Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

29 544

Arbeidsmarktbeleid

Nr. 498

BRIEF VAN DE MINISTER EN STAATSSECRETARIS VAN SOCIALE
ZAKEN EN WERKGELEGENHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 17 december 2013
De Commissie SZW heeft in de brief van 28 november gevraagd om de
laatste stand van zaken rond de motie van de leden Heerma en Hamer
(Kamerstuk 29 544, nr. 455). In de motie worden twee verzoeken gedaan:
i)
beleid ontwikkelen op het terrein van «reshoring»;
ii)
inzichtelijk maken van de «total costs of ownership».
In deze brief informeren wij uw kamer over de laatste stand van zaken
rond beide verzoeken.
Beleid rond «reshoring»
Het terughalen van activiteiten uit het buitenland (i.e. «reshoring») naar
Nederland kan kansen bieden voor de Nederlandse economie en
arbeidsmarkt. Volgens het Amerikaanse Reshoring Initiative zijn er sinds
2010 in de Verenigde Staten een half miljoen productiebanen bijgekomen,
waarvan 10% (zo’n 50.000 banen) het gevolg zijn van «reshoring». Het
kabinet zet in op het stimuleren van «reshoring» via verschillende vormen
van beleid. In de brief (Aanhangsel Handelingen II 2012/13, nrs. 3202 en
3203) die op 10 september aan uw Kamer is gestuurd en in de schriftelijk
beantwoording van vraag 4 van het lid Kerstens tijdens de Begrotingsbehandeling SZW 2014 is hier uitgebreid op ingegaan. Recapitulerend gaat
het om beleid op vier terreinen.
Ten eerste wordt breed beleid gevoerd om het vestigingsklimaat in
Nederland te versterken. Nederland staat in de top tien van meest
concurrerende economieën ter wereld. Nederland heeft een gunstige
geografische ligging met een goede (ICT-)infrastructuur en erkende
internationale knooppunten (Schiphol, de Rotterdamse haven en
Brainport Zuid-Oost Nederland), sterke high-tech sectoren, excellente
wetenschappers en topondernemers en een open, internationale
oriëntatie. Die positie is geen gegeven, maar vraagt om maximale
inspanning, bijvoorbeeld via het bedrijvenbeleid. Goede generieke
regelingen vormen het hart van dit beleid. Hierbij gaat het onder meer om

kst-29544-498
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 29 544, nr. 498

1

fiscale stimulering van onderzoek en ontwikkeling via de WBSO en
overheidsgaranties op bancair krediet via de BMKB en de GO. Daarnaast
profiteren alle bedrijven van vermindering van administratieve lasten en
regeldruk. Sommige knelpunten van ondernemers vragen echter om
maatwerk. Via het topsectorenbeleid werken ondernemers, onderzoekers
en de overheid gezamenlijk aan oplossingen voor maatschappelijke
uitdagingen die een bron zijn van het verdienvermogen van de Nederlandse economie. Ten tweede is op 2 december de Participatiewet naar de
Tweede Kamer verzonden. Met de Participatiewet kunnen bedrijven een
loonkostensubsidie ontvangen om het verschil tussen de loonwaarde van
werknemers met een arbeidsbeperking en het wettelijk minimumloon te
compenseren. Dit maakt de doelgroep van de Participatiewet aantrekkelijker voor bedrijven die laaggeschoolde arbeid naar Nederland willen
terughalen of bestaande activiteiten willen uitbreiden. Omgekeerd zorgt
«reshoring» ervoor dat de werkgelegenheid voor de doelgroep van de
Participatiewet wordt bevorderd.
Ten derde kan een bedrijf dat besluit om additionele werkgelegenheid in
Nederland te creëren, bijvoorbeeld via «reshoring», in samenwerking met
sociale partners een sectorplan indienen om arbeidsmarktknelpunten op
te lossen. Hierbij kan het bijvoorbeeld gaan om scholing of het begeleiden
van personeel naar nieuw werk. Ook maatregelen om kwetsbare groepen,
zoals jongeren, ouderen en arbeidsgehandicapten, aan werk te helpen
kunnen rekenen op steun. Het kabinet ondersteunt sectorplannen via de
Regeling Cofinanciering Sectorplannen voor in totaal € 600 miljoen (in
2014 en 2015).
Ten vierde heeft de overheid een belangrijke taak als het gaat om de
informatievoorziening aan ondernemingen over «reshoring». Ondernemers kunnen voor vragen altijd terecht bij het Agentschap NL
(www.antwoordvoorbedrijven.nl). Ook het Netherlands Foreign
Investment Agency (NFIA) kan bedrijven van informatie voorzien wanneer
zij willen investeren in Nederland (www.nfia.nl).
Inzichtelijk maken «total costs of ownership»
Op het terrein van de informatievoorziening aan bedrijven wil het kabinet
onderzoeken of het mogelijk is om bedrijven inzicht te bieden in de brede
kosten en baten van investeren in Nederland. In de VS gebeurt dit op
landelijk niveau al langer via het «total costs of ownership»-model, een
initiatief van «The Reshoring Initiative» (zie www.reshorenow.org).
Analoog aan het voorbeeld in de VS gaat de gemeente Tilburg met de
Universiteit van Tilburg (UvT) samenwerken om in 2014 een «total costs
of ownership»-model voor de regio Tilburg te ontwikkelen. Er wordt aan
de hand van de ervaringen in Tilburg bezien of het mogelijk en wenselijk
is om dit model ook landelijk uit te rollen.
Hoe verder?
Op 13 december is een workshop over «reshoring» georganiseerd door
het Ministerie van Economische Zaken en het Ministerie van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid. Tijdens deze workshop hebben wetenschappers en experts van het Centraal Planbureau, de Universiteit van
Tilburg en de Boston Consulting Group hun licht laten schijnen op het
relatief nieuwe fenomeen «reshoring». De workshop heeft diverse
interessante nieuwe inzichten opgeleverd. Ten eerste levert «offshoring»
van activiteiten voor bedrijven lang niet altijd de productiviteitswinst op
die vooraf werd verwacht. Een adequate informatievoorziening over de
kosten en baten van internationalisering kan dus heel belangrijk zijn om te
voorkomen dat bedrijven keuzes maken waar ze in een later stadium op

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 29 544, nr. 498

2

terug moeten komen. Hier kan een landelijk «total costs of ownership»model mogelijk een rol van betekenis spelen. Ten tweede waren de
sprekers het er over eens dat Nederland de slag via significante kostenverlaging van arbeid niet zullen winnen van lagelonenlanden en de VS. De
verschillen kunnen niet snel worden ingelopen en de vraag is wat het
Nederland oplevert in termen van extra toegevoegde waarde en extra
werkgelegenheid. Ten derde kan, indien er sprake is van «reshoring»,
vooral de onderkant van de arbeidsmarkt hiervan profiteren. Daar waar
opportuun kunnen op regionaal niveau de relevante partijen (lokale
overheden, kennisinstituten en bedrijven) ondersteuning geven aan
interessante «reshoring»-initiatieven.
Wij zullen uw kamer in het voorjaar van 2014 een update sturen hoe met
de resultaten van de workshop is omgegaan en wat de stand van zaken is
rond de potentiële landelijke uitrol van een «total costs of ownership»model.
De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
L.F. Asscher
De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
J. Klijnsma

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 29 544, nr. 498

3