Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

21 501-20

Europese Raad

Nr. 688

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 15 oktober 2012
Hierbij bied ik u aan, mede namens de Minister-President, de Minister van
Financiën en de Minister van Economische Zaken, Landbouw en
Innovatie, een nadere appreciatie van de inhoud van het tussenrapport
over de toekomst van de Economische Monetaire Unie (Kamerstuk
21 501-20, nr. 687) en zal ik ingaan op het verdere proces richting de
Europese Raad in december en de wijze waarop de Kamer daarbij
betrokken zal worden. Hiermee kom ik tegemoet aan het verzoek van de
vaste Kamercommissie Europese Zaken van donderdag 11 oktober jl.
De staatssecretaris van Buitenlandse Zaken,
H. P. M. Knapen

kst-21501-20-688
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-20, nr. 688

1

Appreciatie van het tussenrapport «toekomst van de EMU»
Naar aanleiding van het rapport van afgelopen juni van de voorzitter van
de Europese Raad de heer Van Rompuy «Naar een echte Economische en
Monetaire Unie» heeft de Europese Raad van 28-29 juni jl. verzocht een
routekaart met een tijdshorizon uit te werken om te komen tot een
versterkte Economische en Monetaire Unie (EMU). De vier presidenten
(ER-voorzitter Van Rompuy, Europese Commissievoorzitter Barroso,
ECB-president Draghi en Eurozonevoorzitter Juncker) zijn gevraagd ten
behoeve van de Europese Raad van oktober een tussenrapport te
presenteren en voor de Europese Raad van december een eindrapport.
Vrijdag 12 oktober jl. is het tussenrapport gepubliceerd en direct gedeeld
met uw Kamer. De rapporten volgen steeds dezelfde structuur en gaan in
op vier bouwstenen voor versterking van de EMU:
1. een geïntegreerd financieel raamwerk;
2. een geïntegreerd begrotingsraamwerk;
3. een geïntegreerd raamwerk voor coördinatie van economisch beleid
en;
4. versterkte democratische legitimiteit en verantwoording.
Proces
De Europese Raad van 18 en 19 oktober zal een discussie voeren over de
vier onderdelen van het rapport en aangeven welke ideeën verder zouden
kunnen worden verkend. Er is geen inhoudelijke besluitvorming voorzien
op deze Europese Raad. Besluitvorming over het vervolg is voorzien
tijdens de Europese Raad in december. Zoals gebruikelijk wordt de
bijeenkomst van de Europese Raad voorbereid in de Raad Algemene
Zaken van 16 oktober.
Het kabinet zal bij de komende Raad Algemene Zaken en Europese Raad
de kabinetsappreciatie van de verschillende ideeën uit het tussenrapport
geven. Daarbij zal het tevens de Nederlandse ideeën over de vier pijlers
uitdragen en verduidelijking vragen van een aantal van de opties uit het
tussenrapport. In zijn algemeenheid zal de Nederlandse inzet er op zijn
gericht dat de Europese Raad van oktober niet vooruit loopt op besluitvorming door de Europese Raad van december.
ER-voorzitter Van Rompuy voorziet voorafgaand aan de Europese Raad
van december consultaties met lidstaten, het Europees Parlement en
mogelijk andere stakeholders. Zoals toegezegd in het Kamerdebat op
11 oktober jl. zal het kabinet in de aanloop naar de Europese Raad van
december tijdig zijn inzet formuleren zodat Kamer en kabinet een grondig
debat kunnen voeren over de Nederlandse inzet bij die Europese Raad.
Algemene Nederlandse inzet
Een goede werking van de EMU en van de gemeenschappelijke Europese
markt is van groot belang voor de Nederlandse welvaart. Een goed
functionerende EMU die bijdraagt aan een stabiel Europa is eveneens van
belang om de waardengemeenschap die Europa is te schragen.
Nederland zet zich om deze redenen in voor een toekomstbestendige
EMU.
De inzet van het kabinet is eerder neergelegd in de kabinetsbrief van
7 september 2011 over de toekomst van de Economische en Monetaire
Unie (Kamerstuk 21 501-07 nr. 839) en de kabinetsbrief over Europese
economische stabiliteit en groeivermogen (Kamerstuk 21 501-07 nr. 847),
aangevuld met de appreciatie op hoofdlijnen van het juni-rapport over de
toekomst van de EMU, die met uw Kamer is gedeeld in de geannoteerde

