Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

33 529

Gaswinning

Nr. 830

BRIEF VAN DE MINISTERS VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN
KONINKRIJKSRELATIES EN ECONOMISCHE ZAKEN EN KLIMAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 6 november 2020
Wij hebben vandaag bestuurlijke afspraken op hoofdlijnen gemaakt met
de provincie Groningen en de zeven gemeenten in het aardbevingsgebied1. Groningen wordt veiliger door het besluit van het kabinet om de
gaswinning uit het Groningenveld af te bouwen. Daarnaast is de
bouwkundige kennis van de gevolgen van aardbevingen op woningen
toegenomen en is er een typologie-aanpak ontwikkeld waarmee
woningen sneller kunnen worden beoordeeld. Deze ontwikkelingen
hebben gevolgen voor de versterkingsopgave. Door toepassing van de
nieuwe inzichten kan veel sneller duidelijkheid worden geboden aan
inwoners over de veiligheid van hun woning. Ook is daardoor aannemelijk
dat een groot deel van de gebouwen in Groningen die nu beoordeeld
zullen worden geen of minder zware versterkingsmaatregelen meer nodig
heeft.
Tegen deze achtergrond blijven wij ons onverkort inzetten om die
woningen die nu in het versterkingsproces zitten zo snel mogelijk te
beoordelen en waar nodig te versterken. We weten vanuit het verleden
dat door toepassing van de nieuwe inzichten soms onuitlegbare
verschillen ontstaan in een straat wijk of dorp, wat ook wij onwenselijk
achten. Met de gemaakte afspraken beogen we hoofdzakelijk twee dingen:
meer keuzemogelijkheid voor bewoners en het voorkomen van onterechte
ongelijkheid. Op deze manier wordt een belangrijke stap gezet om
bewoners van het gebied duidelijkheid te bieden over de versterking van
hun eigen woning.
Het kabinet trekt daarom € 1,42 mld. extra uit om uitvoering van de
afspraken mogelijk te maken. Deze middelen worden bij de Voorjaarsnota
2021 verwerkt in de Rijksbegroting. De regionale overheden dragen voorts
€ 100 mln. bij uit het Nationaal Programma Groningen (NPG) waardoor er

1

kst-33529-830
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Appingedam, Delfzijl, Groningen, Het Hogeland, Loppersum, Midden-Groningen en Oldambt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 33 529, nr. 830

1

ruim € 1,5 mld. beschikbaar komt. Kosten voor de veiligheid en de
afhandeling van de schade blijft het kabinet uiteraard op NAM verhalen.
In deze brief lichten wij de gemaakte afspraken toe. De bestuurlijke
afspraken zitten als bijlage bij deze brief2. Tevens zijn twee adviezen
bijgevoegd van het Adviescollege Veiligheid Groningen (ACVG): het
advies beoordeling Zandplaten Zuid (Delfzijl) en het advies over gebruik
tijdvakken3. Met de gemaakte afspraken is tevens uitvoering gegeven aan
drie moties van uw Kamer over een clustergewijze aanpak om het
ontstaan van scheidslijnen tegen te gaan4 en toezeggingen die de Minister
van BZK aan uw Kamer heeft gedaan in de AO’s Mijnbouw/Groningen van
24 juni (Kamerstuk 33 529, nr. 726) en 10 september jl. (Kamerstuk 33 529,
nr. 804)
Afspraken over de versterkingsoperatie
Afhankelijk van de fase van het proces van opname, beoordeling en
versterking waarin een adres zich bevindt, zijn verschillende afspraken en
keuzemogelijkheden van toepassing. In de afspraken onderscheiden wij
de volgende categorieën:
a) adressen waarvoor een versterkingsadvies is gedeeld met de
bewoners of nagenoeg gereed is;
b) adressen die in aanmerking komen voor clustering en maatwerk
gericht op het tegengaan van moeilijk uitlegbare verschillen;
c) adressen waarvoor nog geen versterkingsadvies is en die niet in
aanmerking komen voor clustering en maatwerk.
Verder zijn afspraken gemaakt over de financiering van inpassingskosten
en over financiële ruimte voor de Nationaal Coördinator Groningen (NCG)
om op dit moment onvoorziene situaties snel te kunnen oplossen. Tot slot
hebben wij afspraken gemaakt over investeringen in toekomstperspectief
van inwoners gericht op woningverbetering en verduurzaming voor alle
woningen in het aardbevingsgebied, ondersteuning voor verschillende
sectoren (agro, erfgoed, MKB), continuering van de inzet op het gebied
van en sociale en emotionele ondersteuning en de economische en
duurzame ontwikkeling van de regio.
Adressen met beoordeling
Alle gebouwen waarvoor een versterkingsadvies is gedeeld met de
bewoner worden conform dat advies versterkt, indien de bewoner
daarvoor kiest. Datzelfde geldt voor de beoordelingen die al zover in het
proces zitten dat het terughalen tot vertraging zou leiden. Deze categorie
bestaat daarmee uit circa 13.000 adressen. Deze groep bewoners krijgt de
mogelijkheid hun huis opnieuw te laten beoordelen tegen de nieuwste
inzichten, voor zover de uitvoering nog niet is gestart of afgerond. In
beginsel wordt voor de herbeoordeling de typologieaanpak gehanteerd.
Bewoners in deze categorie krijgen een keuzemogelijkheid. Zij krijgen de
keuze tussen het onverkort laten doorgaan van hun oude versterkingsadvies, of een herbeoordeling volgens de nieuwste inzichten. Dit gaat om
de beoogde typologie-aanpak, die begin volgend jaar beschikbaar komt.
Als eigenaren kiezen voor dit herbeoordelingstraject ontvangen zij ter
compensatie een financiële tegemoetkoming € 30.000,– per adres voor
verbetering en verduurzaming van de woning, waarvan een deel vrij
besteedbaar.
2
3
4

