Mark Rutte
fractievoorzitter

Den Haag, 11 juni 2010
Hare Majesteit de Koningin
Paleis Noordeinde,

's-Gravenhage.

De verkiezingsuitslag heeft niet geleid tot een parlementaire meerderheid voor een
coalitie die op basis van programmatische vergelijking voor de hand zal liggen.
Gegeven het feit dat de kiezer de VVD tot de grootste fractie in het parlement heeft
verkozen adviseer ik Uwe Majesteit een informateur van VVD-huize te benoemen, die
onderzoekt of een kabinet kan worden gevormd dat kan rekenen op een werkbare
parlementaire meerderheid.

Met de meeste hoogachting,

Volkspartij voor Vrijheid en Democratie
Postbus 20018. 2500 EA Den Haag. t 070 318 28 48. f 070 318 2920. www.wd.nl

PvoA

TW EED E- K A M E R F R ACT l E

Postbus 20018
2500 EA Den Haag

i« u/u - 310 2797

Bezoekadres:
Plein 2 Den Haag

E-mail pvda@tk.parlement.nl
Website www.pvda.nl

Aan Hare Majesteit de Koningin

's-Gravenhage, 11 juni 2010

De verkiezingen van 9 juni jongstleden hebben opnieuw een grote verschuiving laten zien in
de politieke verhoudingen. In het licht van de economische crisis is het van belang dat op zo
kort mogelijk termijn een stabiel kabinet aantreedt dat noodzakelijke beslissingen kan nemen
voor een sociale en sterke toekomst van Nederland.

Op grond van deze uitslag adviseer ik u namens mijn fractie om een informateur te benoemen
uit de kring van de grootste partij met als opdracht het op korte termijn verkennen van de
mogelijkheden tot het vormen van een stabiele coalitie. Een coalitie die zowel recht doet aan
de verkiezingsuitslag als kan rekenen op brede steun in en vruchtbare samenwerking met de
Kamers van de Staten Generaal.
Onze voorkeur is uiteraard een zo progressief mogelijk kabinet met daarin naast de PvdA
onder andere GroenLinks en D66. Hoezeer wij echter ook bereid zijn onze
verantwoordelijkheid te nemen, het ligt in de huidige situatie voor de hand eerst een
verkenning te verrichten naar de kans van slagen van een coalitie waarin de grootste partij
alsmede de grootste winnaar zijn betrokken.

Met gevoelens van hoge achting,

PARTIJ VOOR DE VRIJHEID

Geert Wilders

Tweede Kamerfractie

Fractievoorzitter

Aan Hare Majesteit de Koningin

's-Gravenhage, 11 juni 2010

Majesteit,
Het is mij een voorrecht en een genoegen U hierbij mijn advies te geven in het kader van de
aanstaande kabinetsformatie.

Opvallend aan de verkiezingsuitslag is dat de drie partijen die tot 20 februari jl. het kabinet
Balkenende IV vormden - CDA, PvdA en ChristenUnie - alle drie in meer of mindere mate zetels
verloren hebben. Opvallend is ook dat de PVV en VVD veel zetels gewonnen hebben.
Het is de mening van de P W-fractie dat nu op korte termijn onderzocht zou moeten worden of er
een meerderheidskabinet kan worden gevormd. Wellicht dat daar - gelet op de gecompliceerde
politieke situatie die thans is ontstaan - verkennende gesprekken voor nodig zijn. Het is goed
gebruik en het ligt daarmee in de rede dat de grootste partij - in casu de WD - daarbij het
voortouw zal nemen.

Gelet op het feit dat de fracties van WD, PVV en CDA samen een meerderheid vormen, acht ik
het raadzaam dat de mogelijkheid van een centrumrechtse coalitie wordt onderzocht.

hi de hoop dat bovenstaande overwegingen U van dienst kunnen zij bij Uw verantwoordelijke
werk, verblijf ik,
met gevoelens van de meeste hoogachting,

Geert Wilders
Voorzitter Tweede Kamerfractie Partij voor de Vrijheid

Drs. M.J.M Verhagen
fractievoorzitter

CDA
Hare Majesteit de Koningin
Kabinet der Koningin
Korte Vijverberg 3
2513 AB x s- Cravenhage

Den Haag, 11 juni 2010

Op vrijdag 1 1 juni 201 0 vroeg U mij advies over een aanvang van de (in)formatie
werkzaamheden ten behoeve van een nieuw kabinet. Namens de CDA-fractie in de
Tweede Kamer der Staten Generaal moge ik U daarop het volgende
antwoorden.

Bij de verkiezingsuitslag van 9 juni jl. past, gezien het substantiële zetelverlies, de
CDA-fractie in de Tweede Kamer der Staten-Generaal in de eerste plaats
bescheidenheid.

