2011D45059

INBRENG VAN EEN VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Binnen de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
hebben enkele fracties de behoefte om vragen en opmerkingen voor te
leggen over de brief van de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap d.d. 2 september 2011 inzake het Nahang Besluit van 14 juni 2011
tot wijziging van onder meer het Inrichtingsbesluit WVO en het Eindexamenbesluit VO in verband met de invoering van een maatschappelijke
stage in het voortgezet onderwijs (Kamerstuk 32 531, nr. 19). Bij brief van
... heeft de minister deze beantwoord. Vragen en antwoorden zijn hierna
afgedrukt.
De voorzitter van de commissie,
Van Bochove
Adjunct-griffier van de commissie,
Boeve

nds-tk-2011D45059

1

1. Inleiding
De leden van de PvdA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de onderhavige wijzigingen van het Inrichtingsbesluit WVO en het
Eindexamenbesluit VO in verband met de invoering van een maatschappelijke stage. Deze leden waarderen de invoering van de maatschappelijke
stage omdat zij het stimuleren van maatschappelijke verantwoordelijkheid
en betrokkenheid zien als een opgave van de overheid. Voorwaarde voor
het succes is echter wel dat de leerlingen bij hun maatschappelijke stage
voldoende begeleiding krijgen. Op welke wijze zijn er in het onderhavige
besluit waarborgen opgenomen die voorkómen dat scholen leerlingen
tijdens hun maatschappelijke stage aan hun lot overlaten, zo vragen deze
leden. Biedt de regeling voor de begeleiding van de stage-overeenkomst
ook voor leerlingen en ouders aanknopingspunten om een onverhoopt
tekortschietende begeleiding aan de orde te stellen? Zo ja, hoe dan, zo
vragen deze leden.
De leden van de PVV-fractie hebben kennisgenomen van het Nahang
Besluit van 14 juni 2011 tot wijziging van onder meer het Inrichtingsbesluit WVO en het Eindexamenbesluit VO in verband met de invoering van
een maatschappelijke stage in het voortgezet onderwijs. De leden
onderschrijven de keuze van de verplichte maatschappelijke stage. Het
onderwijs is bij uitstek de plaats waar burgerschap, emancipatie en
sociale integratie dienen te worden overgedragen, zowel impliciet als
expliciet. Deze leden zijn van mening dat de maatschappelijke stage niet
ten koste mag gaan van de kwaliteit van de reguliere onderwijstijd. De
leden van de fractie kunnen zich dan ook goed vinden in de verplichte
maatschappelijke stage met een minimumeis van 30 klokuren. De
bepaling dat stage-uren boven dit minimum niet mee tellen als onderwijstijd én niet bekostigd worden, lijkt deze leden voldoende om
eventuele perverse prikkels tegen te gaan.
De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het Nahang Besluit inzake de maatschappelijke stage. Deze leden
willen nogmaals het grote belang van de maatschappelijke stage
benadrukken. Leerlingen maken kennis met het zich belangeloos in zetten
voor de maatschappij en komen veelal voor het eerst in aanraking met
vrijwilligerswerk. Met de maatschappelijke stage hebben scholen
bovendien een extra mogelijkheid gekregen om uitdrukking te geven aan
de vormende taak van de school, die ook belangrijk is naast het aanleren
van de kernvakken. Deze leden onderschrijven dan ook volledig dit besluit.
Wel hebben deze leden nog enige vragen.
De leden van de SGP-fractie hebben met belangstelling kennis genomen
van het besluit.
2. Ontheffingen en vrijstellingen
De leden van de PVV-fractie vragen of de maatschappelijke stage juist niet
voor de leerlingen van het voortgezet speciaal onderwijs (vso) het meeste
profijt kan opleveren. Dit zijn bij uitstek de leerlingen die van huis uit een
beperkt sociaal netwerk hebben. Zodoende zijn zij dus het meest gebaat
bij een kennismaking met een «wereld buiten de eigen buurt» waarbij zij
praktijkervaring kunnen opdoen, aldus de leden van voornoemde fractie.
3. Minimum aantal uren maatschappelijke stage
De leden van de PvdA-fractie wijzen op het minimum van 30 (klok)uren.
De leden vragen of de scholen geheel vrij zijn in de keuze van de tijden
waarop de maatschappelijke stage plaatsvindt. Of moet de maatschappe-

