Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1104
Vragen van de leden Hoogland, Van Dekken en Nijboer (allen PvdA) aan de
Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu over de stremming van het
treinverkeer tussen Bad Nieuweschans en Leer (ingezonden 10 december
2015).
Antwoord van Staatssecretaris Dijksma (Infrastructuur en Milieu) (ontvangen
13 januari 2016).
Vraag 1
Kent u de berichten «Spoorbrug doorboord, vijf jaar geen trein tussen
Groningen en Duitsland» en «Doorboorde spoorbrug over Ems is total loss:
minstens vijf jaar geen treinverkeer mogelijk»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Is het waar dat de komende vijf jaar geen treinen kunnen rijden tussen Bad
Nieuweschans (Groningen) en het Duitse Leer? Bent u bereid bij uw Duitse
collega’s aan te dringen op spoedig herstel van de brug?
Antwoord 2
De eerste inschatting van DB Netz, de Duitse spoorweginfrabeheerder, is dat
het vervangen van de spoorbrug 3 tot 5 jaar in beslag zal nemen. Dit heeft
onder andere te maken met het feit dat de brug zelf alsook de fundering total
loss is, waardoor de gehele planprocedure om te komen tot een nieuwe brug
(incl. inspraak procedures etc.) zal moeten worden doorlopen. Meer duidelijkheid over de doorlooptijd wordt begin 2016 verwacht.
Op korte termijn zal ik mijn Duitse ambtscollega een brief sturen, waarin ik
aandacht zal vragen voor de huidige hinder en zal benadrukken dat het in het
belang van de (grensoverschrijdende) reiziger en de vervoerder is, om een
spoedig herstel te bevorderen. Ik zal hem in deze brief ook vragen te kijken
naar financieringsmogelijkheden die toekomstrobuuste oplossingen mogelijk
moeten maken.

1

ah-tk-20152016-1104
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

Volkskrant.nl, 4 december 2015. Rtvnoord.nl, 5 december 2015.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

1

Vraag 3
Hoeveel reizigers worden per dag getroffen door deze stremming? Welke
economische consequenties heeft de stremming bij benadering voor
reizigers, bedrijven en overheden aan Nederlandse c.q. aan Duitse zijde?
Antwoord 3
De afgelopen drie jaar is door de provincie Groningen, in nauwe samenwerking met vervoerder Arriva, veel gedaan om het internationaal reizen tussen
Groningen en Niedersachsen te verbeteren en onder de aandacht te brengen
van de reiziger. Dit heeft geresulteerd in een reizigersgroei van circa 200
reizigers per dag die de grens passeerden in 2012, naar ruim 700 reizigers per
dag in november 2015.
Met name het goederenvervoer zal hinder ondervinden door deze stremming.
Als gevolg van de stremming kan in januari niet gestart worden met het drie
tot vijf keer per week rijden van een goederentrein van Veendam via Leer
naar Bremen (en verder naar Malmö).
Tenslotte zullen de provincie Groningen en de Landesnahverkehrsgesellschaft
Niedersachsen (LNVG) nadelen ondervinden in hun proces om te komen tot
een verbeterde verbinding tussen Groningen en Leer. Naar verwachting zal
het behaalde reizigersgroei niet kunnen worden vastgehouden. De komende
tijd zal samen met de vervoerder en DB Netz worden gezocht naar een
verdere verbetering van het alternatief vervoer.
Vraag 4
Zijn er – gezien de bijzondere situatie – mogelijkheden om de vervanging van
de spoorbrug te versnellen? Zijn er aan Nederlandse zijde belemmeringen die
de vervanging van de spoorbrug verlengen? Zo ja, bent u bereid zich in te
spannen om ervoor te zorgen dat deze belemmeringen niet leiden tot een
langere duur van de vervanging?
Antwoord 4
Uiteraard is DB Netz volop bezig met het onderzoek naar de oorzaak, maar
ook naar de mogelijkheden om de hinder zoveel mogelijk te beperken. Mij
zijn geen belemmeringen voor de vervanging van de spoorbrug aan
Nederlandse zijde bekend.
Vraag 5
Welk alternatief wordt geboden aan reizigers die de komende jaren hinder
ondervinden als gevolg van deze stremming? Bent u bereid om u – samen
met provincie, Arriva en Duitse overheden – in te spannen voor een
oplossing waarbij reizigers zo min mogelijk hinder ondervinden van de
stremming?
Antwoord 5
Op dit moment heeft de regionale concessiehouder, vervoerder Arriva,
vervangende busdiensten ingezet. De provincie Groningen, LNVG en Arriva
gaan verdere verbeteringen voor de alternatieve (bus)dienstregeling
onderzoeken, zodat de gevolgen voor de reiziger zoveel mogelijk worden
beperkt.
Vraag 6
Welke gevolgen heeft de vernieling van deze spoorbrug voor de plannen om
een snelle(re) treinverbinding tussen Groningen en Bremen te realiseren?
Antwoord 6
Zie beantwoording vraag 3 voor de hinder voor de huidige reizigers. In
overleg met de betrokken partijen (waaronder de provincie Groningen,
Niedersachsen en Berlijn) wordt op dit moment nagegaan wat de gevolgen
zijn voor de realisatie van een snelle(re) treinverbinding tussen Groningen en
Bremen. Zodra dat bekend is, zal ik uw Kamer daarover informeren.
Vraag 7
Wat betekent deze stremming voor de rijksbijdrage voor de grensoverschrijdende spoorverbinding Groningen–Bremen? Gelden de op 7 juni 2014
gestelde voorwaarden – namelijk voor 1 juli 2016 duidelijkheid over de
grootste problemen, verschillende varianten, kosteneffectiviteit en kostenver-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

