1/2

Staten-Generaal

Vergaderjaar 2014–2015

34 048 (R2040)

Verdrag tussen de regering van het Koninkrijk
der Nederlanden en de regering van de Franse
Republiek inzake eilandbrede samenwerking op
politiegebied op Sint Maarten; Parijs, 7 oktober
2010

B/ Nr. 2

ADVIES AFDELING ADVISERING RAAD VAN STATE VAN HET
KONINKRIJK EN NADER RAPPORT1
Hieronder zijn opgenomen het advies van de Afdeling advisering van de
Raad van State van het Koninkrijk d.d. 5 juli 2012 en het nader rapport d.d.
8 september 2014, aangeboden aan de Koning door de Minister van
Buitenlandse Zaken. Het advies van de Afdeling advisering van de Raad
van State van het Koninkrijk is cursief afgedrukt.
Bij Kabinetsmissive van 9 mei 2012, no. 12.001088, heeft Uwe Majesteit,
op voordracht van de Minister van Buitenlandse Zaken, bij de Afdeling
advisering van de Raad van State van het Koninkrijk ter overweging
aanhangig gemaakt het verdrag tussen de regering van het Koninkrijk der
Nederlanden en de regering van de Franse Republiek inzake eilandbrede
samenwerking op politiegebied op Sint Maarten; Parijs, 7 oktober 2010
(Trb. 2010, 311), met toelichtende nota.
De Afdeling advisering van de Raad van State van het Koninkrijk
onderschrijft de goedkeuring van het verdrag, maar plaatst daarbij de
volgende kanttekeningen.
Blijkens de mededeling van de Directeur van Uw kabinet van 9 mei 2012,
no. 12.001088, machtigde Hare Majesteit de Afdeling advisering van de
Raad van State van het Koninkrijk (hierna: de Afdeling) haar advies inzake
de bovenvermelde verdragswijziging rechtstreeks aan mij te doen
toekomen. Dit advies, gedateerd 5 juli 2012, nr. W02.12.0153/II/K, bied ik U
hierbij aan.
De Afdeling onderschrijft de goedkeuring van het Verdrag, maar plaatst
daarbij een aantal kanttekeningen.

1

kst-34048-2
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

De oorspronkelijke tekst van de toelichtende nota zoals voorgelegd aan de Afdeling advisering
van de Raad van State van het Koninkrijk is ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt
Tweede Kamer.

Staten-Generaal, vergaderjaar 2014–2015, 34 048 (R2040), nr. 2

1

1. Inleiding
Het verdrag heeft tot doel over te gaan tot rechtstreekse samenwerking en
«nieuwe vormen van samenwerking» tussen de met politietaken belaste
diensten van het Noordelijke deel van het eiland Sint Maarten, dat tot de
Franse Republiek behoort (Collectivité de Saint Martin) en het Zuidelijke
deel van het eiland, dat sinds 10 oktober 2010 als land Sint Maarten deel
uitmaakt van het Koninkrijk der Nederlanden.2 Het verdrag biedt het
juridische kader voor deze samenwerking en voorziet in hoofdzaak in:
− het verlenen en ontvangen van bijstand bij het voorkomen en
opsporen van strafbare feiten en in het kader van de handhaving van
de openbare orde, zowel op verzoek als op eigen initiatief;
− de mogelijkheid tot grensoverschrijdende observatie en achtervolging;
− de mogelijkheid tot het deelnemen aan gemengde patrouilles;
− de mogelijkheid om op eigen initiatief inlichtingen uit te wisselen; en
− het bieden van dezelfde bescherming aan «vreemde» opsporingambtenaren als aan «eigen» opsporingsambtenaren.
Uitgangspunt is dat de eilandbrede politiesamenwerking tot stand komt
onder eerbiediging van de soevereiniteit en de taak van de territoriaal
bevoegde autoriteiten (artikel 1). De functionarissen van een partij op het
grondgebied van de andere partij beschikken in beginsel niet over
dezelfde bevoegdheden als vergelijkbare functionarissen van de andere
partij.3 Een aantal bepalingen van het verdrag is ontleend aan de
overeenkomst ter uitvoering van het tussen de Regeringen van de Staten
van de Benelux Economische Unie, de Bondsrepubliek Duitsland en de
Franse Republiek op 14 juni 1985 te Schengen gesloten Akkoord betreffende de geleidelijke afschaffing van de controles aan de gemeenschappelijke grenzen (hierna: de Schengenuitvoeringsovereenkomst).4
2. Uitvoeringswetgeving
De Afdeling merkt op dat in de toelichtende nota niet is ingegaan op de
vraag of in aanvulling op de reeds bestaande wetgeving waarnaar in de
nota wordt verwezen, specifieke wetgeving ter uitvoering van het verdrag
noodzakelijk is. De Afdeling wijst op met name drie punten.
In de eerste plaats de regeling van de grensoverschrijdende observatie en
achtervolging (artikelen 12 en 13). Volgens de toelichtende nota is die
regeling soortgelijk aan die in de artikelen 40 en 41 van de
Schengenuitvoerings-overeenkomst. Met betrekking tot de in die
overeenkomst opgenomen bevoegdheid tot grensoverschrijdende
observatie was aanvankelijk niet voorzien in uitvoeringswetgeving in de
vorm van een uitdrukkelijke regeling voor buitenlandse opsporingsambtenaren in het Wetboek van Strafvordering van Nederland.5 Daarbij verdient
echter opmerking dat het wetboek destijds evenmin een uitdrukkelijke
bevoegdheid bevatte voor observatie door «eigen» opsporingsambte-

