Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2007–2008

21 501-31

Raad voor de Werkgelegenheid, Sociaal Beleid,
Volksgezondheid en Consumentenzaken

Nr. 152

BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 10 juli 2008
Hierbij ontvangt u het verslag van de Raad WSBVC van 9 juni. In de Raad
is een akkoord bereikt over de totstandkoming van een uitzendrichtlijn en
de herziening van de arbeidstijdenrichtlijn. De overige agendapunten
werden eveneens akkoord bevonden. Zowel bij de arbeidstijdenrichtlijn
als bij de uitzendrichtlijn gaat het om de vaststelling van een gemeenschappelijk standpunt in eerste lezing door de Raad. Het woord is nu weer
aan het Europees Parlement.
In het «Europa-overleg» op 3 juni ter voorbereiding van de Raad WSBVC
heeft de heer Ulenbelt mij voorts een brief overhandigd van het schoonmaakbedrijf Menke. U ontvangt hierover separaat nog een brief.
Tenslotte treft u hierbij de geannoteerde agenda aan voor de Informele
Raad van 11 juli in Chantilly. Het Franse Voorzitterschap heeft voor deze
bijeenkomst het voorstel van de Europese Commissie voor de Europese
Sociale Agenda geagendeerd. De Europese Sociale Agenda zal heden
worden gepubliceerd als onderdeel van een breder «sociaal pakket». Ik
stel voor om hier nader over van gedachten te wisselen in het «Europaoverleg» op 24 september ter voorbereiding van de Raad WSBVC van
2 oktober.
De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
J. P. H. Donner

KST121159
0708tkkst21501-31-152
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2008

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 21 501-31, nr. 152

1

Bijlage I

Verslag van de Raad WSBVC (onderdeel Werkgelegenheid en
Sociaal Beleid) van 9 juni 2008
1. Arbeidstijdenrichtlijn en uitzendrichtlijn
De Raad slaagde erin om na een aantal jaren van onderhandelingen tot
een politiek akkoord te komen en een gemeenschappelijk standpunt tot
stand te brengen op deze dossiers. De dossiers worden al enige tijd als
een pakket benaderd en behandeld en zo werden ze ook besproken gedurende de Raad. Na een dag van onderhandelingen in restreint en in bilaterale ontmoetingen werd uiteindelijk ruim na middernacht een akkoord
bereikt.
Tijdens de plenaire behandeling van het akkoord kwam naar voren dat
Spanje, België, Hongarije, Cyprus, Griekenland, Malta en Portugal, geheel
of gedeeltelijk, hun instemming met het pakket niet konden geven, maar
hun gezamenlijk stemgewicht was niet voldoende om een besluit tegen te
houden. Het Voorzitterschap constateerde dan ook dat er sprake was van
een gekwalificeerde meerderheid en een politiek akkoord. Het politiek
akkoord houdt het volgende in:
Voor de arbeidstijdenrichtlijn geldt dat er twee maxima («caps») van 60 en
65 uur worden geïntroduceerd voor de «opt out», waarmee mag worden
afgeweken van de gemiddelde maximale arbeidstijd van 48 uur. Hiervan
kan worden afgeweken bij CAO.
Dit is een verbetering ten opzichte van de huidige situatie, waarin geen
sprake is van een limiet op de «opt out». Conform de Nederlandse inzet is
de termijn, waarvoor de opt out buiten werking kan worden gesteld,
teruggebracht van arbeidscontracten van 4 maanden naar arbeidscontracten van 10 weken.
De mogelijkheden voor een werknemer om zijn instemming met de opt
out in te trekken, worden verruimd.
Voor de uitzendrichtlijn geldt dat er is afgesproken dat er geen wachttijd
geldt voor de gelijke behandeling van uitzendkrachten ten opzichte van
werknemers in vaste dienst. Hiervan kan worden afgeweken bij CAO of
nationaal akkoord tussen sociale partners. Tevens is afgesproken dat
belemmeringen en verboden voor uitzendarbeid moeten worden uitgebannen.
Er is geen gehoor gegeven aan de wens van de VK delegatie om bedrijfsof sectorgebonden regelingen inzake sociale zekerheid (occupational
social security schemes) uit te zonderen van het beginsel van gelijke
behandeling. Op verzoek van het VK werd alleen een wijziging in artikel
5.4 doorgevoerd. Lidstaten die geen systeem van CAO’s kennen, kunnen
op grond van dit artikel bij nationaal akkoord tussen sociale partners
afwijken van het principe van gelijke behandeling. In de tekst is toegevoegd dat de lidstaten die het betreft zullen aangeven of «occupational
social security schemes, including pension, sick pay or financial participation schemes» zijn ingesloten in de definitie van essentiële arbeidsvoorwaarden, waar het principe van gelijke behandeling betrekking op heeft.
2. Aanbeveling van de Commissie betreffende een intensievere
administratieve samenwerking ten aanzien van de detachering
van werknemers met het oog op het verrichten van diensten
Het Voorzitterschap en Commissaris S
{ pidla wezen erop dat de Raadsconclusies een ondersteuning en in feite ook goedkeuring beogen te
geven aan de aanbeveling van de Commissie van 31 maart 2008 inzake de
versterking van de administratieve samenwerking tussen lidstaten in het
kader van de detachering van werknemers. Het Voorzitterschap bracht
daarbij ook nog eens de dubbele doelstelling van de richtlijn detachering

