Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

792
Vragen van het lid Koerhuis (VVD) aan de Minister van Infrastructuur en
Waterstaat over het bericht dat burgemeesters strijd aanbinden tegen extreme
hardrijders na dodelijk ongeval Oud Gastel (ingezonden 3 oktober 2022).
Antwoord van Minister Yeşilgöz-Zegerius (Justitie en Veiligheid), mede
namens Minister van Infrastructuur en Waterstaat (ontvangen 21 november
2022). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2022–2023, nr. 481.
Vraag 1
Kent u het bericht «Burgemeesters binden strijd aan tegen extreme hardrijders na dodelijk ongeval Oud Gastel»?1
Antwoord 1
Ja, ik ben bekend met dit bericht.
Vraag 2
In hoeverre zijn de middelen die burgemeesters hebben voldoende om
extreme hardrijders aan te pakken?
Antwoord 2
Een effectieve aanpak van verkeersveiligheidsrisico’s is gestoeld op een lokale
afweging van wat nodig is om die risico’s te beperken. Zoals ook gemeld in
de beantwoording van de eerdere Kamervragen over het ongeval in Oud
Gastel, is het belangrijk dat de betreffende burgemeesters het signaal dat
hardrijders de verkeersveiligheid in hun gemeente in gevaar brengen, ook
binnen hun gemeente oppakken in de lokale driehoek.2 In de lokale driehoek
kan gekozen worden uit een voldoende breed scala aan infrastructurele,
educatieve en handhavingsmaatregelen om snelheidsovertredingen zo veel
mogelijk terug te dringen. Voorbeelden hiervan zijn respectievelijk aanpassing
van de inrichting van de weg, voorlichting aan burgers en het aanvragen van
een flitspaal. Het Rijk ondersteunt gemeenten hierbij, bijvoorbeeld met de
investeringsimpuls verkeersveiligheid waarbij sinds 2020 tot 2030 500 miljoen
euro beschikbaar is om een impuls te geven aan het verbeteren van de
verkeersveiligheid ook op de gemeentelijke en provinciale wegen.

1

Website Brabants Dagblad, 6 september 2022 (https://www.bd.nl/brabant/burgemeestersbinden-strijd-aan-tegen-extreme-hardrijders-na-dodelijk-ongeval-oud-gastel~a89c638a/).
2
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2022–2023, nr. 139

ah-tk-20222023-792
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

Vraag 3, 4 en 5
In hoeverre worden auto’s op gemeentelijke en provinciale wegen gescand
door camera’s met ANPR (automatic number plate recognition) om extreme
hardrijders aan te pakken? Kunnen burgemeesters verzoeken indienen om
ANPR-camera’s op gemeentelijke en provinciale wegen te laten plaatsen? Zo
ja, wat zijn dan de afwegingen om wel of niet ANPR-camera’s te laten
plaatsen? Zo nee, waarom niet?
Heeft u een interne integrale persoonsgerichte aanpak van extreme hardrijders? Zo ja, hoe ziet die aanpak eruit en bent u bereid om die aanpak ook
extern in te voeren? Zo nee, waarom niet en bent u bereid om die aanpak in
te voeren?
In hoeverre kunnen auto’s worden gegeotagd om extreme hardrijders aan te
pakken? Is dit wettelijk mogelijk? Zo ja, op basis van welke wet? Zo nee,
welke wet zou moeten worden aangepast? Heeft u hiervoor pilots gestart? Zo
ja, welke pilots en bent u bereid om die pilot om te zetten in beleid? Zo nee,
waarom niet en bent u bereid om die pilots te starten?
Antwoord 3, 4 en 5
Voorop staat dat in algemene zin de handhavingsmiddelen die daarvoor
bedoeld zijn, zoals de vaste en verplaatsbare flitspaal en de radar- en
trajectcontroles, volstaan als middelen om snelheidsovertredingen te kunnen
constateren en aan te pakken. Wensen omtrent aanvullende inzet op
handhaving door de politie of het aanvragen van flitspalen om snelheidsovertredingen tegen te gaan, moeten binnen de lokale driehoek besproken
worden.
Specifiek voor de aanpak van bestuurders die vaker ernstige verkeersovertredingen hebben begaan, waaronder snelheidsovertredingen, bestaat daarnaast
nog een aantal andere bestuursrechtelijke en strafrechtelijke middelen. Deze
maatregelen zijn in de beantwoording van de eerdere Kamervragen over het
ongeval in Oud Gastel uiteengezet.3 Zo verkent het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat op dit moment binnen het bestuursrechtelijke kader of er
een monitoringssysteem geplaatst kan worden in het voertuig van die
bestuurders.4 Ook kan veelvuldig risicovol rijgedrag – waaronder te hard
rijden – aanleiding vormen voor het OM en de politie om over te gaan tot een
persoonsgerichte aanpak.5 Die aanpak is per definitie maatwerk en de
afstemming daarover vindt lokaal tussen politie en OM plaats. Het gaat dus
niet om één integrale aanpak, maar om op de persoon gericht maatwerk.
Aanvullend vraagt u naar de inzet van ANPR-camera’s en geotagging. De
ANPR-camera’s van de politie kunnen niet worden ingezet voor de aanpak
van bestuurders die de maximumsnelheid vaker overtreden. Daar is geen
wettelijke grondslag voor. Voor wat betreft geotagging van voertuigen, geldt
dat dit een onderdeel kan zijn van de eerdergenoemde persoonsgerichte
aanpak bij bestuurders die vaker ernstige verkeersovertredingen begaan,
waaronder snelheidsovertredingen. Met dit middel wordt terughoudend
omgegaan. Het betreft een arbeidsintensievere interventie – gericht op de
individuele bestuurder – die vanuit proportionaliteitsoverwegingen alleen bij
de meest notoire (snelheids)overtreders wordt ingezet. De wettelijke
grondslag hiervoor is artikel 3 van de Politiewet. Om zo min mogelijk inbreuk
te maken op de privacy van betrokkene, gebeurt geotaggen met een baken
dat geen locatiegegevens mag opslaan en alleen voor zeer beperkte duur op
het voertuig geplaatst wordt. Het baken dient als hulpmiddel voor de politie.
Het stuurt de politie een signaal wanneer het voertuig in gebruik is, zodat de
politie het voertuig rijdend kan waarnemen en kan vaststellen of er snelheidsovertredingen mee begaan worden. Indien dat het geval is, kan de bestuurder
staande gehouden worden.
Vraag 6 en 7
Hoe lang kunnen rijbewijzen worden ingevorderd om extreme hardrijders aan
te pakken? Kunnen rijbewijzen ook definitief worden ingevorderd? Is dit
wettelijk mogelijk? Zo nee, welke wet zou moeten worden aangepast? Hoe