2

Vergelijk artikel 4 van het verdrag en de toelichtende nota, Algemeen.
Toelichtende nota, Algemeen, Verhouding tussen het verdrag en het nationale recht.
Overeenkomst ter uitvoering van het tussen de Regeringen van de Staten van de Benelux
Economische Unie, de Bondsrepubliek Duitsland en de Franse Republiek op 14 juni 1985 te
Schengen gesloten Akkoord betreffende de geleidelijke afschaffing van de controles aan de
gemeenschappelijke grenzen (Trb. 1990, 145).
5
Wel is het Wetboek van Strafvordering bij de Wet van 24 februari 1993, Stb. 141 aangevuld met
een bevoegdheid tot aanhouding door functionarissen van een vreemde staat die op door het
volkenrecht toegelaten wijze grensoverschrijdend het achtervolgingsrecht in Nederland
uitoefenen. De reden daarvoor was dat de Schengenuitvoeringsovereenkomst een
bevoegdheid tot het ophouden door de achtervolgende functionarissen bevat (Kamerstukken II
1990/91, 22 142, nr. 3, blz. 3). Dat is echter niet het geval bij het onderhavige verdrag (zie nader
punt 4).
3
4

Staten-Generaal, vergaderjaar 2014–2015, 34 048 (R2040), nr. 2

2

naren. Sinds de inwerkingtreding van de Wet Bijzondere opsporingsbevoegdheden in 1999 voorziet het Wetboek van Strafvordering echter in
een uitdrukkelijke bevoegdheid tot stelselmatige observatie in verband
met de inbreuk op het recht op privacy.6 Ook de situatie waarin een in het
buitenland begonnen observatie in Nederland wordt voortgezet, is daarin
uitdrukkelijk geregeld.7 Onlangs hebben de Staten van Sint Maarten de
(eenvormige) ontwerplandsverordening tot invoering van de bijzondere
opsporingsbevoegdheden in het Wetboek van Strafvordering goedgekeurd. Het is de Afdeling niet duidelijk of daarin is voorzien in een
uitdrukkelijke regeling van grensoverschrijdende observatie door
buitenlandse opsporingsambtenaren.8
In de tweede plaats bepaalt artikel 14 dat, wanneer functionarissen van de
andere partij aan een gemengde patrouille deelnemen, terwijl zij onder
toezicht staan van de functionarissen van de partij op het grondgebied
waarvan deze patrouille plaatsvindt, zij eveneens bevoegd zijn de
identiteit van personen vast te stellen en deze, wanneer zij zich aan de
controle trachten te onttrekken, «staande te houden’9, overeenkomstig het
nationale recht van de partij op het grondgebied waarvan de patrouille
plaatsvindt. Naar het oordeel van de Afdeling behoeven deze bevoegdheden van buitenlandse functionarissen een uitdrukkelijke wettelijke
basis, omdat zij kunnen leiden tot een beperking van het grondrecht op
persoonlijke vrijheid en het grondrecht op vrijheid van beweging, zoals
gewaarborgd in onder meer de artikelen 14 en 27 van de Staatsregeling
van Sint Maarten. De Afdeling wijst in dit verband op artikel 31, eerste lid,
van de Staatsregeling van Sint Maarten, waarin onder meer is bepaald dat
in een landsverordening die leidt tot een beperking van grondrechten, die
beperking zo specifiek mogelijk is omschreven.10 In de toelichting wordt
niet ingegaan op de vraag op welke wijze aan de eis van een uitdrukkelijke
wettelijke basis is voldaan.11

