Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

21 501-31

Raad voor de Werkgelegenheid, Sociaal Beleid,
Volksgezondheid en Consumentenzaken

Nr. 569

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN
SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 6 juli 2020
Hierbij bied ik u mede namens de Minister van MZS de geannoteerde
agenda voor de informele videoconferentie van EU-gezondheidsministers
van 16 juli a.s. aan. Ik ben voornemens deel te nemen aan deze videoconferentie.
Daarnaast ontvangt u zoals gebruikelijk een kwartaalrapportage van
lopende EU-wetgevingsdossiers op het terrein van VWS.1
De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
H.M. de Jonge

1

kst-21501-31-569
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Kamerbrief van de Minister van Buitenlandse Zaken over de mogelijkheid tussenrapportages
op te stellen van EU-wetgevingsdossiers, 18 juli 2018.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 21 501-31, nr. 569

1

Bijlage 1.

Geannoteerde agenda informele videoconferentie
EU-gezondheidsministers, 16 juli 2020
Beleidsdebat: Geleerde lessen COVID-19 pandemie
Inhoud
Het Duits voorzitterschap is voornemens te spreken over geleerde lessen
vanuit de COVID-19 pandemie. Bij het schrijven van deze geannoteerde
agenda waren de achterliggende stukken vanuit het Duits voorzitterschap
nog niet bekend. Naar verwachting zal er worden gesproken over
Europese samenwerking op het vlak van grensoverschrijdende gezondheidsbedreigingen in een crisissituatie en de rol van het Europees
Centrum voor Ziektebestrijding en Preventie (ECDC). Ook zal naar
verwachting worden stilgestaan bij leveringszekerheid van crisisgerelateerde geneesmiddelen en medische hulpmiddelen en EU instrumenten ten aanzien van gezamenlijke inkoop en voorraadvorming
hiervan.
Inzet Nederland
Infectieziekten stoppen niet bij grenzen en daarom is internationale
samenwerking en solidariteit cruciaal om een pandemie het hoofd te
bieden. Internationale samenwerking op het vlak van grensoverschrijdende gezondheidsbedreigingen, is zo sterk als de zwakste schakel. De
internationale gemeenschap is erbij gebaat lessen te trekken uit de
huidige pandemie, om de aanpak van pandemieën aan te kunnen passen
aan de laatste inzichten en de risico’s op nieuwe pandemieën te
verkleinen en de weerbaarheid tegen pandemieën te vergroten.
Nederland is van mening dat bij een crisis van deze omvang een
onafhankelijke en grondige evaluatie hoort. In de evaluatie zal de wijze
van signaleren, communiceren en (internationaal) samenwerken, zeker
een rol moeten krijgen, ook op het terrein van Europese samenwerking.
Dit is de eerste keer in de geschiedenis van de Unie dat een pandemie
zoveel impact heeft op Europees grondgebied. De Europese Unie en de
lidstaten waren hier onvoldoende op voorbereid. Maar de impact van de
crisis verschilde per land en daarmee ook de gekozen aanpak. Meer
heldere afstemming over maatregelen en het trachten te komen tot meer
stroomlijnen van zowel maatregelen als de communicatie daarover,
verdient wat Nederland betreft aandacht. Dit vergt zowel inzet van de
Europese Commissie, als van de afzonderlijke lidstaten. Dit kan ook het
vertrouwen tussen lidstaten onderling versterken en daarmee de
samenwerking versterken. Nederland ziet tevens meerwaarde in meer
samenwerking tussen landen op het terrein (IC-)zorgcapaciteit in
crisissituaties. Dit kan zowel in Europees, regionaal als bilateraal verband
plaatsvinden.
Tijdens de Raad zal Nederland benadrukken dat het ECDC voldoende moet
kunnen inspelen op de behoefte van lidstaten ten aanzien van adequate
en vergelijkbare informatie in een crisissituatie. Nederland is voorstander
van een versterking van het ECDC. Het blijft belangrijk dat het ECDC
hiertoe een goede samenwerking heeft met zowel nationale volksgezondheidsagentschappen als de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO).
Nederland zal in de Raad aandringen op een evaluatie van het instrument
voor gezamenlijke Europese aanbesteding van medische producten.
Tevens zal Nederland er voor pleiten om te investeren in de werking van
de Interne Markt en het tegengaan van disproportionele intra-Europese
handelsbelemmeringen op medische producten in crisistijd. Nederland
ziet hier nadrukkelijk een rol voor de Europese Commissie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 21 501-31, nr. 569

