Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

29 427

ILO-verdragen

Nr. 103

BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN
WERKGELEGENHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 2 maart 2015
In het AO Handhaving van 17 december 2014 met de Vaste Commissie
voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid, heb ik de Kamer een reactie
toegezegd op het rapport van de «International Labour Organization»
(ILO), naar aanleiding van een klacht van de vakcentrales over een aantal
door Nederland geratificeerde verdragen (Kamerstuk 17 050, nr. 501). Met
deze brief voldoe ik aan die toezegging.
De vakcentrales FNV, CNV en VCP hebben op 22 juni 2012 in een
gezamenlijke brief aan de ILO aangevoerd dat Nederland een aantal
bepalingen uit ILO-Verdrag 81, «Labour Inspection Convention»,
ILO-Verdrag 129, «Labour Inspection (Agriculture) Convention» en
ILO-Verdrag 155, «Occupational Safety and Health Convention» zou
schenden.
De brief van de centrales en het verweer van Nederland zijn behandeld
door een daartoe ingesteld comité van de ILO. Dit comité heeft op
6 november 2014 een rapport met bevindingen en aanbevelingen
opgesteld. Het rapport is vervolgens vastgesteld door de Beheersraad van
de ILO en in november 2014 openbaar gemaakt1.
De ILO oordeelt dat Nederland in het algemeen voldoet aan de desbetreffende verdragen. In haar rapport doet zij wel een aantal aanbevelingen
om de naleving te optimaliseren.
In deze brief ga ik eerst in op het Nederlandse arbeidsomstandighedenbeleid en de betrokkenheid daarbij van sociale partners, zowel op beleidsals op uitvoeringsniveau. Daarna ga ik in op de hoofdpunten en aanbevelingen van de ILO in relatie tot de klacht van de centrales en de wijze
waarop ik gevolg geef aan deze aanbevelingen. Ik volg daarbij de opbouw
van het rapport van de ILO (in het bijzonder de hoofdstukken III B en III C).
1

kst-29427-103
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

http://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/---ed_norm/---relconf/documents/meetingdocument/
wcms_320002.pdf.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 427, nr. 103

1

Tenslotte kom ik nog terug op de vraag die de SP in het bovengenoemde
AO Handhaving heeft gesteld om rechtstreeks met de OR van de Inspectie
in overleg te treden.
Arbeidsomstandighedenbeleid in Nederland
Het Nederlandse beleid en daarop gebaseerde regelgeving op het terrein
van gezond en veilig werken zijn in 2007 in nauw overleg met de sociale
partners ingrijpend gemoderniseerd.
Uitgangspunt van het Nederlandse stelsel is dat werkgevers en
werknemers primair verantwoordelijk zijn voor gezond en veilig werken.
De overheid geeft partijen de ruimte om het beleid, passend bij de eigen
situatie en belangen, te concretiseren en stimuleert hen dat te doen. Waar
regels niet worden nageleefd vindt stevige handhaving door de overheid
plaats.
Een belangrijk onderdeel van het beleid en de regelgeving is gelegen in
het onderscheid tussen het publieke en het private domein en de daarmee
samenhangende verantwoordelijkheidsverdeling tussen overheid en
sociale partners. Dit uitgangspunt is gebaseerd op het unanieme advies
van de SER2.
In het publieke domein is de overheid verantwoordelijk voor regelgeving
op hoofdlijnen. Dat betekent dat de overheid zich in dit kader primair richt
op het vaststellen van doelen. Dergelijke doelvoorschriften worden, waar
mogelijk, voorzien van concrete grenswaarden.
In het private domein zijn primair de sociale partners verantwoordelijk
voor de wijze waarop de doelen gerealiseerd worden. Daarmee zijn zij
eerstverantwoordelijk voor middelvoorschriften. Een belangrijke rol
spelen hierbij de in 2007 geïntroduceerde arbocatalogi, afspraken tussen
sociale partners binnen een branche over de wijze waarop aan doelvoorschriften voldaan zal worden. Teneinde de totstandkoming van arbocatalogi te bevorderen is door sociale partners een stimuleringsprogramma
uitgevoerd, met steun van de overheid. Goede arbocatalogi ondersteunen
werkgevers en werknemers bij de invulling van hun verantwoordelijkheden om de arbeidsomstandigheden te verbeteren, te zorgen voor
betere naleving en minder lasten.
De overheid bevordert in het algemeen dat werkgevers en werknemers
een effectief en efficiënt arbeidsomstandigheden- en verzuimbeleid
voeren.
Ter ondersteuning van zelfwerkzaamheid en maatwerk door werkgevers
en werknemers levert de overheid kennis en voorlichting en stimuleert zij
informatie-uitwisseling tussen bedrijven en sectoren. Aansprekende
voorbeelden hiervan zijn het programma Duurzame Inzetbaarheid en het
programma Zelfregulering. Beide programma’s beogen zelfactivering en
zelfregulering te stimuleren door het beschikbaar stellen van kennis, het
werken aan cultuurverandering op de werkvloer, het verspreiden van
goede praktijken zodat bedrijven van elkaar kunnen leren en het
doorbreken van taboes op het gebied van arbeidsomstandigheden.
Voorts kan gewezen worden op de ontwikkeling van instrumenten voor
risico-inventarisatie en -evaluatie, communicatie en voorlichting.
Bovendien is een kennis-, informatie- en monitoringstructuur opgebouwd
van arbodiensten, arbodeskundigen, relevante websites, de werkgeversenquête arbeid (WEA) en de werknemersenquête arbeidsomstandig-

