Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

29 628

Politie

33 033

Wapen- en munitiebezit

Nr. 629

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VEILIGHEID EN
JUSTITIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 13 april 2016
Met deze brief bied ik u, mede namens de Minister van Veiligheid en
Justitie, de resultaten aan van de op mijn verzoek gedane onderzoeken
door de Inspectie Veiligheid en Justitie (hierna: de inspectie) naar de
uitvoering van de korpschef- en politietaken in de Wet wapens en munitie
(Wwm)1 en de Wet particuliere beveiligingsorganisaties en recherchebureaus (Wpbr) door de politie2.
Aanleiding voor beide inspectierapporten vormen het schietdrama in
Alphen aan den Rijn3 en mijn brief van 3 juli 2014 over het toezicht op de
particuliere onderzoeksbureaus.4
Door het schietincident in Alphen aan den Rijn in 2011 lag de focus bij de
teams korpscheftaken op verbetermaatregelen ten aanzien van de
beoordeling van aanvragen en toekenning van en het toezicht op
wapenverloven. Dit is ten koste gegaan, zo stelt de inspectie, van andere
korpscheftaken zoals onder meer opgedragen in de Wpbr.
Deze brief geeft eerst een overzicht van de bevindingen van de inspectie.
In het tweede deel geef ik mijn reactie op de bevindingen en aanbevelingen.
Bevindingen inspectie
De inspectie heeft onderzoek gedaan naar de taakuitoefening door politie
van de in de Wwm en Wpbr opgedragen taken.

1

Vanwege de samenhang tussen de Wwm en de Flora- en faunawet (Ffw) begrijpt de inspectie
daaronder ook de taken die voor de korpschef voortvloeien uit de Ffw.
2
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
3
Kamerstuk 33 033, nr. 2.
4
Kamerstuk 29 628, nr. 462

kst-29628-629
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 29 628, nr. 629

1

De inspectie heeft voor dit onderzoek een beoordelingskader gehanteerd
dat samenvalt met de randvoorwaarden die mijn ambtsvoorganger heeft
geformuleerd om te komen tot de gewenste aanpassingen in het
aanvraagproces en het toezicht in het kader van de Wwm. Deze randvoorwaarden zijn: heldere richtlijnen, een goede informatiepositie, gericht
opgeleide medewerkers, voldoende ingerichte afdelingen en een
uniforme werkwijze. Onderstaand vindt u een overzicht bevindingen van
de inspectie op deze randvoorwaarden.
Heldere richtlijnen en een goede informatiepositie
De inspectie stelt vast dat een heldere werkinstructie voor de medewerkers korpscheftaken Wwm en Wpbr bestaat, dat medewerkers daarmee
bekend zijn en ook daadwerkelijk gebruik maken van deze instructie. De
informatiepositie van de medewerkers korpscheftaken is de afgelopen
jaren sterk verbeterd.
Gericht opgeleide medewerkers
De inspectie constateert op grond van een analyse van de personeelsdossiers dat de medewerkers korpscheftaken niet altijd voldoende gericht zijn
opgeleid en daardoor niet altijd voldoende zijn toegerust voor de
uitoefening van de hen opgedragen taken. Dit zegt op zich niets over hun
feitelijk functioneren, maar daarmee ontbreekt wel een waarborg voor een
goede functievervulling. Dit vindt zijn oorzaak in de personele reorganisatie, waardoor in de afgelopen periode veel sprake is geweest van
tijdelijke plaatsingen. Binnen enkele maanden zijn de definitieve plaatsingen van medewerkers bekend.
Voldoende ingerichte afdelingen
De inspectie stelt vast dat het aantal medewerkers van de teams korpscheftaken overeenkomt met het Inrichtingsplan nationale politie en het
daarop gebaseerde Beheerplan 2015 Nationale politie (Kamerstuk 29 628,
nr. 465). De gewenste omvang van de teams korpscheftaken vraagt
volgens de inspectie echter om nadere beschouwing.
Uniforme werkwijze
De inspectie constateert dat de vorming van de nationale politie een meer
uniforme manier van werken binnen de teams korpscheftaken heeft
gestimuleerd. Er is in de afgelopen jaren een duidelijke sturingslijn
gecreëerd met een portefeuillehouder op nationaal niveau die stuurt op
een verdergaande uniformering en professionalisering in goede samenwerking met de relevante partners.
Het uniforme proces van verlenen van wapenverloven vraagt van de
medewerkers korpscheftaken dat zij binnen een jaar drie maal persoonlijk
contact hebben met de verlofaanvrager: bij het indienen van de aanvraag
(het intakegesprek), bij de kluiscontrole en bij het ophalen in persoon van
het verlof. In het najaar van 2014 is deze werkwijze geborgd door aan de
eenheden een werkinstructie aan te bieden die beschrijft hoe de contactmomenten uitgevoerd dienen te worden. De inspectie constateert dat in
een aantal eenheden niet altijd conform de werkinstructie wordt gewerkt.
Aanbevelingen inspectie en beleidsreactie
In het hiernavolgende geef ik mijn reactie op de aanbevelingen van de
inspectie per randvoorwaarde en geef in dit verband een weergave van
een aantal in gang gezette maatregelen. Deze maatregelen passen bij de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 29 628, nr. 629