6

Wet tot wijziging van het Wetboek van Strafvordering in verband met de regeling van enige
bijzondere bevoegdheden tot opsporing en wijziging van enige andere bepalingen,
Staatsblad 1999, 245.
7
Artikel 126g, negende lid, van het Wetboek van Strafvordering bepaalt dat een bevel tot
observatie ook kan worden gegeven aan een persoon in de openbare dienst van een vreemde
staat. Bij algemene maatregel van bestuur kunnen eisen worden gesteld aan deze personen.
Vgl. Kamerstukken II 1996/97, 25 403, nr. 3, blz. 72.
8
De ontwerplandsverordening is niet gepubliceerd, maar ligt ter bekrachtiging bij de
Gouverneur van Sint Maarten. In verband met de verplichting uit de Schengenuitvoeringsovereenkomst om dezelfde rechtsbescherming te verlenen aan buitenlandse opsporingsambtenaren als aan «eigen» ambtenaren is artikel 185a in het Wetboek van Strafrecht opgenomen
(Kamerstukken II 1990/91, 22 142, nr. 3, blz. 3). Het voorliggende verdrag bevat een soortgelijke
verplichting tot bescherming van «vreemde» opsporingsambtenaren (artikel 16, tweede lid). In
de ontwerplandsverordening tot vaststelling van een nieuw Wetboek van Strafrecht van Sint
Maarten is eenzelfde bepaling voorgesteld als artikel 185a Wetboek van Strafrecht van
Nederland (artikel 347 van het ontwerp van Sint Maarten). Op dit punt zal zodoende worden
voorzien in uitvoeringswetgeving.
9
Staandehouden in de zin van de Schengenuitvoeringsovereenkomst is het aanspreken of
aanklampen van iemand om hem te beletten verder te gaan. Vgl. C. Joubert en H. Bevers, La
police et l’Europe, 1992, blz. 719. Het heeft dus een andere betekenis dan het staandehouden
als strafvorderlijk dwangmiddel dat te omschrijven is als het aanspreken of desnoods
vastklampen door een opsporingsambtenaar van een verdachte om hem te vragen naar zijn
personalia. Vgl. G.J.M. Corstens, Het Nederlands strafprocesrecht, 2005 blz. 359.
10
Artikel 31 van de Staatsregeling van Sint Maarten luidt als volgt: 1. «Een beperking van de
grondrechten, bedoeld in artikel 5, eerste lid, 6, 7, 8, 9,10, eerste, tweede, derde en vijfde lid,
12, 13, 14, 15, eerste lid, artikel 20, derde lid, artikelen 23 en 26 is noodzakelijk en proportioneel
en is zo specifiek mogelijk omschreven. 2. De Staten kunnen een ontwerp van landsverordening inhoudende beperkingen van grondrechten als bedoeld in het eerste lid niet
goedkeuren of niet besluiten tot voordracht van zodanig ontwerp, dan met volstrekte
meerderheid van stemmen van de zitting hebbende leden.»
11
Daarbij kan de mogelijkheid worden bezien om functionarissen aan te stellen als vrijwillige
ambtenaar voor de uitvoering van de politietaak in de zin van artikel 3, onder c, van de rijkswet
politie van Curacao, van Sint Maarten, en van Bonaire, Sint Eustatius en Saba.