2

Evaluatie Arbo-wet 1998, publicatie nummer 9, juni 2005.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 427, nr. 103

2

heden (NEA), de Gezondheidsraad, onderzoeksinstellingen als TNO, RIVM
en het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten (NCvB).
Een integraal en onmisbaar onderdeel van het arbobeleid is het systeem
van toezicht en handhaving. Dit is de taak van de Inspectie SZW, onder
verantwoordelijkheid van de Minister van SZW. In enkele sectoren zijn
toezicht en handhaving van de arboregelgeving opgedragen aan andere
rijksinspectiediensten. De Inspectie-SZW werkt nauw samen met deze
rijksinspectiediensten, te weten de Inspectie Leefomgeving en Transport,
het Staatstoezicht op de Mijnen en de Voedsel- en Waren autoriteit.
In 2012 is het arbeidsomstandighedenbeleid geëvalueerd. Sociale
partners zijn daarbij intensief betrokken. Deze evaluatie van de arboregelgeving en het gemoderniseerde beleid van 2007 was positief3.
Op basis van de resultaten van deze evaluatie is een visie op het stelsel
van gezond en veilig werken «Arbo 2020», geformuleerd4. De evaluatie en
de beleidsdoorlichting hebben aangetoond dat het kabinet met de
gekozen beleidskoers op de goede weg is. Gebleken is dat er veel steun is
voor de gekozen weg en dat er goede resultaten te zien zijn. De wetswijziging van 2007 heeft de positie van sectorale sociale partners versterkt.
De sociale partners hebben inmiddels in 2012 in 145 sectoren arbocatalogi
gerealiseerd.
De SER is gevraagd te adviseren over de uitvoering van de beleidsagenda
bij de visie op het stelsel van gezond en veilig werken. Op 21 december
2012 heeft de SER een unaniem advies hierover vastgesteld5, waarin het
Nederlandse model van arboregelgeving met wettelijke doelvoorschriften
en door sociale partners geformuleerde middelen vastgelegd in arbocatalogi wordt onderschreven. In een brief aan de Tweede Kamer heeft het
kabinet op dit advies gereageerd en het belang van adequaat toezicht als
onderdeel van het arbostelsel benadrukt6.
Uit onderzoek van TNO blijkt dat het Nederlandse beleid kan bogen op
goede resultaten 7. Nederlandse werknemers zijn over het algemeen
tevreden over hun werk en arbeidsomstandigheden. Ook binnen Europa
zit Nederland in de voorhoede. En de afgelopen 10 jaar is winst geboekt
op arbogebied:
• arbeidsomstandigheden in Nederland zijn hoger dan gemiddeld in
Europa8.
• Nederlandse werknemers zijn vaker dan Europese werknemers
tevreden met hun arbeidsomstandigheden9.
• verzuim is gedaald van 5.4% in 2002 naar 4.3% in 2004 en is sinds 2005
stabiel10.
Hoofdpunten ILO-rapport en aanbevelingen
De klacht van de vakbonden en het onderzoek van de ILO richt zich
hoofdzakelijk op toezicht en handhaving. Zoals aangegeven is dit een
integraal onderdeel van het arbobeleid. Hieronder ga ik in op de hoofdpunten van het ILO-rapport in relatie tot de klacht van de centrales. Op de
3

