoals ook in het antwoord
op vraag 7 weergegeven is inmiddels onder het bewind van de Taliban
wederom een paspoort nodig om Afghanistan te mogen verlaten. Zie verder
het antwoord op vraag 6 over de besluitvorming aangaande de «B-lijst».
Vraag 27
Kunt u toezeggen de beantwoording op deze vragen een week voor het
volgende Afghanistan debat aan de Kamer te doen toekomen?
Antwoord 27
De vragen zijn zo snel mogelijk beantwoord.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

8