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 21 501-31, nr. 152

2

onder de aandacht: het bevorderen van een vrij verkeer van diensten en
tegelijk ook het beschermen van de werknemer. Van de zijde van Denemarken en Zweden werd instemming betuigd met de tekst van de Raadsconclusies, maar tegelijk ook gesteld dat de toepassing van de richtlijn
eveneens via CAO’s geregeld moet kunnen worden. De Luxemburgse
minister maakte melding van een Hofzaak tegen Luxemburg over de
toepassing van de richtlijn detachering, waarvan de uitspraak op 19 juni
verwacht wordt. Hij sprak de verwachting dat Luxemburg deze zaak zou
verliezen maar riep tegelijk op om het begrip «ordre publique sociale»
eens goed tegen het licht te houden. De Commissie zou daar een analyse
van moeten maken. Ook stelde hij dat er nagedacht zal moeten worden
over een wijziging van de richtlijn detachering. De Poolse minister kantte
zich hiertegen; de huidige richtlijn was een gedegen compromis en diende
niet gewijzigd te worden. De Oostenrijkse minister wees met name op de
noodzaak van grensoverschrijdende handhaving en op de verklaring
daarover die enkele lidstaten waaronder Oostenrijk en Nederland hadden
afgelegd met betrekking tot het versterken van de samenwerking op het
gebied van de coördinatie van de sociale zekerheid met betrekking tot
gedetacheerde werknemers. Het Voorzitterschap concludeerde dat de
ontwerp-Raadsconclusies unaniem werden aangenomen.
3. Voorstel voor een besluit van de Raad betreffende de
richtsnoeren voor het werkgelegenheidsbeleid van de lidstaten
Nadat eerder dit voorjaar de Raad WSB en de Voorjaarsraad al een voorlopig politiek akkoord hadden bereikt over het ongewijzigd houden van de
richtsnoeren voor de periode 2008–2010, lagen de richtsnoeren nu, na
afronding van de consultatie van het Europees Parlement, nogmaals voor,
voor een definitief politiek akkoord. Het Voorzitterschap wees erop dat het
EP gepleit had voor introductie van een nieuwe «sociaal richtsnoer» en
toevoeging van nieuwe elementen. De Raad wenste echter stabiliteit van
de richtsnoeren en heeft weliswaar suggesties van het EP overgenomen,
maar zonder dat dit tot een wijziging van de richtsnoeren zelf heeft geleid.
Commissaris S
{ pidla onderstreepte dat het ook steeds de wens van de
Commissie is geweest om de richtsnoeren ongewijzigd te laten, om zo
alle aandacht op implementatie van de door de lidstaten – in het kader
van de Lissabonstrategie – voorgenomen hervormingen te kunnen
richten. Hij waarschuwde voor hervormingsvermoeidheid en vroeg extra
aandacht voor flexicurity-beleid en beleid gericht op jongeren en vaardigheden (zie ook volgend agendapunt). Het Voorzitterschap stelde een politiek akkoord vast.
4. Vaardigheden, banen en jongeren
Aan de Raad lagen twee documenten voor:
a) concept-raadsconclusies gericht op het anticiperen op en voldoen aan
behoeften van de arbeidsmarkt, met bijzondere nadruk op jongeren –
Een initiatief op het gebied van banen en vaardigheden
b) advies van het Comité voor de werkgelegenheid (EMCO) over de werkgelegenheid van jongeren
De voorzitter van het EMCO wees erop dat, ondanks de positieve
werkgelegenheidstrends in de Unie, de werkloosheid voor jongeren in een
aantal lidstaten op een hoog niveau ligt en weinig verbetering toont. Hij
stelde dat scholing cruciaal is met het oog op de arbeidsmarktpositie van
jongeren. Daarnaast is het van groot belang dat jongeren geïnformeerde
keuzes maken ten aanzien van hun studie, zowel met het oog op hun
eigen werkgelegenheid, als met het oog op het maatschappelijke belang
om arbeidsmarkttekorten aan te pakken. Voorts stelde hij dat het opdoen
van werkervaring tijdens de studie een toegevoegde waarde is voor een