Waltz, G.A. et al. (2011). Verantwoordelijk werken. Evaluatie Arbo-wet en beleidsdoorlichting
arbobegrotingsartikel, Zoetermeer, Research voor Beleid.
4
Visie op het stelsel van gezond en veilig werken, Brief Minister van SZW aan de Tweede Kamer,
d.d. 30 maart 2012 (Kamerstuk 25 883, nr. 209).
5
SER, Advies Stelsel voor Gezond en Veilig Werken, 21 december 2012, nr. 2012/08.
6
Kabinetsstandpunt SER-advies Stelsel voor Gezond en Veilig Werken, d.d. 11 april 2013
(Kamerstuk 25 883, nr. 219).
7
TNO/CBS, National Survey on Working Conditions. TNO, Employers Survey on Labour.
8
Hooftman, W. et al. (2012) Arbobalans 2011. Hoofddorp TNO.
9
European Working Conditions Survey 2010. http://www.eurofound.europa.eu/surveys/EWCS.
10
Statistics Netherlands, (2011). Nederland door de crisis. The Hague/Heerlen: CBS.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 427, nr. 103

3

punten waarover de ILO aanbevelingen doet, geef ik aan op welke wijze ik
gevolg geef aan deze aanbevelingen.
Centrale autoriteit verantwoordelijk voor Inspectie
Een onderdeel van de klacht heeft betrekking op de vraag wie verantwoordelijk is voor de Inspectie, aangezien een aantal taken van de Inspectie is
ondergebracht bij diverse onderdelen van het ministerie of bij andere
ministeries. Er zou derhalve geen centrale autoriteit verantwoordelijk zijn
voor de inspectie.
De ILO stelt vast dat er wel degelijk een centrale autoriteit is, aangezien
het werk van de Inspectie onder toezicht en beheer staat van de Minister
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Samenwerking Inspectie – Arbodiensten
De ILO beveelt aan dat de overheid bevordert dat goede samenwerking
tot stand gebracht wordt tussen de Inspectie en arbodiensten.
Het bevorderen van een goede samenwerking tussen de Inspectie en de
arbodiensten acht ik met de ILO van belang voor goede arbozorg, waar
ieder vanuit de eigen rol aan bijdraagt: arbodiensten hebben een
adviserende rol, de Inspectie houdt toezicht.
De Inspectie voert momenteel een meerjarig programma uit ter verbetering van arbozorg in bedrijven, waarbij kennisdeling een onderdeel
vormt. In het kader van dit programma worden het netwerk en de
samenwerking met verenigingen van medewerkers die in dienst zijn van
of gecontracteerd worden door de werkgever, verder uitgebouwd en
geïntensiveerd. Concreet gaat het om organisaties zoals arbodiensten,
(beroeps)verenigingen voor bedrijfsartsen, preventiemedewerkers,
bedrijfshulpverlening en medezeggenschapsorganen. Ook wordt overleg
gevoerd met de OVAL, de vereniging van arbodiensten.
Status en positie arbeidsinspecteurs
In de klacht wordt gesteld dat inspecteurs mobiel moeten zijn, relatief
vaak van werk veranderen en ingezet worden daar waar hun management
verwacht dat ze het productiefst zijn. Dat zou ten koste gaan van positie en
kwalitatieve inzetbaarheid van inspecteurs. De ILO stelt dat verandering
van positie van inspecteurs binnen de Inspectie geen schending van
artikel 6 van Verdrag 81 oplevert. Zij merkt wel op dat het nodig blijft alert
te zijn op de frequentie van functieverandering opdat geen bedreiging
ontstaat voor goed functioneren van de Inspectie.
Ik ben het ermee eens dat een goede inzet van inspecteurs noodzakelijk is.
De Inspectie zet inspecteurs in daar waar hun specifieke kennis en
expertise effectief bijdraagt aan de betreffende inspectieprojecten.
Kwalificaties, training arbeidsinspecteurs, specialistische ondersteuning
Een volgend punt betreft de kwalificaties, training van arbeidsinspecteurs
en de beschikbaarheid van gekwalificeerde technische specialisten en
deskundigen. De vele technologische en wettelijke veranderingen zouden
intensieve training van inspecteurs vergen, terwijl daar volgens de klacht
onvoldoende tijd voor zou zijn. Hetzelfde zou spelen rondom nieuwe
arbeidsrisico’s zoals nanomaterialen en werkgerelateerde stress.
Tegelijkertijd zou de deskundigheid op technisch en medisch gebied
binnen de Inspectie afgebouwd zijn. De ILO geeft aan dat de training van
inspecteurs in Nederland adequaat is voor het uitvoeren van hun
inspectietaken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 427, nr. 103

