Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2013–2014

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

372
Vragen van het lid Bergkamp (D66) aan de Staatssecretaris van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport over het bericht «Gouda verplicht 5-jarigen
thuis de afwas te doen» (ingezonden 4 oktober 2013).
Antwoord van Staatssecretaris Van Rijn (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 30 oktober 2013).
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het bericht «Gouda verplicht 5-jarigen thuis de
afwas te doen»?1
Antwoord 1
Ja, ik heb kennisgenomen van dit bericht.
Vraag 2
Hoe waardeert u het beleid van de gemeente Gouda?
Antwoord 2
Op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) is de verantwoordelijkheid voor het – daar waar aangewezen – verlenen van maatschappelijke ondersteuning, waaronder huishoudelijke hulp, neergelegd bij de
gemeenten. Gemeenten hebben de verantwoordelijkheid om burgers met een
beperkte zelfredzaamheid waar nodig met voorzieningen, ter bevordering van
onder meer het zelfstandig voeren van een huishouden, te ondersteunen. Bij
het bepalen van de vraag of en zo ja, in welke mate ondersteuning nodig is,
geeft de Wmo aan dat rekening gehouden moet worden met de kenmerken
van de specifieke situatie. Daarbij geldt dat het voor cliënt altijd mogelijk is
om bezwaar (en beroep) aan te tekenen tegen de besluitvorming op een
aanvraag door de gemeente.
Uit de door mij bij de gemeente Gouda ingewonnen informatie blijkt dat zij
bij de voorbereiding van de besluitvorming over een aanvraag om ondersteuning bij het voeren van een huishouden de «richtlijn indicatieadvisering Hulp

1

ah-tk-20132014-372
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2013

http://www.ad.nl/ad/nl/1012/Nederland/article/detail/3520576/2013/10/03/Gouda-verplicht-5jarigen-thuis-de-afwas-te-doen.dhtml

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

1

bij het Huishouden»2 hanteren. Deze richtlijn die in januari 2011 is uitgebracht
door de MO-zaak is bedoeld als mogelijk afwegingskader voor gemeenten.
Een onderdeel van de richtlijn betreft de gebruikelijke zorg: «de ondersteuning die huisgenoten worden geacht elkaar te bieden, omdat zij als leefeenheid een gemeenschappelijk huishouden voeren en op die grond een
gezamenlijke verantwoordelijkheid hebben voor het functioneren van dat
huishouden.» De richtlijn stelt dat er in beginsel zowel van volwassenen als
kinderen een bijdrage kan worden verlangd in het huishouden, maar dat
rekening gehouden moet worden met de ontwikkelingsfase van kinderen.
Uitgangspunt is dat van huisgenoten tot 5 jaar geen bijdrage aan het
huishouden mag worden verwacht. Voor huisgenoten van 5 tot en met 12
jaar stelt de richtlijn dat zij naar eigen mogelijkheden kunnen worden
betrokken «bij lichte huishoudelijke werkzaamheden (bv. opruimen, tafel
dekken/afruimen, afwassen/afdrogen, een boodschap doen en kleding in de
wasmand gooien).»
In mijn brief van 20 juli jl. aan uw Kamer3 wijs ik u op het verschil tussen
mantelzorg en gebruikelijke zorg. Mantelzorg is meer dan de hulp waarvan
het gebruikelijk wordt geacht dat mensen deze elkaar geven. Ik ben van
mening dat mantelzorg niet kan en moet worden verplicht, voor gebruikelijke
zorg geldt dat dit onderwerp is van het maatschappelijke debat, de resultante
van algemeen aanvaardbare opvattingen. Ik vind het normaal dat huisgenoten waar nodig en mogelijk hun rol nemen in het huishouden, zeker daar
waar er sprake is van een huisgenoot met een beperkte zelfredzaamheid. De
richtlijn van MO-zaak kan dienen als handreiking voor specifiek gemeentelijke
beleid. Gemeenten kunnen deze richtlijn en/of specifiek daarop gebaseerd
beleid echter niet blindelings toepassen; van gemeenten wordt een zorgvuldige afweging in individuele situaties verwacht. Er dient ingevolge de Wmo
bij besluitvorming op een aanvraag rekening te worden gehouden met de
specifieke omstandigheden van aanvrager en zijn gezinssituatie.
Vraag 3
Bent u voornemens vanuit het Rijk (algemene) criteria te verbinden aan de
inzet van de eigen sociale omgeving wanneer het gaat om huishoudelijke
hulp? Zo ja, aan wat voor criteria denkt het kabinet dan? Zo nee, waarom
niet?
Antwoord 3
Onder 2 heb ik aangegeven dat de Wmo het kader vormt voor gemeenten.
Gemeenten moeten individueel maatwerk leveren, dus rekening houden met
de specifieke situatie. Daar waar het gaat om gebruikelijke zorg door
huisgenoten kan de richtlijn van MO-zaak als handreiking voor gemeentelijk
beleid worden gehanteerd, maar in alle gevallen zullen de specifieke
omstandigheden in de afweging te worden betrokken.
Vraag 4
Bent u bereid deze vragen, gelet op de ontstane maatschappelijke onrust,
binnen vijf werkdagen te beantwoorden?
Antwoord 4
De beantwoording heeft, mede gelet op de door mij in te winnen informatie,
meer dan de door u gevraagde termijn gevergd.

2

http://www.mozaak.nl/portals/0/Downloads/
Richtlijn%20indicatieadvisering%20Hulp%20bij%20het%20Huishouden%20jan2011.pdf
3
Kamerstukken II 2012/2013, 30 169, nr. 28.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

2