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 21 501-31, nr. 152

3

soepele overgang van studie naar baan en dat flexibele arbeidsvormen,
mits gekoppeld aan voldoende zekerheid («flexicurity»), een goede opstap
kunnen vormen om een meer vaste positie op de arbeidsmarkt te
verwerven. Commissaris S
{ pidla gaf aan dat de herziening van vaardigheden een belangrijk element zal zijn van de deze zomer te verwachten
vernieuwde Sociale Agenda. Het Verenigd Koninkrijk zei te hopen dat deze
review een hoofdelement zal zijn van de Voorjaarsraad 2009. Luxemburg
gaf aan een discussie te wensen over meer eenduidig te interpreteren
indicatoren van jeugdwerkloosheid, omdat in de huidige definitie een
vertekend beeld ontstaat door de wijze van behandeling van jongeren die
studeren. Het Voorzitterschap concludeerde aanneming van de Raadsconclusies en bekrachtiging van het advies van het Werkgelegenheidscomité.
5. Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en
de Raad tot vaststelling van de wijze van toepassing van Verordening (EG) nr. 883/2004 betreffende de coördinatie van de
socialezekerheidsstelsels
Aan de Raad lag een gedeeltelijke algemene oriëntatie op de volgende
onderdelen voor:
– Titel IV – Financiële bepalingen
– Hoofdstuk III (Terugvordering van te veel ontvangen prestaties en
voorlopige betalingen, compensatie, bijstand inzake invordering)
Commissaris S
{ pidla riep de lidstaten op tot een spoedige afronding van
deze Verordening, waarvan tijdens elk Voorzitterschap een of meerdere
hoofdstukken worden afgerond. Het is moeilijk de waarde van deze
wetgeving te overschatten. De Europese coördinatieregels over sociale
zekerheidsrechten spelen immers een zeer belangrijke rol in het dagelijks
leven van miljoenen burgers, aldus S
{ pidla. Verder nam alleen Zweden het
woord met een vergelijkbare interventie. Het Voorzitterschap stelde
daarop een gedeeltelijke algemene oriëntatie vast.
6. Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en
de Raad tot wijziging van de bijlagen bij Verordening (EG) nr.
883/2004 betreffende de coördinatie van de socialezekerheidsstelsels
Het Voorzitterschap stelde een algemene oriëntatie vast.
7. Toetsing van de uitvoering door de lidstaten en der EU-instellingen van het Actieprogramma van Peking
Aan de Raad lagen concept conclusies met betrekking tot de volgende
onderwerpen voor:
a) Indicatoren inzake jonge meisjes
b) Vrouwen in de politieke besluitvorming
Commissaris S
{ pidla complimenteerde het Voorzitterschap met de
rapporten die over beide onderwerpen zijn opgesteld en sprak steun uit
voor de conclusies. Met betrekking tot het onderwerp «meisjes» vroeg hij
aandacht voor geweld tegen deze groep, ook in de vorm van mensenhandel. Voor wat betreft het onderwerp «de positie van vrouwen in de
politieke besluitvorming» stelde hij dat er sprake is van een verbetering
maar dat er nog een lange weg te gaan is voordat gelijkheid v/m op dit
vlak bereikt zal worden. Het Voorzitterschap concludeerde aanname van
beide sets Raadsconclusies.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 21 501-31, nr. 152