4

Waar het meer technische onderwerpen betreft, ligt het voor de hand dat
zij additionele training krijgen. De ILO stelt dat geen sprake is van
schending van artikel 9 van Verdrag 81, aangezien technische deskundigen en specialisten betrokken zijn bij het werk van de Inspectie.
Ik onderschrijf het belang van deskundigheid van de Inspectie en borging
daarvan. De Inspectie SZW doet veel op het gebied van opleidingen en
trainingen van inspecteurs. Naast het reguliere opleidingsprogramma, zijn
er opfriscursussen en modules gericht op specifieke onderwerpen. Er zijn
intervisie- en kennisbijeenkomsten met gespecialiseerde inspecteurs en
experts op uiteenlopende gebieden als biologische agentia, arbeidsmiddelen, psychosociale arbeidsbelasting, gevaarlijke stoffen e.d. Deze
experts bieden tevens inhoudelijke ondersteuning aan inspecteurs. Ook
hebben inspecteurs die ingezet worden binnen het lopende programma
Psychosociale Arbeidsbelasting een daarop toegespitste cursus
doorlopen. De Inspectie volgt nieuwe arbeidsrisico’s, zoals nanotechnologie, op de voet. Dat betekent ook dat wanneer over een nieuw arbeidsrisico voldoende kennis wetenschappelijk voorhanden is, arbeidsinspecteurs daarin opgeleid en getraind worden.
Aantal inspecteurs en inspecties
In de klacht wordt ook het aantal inspecteurs en inspecties aangekaart.
Vakcentrales zijn van mening dat op basis van ILO-verdragen het aantal
arbeidsinspecteurs in Nederland op ongeveer 1 inspecteur per 10.000
werkenden zou moeten uitkomen. In haar rapport wijst de ILO erop dat
Verdrag 81 geen eisen bevat ten aanzien van het aantal inspecteurs. De
ratio van 1 op de 10.000 is louter een indicatie. De ILO geeft aan dat de
beslissende overweging voor landen bij het vaststellen van het aantal
inspecteurs, wordt bepaald door de vraag of de taken van de Inspectie
naar behoren vervuld kunnen worden. De ILO merkt overigens daarbij op
dat nieuwe methoden van nalevingbevordering, zoals risicoinventarisaties en -evaluaties, arbocatalogi, voorlichting e.d., waarbij
sociale partners en arbodiensten betrokken zijn, geen vervanging kunnen
vormen voor de toezicht- en handhavingstaken van de Inspectie. Zij
verzoekt de regering om er voor te zorgen dat het aantal en de frequentie
van inspecties voldoende is om de taken van de Inspectie effectief uit te
voeren en naleving te bevorderen, ook in bedrijven buiten hoog risicosectoren en kleine bedrijven.
Mijn beleid volgt twee sporen.
Enerzijds is het gericht op het bevorderen dat werkgevers en werknemers
hun verantwoordelijkheid nemen voor het voeren van een effectief en
efficiënt arbeidsomstandighedenbeleid. De overheid ondersteunt hen
door middel van de ontwikkeling van tal van geëigende instrumenten en
kennis. Dit is een belangrijke pijler van het arbeidsomstandighedenbeleid
in Nederland.
Anderzijds zet ik actief in op nalevingbevordering door middel van
toezicht en handhaving door de Inspectie, als integraal en onmisbaar
onderdeel van arbobeleid. Het handhaven van wet- en regelgeving op het
terrein van arbeidsomstandigheden is een kerntaak van de Inspectie SZW.
Uitgangspunten bij toezicht en handhaving zijn risico- en doelgerichte
inspecties, de aanpak van notoire overtreders en misstanden, en de
samenwerking met andere toezichthouders. Hierdoor wordt de
beschikbare inspectiecapaciteit efficiënt en effectief over sectoren ingezet.
De inspectiecapaciteit is gericht op een stevige aanpak van risico’s waar
de schade op het gebied van gezond, veilig en duurzaam werken het
grootst is. In de overige sectoren inspecteert de Inspectie reactief door
middel van ongevalonderzoeken, klachtenonderzoeken, fraudemeldingen
van ketenpartners e.d. De mate waarin sectoren zelf in actie komen, is van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 427, nr. 103

