Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

21 501-28

Defensieraad

Nr. 91

BRIEF VAN DE MINISTER VAN DEFENSIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 1 februari 2013
De EU-ministers van Defensie komen op 12 en 13 februari informeel
bijeen in Dublin. De volgende onderwerpen komen aan de orde.
Europese Raad 2013
In december 2013 zal de Europese Raad spreken over de defensieaspecten
van het Gemeenschappelijk Veiligheids- en Defensiebeleid (GVDB). De
EU-ministers van Defensie zullen in Dublin stilstaan bij de voorbereiding
van deze Raad. De belangrijkste onderwerpen zijn de verbetering van de
effectiviteit van het GVDB, de versterking van capaciteitssamenwerking en
de verbeterde werking van de defensiemarkt. De Europese Dienst voor
Extern Optreden (EDEO) zal haar ideeën presenteren over de wijze waarop
de voorbereiding het best kan worden georganiseerd en inhoudelijk vorm
kan krijgen. Er wordt een begin gemaakt met de behandeling van een van
de genoemde thema’s. De discussie zal daarbij vooral in het teken staan
van de versterking van capaciteitssamenwerking.
Ik zal pleiten voor een pragmatische benadering van Europese defensiesamenwerking. Theoretische bespiegelingen over de ontwikkeling van het
GVDB kunnen beter tot een minimum worden beperkt, zodat de aandacht
kan worden gericht op de vraag hoe de lidstaten hun defensie-inspanningen beter op elkaar kunnen afstemmen en gezamenlijk over
hoogwaardige capaciteiten kunnen blijven beschikken. Nederland timmert
hard aan de weg met strategische partners. In Dublin zou wel kunnen
worden besproken hoe de samenhang kan worden bewaakt tussen
clusters van landen die verdergaande samenwerking nastreven. Daarbij is
een rol weggelegd voor de EU en de Navo. De nadruk zou het aankomend
jaar mijn inziens verder moeten liggen op de verbetering van de doelmatigheid en doeltreffendheid van EU-operaties en missies en op de
versterking van civiele en militaire capaciteiten. Dit betreft ook
gezamenlijk onderzoek naar dual use toepassingen. Ik zal onderstrepen
dat nauwe contacten tussen de EU en de Navo noodzakelijk zijn om
duplicering te voorkomen en om duidelijk richting te geven aan de