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
Motie van het lid Sienot c.s. (Kamerstuk 33 529, nr. 758), motie van het lid Dik-Faber c.s.
Kamerstuk 33 529, nr. 761) en motie van de leden Agnes Mulder en Sienot (Kamerstuk 33 529,
nr. 779).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 33 529, nr. 830

2

Deze eigenaren krijgen zodoende regie over keuzes met betrekking tot hun
woning. Zij krijgen uiteraard de noodzakelijke informatie en tijd om een
onderbouwde keuze te kunnen maken en krijgen de mogelijkheid tot
onafhankelijke ondersteuning bij het maken van een keuze. Aangezien
nog niet alle beoordelingen verstrekt zijn krijgen alle bewoners die van dit
aanbod gebruik kunnen maken voor 1 januari 2021 bericht, of zo veel
eerder als het versterkingsadvies beschikbaar is. De eerste prioriteit zal
worden gelegd bij die bewoners die nu in het proces van besluitvorming
zitten.
Adressen die in aanmerking komen voor clustering en maatwerk
Het invoeren van de nieuwe Nederlandse Praktijk Richtlijn (NPR) kan,
zoals we ook in het verleden hebben gezien, op plaatsen leiden tot
onwenselijke verschillen tussen woningen die bij elkaar in de buurt staan.
Hiervoor heeft zowel de regio als uw Kamer aandacht gevraagd van het
kabinet. Het is voor bewoners niet altijd uitlegbaar dat hun woning geen
versterking nodig heeft terwijl een vergelijkbare woning in de buurt
ingrijpend wordt versterkt. Een belangrijk onderdeel van de gemaakte
afspraken gaat daarom over hoe we met die ongelijkheid omgaan en hoe
we bewoners daarin tegemoet kunnen komen.
De regio heeft een limitatieve inventarisatie gemaakt in welke straten,
wijken of dorpen door het hanteren van verschillende NPR-versies
onuitlegbare verschillen dreigen te ontstaan en welke woningen daarom
in aanmerking zouden moeten komen voor clustering. Het gaat dan om
woningen van bewoners die nog geen versterkingsadvies hebben, terwijl
soortgelijke woningen in die straten of wijken al wel een versterkingsadvies hebben ontvangen. Dit betreft circa 4.000 adressen die reeds
onderdeel waren van de versterkingsopgave. Voor een deel van die
woningen waren al afspraken gemaakt of zijn de afspraken in een finaal
stadium. Deze afspraken blijven van kracht en zijn leidend voor de
uitvoering. Zo zijn wij er voor het Hart van Opwierde in Appingedam
afgelopen zomer al in geslaagd om, in goed overleg met een vertegenwoordiging van de bewoners, overeenstemming te bereiken over een
oplossing met alle betrokken partijen (Kamerstuk 33 529, nr. 797). Ook
voor de Zandplatenbuurt Zuid in Delfzijl is begin september overeenstemming bereikt over de financiering van sloop en nieuwbouw waardoor
dreigende ongelijkheid met de Zandplatenbuurt Noord wordt
tegengegaan.
Voor de overige woningen in de clustergebieden is het uitgangspunt dat
alle adressen waar nog geen beoordeling ligt, worden beoordeeld volgens
de actuele inzichten. Indien uit deze beoordeling blijkt dat er versterkingsmaatregelen nodig zijn, worden deze uitgevoerd. In aanvulling hierop
komen deze adressen, net als voor woningen die al beschikken over een
beoordeling, in aanmerking voor een tegemoetkoming van € 30.000,voor verbetering en verduurzaming van de woning. Zo wordt recht
gedaan aan het verschil met vergelijkbare woningen in de directe
omgeving die ook de mogelijkheid hebben gekregen om (op basis van
herbeoordeling) hun woning te laten versterken op basis van de nieuwe
inzichten. Een beperkt aantal woningen kan in plaats van de tegemoetkoming aanspraak maken op aanvullende maatregelen om specifieke
problematiek op te lossen, om eigenaren die zich onveilig voelen
tegemoet te komen. Dit zal vooral bestaan uit aanvullende versterkingsmaatregelen. Voor een zeer beperkt deel van de woningen is sloop/
nieuwbouw nog aan de orde, als gevolg van het feit dat vergelijkbare
woningen in de directe omgeving ook voor sloop/nieuwbouw in
aanmerking zijn gekomen. In deze situaties zal gekeken worden naar een
maatwerkoplossing.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 33 529, nr. 830