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-20, nr. 688

2

agenda van de ER van juni jl. (Kamerstuk 21 501-20 nr. 641) en het verslag
van de RAZ van 26 juni jl. (Kamerstuk 21 501-02 nr. 1163).
Hieronder wordt de kabinetsinzet en de appreciatie van het tussenrapport
per bouwsteen uiteengezet. Het tussenrapport sluit aan bij de vragen die
opkwamen tijdens het plenaire debat met uw Kamer 11 oktober jl. De
minister-president zal deze vragen op de Europese Raad van 18 en
19 oktober as. aan de orde stellen. Het tussenrapport bouwt voort op
eerdere documenten die de Kamer ook heeft ontvangen. Zo werd in het
rapport van juni jl. al gesproken van gezamenlijke schulduitgifte, een
«redemption fund» en een «treasury office», en werd het idee van een
«fiscal capacity» en «contracten met lidstaten» eerder genoemd in de
zogenoemde guidelines die uw Kamer ontving als bijlage bij de geannoteerde agenda. Hoewel het tussenrapport mede gebaseerd is op consultaties met de lidstaten betekent dit niet dat er onder de lidstaten overeenstemming bestaat over de gepresenteerde ideeën. In het tussenrapport
wordt niet weergegeven welke kanttekeningen door verschillende
lidstaten, waaronder Nederland, zijn geplaatst.
Geïntegreerd financieel raamwerk
In zijn rapport van juni jl. noemde Van Rompuy de elementen van een
bankenunie: Europees bankentoezicht, een Europese resolutieautoriteit en
resolutiefinanciering, een Europees depositogarantiestelsel en een
publieke achtervang. Het tussenrapport geeft een goed beeld van het
lopende traject voor oprichting van een Europees toezichtmechanisme
voor banken en benadrukt het belang van onder meer een duidelijke
scheiding tussen de monetaire taak en de toezichthoudende taak, en
behoud van de interne markt. In het tussenrapport wordt ook het belang
aangegeven van harmonisatie van nationale depositogarantiestelsels en
resolutiemechanismen. Belangrijke elementen voor Europese risicodeling,
zoals een Europees depositogarantiestelsel en Europese resolutiefinanciering, ontbreken of komen niet op duidelijke wijze aan de orde in het
tussenrapport.
In de brief van minister De Jager van 1 oktober jl. (Kamerstuk 21 501,
nr. 946) wordt de kabinetsreactie op de voorstellen van de Europese
Commissie voor een Europees toezichtmechanisme gegeven en wordt de
inzet ten aanzien van directe herkapitalisatie door het ESM en een
bankenunie uiteengezet. Deze inzet vormt de basis voor de beoordeling
van de voorstellen in het tussenrapport. Nederland staat, onder meer
gegeven het belang van het afzwakken van de vicieuze cirkel waarbij
kwetsbare nationale overheden en kwetsbare banken elkaar besmetten, in
beginsel positief ten aanzien van het op termijn invoeren van een
bankenunie. Hierbij is zorgvuldigheid geboden. Nederland stelt kwaliteit
boven snelheid en stelt strikte voorwaarden.
In het licht van deze inzet roept het tussenrapport een aantal vragen op.
Een belangrijke vraag is waarom dit tussenrapport minder volledig en
minder duidelijk is over de elementen voor Europese risicodeling dan het
rapport in juni. Nederland ziet een bankenunie als een lange termijn doel
waarvan de elementen – een gezamenlijke resolutieautoriteit en resolutiefonds, een gezamenlijk depositogarantiestelsel en een eventuele publieke
achtervang – als één pakket moeten worden gezien dat pas nadat aan
strikte voorwaarden is voldaan, kan worden ingevoerd.
Het tussenrapport stelt ook geen fasering voor die de juiste volgtijdelijkheid waarborgt. In het tussenrapport wordt voorgesteld een resolutieautoriteit in te stellen zonder dat wordt ingegaan op de wijze van
financiering van resolutie. De volledige autoriteit over resolutie kan