Staten-Generaal, vergaderjaar 2014–2015, 34 048 (R2040), nr. 2

3

In de derde plaats wijst de Afdeling op de in artikel 5 geregelde
informatie-uitwisseling door de politiediensten. Het artikel is ontleend aan
artikel 39, eerste lid, van de Schengenuitvoeringsovereenkomst,12 dat
ertoe strekt het inlichtingenverkeer op politieel niveau zonder tussenkomst van justitiële autoriteiten te laten plaatsvinden, indien voor het
verkrijgen van die inlichtingen geen dwangmiddelen behoeven te worden
toegepast.13 Bij de uitvoeringswet bij die overeenkomst is artikel 552i,
tweede en derde lid, van het Wetboek van Strafvordering gewijzigd in de
zin dat doorzending van een verzoek aan de officier van justitie als
centrale rechtshulpautoriteit achterwege blijft, indien het verzoek strekt tot
het verkrijgen van inlichtingen en voor het verkrijgen daarvan geen
dwangmiddelen of bijzondere opsporingsbevoegdheden nodig zijn. Dit
doet de vraag rijzen of een dergelijke uitvoeringsbepaling niet ook hier
geboden is.
De Afdeling adviseert om in de toelichtende nota in te gaan op de vraag of
het verdrag uitvoeringswetgeving vergt, in het bijzonder met betrekking
tot de hiervoor genoemde drie punten betreffende het Wetboek van
Strafvordering en, voor zover dat het geval is, aan te geven op welke wijze
en binnen welke termijn daarin zal worden voorzien.
2. Uitvoeringswetgeving
De Afdeling merkt op dat in de toelichtende nota niet is ingegaan op de
vraag of in aanvulling op de reeds bestaande wetgeving waarnaar in de
nota wordt verwezen, specifieke wetgeving ter uitvoering van het Verdrag
noodzakelijk is. Zij adviseert om in de toelichtende nota in te gaan op de
vraag of het Verdrag uitvoeringswetgeving vergt en voor zover dat het
geval is, aan te geven op welke wijze en binnen welke termijn daarin zal
worden voorzien. De Afdeling wijst met name op drie punten, namelijk de
regeling van de grensoverschrijdende observatie en achtervolging
(artikelen 12 en 13), artikel 14, en de in artikel 5 geregelde informatieuitwisseling door politiediensten.
In algemene zin kan het volgende worden opgemerkt. Voor de implementatie van het Verdrag is uitvoeringswetgeving noodzakelijk. Dit heeft de
aandacht van Sint Maarten. De Landsverordening van de 30e augustus
2012 houdende wijziging van het Wetboek van Strafvordering (Bijzondere
opsporingsbevoegdheden en andere spoedeisende veranderingen) (AB
2012, no. 25) die een wijziging van het Wetboek van Strafvordering van
het Nederlandse deel van het eiland Sint Maarten (hierna: Wetboek van
Strafvordering) behelst, is op 31 augustus 2012 in werking getreden.
Het nieuwe Wetboek van Strafvordering ligt voor advies bij de Raad van
Advies en treedt naar verwachting eind 2014 in werking. Overigens wordt
opgemerkt dat het huidige Wetboek van Strafvordering met de inwerkingtreding van de hierboven genoemde Landsverordening van de 30e
augustus 2012 reeds voorziet in de uitwerking van de relevante delen van
het verdrag. De inwerkingtreding van het nieuwe Wetboek van Strafvordering hoeft derhalve niet te worden afgewacht voor de bekrachtiging van
het Verdrag.
Het nieuwe Wetboek van Strafrecht is bekrachtigd en gepubliceerd (AB
2013, no. 2), maar door de Ombudsman op onderdelen ter toetsing
voorgelegd aan het Constitutioneel Hof. Dit Hof heeft op 8 november 2013
het Wetboek van Strafrecht op enkele onderdelen vernietigd, waardoor
reparatiewetgeving noodzakelijk was. Dit heeft plaatsgevonden bij de
12
13

Toelichting op artikel 5, eerste alinea.
Kamerstukken II 1990/91, 22 142, nr. 3, blz. 5.

Staten-Generaal, vergaderjaar 2014–2015, 34 048 (R2040), nr. 2

4

Invoeringslandsverordening Wetboek van Strafrecht, die momenteel voor
advies bij de Raad van Advies ligt. De verwachting is, dat deze invoeringslandsverordening en daarmee het Wetboek van Strafrecht eind 2014 in
werking zal treden.
Het Verdrag zal pas worden bekrachtigd als alle benodigde uitvoeringswetgeving gereed is.
De Afdeling stelt bij de toelichting op artikel 12 en 13 die respectievelijk de
grensoverschrijdende observatie – en achtervolging regelen, of de
ontwerplandsverordening tot invoering van de bijzondere opsporingsbevoegdheden in het Wetboek van Strafvordering voorziet in een
uitdrukkelijke regeling van grensoverschrijdende observatie door
buitenlandse opsporingsambtenaren.
In antwoord op de vraag van de Afdeling kan worden opgemerkt dat de
hierboven reeds genoemde Landsverordening van de 30e augustus 2012
houdende wijziging van het Wetboek van Strafvordering (Bijzondere
opsporingsbevoegdheden en andere
spoedeisende veranderingen) (AB 2012, no. 25) voorziet in de bedoelde
regeling. Middels deze Landsverordening is onder meer een nieuwe titel
XVII «Bijzondere bevoegdheden tot opsporing» (arttt. 177h t/m 177y)
toegevoegd aan het geldende Wetboek van Strafvordering. Artikel 177l
regelt de planmatige observatie en ingevolge artikel 177j is het mogelijk
om bij ministeriële beschikking ook een opsporingsambtenaar van een
vreemde staat te belasten met planmatige observatie en andere
bijzondere opsporingsbevoegdheden.
Het nieuwe Wetboek van Strafvordering bevat dezelfde bepalingen.
Naar aanleiding van de opmerking van de Afdeling dat bevoegdheden op
grond van artikel 14 van het Verdrag (gemengde patrouilles) aan
buitenlandse functionarissen gegeven (vaststellen identiteit en staande
houden) een uitdrukkelijke wettelijke basis behoeft, is de toelichting op
artikel 14 is aangevuld.
Voorts wijst de Afdeling op de in artikel 5 van het Verdrag geregelde
informatie-uitwisseling door politiediensten, die is ontleend aan artikel 39,
eerste lid, van de Schengenuitvoeringsovereenkomst, aldus de toelichtende nota. Artikel 39, eerste lid, van de Schengenuitvoeringsovereenkomst strekt ertoe inlichtingenverkeer op politieel niveau zonder tussenkomst van justitiële autoriteiten te laten plaatsvinden. De Afdeling vraagt
zich af of een uitvoeringsregeling nodig is om duidelijk aan te geven dat
indien het om uitwisseling van inlichtingen gaat die zonder dwangmiddelen verkregen kunnen worden een verzoek aan de Officier van Justitie,
als centrale rechtshulpautoriteit, achterwege kan blijven.
In antwoord op de vraag van de Afdeling kan worden gemeld dat
artikel 556, tweede lid, van het huidige Wetboek van Strafvordering hier
reeds in voorziet. De toelichting op artikel 5 is aangevuld, in aanmerking
genomen het advies van de Afdeling.
3. Vage bepalingen
Het is de Afdeling opgevallen dat het verdrag enkele weinig precieze
bepalingen bevat en dat ook de toelichtende nota geen duidelijkheid
verschaft over de betekenis van die bepalingen. In artikel 4 wordt als
middel voor de beoogde eilandbrede samenwerking onder meer
genoemd: de formulering van «nieuwe vormen van samenwerking». In de
toelichtende nota wordt niet ingegaan op de met deze doelomschrijving
beoogde vormen van samenwerking. De vraag is of met deze doelomschrijving vormen van samenwerking kunnen worden overeengekomen
die niet expliciet in het verdrag zijn genoemd en of deze verdragsbepaling