3

De gemeenten en de NCG zullen de bewoners-eigenaren uiterlijk 1 maart
2021 informeren over de mogelijkheden die op hun situatie van
toepassing zijn. Voor compensatie en maatregelen aan woningen in deze
clustergebieden die niet bij NAM in rekening kunnen worden gebracht,
trekt het Rijk in totaal € 300 mln. uit.
Overige adressen in de werkvoorraad
Zoals hierboven aangegeven worden de adressen uit de werkvoorraad
van ruim 26.000 geïdentificeerde woningen die nog niet zijn beoordeeld
en geen deel uitmaken van een clustergebied, beoordeeld volgens de
nieuwste inzichten. Dit zal gebeuren aan de hand van de typologieaanpak.
De versnelling met de typologieaanpak neemt niet weg dat de bewoners
in deze groep vaak al lang wachten op een beoordeling van hun woning.
Ter compensatie voor de lange doorlooptijd, de daarmee samenhangende
verwachtingen en mogelijk uitgesteld onderhoud aan de woning,
ontvangen ook deze eigenaren een financiële tegemoetkoming, in de
vorm van subsidie van in totaal € 17.000,- per adres voor woningverbetering en -verduurzaming. Alle eigenaren die voor deze compensatie in
aanmerking komen krijgen uiterlijk 1 mei 2021 bericht.
Gebiedsfonds
In aanvulling op de € 300 mln. die beschikbaar is gesteld voor clustering
en maatwerk wordt € 300 mln. (€ 250 mln. Rijk, € 50 mln. uit NPG)
beschikbaar gesteld om de kosten te dekken die gemeenten maken in
verband met de versterkingsopgave. Deze middelen worden onder andere
ingezet voor de inpassingskosten bij sloop en nieuwbouw (riolering,
wegen e.d.), voor verbetering van de openbare ruimte in samenhang met
versterking en voor het tegengaan van toekomstige situaties waarin
moeilijk uitlegbare verschillen dreigen te ontstaan die in deze bestuurlijke
afspraken niet worden geadresseerd.
Knelpuntenbudget
Daarnaast stelt het Rijk een budget van € 100 mln. beschikbaar aan de
NCG om kleine knelpunten in de uitvoering van concrete projecten snel op
te kunnen lossen. Dit budget komt bovenop de kosten die noodzakelijk zijn
voor de veiligheid.
Typologie-aanpak
De typologie-aanpak wordt op dit moment gevalideerd door het ACVG en
daarna zo snel mogelijk ingevoerd. Zodra de typologie-aanpak
beschikbaar is worden in principe alle nog niet-beoordeelde adressen aan
de hand van de typologie-aanpak beoordeeld. De inzet is om vooruitlopend op de implementatie de komende maanden zoveel mogelijk
woningen toe te bedelen aan een typologie, om onnodige vertraging te
voorkomen. Enkele honderden woningen zullen naar verwachting niet
binnen een typologie vallen.
Investeren in toekomstperspectief
Met de afspraken over de versterking en het perspectief dat de versterkingsopgave minder omvangrijk zal zijn dan eerst leek, komen we tot een
totale set aan bestuurlijke afspraken over het aardbevingsdossier
Groningen. Dit is dan ook voor Rijk en regio het moment om passende
afspraken te maken over aanvullende investeringen en toekomstperspectief voor Groningen. Gezien het leed, de zorgen, de schade en het
verminderd woongenot bij veel Groningse bewoners, zijn de investe-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 33 529, nr. 830

