Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

426
Vragen van het lid Hagen (D66) aan de Staatssecretaris van Infrastructuur en
Waterstaat over de berichten «Primark wil af van vervuilende wegwerpmode»
en «Een betere wereld? Primark maakt er geen haast mee» (ingezonden
24 september 2021).
Antwoord van Staatssecretaris Van Weyenberg (Infrastructuur en
Waterstaat), mede namens de Minister voor Buitenlandse Handel en
Ontwikkelingssamenwerking (ontvangen 25 oktober 2021). Zie ook Aanhangsel
Handelingen, vergaderjaar 2021–2022, nr. 529.
Vraag 1
Bent u ermee bekend dat het internationale bedrijf Primark af wil van
vervuilende wegwerpmode? Hoe oordeelt u over de voorgenomen stappen?1
2

Antwoord 1
Ik heb kennisgenomen van de aankondiging dat Primark af wil van de
vervuilende wegwerpmode en ik juich het toe dat het bedrijf stappen zet om
dichter bij een circulaire textielketen te komen.
Vraag 2
Hoe classificeert u wegwerpmode en aan welke voorwaarden moet kleding
voldoen om niet onder de classificatie wegwerpmode te vallen?
Antwoord 2
In 2020 is in opdracht van IenW onderzoek3 gedaan naar het zogenaamde fast
fashion-fenomeen, dat zich kenmerkt door een hoge mate van kledingconsumptie, en snelle afdanking, oftewel «wegwerpkleding». De conclusie van dit
onderzoek was dat het ingewikkeld is om tot een eenduidige definitie van fast
fashion te komen, omdat zowel bij goedkope als dure kleding als bij
verschillende typen kleding bepaalde kenmerken van fast fashion te zien zijn.
Wel heeft het fenomeen fast fashion bepaalde kenmerken en kleding zonder
deze kenmerken zal dus niet onder de classificatie wegwerpmode vallen. De
1

FD, 15 september 2021; https://fd.nl/bedrijfsleven/1412690/primark-wil-af-van-vervuilendewegwerpmode
2
FD, 17 september 2021; https://fd.nl/opinie/1413018/een-betere-wereld-primark-maakt-er-geenhaast-mee
3
https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2020/04/14/onderzoek-fast-fashion

