Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

35 830 VI

Jaarverslag en slotwet Ministerie van Justitie en
Veiligheid 2020

Nr. 6

LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN
Vastgesteld 11 juni 2021
De vaste commissie voor Justitie en Veiligheid heeft een aantal vragen
voorgelegd aan de Minister van Justitie en Veiligheid over de brief van
19 mei 2021 inzake het rapport van de Algemene Rekenkamer over
Resultaten verantwoordingsonderzoek 2020 bij het Ministerie van Justitie
en Veiligheid (Kamerstuk 35 830 VI, nr. 2).
De Minister heeft deze vragen beantwoord bij brief van 8 juni 2021.
Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.
De voorzitter van de commissie,
Van Meenen
De adjunct-griffier van de commissie,
Koerselman

kst-35830-VI-6
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 830 VI, nr. 6

1

Vraag (1):
Wat is de bestaande capaciteit (in fte) van specialistische brandbestrijdingscapaciteit ten aanzien van natuurbrandbestrijding?
Antwoord:
De brandweer heeft geen teams die sec voor natuurbrandbestrijding zijn
ingericht. Natuurbrandbestrijding wordt vanuit basiseenheden
opgebouwd, waarbij indien nodig specialistisch materieel (zoals 4x4
terreinwagens) kan worden ingezet. De inzet van brandweervrijwilligers is
niet te vertalen in aantal fte.
(bron: De portefeuillehouder brandweer van het Veiligheidsberaad)
Vraag (2):
Wat is de verhouding tussen beroeps en vrijwilliger binnen de bestaande
capaciteit van specialistische brandbestrijdingscapaciteit ten aanzien van
natuurbrandbestrijding?
Antwoord:
Zie het antwoord op vraag 1
Vraag (3):
Kan de bestaande capaciteit (in fte) van specialistische brandbestrijdingscapaciteit worden afgezet tegen de capaciteit van de afgelopen jaren?
Antwoord:
Zie het antwoord op vraag 1
Vraag (4):
Wat is de benodigde capaciteit (in fte) van specialistische brandbestrijdingscapaciteit ten aanzien van natuurbrandbestrijding? Kan dit voor de
komende vier jaar worden uitgesplitst?
Antwoord:
Zie het antwoord op vraag 1. Op basis van bijgestelde risico-inschattingen
kunnen veiligheidsregio’s zo nodig besluiten tot aanpassing van de
capaciteit.
Vraag (5):
Kunt u toelichten waarom de voorbije drie jaar de afpakketen een
onvolkomenheid is gebleken en gebleven? Waarom is het niet gelukt dit
op te lossen? Welke stappen worden gezet dit komend jaar wel op te
lossen?
Antwoord:
De afpakketen is een complex geheel van processen om financiële
opbrengsten en goederen uit criminele activiteiten strafrechtelijk af te
pakken. Het Openbaar Ministerie (OM) werkt hiervoor samen met andere
partners binnen de afpakketen, zoals het Centraal Justitieel Incasso
Bureau (CJIB), de Nationale Politie (NP), bijzondere opsporingsdiensten,
de Domeinen Roerende Zaken (DRZ) en de Raad voor de rechtspraak
(Rvdr). Een goede afstemming tussen alle betrokken partijen is daarbij van
belang alsmede een actueel, volledig inzicht in het beheer van in beslag
genomen goederen en executeerbare maatregelen. Het aanpakken van
deze zaken is complex, vergt tijd en een meerjarig proces.
De afpakketen is in 2020 wederom als een onvolkomenheid aangemerkt,
maar wel met de kwalificatie van de Algemene Rekenkamer dat in het
afgelopen jaar ontwikkeling aangetoond is in het oplossen ervan. De
Algemene Rekenkamer constateert dat er verbeteracties in gang zijn
gezet, waarvan de effecten in 2021 worden verwacht. Het OM heeft
verbeteringen gerealiseerd in het beheer van in beslag genomen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 830 VI, nr. 6

