Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3306
Vragen van de leden Yesilgöz-Zegerius (VVD) en Van der Graaf
(ChristenUnie) aan de Minister van Justitie en Veiligheid over het bericht «Ruit
ingeslagen bij restaurant HaCarmel: «Het begint bijna gewoon te worden»»
(ingezonden 13 mei 2020).
Antwoord van Minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) (ontvangen
29 juni 2020). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2019–2020,
nr. 2992.
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Restaurant HaCarmel vernield door zelfde
verdachte als in 2017»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Hoe vaak heeft dit restaurant nu te maken gehad met belaging, vernieling,
verdachte pakketjes, besmeuring of een andere manier van vandalisme en
intimidatie met antisemitisch motief? Wanneer was er hier volgens de politie
sprake van een antisemitisch motief? Kunt u een overzicht hiervan geven?
Antwoord 2
Een overzicht van incidenten die bij de politie geregistreerd zijn rondom het
restaurant HaCarmel treft u hieronder aan. Overigens verwijst de politie
hierbij naar de term discriminatie, wat in dit verband de strafrechtelijk
relevante term is.
Op 7 december 2017 zijn de ruiten van het restaurant vernield en is de
Israëlische vlag die in het restaurant hing gestolen. De verdachte is aangehouden, vervolgd en veroordeeld ter zake vernieling en diefstal. De officier
van justitie heeft de aanwezigheid van een discriminatoir motief meegewogen in het bepalen van de strafeis.

1

ah-tk-20192020-3306
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

Het Parool, 8 mei 2020, «Restaurant HaCarmel vernield door zelfde verdachte als in 2017»,
https://www.parool.nl/amsterdam/restaurant-hacarmel-vernield-door-zelfde-verdachte-als-in2017~b4424db7/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

1

Tussen 28 en 31 december 2017 is het restaurant besmeurd met eieren en
patat. Vanwege het ontbreken van opsporingsindicaties kon geen motief
worden vastgesteld en kon geen verdachte worden aangehouden.
Op 29 december 2017 is informatie binnengekomen dat de verdachte van het
incident van 7 december 2017 wederom de ramen wilde vernielen. Hierop
heeft intensieve politiesurveillance plaatsgevonden. Uiteindelijk heeft er geen
vernieling plaatsgevonden en is de verdachte niet aangetroffen in de
omgeving van het restaurant.
Op 20 januari 2018 is door een surveillance-eenheid van de politie opgemerkt
dat het raam van het restaurant is besmeurd. Gebleken is dat de ruit
schoongemaakt kon worden en dat de eigenaar daarin aanleiding heeft
gezien om geen aangifte te doen.
Op 2 maart 2018 is een tegel door de ruit van het restaurant gegooid. Er is
geen verdachte aangetroffen of aangehouden. De politie heeft een onderzoek
ingesteld. Beschikbare camerabeelden hebben niet tot identificatie van een
verdachte geleid. Gelet op de eerdere vernieling is de uitzonderlijke stap
gezet om een op de stoeptegel aangetroffen DNA-mengprofiel te onderzoeken. Helaas leverde dit geen match op. Nu een verdachte niet is achterhaald,
kon ook geen motief worden vastgesteld.
19 maart 2018: een op het oog verward persoon staat te schreeuwen voor het
restaurant. Het is onduidelijk wat hij roept en de politie is snel ter plaatse. Er
was geen sprake van een strafbaar feit en derhalve is ook geen motief
vastgesteld.
Op 15 januari 2020 wordt melding gemaakt van een verdacht pakketje voor
het restaurant, te weten een doos waaruit elektriciteitsdraden steken. Uit
onderzoek door de EOD bleek dat het om een ongevaarlijk pakketje ging. In
deze zaak is op 14 mei 2020 een verdachte aangehouden (niet zijnde de
verdachte van de vernieling op 8 mei 2020). Omdat het onderzoek op dit
moment nog loopt, kan ik nog niets zeggen over het motief.
Op 8 mei 2020 wordt melding gemaakt van vernieling. De ruit van het
restaurant is vernield en door het gat in de ruit is de Israëlische vlag naar
buiten getrokken en gepoogd in de brand te steken. Kort daarop is een
verdachte aangehouden. Het betreft dezelfde persoon die is veroordeeld voor
de vernieling op 7 december 2017. Omdat het onderzoek op dit moment nog
loopt, kan ik nog niets zeggen over het motief.
Op 8 mei 2020 en op 15 mei 2020 is er met stift «Find Jews» op de gevel
geschreven. De politie doet nog onderzoek.
Vraag 3
Klopt het dat de aangehouden persoon voor deze recente belaging dezelfde
persoon is die de ruiten van HaCarmel eind 2017 ook insloeg? Hoe vaak is de
betrokkene, Saleh A., inmiddels veroordeeld en waarvoor?
Antwoord 3
Ja, het klopt dat het om dezelfde persoon gaat. Deze persoon is op 11 juli
2018 door de rechtbank Amsterdam veroordeeld voor de vernieling van de
ruiten van het restaurant en diefstal van de in het restaurant hangende
Israëlische vlag. Deze persoon is bovendien in oktober 2019 veroordeeld voor
mishandeling.
Vraag 4
Hoe wordt het recidivegevaar beoordeeld bij de betrokkene en op welke wijze
wordt hierop gehandeld?
Antwoord 4
Zoals in alle zaken is ook in de zaak van deze verdachte voor de beoordeling
van het recidivegevaar gekeken naar een veelheid van factoren: het strafblad
van de betrokkene, rapportages van reclasseringsinstanties, psycholoog en
psychiater uit eerdere en/of andere zaken, het verhoor van verdachte, de
persoonlijke omstandigheden van de verdachte en bijvoorbeeld informatie
van de politie (wijkagent).
Het rechtbankvonnis van 11 juli 2018 geeft inzicht in de beoordeling van het
recidivegevaar. Blijkens het Pro Justitiarapport, dat in het vonnis wordt
aangehaald, schat de psychiater de kans dat de verdachte opnieuw strafbare
feiten gaat plegen, hoog in. Uit hetzelfde vonnis blijkt dat de psycholoog
heeft geconcludeerd dat de psychische problematiek een risico vormt voor de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