Staten-Generaal, vergaderjaar 2014–2015, 34 048 (R2040), nr. 2

5

daarvoor dan een voldoende kenbare rechtsgrondslag biedt.14 De
Afdeling gaat ervan uit dat, wanneer een verdrag de enige rechtsgrondslag vormt, daarin niet geregelde politiële samenwerking niet mag
worden verleend.15
Eenzelfde vraag doet zich voor met betrekking tot artikel 5, tweede lid, dat
bepaalt dat de politiediensten elkaar «in het bijzonder» verzoeken om
bijstand toezenden op een aantal «in het bijzonder» genoemde gebieden.
Volgens de toelichtende nota blijkt uit de bewoordingen dat geen
limitatieve opsomming is beoogd met betrekking tot de verzoeken om
bijstand.
Voorts wijst de Afdeling op artikel 10, waarin onder meer is bepaald dat
de bevoegde diensten elkaar binnen de grenzen van hun recht wederzijdse bijstand verlenen bij grootschalige evenementen of in geval van
rampen door op hun grondgebied de «noodzakelijke politiële maatregelen» te nemen. In de toelichtende nota wordt gesteld dat de uitwerking
hiervan wordt overgelaten aan de bevoegde diensten. Ook hier rijst de
vraagt welk soort politiële maatregelen het betreft.
Ten slotte wijst de Afdeling op artikel 15 dat erin voorziet dat, indien
spoedeisende maatregelen dienen te worden getroffen, de functionarissen van de ene partij die uit hoofde van het verdrag op het grondgebied
van de andere partij optreden, onder toezicht en operationele leiding van
de partij op wiens grondgebied de taak wordt uitgevoerd,
«overheidstaken uitvoeren». In de toelichtende nota wordt gesteld dat
deze bepaling geen zelfstandige grondslag biedt om te mogen optreden,
maar de uitoefening van deze bevoegdheden geschiedt in samenhang
met een in de titels II tot en met VII van het verdrag gegeven
bevoegdheid. De Afdeling merkt op dat het hier evenwel
«overheidstaken» betreft waartoe de desbetreffende functionarissen niet
bevoegd zijn, indien van spoedeisendheid geen sprake is. Deze taken
kunnen derhalve niet geheel samenvallen met de in de genoemde titels
voorziene taken, aangezien die ook betrekking hebben op andere dan
spoedsituaties.
Gelet op het voorgaande adviseert de Afdeling om in de toelichtende nota
nader in te gaan op de nieuwe vormen van samenwerking, als bedoeld in
artikel 4; op de verzoeken om bijstand, als bedoeld in artikel 5, tweede lid;
op de politiële maatregelen, als bedoeld in artikel 10 en op het uitvoeren
van overheidstaken, als bedoeld in artikel 15.
3. Vage bepalingen
Het is de Afdeling opgevallen dat het verdrag enkele weinig precieze
bepalingen bevat en dat ook de toelichtende nota geen duidelijkheid
verschaft over de betekenis van die bepalingen.
–