4

8. Uitbanning van genderstereotypen
Het Voorzitterschap stelde een akkoord vast met betrekking tot de Raadsconclusies.
9. Diversen
a) Gewijzigd voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de
Raad betreffende minimumvereisten voor de vergroting van de mobiliteit
van werknemers door verbetering van de verwerving en het behoud van
aanvullende pensioenrechten
Het Voorzitterschap meldde dat de afgelopen maanden hard aan een
doorbraak was gewerkt op de lengte van de drempelperiode, het enige
openstaande punt. Helaas was dat niet gelukt. Zij sprak haar dank uit
richting alle landen die zich zo compromisbereid hadden opgesteld.
«Hoewel we er nog niet helemaal zijn, zijn we toch weer een stapje
verder», aldus het Voorzitterschap. Zij dacht dat in de toekomst een
akkoord kon worden bereikt. Commissaris S
{ pidla dankte het Voorzitterschap voor diens inspanningen. Hij constateerde dat veel lidstaten inderdaad bereid zijn om water bij de wijn te doen. Uiteraard gold dat ook voor
de Commissie zelf, op voorwaarde dat de richtlijn zijn toegevoegde
waarde voor werknemers behoudt. Hij was teleurgesteld dat het niet
gelukt was om een akkoord te bereiken, want het onderwerp heeft onveranderd relevantie. De overwegingen die ten grondslag hadden gelegen
aan het oorspronkelijke Commissievoorstel in 2005 zijn nog altijd valabel.
Meer flexibiliteit op de arbeidsmarkt betekent dat werknemers snel
rechten moeten kunnen opbouwen en behouden, elke keer als zij van
baan veranderen. Er was volgens de Commissaris een goede basis gelegd
waarop verder gewerkt kan worden richting een compromis.
b) Voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad
inzake het Europees Jaar van de bestrijding van armoede en sociale
uitsluiting (2010)
Het Voorzitterschap gaf aan dat informeel overleg met het Europees Parlement er op wees dat de Raad en het EP dicht bij een akkoord in eerste
lezing zijn. Commissaris S
{ pidla dankte het Voorzitterschap voor de inspanningen op dit dossier en herhaalde dat een akkoord in eerste lezing
cruciaal is om de voorbereidingen voor het Jaar van de bestrijding van
armoede en sociale uitsluiting tijdig te kunnen starten. Een aantal
«nieuwe» lidstaten (Litouwen, Malta, Letland en Cyprus) aangevoerd door
Polen, gaf aan dat bij opname in de Raadsnotulen van een door hen
gestelde verklaring (die oproept bij komende Jaren een hoger cofinancieringpercentage toe te laten), deze lidstaten hun voorbehoud bij de tekst in
konden trekken. Tsjechië en Slowakije, die de verklaring mede ondertekend hebben, hadden hun voorbehoud al eerder ingetrokken. Het Voorzitterschap concludeerde dat de verklaring zal worden opgenomen in de
notulen.
c) Sociale diensten van algemeen belang
De Voorzitter van het Comité voor Sociale Bescherming (SPC) informeerde de Raad over de werkzaamheden van de SPC werkgroep die de
impact van Europese regelgeving (wetgeving met betrekking tot staatssteun en interne markt) onderzoekt op de organisatie en het functioneren
van sociale diensten van algemeen belang (SDABs). Het doel is om de
rechtszekerheid voor deze diensten te vergroten. De komende maanden
zal lidstaten gevraagd worden een vragenlijst in te vullen over de moeilijkheden die zij ondervinden bij de toepassing van de Europese regelgeving.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 21 501-31, nr. 152