5

invloed op de inzet van de Inspectie in die sectoren. Hier gaat immers een
preventieve werking van uit.
Ik hecht eraan te benadrukken dat de inzet van de Inspectie op de grootste
risico’s gepaard gaat met toezicht en monitoring binnen het gehele
domein. In de eerste plaats doordat de Inspectie reactief inspecteert op
basis van klachten, signalen en meldingen die de Inspectie zelf ontvangt,
bevindingen uit eigen inspecties en opsporingsonderzoeken. In de tweede
plaats vindt monitoring plaats door de Inspectie. Daarvoor verzamelt en
analyseert zij een groot aantal gegevens over arbeidsomstandigheden en
ziekteverzuim. In de monitor «Arbo in Bedrijf» wordt informatie
opgenomen over de naleving van de Arbo-wet door bedrijven. In dit
onderzoek wordt een steekproef getrokken van ongeveer 1850 bedrijven,
waarbij ervoor gezorgd wordt dat 27 economische sectoren en 6
grootteklassen vertegenwoordigd zijn. Deze bedrijven worden allemaal
door inspecteurs bezocht: zij maken een rondgang door het bedrijf,
bestuderen documenten en werken een vragenlijst af. Op basis van dit
onderzoek ontstaat een representatief beeld van de mate van naleving van
de Arbo-wet en het Arbobesluit door bedrijven die ook weer gebruikt
wordt voor de risicoanalyse van de Inspectie SZW.
Tevens worden verschillende externe onderzoeksrapportages en bronnen
geraadpleegd, bijvoorbeeld de werknemersenquête arbeidsomstandigheden (NEA) en de werkgeversenquête arbeidsomstandigheden (WEA).
De monitor «Arbobalans» levert informatie over de effecten van maatregelen op het gebied van gezond en veilig werken. Het inventariseren en
analyseren van risico’s is een doorlopend proces, waarbij nieuwe
ontwikkelingen worden bijgehouden. Blijken er toch signalen te zijn dat in
een aanvankelijk niet geprioriteerde sector wel grote risico’s optreden,
dan wordt de programmering daarop aangepast. Op deze wijze wordt
gewaarborgd dat de Inspectie steeds opnieuw bepaalt welke risicosectoren er zijn en kan zij flexibel inspelen op ontwikkelingen in sectoren.
In een overleg met sociale partners wil ik graag de geschetste twee
sporen van mijn beleid aan de orde stellen om te komen tot verdere
optimalisering van het toezicht en de handhaving.
Administratieve taken arbeidsinspecteurs
Vervolgens komt aan de orde de vraag naar de beschikbaarheid van
materiële toerusting van de Inspectie en additionele taken aan arbeidsinspecteurs. Door het verdwijnen van de regiokantoren, zouden de
inspecteurs volgens de klacht niet over de nodige administratieve
ondersteuning beschikken en meer tijd kwijt zijn aan administratieve
taken. De ILO moedigt de overheid aan stappen te zetten opdat de
primaire taken van de Inspectie niet onder druk komen te staan van
administratieve belasting.
Ik ben het hier mee eens. De primaire taken van inspecteurs zijn complex
en het vereiste van zorgvuldig handelen gaat eveneens gepaard met
noodzakelijke administratieve verplichtingen. Juist om de tijd die
inspecteurs daaraan moeten besteden te beperken, zijn veel van deze
taken gedigitaliseerd. Inspecteurs worden getraind in het gebruik van
digitale hulpmiddelen, waarmee ook telewerken ondersteund wordt.
Bovendien worden zij aangemoedigd om inefficiënte werkprocessen,
administratieve rompslomp en inadequate werking van systemen te
signaleren en voorstellen voor verbetering aan te dragen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 427, nr. 103