In artikel 4 wordt verwezen naar «nieuwe vormen van samenwerking».
De vraag van de Afdeling of met deze doelomschrijving vormen van
samenwerking kunnen worden overeengekomen die niet expliciet in
het verdrag zijn genoemd, dient ontkennend te worden beantwoord.
Terecht gaat de Afdeling ervan uit dat, wanneer het Verdrag de enige
rechtsgrondslag vormt, daarin niet geregelde politiële samenwerking

14

Te denken valt bijvoorbeeld aan de gecontroleerde aflevering als bijzondere vorm van
observatie. Dit is observatie, gecombineerd met een uitgestelde inbeslagneming. De
Schengenuitvoeringsovereenkomst opent uitdrukkelijk de mogelijkheid tot gecontroleerde
aflevering met betrekking tot verdovende middelen.
15
Vgl. E. van Sliedregt, J.M. Sjöcrona, A.M.M. Orie (red.), Handboek internationaal strafrecht,
2008, blz. 263.

Staten-Generaal, vergaderjaar 2014–2015, 34 048 (R2040), nr. 2

6

–

niet mag worden verleend. De toelichting op artikel 4 is aangevuld, in
aanmerking genomen het advies van de Afdeling.
Ten aanzien van de reikwijdte van artikel 5, tweede lid, waarnaar de
Afdeling verwijst, zij erop gewezen dat het tweede lid een uitwerking
vormt van de in het eerste lid beschreven verlening van bijstand. De
bijstandverlening kan plaatsvinden door het opvragen van informatie
op verschillende terreinen. Daarbij geldt dat het verstrekken van de
inlichtingen geschiedt met eerbiediging van de nationale wetgeving.
De toelichting op artikel 5, tweede lid, is aangevuld, in aanmerking
genomen het advies van de Afdeling.

–

Voorts wijst de Afdeling naar de zinsnede «noodzakelijke politiële
maatregelen» in artikel 10 en vraagt welke soort maatregelen het
betreft.
Met het begrip «noodzakelijke politiële maatregelen» worden
politietaken bedoeld op het grondgebied van de andere partij op diens
verzoek in het kader van het handhaven van de openbare orde. De
toelichting op artikel 10 is aangevuld, in aanmerking genomen het
advies van de Afdeling.

–

Ten slotte wijst de Afdeling op artikel 15 dat erin voorziet dat, indien
spoedeisende maatregelen dienen te worden getroffen, functionarissen van de ene partij die uit hoofde van het Verdrag op het grondgebied van de andere partij optreden, onder toezicht en operationele
leiding van de partij op wiens grondgebied de taak wordt uitgevoerd,
«overheidstaken uitvoeren». De Afdeling merkt op dat het hier
«overheidstaken» betreft waartoe de desbetreffende functionarissen
niet bevoegd zijn, indien van spoedeisendheid geen sprake is. Deze
taken kunnen, anders dan de toelichtende nota stelt, derhalve niet
geheel samenvallen met de in de titels II tot en met VII voorziene taken,
aangezien die ook betrekking hebben op andere dan spoedsituaties.
De toelichting op artikel 15 is aangevuld, in aanmerking genomen het
advies van de Afdeling.

4. Grensoverschrijdende achtervolging
Artikel 13 regelt de grensoverschrijdende achtervolging.16 Kort gezegd
bepaalt het artikel dat in een aantal omschreven spoedsituaties, zoals bij
ontdekking op heterdaad van een strafbaar feit, de functionarissen van de
ene partij bevoegd zijn om de achtervolging op het grondgebied van de
andere partij voort te zetten, mits aan een aantal genoemde voorwaarden
wordt voldaan. De bevoegdheid is bedoeld om een persoon die in het
kader van een achtervolging door opsporings-ambtenaren de grens is
overgegaan, aan te houden en door uitlevering weer onder de rechtsmacht van de achtervolgende partij te brengen.
Het valt de Afdeling op dat voor de achtervolgende functionarissen geen
bevoegdheid is opgenomen om de achtervolgde persoon op het
grondgebied van de andere partij «staande te houden», in de zin van te
stoppen, of aan te houden (te «arresteren»). Volgens het tweede lid doen
de achtervolgende functionarissen uiterlijk op het moment van grensoverschrijding een beroep op de bevoegde diensten van de partij op het
grondgebied waarvan de achtervolging plaatsvindt. «Op verzoek van de
achtervolgende functionarissen gaan de lokaal bevoegde diensten over
tot aanhouding van de achtervolgde persoon teneinde diens identiteit vast
te stellen of tot arrestatie over te gaan», aldus de laatste volzin van het
tweede lid van artikel 13.

16

De bepaling is ontleend aan artikel 41 van de Schengenuitvoeringsovereenkomst.