2

kans op recidive van de ten laste gelegde feiten. Zowel de psychiater, de
psycholoog als Reclassering Nederland hebben, zo blijkt uit het openbare
rechtbankvonnis, de rechtbank in dit verband onder meer geadviseerd om als
bijzondere voorwaarde op te nemen dat de verdachte een ambulante
behandeling bij de forensische GGZ moet ondergaan.
Conform dit advies heeft de officier van justitie gevorderd:
«De officier van justitie heeft ook gevorderd dat naast de algemene voorwaarden de bijzondere voorwaarden worden opgelegd zoals door de reclassering
is geadviseerd, te weten een meldplicht, een behandelverplichting (ambulante
begeleiding), een verplichting tot begeleid wonen en een verplichting mee te
werken aan de aanpak gemeente Amsterdam en begeleiding en ondersteuning door de niet-gecontracteerde zorginstantie Sensa-Zorg. Tot slot heeft de
officier van justitie gevorderd dat aan verdachte een vrijheidsbenemende
maatregel zal worden opgelegd, te weten een locatieverbod, en dat deze
dadelijk uitvoerbaar zal worden verklaard.»
De rechtbank heeft vervolgens overwogen:
«De rechtbank maakt zich – gelet op de problematiek van verdachte – zorgen
of verdachte niet opnieuw dergelijke strafbare feiten zal plegen, bijvoorbeeld
als verdachte zich weer boos maakt over de Palestijnse zaak. (...) Om ervoor
te zorgen dat verdachte niet opnieuw de fout in gaat, legt de rechtbank een
voorwaardelijke gevangenisstraf voor de duur van 4 weken op, met een
proeftijd van 2 jaar.»2
De rechtbank legde hierbij de algemene voorwaarde op dat verdachte zich
binnen een proeftijd van twee jaar niet schuldig zal maken aan het plegen
van een strafbaar feit. Verder legde de rechtbank conform de eis van de
officier van justitie de volgende bijzondere voorwaarden op:
Verdachte moet zich melden bij de reclassering, zolang en zo vaak als de
reclassering dat nodig acht.
Verdachte wordt verplicht om zich ambulant te laten behandelen bij
ambulante forensische zorg, om mee te werken aan begeleid wonen en om
zich de bemoeizorg vanuit de gemeente Amsterdam en de zorginstantie
Sensa-Zorg te laten welgevallen.
Ook is aan de verdachte door de rechtbank een locatieverbod opgelegd, dat
onder meer inhoudt dat de verdachte zich niet zal ophouden binnen een
straal van honderd meter rondom het restaurant.
Vraag 5
Klopt het dat Saleh A. een gebiedsverbod heeft van 100 meter rondom
restaurant HaCarmel? Zo ja, hoe heeft de politie hierop gehandhaafd?
Antwoord 5
Ja, zoals in het antwoord op vraag 4 vermeld, heeft de rechtbank bij het
vonnis van 11 juli 2018 de maatregel opgelegd dat verdachte zich gedurende
twee jaren niet zal ophouden in een straal van honderd meter rond restaurant
HaCarmel, zoals ook was gevorderd door het Openbaar Ministerie. De politie
heeft vervolgens op de momenten dat daarvoor aanleiding bestond intensief
gesurveilleerd rondom het restaurant. Verder zijn er in de omgeving van het
restaurant gemeentelijke camera’s geplaatst, die er nog steeds hangen.
Vraag 6
Is u bekend dat een aantal weken geleden de woorden «find Jew» met zwarte
marker op de deurpost van restaurant HaCarmel zijn geschreven? Is hier
opvolging aan gegeven door de politie of het openbaar ministerie (OM)? Zo
ja, op welke wijze? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 6
Ja. Zoals hiervoor vermeld in antwoord 2, doet de politie onderzoek met
behulp van camerabeelden.
Vraag 7, 8, 10
Deelt u de mening dat hier duidelijk sprake is van een antisemitisch motief?
Deelt u de mening dat het ontzettend belangrijk is voor het veiligheidsgevoel
van Amsterdammers, en daarbij de Joodse gemeenschap in het bijzonder,
2