In de complexiteit van deze verkiezingsuitslag zien wij aanleiding voor te stellen dat
een informateur van WD-huize een onderzoek verricht naar de totstandkoming van
een stabiele regeringscoalitie die op een vruchtbare samenwerking met de Tweede
Kamer der Staten-Generaal kan rekenen en een antwoord kan formuleren op de
financieel-economische crisis. Dit zou een verkennende ronde betreffen waarbij in
ieder geval de winnaars en grootste partijen van deze verkiezingen worden
betrokken.

Aldus zou naar het oordeel van de CDA-fractie geprobeerd kunnen worden een
eerste antwoord te formuleren op de zetelverdeling die uit de verkiezingen van 9
juni jl. in de Tweede Kamer der Staten-Generaal resulteert.

IWeede-Kamerfractie SP
www.sp.nl
Plein 2
Postbus 20018
2500 EA Den Haag
10703183044
F. 070 318 38 03

Hare Majesteit de Koningin
P/a Kabinet van de Koningin
Postbus 20016
2500 EA Den Haag

Den Haag, 11 juni 2010

Betreft: advies in verband met de formatie 2010

De uitslag van de Tweede Kamerverkiezingen van afgelopen woensdag levert een
gecompliceerd beeld op. Het formeren van een stabiele, coalitie die kan bogen op een
werkzame meerderheid in de Eerste en Tweede Kamer, zal geen sinecure blijken te zijn,
temeer daar ons land zich voor grote problemen gesteld ziet.

Een coalitie te vormen door alleen de winnaars van de verkiezingen lijkt politiek onhaalbaar.
Onderzocht zal moeten worden aan welke samenwerkingsverbanden de verschillende partijen
de voorkeur geven. Zo kan duidelijk worden welke coalities tot de mogelijkheden behoren.
Daarom is het voorstel van de SP-fractie in de Tweede Kamer dat er allereerst een snelle preinfonnatieronde plaatsvindt. Daarna zou een Kamerdebat kunnen worden gehouden over de
resultaten van deze consultatie. Meteen daarna zouden één of twee informateurs kunnen
worden aangesteld.
Met vriendelijke groet,

Voorzitter SP-fractie Tweede Kamer

Den Haag, 11 juni 2010

De D66-fractie heeft vastgesteld dat de uitslag van de verkiezingen de vorming van een
stabiel en hervormingsgezind kabinet moeilijk maakt.

Zoals het er nu naar uitziet wordt de VVD de grootste partij en de PVV de grootste winnaar.
De D66-fractie is meer dan verdrievoudigd.

Mede vanwege de economische crisis, zullen hervormingen noodzakelijk zijn. Een
daadkrachtig kabinet zal vanuit een gedeelde toekomstvisie die hervormingen moeten
realiseren. Een kabinet dat op een gezaghebbende manier parlement en samenleving
meeneemt in zijn visie en keuzes. Voor mijn fractie is essentieel dat er doorbraken komen in
onderwijs en innovatie, de woningmarkt, de arbeidsmarkt, duurzaamheid en de bestuurlijke
inrichting van ons land. Een kabinet van paarse signatuur, waarvan D66 deel uitmaakt, zou

die doorbraken kunnen bewerkstelligen.

Echter, gezien de verkiezingsuitslag ligt het voor de hand eerst de mogelijkheid van een
kabinet met VVD en PVV te onderzoeken. Dit moet voortvarend gebeuren. Wij adviseren u
daartoe een informateur van VVD-huize te benoemen. Toetspunten voor de informateur zijn
onder andere hervormingbereidheid, slagkracht, stabiliteit en voldoende vertrouwen in een

vruchtbare samenwerking met de Staten-Generaal.
Het verslag van de informateur kan de basis zijn voor een debat in de Tweede Kamer over de
volgende fase van de formatie.

v/

VJ

Tweede Kamerfractie Democraten 66 Postbus 20018 2500 EA Den Haag telefoon 070 318 30 66 fax 070 318 36 25 www.d66.nl

QROENF Sijir^ TWEEDE-KAMERFRACTIE

Hare Majesteit de Koningin
Kabinet der Koningin
Korte Vijverberg 3
2513 AB 's-Gravenhage