ah-tk-20212022-426
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

1

fast fashion kenmerken zijn als volgt: kleding wordt zo kostenefficiënt
mogelijk geproduceerd, er is een hoge omloopsnelheid (er zijn meerdere
modetrends per seizoen), productie vindt plaats in lagelonenlanden en er is
vaak sprake van milieuonvriendelijke productie. De onderzoekers stellen dat
het «systeem» (kledingbranches en verdienmodellen van bedrijven) dit
gedrag en deze cultuur faciliteert en versterkt. Zo ontstaat er een steeds
groter groeiende druk op de kostprijs, de kwaliteit en de keten.
Vraag 3
Hoe oordeelt u over het feit dat pas in 2030 alle werknemers in de toeleveringsketen van Primark een leefbaar loon ontvangen? Welke rol heeft
Nederland in het zorgen dat binnen zo’n keten werknemers een leefbaar loon
ontvangen?
Antwoord 3
Ik vind het positief dat Primark openlijk het streven uit om in 2030 leefbare
lonen te realiseren in de gehele toeleveringsketen. De ervaring van bijvoorbeeld Nederlandse bedrijven in het Convenant Duurzame Kleding en Textiel
(CKT) wijst uit dat het realiseren van leefbare lonen een complexe en
langdurige aangelegenheid is. Het kost bijvoorbeeld tijd om de kloof tussen
bestaande en leefbare lonen in kaart te brengen, om veranderingen in
inkooppraktijken door te voeren en om producerende fabrieken te ondersteunen bij de veranderingen die daar – veelal in lage- en middeninkomenslanden
– nodig zijn. Het is van belang dat Primark heldere, concrete doelen stelt voor
de tussenstappen die nodig zijn om in 2030 leefbare lonen te realiseren. Dat
ontbreekt nu nog. Daarnaast is het van belang dat Primark de voortgang
monitort en daar transparant over communiceert, zodat de voortgang extern
verifieerbaar is.
Nederland werkt op verschillende manieren aan het realiseren van leefbare
lonen voor werknemers in internationale waardeketens en aan randvoorwaarden die daarvoor nodig zijn, zoals sociale dialoog, veranderen van inkooppraktijken, verhogen van arbeidsproductiviteit, en verbeterd beleid en
regelgeving (zowel internationaal als in productielanden). Daartoe werkt
Nederland in multi-stakeholderverband samen met bedrijven, zoals bijvoorbeeld in het CKT. Uitvoeringspartners zoals IDH en RVO werken in projecten
met bedrijven om tot een leefbaar loon te komen en Nederland werkt met
vakbonden aan versterking van de sociale dialoog. Nederland financiert een
project van de ILO waarbij het een aantal landen (waaronder India en
Ethiopië) adviseert en technische assistentie verleent om de behoeften van
arbeiders te kwantificeren door middel van benchmarks en te integreren in de
methodiek waarmee lonen worden vastgesteld. Tot slot agendeert Nederland
leefbaar loon bij internationale organisaties zoals de EU en de ILO en bij
overheden in productielanden om tot verbeterd beleid en regelgeving te
komen.
Vraag 4
Hoe passen de toezeggingen van Primark binnen de doelstellingen rondom
circulaire economie en het beleidsprogramma circulair textiel 2020–2025? En
op welke manier gaan de doelstellingen in het beleidsprogramma verder dan
de genoemde toezeggingen?
Antwoord 4
Het Rijk streeft naar een oplopend aandeel gerecycled of duurzaam materiaal
in op de Nederlandse markt gebrachte textielproducten. Dit moet in 2030
vijftig procent zijn. Ook streeft het Rijk naar een oplopend aandeel van
ingezameld textiel dat wordt hergebruikt en gerecycled. Ook hier is het doel
vijfitg procent in 2030. Primark heeft op deze gebieden geen doelen gesteld.
Wel heeft Primark aangegeven dat al hun kleding in 2027 te recyclen moet
zijn en dat hun kleding langer meegaat (dertig in plaats van vijf wasbeurten).
Deze doelen van Primark zouden kunnen leiden tot meer en/of kwalitatief
beter aanbod van ingezameld textiel en recyclaat voor nieuwe producten, en
kunnen dus bijdragen aan het behalen van de doelstellingen van het
beleidsprogramma circulair textiel. En dat is hard nodig, want de Vereniging
Herwinning Textiel constateert dat de kwaliteit van ingezameld textiel onder
druk staat door de opkomst van fast fashion.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

