Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3351
Vragen van het lid Van der Linde (VVD) aan de Minister voor Wonen en
Rijksdienst over het artikel «Bouw faalt als keurmeester van zichzelf»
(ingezonden 17 augustus 2016).
Antwoord van Minister Blok (Wonen en Rijksdienst) (ontvangen 30 augustus
2016).
Vraag 1
Hebt u kennisgenomen van het artikel «Bouw faalt als keurmeester van
zichzelf»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Is er aanleiding voor de betrokken bewoners om zich zorgen te maken over
de veiligheid van hun woning? Bij wie kunnen zij terecht voor gedetailleerde
informatie?
Antwoord 2
Nee. Naar ik heb begrepen van betrokken partijen is hiervoor geen aanleiding. De gemeente heeft als bevoegd gezag – net als in het huidige stelsel –
de taak en de verantwoordelijkheid om in gevaarlijke situaties op te treden en
de bouwer hierop aan te spreken.
De gemeente Den Haag heeft een brief geschreven aan de betrokken
bewoners. In deze brief geeft de gemeente aan dat de bewoners van hun
woning kunnen verwachten dat deze qua veiligheid van eenzelfde kwaliteit is
als andere nieuwbouwwoningen. De gemeente wijst de bewoners erop dat
voor hun woningen een waarborgcertificaat van de Stichting Garantiewoning
is verstrekt. Aannemers die aan de garantieregeling deelnemen verklaren van
tevoren dat zij aan de bouwregelgeving zullen voldoen. Op de woningen van
deze aannemers zit een garantie tegen gebreken die na de oplevering worden
geconstateerd. Mocht de aannemer deze garantie onverhoopt niet na kunnen
komen, dan is er als vangnet een waarborgregeling die er voor zorgt dat
gebreken alsnog zonder tussenkomst van de aannemer kosteloos worden

1

ah-tk-20152016-3351
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

Trouw, 16 augustus 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

1

hersteld. Via dit waarborgcertificaat is de bouwkwaliteit van deze woningen
verzekerd.
Voor zover de opleverdossiers van de betreffende woningen nog ontbreken,
heeft de gemeente deze inmiddels opgevraagd bij de waarborginstellingen.
Indien uit deze opleverdossiers toch nog onvolkomenheden blijken, dan gaat
de gemeente direct in overleg met de aannemer over de wijze waarop hij
deze de punten alsnog oplost en hoe hij de bewoners hierover informeert. De
waarborginstelling staat bij eventuele onvolkomenheden garant voor herstel.
De gemeente Den Haag ziet er actief op toe dat zij de opleverdossiers zo snel
mogelijk ontvangt en dat eventueel herstel adequaat wordt uitgevoerd.
De bewoners kunnen zich voor gedetailleerde informatie in eerste instantie
richten tot de partij met wie zij de koop-/aannemingsovereenkomst hebben
gesloten. Dat is de projectontwikkelaar of de aannemer. Mocht deze in
gebreke blijven dan kan een beroep gedaan worden op de waarborginstellingen.
Overigens wordt in het voorziene wettelijk stelsel de aansprakelijkheid voor
gebreken van de aannemer aangescherpt. De aannemer wordt dan ook
aansprakelijk voor gebreken die zich na de oplevering voordoen, tenzij deze
gebreken hem niet zijn toe te rekenen. In het huidige stelsel is de aannemer
na de oplevering alleen aansprakelijk voor verborgen gebreken.
Vraag 3
Kunt u toelichten hoe het pilotproject in Den Haag zich verhoudt tot de
andere experimenten op dit gebied, in hoeverre bij die experimenten het
aanhangige wetsvoorstel Kwaliteitsborging voor het bouwen (Kamerstukken
34 453) wordt gevolgd en tot welke aanpassing in de lagere regelgeving de
experimenten zouden moeten leiden?
Antwoord 3
Gemeenten hebben op grond van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht en de Woningwet de taak om omgevingsvergunningaanvragen voor
een vergunning voor het bouwen te toetsen aan de bouwregelgeving,
toezicht te houden op de verleende vergunning en toezicht te houden op de
naleving van de bouwregelgeving. Alhoewel er sprake is van grote verschillen tussen gemeenten is het landelijke beeld dat het bestaande stelsel teveel
tekortkomingen kent.
Aanvankelijk is door achtereenvolgende kabinetten ingezet op verbetering
van het bestaande stelsel van kwaliteitsborging in de bouw. Reeds vanaf 2003
heeft de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) (en haar voorganger: de
VROM-Inspectie) gewerkt aan een verbetering van de kwaliteit van de
uitvoering van de gemeentelijke taken. De ILT heeft onder andere in de
periode van 2003 tot 2008 alle gemeenten onderzocht op de uitvoering van
bouwtaken en verbetertrajecten in gang gezet. Een ander voorbeeld is de
wijziging van de Woningwet in 2007 die tot doel had om de naleving,
handhaafbaarheid en handhaving van de bouwregelgeving te verbeteren. De
regering meent dat deze inspanningen onvoldoende resultaat hebben
opgeleverd.
Zo blijkt uit onderzoek van de VROM-Inspectie uit 2010 dat bij een derde deel
van de gecontroleerde woningen de EPC-berekeningen niet waren gecontroleerd. Uit een onderzoek van de Nieman Groep uit 2011 bleek dat zo’n 20 –
50% van de beoordeelde woningen niet voldeed aan de gestelde minimumeisen. Uit onderzoek van de ILT dat bijna 80% van de gemeenten geen toezicht
hield op de constructieve veiligheid van onderzochte overdekte zwembaden
binnen hun gemeente. Ook bij landelijk bekend geworden incidenten zoals
meer recent bij de Grolschveste, Schiedamse Parkweg en TU Eindhoven
bleek dat het ontbrak aan goed toezicht van de opdrachtgever, de bouwer en
van de gemeente.
Verder speelt een rol dat als gevolg van versnippering in de bouw steeds
meer partijen bij de bouw van een bouwwerk zijn betrokken waardoor
afstemmingsproblemen ontstaan. Door technische ontwikkelingen is de
beoordeling van bouwwerken steeds complexer geworden.
In het huidige stelsel is het voor bewoners vaak onduidelijk wie verantwoordelijk is voor de kwaliteit van het bouwwerk en hebben zij een zwakke positie
om hun recht te halen wanneer iets aan hun woning niet goed is. Bewoners/
eigenaren van bouwwerken hebben recht op kwalitatief goede bouwwerken.
Dat houdt in dat deze bouwwerken voldoen aan de wettelijke vereisten uit