Rb. Amsterdam 11 juli 2018, ECLI:NL:RBAMS:2018:5262.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

3

om het kwaad te benoemen voor wat het is en daarop vervolgens adequaat
te handelen? Zo ja, hoe gaat u hiervoor zorgen? Zo nee, waarom niet?
Op welke manier heeft u uitvoering gegeven aan de belofte gedaan in de
antwoorden op eerder gestelde schriftelijke vragen, waarbij er maatregelen
zouden worden genomen om op een juiste manier opvolging te geven aan
aanwijzingen, meldingen en aangiftes met een antisemitisch karakter?3
Heeft u kennisgenomen van het feit dat de constante antisemitische
vernielingen en bedreiging bijna «gewoon» beginnen te worden voor de
familie van restaurant HaCarmel? Deelt u de mening dat antisemitisme nooit
normaal mag worden gevonden en dat we als samenleving en overheid de
verantwoordelijkheid hebben om hier hard tegen op te treden? Zo ja, op
welke concrete manier gaat u dat doen?
Antwoord 7, 8, 10
Omdat het strafrechtelijk onderzoek naar het incident op 8 mei 2020 nog
loopt, onthoud ik mij van een inhoudelijk oordeel over deze zaak. In zijn
algemeenheid deel ik de mening dat antisemitisme nooit normaal mag
worden gevonden en bestreden moet worden. Ik acht het met u van het
grootste belang dat burgers zich veilig voelen in hun eigen stad. Juist dit was
mijn motivering om op 5 juni jl. bij een aantal Joodse ondernemers langs te
gaan. Adequaat optreden van politie en OM is daar dienstig aan en ik heb
geen aanleiding om te veronderstellen dat dit op dit moment onvoldoende of
niet naar behoren zou gebeuren. In de door u aangehaalde antwoorden op
Kamervragen4 heb ik in het antwoord op vraag 5 aangegeven dat ik van
mening ben dat het belangrijk is om antisemitische incidenten te herkennen
en correct op te volgen. Voor de politie betekent dit dat kennis en inzichten
ten aanzien van verschillende leefstijlen en culturen in onze samenleving
goed geborgd blijven in haar organisatie via de «Netwerken Divers Vakmanschap» in de eenheden. In dit netwerk zijn de informele diversiteitsnetwerken
binnen de politie, zoals het Joodse Netwerk, vertegenwoordigd. Zij onderhouden de contacten met de groepen in de samenleving.
Naar aanleiding van het WODC-onderzoek naar strafverzwaringsgronden bij
discriminatie dat recent aan uw Kamer is toegestuurd, ben ik met de politie
en het OM in gesprek over eenduidige werkdefinities die handvaten kunnen
zijn bij de beoordeling van gedragingen en uitingen.
Daarnaast is het Landelijk Expertise Centrum Discriminatie van het OM
recentelijk structureel uitgebreid met 2,5 fte. Tegelijkertijd blijft er aandacht
voor het steviger positioneren van de Regionale Discriminatie Overleggen
(RDO’s), zodat een betere afstemming met politie en ADV’s kan plaatsvinden
over de vraag welke aanpak het beste effect sorteert.
Vraag 9
Herinnert u zich dat u in de beantwoording van deze eerder gestelde
schriftelijke vragen heeft aangegeven dat de afhandeling van antisemitische
incidenten op de agenda staat van uw overleggen met het OM en de politie?
Op welke manier heeft u hier sinds de beantwoording van deze schriftelijke
vragen aandacht aan besteed? Bent u van mening dat de huidige aanpak van
antisemitische incidenten afdoende is? Zo nee, hoe gaat u deze aanpak
intensiveren?
Antwoord 9
De aanpak van discriminatie – waaronder discriminatie met een antisemitisch
motief – is regelmatig onderwerp van gesprek met OM, politie en de
regioburgemeesters in de reguliere bestuurlijke overleggen. In deze overleggen is bevestigd dat discriminatie een hardnekkig probleem is dat blijvend
onze aandacht verdiend. In het door mij geïnitieerde WODC-onderzoek naar
de toepassing van strafverzwaringsgronden bij discriminatie wordt geconcludeerd dat politie en OM hun aanpak hebben versterkt, maar dat er nog een
aantal verbeteringen mogelijk zijn. Hierover ben ik met genoemde organisaties in gesprek.

3
4

Vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel handelingen, nr. 2501
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2019–2020, nr. 2501

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

4