> Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag
Directie Begrotingszaken

Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
DG Hoger onderwijs, Beroepsonderwijs, Wetenschap en
Emancipatie
dhr. drs. M.J. Boereboom
Postbus 16375
2500 BJ Den Haag

Korte Voorhout 7
2511 CW Den Haag
Postbus 20201
2500 EE Den Haag
www.rijksoverheid.nl
Inlichtingen

www.minfin.nl
Ons kenmerk
2021-0000005484

Datum
Betreft

13 januari 2021
Adviesbrief oprichting vereniging Netherlands house for
Education and Research (Neth-ER)

Uw brief (kenmerk)
26182361

Geachte heer Boereboom,
In uw brief van 4 december 2020 vraagt u advies over het voornemen tot
oprichting van de vereniging Netherlands house for Education and Research
(Neth-ER). Op grond van artikel 4.7 lid 1a. Comptabiliteitswet (CW) wordt de
voorhangprocedure doorlopen. Analoog aan het oprichten van een stichting
worden de normen uit het stichtingenkader gehanteerd bij het oprichten van
verenigingen. Ik heb dit voornemen getoetst aan de normen. Daarbij komen de
volgende elementen aan bod:
de taken of activiteiten die de stichting gaat uitvoeren;
het publieke belang dat de overheid wenst op te pakken;
de verhouding tot de verantwoordelijke minister;
de betrokkenheid van andere partijen;
de financiering;
de effectiviteit en efficiency in het uitvoeren van taken.
Gegeven de inzet en strekking van deze nieuwe vereniging kom ik tot een positief
advies, aangevuld met enkele aandachtspunten. Voor mijn afweging is het van
belang dat de op te richten Nederlandse vereniging Neth-ER een bestaande
Belgische vereniging, waarmee al een relatie bestond, vervangt en dat de taak
van deze Nederlandse rechtspersoon wettelijk wordt vastgelegd. Hiermee wordt
toezicht op Neth-ER beter geborgd doordat nu, naast de subsidierelatie, ook het
Stichtingenkader van toepassing is en Neth-ER onder toezicht van de Algemene
Rekenkamer komt te vallen.
Het voorzien van “het Nederlandse kennisveld” (instellingen m.b.t. onderzoek
en/of onderzoek en innovatie) met informatie over de mogelijkheden geboden
door de Europese Unie is vanuit de stelselverantwoordelijkheid van de minister
van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) een publiek belang en een publieke
taak die sinds 2006 naar tevredenheid werd uitgevoerd door de Belgische
vereniging. De private rechtsvorm van een Nederlandse vereniging past bij de
gewenste (en huidige) mate van betrokkenheid van het kennisveld. Ik concludeer
met u dat de onderzochte alternatieven minder wenselijk zijn omdat er geen
andere organisatie is die hiervoor voldoende gepositioneerd is.

Pagina 1 van 2

De ministeriële verantwoordelijkheid in de statuten is zeer beperkt en dat past
ook gezien de huidige vorm. Toezicht op de besteding van publiek geld is met
name geborgd via de subsidievoorwaarden, het toezicht van de Algemene
Rekenkamer op RWT’s en de evaluatiebepaling in de wet SLOA.

Directie Begrotingszaken
Ons kenmerk
2021-0000005484

De financiering van de wettelijke taak verloopt via een subsidierelatie, waarvoor
voorwaarden gelden. De financiering van de niet-wettelijke taak verloopt via
contributies van de leden. Deze verschillende financieringsstromen zijn passend
omdat het aan de ene kant het toezicht op besteding van publiek geld borgt, en
tevens de betrokkenheid en gelijkwaardigheid van de leden verzekert. Dit is ook
zo beschreven in uw toelichting, maar deze verdeling komt nog onvoldoende
terug in de statuten. Het advies is dat in de statuten expliciet wordt opgenomen
dat bijdragen van de Nederlandse overheid alleen besteed zullen worden aan de
wettelijke taak. Om de scheiding van de geldstromen inzichtelijk te maken
adviseer ik dat in de statuten wordt opgenomen dat de jaarstukken ter inzage
aan de minister van OCW worden aangeboden; een alternatief is een dergelijke
bepaling opnemen in de subsidievoorwaarden. Een aanvullend aandachtspunt
betreft de procedure bij ontbinding, specifiek Art. 11 lid 3 van concept-statuten,
waarin niet duidelijk is opgenomen wat er bij ontbinding van de vereniging met
het batig saldo gebeurt. Ik adviseer om expliciet in de statuten op te nemen dat
bij ontbinding het batig saldo publieke gelden terugvloeit naar het Rijk.
Tot slot acht ik het aannemelijk dat het optreden van Neth-ER als kennismakelaar
in de vorm van een Nederlandse vereniging doelmatiger is dan wanneer de
uitvoering door de overheid of een andere organisatie wordt gedaan. Het is ook
doelmatiger dan de situatie waarbij Nederlandse onderwijs- en
onderzoeksinstellingen zelf deze informatie zouden moeten vergaren waarbij
overigens ook een ongelijke informatiepositie zou ontstaan. In de toelichting op
het oprichtingsverzoek wordt gesproken van doelmatigheidsonderzoek maar niet
specifiek welke indicatoren hiervoor gehanteerd zullen worden. Het verdient
aanbeveling om specifieke indicatoren van tevoren te expliciteren in de
voorhangprocedurebrief aan beide Kamers der Staten Generaal.

Hoogachtend,

Mw. P.G. Lugtenburg
Directeur-Generaal v.d. Rijksbegroting

Pagina 2 van 2