2

in gang gezette verbeteringen op de uitvoering van korpscheftaken in het
kader van de Wwm naar aanleiding van de tragische gebeurtenissen in
Hoofddorp afgelopen zomer. In Hoofddorp kwam naar aanleiding van
vuurwapengeweld een 35-jarige vrouw om het leven, de verdachte in deze
zaak was in het bezit van een wapenverlof.
Hierna ga ik nader in op de bevinding van de inspectie dat het toezicht op
de verlofhouders na het schietdrama in Alphen aan den Rijn aanzienlijk is
verbeterd, maar dat het toezicht op de naleving van de Wpbr door politie
voor verdere verbetering vatbaar is. In dit verband informeer ik uw Kamer
over de resultaten van handhavingsinspanningen en plaats ik deze in het
bredere verband van andere handhavingsmechanismen.
Algemeen
De door mijn ambtsvoorganger gewenste aanpassingen in de taakuitvoering in het kader van de Wwm en Wbpr vonden plaats in een periode
waarin de politieorganisatie grote verandering onderging en nog steeds
ondergaat, ook de inspectie onderkent dit. Ik heb dan ook waardering voor
de vooruitgang die op dit terrein heeft plaatsgevonden.
Heldere richtlijnen en een goede informatiepositie
De bevindingen op deze randvoorwaarden hebben de inspectie geen
aanleiding gegeven voor het doen van aanbevelingen, toch vind ik het
belang om hier aandacht aan te besteden gezien de gebeurtenis in
Hoofddorp afgelopen zomer. Het proces van aanvraag en verlening van
wapenverloven en het toezicht op de verlofhouders is na het schietdrama
in Alphen aan den Rijn aanzienlijk verbeterd doordat meldingen over
personen in het informatiesysteem Blueview real time beschikbaar zijn
voor de medewerkers van de teams korpscheftaken. Uit zo’n melding kan
worden afgeleid dat een aanvrager of verlofhouder een risico vormt en
dat daardoor een aanvraag moet worden geweigerd of een verlof moet
worden ingetrokken. Naar aanleiding van de gebeurtenis in Hoofddorp
onderzoekt politie de mogelijkheid tot een koppeling tussen het systeem
van de meldkamer en het systeem van het team korpscheftaken,
waardoor ook meldingen uit de meldkamer terecht komen bij de teams
korpscheftaken. Dat deze informatie over een verlofhouder of aanvrager
terecht komt bij de teams korpscheftaken is essentieel om in de toekomst
de kans op tragische gebeurtenis zoals in Hoofddorp te verkleinen. Een
tweede verbetermaatregel die is ingezet is dat de portefeuillehouder de
teams korpscheftaken erop heeft gewezen dat problemen in de relationele
sfeer zwaar tellen bij de overweging om tot intrekken van het verlof over
te gaan en de wapens tijdelijk in te nemen.
Opleidingen
De inspectie beveelt aan te zorgen dat de medewerkers korpscheftaken
die zijn betrokken bij het aanvraagproces van zowel Wwm-verloven als
Wpbr-vergunningen daarvoor daadwerkelijk gericht en aantoonbaar zijn
opgeleid. De korpschef heeft op het gebied van opleidingen een
werkgroep gestart in samenwerking met de Politieacademie. Er wordt
geïnventariseerd welke medewerkers nog niet de juiste opleidingen
hebben gevolgd. Deze medewerkers worden alsnog gericht opgeleid.
Verder zullen de opleidingen inhoudelijk worden geëvalueerd en indien
nodig worden aangepast. Beoogd resultaat is de totstandkoming van een
opleidingsplan waarmee bereikt wordt dat de teams korpscheftaken over
de benodigde competenties beschikken en dat de medewerkers die dat
nodig hebben op basis van dit opleidingsplan de benodigde bijscholing
krijgen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 29 628, nr. 629

