Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

32 761

Verwerking en bescherming persoonsgegevens

Nr. 135

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR RECHTSBESCHERMING
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 11 juni 2019
Bij brief van 1 april over de eerste ervaringen met de Uitvoeringswet
Algemene verordening gegevensbescherming (UAVG), (Kamerstuk
32 761, nr. 132), heb ik aangekondigd uw Kamer dit voorjaar een reactie
toe te zenden op de motie van de leden Verhoeven en Van Nispen over de
capaciteit en de middelen van de AP in relatie tot haar taken en daarin
tevens aandacht te besteden aan de eerste ervaringen van de AP met
individuele verzoeken en klachten onder de AVG.1 Met deze brief geef ik
hieraan uitvoering.
Eerste ervaringen AP met (U)AVG
Op 25 mei 2018 zijn de Algemene verordening gegevensbescherming
(AVG) en de bijbehorende Uitvoeringswet Algemene verordening
gegevensbescherming in werking getreden. Zij vervangen de richtlijn
95/46/EG en de Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp).2 De AVG
bevat naast onder de Wbp reeds vertrouwde rechten en plichten ook
enkele nieuwe verworvenheden waaronder het recht op vergetelheid en
het recht op dataportabiliteit. De versterking van de privacyrechten
vertaalt zich ook in meer (expliciete) plichten van de verwerkingsverantwoordelijken. Van hen wordt onder de AVG meer transparantie en
verantwoording gevraagd. Dit komt onder meer tot uiting in het bijhouden
van een register van verwerkingen en – mits sprake is van een situatie als
bedoeld in artikel 37 AVG – de aanstelling van een functionaris
gegevensbescherming.
Het jaar 2018 stond voor de AP volledig in het teken van transitie. Niet
alleen het wettelijk kader, maar ook de organisatie van de AP zelf was aan
1

Kamerstuk 34 851, nr. 23 en motie van het lid Koopmans c.s., Kamerstuk 34 851, nr. 19, zesde
bullit.
2
Richtlijn 95/46/EG van het Europees parlement en de Raad van 24 oktober 1995 betreffende de
bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens
en betreffende het vrije verkeer van die gegevens.

kst-32761-135
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 32 761, nr. 135

1

veranderingen onderhevig. De AP heeft vanwege de komst van de AVG
een interne reorganisatie, diverse personele wisselingen en een stevige
personele groei doorgemaakt (in 2018: van 109 naar 157 fte). Daarnaast
heeft de AP, na een periode van intensieve voorbereidingen, met ingang
van 1 januari 2019 eigen rechtspersoonlijkheid verworven. Vanaf februari
2019 is het bestuur van de AP weer voltallig met de toetreding van twee
nieuwe leden.
Voor de jaren 2018 en 2019 heeft de AP een nieuw toezichtkader gepresenteerd.3 Gegevensverwerkingen door de overheid, in de zorg en door
datahandelaren hebben in dit verband de bijzondere aandacht van de
toezichthouder. Dit geldt ook voor de – gemelde en ongemelde –
datalekken. Op 13 december 2018 heeft de AP haar eerste halfjaarlijkse
klachtenrapportage onder de AVG gepubliceerd. Op 4 april 2019 heeft de
AP haar jaarverslag over 2018 uitgebracht. De klachtenrapportage en het
jaarverslag geven een goede indruk van de eerste ervaringen van de AP
met klachtbehandeling onder de AVG.4
Op grond van de AVG heeft de AP de wettelijke verplichting om de
klachten die gaan over een inbreuk op iemands eigen persoonsgegevens
in behandeling te nemen. Naast deze zogeheten privacyklachten, ontvangt
de AP ook overige klachten, waaronder anonieme klachten, algemene
klachten over een bepaalde organisatie en klachten die persoonsgegevens
van een derde betreffen. Deze overige klachten kunnen ook aanleiding
geven tot nadere actie, waaronder ambtshalve onderzoeken (in 2018: 11
gestart onder AVG).
In 2018 heeft de AP 22.000, veelal telefonische, informatieverzoeken en
ruim 11.000 klachten, waaronder privacyklachten, ontvangen. Ongeveer
een derde van de privacyklachten betrof de rechten van betrokkenen, in
het bijzonder de wijze van uitvoering van inzage- of verwijderverzoeken
door organisaties. Daarnaast ontving de AP veel klachten over het
verzamelen van persoonsgegevens die bovenmatig ten opzichte van het
doel zou zijn en over het ongewenst doorgeven van persoonsgegevens
aan derden.
De focus van de AP lag in 2018 voornamelijk op effectieve en efficiënte
klachtafhandeling door voorlichting, normuitleg en normoverdracht. De
AP heeft meer dan de helft van de in 2018 ontvangen klachten en
telefoontjes in datzelfde jaar afgehandeld.
De AP heeft, naar gelang de aard van de klacht, daarbij diverse afdoeningsmogelijkheden tot haar beschikking, zoals het informeren van de
klager over de effectuering van zijn privacyrechten tot bemiddeling van de
AP bij de organisatie in kwestie. Als deze interventies niet tot compliance
leiden, start de AP een formeel handhavingstraject. In 2018 is dat 17 keer
gebeurd.
Ondanks het vele werk dat reeds is verzet, is de feitelijke implementatie
van de AVG bij de AP nog niet voltooid. Naast voorlichting en de concrete
invulling van de diverse bepalingen uit de AVG (normuitleg), gaat de
aandacht van de AP in 2019 nadrukkelijker uit naar handhaving en
sanctieoplegging. Ook behoeven nieuwe taken onder de AVG, zoals het
binnen de AP op te zetten systeemtoezicht en de samenwerking met de
toezichthouders binnen Europa, nog nadere invulling en uitwerking. Met
3

4

https://www.autoriteitpersoonsgegevens.nl/sites/default/files/atoms/files/
toezichtkader_autoriteit_persoonsgegevens_2018–2019.pdf
https://www.autoriteitpersoonsgegevens.nl/sites/default/files/atoms/files/
klachtenrapportage_2018.pdf en https://autoriteitpersoonsgegevens.nl/sites/default/files/atoms/
files/ap_jaarverslag_2018.pdf

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 32 761, nr. 135

2

ingang van 15 mei 2019 is de voorzitter van de AP verkozen tot vicevoorzitter van het Europees Comité voor gegevensbescherming (European
Data Protection Board – EDPB), dat bijdraagt aan de uniforme toepassing
van de AVG en de samenwerking tussen de privacytoezichthouders
binnen de EU.
Capaciteit en middelen AP
Voor de consequenties van de inwerkingtreding van de AVG is het budget
van de AP voor de jaren 2019 e.v. structureel verhoogd met € 7 mln. euro
naar € 15.1 mln.
Tijdens de behandeling van de Uitvoeringswet (Handelingen II 2017/18, nr.
59, item 4) heb ik aan uw Kamer aangegeven de ontwikkelingen rondom
de AVG en de gevolgen voor de capaciteit en het budget van de AP
nauwlettend te zullen monitoren en hierover het gesprek met de AP te
voeren. Vanwege de noodzakelijke groei van de organisatie ten gevolge
van de implementatie van de AVG heb ik besloten de AP bij voorjaarsnota
een extra budget van € 3,4 mln., inclusief loonbijstelling, toe te kennen.
Daarmee komt het budget van de AP voor 2019 en volgende jaren op
€ 18,5 mln. Samen met de AP bezie ik jaarlijks welke capaciteit c.q. welk
budget daadwerkelijk benodigd is.
De Minister voor Rechtsbescherming,
S. Dekker

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 32 761, nr. 135

3