4

ringen voor het overgrote deel direct gericht op de bewoners van het
aardbevingsgebied.
Grofweg bestaan de investeringen uit:
– Algemene woningverbetering voor alle woningen in het aardbevingsgebied
– Integrale programma’s voor bijzondere doelgroepen: agro, erfgoed,
MKB en sociale en emotionele ondersteuning
– De economische en duurzame ontwikkeling van de regio
Algemene woningverbetering
De aardbevingsproblematiek treft meer bewoners dan alleen die
bewoners van de ruim 26.000 adressen in de versterkingsopgave. Zij
hebben vaak schade aan hun woning gehad en hebben veelal geleefd in
onzekerheid over de vraag of hun woning wel veilig is of toch in de
versterkingsopgave zou moeten worden betrokken. Daarom is onderhoud
aan de woning soms uitgesteld. Bij een toekomstbestendig Groningen
hoort een woningvoorraad die in goede staat is en voorbereid is op een
duurzame energievoorziening. Voor particuliere eigenaren die binnen het
aardbevingsgebied wonen, maar niet in de versterkingsoperatie zijn
opgenomen, wordt daarom een subsidieregeling ingesteld van maximaal
€ 10.000,– per adres voor het verbeteren en verduurzamen van de
woning. Voor woningcorporaties wordt in dit kader een specifieke
regeling uitgewerkt gericht op woningverbetering. Hiervoor is € 135 mln.
beschikbaar. De woningcorporaties hebben input geleverd wat heeft
geresulteerd in de afspraak dat een deel hiervan rechtstreeks ten goede
komt aan de huurders in het aardbevingsgebied. Dit zal de komende
periode samen met de woningcorporaties worden uitgewerkt met als inzet
€ 750,– per huishouden. Hierbij worden ook de huurders betrokken die in
de versterkingsopgave zitten omdat zij anders dan particuliere eigenaren
minder makkelijk aanspraak kunnen maken op andere vormen van
compensatie. Hoe de scope van deze regeling wordt bepaald staat
aangegeven in de bijgevoegde afspraken. Goede uitvoering van deze
subsidieregelingen staat of valt met een helder kader en een transparante
afbakening. Dit wordt de komende maanden met de betrokken partijen
nader uitgewerkt. Afgesproken is dat zowel de regeling voor woningeigenaren als die voor corporaties en huurders uiterlijk per 1 juli 2021 in
werking treden.
Schrijnende situaties
In het aardbevingsgebied doen zich schrijnende situaties voor waar
versterking en schade samengaan met een zwakke algehele staat van het
pand. Daarom wordt een tijdelijke regeling ingesteld om bij te dragen aan
structurele woningverbetering in deze situaties. Voor deze regeling is € 50
mln. beschikbaar. € 10 mln. daarvan komt uit het eerdergenoemde
Gebiedsfonds.
Agrariërs, MKB, Erfgoed en sociaal-emotionele ondersteuning
Voor de implementatie van programma’s met betrekking tot agrariërs,
MKB’ers en erfgoed in het aardbevingsgebied, worden extra middelen
vrijgemaakt. Sommige onderdelen van deze integrale programma’s
kunnen namelijk niet uit de reguliere schade- en versterkingsmiddelen
worden opgepakt. Daarnaast is afgesproken de mogelijkheid te bieden om
de inzet voor sociale en emotionele ondersteuning van de inwoners van
Groningen te continueren. Voor deze verschillende programma’s voor
agrariërs, MKB’ers, Erfgoed en sociaal-emotionele ondersteuning wordt in
totaal € 50 mln. gereserveerd. De komende periode zal de regio met