's-Gravenhage 11 juni 2010

K
De verkiezingen voor de Tweede Kamer hebben grote winnaars en verliezers opgeleverd en
de politieke verhoudingen zijn er fors door veranderd. Juist nu, in deze economische crisis, is
het van belang dat een nieuw kabinet is gebaseerd op stabiele verhoudingen tussen de
coalitiepartners.
Voor mijn fractie is het van groot belang dat de formatie voortvarend ter hand wordt
genomen. Ik adviseer u daartoe een informateur van VVD-huize aan te stellen, aangezien de
VVD als grootste partij het voortouw in de formatie toekomt.
De voorkeur van de fractie van GroenLinks gaat uit naar een coalitie van VVD, PvdA,
GroenLinks en D66. Deze paarsgroene coalitie bestaat uit drie partijen die zetelwinst hebben
geboekt bij de verkiezingen, terwijl de PvdA slechts een licht verlies heeft geleden. Deze
partijen moeten in staat worden geacht om in de moeilijke economische omstandigheden
waarin ons land verkeert afspraken te maken over de noodzakelijke hervormingen die de
overheidsfinanciën van ons land op orde brengen en de economie gezond en duurzaam
maken. Aangezien deze partijen zowel linkse als rechtse kiezers vertegenwoordigen, zou een
paarsgroene coalitie een breed draagvlak in de samenleving moeten kunnen creëren.
Dit gezegd hebbende kan de GroenLinks-fractie zich voorstellen dat de VVD allereerst de
mogelijkheden verkent met de PVV aangezien deze partij sterk is gegroeid.
Met gevoelens van de meeste hoogachting,

Femke Halsema
Fractievoorzitter GroenLinks

ÖSTADSK: POSTBUS Si>0:3 ;£;7;i B'-.DVi im?.s
' 070 3fS 30 S.O t Ü7e StÖ iï6 55 GR&EKURKS'f ï'A : KO?r Afv'.FR.Iii.. Vê W i';1. ;•.-.%[. f 'l,'i', t. U'i

.

üf

ChristenUnie
Fractie ChristenUnie Tweede Kamer
Postbus 20018
2500 EA DEN HAAG
tel 070-3183057 / fax 070-3182933

Den Haag, 11 juni 2010

Aan Hare Majesteit de Koningin

\J

Gelet op de financieel-economische situatie van Nederland is het van het grootste belang
dat zo spoedig mogelijk een nieuw kabinet kan aantreden dat in staat is de met het oog op
het herstel van de overheidsfinanciën vereiste maatregelen te nemen.
Op basis van de uitslag van de verkiezingen voor de Tweede Kamer der Staten-Generaal
d.d. 9 juni j.l. behoren in beginsel verschillende combinaties van tenminste drie partijen tot
de mogelijkheden. Daarbij dient te worden aangetekend dat - naar het zich laat aanzien niet alle denkbare combinaties zullen leiden tot een stabiel kabinet dat op een vruchtbare
samenwerking met de beide Kamers der Staten-Generaal zal kunnen rekenen.

Tegen deze achtergrond mag ik U namens de fractie van de ChristenUnie in de Tweede
Kamer in overweging geven een informateur van WD-huize te benoemen met de opdracht
om, recht doende aan de verkiezingsuitslag, te onderzoeken welke fracties onder welke
voorwaarden bereid zijn tot regeringsdeelname. Deze verkenning kan daarna worden
vervolgd met een nieuwe informatieopdracht op basis van de in eerste aanleg verkregen

bevindingen.
De fractie van de ChristenUnie wenst u de wijsheid van God toe bij het nemen van uw
beslissingen.
Met verschuldigde eerbied,

A. Rouvoet

^ SGP-fractie Tweede Kamer
•
f
*•
i
der Staten-Generaal

Gereformeerde

Bezoekadres:
Lange Poten 4

Hare Majesteit de Koningin

varavenhage
Telefoon (070) 318 30 45

Postadres:

's-Gravenhage, 11 juni 2010

P°SÖ>US 2001»
2500 EA 's-Gravenhage

Fax (070) 3182847

Majesteit,
De verkiezingsuitslag van 9 juni laat een ingrijpende verschuiving van de kiezersgunst zien die heeft
geleid tot een opvallende fragmentatie van het politieke landschap.
De aanpak van belangrijke kwesties, waaronder het gezond maken van de overheidsfinanciën en het
verstevigen van de economische basis van ons land, vraagt evenwel om het spoedige aantreden van
een stabiele en slagvaardige coalitie.

Tegen alle op basis van de verkiezingsuitslag te vormen meerderheidscoalities zijn serieuze
bedenkingen in te brengen. Ideale oplossingen zijn niet voorhanden.