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-20, nr. 688

3

volgens het kabinet pas naar het Europees niveau gaan wanneer het
afwikkelen of herstructureren van deelnemende banken ook op Europees
niveau wordt gefinancierd.
Daarnaast ontbreken in het tussenrapport een aantal voor het kabinet
essentiële voorwaarden waaraan moet zijn voldaan voordat stappen
kunnen worden gezet naar risicodeling. In het tussenrapport ontbreekt
bijvoorbeeld de aanname van de kapitaaleisenrichtlijn en verordening
(CRD IV en CRR), die voor het kabinet als voorwaarde geldt om de ECB
met het toezicht te kunnen laten starten. Verder bevat het tussenrapport
niet de waarborgen en voorwaarden die volgens het kabinet nodig zijn om
risico’s te adresseren bij bredere risicodeling. Volgens het kabinet moet
het Europees toezicht zich eerst over een periode bewezen hebben,
moeten deelnemende banken een gelijke startpositie hebben, moeten
nationale depositogarantiestelsels en resolutieraamwerken volledig zijn
geharmoniseerd. Ook is naast verdere harmonisatie van prudentiële
regels, harmonisatie van andere regels die de gezondheid van banken
raken vereist waarbij moet worden zeker gesteld dat lidstaten dergelijke
regels nationaal niet eigenstandig kunnen wijzigen.
Ten slotte wordt in het tussenrapport aangegeven dat het ESM, nadat het
Europees toezichtmechanisme is opgericht en effectief is, banken direct
kan herkapitaliseren. Hier wordt echter gesproken van een transitiefase,
waarvan volgens het kabinet echter geen sprake kan zijn zolang er geen
besluitvorming is genomen over verdere stappen naar een bankenunie.
Op de voorwaarden aan directe herkapitalisatie wordt in het tussenrapport niet nader ingegaan. In de eerdergenoemde brief van minister De
Jager zijn de Nederlandse voorwaarden aan directe herkapitalisatie
uiteengezet.
Concluderend is het kabinet van mening dat het tussenrapport onvoldoende basis biedt voor verantwoorde vormgeving van een bankenunie,
zoals voorgestaan door Nederland.
Geïntegreerd begrotingsraamwerk
Het tussenrapport erkent het belang van tenuitvoerlegging van de
gemaakte afspraken over begrotingsdiscipline, zoals het «six-pack» en het
Stabiliteitsverdrag en het nog in onderhandeling zijnde «two-pack». Het
tussenrapport vervolgt dat op langere termijn een begrotingscapaciteit
(«fiscal capacity») voor de eurozone ontwikkeld zou moeten worden,
gericht op het opvangen van landenspecifieke economische schokken en
om structurele hervormingen te faciliteren. Verder wordt voorgesteld de
ontwikkeling van een vorm van gemeenschappelijke schuldfinanciering,
bijv. via kortlopende Euro-obligaties of een schuldaflossingsfonds, te
verkennen. Een geïntegreerd begrotingsraamwerk vraagt volgens het
tussenrapport ook om een «treasury» functie.
Het kabinet verwelkomt de erkenning in het rapport van het belang van
adequate begrotingsdiscipline. Het is nodig snel voortgang te maken met
de implementatie van bestaande afspraken. Dit zal de test zijn of de
eurozone in staat is zijn eigen beloftes na te komen.
In het verlengde hiervan kan het eindrapport van ER-voorzitter Van
Rompuy meer concrete voorstellen bevatten voor versterkte begrotingsdiscipline. Deze zijn onder meer door Nederland naar voren gebracht in de
vorm van verdergaande mogelijkheden voor de Europese Commissie om
eurolanden die zich stelselmatig niet houden aan de regels van het
Stabiliteits- en Groeipact, in toenemende mate beleidsvrijheid te
ontnemen (interventieladder). Zo wil Nederland dat de besluitvorming