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 33 529, nr. 830

5

betrokken partijen gesprekken voeren over de uitwerking van de inhoudelijke programma’s en evenwichtige inzet van deze middelen.
Economische en duurzame ontwikkeling van de regio
De regio kent, naast de aardbevingsproblematiek, een groot aantal kansen
en uitdagingen. Rijk en regio adresseren deze met elkaar in een samenwerkingsagenda. Deze agenda bevat bijvoorbeeld gezamenlijke
inspanning ten aanzien van de kansen van de energietransitie in
Groningen op het gebied van duurzame energie opwekking en het gebruik
van waterstof in bijvoorbeeld de industrie en het openbaar vervoer. Ook
kent de regio uitdagingen als de woningbouwopgave in de stad
Groningen en krimp in sommige gemeenten in het ommeland. Deze
samenwerkingsagenda werken Rijk en regio komende periode verder uit,
waarbij ook het traject van de ontwikkeling van Groningen als
NOVI-gebied (vanuit de nationale omgevingsvisie) en het NPG worden
betrokken. Vooruitlopend op deze agenda zal de Minister van BZK in
gesprek gaan met gemeenten met als doel vier extra wijken op te nemen
in het programma aardgasvrije wijken, waardoor in totaal € 18,3 mln.
extra wordt geïnvesteerd in Groningen. Gezien de noodzaak bewoners
toekomstperspectief te bieden en de breed gedragen wens in de regio om
van het aardgas af te gaan, acht het Rijk dit nodig om de kansen in
Groningen te benutten en slim te koppelen aan andere transities in het
gebied.
Randvoorwaarden en uitvoering
Het is van groot belang dat deze afspraken zo spoedig mogelijk worden
geïmplementeerd en ook in de uitvoering vorm krijgen. Onderdeel van de
afspraken is daarom ook dat de uitvoeringskracht van de NCG verder
wordt versterkt en dat de NCG daartoe een ruim mandaat heeft, inclusief
de benodigde financiële middelen om in de operatie eigenstandige
afwegingen te maken ten behoeve van een goed verloop van de opgave.
De NCG en de gemeenten stemmen in de lokale stuurgroepen de
samenhang van de beschikbare budgetten af. Daarnaast committeren
gemeenten, Provincie, Rijk en NCG zich om waar mogelijk het aantal
benodigde vergunningen te verminderen. Voor de uitvoering van de
gemaakte afspraken wordt daarnaast een overlegstructuur ingericht om te
sturen op de voortgang en knelpunten op te lossen. Provincie en
gemeenten nemen de verantwoordelijkheid voor het onderdeel clustering/
maatwerk en het Gebiedsfonds. In principe worden knelpunten en
onvoorziene omstandigheden in de uitvoering binnen het financiële kader
opgelost. Na twee jaar vindt een evaluatie plaats om te bezien of er
aanleiding is om binnen de blokken te herprioriteren.
Planning en informatie versterkingsoperatie
In het maandelijkse dashboard van de NCG wordt de voortgang van de
versterkingsopgave ten opzichte van de afgesproken bestuurlijke
doelstellingen inzichtelijk gemaakt. De NCG werkt daarbij voortdurend aan
het verbeteren van de informatievoorziening. Zo worden in verband met
de overgang van het CVW naar de NCG alle adressen in de scope
gecontroleerd op correctheid van de status en registratie van mijlpalen,
zoals weergeven in het dashboard. De eerste correcties die hieruit volgen
worden in de update van het dashboard van oktober verwacht. Uw Kamer
heeft de wens geuit om naast informatie over de behaalde resultaten, ook
informatie te ontvangen die vooruitkijkt. De Minister van BZK heeft
toegezegd dat de lokale plannen van aanpak van de aardbevingsgemeenten worden opgenomen in het dashboard van de NCG. Omdat de
lokale plannen van aanpak producten zijn van de betrokken gemeenten,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 33 529, nr. 830

