Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2017–2018

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1055
Vragen van het lid Van Ojik (GroenLinks) aan de Staatssecretaris van Justitie
en Veiligheid over het uitzetten van uitgeprocedeerde asielzoekers naar
Soedan (ingezonden 11 januari 2018).
Antwoord van Staatssecretaris Harbers (Justitie en Veiligheid) (ontvangen
5 februari 2018).
Vraag 1
Kent u het bericht «Nederland zet illegale, bedreigde Soedanees wel uit»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Kunt u nader motiveren waarom volgens een woordvoerder van het
Ministerie van Justitie en Veiligheid de regering geen aanleiding ziet het
landenbeleid ten aanzien van Soedan te wijzigen in het licht van het voorval
dat een door België uitgezette Soedanees bij terugkomst is gemarteld door
de veiligheidsdiensten?
Antwoord 2
Het onderzoek dat de Belgische regering is gestart naar de verklaring van
enkele door België uitgezette Sudanese vreemdelingen vormt voor mij geen
reden om een eigenstandig onderzoek te doen naar uitzetting naar Sudan dan
wel om terugkeer naar Sudan op te schorten, omdat de Nederlandse situatie
verschilt van de Belgische situatie.
Het door België gestarte onderzoek betreft de uitzetting van enkele Sudanese
vreemdelingen die in België geen asielaanvraag hebben willen indienen en
daar derhalve geen asielprocedure hebben doorlopen. De Sudanese
vreemdelingen voor wie gedwongen terugkeer naar Sudan aan de orde is
vanuit Nederland betreffen vrijwel allen personen die eerder asiel hebben
gevraagd en voor wie derhalve in een asielprocedure is vastgesteld dat er
geen sprake is van een risico op vervolging of onmenselijke behandeling bij
terugkeer.
Tevens betreft het in België personen voor wie (vervangende) reisdocumenten zijn verkregen van de Sudanese autoriteiten nadat zij waren geïdentifi-

1

ah-tk-20172018-1055
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2018

Algemeen Dagblad, 4 januari 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

1

ceerd door een met dit doel uit Sudan naar België overgekomen identificatiemissie. Nederland verkrijgt vervangende reisdocumenten voor Sudanese
vreemdelingen niet middels een identificatiemissie, maar middels een
daartoe strekkend verzoek aan de Sudanese ambassade. Dit laat onverlet dat
identificatiemissies een valabele werkwijze zijn om terugkeer vorm te geven.
Nederland maakt daarvan (bij andere herkomstlanden) ook met enige
regelmaat gebruik.
Op deze twee punten is de Nederlandse situatie derhalve niet vergelijkbaar
met de Belgische zaken waarnaar door België thans onderzoek wordt gedaan.
Dit neemt niet weg dat regulier contact wordt onderhouden met de Belgische
autoriteiten.
Verder kan slechts een concreet en onderbouwd signaal van ernstige
onregelmatigheden na een uitzetting vanuit Nederland aanleiding vormen om
in een individueel geval onderzoek te starten. Ik heb geen concreet en
onderbouwd signaal ontvangen van ernstige onregelmatigheden na een
uitzetting vanuit Nederland naar Sudan dat aanleiding geeft tot het doen van
onderzoek. Eén signaal dat ik in dit verband heb ontvangen is geverifieerd,
maar bleek ongefundeerd.
Vraag 3 en 4
Over welke informatie beschikt u met betrekking tot de activiteit van de
Soedanese veiligheidsdiensten over terugkerende vluchtelingen?
Kunt u op basis van de bij u momenteel beschikbare informatie informatie
uitsluiten dat in Soedan terugkerende vluchtelingen worden onderworpen
aan mishandeling en/of marteling door de Soedanese veiligheidsdiensten?
Antwoord 3 en 4
Ik kan een als in vraag 4 beschreven behandeling van vreemdelingen na
terugkeer voor geen enkel land volledig uitsluiten, maar de Nederlandse
asielprocedure is er op ingericht terugkeer enkel aan de orde te laten zijn,
wanneer er geen reëel risico bestaat op een dergelijke behandeling. In de
Nederlandse asielprocedure wordt het asielrelaas van vreemdelingen
zorgvuldig beoordeeld in het licht van algemene bekende informatie,
waaronder informatie uit het ambtsbericht of nadien verschenen openbare
bronnen. Onderdeel van deze beoordeling is of vreemdelingen bij terugkeer
een reëel risico in de zin van artikel 3 van het EVRM lopen. Mij is niet bekend
welke rol de Sudanese veiligheidsdiensten spelen bij de terugkeer van
individuele vreemdelingen. Dat neemt niet weg dat ik bij Sudan, noch enig
ander land, uitsluit dat veiligheidsdiensten zicht hebben op terugkerende
onderdanen, evenzeer als dat Nederlandse veiligheidsdiensten dat hebben op
terugkeerders naar Nederland. Het vorig jaar verschenen ambtsbericht over
Sudan geeft in ieder geval geen aanleiding om te oordelen dat Sudanezen die
terugkeren naar hun land van herkomst enkel om die reden in de bijzondere
aandacht van de Sudanese autoriteiten, waaronder de Sudanese veiligheidsdiensten, staan.
Vraag 5 en 6
Indien u niet over afdoende informatie beschikt om zorgvuldig te kunnen
beoordelen of naar Soedan terugkerende asielzoekers worden blootgesteld
aan mishandeling en/of marteling, bent u dan bereid dit nader te (laten)
onderzoeken, eventueel in samenwerking met België en relevante internationale organisaties? Zo nee, waarom niet?
Bent u bereid om in afwachting van een dergelijk onderzoek een besluit- en
vertrekmoratorium in te stellen voor Soedan? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 5 en 6
Ik beschik thans over voldoende informatie om asielaanvragen van Sudanese
vreemdelingen zorgvuldig te kunnen beoordelen. Daarnaast is onderzoek
doen door middel van monitoring na terugkeer, al sinds vele kabinetten voor
mij, geen onderdeel van het Nederlandse terugkeerbeleid. Vreemdelingen die
uit Nederland terugkeren naar hun land van herkomst, hebben immers in
Nederland een zorgvuldige procedure doorlopen, waarin mogelijke risico’s en
de veiligheidssituatie bij terugkeer zijn beoordeeld. Als de asielaanvraag van
een vreemdeling na een zorgvuldige procedure en toetsing door de rechter
wordt afgewezen, is terugkeer aan de orde. Bovendien past monitoring door
de Nederlandse overheid niet binnen het normale diplomatieke verkeer.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

2

Omgekeerd zou het ook niet passen wanneer autoriteiten van andere landen
zouden monitoren hoe het Nederlanders in Nederland vergaat.
Nu de Nederlandse situatie verschilt van de Belgische zaken en ik geen
concreet en onderbouwd signaal heb ontvangen van ernstige onregelmatigheden na een uitzetting vanuit Nederland naar Sudan, zie ik geen aanleiding
tot het doen van onderzoek of een beleidswijziging. Andere Europese
lidstaten hebben in de Belgische ontwikkelingen evenmin reden gezien voor
een wijziging in hun beleid ten aanzien van terugkeer naar Sudan.
Voor de volledigheid merk ik op dat in de periode sinds indiening van deze
schriftelijke vragen tot aan de beantwoording ervan geen gedwongen
terugkeer heeft plaatsgevonden naar Sudan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

3