Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2012–2013

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1725
Vragen van de leden Kooiman en Leijten (beiden SP) aan de
staatssecretarissen van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en van Veiligheid en
Justitie over het bericht dat jongeren geen jeugdzorg meer krijgen vanaf hun
18e levensjaar (ingezonden 27 februari 2013).
Antwoord van staatssecretaris Van Rijn (Volksgezondheid, Welzijn en Sport),
mede namens de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (ontvangen
22 maart 2013)
Vraag 1
Wat is uw reactie over de situatie van Jabko die geen recht meer heeft op
jeugdzorg, omdat hij 18 jaar is geworden en er tevens nog geen alternatieve
plek voorhanden is?1
Antwoord 1
Het doel van een opname in de jeugdzorg is dat jongeren daarna in staat zijn
naar hun mogelijkheden in de samenleving te participeren. Wanneer het niet
mogelijk is weer thuis in het gezin of zelfstandig te wonen moet er een
vervolgvoorziening zijn waar de jong-volwassene kan verblijven. Ik vind het
niet wenselijk dat zich situaties als die van Jabko voordoen waarin geen
vervolgvoorziening gevonden zou kunnen worden die voor hem geschikt is.
Vraag 2
Hoeveel soortgelijke situaties zijn er waarin jongeren geen zorg meer krijgen
vanaf hun 18e levensjaar, maar waarbij het wel wenselijk is dat deze zorg
doorloopt en er geen nieuwe plek voorhanden is? Bent u bereid dit uit te
zoeken en de Kamer hierover te informeren? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 2
Helaas doen zich deze situaties vaker voor, maar het is mij niet bekend hoe
vaak dat gebeurt. Ik ben bereid uit te zoeken hoe vaak dit gebeurt en
daarover de Kamer te informeren.

1

ah-tk-20122013-1725
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2013

Hart van Nederland, Ouders autistische zoon met handen in het haar, 22 februari

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

1

Vraag 3
Wat is uw reactie op de uitspraak van de directeur van de Hoenderloo Groep
die spreekt van een soort kortzichtig systeem, omdat vervolgzorg niet
geregeld of voorhanden is? Wilt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 3
In het algemeen is de vervolgzorg na een opname in een instelling voor
jeugdzorgplus goed geregeld. Door de invoering van de trajectbenadering
willen de instellingen dit nog verbeteren. De problemen die het geeft om in
dit geval passende vervolgzorg voor Jabko te vinden laten zien dat het helaas
niet altijd lukt. Het is een verantwoordelijkheid van instellingen een geschikt
aanbod te ontwikkelen en voor een verantwoorde overdracht zorg te dragen.
Financiers hebben op hun beurt een zorgplicht.
Vraag 4
Wat is uw reactie op de uitspraak van de moeder van Jabko, die aangeeft dat
zij de deskundigheid niet in huis heeft om haar zoon goed te kunnen helpen?
Deelt u de mening dat het van groot belang is dat deze jongeren terecht
moeten kunnen in een zorginstelling? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 4
Ik heb er volledig begrip voor dat de moeder van Jabko zegt dat zij niet in
staat is zelf haar zoon goed te kunnen helpen. Ik vind ook dat deze jongeren,
indien nodig, terecht moeten kunnen in een zorginstelling.
Vraag 5
Bent u bereid de leeftijdsgrens van 18 jaar voor zorg vanuit Bureau Jeugdzorg te verhogen naar 21 jaar? Zo ja, wanneer gaat u dit instellen? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 5
Het bureau jeugdzorg heeft nu al de taak om voor jeugdigen die voor hun
achttiende jeugdzorg ontvingen vervolgzorg te regelen als ze achttien
geworden zijn en nog zorg behoeven. Dat kan zijn binnen de jeugdzorg, want
de huidige Wet op de jeugdzorg kent een leeftijdsgrens van 18 jaar met een
doorloopregeling tot 23 jaar. Daarnaast kan een jeugdige ook na het 18e
levensjaar aanspraak maken op zorg op basis van andere wettelijke kaders,
zoals de Zorgverzekeringswet en de AWBZ.
Ik zie daarom geen aanleiding de leeftijdsgrens te verhogen. Volledigheidshalve verwijs ik ook naar de reactie op de motie-Bruins Slot en Kooiman over
wettelijke mogelijkheden en beperkingen om de leeftijdsgrens in de nieuwe
jeugdwet te verhogen tot 23 jaar.2 Daarin staat waarom een algemene
verhoging tot 23 jaar niet wenselijk is.3 Dezelfde argumenten zijn ook van
toepassing bij een beoordeling van de vraag of een verhoging tot 21 jaar
wenselijk is.
Vraag 6
Waar kunnen jongeren zoals Jabko terecht na hun 18e levensjaar? Wilt u uw
antwoord toelichten?
Antwoord 6
Jongeren zoals Jabko (jong-volwassenen met autisme en ernstig probleemgedrag) hebben een zorgvoorziening nodig waarin meerdere disciplines
bijdragen aan een adequate zorg. Daarom worden op dit moment voor Jabko
zowel opties verkend binnen de ggz als binnen de gehandicaptenzorg.
Vraag 7
Hoeveel vervolgplekken zijn er voor jongeren zoals Jabko, en hoe gaat u
ervoor zorgen dat er voldoende vervolgplekken komen? Wilt u uw antwoord
toelichten?