2

goederen. Na aanstelling van een portefeuillehouder en het opstellen van
een verbeterplan, is het OM gestart met de implementatie van registratievoorschriften voor de beslagadministratie. In 2021 gaat het OM de
naleving van deze voorschriften controleren. Hiermee is de lijn ingezet om
het beheer van in beslag genomen goederen te verbeteren. Een van de
belangrijke onderdelen van de verbetering van de beslagregistratie in de
keten is het Beslag Informatie Systeem (BIS). Voor de invoering hiervan is
een plan van aanpak opgesteld en een projectleider aangesteld.
Ten aanzien van de executeerbare ontnemingsmaatregelen en het
openstaand recht geldelijke zaken, heeft het OM in 2020 en voorgaande
jaren vooral prioriteit gelegd bij het komen tot een actuele en correcte
stand van het openstaand recht in de financiële verantwoording. Een
eerste analyse van oorzaken van gemiste ontnemingsmaatregelen in het
openstaand recht is uitgevoerd. Een projectleider is aangesteld en
maatregelen zijn getroffen om een soepele overdracht van ontnemingsmaatregelen aan het CJIB te bevorderen. In het verlengde van deze eerste
stappen, richt het OM zich in 2021 op het structureel verbeteren van het
executieproces, waarbij de afhankelijkheden van de rechtspraak en het
CJIB in dit proces zichtbaar worden gemaakt.
Vraag (6):
Kunt u toelichten waarom de voorbije twee jaar de prestatieverklaringen
een onvolkomenheid zijn gebleken en gebleven? Waarom is het niet
gelukt dit op te lossen? Welke stappen worden gezet dit komend jaar wel
op te lossen?
Antwoord:
J&V voldoet aan de Rijksbrede regelgeving en geeft een prestatieverklaring voordat een betaling plaatsvindt. Dit is systeemtechnisch afgedekt
in het financieel systeem. De problematiek ten aanzien van een prestatieverklaringen bij J&V heeft betrekking op het achteraf aantoonbaar maken
van de werkzaamheden die door de prestatieverklaarder zijn uitgevoerd
(audittrail).
De ADR constateerde dat niet in alle gevallen de onderbouwing van de
prestatie in het financieel systeem van J&V aanwezig was. De onderbouwingen van de prestatie konden achteraf voor een groot deel wel worden
opgeleverd.
In 2021 zullen de interne richtlijnen voor prestatieverklaringen nog
worden herzien, waarbij de focus ligt op het uitwerken van de normen
waaraan prestatieverklaringen dienen te voldoen. Daarnaast zal verder
worden gewerkt aan data-analyses waarbij de aanwezigheid en kwaliteit
van prestatieverklaringen wordt gemonitord. Deze data-analyse zal op
termijn de huidige deelwaarneming kunnen vervangen.
Vraag (7):
Kunt u toelichten waarom de voorbije twee jaar de financiële administraties en verantwoording een onvolkomenheid is gebleken en gebleven?
Waarom is het niet gelukt dit op te lossen? Welke stappen worden gezet
dit komend jaar wel op te lossen?
Antwoord:
De onvolkomenheid in de financiële administratie heeft met name
betrekking op de verplichtingen, voorschotten en derdenrekeningen. Een
belangrijk knelpunt bij de voorschotten betreft de onzorgvuldige eerste
aanlevering respectievelijk registratie. In 2019 en 2020 zijn er meerdere
maatregelen getroffen om de bevinding op voorschotten in 2020 op te
lossen. Zo heeft het operationeel worden van het subsidieportaal (SUBP)
per 1 januari 2020 een positieve impuls gegeven aan het voorschotten- en
bijdragenbeheer. De openstaande voorschotten zijn periodiek integraal
beoordeeld en bij de jaarafsluiting is er een extra controle uitgevoerd op

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 830 VI, nr. 6

3

de volledigheid van de voorschotten. De opzet en bestaan voor het beheer
van voorschotten door de beleidsdirecties is geborgd. De focus in 2021 is
de naleving van de afspraken met de beleidsdirecties.
DT&V heeft in 2020 een meerjarig verbeterplan opgesteld om het beheer
van derdenrekeningen bij DT&V te verbeteren. Er zijn procesbeschrijvingen opgesteld, projectcontrollers aangesteld en extra interne controles
ingeregeld. In 2021 zal DT&V het verbeterplan op derdenrekeningen
afronden en daarmee de bevinding oplossen.
Vraag (8):
Welke oorzaken liggen ten grondslag aan de lager uitgevallen
opbrengsten uit de afpakketen?
Antwoord:
Het incassoresultaat in 2020 was lager dan voorgaande jaren omdat het
OM in 2020 geen hoge of bijzondere transacties heeft afgesloten.
Vraag (9):
Kunnen de huidige opbrengsten uit de afpakketen worden afgezet tegen
de afgelopen vier jaar?
Antwoord:

