Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

21 501-08

Milieuraad

Nr. 588

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN
MILIEU
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 18 september 2015
In februari heb ik, mede namens de Minister van SZW, uw Kamer
geïnformeerd over de aanpak van de kosten van de REACH-verordening
voor het MKB.1 In april is de motie Remco Dijkstra c.s. 2 aangenomen,
waarin de regering wordt verzocht om de Kamer voor oktober 2015 te
informeren over de voortgang. Deze brief voldoet aan dit verzoek. In de
bijlage vindt u de voortgang van alle acties3.
Het kabinet geeft prioriteit aan het terugbrengen van de kosten van
REACH, zonder afbreuk te doen aan de baten voor mens en milieu. Deze
baten worden geleidelijk zichtbaar. Er is informatie over meer dan 8000
stoffen, waardoor fabrikanten hun afnemers beter kunnen informeren hoe
veilig kan worden gewerkt. Er zijn 163 stoffen geïdentificeerd die voor
vervanging in aanmerking komen, en aan bijna 100 stoffen zijn beperkingen gesteld voor productie, import of gebruik (al dan niet in
voorwerpen). Deze vervanging biedt ook kansen voor innovatieve
investeringen. Samen met het bedrijfsleven worden de mogelijkheden
verkend die REACH biedt voor substitutie van gevaarlijke stoffen.
Acties genoemd in de motie Remco Dijkstra c.s.
De motie-Dijkstra vraagt het kabinet drie dingen:
• de lasten als gevolg van REACH aan de kaak te stellen in Europees
verband en voorstellen te doen om deze lasten te minderen;
• een plan van aanpak te realiseren waarbij digitalisering en betrokkenheid van het Ministerie van SZW met stroomlijning van de Arbowetgeving kansen biedt om een lastenvermindering te realiseren;
• blijvende prioriteit te geven aan het terugbrengen van de lasten als
gevolg van REACH en indien mogelijk de risicobenadering te hanteren
1

Kamerstuk 21 501-08, nr. 548.
Kamerstuk 21 501-08, nr. 559.
3
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
2

kst-21501-08-588
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 21 501-08, nr. 588

1

zodat ook eenvoudiger met stoffen gewerkt kan worden die relatief
ongevaarlijk zijn.
Deze zaken komen overeen met lopende acties. In de bijlage bij deze brief
treft u per actiepunt actuele informatie over de voortgang aan.
Agendering en voorstellen in Europees verband
Nederland vraagt reeds een aantal jaren in de EU aandacht voor de kosten
die REACH met zich meebrengt voor MKB-bedrijven. De Europese
Commissie heeft deze problematiek in de review van 2013 ook gesignaleerd.4 Voor bedrijven die stoffen of mengsels op de markt brengen voor
relatief kleine markten kunnen de registratiekosten een belemmering
vormen om op de markt te blijven. Voor deze bedrijven kunnen de
gevolgen vergaand zijn. Op macroniveau zijn andere kostenposten (zoals
het werken met veiligheidsinformatiebladen) echter groter dan de
registratiekosten.
Nederland werkt actief mee aan initiatieven van de Europese Commissie
en het Europees Chemicaliën Agentschap (ECHA) om kosten te verlagen,
zoals:
• Implementatiewetgeving van de Europese Commissie over regels voor
eerlijke en transparante kostenverdeling bij gezamenlijke registratie.
• Vereenvoudiging van de procedure voor de zogenaamde autorisatie
van stoffen (toestemming een gevaarlijke stof te mogen blijven
gebruiken). Dit zal met name voor stoffen die in een laag volume
worden gebruikt een kostenverlaging opleveren.5
Verder agendeert Nederland vanaf 2013 het spanningsveld dat kan
ontstaan tussen enerzijds het bevorderen van recycling en anderzijds het
minimaliseren of uitfaseren van zeer zorgwekkende stoffen als deze
stoffen voorkomen in gerecycleerd materiaal. Nederland bepleit hierin een
evenwichtige Europese beleidslijn waarin recycling mogelijk is als er geen
risico’s zijn, bijvoorbeeld bij hergebruik van broomhoudend polystyreen
(«piepschuim») uit de bouw als isolatiemateriaal. Ook op andere
deelonderwerpen (zie hieronder) zal Nederland actief blijven optreden.
Digitalisering en stroomlijning met Arbowetgeving
Op het gebied van digitalisering zijn er diverse initiatieven. Op EU-niveau
is er een samenwerkingsverband tussen het ECHA, brancheorganisaties
en lidstaten, waarin instrumenten worden ontwikkeld om digitale
uitwisseling van veiligheidsinformatiebladen te vereenvoudigen. De
Inspectie SZW is hier actief bij betrokken. Op nationaal niveau heeft
bijvoorbeeld de Vereniging van Verf- en Drukinktfabrikanten (VVVF) met
succes een digitaal systeem voor verspreiding van veiligheidsinformatiebladen geïntroduceerd. VNO-NCW zal bredere toepassing van dergelijke
systemen verkennen.
Bij het werken met chemische stoffen zijn vaak twee wettelijke kaders van
toepassing: REACH en de Arbowetgeving. Deze vullen elkaar goed aan,
maar bij een aantal MKB-bedrijven bestaan onduidelijkheden over de
onderlinge relatie. De Europese Commissie heeft dit ook onderkend.
Daarom dragen de Ministeries van SZW en IenM, in overleg met sociale
partners, nationaal en in de EU actief bij aan het beter op elkaar
afstemmen van REACH en de Arbowetgeving door verduidelijking van de
regels en betere handleidingen voor bedrijven.
Daarnaast is binnen de bestaande Arbowetgeving een ontwikkeling
gaande die tot aanmerkelijke kostenbesparing kan leiden, namelijk het
concept van de «veilige werkwijze». In dit concept worden arbomaatre4

Zie bijvoorbeeld Kamerstuk 21 501-08, nr. 484. Brief van 16 oktober 2013 van de Staatssecretaris van IenM over aanpak kosten van REACH.
5
Kamerstuk 22 112, nr. 1962.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 21 501-08, nr. 588

2

gelen voor gevaarlijke stoffen op brancheniveau geformuleerd in plaats
van per bedrijf. Een aantal branches (bijvoorbeeld de garagebranche en
de oppervlaktebehandeling van metalen) heeft hierover overleg gevoerd
met de Inspectie SZW. De Inspectie SZW werkt aan richtlijnen voor alle
branches die een vergelijkbaar traject willen starten.
Risicobenadering
REACH gaat reeds in hoge mate uit van een risicobenadering, het derde
punt uit de motie Remco Dijkstra c.s. Zo zijn de registratievereisten
gedifferentieerd naar volumes en gevaarseigenschappen. Daarnaast
maken de REACH-registratiebepalingen het mogelijk om gevaarlijke
stoffen te blijven gebruiken indien het risico wordt beheerst door
risicobeheersmaatregelen.
Op enkele punten pleit Nederland voor het verder versterken van de
risicobenadering, zoals het omgaan met schadelijke stoffen in gerecycled
materiaal en de communicatieverplichtingen over stoffen die in
voorwerpen zijn verwerkt.
De Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu,
W.J. Mansveld

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 21 501-08, nr. 588

3