2

deling Nederland–Duitsland – om aanspraak te kunnen maken op de
rijksbijdrage nog steeds?2 Bent u – gezien de bijzondere situatie – bereid om
hier flexibel mee om te gaan? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 7
De rijksbijdrage voor de grensoverschrijdende verbinding Groningen-Bremen
was gereserveerd onder enkele specifieke voorwaarden, waaronder de
vermelding dat er uiterlijk medio 2016 vorderingen zouden zijn gemaakt met
de uitwerking van de planvorming. Wat de effecten op lange termijn zijn, is
nu nog niet te zeggen. Ik wacht de nadere berichten daarover van de
provincie Groningen eerst af.
Vraag 8
Wat betekent deze stremming voor de bij de EU verworven gelden à 8,3
miljoen euro voor een studie naar de spoorverbinding Groningen–Bremen?3
Ziet u – nu deze spoorbrug ernstig beschadigd is – mogelijkheden om extra
Europese middelen te verwerven voor deze verbinding?
Antwoord 8
De 8,3 miljoen die het project heeft ontvangen voor studie naar de spoorverbinding Groningen-Bremen wordt ingezet voor de noodzakelijke onderzoeken
in de planuitwerkingsfase en blijft derhalve staan. Risico is dat het deels
opnieuw moeten laten uitvoeren van de onderzoeken resulteert in het niet
halen van de planning die met Innovation and Networks Executive Agency
(INEA) is afgesproken. De provincie Groningen heeft dit bij INEA gemeld en
zal, zodra hier meer duidelijkheid over is, INEA nader informeren. Voor de
beantwoording van uw vraag over de extra Europese middelen, verwijs ik u
graag naar de beantwoording van vraag 2.
Vraag 9
Bent u bereid u in te spannen om ervoor te zorgen dat de nieuwe brug aan
Duitse zijde zodanig wordt aangelegd, zodat deze past bij de ambities die er
liggen voor een snelle(re) treinverbinding tussen Groningen en Bremen?
Antwoord 9
De aanvaring met de brug is een bijzonder ongelukkige situatie voor de
huidige dienst. Echter, in het project biedt dit ook de gelegenheid om samen
met de Duitse betrokken partijen na te denken over een structurele oplossing
die recht doet aan de ambities voor een snelle(re) verbinding tussen
Groningen en Bremen. Ook hierover is het project, met als trekkende partij de
provincie Groningen, met de Duitse partijen in gesprek.

2

Rijksoverheid.nl, 07-07-2014, Nieuwsbericht – Mansveld wil Groningen helpen met rechtstreekse spoorverbinding Duitsland.
3
Website Europese Commissie, 29 juni 2015. Commission implementing decision establishing
the list of proposals selected for receiving EU financial assistance in the field of Connecting
Europe Facility (CEF)-Transport sector following the call for proposals launched on 11
September 2014 based on the Annual Work Programme, Annex, p.2, te raadplegen via: http://
ec.europa.eu/transport/themes/infrastructure/news/doc/2015-06-29-cef/selection-decision-awp2014.pdf

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

3