3

Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2022–2023, nr. 139
Zoals ook gemeld in 04-10-2022, Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2022–2023, nr. 139
5
Landelijk Actieplan Verkeersveiligheid 2019–2021, https://www.rijksoverheid.nl/documenten/
rapporten/2018/12/05/bijlage-2-landelijk-actieplan-verkeersveiligheid-2019–2021
4

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2

vaak en voor hoe lang worden er op jaarbasis rijbewijzen ingevorderd naar
aanleiding van extreem hard rijden?
In hoeverre kunnen auto’s in beslag worden genomen en worden ingevorderd om extreme hardrijders aan te pakken? Is dit beide wettelijk mogelijk?
Zo nee, welke wet zou moeten worden aangepast? Hoe vaak worden er op
jaarbasis auto’s in beslag genomen naar aanleiding van extreem hard rijden?
Hoe vaak worden er op jaarbasis auto’s ingevorderd naar aanleiding van
extreem hard rijden?
Antwoord 6 en 7
Bij ernstige verkeersdelicten, waaronder bepaalde snelheidsovertredingen, is
zowel invordering van het rijbewijs als inbeslagname van het voertuig
mogelijk.
Het rijbewijs van een bestuurder moet direct ingevorderd worden door de
politie bij een snelheidsovertreding van 50 km per uur of meer te hard
(30 km/h of meer bij een bromfiets). De politie heeft daarnaast de mogelijkheid het rijbewijs in te vorderen wanneer door de overtreding de veiligheid
op de weg ernstig in gevaar is gebracht. Na invordering door de politie,
besluit de officier van justitie in de meeste gevallen dat het rijbewijs wordt
ingehouden voor de duur van de ontzegging van de rijbevoegdheid die op
basis van de overtreding en de eventuele recidive door de rechter kan
worden opgelegd. De maximale duur van ontzegging van de rijbevoegdheid
is bij snelheidsovertredingen 2 jaar, bij recidive binnen 2 jaar is de maximumduur 4 jaar. Cijfers over invordering van het rijbewijs voor te hard rijden
worden niet apart geregistreerd. Overigens is het rijden terwijl het rijbewijs is
ingevorderd of tijdens een ontzegging van de rijbevoegdheid een misdrijf
waarvoor door het OM standaard twee weken gevangenisstraf wordt geëist.
Op basis van artikel 94 van het Wetboek van Strafvordering kan besloten
worden om een voertuig in beslag te nemen. In de door het Openbaar
Ministerie vastgestelde «Aanwijzing inbeslagneming» is geregeld in welke
gevallen de politie precies tot inbeslagname zal overgaan.6 Dit is bijvoorbeeld
het geval wanneer de maximum toegestane snelheid met tenminste
100 procent wordt overschreden en er daarbij sprake is van concrete
gevaarzetting. Het voertuig wordt inbeslaggenomen nadat daarover overleg
met de officier van justitie heeft plaatsgevonden. Met inbeslagname van
voertuigen wordt terughoudend omgegaan. Dit heeft onder andere te maken
met het feit dat de verbeurdverklaring van het voertuig moet worden
gevorderd. Hierin wordt meegewogen of de sanctie in verhouding staat tot de
ernst van de overtreding en wordt ook de draagkracht van de verdachte
meegewogen. Ook zijn er hoge kosten verbonden aan het opslaan van een
voertuig tot betrokkene onherroepelijk veroordeeld is. Verder is de bestuurder
die de overtreding begaat niet altijd de eigenaar van het voertuig. De
verbeurdverklaring van een voertuig dat aan een ander dan de bestuurder
toebehoort is alleen mogelijk als bij de eigenaar van het voertuig bekend was
– of dat hij redelijkerwijs moest vermoeden – dat de bestuurder een
overtreding zou begaan met het voertuig. Cijfers over inbeslagname en
verbeurdverklaring van voertuigen worden niet apart geregistreerd.

6

Stcrt. 2020, nr. 19117. De actuele, geconsolideerde versie van deze aanwijzing is te raadplegen
op: wetten.nl – Regeling – Aanwijzing inbeslagneming (Artikel 94 Wvsv) – BWBR0029019
(overheid.nl)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

3