6

zijn deze gemeenten en de NCG in gesprek over hoe dit op een juiste
manier kan worden vormgegeven. Naar verwachting zullen begin 2021 de
in de lokale plannen afgesproken aantallen opnames en beoordelingen in
het dashboard worden opgenomen.
Tijdens het AO van 10 september jl. heeft de Minister van BZK toegezegd
gelijktijdig met het presenteren van de bestuurlijke afspraken maximaal
inzicht te geven in het meerjarig versterkingsplan (MJVP). Het MJVP
vormt de gezamenlijke visie van de aardbevingsgemeenten op het
verloop van de versterkingsopgave. Uiteindelijk kan met het MJVP ook
meer inzicht worden geboden aan bewoners over de planning op
adresniveau. De bestuurlijke afspraken hebben de nodige impact op het
vervolg van de versterkingsopgave en daarmee op het MJVP. Zodra de
gemeenten het MJVP hebben vastgesteld op basis van de bestuurlijke
afspraken, naar verwachting in het tweede kwartaal van 2021, stel ik uw
Kamer hiervan op de hoogte.
ACVG-advies tijdvakken
Sinds 1 september 2020 rekenen ingenieurs met de vernieuwde NPR en
bijbehorende dreigingskaart. Op 1 januari 2021 vindt nog één belangrijke
update van de NPR plaats. Beoordelingen worden vanaf dat moment
uitgevoerd aan de hand van deze meest actuele NPR. In beginsel is dit de
laatste wijziging van de beoordelingskaders. Alleen indien zich een
significante ontwikkeling in de situatie of inzichten voor zou doen, vinden
nog aanpassingen plaats. Als bijlage bij deze brief gaat het advies van de
ACVG over het gebruik van de nieuwe tijdvakken voor seismische
belasting bij de toetsing van gebouwen op basis van de NPR, gebaseerd
op de versnelde afbouw van de gaswinning. Het samenvattende advies
om per direct tijdvak 5 (2021–2023) voor te schrijven voor nieuw te starten
beoordelingen is opgevolgd door de NCG.
ACVG-advies Zandplatenbuurt Zuid
Als bijlage bij deze brief zit tevens het advies van het ACVG over de
methodieken die in de Zandplatenbuurt Zuid zijn gehanteerd om te
beoordelen in hoeverre woningen aan de veiligheidsnorm voldoen, te
weten expert judgement en referentie-versterkingsadviezen, vooral met
het oog op de toekomstige toepassing van deze methodieken in andere
situaties. Het ACVG geeft in zijn advies duidelijke kaders voor gerichte
toepassing van deze methodes in de toekomst. De NCG zal deze kaders in
voorkomende gevallen hanteren. Het advies is uiteraard ook betrokken bij
het opstellen van de definitieve business case voor de Zandplatenbuurt
Zuid.
Tot slot
Met deze aanvullende afspraken en met de uitvoering van de eerder
genomen maatregelen zetten we belangrijke stappen richting duidelijkheid, uitvoering van gemaakte afspraken en perspectief. Het kabinet
investeert daartoe een bedrag van € 1,42 mld., in aanvulling op eerder
overeengekomen afspraken zoals het bedrag van € 1,15 mld. dat is
gereserveerd voor het NPG en in aanvulling op de kosten van de
bestaande versterkingsoperatie. Het besluit om de gaswinning zo snel
mogelijk volledig te beëindigen was een essentiële stap naar het veiliger
maken van Groningen, maar met het dichtdraaien van de gaskraan alleen
zijn niet alle problemen direct opgelost. Er zullen nog enige tijd bevingen
plaatsvinden en wij realiseren ons dat bewoners niet direct van gevoelens
van onveiligheid en onzekerheid af zullen zijn. Daarom willen wij
benadrukken dat de versterkingsoperatie en de schadeafhandeling niet nu

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 33 529, nr. 830

7

eindigen. Waar schade door bevingen ontstaat of versterking nodig is
voor de veiligheid, lossen we dit op. Daarnaast werken de
mede-overheden en inwoners samen met het Rijk de komende jaren aan
een leefbare en toekomstbestendige regio in een nieuw tijdperk zonder
gaswinning.
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
K.H. Ollongren
De Minister van Economische Zaken en Klimaat,
E.D. Wiebes

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 33 529, nr. 830

8