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-20, nr. 688

4

over lidstaten die de afspraken over overheidsschuld onvoldoende
naleven meer automatisch wordt (omgekeerde gekwalificeerde
meerderheid). Verdere versterking van de onafhankelijke positie van de
Commissaris voor Economische en Monetaire zaken is eveneens van
belang; hierbij kan onder meer worden gekeken naar het scheiden van de
beleid/analyse en de handhavingsfuncties binnen de Europese
Commissie.
Het idee van een begrotingscapaciteit voor de eurozone roept veel vragen
op. Allereerst is onduidelijk hoe dit zich verhoudt tot, of wat dit toevoegt
aan, reeds bestaande instrumenten, zoals de structuur- en cohesiefondsen, de kapitaalverhoging van de EIB waartoe de Europese Raad van
juni besloot en het onlangs in werking getreden Europese Stabiliteitsmechanisme (ESM). Het kabinet vindt een begrotingscapaciteit voor de
eurozone en een «treasury» functie onnodig. Een begrotingscapaciteit die
buiten het Meerjarig Financieel Kader (MFK) zou worden geplaatst staat
daarnaast op gespannen voet met de Nederlandse inzet de afdrachten aan
de Europese begroting te verminderen en roept de vraag op waarom het
MFK dan niet verder hervormd zou kunnen worden.
Ten tweede, en op een meer fundamenteel niveau, roept de suggestie dat
een begrotingscapaciteit nodig is om landenspecifieke economische
schokken op te vangen indringende vragen op. De beste methode om
dergelijke schokken op te vangen is het verhogen van de schokbestendigheid van lidstaten zelf is. Daartoe moeten structurele hervormingen
worden doorgevoerd, moet het groeivermogen worden versterkt, en
moeten de overheidsfinanciën zodanig op orde worden gebracht dat deze
in slechte economische tijden als buffer kunnen dienen. In verband met
dit laatste punt zou een strengere naleving van het schuldcriterium uit het
Stabiliteits- en Groeipact zoals voorgesteld door Nederland zinvol zijn.
Een begrotingscapaciteit voor de eurozone die conjuncturele schokken
voor individuele landen zou opvangen zou de prikkel kunnen wegnemen
om preventief verstandig economisch en begrotingsbeleid te voeren. Een
begrotingscapaciteit die op deze wijze gestalte krijgt zou in de visie van
het kabinet juist een risico voor de stabiliteit van de eurozone kunnen
vormen op middellange termijn. Overigens laten de regels van het SGP
voldoende ruimte om de automatische stabilisatoren binnen de nationale
begrotingen van de eurolanden te laten werken.
In plaats van bovengenoemde voorstellen zoals begrotingscapaciteit en
risicodeling, zal het kabinet er voor pleiten juist de bestaande instrumenten optimaal te benutten. De versterking van de interne markt en de
implementatie van de hervormingen in het kader van de aanbevelingen
van het Europees Semester kunnen de noodzakelijke flexibiliteit in
arbeids- en productmarkten bevorderen. De structuur- en cohesiefondsen
kunnen daarnaast zo worden ingezet dat zij bijdragen aan het vergroten
van de schokbestendigheid van lidstaten door hieraan duidelijke
conditionaliteiten te verbinden gericht op versterking van de concurrentiekracht en verhoging van het groeivermogen.
Wat betreft het ontwikkelen van vormen van gemeenschappelijke
schuldfinanciering heeft het kabinet reeds eerder gezegd dat Eurobonds
geen instrument voor crisisbestrijding zijn en het kabinet is dan ook niet
bereid zich in dit stadium op de (toekomstige) introductie ervan vast te
leggen.
Geïntegreerd raamwerk voor coördinatie van economisch beleid
Het tussenrapport bepleit een sterkere coördinatie, convergentie en
afdwingbaarheid van economisch beleid. Daarbij moet worden voortge-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-20, nr. 688