5

Daarover zal vervolgens verslag worden uitgebracht tijdens de vergadering van de Raad WSB van december aanstaande. Commissaris S
{ pidla
vulde aan dat de Commissie op 2 juli a.s. haar eerste tweejaarlijkse
verslag zal uitbrengen over SDABs.
d) Informatie over tijdens het Sloveense voorzitterschap georganiseerde
evenementen
Het betreft de volgende evenementen:
i)
Conferentie «Banen voor jongeren – welvaart voor allen» (Brdo,
24–25 april 2008)
ii) Conferentie «Solidariteit tussen de generaties voor samenhangende
en duurzame samenlevingen» (Brdo, 27–29 april 2008)
iii) Zevende Europese bijeenkomst van personen die armoede ervaren
(Brussel, 16–17 mei 2008)
iv) Conferentie «Verdrag inzake de rechten van personen met een
handicap-van woorden naar realiteit?» (Kranjska Gora, 22–23 mei
2008)
Het Voorzitterschap concludeerde dat de Raad nota had genomen van de
informatie van het Voorzitterschap over de conferentie.
e) Deskundigengroep demografische aangelegenheden
De Commissie deed verslag van de werkzaamheden van de Deskundigengroep demografische aangelegenheden.
f) Europese Week van het Sociaal Beleid (Sofia, 26–30 mei 2008)
De Bulgaarse delegatie deed verslag van de Europese Week van het
Sociaal Beleid (Sofia, 26–30 mei 2008).
g) Voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende de voorwaarden
voor toegang en verblijf van onderdanen van derde landen met het oog
op een hooggekwalificeerde baan
Het Voorzitterschap meldde dat op 14 mei jl. een informele triloog met EP
rapporteur Klamt had plaatsgevonden. Zij meende dat de «voorkeur voor
communautaire kennismigranten» overeind moet blijven. Zij wenste het
aanstaande Franse Voorzitterschap succes bij het verdere verloop van de
onderhandelingen. Commissaris S
{ pidla benadrukte dat migratie een
gegeven is dat men niet kan tegenhouden maar moet trachten zo effectief
mogelijk te beheren. Talenten kiezen niet vaak genoeg voor banen in de
EU. Hij meende dat dit voorstel het tij zou kunnen keren. Hongarije,
gesteund door Tsjechië en België, riep op tot een nieuwe Jumbo-Raad
over arbeidsmigratie, zoals op 6 december 2007 plaatsvond. Tsjecië gaf
verder aan pas over dit richtlijn voorstel te willen praten zodra de
overgangstermijnen met betrekking tot arbeidsmigratie binnen de EU
geheel zijn weggenomen. België riep op tot een betere coördinatie van
migratie- en werkgelegenheidsbeleid. Het Sloveense Voorzitterschap
verwachtte dat het aanstaande Franse Voorzitterschap nota genomen had
van deze wensen.
h) In een ingelast punt stelde Roemenië de situatie van de Roma aan de
orde. Het is onaanvaardbaar dat hier een hele bevolkingsgroep wordt
gediscrimineerd en uitgesloten, aldus de Roemeense minister. Het is
noodzakelijk in de nabije toekomst nader in te gaan op deze thematiek en
uitgekeken wordt naar de Commissie mededeling inzake non-discriminatie die naar verwachting op 2 juli zal worden gepubliceerd. Van Spaanse
zijde wordt dank uitgesproken richting Roemenië. De conclusies van de
Europese Raad van december 2007 terzake zullen moeten worden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 21 501-31, nr. 152