Het incassoresultaat van 2020 van € 85 mln. is vergelijkbaar met het
incassoresultaat van 2019 ter hoogte van € 78,2 mln. zonder hoge
transacties.
Vraag (10):
Welke partij is belegd met de regierol ten aanzien van het functioneren
van de afpakketen?
Antwoord:
De per 1 september 2020 aangestelde programmadirecteur-generaal
Georganiseerde en Ondermijnende Criminaliteit (DGO) coördineert de
aanpak van ondermijning. Een belangrijk element bij de aanpak is het
terugdringen van criminele geldstromen onder meer door het verstoren
van criminele verdienmodellen en het afpakken van crimineel vermogen.
De DGO heeft daarbij de specifieke opdracht gekregen voor de regie op de
afpakketen, om zich in nauwe samenwerking met alle betrokken partners
in te zetten voor het verhogen van de afpakresultaten (zie brief van
19 oktober 2020 aan uw Kamer) (Kamerstuk 29 911, nr. 286).
Vraag (11):
Zijn er de afgelopen jaren ten aanzien van het functioneren van de
afpakketen verbetermaatregelen opgesteld en genomen? Zo ja, welke?
Antwoord:
De afgelopen jaren hebben de betrokken ketenpartners verbetertrajecten
ingezet. Zo werken het OM, Politie en de Bijzondere Opsporingsdiensten
samen aan de intensivering van de focus op criminele geldstromen op
basis van vier actielijnen: een financiële bril vanaf de start van het
onderzoek; het optimaal benutten van het al beschikbare instrumen-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 830 VI, nr. 6

4

tarium; intensieve internationale samenwerking; en eenduidige registratie
en monitoring.
Onder leiding van het OM wordt door de ketenpartners het plan van
aanpak voor beslag uitgevoerd waarin de aanbevelingen van de
Algemene Rekenkamer uit 2019 over het beheer in de afpakketen zijn
meegenomen. Om de registratie en de afdoening van het beslag juist,
volledig en uniform te maken, zijn in 2020 landelijk uniforme proces- en
registratieafspraken in een procesboek vastgelegd. Dit procesboek is in
alle parketten geïmplementeerd. Dit najaar wordt de implementatie
geëvalueerd. Een van de belangrijke onderdelen van de verbetering van
de beslagregistratie in de keten is het Beslag Informatie Systeem (BIS).
Een plan van aanpak daarvoor is opgesteld en er is een projectleider
aangesteld.
Er wordt voorts gewerkt aan aanvullende wetgeving: het streven is om dit
najaar zowel een conceptwetsvoorstel voor de procedure Non Conviction
Based Confiscation (NCBC) gereed te hebben voor consultatie alsook een
voorstel om spoedbevriezing van ongebruikelijke transacties mogelijk te
maken.
Vraag (12):
Aan welke partij zijn de verantwoordelijkheden rond het beheer van in
beslag genomen geldelijke zaken toegewezen?
Antwoord:
Het beheer van het beslag is niet gewijzigd en valt onder de verantwoordelijkheid van het OM.
Vraag (13):
Wat is de aard en omvang van de achterstanden die de Immigratie- en
Naturalisatiedienst (IND) door de coronacrisis heeft opgelopen en op
welke wijze worden zij opgevangen?
Antwoord:
De achterstanden bij de IND zijn ontstaan in 2017–2018. Over de
voortgang van het wegwerken van oude voorraden wordt elke maand
publiekelijk gecommuniceerd. In maart 2020 is door de Staatssecretaris
van Justitie en Veiligheid een Taskforce ingesteld met de opdracht om de
voorraden op asiel bij de IND weg te werken. Mede door de gevolgen van
COVID-19 zijn nog niet alle zaken van de óude voorraad afgehandeld. Het
streven is er op gericht om de oude voorraad van de IND medio 2021
weggewerkt te hebben. Als de Taskforce klaar is met de oude voorraad zal
spoedig beslist worden op de dan nog openstaande aanvragen. Om dit
voortvarend te kunnen doen zal de IND na afronding van de zaken van de
Taskforce een flexibele schil aan besliscapaciteit aanhouden.
Door de gevolgen van COVID-19 heeft ook de afhandeling van nareiszaken
en naturalisatieverzoeken vertraging opgelopen. De IND zet alles op alles
op deze achterstanden zo snel mogelijk af te handelen en weer binnen de
wettelijke termijn te beslissen.
Vraag (14):
Wanneer wordt verwacht dat alle achterstanden veroorzaakt door de
coronacrisis zijn weggewerkt?
Antwoord:
Het streven is er op gericht om de achterstanden op de asielaanvragen
medio 2021 weggewerkt te hebben zodat de IND in staat is om vóór het
einde van 2021 in 90% van de aanvragen binnen de wettelijke termijn te
beslissen.
Er zijn ook aanvragen, waaronder MVV nareis, waarbij een afhankelijkheid
bestaat met onze ambassades. Het COVID-19 virus – en de verschillende