Staten-Generaal, vergaderjaar 2014–2015, 34 048 (R2040), nr. 2

7

De Afdeling plaatst een vraagteken bij de effectiviteit van deze regeling.
De Afdeling wijst bijvoorbeeld op de situatie dat de achtervolgde persoon
na afloop van een grensoverschrijdende achtervolging dient te worden
gearresteerd, maar de lokale autoriteiten nog niet ter plaatse zijn. Op
grond van de Schengenuitvoerings-overeenkomst mogen de achtervolgende functionarissen op het grondgebied van de andere partij de
achtervolgde persoon ophouden in afwachting van het optreden van de
lokaal bevoegde functionarissen, en is tevens voorzien in een
bevoegdheid tot veiligheidsfouillering en een bevoegdheid om door de
persoon met zich meegevoerde voorwerpen in beslag te nemen.17 Het
voorliggende verdrag voorziet niet in dergelijke bevoegdheden voor de
achtervolgende functionarissen.
In het licht hiervan adviseert de Afdeling om in de toelichtende nota nader
in te gaan op de in het kader van een effectief optreden vereiste
mogelijkheid om de achtervolgde persoon staande te houden of aan te
houden en de door deze met zich meegevoerde voorwerpen in beslag te
nemen.
4. Grensoverschrijdende achtervolging
De Afdeling plaatst vraagtekens bij de effectiviteit van de regeling in
artikel 13 van het Verdrag, waarin is opgenomen dat achtervolgende
functionarissen geen bevoegdheid hebben de achtervolgde persoon op
het grondgebied van de andere partij «staande te houden», in de zin van
te stoppen of aan te houden (te «arresteren»). De Afdeling wijst bijvoorbeeld op de situatie dat de achtervolgde persoon na afloop van een
grensoverschrijdende achtervolging dient te worden gearresteerd, maar
de lokale autoriteiten nog niet ter plaatse zijn. Anders dan de Schengenuitvoeringsovereenkomst voorziet het Verdrag niet in de bevoegdheid
voor achtervolgende functionarissen van ophouden in afwachting van het
optreden van de lokaal bevoegde functionarissen.
Het advies van de Afdeling om in de toelichtende nota hierop nader in te
gaan, is overgenomen.
5. Inlichtingen verschaffen op eigen initiatief
Ingevolge artikel 6 kunnen partijen, onder eerbiediging van hun nationale
wetgeving en zonder hierom te worden verzocht, aan de andere partij
inlichtingen doen toekomen die deze partij zouden kunnen helpen
concrete bedreigingen van de veiligheid en openbare orde te voorkomen
of strafbare feiten te bestrijden. De Afdeling acht het mogelijk dat de
inlichtingen persoonsgegevens kunnen omvatten (zoals specifiek is
geregeld in artikel 17). Artikel 5, tweede lid, van de Staatsregeling van Sint
Maarten bepaalt dat persoonsgegevens eerlijk worden verwerkt voor
bepaalde doeleinden en met toestemming van betrokkene of op basis van
een andere gerechtvaardigde grondslag waarin de landsverordening
voorziet. Die organieke landsverordening betreft in dit verband de
landsverordening politiegegevens. Daarin is bepaald dat politiegegevens
worden verwerkt voor zover dit noodzakelijk is voor de bij of krachtens
deze landsverordening geformuleerde doeleinden.

17

Artikel 41, tweede lid, onder b, en vijfde lid, onder f, van de Schengenuitvoeringsovereenkomst. In verband met de bevoegdheid tot ophouden is bij de Wet van 24 februari 1993,
Stb. 141 tot uitvoering van de op 29 juni 1990 tot stand gekomen overeenkomst van Schengen
in artikel 54, vierde lid, van het Wetboek van Strafvordering een bevoegdheid ingevoerd tot
aanhouding door een persoon in de openbare dienst van een vreemde staat die op door het
volkenrecht toegelaten wijze grensoverschrijdend het achtervolgingsrecht in Nederland
uitoefent.