5

bouwd op de interne markt en de bestaande en recent aangescherpte
Europese instrumenten op dit gebied. Hiertoe wordt voorgesteld het idee
te verkennen om individuele contracten over hervormingen, gericht op
groei en banen, te introduceren tussen eurolanden en EU instellingen, die
mogelijk gestimuleerd kunnen worden door middel van financiële
prikkels.
Het kabinet is van mening dat op dit terrein reeds stevige afspraken zijn
gemaakt en zal daar tijdens de Europese Raad op wijzen. Het is in het
belang van de landen zelf om deze afspraken na te leven en te implementeren. Het gaat daarbij met name om het Europees Semester, het
Europluspact en de macro-economische onevenwichtigheden procedure
(MEOP). Deze afspraken dienen optimaal benut en – waar mogelijk –
versterkt te worden. Uitgangspunt hierbij is dat lidstaten moeten
convergeren naar de hoogste standaarden. In dit kader kan gedacht
worden aan het versterken van de MEOP, bijvoorbeeld door deze te
koppelen aan de structuurfondsen of door het meewegen van
MEOP-prestaties bij het opstellen van de middellange termijndoelstellingen in het SGP.
Het kabinet verwelkomt de erkenning in het tussenrapport dat vervolmaking van de interne markt een belangrijk instrument is om de Europese
economie te versterken. Hieraan moet met meer urgentie uitvoering
worden gegeven. Een spoedig akkoord over de voorstellen uit de Single
Market Act I, in het bijzonder het Europees unitair octrooi, de herziening
van de richtlijn beroepskwalificaties inclusief een forse vermindering van
het aantal gereglementeerde beroepen in Europa, en de verordening
elektronische identificatie, is van belang. Ook een volledige en betere
implementatie van de dienstenrichtlijn en de totstandkoming van een
echte digitale interne markt dragen hieraan bij.
Over het idee om het economische beleid sterker te coördineren door het
introduceren van individuele contracten wil het kabinet tijdens de
Europese Raad meer duidelijkheid krijgen. Zo is niet helder wie deze
contracten zouden sluiten en wat de inhoud zou moeten zijn. De vraag is
hier bijvoorbeeld of contracten worden afgesloten met de Commissie of
met de Raad. In het laatste geval zou dit kunnen tenderen naar het zich
baseren op de grootste gemene deler in plaats van op «best practices».
Wanneer deze contracten alleen betrekking zouden hebben op landen die
de SGP en MEOP-regels niet naleven, zoals het tussenrapport nu lijkt te
suggereren, en de Commissaris voor Economische en Monetaire zaken
een centrale en autonome rol krijgt, zou dit aansluiten bij de eerdere
Nederlandse voorstellen. Artikel 5 van het Stabiliteitsverdrag voorziet
overigens reeds in een dergelijke invulling en zou daarom verder kunnen
worden uitgewerkt. Wat betreft de suggestie om noodzakelijke hervormingen te stimuleren met financiële prikkels, is het kabinet zoals
hierboven gemeld van mening dat een sterkere conditionaliteit bij de
structuur- en cohesiefondsen deze functie kan vervullen.
De voorafgaande bespreking en waar nodig coördinatie van grote
economische hervormingen is aanvaardbaar in zoverre hier wordt
gedoeld op de reeds in het Stabiliteitsverdrag (artikel 11) vastgelegde
afspraak.
Nederland is geen voorstander van het overhevelen van nationale
bevoegdheden naar Europees niveau op terreinen als sociaaleconomisch
beleid of belastingen. Zeker niet voor landen die zich aan de geldende
regels en afspraken houden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-20, nr. 688