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 830 VI, nr. 6

5

preventieve maatregelen die lokale autoriteiten in landen wereldwijd
nemen om nieuwe besmettingen tegen te gaan – leidt in voorkomend
gevallen ertoe dat de mogelijkheden om consulaire bijstand te verlenen
beperkter is dan onder normale omstandigheden. Daarnaast wordt in veel
landen reisbewegingen ontmoedigd. Dit bemoeilijkt de mogelijkheid om
in en uit te reizen. Op dit moment is het niet mogelijk uitspraak te doen
wanneer alle achterstanden zijn weggewerkt. Dit is deels afhankelijk van
de bereidheid van de verschillende landen om de grenzen weer volledig
open te stellen maar ook met hoe snel de (consulaire) dienstverlening op
de verschillende posten weer volledig op gang is gekomen.
Vraag (15):
In hoeverre zijn er bepaalde type zaken die vaker vertraging op hebben
gelopen dan andere? Zo ja, om wat voor zaken gaat het dan?
Antwoord:
De doorlooptijden van de verschillende zaakstromen bij rechtbanken en
gerechtshoven zijn gepubliceerd in het Jaarverslag van de Rechtspraak:
Rechtspraak in cijfers – De Rechtspraak – Jaarverslag 2020 (jaarverslagrechtspraak.nl).
De doorlooptijden van de straf-, civiele en fiscale zaken bij de Hoge Raad
zijn gepubliceerd in het jaarverslag van de Hoge Raad (Jaarverslag 2020 –
Hoge Raad der Nederlanden (jaarverslaghogeraad.nl).
De IND behandelt alle aanvragen die binnenkomen zorgvuldig. Als een
aanvraag in behandeling genomen is kan blijken dat er sprake is van een
bepaalde mate van complexiteit, denk hierbij aan LHBTQ, bekeerling
problematiek of andere zaken die zorgvuldig onderzoek vergen. Om te
komen tot een goede afweging en besluit kan het in bepaalde zaken
voorkomen dat meer tijd noodzakelijk is, bijvoorbeeld door aanvullend
gehoor of verdiepend onderzoek.
Vraag (16):
Aan welke termijn moet worden gedacht als u in uw reactie op het
verantwoordingsonderzoek ten aanzien van het inzicht in het IT-landschap
het verbeteren van het financiële inzicht op de bedrijfskritische systemen
kwalificeert als een «groeimodel« en een «ambitie voor de middellange
termijn»? Wat is het perspectief volgend jaar? Welk deel van de bedrijfskritische systemen is dan financieel gezien al inzichtelijk?
Antwoord:
Binnen JenV zijn de kritieke systemen in beeld ten aanzien van werking,
kwaliteit en informatiebeveiliging. De kosten hieromtrent zijn per
organisatie bekend. De ambitie is om dit beeld uit te breiden en specifieker te maken. Deze uitbreiding vergt een aanzienlijke inspanning en
voorbereidingstijd van de JenV-organisaties en wordt daarom stapsgewijs
doorgevoerd op basis van de benodigde en beschikbare informatie. Een
volledig financieel beeld van de systemen vereist een majeure verandering van de wijze waarop IT kosten worden geregistreerd. De
verwachting is dat in 2022 op hoofdlijnen de totale IT kosten kunnen
worden onderscheiden naar beheer, onderhoud en vernieuwing.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 830 VI, nr. 6

6