2
3

Tweede Kamer, 31 839, nr. 229
Tweede Kamer, 31 839, nr. 246

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

2

Antwoord 7
Zie antwoord op vraag 3 en 10.
Vraag 8
Hoe gaat u ervoor zorgen dat in het geval van Jabko er een oplossing wordt
gezocht, zodat hij niet zonder zorg komt te zitten?
Antwoord 8
De situatie is nu zo dat voor Jabko verschillende opties onderzocht worden.
Het is belangrijk dat dit een duurzame oplossing is. Dat vraagt tijd. Daarom
heb ik toegestaan dat de huidige plek voor Jabko, die hij en zijn ouders nu
ook als goed en veilig ervaren bij de Hoenderloo Groep, ook nu hij achttien is
tijdelijk beschikbaar blijft.
Vraag 9
Is de situatie van Jabko vergelijkbaar met de zorg voor jongeren die in een
vergelijkbare situatie zitten als Brandon? Is er voor deze jongeren ook geen
passende zorg na het 18e levensjaar? Hoe gaat u ervoor zorgen dat deze
jongeren een juiste plek krijgen binnen de AWBZ, ook na hun 18e levensjaar?
Wilt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 9
De situatie van Jabko is niet te vergelijken met die van jonge mensen als
Brandon. Brandon is een jongeman met een verstandelijke beperking. Zijn
leefsituatie kwam twee jaar geleden in het nieuws. In de instelling waar hij
verbleef werd hij namelijk regelmatig ernstig in zijn vrijheid beperkt. De
instelling wist niet goed hoe anders met zijn gedragsproblemen om te gaan.
Hij is kort daarna overgeplaatst naar een andere instelling voor mensen met
een verstandelijke beperking (ASVZ) en het gaat nu goed met hem. Mensen
met vergelijkbare problematiek als Brandon (verstandelijke beperking en
ernstige gedragsproblemen) verblijven veelal levenslang in een instelling
binnen de gehandicaptenzorg. Jongeren als Brandon hoeven dan ook niet
vanwege het bereiken van een bepaalde leeftijd te verhuizen.
Vraag 10
Welke structurele oplossingen gaat u bewerkstelligen om te zorgen dat
jongeren met ernstige gedragsstoornissen zorg krijgen vanaf hun 18e
levensjaar? Wilt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 10
Het Centrum voor Consultatie en Expertise brengt binnenkort een notitie uit
over het ontbrekende zorgaanbod over jong-volwassenen met autisme en
ernstig probleemgedrag. Mede op basis daarvan wil ik met de betrokken
koepelorganisaties, zoals GGZ Nederland, Jeugdzorg Nederland, Vereniging
Gehandicaptenzorg Nederland en Zorgverzekeraars Nederland bezien hoe
passende zorg voor jong-volwassenen met autisme en ernstig probleemgedrag geboden kan worden.
Verder noem ik de werkgroep «Vanuit autisme bekeken» die mijn voorgangster heeft ingesteld en tot eind 2014 actief zal zijn. Deze werkgroep van
acht (ervarings)deskundigen inventariseert de knelpunten in zorg en
ondersteuning voor mensen met autisme, stimuleert waar mogelijk oplossingen voor die knelpunten en verspreidt goede voorbeelden. De werkgroep
doet haar werk zoveel mogelijk met en in samenspraak met alle betrokkenen.
Daarvoor is recent ook een website www.vanuitautismebekeken.nl en digitaal
platform geopend. Met dit antwoord voldoe ik tevens aan het verzoek van
mevrouw Bruins Slot die tijdens het AO van 28 februari 2013 met de Minister
van VWS over de EU-gezondheidsraad informeerde naar de stand van zaken
van deze werkgroep.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

3