kst-21501-28-91
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-28, nr. 91

1

Europese capaciteitenontwikkeling. Beide organisaties zouden zoveel
mogelijk dezelfde werkwijze moeten hanteren.
Operaties
De ministers van Defensie staan in een sessie stil bij de ontwikkelingen in
Mali. Er is brede internationale steun voor de Franse militaire operatie
Serval en voor de snelle ontplooiing van de African-led International
Support Mission in Mali (AFISMA). Het kabinet steunt de versterkte en
versnelde inzet van de internationale gemeenschap in het kader van de
relevante VNVR-resoluties ter ondersteuning van de constitutionele orde
en ter handhaving van de territoriale integriteit van Mali. Europese
landen, maar bijvoorbeeld ook de Verenigde Staten, Canada en Rusland,
hebben Frankrijk logistieke steun aangeboden voor de operatie Serval.
Nederland heeft op Frans verzoek logistieke steun met Nederlandse
vliegtuigen mogelijk gemaakt via het European Air Transport Command
(EATC) in Eindhoven. Dit betrof allereerst vluchten naar de buurlanden
van Mali. Met inachtneming van de veiligheidssituatie ter plaatse heeft het
kabinet heden besloten ook in te stemmen met vluchten via het EATC naar
de Malinese hoofdstad Bamako. Bamako ligt in het zuiden van Mali, meer
dan vijfhonderd kilometer van het gebied waar thans de gevechtshandelingen plaatsvinden. Nederlandse toestellen worden niet in dat gebied
ingezet.
Op 29 januari jl. kondigde Nederland bij de Afrikaanse Unie-top in Addis
Abeba een bijdrage van 5 miljoen euro aan voor AFISMA. Diezelfde dag is
een Force Generation Conference gehouden voor EUTM Mali. De planning
van de EU trainingsmissie (EUTM) Mali is versneld om uiterlijk half
februari a.s. de missie te ontplooien. Diverse lidstaten hebben kenbaar
gemaakt trainers te willen leveren. Er bestaat nog behoefte aan ondersteunende capaciteiten, waaronder force protection. De Malinese regering
heeft inmiddels een roadmap gepresenteerd voor het politieke proces dat
moet leiden tot algemene verkiezingen in het hele land. Nederland
onderzoekt de wenselijkheid en de mogelijkheid van een bijdrage aan
EUTM Mali. Daarbij wordt goed gekeken naar voorwaarden, zoals de
rekrutering en uitrusting van Malinese militairen, en waarborgen voor de
eerbiediging van de mensenrechten en de civiele controle over het
Malinese leger.
Voorts worden de ministers van Defensie geïnformeerd over de stand van
zaken van de piraterijbestrijding in operatie Atalanta en de ontwikkeling
van de trainingsmissie EUTM Somalië. Daarom nemen ook de commandanten van de operatie en de missie deel aan de vergadering. De brede
aanpak van de EU bij de bestrijding van piraterij en van structurele
problemen in de Hoorn van Afrika heeft effect. Nederland heeft daaraan
de afgelopen jaren een actieve bijdrage geleverd en zal dat de komende
periode blijven doen. In 2013 neemt Nederland deel in operatie Atalanta
met een Luchtverdedigings- en Commando Fregat (begin februari tot eind
mei) en met een Landing Platform Dock (augustus tot december).
Er doen zich momenteel in Somalië nieuwe mogelijkheden voor om
activiteiten te gaan ontplooien. Zo wordt in de voorbereiding van de
verlenging van EUTM Somalië rekening gehouden met de verplaatsing op
termijn van training en advies van Uganda naar Mogadishu. De missie zal
zich dan meer richten op structurele inbedding van trainingsactiviteiten
van het Somalische leger. Een dergelijk besluit is afhankelijk gemaakt van
de situatie ter plaatse en niet van een kritisch tijdstip. Meer landen hebben
interesse getoond om een bijdrage te leveren. Op 19 februari wordt een
Force Generation Conference gehouden. Het kabinet beziet de bijdragen
aan crisisbeheersing en ontwikkeling bij de Hoorn van Afrika in

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-28, nr. 91

2

samenhang en zal de Kamer daarover op de gebruikelijke manier
informeren.
Partnerschappen
Het onderwerp verbeterde samenwerking tussen de EU en de VN vormt
een speerpunt van het Ierse voorzitterschap. De plaatsvervangend
secretaris-generaal voor peacekeeping operations van de VN, Herve
Ladsous, zal deelnemen aan de vergadering over dit onderwerp, waarvoor
de aandacht is toegenomen toen in 2011 bleek dat de samenwerking
tussen beide organisaties in Kosovo en in Tsjaad voor verbetering vatbaar
was. De Steering Committee on Crisis Management van de EU en de VN
is gereactiveerd en er is een actielijst opgesteld voor betere horizontale
samenwerking, zoals op het gebied van Security Sector Reform, Disarmament Demobilization Reintegration, capaciteitsontwikkeling, training
en lessons learned. Aan de orde is de vraag hoe ver de invoering van de
actiepunten is gevorderd en wat verder moet worden verbeterd.
Nederland onderstreept het belang van goede samenwerking tussen de
EU en de VN. In veel missiegebieden opereren de organisaties zij aan zij.
Dat is bijvoorbeeld het geval in Afghanistan, maar ook bij een groeiend
aantal EU-missies in Afrika.
De minister van Defensie,
J.A. Hennis-Plasschaert

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-28, nr. 91

3