6

Beroepsziektemelding
De ILO verzoekt Nederland om te onderzoeken op welke wijze het systeem
van beroepsziektemelding kan worden verbeterd en naar aanleiding
daarvan adequate maatregelen te treffen.
In dit kader zijn reeds de nodige acties en voornemens in gang gezet.
Uit onderzoek dat de Inspectie SZW in samenwerking met de Inspectie
voor de Gezondheidszorg heeft gedaan11, blijkt dat rond de 30% van alle
bedrijfsartsen jaarlijks beroepsziekten meldt, terwijl 46% nooit een
beroepsziekte meldt. Belemmerende factoren voor het melden van
beroepsziekten zijn tijdgebrek en niet-declarabele tijd die dat vergt. Het
blijkt ook dat ongeveer 30% van de bedrijfsartsen behoefte heeft aan meer
duidelijkheid over de criteria voor het vaststellen van een beroepsziekte.
Er is dringend behoefte aan kennis en kennisontwikkeling. Verder geven
zij aan niet over technische middelen te beschikken om meldingen te
kunnen doen. Terzijde zij opgemerkt dat, wellicht door de aandacht voor
het melden van beroepsziekten tijdens het onderzoek, het aantal
meldingen en het aantal meldende artsen fors is toegenomen. Het aantal
meldingen in het eerste kwartaal 2014 is verdubbeld in vergelijking met
het eerste kwartaal van 2013.
Het melden van beroepsziekten dient onderdeel te zijn van de professionele taakopvatting van bedrijfsartsen en moet worden nagekomen.
In mijn adviesaanvrage aan de SER over de toekomst van arbeidsgerelateerde zorg, heb ik de SER gevraagd ook de melding en diagnostiek van
beroepsziekten daarbij te betrekken. Op 19 september 2014 heeft de SER
zijn advies «Betere zorg voor werkenden» uitgebracht. In mijn brief van
28 januari 2015 aan de Kamer naar aanleiding van dit advies, heb ik
aangekondigd dat ik de betreffende beroepsorganisaties, in het bijzonder
de «Nederlandse Vereniging voor Arbeidsgeneeskunde» (NVAB) en de
organisatie van arbodiensten «OVAL» zal uitnodigen om de resultaten van
het onderzoek van de Inspectie te bespreken. Mijn inzet hierbij is te komen
tot een concrete aanpak van tekortkomingen.
Daarnaast voert de Inspectie SZW nog een vervolgonderzoek uit onder
bedrijfsartsen teneinde te monitoren hoe de melding van beroepsziekten
zich de komende tijd ontwikkelt. De uitkomsten van dit onderzoek zullen
mede betrokken worden in de gesprekken met bedrijfsartsen en
arbodiensten.
Bescherming identiteit klagers
Ook de vertrouwelijkheid van de behandeling van klachten van
werknemers is als probleem opgevoerd in de klacht. Wanneer een
inspecteur, anders dan in het kader van een project of ongevalonderzoek
een bedrijf bezoekt, zou het bedrijf kunnen veronderstellen dat deze
inspectie plaatsvindt naar aanleiding van een klacht van een werknemer.
De ILO beveelt onaangekondigde inspecties aan teneinde de identiteit van
klagende werknemers te beschermen.
De Inspectie verricht in beginsel onaangekondigde inspecties. Indien het
een klacht betreft, is de Inspectie ingevolge artikel 26 van de Arbo-wet
verplicht tot geheimhouding van de naam van de melder. De procedure
voor afhandeling van een klacht bevat aldus de nodige waarborgen. In
gevallen waarin de kans bestaat dat een melding terug te voeren is naar
een werknemer, kan de inspecteur de werknemer voorstellen zijn melding
te laten doen door de ondernemingsraad.

11

Rapport van Astri: «Versterken Melding Beroepsziekten, resultaten vragenlijstonderzoek»,
2014.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 427, nr. 103