2

lijke stage plaatsvinden tijdens reguliere onderwijsuren, zo vragen zij.
Welke overwegingen liggen daaraan ten grondslag? Hoe wordt
voorkomen dat scholieren worden geconfronteerd met onmogelijke
tijdstippen waarop zij voor hun maatschappelijke stage zouden moeten
opdraven, willen de leden weten.
De leden van de PVV-fractie merken op dat een minimum van 30 klokuren
voor de maatschappelijke stage geldt, welke meetellen als onderwijstijd.
De voor- en nabespreking betreffende de maatschappelijke stage vallen
echter niet onder deze klokuren. De leden van deze fractie vragen waarom
hiervoor is gekozen. Waarom bijvoorbeeld niet vijfentwintig klokuren aan
stage en vijf klokuren aan bespreektijd, zo vragen zij.
De leden van de CDA-fractie wijzen er op dat de 30 uur, die staan voor
maatschappelijke stage alleen de stage-activiteiten zelf betreffen en niet
het voor- en natraject. Scholen geven aan dat vooral voor de bewustwording van leerlingen het voor- en natraject van belang is. De leden
verzoeken het kabinet nog eens duidelijk aan te geven waar deze tijd
onder valt, is dit extra onderwijstijd of is er wel ruimte om dit als
onderdeel van de maatschappelijke stage mee te tellen, zo vragen deze
leden.
4. Bekostiging
De leden van de CDA-fractie willen benadrukken dat het de bedoeling is
dat leerlingen zelf hun maatschappelijke stage regelen. Alleen indien dit
niet lukt kan er een beroep worden gedaan op de school of een eventuele
stagemakelaar. Ook de vergoeding, die scholen voor de maatschappelijke
stage krijgen is gebaseerd op deze insteek, het wordt immers veel duurder
als scholen telkens een stagemakelaar in de arm nemen. De leden vragen
of deze insteek voldoende bekend is bij de scholen en leerlingen.
Vervolgens hebben de leden een vraag over de financiering van de
stagemakelaar indien er geen afspraken hierover zijn gemaakt tussen
school en gemeente. Kan het kabinet aangeven wie in dit geval de
stagemakelaar moet financieren, zo willen de leden weten.
De leden van de PVV-fractie wijzen erop dat de structurele bekostiging
voor de maatschappelijke stage per leerling € 280 bedraagt, hetgeen
wordt opgebouwd in de eerste vier leerjaren of inschrijvingsjaren. Voor de
leerlingen die op de school in het vijfde of zesde leerjaar staan
ingeschreven, ontvangt de school geen bekostiging. Dit laat onverlet dat
de school en de leerling vrij zijn te bepalen wanneer in de schoolcarrière
de maatschappelijke stage uitgevoerd wordt. De leden van deze fractie
zijn hier kritisch over en hebben twee vragen. Ten eerste zijn de leden van
mening dat een generieke bekostiging van € 280 onrecht doet aan de
lagere schoolsoorten. Voor de basisberoepsgerichte leerweg en de
kadergerichte leerweg is het een stuk arbeidsintensiever om voorzieningen te treffen omtrent de maatschappelijke stage. Hiermee is het ook
een stuk kapitaalintensiever om stageplaatsen te werven en deze
leerlingen te begeleiden dan gymnasia, vwo’s en havo’s. Deze schoolsoorten zullen geld overhouden. De leden vragen of er gedifferentieerd
kan worden tussen de verschillende schoolsoorten? Indien dit het geval is,
vernemen de leden graag op welke wijze.
Ten tweede vragen de leden van voornoemde fractie of er een
mogelijkheid is om de stageperiodes wél als school vast te leggen op
vaste momenten in het schooljaar. En waarbij deze stages opgenomen
worden in het jaarprogramma van de scholen. Zodoende creëer je
versimpeling als school in de zin van structuur, helderheid en duidelijkheid voor het onderwijspersoneel, hetgeen ook overzichtelijk is voor de
agenda van de scholen, aldus de leden van deze fractie.

3

5. Stageovereenkomst
De leden van de CDA-fractie merken op dat in het besluit melding wordt
gemaakt van verzekeringen en de stage. De leden vragen hoe zich dat
verhoudt tot de vrijwilligerspolis van de Vereniging van Nederlandse
Gemeenten (VNG), die sommige gemeenten hebben afgesloten waardoor
de leerlingen automatisch verzekerd zijn. Hebben alle gemeenten zo’n
vrijwilligerspolis afgesloten en betekent dit inderdaad dat de leerlingen
die stage lopen automatisch ook verzekerd zijn, willen de leden weten.
De leden van de SGP-fractie vragen of het kabinet onderkent dat het voor
scholen lastig kan zijn dat sommige leerlingen uit eenzelfde klas nog geen
buitenschoolse stage kunnen lopen omdat zij de leeftijd van dertien jaar
nog niet hebben bereikt. Delen zij de mening van deze leden dat in een
regeling van deze uitzondering binnen de bestaande arbeidsrechtelijke
kaders goed te voorzien is? Is het kabinet bereid tot een praktische
oplossing te komen, zo vragen de leden van voornoemde fractie.
6. Eindexameneis
De leden van de PVV-fractie vragen of het qua onderwijstijd en -planning
uitvoerbaar is de maatschappelijke stage bij een onvoldoende beoordeling nogmaals uit te voeren.

4