2

Indicatie krachtenveld Raad en Europees Parlement
Aangezien de COVID-19 crisis in alle lidstaten zijn weerslag heeft, zullen
Ministers naar verwachting actief deelnemen aan de discussie. Er is geen
rol voor het Europees Parlement voorzien ten aanzien van deze discussie.
Beleidsdebat: Leveringszekerheid geneesmiddelen in de Europese
Unie
Inhoud
Het Duits voorzitterschap is voornemens te spreken over leveringszekerheid van geneesmiddelen in de Europese Unie. Bij het schrijven van
deze geannoteerde agenda waren de achterliggende stukken vanuit het
Duits voorzitterschap nog niet bekend.
Inzet Nederland
Nederland verwelkomt de agendering van dit belangrijke thema door het
Duitse voorzitterschap. Nederland vraagt in Europees verband al langer
aandacht voor samenwerking op het vlak van het tegengaan van tekorten
van geneesmiddelen en zal dit ook blijven doen. De COVID19 pandemie
heeft kwetsbaarheden in de leveringszekerheid van deze producten nog
meer aan het licht gebracht.
We moeten ons daarom blijven inzetten om de leveringszekerheid – en
daarmee beschikbaarheid van medische producten – te verbeteren.
De crisis laat zien dat het van belang is dat we op het gebied van medische producten minder afhankelijk worden van andere landen of van
individuele (mondiale) leveranciers. Leveringszekerheid kunnen we deels
bereiken door het versterken van de nationale en Europese productie,
maar bijvoorbeeld ook door diversificatie van waardeketens of het
aanleggen van (ijzeren) voorraden. Hierbij is het van belang om niet alleen
naar de productie van eindproducten te kijken, maar ook naar actieve
stoffen (en hulpstoffen) van geneesmiddelen.
Nederland zet daarbij in op een gezond investeringsklimaat en een eerlijk
speelveld. Dit doen we onder andere met voorstellen voor het versterken
van Europese concurrentiekracht, mededingings- en aanbestedingsbeleid,
de investeringstoets op risico’s voor nationale veiligheid en door te sturen
op een Europese geneesmiddelenstrategie die kwetsbaarheden voor de
lange termijn helpt te adresseren. Deze strategie is eind 2020 voorzien.
Nederland zal in haar interventie tijdens de Raad aandacht vragen voor
een goed gebalanceerde geneesmiddelenstrategie waarin de lidstaten
voldoende door de Commissie worden betrokken en gehoord en waarin
aandacht is voor het brede spectrum van toegankelijkheid, betaalbaarheid
en beschikbaarheid van geneesmiddelen en de manier waarop de Europese samenwerking op dat vlak versterkt kan worden.
Ook zet Nederland in Europees verband in op strategische samenwerking,
zoals in het verband van de Europese vaccinstrategie of door het nemen
van maatregelen die het aantrekkelijker maken om in Europa te produceren en daarmee leiden tot gedeeltelijke verplaatsing van productie uit
derde landen naar Europese landen.
Op dit moment wordt door de Europese Commissie – mede op aandringen van Nederland – onderzoek gedaan naar de afhankelijkheden van
Europa en de oorzaken van (toenemende) tekorten. Nederland volgt dit
onderzoek nauwgezet omdat dit specifieker moet uitwijzen waar we meer
in detail op moeten inzetten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 21 501-31, nr. 569