2

Het kabinet streeft naar een halvering van de ecologische voetafdruk
(uitstoot, watergebruik, chemicaliën en microplastics) van de textielketen in
2035. Primark wil in 2030 de CO2-voetafdruk halveren. De doelstelling van
Primark heeft dus een ambitieuzere tijdlijn en kan daarmee een bijdrage
leveren aan deze doelstelling uit het beleidsprogramma circulair textiel, maar
richt zich enkel op één vorm van uitstoot (CO2).
Vraag 5
Kunt u aangeven welke stappen naar aanleiding van het beleidsprogramma
circulair textiel 2020–2025 zijn gezet? Zijn er gesprekken gevoerd met de
sector? Welke stappen overweegt u om verder gestalte te geven aan het
beleidsprogramma circulair textiel?
Antwoord 5
In april 2020 is het beleidsprogramma circulair textiel 2020–20254 uitgebracht.
Dit programma is in samenspraak met de sector opgesteld en er is periodiek
overleg met de partijen uit de textielsector om de voortgang van het
circulaire textielbeleid te bespreken en de maatregelen verder uit te werken.
In mei 2021 is een voortgangsrapportage opgesteld en aan uw Kamer
gezonden5; uw Kamer zal zoals toegezegd jaarlijks worden geïnformeerd over
de voortgang. Belangrijke stappen die zijn gezet sinds het uitbrengen van het
beleidsprogramma zijn de contouren van de UPV voor textiel, het starten met
het monitoren van de beleidsdoelstellingen, het sluiten van de Denim Deal en
het lanceren van een campagne gericht op consumenten. De UPV wordt
momenteel uitgewerkt in een AMvB en zal dit najaar in internetconsultatie
gaan. Er komt een Europese textielstrategie, waarop Nederland inbreng heeft
geleverd.
Vraag 6
Hoe passen de genoemde plannen binnen het voornemen om voor textiel
een uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV) in te voeren, wat
betekent dat de producent (degene die het product op de Nederlandse markt
brengt) verantwoordelijk wordt gemaakt voor zijn product gedurende de hele
levenscyclus van het product, inclusief de afdankfase?
Antwoord 6
In de algemene maatregel van bestuur waarmee de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV) voor textiel wordt ingevoerd, zijn doelen voor
hergebruik- en recycling opgenomen. Het kabinet streeft ernaar dat de UPV
voor textiel per 2023 gaat gelden. De UPV heeft betrekking op alle producenten en importeurs van textiel in Nederland, en dus ook op Primark.
Vraag 7
Op welke manier worden andere grote internationale kledingfabrikanten die
in Nederland afzet hebben, gestimuleerd om stappen te zetten richting een
circulaire textielketen?
Antwoord 7
De UPV gaat gelden voor alle producenten en importeurs die textiel op de
Nederlandse markt brengen. Daarnaast zijn er partijen die uit eigen beweging
stappen zetten richting een circulaire textielketen zoals bijvoorbeeld is
gebeurd in de Denim Deal. Daarnaast zet het kabinet in op Europese
regelgeving.
Vraag 8
Hoe staan de genoemde stappen in verhouding tot stappen die het Nederlandse midden- en klein bedrijf (mkb) maakt richting een circulaire textielketen?

4

https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2020/04/14/beleidsprogrammacirculair-textiel-2020-2025
5
https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2021/05/20/voortgangsrapportagecirculair-textiel

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

3

Antwoord 8
Het mkb is geen homogene groep. Binnen het mkb zijn er koplopers die hun
hele keten transparant maken en duurzaamheid en circulariteit als unique
selling point nemen en zich daarmee onderscheiden van de mainstream
bedrijven. Zij kunnen vaak sneller schakelen dan grote bedrijven en gaan
verder dan regelgeving vereist. Ook zien we dat het mkb in bedrijfskleding
vaak hoge kwaliteit levert, de retourlogistiek op orde heeft en een transparantere keten heeft. Maar er zijn ook middenmoters en achterblijvers die meer
zullen moeten doen om aan komende regelgeving te voldoen.
Vraag 9
Bent u het eens dat het zeer positief is dat het betreffende bedrijf stappen wil
ondernemen in het verduurzamen van hun keten, maar dat dit nog niet
voldoende is om tot een circulaire keten te komen? Zo ja, wat zijn de
benodigde vervolgstappen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 9
Ik vind het zeer positief dat Primark wil verduurzamen en circulair wil worden.
Daarbij zou het wel goed zijn als het bedrijf concrete, meetbare doelen stelt
en transparant over de voortgang en resultaten communiceert. Ook omvat
circulariteit veel aspecten die nog niet allen in de bekendgemaakte doelen
van Primark zijn opgenomen. Denk aan ontwerp voor langdurig gebruik,
recycling of hergebruik, de toepassing van gerecycled en duurzaam materiaal,
de ecologische voetafdruk van de toeleveringsketen, inzameling, recycling en
hergebruik, goede arbeidsomstandigheden en transparantie in de keten. Het
kabinet is in gesprek met partijen uit de keten om gezamenlijk stappen te
zetten op al deze aspecten en moedigt bedrijven ook aan zelf doelen te
stellen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

4