Staten-Generaal, vergaderjaar 2014–2015, 34 048 (R2040), nr. 2

8

In verband met deze eis van noodzakelijkheid adviseert de Afdeling mede
in het licht van de eisen zoals neergelegd in artikel 17, eerste lid, onderdelen b en c, nader in te gaan op de toepassing van artikel 6 om inlichtingen te verschaffen die de andere partij zouden kunnen helpen bij hun
taakuitoefening.
5. Inlichtingen verschaffen op eigen initiatief
In verband met het bepaalde in de Landsverordening politiegegevens dat
politiegegevens worden verwerkt voor zover dit noodzakelijk is voor de bij
of krachtens deze landsverordening geformuleerde doeleinden, adviseert
de Afdeling mede in het licht van de eisen, neergelegd in artikel 17, eerste
lid, onderdelen b en c, van het Verdrag, nader in te gaan op de toepassing
van artikel 6 van het Verdrag om inlichtingen te verschaffen die de andere
partij zouden kunnen helpen bij hun taakuitoefening.
De toelichting op artikel 6 is aangevuld, in aanmerking genomen het
advies van de Afdeling.
6. Territoriale wateren
Voor de toepassing van het verdrag bestaat het bevoegdheidsgebied voor
het Koninkrijk der Nederlanden uit het grondgebied van het land Sint
Maarten, met inbegrip van de territoriale wateren en het luchtruim
(artikel 3). Volgens de toelichtende nota worden onder het gebied van de
samenwerking, waar het de kustwacht betreft, naast de territoriale zee van
Sint Maarten ook begrepen de aansluitende zone en het overige
zeegebied in de Caribische zee, voor zover het volkenrecht en het
interregionale recht dit toelaten.18 Dit roept de vraag op of niet via de
toelichting een uitbreiding wordt gegeven aan het begrip «territoriale
wateren» in de zin van het verdrag.
De Afdeling adviseert om de toelichting met betrekking tot territoriale
wateren te verduidelijken.
6. Territoriale wateren
Voor de toepassing van het Verdrag bestaat het bevoegdheidsgebied voor
het Koninkrijk der Nederland uit het grondgebied van het land Sint
Maarten, met inbegrip van de territoriale wateren en het luchtruim
(artikel 3). Volgens de Afdeling roept de toelichtende nota de vraag op of
via de toelichting een uitbreiding wordt gegeven aan het begrip «territoriale wateren». De Afdeling adviseert om de toelichting met betrekking tot
territoriale wateren te verduidelijken. Dit advies is overgenomen.
7. Redactionele kanttekeningen
Voor redactionele kanttekeningen verwijst de Afdeling naar de bij het
advies behorende bijlage.
7. Redactionele kanttekeningen
Aan de redactionele kanttekeningen is gevolg gegeven.

18

Toelichting op artikel 3, laatste alinea.

Staten-Generaal, vergaderjaar 2014–2015, 34 048 (R2040), nr. 2

9

De Afdeling advisering van de Raad van State van het Koninkrijk geeft U
in overweging goed te vinden dat bedoeld verdrag wordt overgelegd aan
de beide kamers der Staten-Generaal en aan de Staten van Sint Maarten,
nadat met het vorenstaande rekening zal zijn gehouden.
De vice-president van de Raad van State van het Koninkrijk,
J.P.H. Donner
Tot slot wordt opgemerkt dat het nader rapport in grote mate vertraging
heeft opgelopen als gevolg van onder meer de politieke ontwikkelingen
op Sint Maarten en bovengemelde toetsing van het nieuwe Wetboek van
Strafrecht door het Constitutionele Hof. De huidige regering van Sint
Maarten hecht evenwel grote waarde aan de bekrachtiging van het
Verdrag op zo kort mogelijke termijn en heeft met het oog hierop de
schaars beschikbare capaciteit ingezet voor een spoedige inwerkingtreding van de nieuwe Wetboeken van Strafrecht en Strafvordering.
Ik moge U verzoeken mij te machtigen gevolg te geven aan mijn
voornemen het Verdrag vergezeld van de gewijzigde toelichtende nota ter
stilzwijgende goedkeuring over te leggen aan de Eerste en aan de Tweede
Kamer der Staten-Generaal en tevens over te leggen aan de Staten van
Sint Maarten.
De Minister van Buitenlandse Zaken,
F.C.G.M. Timmermans

Staten-Generaal, vergaderjaar 2014–2015, 34 048 (R2040), nr. 2

10

Bijlage bij het advies van de Afdeling advisering van de Raad van
State van het Koninkrijk betreffende no. W02.12.0153/II/K met
redactionele kanttekeningen die de Afdeling in overweging geeft.
− In de toelichtende nota, algemeen deel, «het Nederlandse deel van het
eiland Sint Maarten» (steeds) vervangen door: het deel van het eiland
Sint Maarten dat deel uitmaakt van het Koninkrijk der Nederlanden
(conform artikel 1 van de Staatsregeling van Sint Maarten).
− In de toelichting op de artikelen 1, 2 en 3, derde alinea, «kreeg Sint
Maarten de status van zelfstandig land binnen het Koninkrijk der
Nederlanden.» wijzigen in: kreeg het eilandgebied Sint Maarten de
status van zelfstandig land binnen het Koninkrijk der Nederlanden.
− In de toelichting op de artikelen 1, 2 en 3, vierde alinea, de zinsnede
«– de Minister van Justitie; en» schrappen (In de artikelen 184 en 185
van het Wetboek van Strafvordering wordt de Minister van Justitie niet
genoemd als opsporingsambtenaar).

Staten-Generaal, vergaderjaar 2014–2015, 34 048 (R2040), nr. 2

11