3

Capaciteit
Op tal van terreinen staat politie voor de uitdaging om capaciteit en taken
met elkaar in evenwicht te brengen. De inspectie constateert dat een
projectgroep van de politie in 2012 concludeerde dat de huidige inrichting
van de teams korpscheftaken niet toereikend is om alle opgedragen
wettelijke taken uit te voeren. Ook voor dit terrein geldt dat politie zoekt
naar evenwicht tussen taken en capaciteit. De korpschef voert daarom op
dit moment een werklastmeting uit om te bezien hoeveel medewerkers
nodig zijn om de wettelijke korpscheftaken te verrichten. De competenties
van medewerkers worden in de werklastmeting betrokken om taken en
capaciteiten in evenwicht te brengen. Beoogd resultaat is de vaststelling
van de gewenste omvang en benodigde competenties van de teams
korpscheftaken. Daarnaast wordt op termijn bezien of de taak van het
specialistische ofwel repressieve toezicht in het kader van Wpbr, die
historisch gezien bij de teams korpscheftaken belegd is, in het huidige
takenpakket past.
Uniforme werkwijze
De inspectie constateert dat in een aantal eenheden niet altijd conform de
Wwm-werkinstructie, die drie contactmomenten per jaar voorschrijft,
wordt gewerkt. De verantwoordelijk portefeuillehouder heeft hiervoor
reeds uitdrukkelijk de aandacht gevraagd bij de teamchefs van de
betreffende teams. De noodzaak van het persoonlijke contact zal tevens
worden meegenomen in de opleiding van de teamleden korpscheftaken
die belast zijn met de taakuitvoering in het kader van de Wwm.
De korpschef is vorig jaar een ontwikkeltraject gestart om informatie die
nu nog in een papieren dossier bewaard wordt, digitaal te archiveren.
Deze ontwikkeling biedt eveneens kansen om meer uniform te gaan
werken en om de dienstverlening naar de burger toe te verbeteren. De
politie verwacht dat deze digitalisering in de komende jaren volledig
wordt doorgevoerd voor zowel de Wwm- als Wpbr dossiers.
Naleving Wpbr
In het inspectierapport van 2009 waaraan ik in mijn brief van 3 juli 2014
(Kamerstuk 29 628, nr. 462) refereerde werd geconstateerd dat het
zogeheten repressieve toezicht versterking behoeft. Dit repressieve
toezicht behelst het door opsporingsambtenaren doen van meldingen van
onregelmatigheden en het opmaken van processen-verbaal van geconstateerde overtredingen van de Wpbr die zij bij Justis inzenden. Deze dienst
heeft de bevoegdheid op grond van de door politie gedane meldingen en
constateringen een vergunning voor het in stand mogen houden van een
particuliere beveiligingsorganisatie of toestemming voor het leiding
mogen geven aan een particuliere beveiligingsorganisatie in te trekken of
een boete op te leggen.
De inspectie constateert opnieuw dat het repressieve toezicht versterking
behoeft. Van die versterking wordt reeds werk gemaakt met de hierboven
genoemde maatregelen. Gegevens van Justis over de handhaving van de
Wpbr over het tijdvak 2014–2015 laten het volgende beeld zien. In 2014 en
2015 zijn in totaal 56 bestuurlijke sancties opgelegd. Negenentwintig maal
is in deze twee jaar een vergunning van een beveiligingsbedrijf of
particulier recherchebureau ingetrokken vanwege in nader antecedentenonderzoek of onderzoek in het kader van het toezicht geconstateerde
onregelmatigheden. Twintig maal is een bestuurlijke boete opgelegd met
een gemiddeld boetebedrag van 2.000 euro omdat werknemers van een
beveiligingsorganisatie of recherchebureau werkzaamheden verrichtten of