3

Indicatie krachtenveld Raad en Europees Parlement
Aangezien veel lidstaten te kampen hebben met (dreigende) tekorten van
medicijnen is de verwachting dat de diverse deelnemers aan de Raad
actief zullen bijdragen aan dit debat. Enkele lidstaten hebben al nadrukkelijk te kennen gegeven in te willen zetten op het versterken van de
Europese productie. Er is geen rol voor het Europees Parlement voorzien.
Informatiepunt: Digitalisering gezondheidszorg en EU health data
space
Inhoud
Bij het schrijven van deze geannoteerde agenda waren de achterliggende
stukken vanuit het Duits voorzitterschap nog niet bekend. Naar verwachting zal de Duitse Minister een toelichting geven op de plannen voor het
komende semester op het vlak van een European Health Data Space
(EHDS) en de ontwikkeling van een Code of Conduct met betrekking tot
het secundair gebruik van zorgdata.
Inzet Nederland
Nederland onderschrijft het belang van grensoverschrijdende samenwerking op het vlak van digitalisering van gezondheidszorg en draagt
actief bij aan Europese samenwerking op dit vlak. De patiënt staat hierbij
centraal. Nederland ziet hierbij met name belang op het vlak van
interoperabiliteit van elektronische uitwisseling van gegevens en werkt
hierop graag samen op basis van bestaande modellen en oplossingen om
ervoor te zorgen dat de patiënt hierin centraal blijft staan ontwikkelingen.
Aangezien deze digitale transformatie hoge kosten met zich meebrengt,
vaak vanwege investeringsregelingen op lange termijn, zou de EU een rol
moeten spelen bij het versnellen van de digitale transformatie van de
gezondheidszorg in de lidstaten, bijvoorbeeld met bijpassende financiële
instrumenten.
Europese samenwerking heeft tijdens de eerste golf van de COVID-19
pandemie positieve resultaten opgeleverd. Zo zijn er in het eHealth
Netwerk afspraken gemaakt over het bruikbaar maken van besmettingsnotificatie apps in andere Europese lidstaten. Nederland heeft – in
nauwe samenspraak met Duitsland – actief aan de totstandkoming van die
afspraken bijgedragen. Hierdoor is het mogelijk om de Nederlandse
COVID-19 notificatie app straks ook in Duitsland te gebruiken en vice
versa.
Voor de eerste golf heeft de Europese Commissie een systeem dat
gebruikt wordt voor de uitwisseling van gegeven van patiënten met
zeldzame ziekten aangepast en beschikbaar gesteld. Nederland heeft daar
geen gebruik van gemaakt en heeft een eigen oplossing gebruikt. Druk op
Europese samenwerking om een eventuele soepele uitwisseling van
patiëntgegevens binnen en tussen lidstaten in geval van een volgende
golf van COVID-19 patiënten, zal ook toenemen. In het eHealth Netwerk is
afgesproken te verkennen of en op welke wijze op korte termijn de
grensoverschrijdende uitwisselbaarheid van met name laboratoriumuitslagen en medische beelden van COVID-19 patiënten te verbeteren.
Nederland trekt deze samenwerking, samen met Duitsland.
De EHDS is onderdeel van de brede Europese Datastrategie. De Minister
van Buitenlandse Zaken informeerde uw Kamer eerder over de Nederlandse inzet2.
Nederland is tot slot actief betrokken in de voorbereidende werkzaamheden van het opzetten van het Europese project Towards a European
2

Fiche: Mededeling over een Europese datastrategie, Kamerstuk 22 112, nr. 2858

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 21 501-31, nr. 569

4

Health Data Space Joint Action (TEHDAS JA). Deze Joint Action zal
worden gecoördineerd door het Finse SITRA. Nederland heeft recent
kenbaar gemaakt interesse te hebben in deelname aan enkele werkpakketten. Nederland kijkt uit naar de Code of Conduct rondom het secundair
gebruik van zorgdata en wijst er op dat de verbinding met het nog op te
zetten Joint Action van groot belang is hierbij.
Indicatie krachtenveld Raad en Europees Parlement
Er is geen rol voor het Europees Parlement voorzien.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 21 501-31, nr. 569

5

Bijlage 2.

Kwartaalrapportage lopende EU-wetgevingsonderhandelingen
Titel

Document

Korte beschrijving

Stand van Zaken

Voorstel voor Verordening Health Technology
Assessment

COM (2018) 51

Het voorstel gaat over de
gezamenlijke (klinische)
beoordeling van de
meerwaarde van
geneesmiddelen en
medische hulpmiddelen
ten opzichte van
bestaande behandelingen
via een HTA-assessment

Voorstel voor de
financiering en
regulering van het
Europees Parlement en
de Raad inzake het
Europees Solidariteitscorps voor de
periode 2021–2027

COM (2018)
230

Financiering voor het
Europees Solidariteitscorps in het kader van
het MFK

Voorstel voor verordening tot vaststelling van
een actieprogramma
voor de Unie op het
gebied van gezondheid
voor de periode
2021–2027

COM (2020)
405

Zogenaamde EU4Healthprogramma; eigenstandig
gezondheidsprogramma
dat zowel kijk naar herstel
na COVID19 als structurele samenwerking

Er is geen
overeenstemming
bereikt onder het
Kroatisch voorzitterschap. Het Duits
voorzitterschap is
voornemens de
onderhandelingen
in de Raad
wederom ter hand
te nemen.
Trilogen zijn door
het EP voorlopig
gestaakt ivm
onduidelijkheid
MFK en governance
structuur. De
verwachting is dat
trilogen onder DUI
VZS worden
herstart
Voorstel 28 mei
2020 gepubliceerd,
onderhandelingen
in Raad starten in
juli

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 21 501-31, nr. 569

6