De praktijk leert dat een coalitie waarin zowel CDA als PvdA deelnemen, geen recept voor
daadkracht en harmonie is.
Een coalitie met PvdA en WD stuit eveneens op moeilijkheden, gelet op de fors uiteenlopende
programmatische keuzes van beide partijen in de op dit moment meest relevante sociaaleconomische kwesties.
Bij een coalitie met de PW rijzen onder meer twijfels over de stabiliteit als gevolg van het

gebrek aan ervaring in combinatie met een snelle groei van deze partij.
Feit is dat de WD de grootste partij is geworden. Feit is eveneens dat de PW - ontstaan vanuit de
WD - onmiskenbaar de grootste winst heeft geboekt. Daarom ligt een onderzoek van de

mogelijkheden voor een coalitie waarin deze twee partijen deelnemen in de rede. Het CDA komt wat
betreft de beduidende programmatische overeenstemming en de bestuurlijke continuïteit het meest in
aanmerking ais derde partij in zo'n coalitie.
Een bijzonder aandachtspunt is dat een dergelijke coalitie slechts op een krappe meerderheid in de
Tweede Kamer zou steunen. Bovendien is er vooralsnog geen meerderheid van geestverwante fracties
in de Eerste Kamer. De consequenties daarvan verdienen nader onderzoek.
In dit licht geeft de SGP-fractie U in overweging, een kabinetsinformateur van WD-huize te benoemen
dié op korte termiin de mogelijkheid onderzoekt voor een 'centrum-rechtse' coalitie van WD, PW en
CDA.
Met het oog op een spoedige formatie, zou een informateur tevens gevraagd kunnen worden bij alle

partijen concreet te inventariseren welke alternatieve coalitiemogelijkheid zij het meest kansrijk
achten indien de genoemde centrum-rechtse coalitie onvoldoende perspectief biedt.
De SGP-fractie bidt U van harte Gods zegen en wijsheid toe bij uw besluiten. Nederland is naar onze
diepste overtuiging het meest gediend met een regeringsbeleid dat beantwoordt aan de oproep uit
ons nationale volkslied, het Wilhelmus: "Tot God wilt u begeven, Zijn heilzaam Woord neemt aan!"

Met gevoelens van de meeste hoogachting,

C.Go/aft-dèrStaaij

Den Haag, 11 juni 2010
Majesteit,
Met de verkiezingsuitslag van 9 juni jl. heeft het politieke landschap een drastisch ander aanzien
aangenomen. Veel kiezers zijn ontevreden met de koers van de politieke partijen die traditioneel in
Nederland de macht verdelen. Die ontwikkeling tekent zich helder af in het feit dat de grootste
partijen niet meer dan 20% van het electoraat aan zich weten te binden.
De sterke opkomst van de PW vormt tevens een signaal dat de onvrede bij kiezers groot is, kiezers

voelen zich door de traditionele politiek in de steek gelaten, en vertegenwoordigers van gevestigde

politieke partijen als de PvdA bevestigen dat beeld ook in de media.
De voorbije campagne kende maar één thema, de economische crisis en de keuzes die moeten
worden gemaakt om die crisis op te lossen.

De crises die echter opdoemen achter de economische crises zijn van een zodanige omvang dat ze de
economische crisis overschaduwen en ook tot nieuwe economische crises zouden kunnen leiden.
De zoetwatercrisis die ophanden is (volgens het wereldwaterforum heeft in 2017 70% van de
wereldbevolking een serieus zoetwaterprobleem; ik weet dat het probleem uw aandacht heeft), de
biodiversiteitscrisis die gaande is, de wereldvoedselcrisis die groeit, de fosfaatcrisis, de klimaatcrisis,
de dierziektencrises, ze vragen om een coherente aanpak van de problemen door een vastberaden,
eensgezind kabinet. In een periode waarin het schip water maakt, de lading is gaan schuiven en
eerst het lek boven moet worden gebracht om vervolgens een nieuwe koers te bepalen tellen
begrippen als 'bakboord' en 'stuurboord' niet. Het is van levensbelang dat de krachten gebundeld
worden.

Er is geen tijd te verliezen. Daarom adviseert de fractie van de Partij voor de Dieren u een korte
informatieronde waarin met de fractievoorzitters van alle partijen gesproken zal worden.
Daarbij ligt het voor de hand een informateur te benoemen vanuit de grootste politieke partij, de
WD, waarbij wij ook gelet op de genoemde duurzaamheidsaspecten een voorkeur zouden hebben

voor Pieter Winsemius.
Aan hem zou de opdracht gegeven moeten worden welke coalitie kan rekenen op een duurzame
meerderheid in tweede en eerste kamer. Met name dat laatste is ook van het grootste belang om de
voortgang van wetgeving te waarborgen. Daarbij hebben wij een sterke voorkeur de informateur als
opdracht mee te geven te zoeken naar een coalitie waarin duurzaamheid een leidend beginsel kan
wórden in het té vöëréii beleid. Eëh coalitie waarin dé WD samenwerkt óf stèUli krijgt van partijen
zoals de PvdA, SP,Groenlinks, D66 en de Partij voor de Dieren heeft daarbij onze sterke voorkeur.

Wij wensen u wijsheid bij het maken van de juiste keuze in de turbulente periode waarin ons land
zich bevindt.

Met gevoelens van de meeste hoogachting.
Partij voor de Dieren
mr Marianne Thieme, fractievoorzitter Partij voor de Dieren