Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3553
Vragen van de leden Hijink en Marijnissen (beiden SP) aan de Minister van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport over de situatie in de verpleeghuizen
(ingezonden 14 april 2020).
Antwoord van Minister De Jonge (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 17 juli 2020).
Vraag 1, 2 en 4
Kunt u aangeven wat de huidige situatie in de verpleeghuizen is sinds de
coronacrisis?1
Welke cijfers heeft u over de situatie in de verpleeghuizen sinds het begin
van de coronacrisis?
Kunt u een overzicht geven van het aantal vermoedelijke en vastgestelde
besmettingen en overlijdens in verpleeghuizen sinds het begin van de
coronavirus? Wat zijn de verschillende scenario’s bij een verdere toename
van besmettingen in verpleeghuizen?
Antwoord 1, 2 en 4
Het aantal bevestigde besmettingen van COVID-19 wordt in de verpleeghuizen door de specialisten ouderengeneeskunde geregistreerd. De specialisten
ouderengeneeskunde en de medisch microbiologische labs melden een
besmetting bij de GGD. De GGD geeft de cijfers door aan het RIVM.
In mijn brieven van 15 april jl.2, 21 april jl.3, 6 mei jl.4 ben ik ingegaan op het
beeld van het aantal COVID-19 besmettingen en COVID-19 sterfte in verpleeghuizen. In mei schatte het RIVM (peildatum 18 mei jl.) dat tot dan toe bij ruim
7.900 bewoners van verpleeghuizen een COVID-19-besmetting is bevestigd,
waarvan ruim 2.500 mensen als overleden zijn gemeld.5 Het totaal aantal
verdenkingen van een COVID-19-besmetting in verpleeghuizen bedraagt 4.550

1

NOS, 7 april 2020, «Verpleeghuizen hard getroffen door corona: «Afscheid nemen is nu het
zwaarst»» (https://nos.nl/artikel/2329718-verpleeghuizen-hard-getroffen-door-corona-afscheidnemen-is-nu-het-zwaarst.html).
2
Kamerstuk 25 295, nr. 249
3
Kamerstuk 25 295, nr. 277
4
Kamerstuk 25 295, nr. 315
5
Doordat tot april 6 na 1 of 2 positief geteste patiënten per afdeling/unit/woongroep niet breder
getest werd, is er waarschijnlijk een aanzienlijke onderrapportage ten opzichte van het werkelijke aantal personen met een bevestigde COVID-19 besmetting.

ah-tk-20192020-3553
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

1

(peildatum 15 mei).6 Om nog beter zicht te krijgen op de ontwikkelingen is
afgesproken dat de gegevens uit de EPD’s aan het RIVM verstrekt worden.
Daarbij werken Verenso, ActiZ en het RIVM samen.
Op dit moment schat het RIVM (peildatum 6 juli jl.) dat tot nu toe bij ruim
8.400 bewoners van verpleeghuizen een COVID-19-besmetting is bevestigd,
waarvan ruim 2.800 mensen als overleden zijn gemeld.7
Uit de beschikbare cijfers blijkt dat veel mensen in verpleeghuizen getroffen
zijn door COVID-19. Is er eenmaal sprake van een bevestigde besmetting, dan
is de kans op verdere verspreiding groot op de locatie. Bemoedigend is
echter dat de maatregelen die we inzetten in de verpleeghuizen zodanig
werken dat het aantal meldingen van nieuwe verpleeghuislocaties met
minimaal één besmetting per dag afvlakt. Daarop lijkt het samenspel van de
in de afgelopen periode genomen maatregelen effect te sorteren. Tegelijkertijd is duidelijk dat verpleeghuizen een zware tijd hebben. Uit de EPDregistraties komt naar voren dat de kans dat de sterftecijfers in verpleeghuizen zullen toenemen groot is. Mijn aandacht voor verpleeghuizen zal
onverminderd doorgaan.
Vraag 3
Komt er ook een aanpak voor de situatie in de verpleeghuizen, aangezien er
een plan ligt voor de IC-capaciteit in de ziekenhuizen?
Antwoord 3
Mijn aanpak voor de verpleeghuizen spitste zich de afgelopen maanden toe
op drie lijnen: (1) gefaseerde en gecontroleerde aanpassing van de bezoekregeling, (2) leren van elkaar en (3) innovatieve behandelmethodes.
Bezoekregeling:
In mijn brieven «COVID-19 update stand van zaken» aan uw Kamer heb ik u
uitgebreid geïnformeerd over de gecontroleerde en gefaseerde aanpak van de
bezoekregeling. Inmiddels is de situatie zo dat er op voorhand geen
beperkingen meer gelden voor het ontvangen van bezoek, noch wat betreft
aantal bezoekers noch wat betreft de frequentie van bezoek. Indien er op een
locatie sprake is van één of meer COVID-19 besmettingen dan is bezoek
alleen mogelijk met toestemming van de beheerder.
Leren van elkaar
In eerdere brieven heb ik reeds aangegeven dat zorgaanbieders die dat
willen, ondersteuning kunnen krijgen. In mijn brief van 3 juni (Kamerstukken
25 295, nr. 386) ga ik in op «leren van elkaar». Ik heb daartoe de kenniscoalitie vormgegeven. Dat is een samenwerkingsverband dat bestaat uit de
GGD’en, ActiZ, de Antibiotica Resistentie (ABR)-zorgnetwerken, de Academische Werkplaatsen ouderenzorg en «Waardigheid en Trots op locatie».
Innovatieve behandelmethodes
Naast de voortdurende inspanningen om snel een vaccin tegen het coronavirus tot onze beschikking te hebben, werken vele onderzoekers aan innovatieve behandelingen tegen COVID-19. Dit type behandelingen kan hopelijk
bijdragen aan een beter en sneller herstel en ervoor zorgen dat patiënten
minder restschade overhouden na besmetting met het coronavirus. Ik wil
waar nuttig en mogelijk ook dergelijke behandelingen verder helpen om er zo
voor te zorgen dat behandelingen zo snel mogelijk beschikbaar kunnen
komen. Om die reden investeert het kabinet breed in corona gerelateerd
onderzoek. In mijn brief van 24 juni jl. heb ik toegelicht op welke manier het
kabinet dat doet.
Vraag 5 en 6
Kunt u een overzicht geven van hoeveel beschermende middelen per week
verstrekt zijn aan de verpleeghuizen en wat per week nodig is?