7

Samenhangend arbobeleid
Het laatste punt waarop de ILO ingaat in de klacht betreft het ontbreken
van samenhangend nationaal arbobeleid in Nederland. Ik stel vast dat de
ILO dit niet overneemt. Zij wijst wel op het belang van periodieke
evaluatie van arbeidsomstandighedenbeleid en de noodzaak alle
relevante partijen daarbij te betrekken. De ILO vraagt Nederland om in zijn
periodieke evaluaties van het arbobeleid in te gaan op onderwerpen die
opgeworpen worden door werknemers- en werkgeversorganisaties. In dit
verband verwijst zij naar artikel 7 van het verdrag, dat lidstaten opdraagt
periodiek de toestand op het gebied van arbeidsomstandigheden te
evalueren teneinde majeure problemen te identificeren, effectieve
methoden voor aanpak te ontwikkelen en de resultaten daarvan te
evalueren.
Ik onderschrijf het belang van tripartiete samenwerking op het arbeidsomstandighedenbeleid. Ik zal daarin blijven investeren. Over dit beleid en de
totstandkoming daarvan is dan ook, zoals ik eerder aangaf in mijn schets
van het arbobeleid in Nederland, intensief overleg met sociale partners en
hun vertegenwoordigers, zowel centraal als decentraal. Daarbij zijn ook de
resultaten van de eerdergenoemde werkgevers- en werknemersenquêtes
relevant. Ook over het handhavingsbeleid en voornemens is op vaste
tijdstippen periodiek overleg met sociale partners. Daarbij komen ook het
jaarplan en het jaarverslag van de Inspectie aan de orde. Voorts zullen
sociale partners consequent betrokken worden bij evaluaties van de
Arbo-wet.
Overleg SP met de OR Inspectie SZW
De SP heeft bij het AO Handhaving van 17 december 2014 gevraagd hun
toe te staan om zelf rechtstreeks met de ondernemingsraad van de
Inspectie SZW te gaan praten.
Ik heb toegezegd mij daarop te beraden en daarbij het standpunt van mijn
voorgangers op eerdere vergelijkbare verzoeken te betrekken. Zoals
bekend is het kabinet voorstander van ontspannen contacten tussen uw
Kamer en het ambtelijke apparaat, uiteraard met inachtneming van de
ministeriële verantwoordelijkheid. Daar waar het technische aangelegenheden betreft, hebben directe contacten met ambtenaren beslist een
meerwaarde en sta ik daar ook positief tegenover. Het moet daarbij echter
wel gaan om het verstrekken van feitelijke informatie aan uw Kamer. In dit
specifieke geval ben ik van mening dat ik vragen van de heer Ulenbelt
over de klacht van de ILO in relatie tot de OR van de Inspectie SZW prima
zelf zal kunnen beantwoorden. Contact met het ambtelijke apparaat is
hiervoor in mijn ogen niet noodzakelijk. Ik handhaaf dan ook het
standpunt van mijn voorgangers en geef geen toestemming voor een
dergelijk gesprek met de OR. Mocht u over de rol van de Inspectie SZW in
de context van de aanbevelingen van de ILO nadere informatie wensen,
dan zal ik deze mondeling of schriftelijk aan uw Kamer verstrekken.
Tenslotte
Beleid is een doorlopend proces waarin weloverwogen keuzes en
afwegingen gemaakt worden. In het Nederlandse arbobeleid is dat
eveneens het geval. De ingrijpende modernisering van 2007 en de
daaropvolgende evaluatie van 2012 staan aan de basis van de visie die
met sociale partners ontwikkeld is ten aanzien van het stelsel voor gezond
en veilig werken. Alle partijen, overheid, werkgevers, werknemers,
deskundigen hebben daarbij hun eigen verantwoordelijkheden en dragen
bij aan de realisatie van het beleid.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 427, nr. 103

8

Ik stel vast dat ook de meest recente gegevens12 het algemene beeld
bevestigen dat we in Nederland op de goede weg zijn met ons beleid ten
aanzien van gezond en veilig werken. De kwaliteit van de arbeid is op
niveau gebleven, werknemers beoordelen hun gezondheid als goed tot
uitstekend, het verzuim neemt licht af, de kans op arbeidsongevallen
daalt. Dat zijn resultaten waar we tevreden over mogen zijn.
Dat betekent overigens zeker niet dat we op onze lauweren gaan rusten.
Er is nog het nodige te doen. De kabinetsvisie op het stelsel voor gezond
en veilig werken bevat tevens een beleidsagenda. De SER heeft een
unaniem advies hierover uitgebracht. Ik heb de Kamer in 2013 het
kabinetsstandpunt over het stelsel gezonden. Ik wil samen met sociale
partners werken aan de uitvoering van de beleidsagenda. Daarbij zal ik
tevens graag met hen in gesprek gaan over de aanbevelingen van de ILO
en de wijze waarop ik hieraan gevolg geef teneinde gezamenlijk met de
sociale partners de werking van het arbostelsel verder te versterken.
De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
L.F. Asscher

12

Arbobalans 2014, Kwaliteit van de arbeid, effecten en maatregelen in Nederland, TNO Leiden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 427, nr. 103

9