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

2

oogpunt van veiligheid, gezondheid, bruikbaarheid, energieprestatie en
bescherming van het milieu, en daarnaast aan de contractueel vastgelegde
afspraken. Het voorgenomen nieuwe stelsel van kwaliteitsborging voor het
bouwen draagt bij aan een verbetering van de bouwkwaliteit, een betere
consumentenbescherming en kan bijdragen aan de verlaging van de
faalkosten door verhoging van het kwaliteitsbewustzijn van bouwbedrijven.
Ter voorbereiding op de introductie van een nieuw stelsel worden al zo’n tien
jaar experimenten en pilots uitgevoerd om ervaringen op te doen. Zie voor
een overzicht van een kleine dertig projecten: http://www.stichtingibk.nl/2016/
08/16/pilots-proefprojecten-en-andere-initiatieven-op-kaart/.
De pilot in Den Haag is één van de vijf pilots die op dit moment lopen binnen
het experiment grondgebonden woningen in het kader van de Crisis- en
herstelwet.2 Het doel van de pilotprojecten is om de instrumenten voor
kwaliteitsborging te kunnen testen die in het voorziene wettelijke stelsel
kunnen worden gebruikt. Een tweede doel is de samenwerking tussen private
partijen en gemeenten te beproeven. binnen de nieuwe rolverdeling.
Zowel bouwende partijen als gemeenten hebben om deze pilots gevraagd.
Alle partijen zijn het er over eens dat de mogelijkheid tot experimenteren er
niet toe mag leiden dat de risico’s voor eigenaren/bewoners van te toetsen
woningen toenemen. Dit is ook niet het geval. Zo blijft in de pilots de positie
van de eigenaar/bewoners gelijk ten opzichte van het huidige gemeentelijke
toezicht (de gemeente kan aan de hand van het opleverdossier de bouwer
aanspreken om herstelwerkzaamheden uit te voeren) en behouden de
eigenaar/bewoners dezelfde garantie voor de kwaliteit van hun woning die nu
al geldt.
Iedere gemeente heeft de ruimte om op eigen wijze invulling aan de pilot te
geven. Het gaat dan om de wijze waarop en de mate waarin de gemeente zelf
ook toetst om de werking van het instrument te kunnen monitoren. Door deze
verschillen in aanpak van de pilots wordt een rijkere ervaring opgedaan die
zal kunnen worden gebruikt bij de verdere vormgeving van het voorgenomen
nieuwe stelsel. De gemeente Den Haag volgt – net als de betreffende
gemeenten in de andere projecten – het werk van de kwaliteitsborgers op
enige afstand en deelt haar bevindingen uiteindelijk met de kwaliteitsborgers.
De betrokken kwaliteitsborgers hebben hun ervaringen verwerkt in de verdere
ontwikkeling van hun instrumenten. De experimenten hebben daarnaast
ervaringen opgeleverd voor hun samenwerking met de gemeente, bijvoorbeeld met betrekking tot de omgevingsveiligheid en ruimtelijke aspecten als
geluidbelasting. Voorts hebben de experimenten tot nu toe bijgedragen aan
het formuleren van eisen aan instrumenten in de lagere wet- en regelgeving.
Zo worden mede naar aanleiding van de bevindingen van de gemeente Den
Haag eisen geformuleerd aan minimaal te controleren onderdelen van een
bouwwerk. Andere ervaringen die in lagere regelgeving zullen worden
verwerkt betreffen o.a. de vragen hoe wordt omgegaan met kleine afwijkingen van het Bouwbesluit bij de gereedmelding van het bouwwerk en welke
documenten hierbij dienen te worden aangeleverd bij de gemeente. De
komende periode zullen indien nodig ook overige ervaringen worden
verwerkt in de algemene maatregel van bestuur en de ministeriële regeling.

2

De andere vier pilots zijn in Delft, Eindhoven, Rotterdam en Sint Anthonis. Daarnaast zijn
onlangs vergelijkbare pilots gehouden in Plantage Leiderdorp en in Amsterdam Zeeburgereiland. Het Galileo Reference Centre in Noordwijk betreft een pilot met andere bouwwerken
dan woningen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

3