6

Dit cijfer komt uit registraties uit de EPD’s. Omdat dit een vrijwillige registratie is, is deze
registratie niet compleet. Ook hier geldt dat er sprake is van onder registratie.
7
Doordat tot april 6 na 1 of 2 positief geteste patiënten per afdeling/unit/woongroep niet breder
getest werd, is er waarschijnlijk een aanzienlijke onderrapportage ten opzichte van het werkelijke aantal personen met een bevestigde COVID-19 besmetting.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

2

Kunt u de Kamer informeren hoe u meer beschermende middelen en testen
inzet in de verpleeghuizen?
Antwoord 5 en 6
Verpleeghuizen kunnen via de webportal van het LCH aanvragen welke
beschermingsmiddelen zij nodig hebben. Het LCH heeft aangegeven dat zij
op dit moment kunnen voldoen aan de vraag en daarmee ook aan de vraag
vanuit de verpleeghuizen. Op de webpagina8 van het LCH zijn gegevens te
vinden over de bij het LCH beschikbare voorraad en de verwachte vraag. Op
6 april is het testbeleid aangepast en kunnen alle zorgmedewerkers met lichte
klachten getest worden, waaronder de medewerkers van verpleeghuizen.
Vraag 7
Kunt u aangeven hoeveel meldingen de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd
(IGJ) heeft gehad over de verpleeghuizen sinds het begin van de coronacrisis?
Antwoord 7
De IGJ ontving ten aanzien van de verpleeghuiszorg ongeveer 90 corona
gerelateerde meldingen bij het Meldpunt van de IGJ (voor meldingen van
zorgaanbieders, zorgverleners en fabrikanten) sinds 1 maart 2020. Deze
meldingen hebben met name betrekking op persoonlijke beschermingsmiddelen, testbeleid en besmettingen. Daarnaast haalt de IGJ signalen op uit de
sector door middel van belrondes naar bijna alle (bij IGJ bekende) zorgaanbieders van verpleeghuiszorg. Ook het Landelijk Meldpunt Zorg (voor vragen
of klachten van burgers) ontvangt signalen.
Vraag 8
Kunt u in uw wekelijkse update over het coronavirus uitgebreider ingaan op
de situatie specifiek in de verpleeghuizen?
Antwoord 8
Ja. De afgelopen weken heb ik de Kamer wekelijks uitgebreid geïnformeerd
over de situatie in de verpleeghuizen. Ondertussen heb ik u ook de brief
«Lessen verpleeghuizen met het oog op een eventuele tweede golf»
gestuurd.
Vraag 9
Wilt u deze schriftelijke vragen beantwoorden in plaats van de antwoorden
algemeen mee te nemen in uw wekelijkse update over de ontwikkelingen van
het coronavirus? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 9
Ja. Wel met de opmerking dat de vragen en antwoorden ook in de reguliere
Kamerdebatten en de daarvoor verstuurde brieven terugkomen.

8

https://www.rijksoverheid.nl/ministeries/ministerie-van-volksgezondheid-welzijn-en-sport/
organisatie/organogram/landelijk-consortium-hulpmiddelen/actuele-voorraad-persoonlijkebeschermingsmiddelen-voor-de-zorg

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

3