6

omgezet in daden en de Raad zal daarbij de mededeling van de
Commissie moeten gebruiken. Van Italiaanse zijde wordt gemeld dat de
doelstelling inzake de strijd tegen discriminatie wordt gedeeld. Solidariteit
en integratie zijn daarbij de sleutelwoorden. Commissaris S
{ pidla bevestigt
dat het sociale pakket ook een mededeling inzake non-discriminatie zal
bevatten inclusief een verslag over de situatie van Roma in de EU.
De Raad wordt afgesloten met de gebruikelijke woorden van dank richting
Sloveens voorzitterschap.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 21 501-31, nr. 152

7

Bijlage II

Informele Raad voor Werkgelegenheid en Sociaal Beleid d.d.
10–11 juli
Op 10 en 11 juli vindt in Chantilly een Informele Raad Werkgelegenheid en
Sociaal Beleid plaats. Het onderwerp van de bijeenkomst betreft de Europese Sociale Beleidsagenda, waarover de Commissie op 2 juli een Mededeling heeft gepubliceerd.
Inmiddels is het Steering Paper van het Franse Voorzitterschap ontvangen
en een gedetailleerd programma met daarin sprekers. Het Steering Paper
noemt drie thema’s:
1. Europe faced with the challenges of globalisation and climate change
2. Europe faced with the new demographic challenges and the evolution
of activity throughout life
3. Europe faced with the need to define ways of ensuring social cohesion
and non-discrimination
Per thema heeft het Franse Voorzitterschap een keynote speaker en een
respondant. Dit zijn ministers uit de huidige Trojka van Voorzitterschappen
(Frankrijk, Tsjechië, Zweden) en de volgende Trojka van Voorzitterschappen (Spanje, België, Hongarije).
Deze interventies worden gevolgd door een discussie waarbij is gevraagd
aan ministers bij welk thema’s zij willen interveniëren. Nederland zal interveniëren bij het thema «Europe faced with the challenges of globalisation
and climate change». Bij dit thema worden de volgende vragen aan de
lidstaten voorgelegd:
• How could the Union promote its values better on the international
stage?
• What role could the European Union play in helping its citizens take
better advantage of globalisation? Or anticipate the social impact of
climate change?
• What instruments should be developed at European level to make
mobility in the European labour market an opportunity for everyone?
Naast het eerder genoemde Steering Paper zijn twee papers verspreid
met voorstellen voor de Sociale Beleidsagenda die op verzoek van het
Voorzitterschap zijn opgesteld:
• Het eerste paper is van Bernard Brunhes (vice-president van een
consultancybureau);
• Het tweede paper is een advies van het Europees Economisch en
Sociaal Comité (een adviesorgaan van de Europese Unie samengesteld uit groepen leden: werkgevers, werknemers en andere geledingen van het maatschappelijk middenveld (landbouwers, consumenten, milieubewegingen, gezinnen, ngo’s).
Nederland zal een interventie plegen langs de lijnen van de brief die de
minister eind april aan Commissaris S
{ pidla heeft gezonden met
aandachtspunten voor de Europese Sociale Beleidsagenda. In deze brief
wordt geconstateerd dat globalisering en technologische ontwikkelingen
een toenemend beroep doen op de vaardigheden van de werknemers.
In deze omgeving is het niet mogelijk gelijke resultaten voor alle burgers
te garanderen, maar moet het streven zijn om iedereen zoveel mogelijk
gelijke kansen te bieden. De bedoelde veranderingen en ontwikkelingen
zullen dan ook tot verandering en aanpassing in het functioneren van de
arbeidsmarkt moeten leiden. De verantwoordelijkheid daarvoor ligt in de
eerste plaats bij de lidstaten.
Waar het gaat om de samenwerking en coördinatie op Europees niveau
zal Nederland ingaan op de onderwerpen grensoverschrijdende arbeid,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 21 501-31, nr. 152

8

handhaving en controle, en de bescherming van het Europese sociaaleconomisch model binnen de wereldeconomie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 21 501-31, nr. 152

9