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 29 628, nr. 629

4

gebruik maakten van middelen zonder daartoe verleende toestemming.
Bovendien heeft de dienst Justis zeven maal een waarschuwing gegeven
om reden dat particuliere beveiligers of rechercheurs niet bleken te
beschikken over een (geldige) pas dan wel dat zij (nieuwe) werkzaamheden bleken te verrichtten waarover de politie door de bedrijfsleiding
niet was geïnformeerd.
Ik hecht er bijzonder belang aan dat de beveiligingsbranche ook zelf
investeert in het borgen van de kwaliteit en integriteit van de organisaties
en hun medewerkers. Dat is ook wat de beveiligingsbranche doet. Steeds
meer beveiligingsorganisaties en recherchebureaus hebben een keurmerk. Onderdeel van de toetsing voor toekenning van dit keurmerk is de
naleving van de wettelijke voorschriften en de privacygedragscode waar
de beveilingsbedrijven zich aan hebben te houden. Steeds meer aangesloten bedrijven laten zich op basis van deze normen periodiek auditen of
inspecteren door onafhankelijke certificerende instanties. Deze audits en
inspecties vormen een belangrijke aanvulling op de handhaving van
politie en justitie.
Tot slot merk ik op dat het handelen van beveiligingsorganisaties en
recherchebureaus langs civielrechtelijke weg kan worden getoetst.
Belanghebbenden kunnen in geval zij onregelmatigheden constateren of
schade lijden, de burgerlijk rechter adiëren met een vordering. De rechter
toetst in deze gevallen de rechtmatigheid van het handelen van de
bureaus aan onder meer de in de Rpbr opgenomen privacygedragscode
voor particuliere recherchebureaus en de Wet bescherming persoonsgegevens. In dit verband heeft mede de Autoriteit Persoonsgegevens een
toezichthoudende taak. Gelet op het belang van een goede samenwerking
tussen politie en de particuliere recherchebureaus, het maatschappelijk
vertrouwen en het kunnen benutten door politie van het werk dat zij doen,
is toezicht door de politie op de naleving van voor de bureaus geldende
normen essentieel.
Ten slotte
Er is een zwaarwegend maatschappelijk belang bij de uitvoering van de
taken die in het kader van de Wwm en Wpbr aan de politie zijn opgedragen. Met de korpschef neem ik de conclusies en de aanbevelingen van
de inspectie daarom ter harte.
Ik hecht er aan dat verdere voortgang wordt geboekt en de resultaten
daarvan zichtbaar worden. Daarom heb ik de inspectie gevraagd over vier
jaar een vervolgonderzoek te doen. In de loop van volgend jaar zal de
korpschef mij over de vorderingen met de uitvoering van de aanbevelingen van de inspectie rapporteren.
De Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie,
K.H.D.M. Dijkhoff

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 29 628, nr. 629

5