6

Democratische legitimiteit en verantwoording
Het tussenrapport benadrukt dat als algemeen uitgangspunt democratische legitimiteit en verantwoording moeten worden belegd op het
niveau waar de besluitvorming plaatsvindt. Indien de rol van EU instellingen verder zou worden versterkt moet dit gepaard gaan met evenredige
betrokkenheid van het Europees Parlement. De samenwerking tussen het
Europees Parlement en nationale parlementen kan worden versterkt
voortbouwend op bestaande procedures. Daarnaast zou het bestuur van
de eurozone volgens het tussenrapport verder moeten worden versterkt,
waarbij echter geen concrete voorstellen worden gedaan.
Het tussenrapport gaat niet gedetailleerd in op democratische legitimiteit
en verantwoording. Dit is tot op zekere hoogte begrijpelijk, omdat de te
nemen maatregelen onder dit hoofdstuk in grote mate afhangen van de
besluiten die eventueel genomen zullen worden over de overige drie
delen van het rapport. Desalniettemin zal Nederland het belang van
versterking van democratische legitimiteit en verantwoording voor een
toekomstbestendige EMU onder de aandacht brengen. Daarbij liggen veel
vragen open, zoals waar de verschillende instellingen verantwoording
afleggen, hoe de rol van nationale parlementen daarbij versterkt kan
worden en of er een specifieke parlementaire inbedding voor de
eurolanden overwogen moet worden. In de aanloop naar de Europese
Raad van december zal het kabinet hier nader bij stilstaan.
De betrokkenheid van nationale parlementen dient wat Nederland betreft
te worden versterkt. Dit kan bijvoorbeeld door in alle lidstaten bewindslieden voorafgaand aan de Raden in debat te laten gaan met hun
parlementen, zoals in Nederland gebruik is. Tevens kan worden
overwogen de voor EU-besluitvorming verantwoordelijke Commissaris
vaker in nationale parlementen te laten verschijnen. Hierbij moet ook
worden verwezen naar de instrumenten die het Verdrag van Lissabon
heeft gecreëerd, zoals de gele en oranje-kaart procedure en de subsidiariteitstoets. Er moet een goede balans worden gevonden tussen de rol van
het Europees Parlement en die van de nationale parlementen.
Het kabinet denkt verder dat de samenwerking tussen nationale parlementen verder geïntensiveerd kan worden, bijvoorbeeld door een
gestructureerd overleg over het trekken van gele kaarten. Ook kan bezien
worden hoe de samenwerking tussen het Europees Parlement en
nationale parlementen versterkt kan worden, zoals voorgesteld in het
tussenrapport. Het is primair aan de parlementen zelf hieraan nadere
invulling te geven.
Behalve aandacht voor versterking van de betrokkenheid van nationale
parlementen, is een constant aandachtspunt voor het kabinet bij
discussies over de toekomst van de EMU, de verhouding tussen de
eurolanden en de niet-eurolanden. Nederland wil voorkomen dat
versterking van de EMU ten koste zal gaan van de integriteit van de
interne markt. Daarom zal maximaal ruimte geboden moeten worden aan
de niet-eurolanden om zich zo dicht als mogelijk aan te sluiten bij het
afsprakenkader voor de eurolanden.
Tot slot acht het kabinet een discussie over de wenselijkheid van een
verdragswijziging prematuur. Pas als de Europese Raad in december
besluiten heeft genomen na behandeling van het eindrapport van de vier
presidenten kan in kaart worden gebracht of, en zo ja in welke mate, een
verdragswijziging gewenst of noodzakelijk is. Daarbij tekent het kabinet
aan dat voor een aantal van de eerdere Nederlandse voorstellen, zoals bij
voorbeeld ten aanzien van de mogelijkheid het stemrecht te schorsen van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-20, nr. 688

7

eurolanden die de begrotingsregels structureel niet naleven, een
verdragswijziging nodig is. Dat geldt ook voor het integreren van de
afspraken uit het Stabiliteitsverdrag in de Europese verdragen.
Stappenplan richting december
Het is nog niet bekend wanneer het eindrapport van de vier presidenten
verschijnt. Na de Europese Raad van 18 en 19 oktober a.s. zal de Raad
Algemene Zaken naar verwachting spreken over de toekomst van de EMU
tijdens de bijeenkomst op 10 en 11 december a.s., ter voorbereiding op de
Europese Raad van december. Daarnaast is het aannemelijk dat tijdens de
bijeenkomst van de EcoFin, of die van de Eurogroep die direct aan de
EcoFin vooraf gaat, op 3 en 4 december a.s. over het EMU-rapport zal
worden gesproken. Tijdens de Europese Raad op 13 en 14 december zal
uiteindelijk richtinggevende besluitvorming plaatsvinden over het
eindrapport van de vier presidenten.
De Tweede Kamer heeft eerder aangegeven maximaal betrokken te willen
worden in de aanloop naar de ER van december. Het ligt voor de hand
hier invulling aan te geven via de overleggen met uw Kamer in voorbereiding op de hierboven genoemde bijeenkomsten van de Raden en
natuurlijk het plenair debat in voorbereiding op de ER in december. Het
kabinet zal het eindrapport na verschijnen direct naar de Kamer zenden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-20, nr. 688

8